Skip to main content

Full text of "Corpus scriptorum historiae byzantinae. Editio emendatior et copiosior. consilio B.G. Niebuhrii"

See other formats 


L BELAZGEO0 1941 € 


| 





OINOHO. 3O ALIS 














Digitized by the Internet Archive 
in 2009 with funding from 
University of Toronto 


https://archive.org/details/corpusscriptorum17niebuoft 








2 RN 
y A^ 
E 














" T 79)  à7*K 
au CORPUS | 
SCRIPTORUM HISTORIAE 
BYZANTINAE 


EDITIO EMENDATIOR ET COPIOSIOR, 
CONSILIO | 
B. G. NIEBUHRII C. F. 
INSTITUTA, 
AUCTORITATE 


ACADEMIAE LITTERARUM REGIAE 


BORUSSICAE 
CONTINUATA. a Yo 
e rud 
Vet 17 


GEORGIUS PACHYMERES. 
VOLUMEN PRIUS. 





BONNAE 
IMPENSIS ED. WEBERI 


p TURCRNREENGEPEME 


MDCCCXXX Y. 










Prq45 HC 











* *. n E 

S A 

4 n Ü B 
Li144 





| ERU L^ 
nr 








v t z ! : 
2 gus p A "p Ó "AA : » 
dmg teme o dpt Fe 1e E 
" ; * » y» S . - 
" "A 1 .- ? 
triv * 


EEG WS PW grow 
3 . AT , 

r É | ] I-A 47 
- esee 


n 





GEORGH PACHYMERIS 


DE MICHAELE ET ANDRONICO 
PALAEOLOGIS 


LIBRI TREDECIM. 


RECOGNOVIT 


IMMANUEL BEKKERUS. 


VOLUMEN PRIUS. 








BONNAE 


IMPENSIS ED. WEBERI 
MDCCCXXXYVY. 


; ja Ad job 4 Ah ORA X p» E^ A Rage 


&* 


E & pom 33 


T TUE tie Micnng vom 
Iq ow NON. 

5 AD qUTMOS. nuu 
SBXIAMYUOAS. au Lp RC 


guy 1v prar od ec vem dy 
b SAYEAS d Tévier. : 


dedita. Mglpnig: auadh] guys gne Mnitsiohg diet 


E dus Ko Ue i 


rope ix sti a dr Ms RP Tu gi ne À 


"T oso TRY " NT EX d Au» AT b. 


H 


jidnosiq. auci ebrii afi qe we wh / 
en t c. ano o? i] Ent nee out as ety rd bis 
, ^s did, H» asd tig ups qni aiegt nen: án ase: MR 
Dali sien abili) sex, «eins onis. Nuipau-rafi sug 
x eq d 1o prie shes dale Rielip . pw 'eatn Joe 

"euiba [T LEUEN expo iod: nid ngeb Xo 3 T. 
Cub rin e fg. omia: "didis "iini o 
abun hir "aniio: E out qeagi 


, Ieegdeueil: Ml Lofts Ad Y 


í M ; m5 0] £ ibo Bipotysi 4 ^ den : dunes Dd cmd 


ieri x m id Fd b irs " LE 4e pis pj ^» 
36; gio quias. m eni umido. Nm d tA 
pis sri Megan Papas T NEN s yen AX 








P. POSSINI DEDICATIO. 


SANCTAE MEMORIAE 


DR pest Nan eapeqopT, 
SUMMI PONTIFICIS 


GEORGIUS PACHYMERES. 


EIUS BENEFICIO REDIVIVUS 
IMMORTALES GRATIAS. 


SS ynagogae veleris pontificibus sacrae literae memorant sin- 
gulari privilegio tributum, ut morte sua panderent reditum 
exulibus. plus posse novae legis et Christi ecclesiae pontifi- 
ces feliciter experior hodie a Te, cuius gratia dudum mortui 
iampridem et ipse mortuus lucem aspicio. propagasse me 
putaram vitam brevem in posthumae immortalitatis perenni- 
latem, scribenda dum viverem historia mei temporis, et actis 
non indignis cognitu principatum duorum; quibus et nos ali- 
quod nomenque decusque gesseramus, ex oculata notitia du- 
plici volumine vulgandis: sed quam sint incertae spes et pro- 
videntiae humanae sero deprehendi, post cineres demum sen- 
liens ista. duo a me longis elucubrata vigiliis, at parum fau- 
süis auspiciis opera pro arce Minervae quam eis desponde- 
ram, nihil nisi carcerem Latonae reperisse, ubi tenebrosis 
constricta vinculis famam secum meam oblivionis quodam tu- 
inulo conditam premerent. nempe illa Othomanica tempestas, 
quae deleto imperio Orientali, subiugata Constantinopoli, opes 
literatae Graeciae funesto naufragio submersit, meae quoque 
historiae exempla barbaricis fluctibus absorpsit pleraque, tabulis 
duntaxat truncis, et reliquiis exilibus in quaedam velut littora 
ac portus bibliothecarum eiectis; harum in Augustana conge- 
sium cumulum vidit olim Wolfius, sed velut ille evangelicus 
Levita in occursu Hiericuntini viatoris latronum iniuria saucii, 
cum esset secus locum et videret, pertransiit: quid enim aliud 


en P. POSSINI DEDICATIO. 


fuit, omisso edendi vertendique officio, lemmatum ac titulo- 
rum exscripüone facili defungi ? aliquanto plus sacerdos fe- 
cit, eruditissimus Petavius, qui qua via veterum monumento- 
rum scrutandorum descendebat, forte nactus narrationum mea- 
rum fragmenta nonnulla, qualia invenerat edidit Parisiensibus 
typis. verum et ipse praeterivit, merito detrectans interpre- 
tandi operam, in tam corrupto, quale nactus erat, exemplari 
utique perdendam. equidem (fatendum enim est) peiori longe 
oco eram quam vulneratus ab Hiericuntinum iter obsidentibus 
sicariis vialor, ille siquidem utcumque confossus spirabat ad- 
huc tamen, ego animam exhalaveram sensu plane cassus ac 
spiritu, non minus quam ille memoratus in libris Regum, 
quem qui humaturi exierant, instantium latrunculorum metu 
fesünantes in sepulcrum Elisaei coniecerunt, casu ipsi fortu- 
nato: etenim contactu ossium prophetae revixit mortuus. par 
mihi felicitas ex Te contigit. os tuum et caro tua, Eminen- 
tissimus Fnaxcrscus Cardinalis DAnpEniNUs, me conclamatum 
depositum exanimem colligens tollens amplectens, tandem ut 
viverem) effecit, tuis scilicet obsecutus votis et mandatis: Tu 
enim exemplum mei operis integrum accersitum e quodam 
angulo Graeciae illius fidei vivens commiseras, hortans in- 
stansque ut edendum aliquando curaret. in hoc ille nulli ope- 
rae contenlioni sumptui pepercit. misit egit movit multa longo 
lempore, quoad longanimitate atque efficaci perseverantia ob- 
Staculis perruptis optati compos, mihi derelicto atque abiecto 
verus beneficus Samaritanus sospitator extitit. ille humo me 
sublatum ac pulvere, isti a quo sum latinitate donatus inter- 
preü velut stabulario commendatum, denariis multo ultra quam 
duobus descriptionis et excusionis ab amanuensibus ac chalco- 
graphis necessaria mihi vulgando opera redempta, tum caete- 
ris omnibus in lucem emergendi subsidiis non munifice solum 
sed magnifice etiam instructum, in hunc literariae celebritatis 
meridiem protulit, ubi mea historia, tanquam illa Memnonis 
statua, insueli sibi solis percussa nunc primum radiis, erum- 
pat in voces immortale Tuum ac Tuorum, Saxcmissiux Pos- 
TIFEX, in me ac rem literariam meritum orbe late toto prae- 
dicaturas, 


—— 


D 
—————G—————H" 





PETRUS POSSINUS 
LN VV QURE 


Quoa nunc primum e Graeciae naufragiis emergit Georgius 
Pachymeres, historicus non minus alioqui luce dignus Latina 
quam mulü eius aequales ac posteri iam pridem typis et lite- 
ris evulgati nostratibus, non sola infelicitas sed culpa eius 
quaedam fecit. retrusus et antiquarius scriptor, quem loqui 
cum vulgo quidquam piget, praeterea perplexus et hiantis sen- 
lentiae compositor, tot tenebris suas vigilias obvolvit, ut eru- 
ditissimorum , quibus innotuit, interpretum a sui editione ten- 
tanda curas conatusque deterruerit; idem passus quod sepias 
aiunt atque torpedines, qui pisces quod rarius mensarum ho- 
nore dignentur, caligini quam offundunt, torpori quem afflant, 
imputent, illa oculos, hoc manus et brachia piscantium a nisu 
eos e natiyo gurgite tollendi soliti repellere. 


II. Erat tamen haud dubium operae pretium in eius publi- 
calione historiae, quae res magnas ac memorabiles per annos 
fere octoginta saeculi obscuri ac testium inopis gestas , si minus 
semper diserta, saltem prudenti diligenti morata et plerumque 


fideli narratione prosequatur; quae postremae quasi scenae 


Orientalis imperii sub domo Palaeologa ita principia exhibet, 
ut in iis causas tragicae catastrophes, qua Turcis et Muham- 
medi Constantini regia succubuit , advertere prudens lector 
manifestas queat; quae plurima docet nusquam alibi notata; 
quae a Niceta et Acropolita ad Cantacuzenum, hiatum quen- 
dam explens publicae memoriae, viam quasi regiam insternit 
albis velut quadrigis historicae veritatis, qua nostra usque ad 
iempora nuspiam haerente aut abrupta Sides pompa inve- 
hatur; quae denique negotium omnis aevi maximum et cele- 


vtr P. POSSINI 


berrimum, conciliationis ecclesiarum Graecae cum Latina, sic 
à primis originibus evolvit, sic a deliberationum arcanis ve- 
risque rationibus, per anfractus inde fucosarum artium hinc 
fidei sincerae, ad suos exitus perducit, ut asserere non du- 
bitem id argumentum ingens a nullo plus Graeco scriptore lu- 
cis accipere. 


IH. Non me fugit intercedi adversus haec speciosa et 
plausibili exceptione posse a merito querentibus Pachymeria- 
nam hanc historiam non raro Graecorum schismati favere, 
Latinorum res et iura deterere narrando, auctoris pronum in 
partem sequiorem multis modis studium ostendere. non nego, 
non excuso; et ita factum, et large in hoc peccatum a nostro 
confiteor. tamen contendo utilem publico et ipsi quineliam in 
his laesae veritati atque orthodoxae fidei optabilem talis libri 
evulgationem esse. neque ad hoc evincendum utar praeiudi- 
ciis ecclesiae, historias Eusebii Caesariensis, Ariani a multis 
habiti; Socratis et Sozomeni, palam Novatianorum ; Nicephori 
Callisti e faece licet interdum haurientis haeresum, et alias 
suspectorum pariter scriptorum, legi sinentis et probantis. aio, 
vel si omnes quos nominayi exterminarentur; peculiari no- 
mine interesse Apostolicae sedis et Romanae communionis 
universae, subiici oculis et teri manibus cunctorum hoc Pa- 
chymeris opus, quoniam in eo sanitas doctrinae de processione 
Spiritus Sancti ex patre filioque, de primatu Papae et iure 
provocationis ad Romanam sedem ex quocumque patriarchatu; 
sincera caritas et vera sanctimonia Gregorii X aliorumque 
Romanorum per ea tempora pontificum; loannis Vecci Con- 
slantinopolitani patriarchae , partes Latinorum studiosissime. 
amplexi, cons!antissime tuii, eruditio maxima, liberrimum 
idemque perspicacissimum ingenium, veracitas intrepida, vita 
inculpata , mores sancti, divinis etiam illustrationibus probati, 
palam magnificeque praedicantur, idque ab oculato teste, et 
quod caput est, domo adversantium producto, ipsoque haud 
dissimulanter adversariis studente, ut quod dicit nobis favens, 
expressum evidentia veritais ,.quod contrarium immiscet, edu- 
cationis vitio inolitum,, subornatum adulatione, ambitiosis spe- 
bus, obuoxiis a vi tyrannica timoribus contra officii conscien- 
tiam extortum , merito debeat intelligi. ausim dicere: si to- 


PRAEFATIO. IX 


tus orthodoxus esset Pachymeres , minus iuyaret. sunt ve- 
neno carentes et prorsus innoxii serpentes: sed ii theriacam 
non faciunt. viperis opus est exiliali succo turgidis, lethali 
dente infestis, unde salutare alexipharmacum possit existere. 
adeo malis interdum etiam et pestibus sua inest utilitas! ha- 
bes cur non tolerabilis solum , sed etiam expetibilis schisma- 
lici scriptoris editio sit. caeterum etsi:non magis periculum 
esse video ne Catholicus e Pachymeris lectione schisma discat, 
quam ne Christianus, deorum falsorum passim occurrente in 
libris Veterum Graecis Latinisque vulgo tritis. mentione, in 
- idololatriam pertrahatur, dedi tamen diligentem operam in 
Notis ad singula loca maculosa, ne calumniae ac mendacia 
impune auctori, fraudi lectori forent. 


IV. Quod superest, editionis huius consilia causas fa- 
cultates totamque rationem edisserenti operam mihi ne, quaeso, 
gravere , lector, brevem commodare. sanctae memoriae 
URBANUS pontifex eius nominis Octavus duo historica Pa- 
chymeris opera, totidem distinctis transmarinae ac perantiquae 
manus exarata voluminibus , in suo thesauro librario servabat, 
integra et haud paulo saniora quam. quae Augustanus Wolfio 
visus codex babuit. prior tomus in libros tributus sex Mi- 
chaélis Palaeologi res gestas ante imperium et in imperio enar- 
rat, alter libris septem magnam partem actorum longi princi- 
patus Andronici Senioris exhibet, utrumque illum a se per- 
lectum commentarium, pro ea qua valebat Graecae linguae. 
peritia doctissimus is. pontifex, dignum qui Latine legeretur 
iudicabat; idque ut procuraret familiarissimo et fidissimo sibi 
capiti, Eminentissimo . Cardinali; FRANCISCO BARBERINO 
Fratris Filio, saepe impenseque commendavit. quam ad hoc 
ille per hos annos viginti, et quod excurrit, diligentiam adhi- 
buerit, infinitum sit minute persequi. satis fuerit dixisse nihil 
in hoc genere quod utcumque tentari posset, ab eo unquam 
uspiamye praetermissum. obtulit, invitavit, rogavit, promi- 
Si, voce coram, scriptis literis, per amicos conventis viris 
doctis : nihil denique non egit, quo Pachymeri Latini alicunde 
inlerprelis suppeteret copia, missis etiam procul extra Ttaliam 
ipsis codicibus archetypis, quasi ut suam per se ipsi causam 
agerent et miserationem praesentes. ac supplices moverent; 


x P. POSSINI 


quos tali occasione mullis annis in viri doctissimi iacuisse scri- 
niis multi sciunt, successus fuit, qualem comitiorum de regno 
arborum sacer apologus memorat, ut nimirum vile, oliva; 
ficu, cunctis pro se quaque plantis felicibus recusantibus, ad 
rhamnum res devolveretur. licet eram mihi conscius suppel- 
lectilis. curtae, minoris facultatis, temporis diversissimis occu- 
pationibus addictissimi, tamen cognitis desideriis viri summi 
de me oplime meriti, verecundiae meae vim facientibus et 
imperiorum occupantibus partes, audere supra vires non du- . 
bitavi, eiusque onus negotii subire, in quo sustinendo defun- 
£endoque vice olii ingeniique omnis studium mihi esse debe- 
ret atque. obsequium. 


V. Sic ad eum laborem aggrediens, in recensendo ver- 
tendoque fundum habui Darberinum codicem, eum de quo 
multa dixi, omnium, opinor, qui extant uspiam integerrimum 
et optimum, in charla transmarina, vetustatis auctori Pachy— 
meri aequalis, manus non speciosissimae quidem aut lectu fa- 
cillimae, caeterum eruditae et exactae. duos consului alios in 
dubiis, Vaticanum et Allatianum. priori a bibliotheca Ponti- 
ficia, ubi asservatur, nomen feci, fuit is quondam V. C. 
Aloysii Lollini episcopi DBellunensis, qui eum moriens cum 
alis miss, quae multa collegerat, Vaticanae bibliothecae le- 
gavit hunc ut inde domum auferrem, ibique ad conti- 
nuum et liberiorem usum multis mensibus tenerem S. D. N. 
ALEXANDRI VII praestans benignitas concessit, tertium hu- 
manissime suppeditavit e privato peculio librario fllustrissimus 
Leo Allatius praefectus bibliothecae Vaticanae. praefert is an- 
liquitatem. quadringentorum facile annorum chartae et sceriptu- 
rae specie ac zívo, sed est dxípuAog xol dvsÀ]g, decem 
circiter capitibus primis mutilus, finem item lacunis interpel- 
latum et iniuriis aevi ac tempestatum corruptum habens. 
Vaticanus longe recentioris est manus. in Darberino. codice 
pertusis casa quodam foliis duobus, in capitibus 5 et 6 libri I 
hiatus totidem fuere, quos explere non potui ex Allatiano, qui 
primis, ut dixi, capitibus decem caret, nec ex Vaticano, qui 
non tam apographum historiae Pachymeris quam compendium 

st, diversis pleraque verbis exprimens, non paucis praeter- 
missis, recurri ergo ad exemplar asservatum in bibliotheca 


PRAEFATIO. xt 


regis Christianissimi Parisiensi, unde meo rogatu R. P. Phi- 
lippus Labbe, quod opus erat ambabus lacunis coaequandis, 
diligenter exscripsit et misit, ! 

VI. Interpretationis non anxie addictae, sed et in para- 
phrasim aliquando redundantis haec peculiaris excusatio est in 
hoc omnium, qui Graece historias ediderunt, obscurissimo 
scriptore. lectorum alii Graece sciunt, alii (quae maior turba 
est) non item. neutrorum accommodatam rationibus putabam 
versionem scrupulose sedulam, balbutientem et illautam, quae 
ieiuna squallidis, intricata perplexis, ambigua confusioribus 
mutaret. nam Graece quidem docti, si queis cupido insit in- 
dolem noscendi Pachymerianae dictionis, longe id assequen- 
tur facilius Graeco ipso contextu protinus visendo, quam male 
terso intuendo velut quodam speculo interpretamenti sesqui- 
barbari, latinitatem invitissimam per omnia graecismi vestigia 
lutulento tramite raptantis. caelerorum qui una freti Latinae 
linguae peritia historiam hanc in manus sument, manifestum 
est non id votum aut destinatum esse, noctium et labyrintho- 
rum ambagiosi scripti experimentum praesens capere, potius 
quam absconditae defossaeque illic fidei gestarum vere rerum 
liquido lucidoque testimonio doceri. studui ergo, quo his ob- 
secundarem , indagatum magno plerumque labore meo huius 
scriptoris sensum quam clarissime proponere, adeoque, ubi res 
posceret, distincta e confusis, ex horridis nitida, plana e pra- 
vis, aperta ex aenigmaticis reddere, 

VII. Erunt tamen (scio) quibus nec factum nec facti 
defensio probabitur. hi vero vel ostracismo me, licet, ex- 
terminent, modo testae causam adscribant: proscriptum te 
volumus, quod. tenebricosissimum scriptorem primo aspe- 
ctu intelligibilem feceris. sed meliora Venusinus auguretur, 
e diverso responsans 

solventur risu tabulae, tu missus abibis. 
enimvero si mentem scripti non assequitur, si affingit aliena, 
Si non repraesentat quidquid subest, iure vapulet interpres: 
donec quidem latentia producit, involuta exerit, obruta eruit, 
dum nucleum, succum intimum, meram medullam sententiae 
abstrusae fracto extractam corlici, velut cibi cocti et conditi 
paratum legenti ferculum apponit, sinant isti morosi serviri 


XII P. POSSINI PRAEFATIO. 


suis commodis, et vereantur id damnare unde, nisi dissimu- 
lant, se quoque, ipsos iuvari sentiunt, nec eo tamen haec trahi 
velim quasi nuspiam offendisse me arroganter asseverem, aut 
ubi meruerim, culpari abnuam. unum deprecor, ne iudicium 
praecipitetur, neve ad primam naevi speciem veru ac nigrum 
iheta plagosus censor expediat. cognoscere prius ne gravetur 
in Glossario et Notis, quae me ad sic interpretandum causae 
impulerint. vel absolvet, vel ignoscet, vel mitius forte casti- 
gabit perspecto quid in re sit. typographi menda ne impu- 
tentur mihi cur postulem, quod ipsa ultro aequitas largitur ? 
ne multa graviaque intervenirent, cura est non mediocri cer- 
tatum: ne ulla vel levia irreperent vitare ultra humanam fa- 
cultatem fuit, index praecipuorum appensus ad calcem Ob- 
servationum est, cuius admonitu manu adiuvet qui adverterit, 
et benefacti locum occupet. chronologicas controversias (nam 
erant et hic nodi eius generis digüi vindice) in librum pro- 
prium seposuimus, cui ézíuerQov superiectum est Speczmez 
sapientiae Indorum veterum *). liber tertio succedentium 
invicem translationum gradu ex Indico Persico Arabico Grae- 
cus factus, et velut tunc notissimus Constantinopoli, ab im- 
peratore ibi apud hunc nostrum concionante laudatus, quae- 
rendi sui necessitatem imposuit haud aliter intellecturis locum 
in quo memoratur. inventus in locuplete talium penu, museo 
Mllustrissimi Allatii, eius benigna gratia visus a me Latineque 
redditus, eiusdem iudicio et hortatu editus hic integer est, 
non invenusta, ni fallor, peregrinitate placiturus, vale. 


*) Eum libellum ( Hitopadesa barbare vocatur) nec tum fuisse in- 
cognitum et deinde plurimas in linguas conversum vulgo legi ostendunt 
Careius ( Hitopadesa or salutary instruction in the original Samscrit, 
printed at Serampore p. IV et X) et Iacobus Grimmius ( Reinhart. Fuchs 
p. CCLXXIII sqq.). nihil igitur causae erat cur diutius adhaereret libro 
cum sua mole gravi tum à Possino benignius quam oportebat ornato. 

I. D. 


LFERPLIIOY TOY HAXYMEPH 


MIXAHA ILAAAIOAOT'OZ. 


Georgius Pachymeres I. 1 
















z us ipi 
i A : 






















Éet du i 
vERWNRECU In yip gon 

buc] ip M v Anat eru 
Aha P jus ho neris 
wai T WEIST La ' 


Ma 


e gud gue vai aw: dn Y 


dimer en.. de nw 


a n m d 
mut A CENEPORIE "ar. 


dde: 


x TT x 

; EIL 
j mtu, 3*5 M 
^? — 29^ 


"a 
ama vé E w^ ni 
i196. 59. oin 
tiny vm. oor relire 0 2 aevo 

s ^29 29 035^ Yo m. 

dari aao Vues siad 2G 
avt ego edid y ibit 
EL apte fis 335 vai 
EB LL M atas 
Sargttye- s oed da i zwi ess. 
Ast cdit seda seus 
AY su Ata: vibe syst: 












I'EGPIDIOY TOY IIAXT MEPH 
MIXAHA IL1AAAIOAOTOZ. 


Figoaaa1s THZ IIPSTHZ BIBAOT. 1. zoooíniov ToU bvyyga- 
géoms, xol zttol rc dA (eg TÓV Aisyouévov. 2. Óix rí rd TOv zQOrtQov 
Beciievadvzov iyO ds ov Lvnuoveverat, 3. üzóg oi zoÀot0l xoroy)- 
Qovv rag Gxgag. E zog rQv év toig &xocg énsusloUvro dvÓoàv xol 
zQoyuázav. 5. Oz06 àlovone milot TG z0Àsog zog Troddv é£no9é- 
7766 t& xara TY evoroàn. xal api ToU Xaónvov. 6. 0ncg .ol I£ég- 
coL xoréGyov TÓ Ponaiüog 0 00g. 7. Omog émi Beciiéog To? "[o&v- 
vov ini T £g Baciisis míGTsL O IIalatolóyog Mar) xernoqolitero. 
8. Oz 0 OsvrtQoOg Adaxaotg z011o)6 Tv év aia eroiv $zt9ooív ir£- 
govg dvzixa (crt. 9. zog Kórvg Tv IIalci01óyov maQecxsvotst 
e)rouoÀZoot TtQ0g IIéocag. 10. OzOg ó IIa&otoAóyog ixaviiQav x«l 
:y9 ilg oréAÀleroL Groeriyóg £v roig xarX T5v Óvciw. 11. zog dmo- 
oréliszoi Xoümvóg dyaysiv avrÓv ciógoO0srov. 12. Ozog vocdv 0 fa- 


GEORGII PACHYMERIS 
MICHAEL PALAEOLOGUS 
HISTORIA RERUM A MICHAELE PALAEOLOGO 


ANTE IMPERIUM ET IN IMPERIO GESTARUM 
INTERPRETE PETRO POSSINO S. I. 


Capra LIBRI PRIMI. 1. prooemium. de auctore huius historiae, 
€t qua fide is scripserit. 2. cur omissa priorum principum acta. 3. ut 
arces a veteribus munitae fuerint. 4. ut curaverint praesidiarios arcium 
et res ipsorum. 5. ut recepta olim ex Italis urbe, debilitatae res Orien- 
tales fuerint; et de Chadeno. 6. ut Persae occuparint Romani limitis 
montes. 7. ut imperante loanne Michaelis Palaeologi fides erga impe- 
ratores firmata fuerit. 8. ut iunior Lascaris plures e magistratibus con- 
temptim amoverit, aliis suffectis. 9. ut Cotys Palaeologo persuaserit fu- 
gam ad Persas. 10. ut reversus et bene exceptus Palaeologus missus 
fuerit dux in Occidentem. 11. mittitur Chadenus ducturus Palaeologum 
catenis vinctum. 12. ut imperator aegrotans omnes veneficiorum ac prae- 


4 SUMMARIA. 


cieóg mzvroag iml ueysíoig Vmomeivs. xoi vd xarà viv MdoQav. 
19. 9everog ro0 (e«ciAéog Oroüdgov, xci rà Ér& fàvrog avrov xa- 
zooQouoro. 14. Ozcg ÉmoiüsVsro Ó AccxaQug zoQd TOU zorQ0g lodv- 
vov tig [jaciAs(ev. cvoyóusvog. | 15. Ozeg 0 mQorofjscrioiog Movta- 
Àov ro) usuQoxícxov (jociMécog "Iodvvov ixstoómsvsv. 16. Ogumyooíc 
vov zQorofsorivoíov Mov&£cAovog. 17. cmoAoy(m zo0g viv Omnumyo- 
oíov vo? IlolotoAóyov. 18. éxíOtcig ToU crQoro) xara rv MovtaAo- 
vov. 19. 0zcog z«9d ro) 6rQaro) £roAunür 0 qovog vois Mov£dAocv. 
20. Ozw0g rÀv utyuGrévov Óià roUrC vuveg UvztyoQovv, oL 03 O.gqváAdz- 
rovro. 21. Ozcg ÉgiAovsixovv oi doyovrsg zsoi rrjv oU flaciAéog xn- 
üsuovíov. 29. Ozcog mQotruu595 sig rovro zOv &AAcv 0 ITeAotoloyog. 
23. Ozmc lloAot0A0yog ériuz91 sig u£yov OoDxe. — 24. Omcg vooncog Ó 
facileUg "Io dvvng z0AAQ toig névcww éyoonyncsv. 25. Onog énixoAo(cg 
6 ucyog 0o)$ vàv (lacuixóv zorudrov ozrousvog mtQiezoíst éqvrQ vov 
sbvoiuv. 26. Ozcog éA9ó0vrog vo? mzorgQuoyov zoÀÀzv Ó u£yog Qové 
éxsüsiboro rv Ómózxrociw. T7. Ünog uortüÜnuoyG yovv to)g mÀs(órovg 
ol m:Qi T0) usycÀov OovxOg Afyovrsg, xol ÓsomOTQg yfyovs. 28. omg 
ó morQuioyns Gvvjvti voig Vzig roU lloloioloyov Acyovo:i — 29. Omcg 
vzozoiusvog Óó lloAoioAóyog Tovg mxoÀlo)g dzjrsi Ow c)rÀv xci 
v0 uéyirov. 90. 0zcog 0 év tj Óvct, Ósomótug Muyonh xorizioUn 
rÀv zQuyudrov. 91. Ozcog Tác 4Ayoíag 0 lloíyxup Pouetoug idio. 
82. 0zmcg 0 MiyerjA ósonórgg vixG Popuoiovg xol cigei Koicaga. 


KEOAAAIA THE AETTEPAX. 1. 0-06 0 zorQicQyrno "Aooéviog 
iv qgovríow Tv msgl v]g dozye. 2. Ümog &víscov vOv IluAotoAóyov 
&odv aig vméxsitOo. — 8. Ong Ouvvov xol éx' dugorégoig Oovisieg 0g- 
xov "Pouoiort, xol £v zoíoig OtogrGuoig. — 4. Oxcog duvvtv ó IIcAotoAo- 
yog éxi vÀ zoi0L xol oi usytovüvtg. | 5. Omcg 0 IIoAotoAóyoc xoaraGrag 
&/g t/jv Betcislav égilotiusiro và u£yiovo. — 6. Ozcg tg üxgeg cyUQov 


siigiarum suspectos habuerit; et de Martha. 18. mors 'T'heodori Augu- 
sti, et ipsius dum viveret res praeclare gestae. 14. ut Lascaris a patre 
loanne ad imperium eruditus fuerit. 15. ut protovestiarius  Muzalon 
pueri principis Ioannis tutelam susceperit. 16. concio protovestiarii Mu- 
zalonis. 17. responsio Pal«aeologi ad concionem protóvestiarii, 18. sedi- 
tio exercitus in Muzalones. 19. ut Muzalones ab exercitu interfecti sint. 
20. ut quidam magnatum propter haec recesserint , alii aliter sibi cave- 
rint. 21. contentio inter principes de tutela principis pueri. 22. ut prae- 
latus caeteris Palaeologus fuerit, demandata ei tutela imperatoris. 29. uf 
Palaeologus magni ducis honore auctus fuerit. 24, wt aegrotans impera- 
tor loannes multa pauperibus erogaverit. 25. ut magnus duz levi deli- 
batione regiae pecuniae hominum sibi benevolentiam conciliaverit. 26, wt 
venientem ad se palriarcham dux magnus summa demissione exceperit. 
27. ut magnus dux ingenti amicorum ambitu despota renunciatus fuerit. 
28. ut patriarcha faventium Palaeologo studia comprobarit. 29. ut de- 
linitis Palaeologus plerisque principum summum honorem eblanditus sit. 
30. ut in Occidente despota Michael elatus in spem maiorem nova mo- 
litus sit. 31. ut Achaiae princeps captus a Romanis sit. 32, ut Michael 
despota Romanos vicerit et Caesarem ceperit. í 


CAPITA SECUNDI. |. 1. ut. Arsenius patriarcha in solicitudine fue- 
rit ob res imperii. 2. ut Palaeologum antistites solverint iuramentis et 
diris. quibus tenebatur. 3. ut fidelitatis iuramentum utrique principi de 
novo praestiterint ; et quibus de novo additis cautionibus. 4. ut Palaeo- 
logus et proceres imperatori puero iureiurando caverint. 5. ut Palaeo- 
logus evectus in imperium regia liberalitate cunctos demeruerit. 6. ut 


CT-—SÀÉRHQULENE—Msms———PÉ—— Iw 


SUMMARIA. | 9 


xcl 5o ortpÜtlg ó IIeAetoAóyog. 7. Ozcg zesioyícató rdg 6vv0- 
xag tg ortggogíag 0 llaÀeioAOyog. 8. Ozcog &crég9rn ó IloAci0Aó- 
yos xal zó zoiü0íov zagsood97. ^9. Ozog er:g9:ig ó Migoagà vac- 
ztct&izO TOUS 7044008 xci Aóyoig xal zodésoiwv. 10. Omog )zootgaugsig 
tig INóugatov uerà ro) moud0g zo£o[eic £O£gero ztevroyóQsv. — 11. Ozcg 
0 r09 [jaciiéog evrdüslgoc Iodvvre vd d£iouaro £Acufevs. 19. óxeg 
Miyor 0 Ósonórqg ortvoyogn9sig mium: v5v ovtvyov xal vóv viov 
mad rOv B«oiléa. ^13. Ozcog rovg urytotüvoag Gíiouaciww éríue 0 xga- 
TOv. 14. Ozcog Oud czovürc sigtv O [acilt0g vO Trjv ztÓÀtw iAsiv , xod 
ozog.Znivfoíav slàsv. | 15. Omcg 0 zmarQidoyme "Agocviog t0? zeroieg- 
q£(ov vztbíorarew. — 16. Onog 0 tác Eqícov Nixngógog margi&oyne 
eztxaríoUn. 17. Ozxcg 0 Xdoüsov xol o Ot:ccolovíxgg iml rovroig 00 
Gvvrpovovv rolg üAloig. 18. Ozog 0 Edoüsov xarà 5v ZnAvfoíev 
novayóg &amext(Quro. ^ 19. üzcog z0ÀÀol vÀv ixxAngoimGrixdv Oi. OÀíyov 
Ovicxovoiw. 20. ztol rijg xarà ro0 l'aietü qoovoíov vo? (voiiéog 
ztQoGfolzc. 21. zsgl t0? vtxgo? ro [(j«wciléog Baciltiov Boviyagoxró- 
vov. 22. zog 0 zotQuxQzsvov Nixnqógog o)v Guo ociiti xaroAnu- 
Béve, vó Nvugotov. 23. 0zcoc 0 feciAs0g vv viov "lodvvqv dzt- 
exsv&Gero. 24. rd xard rÓv golvgdv xol voUg IIfgong, Ozcog Toyá- 
eoig vzartiymoov. 25. Ozcg :iyov oi mglv flecitig ztol Togágovg 
éxovouévove. 26. asi rdv xard OvGiv* xcl Ozmcg Koicag zQocr[olsv 
£x maoóüov vj molti. 97. Ümcg iio 7 zÓlig roig Pouoíoig. 28. zsgl 
T0) llooroonxorrig ZevvoynosíQ, ví Exgaée Qid v5jv tre mOAscg GAoctv. 
29. üzag J5xovorei rQ faciAsi 7 tzjg mOÀtog GAoG:g. 90. Zinumyooía 
Becilíos ini T5 dAÀco0si rZ6 mOlsog. 931. Omog ó [ous)g siogoww tig 
tjv z0liw usrd TOv T:Ql q)rOv dQyóvrcov. 39. Ozcog mQo6vviyxaro 
Bjacile?g roig vÀv Aczívov qviaig s(os19ov. — 33. Oncg iriz9noav rd 
ward rjv zOliw zoo («ciémg. 94. ÓmoioL 7c«v «i zsQl rov zarQidQ- 
gov Agcsvíov tà» d&gzigsov (jovàmí. 35. Ozcg Ó (nciAsUg £x modcv 


arces munierit nondum coronatus Palacologus. 7. ut pacta conventa ín 
coronalione transgressus sit Palaeologus. 8. ut. Palaeologus coronatus, 
puer vero despectus fuerit. 9. ut. coronatus Michael multitudinem deli- 
mierit verbis et factis. 10. ut Palaeologus reversus cum puero Nym- 
phaeum undecumque legatos exceperit. 11. ut imperator frater loannes 
ad dignitates sit promotus. | 12. ut Michael despota in arcto positus con- 
iugem et filium ad imperatorem miserit. 13. ut proceres dignitatibus 
imperator honoraverit. 14. ut imperator studium adhibuerit ad. recupe- 
randam urbem; et ut Selebriam ceperit. 15. ut patriarcha Arsenius 
patriarchatu cesserit. 16. ut Ephesi episcopüs Nicephorus patriarcha sit 
factus. 17. ut Sardensis et "hessalonicensis episcopi non consenserint in 
subrogationem patriarchae. 18. ut Sardensis apud Selebriam in mona- 
chum sit detonsus. 19. ut multi ecclesiasticorum brevi tempore sint mor- 
tui. 20. de oppugnatione arcis Galatae per imperatorem, 21. de ca- 
davere imperatoris Basilii Bulgaroctoni. 22. ut patriarcha Nicephorus 
Simul cum imperatore venerit Nuymphaeum. 23. ut imperator puerum 
loannem exrauctoraverit. 24. de Chalypha et Persis, ut "Tocharis sint 
subiecti. 25. ut se habuerint priores imperatores audita fama "Tocharo- 
rum. 26. de rebus Occiduis; et ut Caesar obiter urbem tentaverit. 
27. ut urbs capta sit a Romanis. |. 28. de primo a secretis Sennacherib, 
quid is egerit audito urbis captae nuncio. 29. ut audita sit ab impera- 
lore urbis expugnatio. 30. concio imperatoris super erpugnatione urbis. 
31. ut imperator comitantibus principibus ingressus in urbem sit, 32. ut 
se gesserit imperator cum diversis Latinorum post ingressum in urbem. 
93. ut res urbis ordinatae sint ab imperatore. 94. deliberatio antistitum 
de patriarcha 4rsenio. 35. ut imperator puerum loannem amoverit; et 


6 SUMMARIA. 


rà» viov 'Iodvvgv inoíst. wol zog woroixitovro'Iroiol. 936. và xard 
tovg /g vüv mizav wol tovg IreAo)g zofc(sig vo? (acing. 


THE TPITHEX. 1. 0zog éoxón& ó Becitedg. Tü xar Tàv zu- 
vQuioynv Agatviov. -* Oftog pera eig ó morQLiotne sig. cv zO0ÀLiV 
&ÍGQ y&tOL , xal GrégeL avc TOv Beciiéa, 3. üzcog 0 (juciAevg Ouezos- 

opsósro mQ0g Tojydoove 41107) zt0LOv , «cl ztQ0g AiQiíonag. 4. aeol xa- 
uniozagüdAsag , Oz 0i0r GrL. 5. Oma cvinüévreg A0 lonsg zd xot 
2ivolow Qiezodiéavro. xol rà noce vov Noyav. 6. Ozag oi rQsig (ja- 
ciMOsg dvàgdciw reuócQnsav xal órofotg. 7. rà xard rjv Ó£ozoivov 
"Aiepecroey " "Avvav. |. 8. và xoa TÓV düsiqov "Avvne TÜüG Oeozoívns. Ma- 
go? xaL tv Kdgoviov. 9. Omas gavícu dvvioUvro cd 7iQ0G L7 Se- 
AdGcy vet, xo Qid Tí. xal zeQl érotuootorg vo? feciMíog. 10. Ozog 
TOY Jodvvq» ó feciie)s Inmoüdv mou éBszi piov. 11. và E L ro) 
*Olofoiov Mavoviji , wel vjs vÀv Aowmdv Vzo[JA&smg àià TOv Iocv- 
yq. 12. zà xarà vovg Zvynvoss , üzcg à aegri Gov Beciiéng óua tÓv 
"Todvvv. 13. &zoloyíe Tv Zvygvàv ztQ0g dAlnjkovg )zig vo) Ov eg 
"Imdvvqv VzsüfEovro. 14. Ozcoc Quero Ó D zorQLoQX76 uod y za ,Svu- 
Bévra, xol óz06 tóv Beciéo doiicev. 15. 6zcesc àid tÓv cQuijotov 
zjvügeydrovv à 0 oU éróiov vs Pouaíóog Àmóg. 16. Ozog oi dàeAgol 
zo f ooi vg TOv Óvtix)v £veyeioíct aav 010:x1]68tg. 17. zü xor 
TOV mtra otio uevog Moxgrvóv To&vvrv. 18. zosofleiot zt906 ama, 
xal Ozog ó ó fecie)g T sti tóv Aiuov Oros eíuet , oiróg inirüvray 
zoig Groaoyoic tav Qvvéusov oixo1 xo ij usvog. 19. Oma VztQyóuE- 
vog $ fociis)g vOv zatQudQymv rv TO) dqoguóiLo0 Avo inc. 
90. Og cvvijAdov iv TOüvtO xard cvvQecíag ol ó£GzzotoL "Ioévvgg TE 
xol Mio o tijs ócsmg. 91. OzoOg Ó üsozó tne "Te dvvns dz odleysig 
tüv Óvzixdv voie xo" veroAnv £y0poig mQoof ciet . X0 Qsoux0g Enou- 
vog vovrOv. 29. 0mcog évóctt &zoAAvusva và xard Movavónvovg , à 


ut ltalis domicilium attributum fuerit. 36. de legatis ad papam et Ita- 
los ab imperatore missis. 


TERTII. 1. quid consilii ceperit imperator circa patriarcham 4r- 
senium. 2. ut revocalus patriarcha invectus in urbem sit, et. illic rursus 
coronaverit imperatorem. 9. ut imperator legationem miserit ad "Tocha- 
ros affinitatem cum iis contrahens, et ad Aethiopas. 4. de camelopar- 
dali, quale animal sit. 5. ut aucti viribus Aethiopes in Syria rem ges- 
serint, et de INoga. 6. ut tres reginae traditae viris, et quibus fuerint. 
7. de 'domina Anna Alamanha. 8. de fratre dominae Annae Manfredo, 
et de Carolo. 9. ut moenia urbis, qua mare spectant, suggestu tabula- 
rum aucta sint, et quam ob' causam. tum de caetero imperatoris appa- 
ratu. 10. ut amotum ab imperii consortio loannem imperator excaeca- 
verit. 11. de Holobolo Manuele, et de suspicionibus odiisque in reliquós 
loannis causa. 12. de Zygenis sive montanis; ut in imperatorem rebel- 
lurint Ioannis causa. 19. allegata montanorum inter sese pro eo. quem 
ut loannem acceptum apud se habebant. |. 14. ut affectus fuerit patriarcha 
audita excaecatione loannis; et ut imperatorem ezxcommunicaverit. 15.ut 
navales Romanorum copiae triremibus bene rem gesserint. 16. ut fratri- 
bus imperatoris Occiduae provinciae commissae fucrint. 17. de loanne 
Macreno Augusti cubiculi praefecto. 18. legationes ad papam; et ut 
imperator rem ad. Haemum absens et domi residens bene gesserit, 19. ut 
patriarcha convento et suppliciter rogato imperator excommunicationis 
absolutionem petierit. 90. ut de pace convenerint inter se ambo despotae 
Ioannes et Michael in Occidente dominans, 91. ut despota loannes per- 
functus expeditione in Occiduos, cum hostibus in. Oriente sit congressus ; 
et leudum | eius distinctior praedicatio. 22. ut pessimo in statu fuerint 





SUMMARIA. 7 


. Bovxslidgid r8 xol: IIaqieyovím. 93. rà mtQl r09 quvévrog xouy- 
rov £x flogod zi ursi roig 9igovg, xol rZc imi Óvciww fxcrQartt(ng ToU 
focuses. «ol msoi vo? z«rQidQyov A4gosvíov. 24. rà mtol ro9 Béa- 
xov xol ipiivov rà» rág £xxAncíeg doyóvzov. 25. ra tol TOU 
Zoviràv A£arívov, xal và zs9gi vàv Toydgov. 926. Omzog vzsücforo 6 
zergiorne &A9óvra TOv fucum, xol ui9' Ocov f/yyov xol f5iov. 
27. n70og éní vs vij Vvyorol zz EvAoy(ag "Avvg wol Ningóoo O:0zór 
vig ro? Ósczorov lMiyerA. 28. msQl vo) guicÜfvrog wsvOovg óià 
Toy&gov énidoourv xezà Níxoiav. 


THE TETAPTHE. 1. ógumyooíe fecifog zQ0G rovc doyisosis 
z:Ql rÀwv xav' a)rÓv. 2. OmOcg vOv vo? l'aAmoíov Io65Q 90g tóv za- 
TQiXoyQv dm£GortsAlev O xgorOÀv, fnrÀv Àvciv roU dqogiGuo?. — 9. Ozog 
A(fsAAog xormyogíog x«zdà vo) zaroicozov i0o97 rà (aciAsi. — 4. Omeg 
xai Oz0v ££nro)vro rà xarà vOv ztorQuéQynv Agaéviov. — 5. 0nog ó za- 
rQicoyno mzoOg (flcotiéo dqíxorrzo xal Omcg zcQd uixQov zegoioyi9sín. 
6. ózcog cvvoyOivrtov vàv dogzisgfíov cO tfÀstOY ucjvvuc xol iml rovtO 
j &xóqucig yfyovsv. | 7. üztmg dz:AOOvrsg rQsic Goyieosig ££ dzrocroAcs 
TOV üÀAÀov rQ mzarQicQryy tà T76 xaÜDoigfcreg mogrÓnAocav. 8. üzcg 
mius o0 (mcisUg &Eíeyst TOU zarQiaQyt(ov TOv zorQudoynv, xol zd 
rótt Gvu[avra. 9. üzog oi tg avaroÀ5g morQiMQyoi, Ó Tij Altíav- 
óos(ec xal 'Avriozsíag, zsol rrjv xa&aíoscw roO zwrQiégzov Oirémoav. 
10. Ozog i9s:isv Ó morgidozme inl rg tiuzjg vv dvoxceAsic9ci Gg dg- 
qtit0fa TrOÓv Zidgüsov. 11. Ómnuzyooío ro? (lacilfeg mtol rÀv ogyitoué- 
vov. 12. Ozog wvnoítsro: ó tne A0gQtavov l'ouovog tig TO ztazQiag- 
zsiov, xoi Oz0iog ovrog. 18. Ozcc,dveyrrea: D'eguevóg &íg ztatgiég- 
qs5iov, xal ví Owemodrrsrot. 14. Omxcg vOv 'Olófolov utroaycyóv 6 
zUrQuvQyeUQv sig vrv TOU Os00 £xxinoíov OggixíQ Q5rogog étíuo xol 


plane perditae Maryandenorum  Bucellcriaque ct Paphlagonia. 23. de 
cometa ex parte Boreali apparente mensibus aestivis, deque expeditione 
imperatoris in Occidentem ; denique de Arsenio patriarcha. 24. de Vecco 
et Xiphilino primarias praefecturas in ecclesia gerentibus. 25. de Sul- 
tane 4zatino et de Tocharis. 26. ut exceperit patriarcha redeuntem im- 
peratorem , quam acri reprehensione ac zelo. 27. affinitas inter impera- 
torem et despotam Michaelem contracta, Anna Eulogiae filia sororis A4u- 
gusti, Nicephoro despotae Michaelis filio in urorem data. 28. de vul- 
gato Nicaeae falso nuncio invadentium eam urbem Tocharorum. 


QUARTI. 1. oratio imperatoris ad episcopos de rebus suis. 2. ut 
praepositum Galesii Iosephum ad patriarcham allegaverit imperator, pe- 
tens absolutionem ab excommunicatione. 3. ut libellus accusationis contra 
patriarcham datus sit imperatori, 4. quomodo et ubi quaesitum de pa- 
triarcha Arsenio sit. 5. ut patriarcha ad imperatorem accesserit; et ut 
parum abfuerit quin. deciperetur. 6. ut congregatis patribus ultima ci- 
latio et post eam damnatio contigerit. 7. ut missi a synodo ad. patriar- 
cham duo episcopi suam. ei damnationem significarunt. 8, ut mittens 
imperator edurerit patriarchali domo patriarcham 5; et quae tunc conti- 
gerint. 9. ut Orientales patriarchae Alexandrinus et Antiochenus circa 
patriarchae depositionem affecti fuerint. |. 10. ut Arsenius in patriarchae 
dignitate adhuc conslitutus restituere in. integrum voluerit episcopum 
Sardensem. 11. oratio imperatoris de schismate avulsis. 12. ut suffra- 
giis electus sit in patriarcham | 4drianopoleos episcopus Germanus; et 
qualis hic fuerit. 13. ut evectus Germanus ín patriarchalem sedem fue- 
rit; et prima eius acta. 14. ut Holobolum patriarcha Germanus trans- 
latura in dei ecclesiam officio rhetoris honoraverit et magistrum consti- 


8 SUMMARIA. 


Qi0déxolov xoDícro. 15. Omog £yxAnÜivrsg Twvig vÓwv vov moÀoríov 
xoci csOg, xci rOV zverQuXoymnv slaryyov Aooéviov. .. 16. üzog Ó cvy- 
ye«qs)g Góv Gu doyusosUGuv &ig Ínsivov m£unston, xol msQl Ov aUtolg 
cvvifn. 17. Omog 0 (acis)g éovisvero và méQl z5g émvro? Avctog, 
xol zo0g rívog. 18. Omog 0 o65 và D'eguovQ cvvsovAsvev &moQé- 
69o, vrjv zaroreozíov. — 19. msgl Tuxiv9ov, OGtig wol 09sv, xol cv 
ztol «vróv. 20. Ozcc cl id vo) Zoütov Xolotaà émuysuosi 0 (lact- 
AsUg tQ z«rQuoQyobvri D'guavo. — 21. Omog i£nA9s voU morQiuQysíov 
à I'eguavóc. 29. mol vov AüQuovovmóAsog Bacisíov sir! ovv Bag- 
Aedp. 23. Ozcog sig mwevQiGQymv wbngífsron zvQo vv coyieo£ov "Ia 
65g. . 24. Omcog mopgaüoxuuuQ9ivrog vro9 Hocxisiag Ilwey&, cg ovrog 
Tüg q£$igorovíog vro) l'sguovo?, 0 Mivvinvns l'ogyOogtog ysigorovei vóv 
"Ioogq. 25. ómog £Av9c zo) dqogiouo? 0 facis)g zogd ro? Ioc)g. 
26. msol ro) xovg vo) rs Togzovsiurov Avàgovízov xoL vio) vüg TOU 
Baciléog dÓsAprás Mdg9ag, xoi vg Ovyoroóg vo) Ovtixo)D "lodvvov. 
27. Oz «xol on0coig ÜvvcuscL GrgorzyoUvrog ro) Osozmorov, xol éml 
Toig Üvrixoig Gvyvoxig ÉmsyoQidfovrog, «& dvoroluwa  cmoAovro. 
28. msol v0) xor. £xxAnciav oyícuarog, xol mol vv IlovrszomtQvowv 
uovoyov. 29. üzcog dzoGréAAsro, eig IIeiovíoav usr& vo ueyaAov 0ov- 
xüg To /dGxegi Ó zQomarQieQreUcong l'tguavóg, wdxsiOtv Zyoys vUp- 
qv rà toU) (jeciAfog vi, xai mQooscrtíg97ncov. 390. rov u&ydAov 
xovoórovAov ro) Togyavsiorov mQóg tOv z:vüsQOv vUrOU locvvmgv «)- 
Tou0ÀAngcig. | 91. £xcrQoars(a ro) Osomórov "Iocvvov cvvduo xuwct 
GrQoro) 790g TOv locvwvgv, wol vd vig dvOgoyo9s(og roU "Iocvvov. 
32. ümcog xarà $diaccoav Ó zQoroctokroQ dOiorOgonQvog vix vog 
"I[taAoUg xarà xo&rog, avvsoyovvrog t£v xol oU Osonorov odvvov. 


THX IIEMIITHEX. 1. 0zog usrofó Aome xol p0ovüs dyévsro ó 
xourüy OuX và oGvu(odvra iv vy Ovot. 2. Ozog ogyifouírvo» àv 


tuerit. 15. wt accusati palatinorum quidam laesae maiestatis patriar- 
cham Arsenium in eandem secum criminationem involverint. 16. ut au- 
clor huius historiae una cum episcopis ad Arsenium missus sit; et. quid 
is contigerit. 17. ut modos quaesierit imperator suae absolutionis impe- 
irandae, et a quo. 18. ut losephus Germano suaserit abdicationem 
patriarchatus. 19. de Hyacintho, quis et unde esset ; ac de ipsi adhae- 
rentibus. 20. ut per Sardensem Chalazam iterum imperator Germanum 
patriarcham tentaverit, 21. ut Germanus patriarchatu cesserit, 22. de 
episcopo A4drianopoleos Basilio sive Barlaam, 23. ut suffragiis episco- 
porum in patriarcham electus fuerit losephus. 24. ut posthabito Hera- 
cleota Pinacha, quod. is ordinatus fuisset a Germano, Mitylenensis Gre- 
gorius Iosephum ordinaverit. 25. ut solutus anathemate imperator fuerit 
«& losepho. 26. de nuptiali foedere inter "rarchaniotam Andronicum fi- 
lium Marthae sororis imperatoris, et filiam Ioannis in Occidente domi- 
nantis. 27. ut Homanis mazimis copiis, duce despota Ioanne, crebro in 
Occiduos tractus aversis, Orientales perierint. 28. de ecclesiae schismate 
et Pantepoptenis monachis. 929. ut missus in Pannoniam cum magno 
duce Lascari expatriarcha Germanus inde sponsam imperatoris filio duxe- 
rit ; utque novi sponsi coronati sunt. 30. magni conostauli 'Tarchaniotae 
ad loannem ipsius socerum transfugium. 91. expeditio Ioannis despotae 
cum multorum milium exercitu adversus loannem ducem; et de huius 


facinore insigni. 39. ut mari protostrator Philanthropenus Italos vicerit, 
adiuvante a terra despota loanne. 


QUINTI. 1. ut medius inler amocrorem et. gaudium imperator. fue- 
rit ab ea quae in Occidente evencrant, 2. ut schismatc per Orientem 


* 


SUMMARIA., 9 


xor! dveroijv ó matQidoyQs Oid ra)ra roig ixi ÉmiÜmusi. 3. Omog 
"rà Boviyágov facusi Kovoravtívo 7) vg EvAoyleg 9vydzno sig yágov 
iísüó9m. 4. và mol voU NNoy& xol Toydgov, Ümcog siyov TO mQiv. 
xcl mgl TOU ztQrórov (juciiéog xol vouoOérov «)tdv. 5. vd ztQl TOU 
Muf, xci zog Ofücxs facis vzv Meofu(gsiov. — 6. msQl toU mQóg 
zo)g Z£ofovg wüj0ovg vo? faciéog, xal 0rd roUre t/jg TOU ztarQ.&QyOU 
imiünuíoag iwsics. 7. và ztQi TO Zlvgodgiov, xci ToU Griou00 TOU éxsi 
ivexmwavrog. 8. và ward rv nya Kágoviov, xe] Ómcg orólov iÉno- 
vísto. 9. Ozcg mofcfsig Ó fjuciAeUG mQOc vóv Qrjya Doeyyíag &ntortà- 
Asv. 10. Ozog àxovouévov r0) cr0Àov và xarà mOAiwv Ó (jecileUg zreg£- 
exevofsro. 1l. üzcg ormOivrog máno ro? lonyogíov, 0 f/«ciie?e zog 
tjv uev? ixsívov &igzvr» dxovousito. 12. Ozog 0 [cus)g rovg cs 
ixximo(eg xurrvdyxofe üid ví» sigyvmv. 13. Omog 0 Xovuvóg Iodv- 
vns xar5yógst TOU zogroqvAoxog Béwxov. 14. rd ztQl toU rOuov Ov 
dnéovsile moóg vv ixxAmoíov 0 BacilsUg. 15. Ozcg 0 Bézxog sig qv- 
Aewjv sioyuivoc, Oucoc fiofóutvos xarstíQ:ro. ^ 16. Omog Ó za- 
zoiMoyme yvouoarsvov iyyoígog duvvs ur xarcüfysoÜon vov tignvmv. 
17. z:gl vrÀv dzoxgicimgiov ro) fwciÀéog, xol vig toU zarQiaQyov 
&moyogQosog. 18. msol tZc to? [jeGiAéoc nQ0g ro96 xAngtxoUg aváyxns- 
19. ózocg tig Óvcovoiav OwefoAlóutvo: ol xigorxol zjvoylo9vro. 20. zr 
xorü TÓv Ó5roox tc ixxincíag Onjymgue, xci v0) Gvyygagsog GzttAia- 
eg. 21. Omog oi zo£ofi&ic to [Jaciléog xezà 9uloacouv $xivüvvevoav. 
22. Oz Ó zénac fuvguovsvsro, toyrjoavrog zo? zarQudQzov. 23. msgi 
r0) oyícuorog xo9010v rZc £xxAgoíug. 24. msol tig &xAoy]g toU zo9- 
voQvl«xog Bfxxov sig r0 zmerQiegytiov. 25. Oncog u5j qégov 0 faci- 
AsUg trjv mood OU zorQraQyov ivógAnow viv voícrv Evorrsv. 926. 0zcg 
xal aD9ig zog vÓv zzv zo£o(ltig £or£Alovro. 27.0mcg Ixagtog ztQoc- 
qoornong rQ faciei xoQÍicraros Énl v0) Gr0lov. 28. frs zd xard vóv 


invalescente, eo se patriarcha contulerit pacis conciliandae gratia. 3. ut 
regi Bulgarorum Constantino filia Eulogiae Maria in uxorem data sit, 
4. de Noga et Tocharis, originibusque gentis, deque primo eorum rege 
ac legumlatore. 5. de Mytze, et ut is imperatori Mesembream dederit. 
6. de foedere imperatoris cum Serbis, deque profectione patriarchae in 
Serbiam ea de causa. 7. de Dyrrhachio, et de terrae motu quo est illa 
civitas eversa, 8. de rege Carolo, ut is classem armaverit. 9. ut le- 
gatos imperator ad regem Franciae miserit, 10. ut ad famam venturae 
infestae classis in urbe imperator praeparaverit quae necessaria putaban- 
tur ei tuendae. 11. ut constituto papa Gregorio imperator cum eo tra- 
ctari pacem procuraverit, 12, ut imperator ecclesiasticos urserit ad pa- 
cem. 13. ut loannes Chummus accusaverit chartophylacem | Feccum. 
14. de scripto quod misit ad ecclesiam imperator. 15. ut Feccus car- 
cere detentus, et ibi nihilominus solicitatus, atiractus in partes fuerit. 
16. ut patriarcha sua palam scripto edite sententia iuraverit se in pa- 
cem non consensurum. 17. de legatis imperatoris et secessu patriarchac. 
18. ut imperator quam potuit vehementissime clericos urserit. 19. ut ca- 
lumniam passi clerici quasi parum fideles imperatori essent, verati co 
nomine fuerint. 20. narratio supplicii etrocis irrogati rhetori, et de co 
lamentatio historici. 21. ut legati imperatoris in mari periclitati fuerint. 
22. ut papae commemoratio facta in sacro sit, exauctorato patriarcha. 
23. de schismate universam ecclesiam turbante. 24. de electione charto- 
phylacis Vecci in patriarchalem dignitatem. 25. ut non ferens impera- 
tor molestiam, quam ci nimis crebrae patriarchae pro egentibus suppli- 
caliones facessebant, tertiam ipsi feriam ad admissionem assignaverit. 
26. ut iterum ad papam legati sint missi, 27. ut lcarius ad imperato- 
rem iransfugiens classi praepositus fucrit. 28. rursus de expatriarcha 


10 SUMMARIA. 


zorotooyeUGovro "aor xxl vóv Béxxov. |. 29. Eri và word róv ztatoidg- 
znv loong. 30. 0zcog ro)g xuzd vv mólw» D'evvovirag éruzs(vov ó 
pjacilsvg. 


THE EKTHEZ. 1. ózog xal é« moíóv ràv oiridv rà xord TOV 
Aluov xol ev9ig moQsxwwoUvro. 9. Ozcg 7) Moglo xertGogícaro zàv 
Zgsvríc0loBov. 3. vd xarà vOv Aoyovàv GoynOsv: xol Oxcog róv 
Kovoravrivov ztgóv&vxsv. ^ 4. üzcg 0 Qeciusvg vj Q9vyargl Elgnvy 
rÓv "Acdv eig ycuov Touocsv. 5. Omzcg 0 faciis)g éml rOVrTQ TÍUApog 
£fnrst (JovAsv xal zzeoG roU zeroi&oyov. 6. Ozcg xol vv MiyogA £x 
Ovcsog ÉnsiQÓvra you(loóv Énoujcoro. 7. và xard 5v Magíav, xol 
Ozo0g TÀ /oyovü cvvgxgos. 8. Ozog Mepoío uiv moot0097 (cis, 
"edv 0B Teovo(iorxig mogsüfgÜn. | 9. Ozog 4càv ix Tovófov «ms- 
q090omncsv. 10. Ozcg xarmyogíot xacsoxsvac0ü oov xccd roU zo TQLUQzOU 
Béxxov. 11. Ozog (ociuxr venom ztQofívst inl roig avavoonnyíotg. 
12. rd covufdvra gà morgudoyQ Ouid Tiv vÀv KoAv(cv dzocroA(v. 
13. 0üzcg moornv5uoero róv Qgóvov 0 zetQueQytocv Iocvvng. 14. vd 
xor& ro)Ug zQfc(rig roU zz xol tÓv zerQuaQynv "Iocvvmv. 15. mAq- 
gogooío Beoiiéog zog rovg vc £xxAncíoac Ó.d rdc ztageAóyove dzourm- 
6:zig TOv zQécB:ov. 16. Oncoc dnzsórMlncuv oi zofofsig (Osiv rovg 
emoxAsiorovg év gvAuxz. 17. Omog &vii97 0 Icdvvmng ig v0 zarQiag- 
qtiov rO Otvrtgov. 18. rà xarà vOv Iyvóritov xol MiAériov Ozcg &ig 
TOv zzov «ztorüAmonv. 19. moAw rà xoro vOv A4oyovüv, xol OG 
zoQd rov Noyd msgovtvrot — 20. 0zcg £xorgoctvst 0 [/nciAsdg AvOQO- 
vixog sg dvoroÀgv. | 21. Oxcog ci TocÀisug dvoxricOsioot vz0 rÓv 
Ilsgov ídAosav. 29. 0zcog ó IIogpvooy£vvgrog Kovoravrivog sig v& 
xard Óvoiw dzoGOríAAerot. — 23. Oncoc 0 Bíxxog yodágov Ói' 5v aiziav 
xal zsgl vv Ooyucrov éxivsi. 94. Omcg sig v0 0Qog voU cyíov Av£cv- 


Iosepho et de Vecco. 29. adhuc de losepho quondam patriarcha. 30. ut 
Genuensium in propria ipsorum urbe degentium fastum depresserit im- 
perator. y 


SEXTI. 1. ut et quibus de causis ad montem Haemum turbari paz 
coeperit. 2. ut Maria Sphentisthlabum deceperit. 3. initia Lachanae, et 
ut is Constantinum interfecerit. ^4. ut imperator filiae lrene A4sanem 
coniugem dederit. 5. wt imperator de affinitate cogitata consilium a 
patriarcha per missos quaesierit. 6. wt Michaelem etiam ex Occidente 
ad se profectum imperator generum fecerit. 7. de Maria, ut Lachanae 
nupserit. 8. ut Maria quidem tradita imperatori, 4san aulem intra 
Ternobum admissus fuerit. 9. ut Asan Ternobo recesserit. 10. ut accu- 
sationes adornatae sint contra patriarcham Veccum. 11. ut perlata pro- 
mulgataque fuerit imperatoria novella de stauropegiis sive locis sacris 
proprie patriarchae subiectis. 19. quid contigerit patriarchae ex missio- 
ne Colyborum. 13. ut patriarcha loannes throno renuntiaverit. 14. de 
legatis papae et patriarcha Ioanne. 15. oratio qua imperator certo per- 
suasa ecclesiasticis sua in proposito constantia , praemunivit eos mne tur- 
barentur ad inconvenientes petitiones legatorum. 16. ut deducti sint le- 
gati ad custodias publicas, visuri eos qui illic clausi tenebantur. 17. ut 
loannes in. patriarchales aedes inductus denuo sit. 18. de Ignatio et 
Meletio, ut ii ad papam missi fuerint. 19. rursus de Lachana, et ut 
is a INoga interfectus | fuerit. |. Q0. expeditio imperatoris Jndronici in 
Orientem. :21. ut. 'Tralles restauratae a Persis captae sint. 22. ut Por- 
phyrogenitus Constantinus in. tractus Occiduos missus: sit... 29. ut Veccus 
scribere aggressus, ea occasione de dogmate controversiam | moverit. 
24. ut ad. montem. sancti Auxentii, iverit. patriarcha; et de actis impe- 


GEORGII PACHYM. DE MICHAELE PALAEOL. L.I. (11 


vlov dzijA9tv 0 morQiGQzme. xol zsol rÀwv ro) (jaciAfog i«si. — 25. msi 
ro? KolotiüG xal zsgl roU locwvov oU zlovxa. 26. rd xord rov ào- 
go9érqv vo? ysvixo? Movédiova. 27. üzcog ix Üvcsog vmiotQsqtv Ó 
Iloggvgoyévvgrog, xci à xara rov Koravírzv. 28. 9üvaetoc tZc Ót- 
Gzoívgg"Avrmg xol rà rórs cvu(j4vro. 29. éixotgattín MiyoarA f«cw- 
Aéog moóg Zcyyogww, xol vd ysyóvora ixi. 30. rà ward vovg mQ0g 
züv zázov Magrivov &zoxoiGtuoíovg. 3l. msgl rv Oiv9nxóv roU za- 
roiMoyov loonq. 92. 0zcg cvvifm tà xard BrilayoeÓa. 33. Qoíau- - 
fos vàv icAexórov xcerd rà Brilaygaüa. 34. td xard vOv ügyov- 
«x ctv Adtov 'lodvvgv, xci 0zcog evr0v OÓ xg«róv imtycauotvosv. 
35. Omog Oó flucilsUg usrsxaléGaro T'ozcgovg x«ra ro? GrfjeGrooxooro- 
qog "oávvov. 96. Omog xwüvrsvov xarà QcAaccov 0 [jaciAsUg Vors- 
Qov i£slO av éccAevenosv. 


ratoris illic. 25. de Caloido et de Ioanne Duca. 26. de logotheta ge- 
nerali Muzalone. 27. ut ex Occidente redierit Porphyrogenitus; et de 
Cotanitza, 928. mors dominae Annae; et quae tunc contigerunt, 29. ex- 
peditio Michaelis imperatoris versus Sangarim, et ibi gesta. 30. de Apo- 
crisiariis ad papam Martinum missis. 931. de testamento patriarchae Io- 
sephi. 32. ut res ad. Bellagrada gesta contigerit. 33. triumphus capto- 
rum ad Bellagrada. — 34. de Lazorum principe loanne, ut eum impe- 
rator sibi generum fecerit, 35. ut imperator "Tocharos accersiverit contra 
Ioannem sebastocratorem. 36. ut in mari periclitatus imperator, deinde 
postquam ezscendit , sit mortuus. 


. A. 

I. scpyioc KovoravrtvovzoMrnc udv v0 &yéxa9ev , y Nixalo 0d P 4 
xal yevvn9 elg xal vgaqeíc, iv Kovoravzivov 02 xavaczág aidic 
0r: 9:00 venari $nO "Pouaíov» dyfvtto , Ur yeyovdc &ixociy 
évóg déovzocg, xqwuxdds xal xAyoo cw9dg 9t xal üEuinacty 

5 xoi tixoto duazrgéyagc xal fuc xol 8c mowtexülxov q9ácac 
viov ,. Eri 08 xol «y üvaxváguy elc OixouoqiLaxa viun9elc, váde B 
Evvéygawev , o9 Aóyovc Aafov üvo9tv Óuagrígovc, ot0^ àxojj 
mioz&UQy uóvor , onto noAAdxc ovuflalve vd ff'oviouéyQ yoó-.- 


I. 


(Seorgiis Constantinopolitanus genere, ortus et enutritus Nicaeae, 
Constantinopolim rursus translatus, quando ea, sic deo annuente, sub 
Romanorum dominium. rediit, annos tunc natus undeviginti, clero ad- 
scriptus ac primis ecclesiae dignitatibus ornatus, adeo ut usque ad pro- 
tecdici honorem eveheretur, in palatinis quoque officiis dicaeophylacis 
magistratu honoratus, haec literis tradidit, non rumores longe petitos 
nulloque testimonio probatos excipiens, neque solum famae fidens, uti 


12 GEORGII PACHYMERIS 


qur, Jv vi Ayor émgaxdg 3 xol àxovcac ae)r0c, micTO)G 
9^ à&oli voàc Aóyovc, si uóvov Ayo, AoylLeo9at, 4AA* av1óntgc 
và nAciora oUvoc Evuflàv ysyovos, 1] xoi uaSav Gxgiffüc nag àv 
10 zgüro»v (997 ngaySvra, nAjv 0 oix GuágrvQa à2Là. 


C xal zoALoig &AÀÀowg ovvgyogovueva, wc üv u» 0 £vuaaG xgóvoc 5 


D 


, Y, M D , ^ ^ / 
qvow yov và 70ÀAà xgvnvtw Gvyvoig xvxAuaig ntgu0doug xol 
váÓ^ &gavh , y yo 7j, Ópou:j; j did 
qavíon xavà xov éklnAa vj; nagadgou, yuyvóneva Óid . 
, - 
v0 qavévra xoínvsoOoi. návvo Óvüyxgv svoi, ÓG nov iC TV 

- » A 23 - ? , ? * et * A2 
cogóv &qi xoi &Xx9ic éyvoputevotvy. | 0v uy (07€ xol 70 GAg- 
Sic negl Prrovoc voU je/dovc noujcacOou msg rovc À- 10 

AW.- J , Eoi » V AME, 3 
yovra* i0TOQ(ng y&Q, (0g &Y TiQ E100, Wvyn ? &Andua, xci 
10 7j; üln9tlac xoÓjua inávayxtg iegóv, 0 0à ngó zavrmzc 10 

- v » £ ! » * C v e 
wevdog &ywv» &vriQvc tego0vAoc.  &AÀcc Te xol T7juiv 1jx1010. 
72009coic vot ngay9eoi uys9og vrigévon , doavtintg swovué- 

? » ^ 2 , c » , » 45 » 4 - 
voic éx qulcovg 7j uv evolag , «0g Uy nÀéov dj elxüg 7) 10 xaxàgc 15 
Evufàv Óuxovosir 7j v0 &0 Evuntóóv ouygOsg, toU Aóyov zàg 
&xoàg yojvevovroc.  én&ó7 yàg và ünovó5nov ngayOérza Vari 
uév xal dueiévon ,| oig Ó7) xol Aéyuwv. flovkouéroig dozív , cave dà 
xal(üv üggnva, n) àv&yxng $nosoQc, vixü xav? Quny yvopumy 
v0 cuonüv 7 10 Àéyew (AA 3j 0c éngáy9noav, xol xgtirvov 90 
zov voic Gxovovot vÓ uy) uavO'vtr 0Ao6 3; 0 uavyS'&vav GAoG 
,* € € » € , , € ? ^ ^ ^ € - 5 
4j 06 4j 0vvt0C tovoQla, fjovAevou, cg ixcdidev u£v 155 unÀAZc eiga- 


saepe scribenti usuvenit, dum nimis facile creditur omni qui dicat se 
audisse aut vidisse, verum qui per me ipse pleraque viderim sic conti- 
gisse ut refero, vel si ab aliis acceperim, diligenter excusserim a quibus 
primum ea sint visa dum fierent, ac nec sic unius testimonio credide- 
rim, sed multorum affirmationi concordi. scripsi autem, ne tempus 
suapte natura involvens ac tegens multa, crebrisque suis circuitionibus 
obruens, haec quoque deleat fogientia ipso decursu. necesse quippe est, 
quae aliquando visa sunt, contegi tandem, ut doctus quidam asseruit 
ac vere pronuntiavit. sed neque par est de his rebus dicentem men- 
dacio minoris facere veritatem. historiae namque, uti quis dixerit, ani- 
ma veritas; et veritas ipsa revera res sacra est. is igitur qui pluris fa- 
cit mendacium, aperte sacrilegus est. at neque propositum nobis est ge- 
stis aliorum pondus addere, quasi vel odio vel benevolentia moveremur, 
ut eí quod male accidit, plus aequo laceretur, et quod belle cecidit, 
impensius celebretur; historia legentibus imponente. quandoquidem enim 
quaecunque, ubivis terrarum gesta sunt, licet quidem narrare argumenta 
dicendi quaerentibus, licet et omittere indicta, nulla necessitate scri- 
bere cogente, satius profecto sit, ut ego quidem arbitror, silentio prae- 
terire quam secus ac gesta sunt tradere, praestat enim legentibus nihil 
eorum scire quam contra ac vere acta sunt doceri. illinc enim iuscien- 
tia quaedam, et simplex illa quidem, inmascitur, nullam inurens turpitu- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 13 


youérge 3xslync àyvoluc, 85 tc o? udioc nooorolfferen, Pvrei- 
9i» 02 vg duni, Oc 10 urj siüévoi ovufalvaw àv sidcvot oió- 
pévov, ov 07 xoi ytipov oU0év. — o) uv GAX' o)0* adrüc Pyxe- 
xeonxu üv 7j yoaqy, Tv uot um enu. nituv nootóvroc oU 
5xo0vov và ytígu xal Cri Evuflalyewv , ix vv nagüvrgv xol và 
dcab9ic oroyalouérg , 7j uüAAov ix vv ovufláriov Xoyioutvo 
T& ovufimoópeva, 0AAQ yàg Ó5zov tlg üxozjv wrlov 9avuaciui- 
vépov ix votaUTnC, jc O7) xol yeytiutOa , Tjovylag xal xavaoá- 
ctc elg ve Évppogüc và no&ynava mposOsy , 7] voruiva qa- 
10s£yra xal obrwg T/c mQoríguc tJoAcag ÓttvoU yeiutóvog én&- 
ogorcavroc xozaposvoavra elc 70 üxuátov xavavav9Tvor, (OTt 
^25 , , ^ 3 3 ? v9 ^ ^ , 
p ónwgav s0JuAtdy, GÀA" ovi borwig vÓ nvtvuc napunzav 
ueézuv xwotuc. | 
9. T0 yoiv &ávaroéysw ànl voUQ moórtgov 3) xa39? uc 
15 &oEavrac, xávreUOtv &oyto9os và 2xelvov énióviag, 0nwc áoqa- 
Adc xol ui9? ürk nÀilorgg vg t(fovMac, 1c ovdév Gutvov, 
Oidxovy và ngdyuara, TZ» ügyz» ivrtUO tv xoavoyvgoUvrtg, xal 
vu)rG nigrygagtlogc sig tuxgóv avvrc avTolg énl vgiol xal uó- 
vaig éminoXalovcoig Goylj9ev aig nóAto:, Nixuío. Iloovoy v& 
20xol vpírg Quiad:g:a, cic nargldoc àxnsoovow i &v airuv 
iOusv uaSOvrtc, oU nor Üoxet, xüv Aéyew OéAoutv , üvvotà vi 
1€ 701ÀÀ xal ueyaÀa Evufva: uerató xgavovrvrüy Pxdvov xol 
dinem: hinc duplex oboritur ignoratio, homine scire se putante quod 
omnino nescit; quo sane nihil peius. verumenimvero nec ipse scribendi 
provinciam aggrederer, nisi futura ex praeteritis aestimans magnopere 
timerem difficiliora asperioraque imminere in posterum. multo enim vide- 
licet auditu mirabilius est ex tanta, quam degustavimus, tranquillitate in 
hanc ultimam calamitatem decidisse res nostras, quam haec nunc ita 
composita quae cernimus, procella quadam nova ingruente, ex hac pro- 
speritate deturbari in perturbationem adeo miseram, ut ex specie ac flore 
omni prioris felicitatis tempestas atrox ingruens vix tantum satis agris- 
que modo virentibus reliqui faciat, quanto esset opus, non dicam per- 
ducendis ad maturitatem fructibus, sed vel ad vitam intus vegetabilem, 


cum spe proditurorum iterum quandoque germinum, aegre ac misere 
tuendam. 

2. Caeterum non facile opinor fuerit, vel si maxime cuperemus, 
recurrere ad priora tempora, et ab eorum qui ante nostram aetatem re- 
bus praefuerunt principatibus actisque repetendis huius quam modo me- 
ditamur initium historiae ducere, exponendo ut secure consultissimaque, 
qua nihil praestantius, prudentia rempublicam gubernaverint, imperium 
ea maxime cura munientes, utcunque angustis illud ipsum circumclusum 
finibus, trium videlicet dumtaxat reliquarum tum ipsis civitatum, Ni- 
caeae Prusae et tertiae Philadelphiae, in quas exclusi patria, iis quas 
didicimus causis, confugere ibique se continere coacti fuerant, magna 
sane ac scriptione nec brevi digna imperantibus illis evenerunt: verum, 


P5 


B 


Cc 


D 


, 
E ávoxóntovcoc. 


P 6 vgonijc xal 0vyyvotoc , nA)» o) xarà vaUróv oUroc tyov , àAAà 15 


B 


14 GEORGII PACHYMERIS 


noÀAQc &nstv uólira OéÓusva &oyoMac, xol Ti ur" Zuüc ic 
vóüxoiféc elüévoa ví xal ig. oloic aic alvicug Evvéneoev. fxacta, 
ÜAec ve Ürw xal üXAoic einety. 5A negl 2xelvov , o) nenha- 
vruévovc, oiu, xol dove uiv ogüc éavroic GoqoAdc mi0TEUGY 


inikóvrag xa9^ fxacrov, àAÀ^ üxgufdg xal c ti0Urac 0E v5 


ànl vv ngayuávov 1joav xal zepijooy Cri elg véloc nguy évrov 
xol vÓ TOU xgóvov um5yüvmua ngaxrov 5v, Gp zi QaTTOuÉVOY 
xal Guo yooqi ósdouérvov, üvriuayouévov xol àvrwxonoUvtoc 
olov ToU "EguoU 7j 44zTof, 1| xol uüAAov viv txtlvmc mgóo0oy 


qoóvov i«ríov Tiv dg obx üvvotà xal üALcc TOU ngoxeuévov 
oxono? iEoyovig. — €» Oi xol uóvov zéng Aexzéov o1, xol lacc 
ob ztQutTÓv, OTi xal uóvoyv PxHvó viec alvidvvon xol vijg 101€ 
TÀY» ngayu&rov Gcqolslag xol xaraoTáctog xol Tic vOv àva- 


zagàó» uiv xolg iygiv vthosuevov doqaAdac, nv 0 xol Og 
ox &ygijv GQopt/uevov vic zagovorc ovyyvotoc. 


9. "'Exdivo: volyv» Óvoivy uécov 2y99oiv. évantiuuévor, 


2E 8o ui» Ilegoéov 2x dioscoc 0* "IvaAÓv o) uóvov 10 ngüc 7jj 9a- 


, 
Aáoon àÀÀà xal vÓ àvavaTO» xovacyÓvTCY, x«l tlg OvtvOv xo- 20 


4. uiv] u903? 


ut dixi, nobis perdifficilia narrata, tum quia rerum illius temporis haud- 
quaquam exacta certaque ad nos est memoria perlata, consiliorum prae- 
sertim ac causarum, ex quibus quidque tunc gestorum contigit suscipi ; 
tum quod istud argumentum praeoccupatum ab aliis iam est, non mala, 
ut equidem arbitror, fide in eo versatis, sed ex praesenti notitia even- 
tus in ipsorum oculis tum viventium patratos fideli prosecutis historia, 
quae res, prout gerebantur, ex visu et experientia statim in litteras 
mitteret, sic machinationes eludens temporis, conantis semper obumbrare 
veritatem, et suorum flexibus lapsuum involutam, quasi ne extet, ob- 
ruere, commissis invicem videlicet ac jacula contra infesta minantibus, 
ut Graeci aiunt, Mercurio et Latona, aut illo potius huius artes ac vim 
praevertente, ac quasi machinam rumpente. quare acta eius temporis 
indicta intentataque nobis relinquantur, utique ad rem quam agimus 
non pertinentia. unum ex illa tantum praeterita memoria resumendum 
hic nobis non inutiliter, ni fallor, est, propterea quod illud tale est, 
cui soli quidam adscribendam putant et securitatem tranquillitatemque 
quae tunc fuit rerum, et perversionem ac confusionem quae nunc cer- 
nitur, una; causa contrarios effectus non eodem statu ac modo produ- 
cente, sed tranquillitatem quidem operante quoad praesto fuit et prae- 
sens adhibita est, postquam vero (quod minime oportuit) neglecta eadem 
omissaque est, perturbationem inducente qua nunc laboratur. 

3. Illi ergo duplici utrinque obsessi genere hostium, Persis quidem 
&b Oriente, ab Occasu Italis, non oram modo maritimam sed et supe- 


- ) - - 
voUv' ügo xol và xor' àxtvo ovufávro ToU10 


" 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 15 


qu0j; Gugorégo9ev xaractüvitg (c um. PsvOfounc Avanvay 
2áo3oi, 15j uiv "Iraluxóv $yorrtc ovuuaguxóv énzecu» Ilépoantc, 
- ^ , » , * 
7j 06 ZuvOuxóv ngoolafóutvo: gri 1616. qvér v& xol z90035- 
q9iv ávd3ovy roig "Irahosg. oxonóc Ó' 7v ixslvow; &áogakéo: 
510 uécov xaroyvgoUy. xal 10 uiv ngóg OüAaccav ojx &yov 
óxyvoUuuT. GÀÀQ 7] 9oAácoy xaracqaAibto9oi* o0) yàg dv, 
SuAaccoxoazovyrüv vÓv "TIraAdv xal z9oo0xcttyóvtov 1ü 19600, 
H - * 1 , H 01 c 2 Mc cA 
ácqalüg z0 Àomóv Oiüiuv* vó dé ngóc tm OyvgoUr &iyov igv- 
- * , 32 P , M ^ - 
pvoig 7€ xul Óvofjózoig ügév, ti ngoLóf our. | xal Óià vaVtc 
10 enel oUx &iyov Gu ngóc éxávega udyeo Dat , xal Urt 1à pulv noüc 
£o 091, u£yot 01X0U &yéyovza. xal 30 &oqaAR xavcyyvdvza ' Po-- 
padoic , IIeoaaig 02 eg &ineiy Gushovpeva ,| ngoodoxíay nagtiyev 
a)roig xuracydv xàüvrtÜJev ücgüAua» xaraxv5icacda:, T 0i 
vic 9aldrrQe uéget ovy olol $' j0av z91oacdat 0yvouuati 290- 
15 regov ?j 096 Irao)g àxfaAsiy , uà voro zÀcov uéy donévüovzo 
Ilíocoig xal àvoxwyZv idídovv v noÀéuQ TQ móc ixsvovc, 
épvci0» TéÀog váSayTtc, 0 02) xal i(dovr oUyluxgóv, xoig à" 
"ItaXoig 0046 éntiyov óguaic. ovyvoig 0d nóvoi. xal üxavayovi- 
eroi; zoÀéuou; yidgotvrec exelvovc u£v é&digav ,. «al vavoly oi- 
20 xelaug zíaganAéuy nagtoynxóseg v)» 9áAucoay ixavzv voig éxeios 


12. post cusiovusvo omisi 7v. 
riora occupantibus, et valde in angusíum undecunque conítrusi, vix ut 
libere respirare sinerentur, aliquando quidem usi auxiliaribus Italis Per- 
sas incursabant, aliquando Scythicis adiuti armis, quae non ita pridem 

apparere in his partibus et societate nobis. iungi coepere, repellebant - 
Italos. hoc autem in istis difficultatibus potissimum spectabant, ut quod 
hinc atque inde medium inter ipsos et hostes ipsorum erat, munitis et 
valido praesidio insessis arcibus firmaretur. ac maritimis quidem locis 
non aliud adiicere munimentum potuerunt quam ipsum mare: non enim 
licebat, dominantibus mari Italis et partem continentis praesidio tenenti- 
bus, ita illum munire limitem, ut nihil inde timeretur. confinium Orien- 
talium alia natura erat. praetentis enim ab ea parte altis et praeruptis 
montibus, magna spes erat intercludendi hostibus transitus, si iuga et 
angustae fauces subiacentium vallium praeoccuparentur. quare cum pa- 
res non essent binis e diversa parte sustinendis hostibus, ut saltem in- 
terim pax a Persis esset, arcibus eos inde praesidiisque obiectis sum- 
movere decreverunt. nec nimis difficile id fuit, quod et longus ibi tra- 
ctus erat asperorum montium, et custodia vallium, per quas artus erat 
transitus, ferme ab Orientalibus alio intentis negligebatur. dilato ergo 
consilio muniendi oppida maritima in id tempus quo ltalos continenti 
eiectos longe submovissent, in quo tunc potissimum laborabatur, quie- 
tem interea redemerunt a Persis pactione tributi annui, quod ipsis non 
modicum pendebant; sicque toto in Italos impetu ruerunt, crebrisque 
laboribus ac bellis difficillimis insudantes eos tandem expulsos propriis 


16 GEORGII PACHYMERIS 


«Gv "Popualov  olxozotw ididov» àoquAaav, tiva viva ovpéyar- 
aig fxóvrev üxóvrev llegodwv voig Opsot insifldlovvo , ovyvoic 
óà voig novrayó9tv Pnolxowg xol ioyvooic xoT0000)i0d evo 
igvuvà Tiym xal olov Ovosniyug5yrovo 9ouxobe 7j "Popaotó: 
P 7 voUva xaTíorgou». (4) o) u!v 0 xol GvrusAz rove voc góc 5 
volg ügtOi» oixoUvrac Ely , 0c Evol.tovc uevayaoTvTOG, EL TL0U 
àuryény dg àvavvio, mooofláAoiv , uiv Eyovrag 10 nei9ov ué- 
v&v xal zagàü Ó)vopuv, & moi mGQilxor, ngóc éxeivo. àvOgice- 
c9ae àAX* drchiloig uiv. vote návrac, moovolcic 0^ x vovsov 
vo)c àmidoEorígovc, xol oig voAuoitv 70 qpóvqgua, yoéupuaoty 10 
B ?owgovvro f'acüuaxoig. xoi Ó7 voU xoóvov mzgoióvrog mgv5avov 
vaoig ntQtovaleug , xoi nAoUroc inégost oqío« ovyvóc.  mag^ 0cov 
9? àxelvoug évev9uytio9o4 Evvéflaws vol; xovà «0v filov, nogà 
TocoUrov xol ngüg To)g tvavriovg é9ággovv, xal zoAÀoig voc 
àaigrv irgóquv, vvxroAoyobvrec xol óozuégas viv vOv bvuv-15 
vlov ntguómrovreg xol và moAÀÀà Amilóutvoi. — 05 v ovyéfauvev 
C adcoic uiv óuóos voi üvrmóAoig xopovot ngofisflAijo9o vóv £v- 
doréguv , vodg O0" zEagrouévovc vàc inda isla. enl vijc oi- 
xelac duutolfew üvédsnv xal voic olxslouc moocovéyew qporvictv, 
zo)c uérvo, énl vv ügydv vic orgavgylac üvrac, üwv ünid«tr 20 


7. 0g] oi? 10. c01495? 19. goovtitsav P (i. e. ed. Pos- 
siniana). 


navibus trans mare deportarunt, magna sic stabilita tranquillitate Ro- 
manis illic degentibus. inde a Persis, vellent nollent, deficientes, mu- 
niendorum montium cura resumpta, multis et robustis undique convoca- 
tis advenis sedes in iis stabiles assignarunt, iisdemque custodiendas com- 
miserunt munitissimas, quas extruxerant opere solidissimo , ac fere inex- 
pugnabiles arces. quo modo Romanorum res optimo sane loco posuerunt, 
(4) caeterum istos sic obiectos hostibus et ad praesens, si Persae in- 
gruerent, defectionis et transfugii periculum expositos, utpote nihil ha- 
bentes quod in fide ac statione constantiam suaderet, haudquaquam im- 
peratores necessaria in tali periculo destituerunt providentia, sed tales 
effecerunt ut ipsis expediret, et omnino vellent, etiam supra vires Per- 
sis obsistere, id consequebantur plena immunitate tributorum ac vecti- 
galium limitem hunc incolentibus indulgenda, annuis quoque ex fisco 
pensionibus illustriores ipsorum honorando. unde procedente tempore 
aucta isti plurimum re familiari magnas plerique opes congesserunt. 
porro quo meliori ac commodiori loco res domesticae ipsorum ac fortu- 
nae erant, eo fortius alacriusque in hostes irruebant, illecti ad hoc ipsum 
frequentandum audaciusque tentandum gustu praedae non semel nocturnis 
insidiis abactae, assiduisque inde incursionibus hostem vexantes, eiusque 
sic infringentes impetum, vastantes quin etiam agros ac terras lateque 
populantes, manusque obvias caedentes, ac ipsa interiora Persidis latro- 
ciniis et excursionibus infesta solicitaque reddentes, eademque opera Ro- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO LL. I. 17 


E - c T! » M , €.» , A M1 
ácqaAGc XC oiov v& £yovtaC, 17v u&yrv é1éQu06 vQén&Y xal uu 
3 -^ - 
ovcav vaic éni9éosouw PgeD (Luv, xal g9éraw xaxüg óuwriDérrag 
ash, , * 25 , c ^ , ^ ' 
érépgovc noóregov 3; àvauérew náoyew ézéotoOev và Óewá, — 20 0€ 
* - -—- - - » 
ovunuv jv xoaroggovutvov vOv üxgüv zaAdG éyovoGw xol u^ 


- - , : - 
5üv d vt xal yévorto züv exei. xa9vnatióvrov üvdgOv, c vt xoi 


&vrizélve voAudQev ot àvvixe(utvot , xol raUra xol 1c &9yijc &y- 
yé9tv ovonc, àv9tEovorc éro(uov zgüc &nzav v0 &vriotroóutvor, 
xui và uev ngóztQo vouuvra x«l ovi tyovra, 0v uóvov aic ég- 
péO9m üteleluig 16 xal ztgovotcig &ÀLd ye xol xa9106gwaiz quio- 


10 770íaig Baciaxotg vüv vàc &zgac olxovvrov fBoev9vouérov , xol 


ot0Zy Ort uj nAo1ov azusiov 2yüvsur , xüvrcUOtv xal dgoadv- 

L4 ' , , $3 , ' 

poTegov uév qvAaooovtoy , JuggoLturtgoy Ó^ eofaAAorvrov xoi 

àyriGzóvtGv TOig, & ny ioyvotaY , xaxomotovoi TO TjuértQa. 
, y 

(5) 28 üzov 0" 7 Kovozarzívov nólic "Pauatoi éaAo xol jv ut- 


,? , - , * * , - 
15ravacigéquv» üvüyzxy Tj narQó. và 1éxva, xai ngóreQov vÓw 


ji! ^- ^- 
&ALov olg 5v 10 xgarüv, Evvéfouve uiv Ey9tv éEaoSevety ixsi- 
-- , - /, » 3 |, , 
vovc 17; dua0rácet vÀv Baciléov, &£Óe Ó' éxslvorg n&vto ngo- 
* - ALS 3», 5 LI 39V 7 - 
voíac, xal uüllov ig! qw. x«9' taviovg ovév 5rvr0v Qaggoisy, 


manis laeta domi et opulenta otia praebentes, secure deinceps ac sine 
hostili ullo metu familiaria curantibus, indidem ducibus quoque Roma- 
nae-militiae, quippe quos iam nihil retro vereri ac respicere cogeret, 
securitas et facultas aderat vim alio vertendi, ultroque, cum operae pre- 
tium erat, lacessendi hostes alios, praevertendique bella imminentia, con- 
siliaque suspectarum gentium mature praeoccupandi, saluberrimo auxilii 
genere, non expectante malorum exortum, et praecavere damna publica 
satius habente quam ulcisci aut saeve grassantia depellere. hi fructus 
erant insessarum validis istiusmodi praesidiis arcium. quae ne unquam 
desererentur retrocedentibus praesidiariis ob vim maiorem urgentium eos 


' interdum acrius Persarum, satis providebatur collocatis opportune non 


procul ab illo limite Romanis castris, unde auxiliorum quantum esset 
opus, in tempore submitti laborantibus posset. hic status tum illic re- 
rum fuit, imperatoribus, qui ea tempestate reipublicae praeerant, uti- 
lissimam istam limitaneorum militum alacritatem in hostes foventibus non 
modo immunitatibus et pensionibus quas dixi praestandis , sed et quoti- 


-dianis extra ordinem largitionibus operam insigniorem et clariora quae 


ferrentur arces obtinentium facinora regie remunerando. unde passim 
praesidiariorum istorum tantum animi creverant, ut minima pars ipsis 
officii videretur tueri commissas arces, quod ludibunde ac nullo negotio 
praestabant, nisi audacissime longissimeque incursarent hostiles terras, 
apparatusque Persarum, si procederent ad perfectum , rebus nostris per- 
niciosos futuros, in exorsu protinus ipso primaque molitione disiicerent. 
(5) ex quo autem recepta Constantinopolis a Romanis est, et reducere 
quemque filios in patriam oportuit, principes maxime, contigit praesidia 
finium Persicorum debilitari ob imperatorum in urbem reversorum di- 
stantiam; ex qua fiebat ut pensiones ad diem prius reddi solitae nequa- 
Georgius Pachymeres I. 


D 


E 


P8 


18 GEORGH PACHYMERIS 


4 uxó^ QAAo9ev ,. AX oiv vega. noMqov zóv oqóv nioirov 
B Lyovow. | ààAà ygóvq Voztgov vc f'acilsac uevanecovonc Xu 
€ - € - 

ógvóc i£ ,. (0 07) xol v0 jc énngyluc GSiopuo 2oaU9ic EntO quer 0 

- ^ ^ ». * , EJ - et - P3 A 
xQUTOY, và z0ÀÀà zaQ' Exilvqp Óvvopuevoc eS alvuv 000v oUxétt 
Qn91couévov (2xét39ev yàg xoi ó nagdv Aóyoc elc xaváozactw v2jv 5 
ngénovoav üvay10tvon), éxeivoc volvvv ovuuqpégov doxsiv é9£.ov 
svufovieiuv 7Q facis (IlaAcwAóyog 0" ovrog 5v lMhyar) 

^ , , , - € ^ - » 
Bovjv dodcye vns xol Aav énioqaM, wc v0 ngiyuo cusev 

€ Voregov. — xol ÓsyO9elc c OfjQev ovuqegóvvoc Aéyov , néunevos 
xorangütoi q9:coc BefloUAcuzet, — xol 07) £z107c vo yécc voit 10 
, eo i ^ i2 , , e 3 
v07t016 (0? yàg ?jv ngüc à. énsovoAutvo ffoadóvew 0106 abróv xa- 

, L4 , C228 M , ' 
vap5auevor ) , &vógac (ja9vnAovrovg svgov xol xv5ucaoi xoi 
So£uuact Bgl9ovvac, ovoertóu vovtovc ix vOv oqerégov éxel- 
vov xai oic ó éxáctov (lloc avvexezgóvrvo , xol elg veo0ngdxovzo 

" LS » - 
vouiauovo, TQ evi ovjunootonc , xal vootOv vÓ nÀeGovov àx vÓV 15 
D a)$70Ü, 70 ÀoirÓv voU T&Oévrog véÀovc, o)x 0Myor üv, vQ fla- 

-- 5 » , 
caxQ vopuslg &oxouízeadut CraSev. / 0 xol ztQuydév, zQuTOG 
naJóvrov vüv üv0gÓv & oix 1jkzicav nunore, énézAaoé ve T1)v 
ngo9vuía» foviouéfvoig , xol xagvqslxecav «vijg Óvvusuc. 

,? D - - ^ ^ * 

E (6) ivzsi9tv xol roic vOv Ilsgoóv ayipoic xol oig £v uagalga 20 
A o - Ma: c - , » - 
70 Uv, vOv &Alcv vnoxligévrov voic "'oyógoig üort x0T007000t 

- , 
viv 1/jc Iegoidog àgyyv, ovugépov d0óxa Gquvistovot xavoqii- 


quam ea fide solverentur, qua tunc opus vel maxime fuerat ad excitan- 
dos militares animos, ut vellent atque auderent quantum iis locis, et 
temporibus publicae necessitates poscebant. tamen aliquatenus huic in- 
commodo medebatur, quod illis abundabant opes propriae, quae belli 
nervos subministrarent, donec posteriori tempore, in deteriorem statum 
imperio prolapso , Chadenus quidam, cui et praefecturae dignitatem de- 
inde imperator contulit, multum in aula pollens ex causis paulo post 
memorandis (ab huius enim mentione nostra in suum finem historia pro- 
cedet) consilium suggessit imperatori (fuit is Michael Palaeologus) valde 
perniciosum eventu deprehensum, cum ipse utile putaret; eoque probato, 
executor ipse missus est qui suaserat. quare is celeriter in illas Orien- 
talis limitis profectus arces, cum degentes in iis reperisset praedivites 
homines latifundiis agrorum, gregumque atque armentorum proventibus 
opulentos, militari censu habito initaque pecuniae cuiusque summa, sti- 
pendium singulis nummorum quadraginta constituit, quod reliquum erat, 
pretii non parvi, ex annuis illorum tractuum vectigalibus, fisco deinceps 
praecepit reddi. hinc evenit primum ut praesidiarii, quae minime ti- 
muerant passi, frangerentur animo et antiquam alacritatem bellandi per- 
derent, moxque, ut fit, minutis copiis multo infirmiores redderentur. 
(6) posthaec viris fortibus iuter Persas, quibus omnis vivendi spes et 
conditio in armis erat, caeteris inclinatis ad "Tocharos, qui nuper impe- 
rium Persarum occuparant, rebellantibus, visum opportunum est refugere 


ru me Macs cai eo i CM 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 19 


a ^ Li 5 - , 
yav ngüc v& v(v 0gdv üyvguireQa xol và nAgolov xavatQzyovrac 
, - - e^ L 
vou AyorOv &nol5v. 0 xol ysyovüc ovvéorgoav xa? avrovg P 9 
zÀtoTo:, xol cvyvóxig loyvgol énevi9evro doOtvéoi: yevoutvoig 
^ -— €t , 
Tolo ?jueréQoug , xol meQióvzec xov. 0A(yov: &óvvavotrvov ozslutty 
, - - ^ - 
Sinolovv. xal 1éya üv toyogobvreg 0oruégos volg ivavzloig áv 
- , E] , c? ^ ^ , 
O'ouyxav ieu nos ned seb ugye sad elanue Qoyoic (rà. yàg ogé- 
- , - - 
veQo, oOx tiyov xuTéydv) uóyig oneixov ngocomoUvreg üviézem. 
$5.3 - , ^ - ' 29e € - x 3. 
xoi üvttiyov vé0Gc, TO nÀdorG ué» xol e$ éavtOv , 4v Ó^ ov xai 
. moAÀóv éntaqgobvrov ad» ivavilov 01a vibériec và zuerégg B 
LÀ 
10 ozgazevpurst xol üzguxvov zt0AAdxic v5v éxelyov énovoracty xa- 
€ - 3 i ^ ; 
OucrGwT:g. | xol vaUv^ d0av fug dÓidorro Qóyoa xcigoic cpiué- 
^ A , ^ , , y ^ M 
voig xüT& TO OvV5Otc. mÀ5v qvàiácotoSut novo» zv vÓ xoxóv — * 
&móv, xol u? ngocoyaotiv. oqüc 6r ure nsgeylyveoO o1, io? 
E] EY - -— A» 3 3 c 
avrovg Uxvtiv xaxoUy vv ixtlvov xovacrQépavrac , àÀA  éav- 
1570)c ovvrggtv inl vig olxslag uévovrag, «c poyovuérov uiv 
Ore àxeivos enl uécov aijc zuevépgac vóv nóAsuov Pevéyxouev , us) 
poyovuévovy Óà e uz) éxeivou 9ékowy moAsustv. — énel 0€ xal negli C 
vGUvTGC ob ügyovreg iylwsyoevovro , xal uólag xal ontQ/utgov 
- P y € 
xul magó 7Ü àoyatov ueiov 3v v0 didóuevov, iq? «mig xal ot 
90 xovà xoigo?c TüY orQavevu&rOY Tjyeuóvec usglrag x wAeuuóirov 
cx 4 .-" 3 , t ^ , - * » 
éavroUvg tlo$yov, GzuAero u&» 7j nÀgOg éxslvuv , vÀ)v uév &g- 


17. à$ deerat. 


ad claustra castellaque montium, et.inde vicina incursando raptu ac 
praedis victum quaerere. id consilium quo executioni mandarent, con- 
venerunt plurimi, validaque identidem conflata manu infirmiores iam no- 
stros sunt adorti, et paulatim circumveniendo tenues opibus et prioris 
parte haud modica potentiae destitutos facile coegerunt sibi cedere. et 
arces quidem ipsas quo minus quotidianis valentiorum insultibus fracti 
desererent hostibusque dederent, sola prohibuit stipendiorum ab impera- 
tore solutio , eatenus satis certa fide facta. cum enim propria iam non 
haberent quae defenderent, solo illo recte numerati stipendii vinculo ut- 
cumque in officio continebantur, eatenus tantum ut contra oppugnantes e 
vicino Persas propugnacula castellaque tuerentur; ac si quando maiori 
ea vi Persae coéuntes adorirentur, necessaria e nostrorum castris auxi- 
lia evocarent, quibus saepe in tempore adiuti conatus hostium reddide- 
runt irritos. res eo loco fuerunt, quamdiu processerunt ex imperatoris 
fisco statis pensionibus repraesentata stipendia de more. toto enim illo 
tempore praesidiarii non quidem ut quondam longe submovebant Persas 
et damna ipSis reponebant, excurrentes in terras eorum et illorum agros 
regionesque vastantes: tamen, ut dixi, loca obtinebant ipsis credita, ca- 
strisque ac vallo clausi fortiter obstabant oppugnantibus, cessantibus, et 
negotium non facessentibus de caetero non molesti. at postquam parcius 
deinde ac malignius coeperunt stipendia persolvi, et neque ad diem ne- 


20 GEORGII PACHYMERIS 


yov paynlgac yeyovórov, vüv à xol ngoczaonoavrov oic 2vav- 
vloig , &AÀAov 0? xol àAXayoU nov, ind o)x v ixdot ngocué- 
D vovo: qevxrà TÓ Ot, uevounoárrov xol Og eov Óuxyayóv- 
vov 1Óv ffov, xarà moÀAQv 0? voU xcoXocovroc égrulav xovécyoy 
oí ivavzíor 1à. üyvguava, PE (v xol xovavgérew olol v' 7,0av 5 
ócdxig v avroig floviouévowg, xol xaxd nowiv ovy üntc voDc 
mpocyogovc (roUzo yàg syov ojzó9tv) 42A xol v ig uaxQàv 
àntyov. voig à «Gv "PPoualov o1gazevpaciv &ayolíav nagti- 
gov o) viv rvyoUcav, mgüc xivovo iq Qn Guoydy eg àd 
E génovoi, xai vOv &ÀÀcov àqeuérvoig oàx 0Mync xontovvav éniov- 10 
plac, xol uüAAov vüv mzgóc Óvcuw, & Ó7 xol xev vvv vOv 
&varoluxGv ix vtov mgÓ TíAovc 7| vara. yevéo Doa T) 0st 
ye và. £a ngoostqulovr , &AAà xol xav! airà &nóguc &iyov áv 
OvrixQv morb uc» iq! Zuüc movi Ó0' im^ éxelvovg vgenouévav, 
val vj vijc yvajunc &ovacia vorffzv dumorovvrov oic Guiporégouc, 15 
Gg zagüvrov uiv vüv orgarevuüzov yoglg onoxAivev üv&yxne, 
àvaxoyijg Óà yevou£rgg énl ojuxgüv. ngóc 9ürtga odi Qodlac 
voín:odou, si uóvov louv i9? ÜnAcv im a)vovc. ovre Ó- 
P 10 2yóvvov vÓv vij àvovoAgc xol otro vüv OvoysgOv énióvvov, dc 
0 TUy1c Vovegov và xeidungdyuava ngovfinoav ioud9ug égoUpuev, 20 
n9009évrtc xol vüg alzíag* véog 0^ ovv énavoAaflóvreg vÓv Aó- 
yov, vv àgy5v, iE ovntg xal o) xsigov üoycoJow, uevaotü- 
GOUEY. 
6. 0zso P. 


que pari ac prius summa pecuniae militibus numerabantur, quin etiam 
missi eo certis intervallis duces cxercituum praedae ex hoste partae di- 
visores se constituerunt, párte videlicet maiori sibi ipsis excepta , Ro- 
manorum illum limitem tuentium multitudo varie dilapsa consumptaque 
est, plerisque caesis, multis,qua vi qua coacta deditione hosti subiectis. 
sic demum arces in Persarum venerunt potestatem; ex quibus erumpen- 
tes agerent ferrentque Romanum limitem quoties liberet, Romanisque 
exercitibus molestissimum negotium praeberent, alia, praesertim in Oc- 
ciduis partibus, quantumvis urgentia et ope vel maxime indigentia, ut 
his obsisterent, omittere coactis. quae erat misera et reipublicae da- 
mnosa jactatio copiarum nostrarum, nunc a Persis, cum eos minuto nu- 
mero citra magnum periculum instantes cernerent, ad Romanos se con- 
vertentium , rursus cum redire iidem fortiores formidolosioresque nuntia- 
rentur; eo respectantium totaque vi occurrentium, ista quadam incerti- 
tudine consiliorum ac desultoria vicissitudine bellandi magnam securim 
infligente successibus ac tranquillitati publicae. hoc statu Orientalium 
rerum, et in hunc modum ingruentibus adversis, quo tandem res nostras 
fortuna detruserit, deinceps narrabitur expositis eventuum causis. adeo- 
que hinc sumpto exordio historiam auspicabimur. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 21 


7. "H)« uiv a$roxgaroUDvroc uerà mavípa voU z1&oxag: 
, c 
OQ:oddgov, 0 ?ni 9vyargl avzavewíov éxslvov yaufioóg 6 IIo- 
AatoAóyog IMiyazh vd vov ueyóAov xovooravAov Quxzoénav áEu- 
pati (20 0^ Zion ngovójtov. eyev éx naAauoU clc yeipac Gyauv 
^ » - c ^ 3 - ^ íA-£ x; 
510v» £yovza ToUro &nay T0 0E IroAOv ovoavuotixóy xol $n5xoor) 
e H 2 , 2 3.* E PIRA AUN EC 
)nonrog uv elg (jacittav Gel nov? tj» xoi ÓijÀoc, éS «v vnoxa- 
Suuérov yt, veortglov el xoigoU Aóffrzos, và zu010 0d dobc B 
7() v0U xparoUvroc morgl &oquAéow 0gxoig, xol 07) xal Ggyiega- 
vixaig dunsdm9elg dqogitovooig vOv zu010» Pxdvov Gpaig, & 
10 zov xai àüzooratéiy ngocugorzo xai üvovosty 0Acc voic B'aciksiov- 
gw. xal vaUr. éngütreto OrE vv Tv Óvoixaw iunezuovevuévoc 
M - 2 ^ E] » - , ^ ^» 
z&9à ToU fjaciéwg &gynv alria» toys oU ovvOxac moiuiy Ói 
E] , ^ ^ , - ^ ^ AX 
ánopQrnrcov nzgüg v0v Óconorzv vÀv OvoixOv Moya vov Ayyc- € 
€ - - 
Àov, ig ( xattyyviont zv Ódtonórqv ixelvo 37v idíav noida 
15 ^ , 3415 Ó ' Ó - M - À , , ' 
c00c yóuov, uviórv 0d nagadotva:t Tz» 109 (So0iAénG ycQgay, xol 
, Ll , 
vm ixilvQ yevóuevov ovungüvtey oc eixüg v1» &gyr» và Ótonóvg 
xai ntv9tgQ. — ngocouyythguc 0" ànl voívQ ngóc faciés ngüc 
c - - - - 5 
olxérgv, ( 07 xal và TÀc foviZc, wc Oxeivog xaryogüv £ye, D 
ngocuvtziótro , üv5onaotró tt jv TGy(Ovzv zagoÀvOtg Tic 
Ld -—- — Ll / 
904gz5c, xol v7 QvÀaxij o10:,000€r0c àggruvéizo. u7j 1jÀov Óé ye- 


— 6. 3v] àv P. 17. zag' oixitov? 


7. Ymperante iam 'Theodoro Lascari post patrem, qui filiam nepo- 
tis eius ex fratre matrimonio sibi iunxerat, Michael Palaeologus, magni 
conostauli dignitate conspicuus, et istius magistratus veteri iure ac pri- 
vilegio Italicas omnes copias in potestate habens, semper obüoxius su- 
spicionibus affectati regni, vota eius generis mente clam intima subsi- 
dentia frustra ipso celante, cum ultro indiciis erumperent, manifestum 
argumentum praebuisse visus est ambitionis inhiantis novitatibus, et ad 
aliquid audendum prorupturae, si se ulla rei cum spe aliqua tentandae 
opportuna occasio praeberet. fidem ille tamen parenti imperatoris fir- 
missimo iureiurando adstrinxerat; et se ultro subiiciens pontificalium 
anathematum diris quam maxime horrendis, si unquam aut deficere aut 
omnino dissidere ab imperatoribus in animum induceret, persuasisse vi- 
debatur se constantem in officio futurum; cum Occidentis procuratione 
sibi ab imperatore credita, initarum occulte pactionum cum Occidentis 
despota Michaéle Angelo insimulatus est. nimirum inter eos convenisse 
ferebatur, ut despota filiam desponderet Palaeologo, ille vicissim, pro 
ea qua polleret apud imperatori subiectas gentes et apud exercitum au- 
ctoritate, ambitu et suffragatione sua viam ad imperium socero muniret. 
hac de re apud imperatorem per familiarem delatus (quem totius consi- 
lii, ut ipse accusando aiebat, participem fecerat) actutum comprehensus 
et redactus in ordinem catenisque constrictus carceri traditur. ac quam- 
quam nullo satis evidenti extánte tanti criminis indicio, merito dubitare- 


22 GEORGII PACHYMERIS 


- , , 
vég9a Ovvaudvov voU xavqyogruaroc, ü)nAov üv dv r9 cvot 
6 ngocuyyékAov, dc àxeivoc loyvollevo, ete ovxopavroin, «c 

x 

ó HaAowA0yoc üvrezigpéguv roiuoc ?;v onég OAn9tlac noroua- 

E zd» xavá v0 xguiionv inl voíg üO5Aorg vÓv ngocoyytiDv &g- 
g&tov C9oc vol Baciltüow , Opcc viv Vnowlav ovx tlyc 0u)4- 5 

c9olyav. xol 10 Tic àmotíag Pyxguo. eig véoc Quadidoaoxe, 

144^ ^ DUNS 1517 ^ , y. A - " 94 $468 

GAM ig? ixavüv yoóvov «jj qvAoxjj xartyevo Ofoutoc, xol T 

c - - 
vnowyia zgooiv. Oc O' o)x qv onig éxslvov Gov zoAuüy xol 
, - 

P 11 zgsofievew «iQ uoi, 6 vivixdóe novQuigyeotoy IMavovij énl 
puo nÀelorow; ovvüuyov xoà zdvóluv v facis, ind ngüc10 
&Eodov 7v xol OZÀoc 4v Ó xpovüv npüc yigw ttt» vi v() eget 

d 3^0$"4] 9 e Xx 9 o weg 
. 2 ^ c - 
zgogvuovusvog, a)rix ixdvog &qtc GÀAo viv vnig voU ciór- 
godérov mgtofltlav slo$ys, xol c cvxoqavroUuevov txéreve xa- 
* — ^— 
vourtloty. — "el 0? ovy 01A uj nagà col xa9agüc^ ir aic 
m x -- ^ 
jnowlag ágttrat, 6 facile) , GÀ éxeivoc v0 muo1üv Óuc& n90c 15 
B To?nió Ye tfc ixxAmol 3,32 € M in / A334 
)miüv, vüg TÀc txxMyolac àg* éavsóv enivipjotie xarodeSapue- 
voc, oig xal uáAa xovtunt0ovuevog xol «)r0 07) 10 GxavéQ- 
o10v ToU vog ntgl ázooraoíag ivOUtuov o) mpoornottut , Aló 
y&€ Xquovwvóc dv: 1)» 00 9t00 Oba» qvidEetu, xoi doc 
2 - - € ^ ^ , LM. / S ufi, 22 
éppuevet voic 0gxoig elg T2)v npóc aà nioviv xol v0 yévoc v0 c0v. " 20 
, - Led 
ovrcG inóvra Óvownutt Tiv dégow Ó xgurÓv, xaléimwtóu ngüc 
viv voU xaraxglrov ovunáduov, sus cvvóAoc )xdvo Tiv 
€ iü(av. yevéo9at wvyzy xartyyvroduevoc, c uáxeivog và vi;c elo- 


tur verane delator ferret, ut ipse contendebat, an calumniaretur, uti 
contra pertendebat Palaeologus, paratum.se exhibens ad suam innocen- 
tiam singularis certaminis experimento comprobandam, quae dubiarum 
accusationum purgandarum ratio antiquo imperatorum comprobata usu 
invaluit, tamen nec sic amoliri suspicionem aut plene diluere cogitatae 
defectionis crimen valens longo tempore vinctus detinebatur. cumque diu 
nullus esset qui pro tam suspecto reo imperatorem alloqui auderet, exti- 
tit tandem tunc patriarchatus honore praefulgens Manuél, qui cum iam 
plures menses in Lydia una cum imperatore fuisset' atque in procinctu 
esset ad reditum, appareretque imperatorem ita in eum affectum ut non 
gravate concederet, si quid gratiae loco posceret, omnibus aliis omissis 
preces obtulit pro Palaeologo, et ut eius tanquam calumniam passi mi- 
sereretur óravit. * quodsi, o imperator," aiebat, "suspicionem de illo 
nón plene deponis, at ille quidem in posterum qualicumque ac quanto- 
cumque voles fidei pignore tibi cavebit, seque censuris ecclesiae subii- 
ciet, quarum incurrendarum metu vel ipsam defectionis umbram aversa- 
turus omnino sit. homo enim Christianus iudicium utique dei pertimescet, 
et eius comminatione sancitis firme stabit promissis; nec obligatam tali 
ceremonia tibi ac tuo generi fidem umquam in animum inducet fallere." 
haec loquentem illum imperator reveritus damnati carcere liberationem 


r 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 93 


én&mra mpüc avvóv tÜvolacg, wg Ó iegeoc Unéoytvo, zwGTÀ x&Ta- 
ovjout. xal nsgé mov viv ZAyvodovc Ó isgebc yeyovoc, Gvv- 
&ua xal nAsoroig ügyipeUs: ,  OvéÀÀe: móc zÓv xoavoUrta, 
oUrGG bxilvov ngüc vóv GoyidUrzv cvvra£auérov xol oUro T- 
5Eavroc, vw. Tv ajwoP olxslow xal isguoóyy xocuovusvov , Ov 
ó xgaràv Oc&áuevog üvígo: uiv nagavziza vóv xovtyóusvoy Tiv 
Oeou)y, &noAós Ó' &cuéroc ngüc và» iegégyzv, 0nado)c aviQ 
ovvefayayuy. fu yoUv énéovg xol Gua nagà vzc cvvódov à 
sixóra iycriGUuevog v1» xelvav éni(umouw sic áoquàs; vGv zoüc 
10 Bacién idíov Opxev Beflalciw O£ysras.. xol ztgüc vÓv xgovobvra 
ebOig 8novwbv noÀAZg Tác nag! ixdvov toutvelag Pbvyyavtv. 
oUr() TO.ya.goUy Eye xal ovt. OzéU0cv éavrüv quAGTIGY náGcc 
xayvnowíugc àvurtgov, xal uüALov Ori xci GSuouaroG in£A ue- 
yíozov, 10114 nÀ£ov ngüc vóv us? aivüy 10 xg&zoc &yoyra 64 
15vat Tijg vnowíag Óuqvidrréro. 
8. 241X inus, 9spguüc 7j» 2xeivog ngóc nàvra, Ert 08 xal 
viv v0U xcvcqooricoc QóEa» (7, yàg vócoc énaontootoa xol uaA- 
Àov vQUyovoc inue Óuvà ozi0éo9or) , nagaAva uiv roU GEus- 
proc elg aoo ofleovinglov veroyuévov sius zóv "PaotÀ IAAé&Y, 
20 àvr&uo yet 0^ elg vavemy vy 6E Zdrgauvalov I'egoyiv zóv IMov- 


annuit, pollicens insuper animo se in illum plane benevolo futurum, si is 
quoque pro se, uti patriarcha spondebat, suum erga principem studium 
fidemque praestaret. hinc cum apud Achyraum patriarcha cum pluribus 
simul praesulibus aliis adesset, mittit ad imperatorem , prout ipse disce- 
denti praescripserat, e familiaribus unum sacerdotio praeditum, quo im- 
perator excepto auditoque solvit continuo Palaeologum vinculis et ad 
ipsum patriarcham perlibenter mittit, cum comitibus pariter liberatis. eo 
cum pervenisset, postquam audivit graves in synodo et accommodatas 
causae ac tempori admonitiones et comminationes patrum, obnoxie pro- 
fessus nihil recusare se canonicae animadversionis ac poenarum , si dein- 
ceps peccaret, novum fidelitatis inviolatae iuramentum proprie sibi di- 
ctata ab iis formula concepit. sicque ad principem reversus magna est 
eius benevolentia et significatione gratiae dignatus. hoc ille suarum statu 
rerum invigilabat sibi acriter, undique circumspiciens ac solicitissime ob- 
servans, quo se omni superiorem prava suspicione servaret. in eaque 
cura custodiaque perseverabat eo intentius, quo se.in maximae apice 
dignitatis magis expositum invidiae imperantiumque offensioni cernebat, 
praesertim iunioris ipsorum et successoris in principatu designati; a cuius 
praesertim suspicaci animo sibi et timebat et quantum poterat cavebat. 

8. At quoniam hic ingenio ardenti cum praeceps in alia cuncta fe- 
rebatur, tum faciliimus erat ad opinandum sese contemni (morbus enim 
quo tenebatur et multum urgebatur, opportunum eum paratumque tali- 
bus credendis rebusque quas audiret aut cerneret in partem sequiorem 
interpretandis faciebat) Raulem Alexium protovestiarii dignitate ornatam 
privat magistratu, et eius in locum promovet Georgium Muzalonem Atra- 


24 GEORGII PACHYMERIS 


CaAova , ovvoixlcac avrQ xol viv ix Kavraxovigvv Ocodugav, 
voU llolowAóyov ova» àosAquüzv, vóv 02 uev? ixeivov 24»0g6- 
vuxov. ué/av Óouéatixov , KAoiovü viv v0U "PaooX 9vyazéga. oi 
cvvaguócac, Tv Óà voívov vv G0c.qv ngofidezot ngo 9uega- 

B xópw, üvÓgag o)x tiyevtlag uiv utvíyovrag vÓ magónav, sig5 
zo:00z0tÀovc 0? ad9evronovAtwvou£vo vevoyu£vovc oti. — ódo 
uivror ye 1Àv ueytzávov zív Óppárov ortge, cw Ó piv dig. 
vióc 4» voU Zrgarwyomotlov Aiklov, ó Kevoravitvog, 0g 
50010 xol x5dovc (viv yàg &0squoZv vov Bacüéuc Iodvvov 
éxtlvov didóvrog eiyc) negupavog. xal uaa Aaumngot , &xepog 0 10 
Quác 4v O:dómgoc. xal n0ÀM rra Pxcuvoróusi, 12v üqgüv 
tüv zc e(uarog xaSoigQv, xol v0 GoqoAoc ivrtiOtv éovti), 

C dc qéro, ngotn9oUuevog* o. yàg Óvanveiv eto xeivov 1j vü006, 
voxvog xol us9* zuégav và u?) xalà qavralóusvov. 

9. Tórs 07) xoi vo9 IIoJo10Aóyov tz xeqoMgjv verayu£évov 15 

D JMico9vvíag xol ai$váv Óntquürov (xsvov ngooróSavrog, xal 
1à nz02Àà xav' Irohdv ngétrovroc, moo? vi& vov noluilov, 
Koórvc Exvvuov vQ &vóol, xal sig 10. udieozd oi vOv gc àv. 
xal àiÀoc v ntgl vovvqQ dycviv 2E àv ngóc advóv durer, xol 
e uj) gvyadelo xoroow Zisyev, f"Lusgdv OMycv tlg u£ya 90 
oviiqpogüc và xarà cé ngofljoevot. — AA. oU0^ duol zotvrcbOty 


17.,zgoójjeL? an zog zv? 


myttinum, cui et 'Theodoram e Cantacuzenorum gente, Palaeologi neptem 
ex sorore, dedit coniugem, huius quoque fratrem minorem Andronicum 
maguum domesticum creat, collocata ipsi in matrimonio Cloista Raulis 
filia. tertium denique horum fratrem prothieracarium sive summum acci- 
pitrariae venationis et regii aucupii praefectum nominat, homines patri- 
ciae nobilitatis prorsus expertes, sibi vero puerili familiaritate notos ac 
commendatos, quod ipsi ab infantia inter honorarios ephebos apparuis- 
sent. duos quin etiam ex optimatibus oculis privavit; quorum alter fi- 
lius fuit Alexii Strategopuli, viri perillustris ac in primis splendidi, Con- 
stantinus nomine, dignatus ab ipso affinitate regia, s'quidem neptem im- 
peratoris loannis illo tradente uxorem habuit. alter "Theodorus Philes 
erat. haec ille et alia multa nova exempla edebat in dies, intentus de- 
primendo supercilio principum regii sanguinis, inde securitatem sibi pru- 
denti, ut quidem arbitrabatur, consilio parans. non enim respirare illum 
sinebat morbus diu noctuque prava imaginantem, 

9. 'Tum enimvero Palaeologo Mesothyniae praefecto, praepositoque 
ipsis optimatibus iussu imperatoris ac strenue contra [talos rem gerenti, 
adfuit e palatio quidam cognomento Cotys, ex intimis eius, vultu qui 
significaret ' eum non parum angi iis quae dicturus veniebat; quibus ex- 
positis *ac nisi te fega proripis" adiunxit, **paucis diebus in magnam 
calamitatem res tuae prolabentur. sed neque mihi tuta hic deinceps 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 25 


, 
axivüvrov uévev , 441^ abropoAgréov noóc Ilégoac xoi Gugoszé- 
Qoig, & Got u£Aa vüv óp9aAuOy." vabra Aéyu, xol nd3& nàg- 
goqogív qiíAoc Qv rüv && mgl éavtQ Ósdióva 0i v7jv onovoé- E 

- 2 - € J, €$8' ^ 2€€' ^ ^ , 5 
Aovcoav 1c &oyijc vnowiav.  obÓé yàg ovóé zóv Otiov vovzov cic 
5 ucyav xagrovi.ógiov veroyuévov, IaXoiwAoyor- Miyazk xol odzóv 
àxovovra, üxivóvrov da 7 vnowía, àAÀà negli vZc &gyjc égu- 
"^w , , 
vu9ívra ünAoixüc qávot Aéyevot (0g 6l xeyoeeoTsTal 1(9 ngüc 
— - € 
9:00 v0 GgEci, üvvnaltioc 0 xoXoíuevog* ov 07) yáguv xal veue- P. 13 
o5J&c olov nagà voU xoaroUvroc, ei vor UrOG (Qv TOLOUTOLG Li6- 
- - - - , 
10 zecgíLer vüv voUy , 15; qvAaxy; Óídoros déouuoc. — 016 volvvv ua 
, , Li PS 
9uv xol cc eixüg 0clcac , & uéyow uev ziydvytvor, Ovór 7ycivo 
^ - 3 
xci Àiay Peuvóv, 10 Ó' adrouoAdy ab3Sig ngüc &Aorglovc ou- 
vjoiov uiv. àAM in(uouov Fxgive. — véuc dé Óvoiv vonulouéroiw 
- - , € ^ » ^ A 
xu«xoiv, voU qOffov zgooreOévroc, aigeirot TOVÀaTTOY, xai Ó5 B 
- , 
152, no0AÀAQv, cc dye, nQonn9tvoduevog 10 &qugarov, magala- 
- , 
Bàv xal vwag vüv oixtuv xol 1v novauóv ntgeu9dg S«yya- 
^ b] ^ , ^ , » M - ^ 
Qi, 15v £9) Ilegolüoc &và xoczoc ievo« xol 1) oovÀvàv zgoc- 
^i 1 ^ - ^ , 
qos. 0 Ó* &ouévog Ofyevos volzov xol viui 10ic ngocij«ovot. 
téoc OE ye xàv vij àA100on7; aqualaig faciaxaig nogazaSáuevog 
20 g)v ixelvoug xarà 1v iy9oüv voU coviràv Gguorevu , 10v Ba- 
cién, & nov àxoícoi, évreUOev ixpeiu0oÓQevog. — eia ueva- C 
- , - Li 
pekr9elc, olov xal nolwópousi» ngowigovusvog, TQ TxvixóÓe. 


mora est, verum transfugiendum ad Persas pariter utrique nostrum, si 
oculorum cura tibi est." haec ille; quae facile persuasit amicus amico, 
sibi semper timenti propter clam grassantem de se suspicionem affectati 
imperii nam ne patruum quidem eius in magnum chartularium coopta- 
tum, qui et ipse Michaél Palaeologus vocabatur, sine periculo esse pa- 
tiebatur suspicio. cum enim is interrogatus de imperio candide respon- 
disse diceretur, si cui divinitus deberetur, illum impune capessere qui 
vocaretur, eo dicto relato invisus exosusque imperatori, rem indignam 
nec ferendam arbitrato talem virum in eiusmodi cogitationes mentem at- 
tollere, custodiae vinctus traditur. quibus ille auditis, sibique non im- 
merito metuens, hinc quidem grave et perquam miserandum putabat cum 
tanto periculo remanere, inde vero ad externos transfugere salutare qui- 
dem, ad probrosum iudicabat. quare cum utrumque malum videretur, 
urgente ad eligendum alterum periculo praesenti, quod minus e duobus 
est visum optavit. itaque multa adhibita ad latendum attentione ac dili- 
gentia, adscitisque quibusdam e familiaribus, transmisso flumine Sangari 
recta in Persidem magnis contendit itineribus, Sultanemque convenit, qui 
hominem cum gaudio et quibus par erat honoribus excipit. hoc interim 
spatio apud exteros sub regiis vexillis cum hostibus Sultanis congressus 
fortissime se gerit, imperatorem inde, si forte audiret, sibi concilian- 
dum aut saltem deliniendum sperans, inde palam poenitens transfugii, ac 


26 GEORGII PACHYMERIS - 


"Ixoviov ngoofoyevat, xol ot usolrg xo&vou ngüc flaciMéa , e noc 
7à nui07 ygiupact ovrog àxelvov, 4j ujv trjv Ógyqv xoSa9üc 
&vacydy , a)vQ xci nóAw naveOetv yévorvo. — toU 0d iegigyov 
yoóupoc. oyedutcavzog yv zotofitlav ó xguvüv xurévvoe v7) 
D ovunáJ&e, xol facuuxet ovAAefaig àn* &oqaeig vod ut] 705 
naSev &vqzeovoy 2E 0gyijc énáveow. 0 02 xol. O£yevos votvov 
ztgópoov vantwvOOéÉvrra, xol &yxaliGevot moocivra, xol Opo- 
.Aoyobvra eic éavrQ) oovoide nvaloac &oUyyvoova ovunadet, xol 
ini vc ngorígag Lyow viuijc. (10) im& Oi vic xaxd Óvow 
E 'Ezidápuvov xovetguutvgc ngóc vOv zuevégov. Tyy£AAevo vó ovu- 10. 
fév, xal voig xis ÜQÜu uiv &gyuoéog làn Ó' zysuóvog xci 
erQuTwuorldoc váEenc, Ógyigéoc énixovyOévrog 09 Xakzovrun, 
0c xal viv ToU ueydlov oxevogiüAaxoc enl vij ueyalng Oxxhoíag 
eye viui]v , ToUTQ ovyexnéunes xáxéivov zyeuovevcovia vOv éxei, 
zpoorüsac ovungürru» T0 ÓóZav xol &ALoig uév &oymnyoic voig 15 
i, udlira ÓÉ ys vd) ieget. — c Otooaliag 016 vayéwv Ené- 
fca» xoci dm ngüg vÓ ncguioUoOo. vÓv movauóv DBagócguov 
P 14 o«v, mzgouoUrot uiv 0 dysudv o)v vog TEt0t mQóTtQov, 
evgioxe Óà và cjÓs ovyxeyvuéva xol mgóg dAmwtíav xL 
yavr&, 0 T& x01 0 oU Osonórov IMiyosj) ex voOelac oxóti0c zai 20 
IMavovi. svyaw 2xcios oóv ixavQ ovgoztóuai, xol ovuniaxcic 
VQ zoléup, và ngüro uiv üuóct xogroag và Tjyguóvt TQ xovii 


9. 02] xoi P. 16. àg] og yoiv? 


recurrere ad suos certus, ei qui tunc Iconiensi ecclesiae praeerat consi- 
lium communicat, illoque deprecatore utitur apud imperatorem, si forte 
impetrare posset regias literas, quibus sibi fides certa fieret irae impe- 
ratoris plane sedatae, sicque tutus ipsi et securus contingeret reditus. 
at praesule negotium urgente missis sine mora literis imperator annuit 
veniamque concessit, chirographo cavens homini, nihil asperum ab ira 
aut grave passurum. reversum benigne excipit, demittentem se et acce- 
dentem amplectitur, et fatenti nullam se mereri veniam parcit, eumque 
pristinae restituit dignitati. (10) quoniam vero de Epidamno in Occi- 
dente capta sermones et literae nostrorum perferebantur,, ibique deside- 
rabatur et praesul et dux et militaris acies, renuntiato praesule Chal- 
cutze, qui magnae Constantinopolitanae ecclesiae praeerat sacrario, cum 
hoc missus una Palaeologus est, ut ducis ibi munere fungeretur, cui 
mandatum nominatim ut in decernendis rebus cum caeterorum qui isthic 
essent ducum , tum in primis praesulis consilio uteretur. hoc, itinere 
celeriter transgressi 'lhessaliam, cum iam Bardarium flumen transmissuri 
essent, traiicit primum dux cum copiis, ubi omnia perturbata et ad de- 
fectionem inclinantia reperit, quando et Michaélis despotae nothus et ob- 
scurus filius Manuél cum haud sane contemnendo exercitu forte eo ve- 
niens, conserto praelio, primum quidem aggressus ducem lancea pro- 


^ 








DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 27 


^ ^ , - 
cvvo9«i xol Qurvét , Cnerva. dà ovovóvroc xal inixadto9évroc 1Ó 


inno mag éxtlvov xaiglaw fiGAAevan uy, Lafiv Vony. — (11) aALa B 


ToU Zlvgguylov noüc OtacaAovixzv onoorQagévzog Oi v7j» avy- 
qvoiwv , xüxelvov cg exüg Ouazovovuévov àq? à ovato 10 àv- 
59ioréutvov, quur mgorgéya 10v vÀv facudaxów Vrnav xóutto 
Xaóqvóv 0cov odz 1j0r xazaAaufl&vav OsocaLovriznv &yyéAAovoa, 
o2x &AÀAov yágw 3j züv IIaAcuoAóyov xa9éSovra ec facia óé- 


ciu0y 0veyxetv, — xal 0c (/p9aoe yàg Ouxzoífuv àv OsocoXovizy. 


T() vqvixáÓs) dixovcac vÓ Couevoy Óevà éno(e i orpé 

J vqvixáós) dzovcac v0 quibóuevoy óurà t, xol ovoéqovy 
3: -—- - - , c 

107» iul Àoywpuüv T more &ga vQ facis Ó0Sav cg énviüv ovy 
€ 3 3 , 2 ^ A J - 2 , 
e nejey énaváya, &AÀà viui] ngonétuyac éxavelOely &vayxa- 

h 1 13 , 10 , 3t- 7 ^ , 
Luv 9£A&« uev! üviuíac, xal 0v ovunadsiac n5iov dià ygoupicsov 
xoloUr xagrtQüg Guvnyuoveéy» xa vüv nemQayutrvov cg xol 
- -—- , 

Tytuoviug àSwUv ueylovgc, voUrov, vüg ovrvO?xac üvaleufa- 

15yov, (c Q^ ópoAoyovuévoug xa9oouicto: x«roxolve, — Oum ovz 
Cuv Ono vOv AoyuopUy xal vv 00v vounomo, inl 9e0v xava- 
gevyuv Dyvo. — xowoUral v6 v). Zlvogaylov 1à xarà yvoumv, 

, c - k' ^ - c J , , 3 M 

xal ot ij; zgüc v0 Oeiov ixerelac ovvágaodoa ÓOcevoi,/— ev voí- 
vvy (idóx& yàg a$:09ev xal zÓ ngyua 9t:oguéc) iai Tijc v00 

20:4xavoviov uovijc 9uvoloystzou nagáxgow v»vxrüóc üq^ éonéoac, 
- c - L 
aijc éniyevioouévng 7u£oag iy và 9érvog oU ágyigéuc vij» tegüv 


2. BoAàv ? an Aefjóvzoc? 


pellit et proiicit, deinde cum is assurrexisset et equo insedisset, vulnus 
ab eo letale accepit, nec par reposuit. (11) verum Dyrrhachii praesule 
'Thessalonicam ob eas turbas reverso, eodemque, prout res poscebat, 
satagente ut mitterentur qui tumultuantibus obsisterent, rumor praecurrit 
imperatorii equitatus comitem Chadenum quamprimum perventurum Thes- 
salonicam, non aliam ob causam quam ut Palaeolozum comprehensum 
vinctumque ad imperatorem duceret. at ille (versabatur enim et ipse 
tunc 'Thessalonicae) audito quod ferebatur, sane quam aegre ferebat, 
secumque ipse animo multa versabat, disquirens quae causa tam inopi- 
mati consilii fuisset imperatori, ut tam diverso modo de se statueret, et 
quem tam lionorifice modo miserat, statim tam ignominiose revocaret, 
cuique regiis literis venia paulo ante securitateque stabilita cum plena 
oblivione veterum delictorum gratiae non vulgaris locum apud se tribue- 
rat, dignatus ipsum honore maximo, eum nunc pactis conventis momento 
rescissis, velut criminis detestabilis compertum, repente damnaret. cae- 
terum cum quid consilii caperet quove se verteret non haberet, ad divi- 
nam petendam opem sibi confugiendum esse duxit; communicataque cum 
Dyrrhachiensi cura, eum ut sibi adesse divina pro se ope imploranda 
ne gravetur rogat. quo facile annuente (res enim per se pia deoque 
grata videbatur peti) in Acatonii monasterio a vespera nocturnae decan- 
tatae sunt preces: postera quippe die sacrum facere praesul decreverat. 


Cc 


D 


E 


28 GEORGII PACHYMERIS 


vsAécot pvo Toyoylav. — c yotv inépoouev 7] zju£ga xol Tàc vo- 
pqubouérag diga OuhSetv CueAAev Ó dgyioeüc ip^ Q Auzovgyi- 
css, Oty?)v uly imioxQnvt voig CSoOUtv, a)r0g O6 xa1à uóvac 
culla 9e, xol vüc ovri duc xal ngorieovixóg eyüc us9^ Ort 
nÀsiovnc &nedidov vc $ovylug.  vóre O7 vóve Aéyevos dxovoot 5 
quovzc vic astijc éxtiyov ex vgírov , o0y &uo. 04A 2» TQ uevato 
P 15 xcigoU. OiuAeizovroc. — xol 5 quwvij Aézeoc o0 GcvviOovc, ovrt 
quy 09x 0ncg "EXAgvoc, , 0137 od0£ vei éxégo. yAo007 ngoodzew 
doxobca* MAPIOY yàg QMyeto , xol nÀéov o)x 5v. ig à 7 
Savuácarro vüv ügyigéu £09Uc ngooc9ev vd  Otocaovízrc 10 
(6 Zlio?navoc 4v IMavovz) xol ünoyysAo: ncc ve ovaOsln elg 
tjv uiv? qyoÀugO(lag ivvvglav 9ioU, xolüneg &ángoómzoc Gqi- 
xoiro 7 quw, Aoyiouévo mgl (v Aoy(teo9on Wqm. — xol ig 
B ixavóv 15v Aé&v oxeyáutvov, 10 ovufàv éni v0 nou BEKAAS 
Aefiéiv ini Aoyioudv , xoi và Orowtia Tijc ÀéSeec &vanviSarca 15 
&gidijAoc qvo v2» Baciclay "Pouatov 1Q. IalowA16yQ urg- 
otéUeoOoi* IMiyos. yóp ZAvoE "Pouolov. IHakcewAXóyoc "O&éac 
"Yuvg910trat, cc Ueys, viv Àé&w OnÀobv. | dol otwuveg Àé- 
yovot jte vüv Zlvogoylov vouwÜta üxoUoat urjre 0v Osooakovi- 
xic ToixUro. qoifácaodo, àA1Aà cogor Pxdivov üvra , xol nig 90 
€ voa rac Blfikovrc av 07) xol faciiag ig vobzv Owvvaobow 
énvonuévov, quionovwregov àgevrüvzo, negl vorovvov Cyvoxévou. 


4. 071] oiov P. 19. zóv] vo? P. 


ut igitur illucescente die statas ac solemnes horas percurrere, divinam 
facturus rem, coepit, silentium indicit populo, solusque secum ipse deum 
intentissime alloquens, quae ante sacrificium rite fundi consueverunt pre- 
ces summa tranquillitate recitabat. tum enimvero vocem inaudisse tertio 
eandem intermisso tempore dicitur. erat autem vox insueta plane, nul- 
lius affinis notae linguae, nedum Graecae. waRPov nimirum pronuntiari 
audiebat, et nihil aliud. quod praesul admiratus, statim '"lhessalonicen- 
Sem convenit (is erat Disypatus Manuél), eique nuntiat agenti sibi cum 
deo per sacram psalmodiam, et ea mente versanti quae se cogitasse re- 
ferebat, missam et. clare prolatam quam retulimus vocem. eam cum ille 
diu attenteque considerasset, aliquid in ea simile suspicatus est ac de- 
prehensum fuisset alias in vocabulo divinitus pariter edito p&cr4s; unde 
singulas eius ignoti nominis excutiens literas , planissime asseruit Roma- 
norum imperium Palaeologo promitti. has enim hisce literis designari 
voces: Michael Augustus Romanorum Palaeologus Ocyus Vocabitur. sunt 
tamen qui dicant haec neque a Dyrrhachiensi audita neque a "T'hessalo- 
nicensi fuisse dicta, sed hunc ingenio atque arte rem totam commentum. 
erat nimirum 'lhessalonicensis mire deditus lectioni ac meditationi libro- 
rum qui artem profitentur divinandi futuras quorumdam evectiones ad 
imperia, totoque in isto qualicunque artificio praeodorandi eventura plu- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 29 


- T c - 
xal à7j yvaploct 9Aovra vaVcva c ye xol, 1c Bacilelag xaTzy- 
- ^ - , 
jvüro ntQuomy, xol àvaqéguv oiov éxeivoy tijg Aíngc, én&l xol 
aztgl 17; 1j; Go é0edolxet , 10 £v. x Bw elüfvos Xéyew ur) 
, , 5 ES 2 
Drev. Axelvo mioretuv (0902 yàg &gagórag eye voi; BífAow én 
c - CSS - 
5 &À5Aorc voig &nofláoto:) , v0 0^ ix 9eoU qovcpüic Gxovoct , uu) 
xal moÀAóxig 1v Àóyov zu0TtU&Yv Oiantotiv Ósdowxévoi, xol Oud 
nb a ^- - , 3, - 
vaUrà TQ Zvggaylov n&gl 1v vowsrcv xoivoloyrocutrov ovtQ 
i * , , ^ - 3 - , ^ à? 3 , 
pév onodéoOat Aéyuv vc qmuvzc àxovoat, éxeivov &YA4ATUO0- 
- 2 3 - 
c&v z90020:6090t z90c 0n«o xai (fovAoro 7v zaQ' avroU gvy- 
- - ". , 

10 re9eioay Aé&v. — 6 07) 1 IaXotoAóyq muvevovrec xai áuqózegot 
€ - c - 
Axeivov uiv in! üya9aic Dnícw eyov ueveogíLav ,. &xvroic o£, 

€ c - - 
& u7j ovrog &nofleigy, nagaltrow vncdcínovro ec &uagrovot vjc 
3 , Y - - , , MK ü " 2c 
éEmynotoc, &AÀo vi Tijc Qv jc 1&y0. 0rAovonc 7) wc éxelvoic é&z- 
ynvo.  nÀjv dX iv voco?to qO94va xol 0 Tüv facuuaxáv iu- 
"m. € . 2 , 
1520» xóu5c 0 ÓrÀoO:g Xadgvóg, xoi inifatva &ntéoo váy& 
- , » , 
O:ocalovixnc, xoi avríxa 0 mior10v Tc qujunc Case nga&ac, 
^ , 3 - , , , 2 
TOv llaLoiwAoyov iv &oqaÀs xaraoycv.  cióngoi uévro: ovx 
» j3 
Uyvo Ósopeizv T0 z00£, (c 05 oi xol ngoortrayuévov 3v, oOx 
5 - 
oi0' zi T€ TÓ TOP üvüpóc aidoUutvog cDyevég tire vu xal qulag 
207:00c ixsüvov' «0 yàg vnovotiv vi ztgi ixelvov và» &ya9Gv và 


Tic 0py!jc ovx dídovv.  víwc Ó? àqocwcüuevog xciv v0. vig 


rimum exercitatus. ergo cum res istius generis curiosissime investigans 
nescio quid de imperaturo Palaeologo comperisse sibi esset visus, aiunt 
ista eum notitia opportune uti voluisse ad exhilarandum Palaeologum 
eumdem tanto tunc oppressum animi moerore, ut de vita eius metuere- 
tur. non sperasse autem se ipsi persuasurum quod volebat, si ex libris 
id se hausisse affirmaret, quoniam ob multas praedictiones tales eventu 
frustratas haud erat verisimile huic eum tranquille ac.secure acquietu- 
rum. propterea finxisse manifeste sibi auditam missam a deo vocem; cui 
signo utpote/raro et miro facilius crediturum Palaeologum putabat. inde 
re cum Dyrrhachii praesule communicata, illi penitus suasisse ut is vo- 
cem inaudisse diceret: se prout liberet eamdem a se confictam explicare 
simulaturum. «quibus Palaeologo veluti ad aurem ab utrisque creditis, 
in magnam spem hominem erexerunt, sibique, si eventus ad extremum 
falleret, excusationem probabilem reliquerunt, quasi quos coniectura in- 
duxisset in errorem, non satis feliciter interpretatos vocem aliud re vera 
indicantem, prout eventa monstrarent, quam quod ipsi suspicati tum fuis- 
sent. interea dum haec geruntur, imperatorii equitatus dictus iam co- 
mes supervenit Chadenus , Thessalonicamque ingreditur perceleriter, sta- 
timque quod communi fama atque omnium sermonibus vulgatum fuerat, 
re ipsa ostensa confirmavit, nam Palaeologum secura custodia tenuit, 
parcens tamen eum ferrea stringere compede, quamvis id haberet in 
mandatis. quod ille utrum tantae nobilitatis verecundia an amicitiae 
quodam instinctu fecerit, haud affirmaverim. vereor enim ut satis veri- 


D 


E 


30 GEOROII PACHYMERIS 


P 16 rw cc otóv v& àoqolc, ui xol iml moAAów ivróg Arii to 
vljc nÓAe0GC TOig Gi0xgoug ztÓovutvoc, vvxiüg tEnuoww. imd 
ixavác vio nóleoc ünqyAAuvréenv, 6 uiv yvogíGu và ópio9érra, 
xol ac avrüc iy ngovola voi íjc xelvov yágw viuijc xuraneqgo- 
vijxei vv ógiGOZvrcov , oix ic niéov 0d và aijg vOAMmG (09 yàg 5 
&0goAdc &ugorégoic) ngoflalvav tfovAcro* 0 0* ab9ic xol yágw 
$nig vojrov moÀl$v ou sàórw , froiuov zagtiyev Envróv 
éxelvQ) 100 70 ngocvavtouevoy éxveletv. — xol 07) oid jooic negifla- 
Adv, dot! ixeivov xol nl 9ávtgo tÓv nievgüv và innq énxa- 

B 9éLeo9wt, oUvo cv exclvo viv 600v jvvov xai duqóregor.. ovy- 10 
£fouve à xal vig vóve viv 000v üvvóvvov, Oc Aéysevou, àya90c 
üpvic xol oiov zQoqolfacpa voig puxgüv yevgoouévoig Voregov. 
10 0" 4v, Oujoyovro uv, cg &xóc, Ó uiv ngóc v0 u&AAov à- 
Aso , 6 9? üvaq£gov dc cive vij lontc éxeivov xal uevaffdALtuv 
ztétQtuevoc ngóc v0 süOvpóvegov* end Ó£ move vijc toMMjc va 15 
nvevaac àxelvog Amnmmg ngootvavte spÀÀem xol 0 nagaovaln xoà 

C voiv 2xslvo xaMagovév (zv ydg, cc Coutv , elünow xol 0 g&- 
gov Lyov mgüc vara), dc àv, qmuolv, ivieb9ev xol puxgóv 
àveOelnuev , vqvixdd?. ànge àxelvo. nagavtixo, uus dg qjálkàv 
*yüy ngog) noógorous nànoa1rar 2nelyevat ," o)x Avagué- 20 


similiter suspicari liceat ministrum irae tam atrocis tam humanos sensus 
atque affectus, dum saevum imperium exequitur, animo versare potuisse. 
tamen ille qualicumque ex causa sic eius dignitatis rationem habuit, non 
permittendo talem virum intra civitatem in oculis civium ferreis vinctum 
compedibus ignominiose traduci, ut simul satis provideret ne qua posset 
elabi. quare illum magno suorum, ambiens comitatu nocte educit; ac ubi 
iam ambo aliquantum extra urbem processissent, mandata, quae accepe- 
rit quaeque honoris eius gratia omiserit, indicat, simul admonens non 
audere se amplius indulgere suo in eum affectui: id enim utrique peri- 
culosum fore. ad quae ille iis verbis respondit quae multum se ipsi eo 
nomine debere significarent, gratiasque agens plurimas, paratumque se 
continuo exhibuit ad subeundam omnem acerbitatem imperatorii mandati. 
quare mox volens ferreas induit compedes, inseditque equo pendentibus 
in latus alterum ambobus cruribus ferro devinctis. in hunc modum cum 
coepto uterque itinere pergerent, aliud quoque ipsis euntibus, ut fertur, 
oblatum est augurium prosperum et velut omen eorum quae paulo post 
erant eventura. tale autem id fuit. ibat Palaeologus praesentis, ut par 
erat, mali sensum frontis moestitia praeferens, «consolari eum, prout 
poterat, et avocare a tristitia dolentem animum ad quamdam hilaritatem 
conante Chadeno. cuius officiosis eius generis hortatibus quasi ut ce- 
dere se Palaeologus monstraret, composito vultu ad quamdam speciem 
respirantis ab aegritudine animi, **quin tu" inquit (nam belle illum 


—€—— — ud" (Cw 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 31 


- - , 
voc Aoc xol &àvofiefBAguéyoc, 61A iv9ovoicrixd e oiov uoo 
c - $- 6278 , » JS Mi -1 ó2 T5 SN Ó , 
$acoqaovoUrit xol vnég Óvvoguv. iq! ( O7 xoi vov ÓcopoTgv 

^ , , c - Li € 

v0tt uertafaAei»v mgüg v0 evOvuOrtQgov xoi 75097v01 d0S0t, (0G 

3 ^ - - - . 2) 

ply dv doxdüv xol và qawoutrQ, 317) ut.qÓío , 15; 0^ GÀr9ele 
j3 - - - - - 

5xal &c ovx v TÓv uthgOoUvra vnzovody, TQ iz roig magovo: 
- ?»)t& M Cet 

OóEavzi oí yorovQ ügvi9i.— 0X. ovo u£v ép! zuégoug v5jv 000v 

2 , HAAS , , RJ , ' e 

é&avvoavrov xol wc jacilén q39acriov, &ugavíGevor uev 000v 
,. € ' - - 2 / ec JUL S ^ 

TUy0G 0 nipgiee T( xguroUyri xoi doa tlAn bd &qu&iv , 10» 

c ^ , 
0d uxjdé 10 napénav dcoyJévra 7, sig«tr) uc xovaxgurov Ócyevou, 


3 . , - , - - 
107» à &AÀm«c omovoovutrov oU évtvxoigtOOYTOG TOU xQUtToUDYTOG 


D , , 
i£eráces vüxelvov. do31,06090t uelLove 3j xa vóv vóre xaigóv. 
- - , ? 
&ÀA& ygóvoc éroífevo uevaEO vooobrvrog voU &v10xQórogoc, x&- 
€ 5 , c , ^ LE c $3 € ^ , 
xtivoy tiyt ÓtopTZv 7] QvÀaxQ, nÀ5v ovy 0c ép OuoAoyovut- 
X , , , 
vou xaJocuDotcu. o) yàg zv CyxAgum 0 magUnav, & um ye 


" e^ 
15 vzv ónowlav xal v0 nzoAÀo)c àv àmoggütor éxgégeéw ,| moóc ovc 


3 € - - 

Qv zi0reU&y vmnogqovoUviag v0 uógouuov, Cyxhnuam On zug v 

xartyouévQ. —idóxu dà véog xol 5 ngóqaou Dy«hgua* 7 ' 

^ Aon tt g; xal. 3. 200910016, Eyx ^q ?] : 
P] LI , b] , ^ 

jv — dàÀX' &vaxiéov 10v Àóyov, tv" evua d éovegov zGv zigozeiué- 


y0Y Cy0lLEY, 
10. ro? expunxerim. 


psallere aiebant) * aures et mentem mihi demulces modulando aliquo 
cuiuscunque argumenti cantico, quod tibi cumque primum in buccam ve- 
nerit?" tunc ille quamdam subito cantilenam exorsus est, cuius hoc erat. 
initium *nunc prophetica praedictio impleri festinat." exorsus est autem 
non sane remisse ac leniter, sed impetu paene fanatico vocem ultra 
omnem modum ac prope supra vires attollens, contentione summa ; unde 
contigit recreari vinctum atque hilarescere, non tantum (quod solum vi- 
deri cupiebat) suavi vocis sono, sed potissimum recordatione per id car- 
men ingesta vaticinii sibi regnum olim polliciti, cuius fidem hoc casu 


" inopinati cantus velut novo quodam divinae significationis auspicio con- 


firmari tacite sibi blandiens gratulabatur. interim diebus aliquot con- 
fecto itnere , imperatorem primo statim accessu adit comes, nuntiatque 
adventum Palaeologi; quem admissione minime dignatum carcer excipit 
uti iam damnatum, quamquam ipse, ut diximus, arcana ex divinis osten- 
tis fiducia de se prosperiora mente versabat. dilata est autem eius cau- 
sae accurata cognitio in tempus quo imperatori per valetudinem liceret 
ei rei attendere. diuturna haec fuit mora, pertinacius durante principis 
morbo, et vincto tamdiu in custodia perstante, non illo quidem veluti 
convicto criminis maioris: solis enim fere suspicionibus laborabat antiquis 
ilis sed de novo eventilatis afflatu maligno delatorum, subinde clam in- 
susurrantium imperii praesagitiones de Palaeologo iactatas. ea erat vera 
detentionis eius causa, cui obtendebatur crimen affectati regni. verum 
altius repetenda narratio est, ut proposita res ad captum lectoris ac- 
commodatius tractetur. 


D 


P 17 


32 GEORGII PACHYMERIS 


. , y , , - E € , 
B 19.  Nócoc 5v ivoxQwaca 7 xguroUrrt, xal 7 vococ 
, , 
Óuy5* éndgnro yàg xavanínvoy ovgyéxig. — 20 0^ v, cg u- 
? , M , c 5 ^ Hl 
xev, ix Géotwcg quoiuxijc Pyxagóíov. | 09tcv, Oiuet, xal vO &U- 
c - y - 
qvéc 2xelvq xal $nig 10 ngootjxov jv, o0 créyovroc voU uogíov 
M , 2 - ? - " GPS d c ' 
v0 zog x&vrtüOev £xvgenouévov voU sixóvoc, «Gg ure zonol- 5 
, - » 
uovg moÀÀdxig &vanéunav 10 Qyxeqiàq vàc üvanvetaeg, 0v 
^ , Ld 
xol 70 ÀoyiLeo9eu, — dv voítQ yàg xal quAocóquv Ku mgl 10U 
- , » - c 
€ qogovév ovufiflátav vig Cyor* my yàg Aoywpóv 7) xagüfa, 
" Lr" ^ 
nÀgjv &àvayouévov ng0g zóv àyzéqolov, cg idvog ovupuerolug 3j 
^ b] J » ce 5 lar i 2 , 
pav &ovuperolac Eyor, ovrog donoic9v ovuflalve v &vayo- 10 
pivov,. vóve volvov Óumintovonc ovyváxig vijc vócov, odx oid* 
de d , p ^ , c L 2 ü , 
ónó9tv, wQvipa eivou 10 náOoc 0 zi&oywv àx uoyyavelac ócuuó- 
c , X2 4 ' * - ». A ^ - 
viov vztÀaufave, xoi ot £v z10ÀÀ0i v()v &&00, oig TY TU, TOLUUTU. 
, à» / -" , ^ , 
7i0TtO&, T0 EyxAmua ngooérgufov voi IMoviaAwoo:, ztagu Ào- 
€ M ^ * - ^ 
D yov, xoi cc o)x Gv nQgoocóóxgoav, ví» ü£uouGto» vvyoUci* v0 15 
, - 1 
pévvoi ye náoyovzi nüc (nónzog jv, &i uóvov vig enl uyyavelouc 
^ - , 
xaTmyogoln.  69tv xol nÀdüoro: xol và vvyóviu ovvehapfia- 
, P - , 
vovro, t noU Tig yQUSuev PyxalOv. xal uiv wor ueyya- 
c - - , » 
yélac üAXov vnig éavtoU moAAdxi 7] 109 nÀnolov ngovfoAAe vovy- 
€ VA 1 * 
xMjua, OG Óíxag Aqwpsvog &noduzacg' àvayóutvo» Ói moog 20 


- 5b, sixóvog P. 


12. Invaserat imperatorem morbus, et is quidem gravis, epilepsia, 
qua subinde apprehensus concidebat. origo eius verisimiliter imputabatur 
naturali effervescentiae cordis; quam et causam ei fuisse reor ruboris 
in vultu flagrantis *), haud sese videlicet capiente ardore principis illius 
membri, quin foras usque in os et genas erumpente interni aestus indi- 
cio se proderet. sed et fuligines ex isto incendio sursum in cerebrum 
perlatae rationis usum perturbabant. quod quemadmodum fiat, quantum- 
vis philosophi rixentur inter sese, certum tamen experientiae suffragio 
est fontem recti iudicii cor esse, et prout exhalantur ex eo accommodati 
ad sanum temperamentum capitis aut, ei adversarii vapores, ita delirare 
hominem aut sapere. tunc igitur istiusmodi caliginum incommodo in ce- 
rebrum appulsu subinde perculsus aeger laborare se vi saeva mali dae- 
monis magorum artibus immissa iudicabat. ac vulgus quidem ad talia 
credulum crimen eius maleficii impingebat Muzalonibus, quasi qui non con- 
tenti dignitatibus concessis ad maiores, quibus inhiabant, viam sibi eo sce- 
lere sternerent. aegro autem suspectus quivis erat, quem quomodocumque 
insimulari praestigiarum audiret. quare statim ad primos susurros vel 
temere deferentium obvii passim quique comprehendebantur. quo anim- 
adverso qui aliquem oderant, certam eam inibant rationem eius male. 
multandi, ui iam delatio magiae indicium esset irae iniustae poenas per 


*) cf. Possin. Glossar. alter. v. Evqvrjs. 


i. t at 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I, 33 


Baciéa v0 Vyz)mua Ex voU nagavrizo (o) yàp v auinüv ixoi- E 
cavru), 0 Óà oy onig GÀÀov rov dÀÀ' arc tavroD cvvOAnG 
&ycvtv zgocéravrev SeváleoOou. — mapdoracig 0d oU qu) r- 
qotc &ázácoi vÓv xomóutvov atgetadat o0 uagrógov zagaymoyal, 
50) ngor&uvOutvor 0gxot, oU fov Gv x00 oU éSerüctig, OUx 
&AA' rra oig v0 wUOog PÉyyerou* GÀ y xal uóvov v 10 
cóLov vo)g ZAcxórag, & pi0gov )x nvgüc 1jÓ Léovra, 0 07 P 18 
xci yy éniquubov, voÀucog xugl xvwarreg &vaAdfomr xal 
volg fguaricua» Pyovrtg, mgóvigov vQuci» Tuégoug ToU rGUTG 
10 yí(vtoO'o vrattle xa91yviouévor xal ngootvyz;, énutonuacutvo 
xal 5v yeiga uexovqáhqo xal fovAÀg, cg uus uytigoln GAd- 
qu ziolv ép! à qu) spatoor ud? xaboci TÜ nÜQ. xal tiütv Ó 
yoáqov, qfÀv TQ vóre, $nocrávrag vwüg voiiza, nÀ2v üAc- 
Biyvec ánaAAáZavrag, v0 Qavuáciov. | vÓrTt Tolvvv (0pi0TO ucy B 
15 xal &AAowg mag voU xparobvrog Aaufi&vav clg yóuov e9 v0U yé- 
vovg éyovouc, xüv àxsivot noAAdoxig ex OntQptQv 200» oUx eU- 
ytvdv * nÀZv 10 tÜytvég ixslvowg mgüg v0U xQoroUvrog Poptme, 
xal 6g cgüc idu otuvéveod os üSuouaciw , dv evegyeolag uéoc 
xai üuqozégorc v0 xijdoc 0 xgaràv évi9e,, co. Exelvove uiv vaíic 
20j07900v0ic, (c ó Popotog eot, Gc &xüg usyalortodai, Éxci- 
vac À* av9uc ovuperéyav vüv üZupáraov oig &youévoig.  zt000- 
vártit TOvv» Gi» coig GAÀÀon xol twi TOv dg noidonovAovg C 
vay9évcuv Éxclvo 100. ztav90g UOvrog, Bolavuduirz vobnixAgv, 
74v vijc a0vad£Agnc vo9 ILolcwAóyov IMaglag, eve xol Mdáo- 


calumniam de inimico repetentis. perlata autem ad imperatorem accusa- 
tione (non erat enim liberum ei dissimulare quod eius generis auditum 
fuerat) statim is turbatus, et aestuans tamquam non in alium quam in 
sese qui deferebatur noxias artes intendisset, disquiri de re iubebat. 
elabendi autem e iudicio atque innocentiae probandae una erat ratio, non 
in calculis iudicum aut laudibus testium aut iureiurando dato aut vitae 
prius inculpate actae suffragio sita, sed in innoxia pertractatione ferri 
candentis, quod sanctum vocabant, huius purgationis hic ritus erat. 
qui se ad illam offerret, triduo prius ieiunio et oratione se parabat, 
custoditus interim et manu velo involuta, cui sigillum esset regium im- 
pressum, ne quis eam unctionibus adversus ignis sensum roborantibus 
muniret. tum productus in medium audacter arripiebat ignitum globum 
nuda manu, et eum per tria conclavis spatia portabat. vidit qui haec 
scribit in aetatem iam tum puberem RUE quosdam isti examini sub- 
lectos citra ullam defunctos noxam candentis metalli tactu , mirantibus 
qui aderant, illaesos integrosque recedere, cum autem per id tempus 
non raro soleret imperator viris haud nobilibus praemii loco vel gratiae 
nobilissimarum virginum coniugia decernere, inter alia eius generis ex- 
empla cuidam adolescenti e regiis ephebis, Balanidiotae nomine, 'Theo- 


Georgius Pachymeres I. 


34 GEORGII PACHYMERIS 


Sac, xópgg» Osoüopar, tv 1 Tagyavecrz neydAo Oousatlko 
Élyn yeyévvgkev , eig yópov vopupov &yayéo90t. — xol 1jv 0 Aóyoc 
ToU faciléog o)roig fsfaía Tig xortyyónoig, xüvreUgev, ind 
xal ngàg TÓv ydpov 7à uégr 7,oav avyxávowa, (c yuufoóog àvé- 
D Óg» Tijv TZ]c x0pyc olxíav tlo5oytvo.  dÀÀà magtoovr xoóvoc5 
óAlyog 0 19v uvrovelav xelvgy Éniuevgóv , xol odx oi^ 0 vi na 
9àv ó xgurüv, nigv àAÀ' 7j éSovola xgstocov Ouxalov, TQ) voU 
KafaMaglov vi Baci süytvet 1€ vri :di0ov eU yévovc 
Pyovcav t?» ün9ticauv. 0 d' iv sitpycolac uéget Ü£yevoa &oué- 
voc 10 dopr9iv xol xoventlyst vo0c yÓuovg. — voie uévvot ye yv- 10 
voii ngüc v0 ngüvov Qenovooic ovváAAayua, ngoxatuMjuuévous 
Gro» Pyovowg 30 gerofalvyav, Onócropyog 0 vvuqiog v. 
E véoc 0? (0 yàp xgarüv npooératrtv) éxovoüv üxovodw éxtivew 
và votulóneva. éreleiro xol ntgupovüc oí ouévotot yovro. — GÀ" 
6 vvugloc iq? Zufogeig oüx ixAQoov vj xóggy và vüv Gv0QGw.15 
xol zvy9avou£vov oU facio 0nwc voUvo yévorro, 6 0 npó- 
vov uv óntoxlaUe v0v ünóAoyov cg uj 9. ov àvaxolónvew ài- 
Sev, 9^ Qc xol üpuotutóregoy Gvexplvevo, uoyyavelav 30 du- 
noüuv ZAtye. xül t9Oc Unowla ntgl éavtQ voU zgatobvroc xoi 
P 19 9uuüc 2021Aà dtvóc, xal ot0fv óqetyos QoxÓv &i uj ópcoAoyotro 20 
4j uayyavea. | e090c ovv aáxxog Óyvgjuüc, xal yvuvi) ovváua. 
yoAoig 7 tbyevig yoaUg ivrüg ovvanellonro, à» Avyoig tos» 


doram Marthae filiam sororis Palaeologi, e magno domestico "Tarchaniota 
genitam, desponderi iussit, celebrata consensu partium mandato princi- 
pis rite sponsalia sunt, et aliquanto inde spatio is iuvenis sponsi fiducia 
aedes puellae frequentaverat, cum ecce nescio qua repentina mutatione 
imperator, iure ac pactis absoluta potestate susque deque habere iussis, 
inopinatissime imperat 'larchaniotae magni domestici filiam viro nobili 
Basilio Caballarii filio nubere. in magnae loco gratiae id Basilius ha- 
buit, et pro se rem urgebat. feminis, matri filiaeque, caritate sponsi 
prioris illizatis, et indecorum arbitrantibus resilire a conventis ac fidem 
fallere, negotium omnino non placebat; quare apud illas gratia carebat 
intrusus procus. tamen incumbente iteratis iussis in idem principe, vo- 
lentibus nolentibus matre filiaque nuptiae palam ac splendide celebratae 
sunt. at multis inde diebus nuptialis coniugum congressus haudquaquam 
sequebatur, cuius rei forte cognitae percontatus ex Basilio causam im- 
perator, ab eo primum eludebatur ambiguis responsis: tandem instans 
efficacius audivit nodum Veneris magico maleficio novis sponsis iniectum. 
hac mentione praestigiarum in familiares suspiciones revolutus princeps, 
et se quoque ipsum infernis artibus appetitum autumans ab eodem indi- 
cati fascini auctore, vehementer excanduit, extrema experiri quaeque 
certus ad artificem veneficii noscendum. saccus expeditur illico stramen- 
titius, et in eum anus misera nobilissima matrona nuda coniicitur cum 
felibus, qui videlicet acubus immissis per textum tegetis compuncti un- 
Y 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 35 


- - , " - 
pvozuitouéyov roig vü» üviyay àxuotz insgovüro 1j n&0yovau, 
31-3. 42 0.3 J, Y ] - V. 2 4 3442? 
eg" ( &vayxolouérgv xol &zovgay é&anzv v0 ünóggntoy. | AA 
y - 
ovx ?jv nAéov zag' éxelvrg üxova 1j 10 1j avveidévon vi v010Uz0y 
€ - t; - 
éavij nQuSacy, xal cg ovx old. & 0 vvuqéog utuiancat 75) 20401 
» , Lj 
54AÀo TQ zgórtQov xaTzyyvnué£vy. 0 uévrot yé fjgoikeUg clue 
^ * c J "Wi 2 , » €« » 
zgóg vv vanta» xui £rw Gutráüdero» tym wc Uxelvv uayya- 
»&oig &9uguévnv elzóg xol xav! avr0U voluijcct TOL0DTOLG xQij- 
c«c9a, cvvvmozztvouévov xul TüÓ:hqo? vm. «17 rQagérroc 
xul ortgyouévov, szs uv xal dg Cvvoux» 9v uy nog 1v 
€ 
10z200y9évz0v tc elxóg &xovoO£vrcv 0 IIaJot01óyoc Voguona21,00c 
€ 
c) &UtAqOg ngóc veozeQuouÓv &zoxAlvey , ovtiOG yov néuyag 
- c - , - 
xol vijc ?jytuoviag Exeivoy nagadvoag &y&ya Ocoyuory, 7i) uv do- 
xtv ntgl zoU vlc uayyavdag iyxAguarog ànoloyncóutvo», 1j; 
, * - 
9* aAn9tg no0oyruc 5v T0 ngoy9ir Oulag, ToU ur, zt vewrc- 
, Y - - et 
iS9ícu: üxovca»ra. 10 Ó . dy» ÓZÀov ix ToU u?) üncG uev. ÜÀ(yov 
vic &Qgxiig éxdivov icaUO9ig &voxokdücOot zalovunadév, 4A 
xol ntgl éavvQ) xal oig adv00 nodyuact dsdouxóra. did v2)v vócov 
- - , 
ávádozov ü£uwUv vou vQ yévu, xol nourmuorióév 2v z6Quy 
3 - 5 , e ^: - » » * ^ , 
&vT( iv TOUVTOLG , Ürw zG.d6ly zaxüg G5toy üvza 0.4 z& q9«cayca 
»5€' ? ^ ? , 3 , » 
20 970v éxsivov ix avunadelag üvixsavov 2dpaat. 
- , ,? LÀ , hk] ^ * , , 
13. Tov 0 avroU zgóvov zgüg 0 g3uvontgQwov &azoxAtvoy- 
0c inl aérgucs zeu0l uszaAL dre v0 fuoUy Ó xQuzdv, rgul ucv 
SzAviégeug, éyl Ó dyvaéres ggevs nannuvvpobvzi và TIoüvv 
j AUT EQUUS ; 09 t : 7 


guibus vetulam discerperent. ea immani quaestione sperabatur elicienda 
mulieri vera confessio, nihil tamen aliud expressum nisi se haud con- 
sciam talis sceleris: caeterum virginem sponsi prioris necessitudine de-. 
vinctam a secundo abhorrere. haec audiens non ultra saevire imperator 
voluit, sibi metuens ab exercitata, ut suspicabatur, diris incantationibus 
anu, ne vim maleficam in ipsum verteret, si amplius irritaretur; seu ve- 
ritus ne Palaeologus tam atrocem sororis iniuriam defectione ulciscere- 
tur. atque hoc quidem ut praeverteret, misso, ut diximus, Chadeno 
redactum in ordinem Palaeologum et vinctum ad sese curavit adduci, 
specie quidem ut veneficii causam diceret, re vera, quod indicavi, ne 
is audita contumelia germanae ad rebellandum induceretur. id enim pa- 
tuit ex eo quod imperator eum paulo post eductum carcere non solum 
venia donavit et in integrum restituit, sed et suis rebus ob morbum ex 
quo periclitabatur, metuens, proprios ei liberos commendavit, gratiam in 
eum suam memorans ea indulgentia testatam, qua ipsum ob vetera uti- 
que crimina poena dignum, benigno aífectu miserans, nulli atroci et im- 
medicabili supplicio subiecisset. . 

13. Eodem porro anno in autumnum vergente moritur imperator, 
pupillos relinquens quatuor liberos, tres feminas et novennem unum ma- 
rem avo cognominem loannem. nam filiae priores collocatae dudum 


36 GEORGII PACHYMERIS 


ai yàp mo&rui TÓv 9wyazigav, 4 uiv và Boviyaplac Goyovri 
Kovozaviivg 1i "Telyo, 4; 0 1 v0U Óvoixo? 0tonórov Mya 
nod) Nuegpópo , npóg y&uov Vp9acav ixào99vot. — 0 07) xol 
zoosoyunvé vw Omusiov* jig yàg txAeAolna à! dgav volugv 
iác txvgc vuégacg, xol fjn9À oxórog v0 nüv xartilget, doTt5 
xol &orga qQuvivai xov! obgavoU. xol 07 gnálerOs xol np 
&pgac &vro Bacuxáóc uev xol yevv9elc xoà vgagselc, facüuxüc 
)' àvay9düg xcl neidtvOsc, xüv d TÓ nari o) ngoctQxu 10 
Ba9Ó vs xol ovvezóv ngüc 0 vi A£Sor xol ngázoi xol v0 vijc yva- 
wuc ortogóv vt xol duerddero», 4AX' ovv ix nünznov uiv Cyov 10 
1Ó ig nüvi! 0ED xol utyolóqQov xal ügtíxóv, ix Ó£ uwroóc c) 
quÀoÓcgóraTov, (6 0Aoig ytpoi voc Vmqxóorc 10. you eEav- 
1Àdy xol i&aviloUvra ody ntc &rikodat 6110. xol xolpuv, qu- 
AoAoyoravog Ó ig và udliova Qv, xol züot uiv Àoyexoig oto 
yerixác ngoogsodusvoc, ody fvrov 08 xol cdaüg Aoyurjj noidelo 15 
c900t0y5*06, 0) uüAÀAo» ix ua9170:g 7| QUvottoc 77v mgl TO 
yoáqav Óévotuy Pyov, (c xol noÀAà Ómgpgvóny ixri9évor, d 
uóvov ópu5otev* iÓ& yág, xol owonO Tà nÀdova, 7j mtQupa- 
v4c &ylov 2gaotáxa urrum, ov0iv ngoc9évra , 7j 0noc uoxgüv 
Tüv nguyu&rov üvtdévra, tvüg vw» TOU xÀ5gov 0y0AcióTtQov 90 
10 ngoxovaQxtix0v ToU 0g9Qov povoAoyotyrog é&cwaAuov xavóra 


3.0 0j] 6 à» P. 


fuerant in matrimonium , una quidem Constantino 'Techo Bulgarorum 
principi , altera vero Nicephoro Michaelis despotae Occidentis filio. 
nec plane improvisus accidit hic casus , quippe praenuntiatus coelesti 
portento. etenim sol defecerat ad horam tertiam sextae diei, et densae 
te.ebrae 'cuncta comprehenderant, adeo ut apparerent stellae per coe- 
lum. ita praeripitur acerba morte vir regie natus et nutritus, regie 
quoque educatus et edoctus, patri non ille quidem similis in profunda 
consummataque prudentia dictorum pariter et actorum, neque in immu- 
tabili constantia semel recte decretorum, caeterum ex avo habens cele- 
rem ad omnia, excelsum ac magnum belloque acrem. animum, ex matre 
vero beneficentissimam, naturam, quae ambabus manibus dona in subdi- 
tos effunderet, nullo moerore largissime, immo effundere gauderet. stu- 
diosissimus in primis literarum, et literatos amplecti beneficiis solitus, 
meditationi quin etiam optimarum artium intentus, et non magis institu- 
tione quam indole magnam eleganter scribendi facultatem assecutus, ut 
multa diserte componeret quoties tanti duceret in id incumbere. cuius 
rei documentum (multa similia reticens) unicum proferam. ubi sole- 
mnius sancti cuiuspiam festum illuxerat, non alia adhibita praeparatione 
quam avocatione mentis a negotiis, uno modo clericorum sedatius di- 
stinctiusque pronuntiante senarium psalmorum qui praemitti consueverunt 
matutino cantui, elogium beati, quod vocant canonem, ex tempore pan- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 37 


- ^ e" , » e M 
nÀaxivoi TQ) uvnuovevouévo ic Ort udAioro. &owovov, dort xol 
nouninjég )uvdóvevev sütgyertio9os qu) Ort vOvG WGAAovrag, 
&1Àà xal ev1o)g záüv Vurav íxgouuévovc , xàv viv ngoxorovy- 

E - , ES 
TOY jv Tt xüv 10v ónlogógov xal aouoroqvAaxoUrrov 10 (fa- 

5018, xüv &ALcG vnmotroln voic BaciAsoi ,, x&v GAAcG GAAL09ty 
nguy. müci yàg iE (cov 10 flaciaxóv GveEavilivoc Crevey C 
» , 5 - S Pe , ^ ^. J 
&A&0G , orQuriuDTCiG ÓÉ 6À.À0Y xal oig 0 Aoyog 10 onovóuopa 7». 

2 ^ * € , ? P" , hi  .€ 
oU y&Q 2v TuépQa, oU vv5, ov xoigüc Óvodvulac, ovy (ga ya- 
- , 

Qc, oUx GvuréhÀew TAt0c, 0) Óvóuevoc, Ort mig tvegytolag 
, LI » A" J 92:4 , "» » A» , 
i00íza vÓv Grvauxva , 7) tv éxeivoc n&aymv 7) &À.ov 1à (06 za0y0v- 

€ ^ a x2 , *3 ^ v *» ^ » - 
TOY , OQU» 3j xai &zovétv &elyt. — votoUzoc Ó€ v (ag?c édoSe voic 
&y 1£À&, 0t 0D xa^ eUyéveuxv xol xijdoc flaotaxóv G4AÀ &quoziv- 
- - , 
Ózv To)c énl 1d)» mQuyuózov éxAeyOusvoc voíc ngootjxovow éa£- 
2 , T 1 , 7 ' T 
pvvvev á&uouagt, — oic 0e avvéfowve ngooyevécww elvat. xai oi 
. ^ - , 
15790c &iuoroc, Agxtv L«guv& T0 vorovrov xal ixayoy elg Aóyov oz- 
, - * E 3 , 4*3 » 
pvonOroCg. TO ÓÀ 5v, t oxonoíy vi, &oeri;v ÓgéALovrog &o- 
- , 
Xovroc xai zogaxaLoUvrog mngóg &vOox(uciv TÓ UVnQxo0v. 0v 
y&o fAaxtlag yg &ÀM  &giorelug xol 00 xaÀQg GysoOal ct 
A 2 , ^Y » ^ * , » 
"90g éxtiyov xai ye. &AAovg vc acuuxóc quAovnotac &xQuey 


gebat, ei cuius memoria celebrabatur laudes quam scitissime contexens 
ornatissimo praeconio; quod tam liberali largitione. cumulabat, ut spar- 
gere passim in quosvis ac paene proiicere dona videretur. adeo non 
psallentes, non dantes operam caneutibus, indonatos relinquebat. seu 
quis in excubitorum ordine, seu in satellitum et corporis custodum mu- 
nere, seu alio quopiam aulico ministerio imperatori appareret, sive etiam 
aliunde aliquis eo forte veniens tunc occurreret, in omnes ex aequo re- 
giam beneficientiam extendebat, milites praesertim et literarum studiosos. 
non enim nox, non dies, non tempus moestum, non hora laetior, non 
oriens sol, non occidens ipsum vacantem a benefaciendo reperiret. vi- 
deres audiresque circa eum semper aut qui munus acciperent, aut qui 
accepto recederent, qui non frustra peterent, qui nacti quod voluerant 
gratias agerent, atque hic tamen talis cum esset imperator , gravis erat 
primoribus procerum, idcirco quod in demandandis praefecturis non pa- 
tricii generis aut necessitudinis cum principali domo rationem haberet; 
sed quemque viritim ex propria praestantia verisque dotibus aestimans, 
admovebat rei gerendae ad quam aptus erat, ac meritis dignitatibus or- 
nabat. cognatis vero ac consanguineis suis censebat suíficere debere 
istum natalium honorem, et suam sortem ac claritudinem prosapiae 
abunde magnae dignitatis loco ducere. id autem et iudicium et factum 
erat, si quis recte consideraret, principis virtutem promoventis, et pro- 
vocantis subditos ad studium omnis verae laudis. non enim auctoramenta 
inertiae, sed vel stadia vel praemia heroicae virtutis illustres esse ma- 
£istratus; quos ita et illis demum debere committi decernebat qui et se 


38 GEORGII PACHYMERIS : 


dinvéueoO oi. — xol TÓ qofisgóv ngootzv, cc érolpuoc xoi zóv à 
E Acc 7j Gg £e zt0100vva. xolóLeo9'ut xol vóv xavop9oUvra. etepys- 
véoOot. | 00 yàg puxgóv 0 v0 ueyiovüvoc oqaÀpua 7) uzjv tuno- 
li 10 xaTógJcua , GAÀ' Pxdvo uv 2xvoulov ná9e ngoocomty 
Gc 7jj v0U uoplov &qoigécé uéyav Vyovroc Aóyov 15; quot návra 5 
ovy oaonüc9a. xol zagotoénto9ar, v0 O2 xavógO cua T) T0U 
x)xÀov xévrQQ, muumólÀy» doqdieuy T7 zeQuptQtig ngoové- 
povrL, & xav, yooov àxeivo uéve..— xol nc yàg oUx cusAAev Ty 
P 21 ápy7» Ououxtiv xarà 0 mgoczxov, 0ctTi vaó rOwjÓs matQl, 
uj9* üvoua Bacielac Crov, Qv &5 exelvov xol uóvog, Out dye- 10 
B Aaretv áoquAóc. ngovóiduoxtvo ;. (14) Oc éncl nove xol yov- 
coqogüv é&re elg xvvijyitov, vaéorosge uiv éxeivoc ixsiOev, ovv- 
vro 0i xuzà 10 ngootvyóv v navgl. — xal 07, ngooxvvioavil oi 
t0) Bénew. éxeivoc j0à moooéysw ngocenowiro, xol zQocióvroC 
qus. 0 07 xal cvufloivov ógyzc ngüg «?róv narQó9tv 05-15 
C uéov, Ontg xol Ag9ég 2v, toEev. | OQtv QÀvQv xol Ort Gio 
vo, Óiayoovpevoc xol GyvrOv mgóctciv 0? p&Àa JuopovrtOG 1 
nuTgl xaT. ió(uv. 6 Ó" idv &ü9 ec. xol QAaotrgoac noc àxci- 
vov otov. tv Tig Quntyüvgg Gxouglav Qvelüube , xol "vi xaÀóv 


praeclare ipsos in. iis gerere et alios commode salubriterque posse gu- 
bernare iudicentur. inerat eius moribus et terrificum quid, vultu ser- 
moneque declarantibus | haud. impune laturos qui aliter ac oporteret age- 
rent, uti et e contrario, qui prout par erat officio fungerentur, nequa- 
quam mercede carituros. ingentis enim utramvis in partem omnino mo- 
menti est hominis in civitate primarii recte aut secus factum, prava si- 
quidem : vita- et mala facinora nobilium. par vitium reipublicae important 
ac virilium. exectio humano corpori, quod inde universum debilitatur 
enerveque: fit ac flaccidum... contra virtus et actio laudabilis principum 
virorum similis est centro circuli, quo recte constante ac situm immobi- 
liter obtinente proprium status orbis ac circumferentiae totius fixus ac 
firmus permanet. enimvero quidni sperari debuit tanta consiliorum sa- 
pientia usurum . moderateque.ac utiliter praefuturum rebus illum princi- 
pem,: qui- rudimentum imperandi sub tali tantoque iusti regiminis magi- 
stro, patre optimo,-posuerit,.a.quo unicus licet et adultus filius in pri- 
vatae. sortis humilitate relictus, exclususque consortio ac nomine imperii, 
accurate otioseque praeexercitatus est in omnibus meditamentis artis 
spissae ac multiplicis homines regendi. (14) huic aliquando venatum 
egresso. cum veste auro texta, indeque domum redeunti, occurrit forte 
pater, et eum se demississime venerantem nec aspectu dignatus velut in- 
observatum: praeteriit, moxque.ab adeunte contemptim se avertit. ra- 
puit id. frigus, nec male. ratiocinatus, prudens filius in argumentum haud 
dubium paternae in se. irae. . unde postquam. aestuasset aliquandiu et 
severe secum inquirens causam offensionis frustra in sua conscientia 
quaesiisset, privatim. patrem. conyenit. sane solicitus nec metu vacuus. 
quem ille statim iis intuens oculis qui quamdam indignationem prae se fer- 
rent, exprobravit illi cultus istius ac vestitus insolentiam tali occasione 


DE. MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 39 


€ E , 
cvvadOc éavzQ Óoucag Pouatovc? Iz *" 1à 2xtlvov (xylaug dy 
duetQifotc uxdév 10 &vayxatov éyovaatc; 7) y&g ovx oldac" qz- 
' € C bo: t , ^ , € Y mw , 
civ *oiuata sivau Pauaioy 1& zovoóoruc raUrO xol Nnguxá, D 
» - * ^- ^ 
oic on£g 2xelyaw iu yoijodat Gxelvov ye ovou; Uyreig 06 pa9ety 
520 on£g exelvoy nóte; Ore ÓnAadT, émorüo: noéofisow 0E dAAo- 
Qanic 10v Extlyey nÀoivov Aaungetuovotvtec ÓnAoUv Lyoiuty. | 0 
yàg. Baaiéov nAoUrog nioUzog 1v varxócv Aoyiterui , nog? 2» E 
lj ' * RP] , € L ; et 
elr(ay xal 10 tig ÓovAtiav. xa9vztluev. érépoig oqicw: otrag 
» L ? , T M - , 3 
tyovot xol Àíav ánonotoy. — oic 0) Oioxevi;c yooputvoc o0 Xoyitg 
, € 
1020 zÀzuuiAig ónócov." — ovt) xal éni vou0U101G 0 &ig fBfaciélay 
, 
&vaz91o0peroc éncidevero. 
, 
15.  Tzs 0 Suvóvroc 2xelvov , enti xol ó ngetoficarid- P 22 
» , - , , 
gioc ZMovbüAov 17v ixT90niv» ToU dgu5Axog Bacilénc Cra 7y- 
, ^ ^ M * , M ^ € , 
yéAÀtro z6.00, 10U ztGvQoc xoi BaciAéoc 10v uovayoy vncl.dórtoc, 
- L] Cul R] t » : 3 , E 3 cer ?» » , ^ ^ 
15 1() uev ueigaxtazq éxeiro &vaxvu Ioóvyy ovy ot v. 0vvt 0i 77v 
€ m" € - » 1, - 
7zAuxtav 10 &cgolig nigunoui» éaviQ ngovolac t0et n&vrcc 100 
, r P - ^ 
puüjvt zaJév ngoóntoc, z0AAO» üviov Tí» Onifovitvórvrov, 
xüy vt tux QOy zivrdcin , eJog 0gacaóyrQ» 10 u£yiora. 010 xol B 


intempestivi. **nam quid" ait **tibi conscius es perfecisse te in Roma- 
norum commodum, ut inde tibi licentiam partam putes abutendi opibus 
illorum in tuas remissiones ad privatum dumtaxat tui animi fructum, non 
vero ad ullam pertinentes utilitatem publicam ? an nescis istas auro in- 
signes et sericas vestes sanguinem esse Romanorum; quibus idcirco in 
eorum tantum commoda utendum est, cum res ipsorum sint.  quaeres 
forte quando et quomodo illae in ipsorum bonum usurpentur. tunc. vi- 
delicet quando admissa exterarum gentium legatione Romani. populi opes 
ostentari in cultu et ornatu principis publici "honoris interest, divitiae 
siquidem regum divitiae subditorum reputantur. extra quam. causam 
publica insignia maiestatis ad privatas etiam relaxationes adhibere, id 
vero Sit dominum se monstrare, non principem , 'et quasi servitutem in- 
dicere civibus, qui cum liberos se putent et haberi velint ,' ista vestium 
odiosa superbia sese velut in mancipiorum ordinem redipi detestantes in- 
dignantesque conquerentur. num iam igitur intelligis, ista levitate tra- 
ducti ad venatorium usum regii ornatus quantum flagitii consciyeris?" 
istiusmodi monitis, hac institutione tam: severa heres imperii. a. patre 
optimo ad moderatam et popularem principatus administrationem infor- 
mabatur. 

15. Hoc porro nunc mortuo, palam: vulgatum est. protovestiarium 
tutorem pueri principis a patre imperatore declaratum-eo tempore-quo 
morti proximus monachi habitum induit. sane succedenti- in imperium 
huic puerulo Ioanni ea aetate, cui nec ad providendum sibi ratio neque 
ad se tuendum vires suppeterent, opus omnino erat idoneo praesidio, ne 
quid improvisum pateretur. multorum quippe ipsi clam insidiantium. in- 
festa odia imminebant in occasionem ei nocendi ; quos sane, si quis. mo- 
tus rerum vel levissimus existeret quo aliqua modo quidpiam novandi 
opportunitas daretur , avide illam captaturos et vel extrema quaeque 


40 GEORGII PACHYMERIS 


E b! P! e LÀ ^ 
1Q xo&tü TOv "Eguo» vijc IMoyvrolag qgovolg éxevov qégorrtg 
* - , he [4 7 
&yxaréovQoay , Ovyvo)vc voUc Ont?oag tzl flucuaxoig vnotolouc 
váZavrtc. oL Ói ueyiorüveG , ot uy ?y voic vipioig Cre uévovasc, 
£02 ^ - c 3 P] o ^» 23 Z - E 

ot 0e xol vv 0n noTé yc &xgüésc Cuevov 25 0pyijg yeovidv é54A- 

pevor , 10v uiv ngayu&zay ev9éouc eyov, Tijg Ó& y200059c 5 

ovUzc JuogoUvrtg (oi yàg lMovidAnveg éqecovixucav). ifvo- 
€ codóusvov üg Ügyác, xal mávrtg moooenoiw rro ngóg éxilvovg 

v0 tUz&tOéc cg onó facile Ox Oev veloUvteg v utigozioxq , el 

xal 0045 oi zaJóvreg magi voU m«rgóc, quyóvzoc vobc vijc 0g- 

Jüc Üpqaxac xal xóvÓv muxgíag éxtivovc novíouvrog, aiqcukv 10 

coéyovro TÓv vióv.  zÀ$5v xol oUrQG iyovrtg Óvopueveiag ot uudv 

1à énirgoztvouéro xol véo oi à volg iqeovuxóot, nadóvesc uév. 

D € 

vi xül E éxelyov v0 nglv, o) uv 0^ &AX o20* dj véucoig zjot- 
D uv && oUvrQ nzogà v tixüc vippO évrv wu?) Óvouevalvovvag xa- 

xovgyciv, v() zgüg éxelvovc véwc qofp ovyxoxexhivovro. — 01615 

0' 0 ngüroc zv IMov6CaAQvov, 6c xol vi) voU notzoficovicglov 

,) E , c ^ ^ , * * Y ^ € 
ver(tUT0 GEiUpLOTL, 0püv vóv q9Ovov z0A0y xol Óuvóy vqéonov- 
€ L - , - 
va, xal wc f'aoi.uüy z'aQU noÀAQv vnonveborzo , xüvreUde» vÓy 


strenue ausuros apparebat. quare illum in munitissimnam arcem ad Her- 
mum Magnesiae submovendum censuerunt, addito idoneo comitatu et so- 
lita regiae familiae ac palatini ministerii frequentia, studiose delecta ex 
fidis viris et ad invigilandum saluti pupilli principis gnavis et acribus. 
caeterum optimates, sive qui in usu honorum et functione magistratuum 
perstabant, sive qui varie dispersi indeque male animati erga exilii au- 
ctores hac conversione rerum prosilierant ex angulis, libere iam agere 
illi quidem audebant, continebant tamen linguas, et metu invigilantium 
acriter et quasi e specula susurros omnes aure anxia captantium Muza- 
lonum taciti ringebantur, ira odioque penitus conditis et simulatione ob- 
sequii velatis. prae se ferebant enim parere se ipsis velle ut vicem ge- 
rentibus imperatoris parvuli, cui etiam per ministros et vicarios impe- 
ranti libenter obtemperarent, haec in speciem ostentabantur, interim 
dum ii praesertim qui nupero principatu passi adversa fuerant, mordi- 
cus in proposito contrario haerebant, ulciscendi videlicet in filii caput 
acceptas a patre iniurias, ac vehementer optabant efficere ut loanni filio 
dentes obstupescerent, ex eo quod "Theodorus pater eius uvam acerbam 
irae immitis et ipse mandisset et expressum ex ea succi amari poculum 
ipsis propinasset. huius generis infestis sensibus atque affectibus arcano 
passim gliscentibus partim in adolescentulum principem paterna laboran- 
tem invidia, partim in potentes rerum, ut quisque ab iis alias se aliud 
quam quod optasset passum meminerat, pronum iudicatu est haudqua- 
quam temperaturam a conatu laedendi nocendique capitibus exosis mul- 
üitudinem iratam, nisi metus potentiae armatae conscium sibi exiguarum 
virium furorem privatum coerceret. neque hic tam suspectus et minax 
tumor rerum quorsum tandem erumperet non verebatur Muzalonum natu 
maximus, protovestiarii eminens dignitate. ergo is homo nec hebes nec 
incautus, perspecta non dubiis sipnis invidia contra se ingenti, cognito- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 41 


udyav xlydvyoy óqogdutvoc, Pyro ovverüc àv nzlog 10 atoérev- 

gx doziuóoot, puo 0À xal obe ueywsüvac yraglaci 0nac Zyoisv 

xlv Oia9osoc, nolÀÀ ngórtgov vnovoyt;c xoi dovAsiac ovu- E 

fola ngüg 10v üqijaxa deonótzv onovoáLov oig Myo xal ngáz- 
510t 0vüslzvvoOwi.. — vóve volyvv. ovyxaltaóusvoc 000v jv 10 1ij6 

yeoovaiag xol ücov voU ffacikiov yívovc Ücov ve vv ügyóviaw 

zal ücov vc GrguzuoTuxic vüEe0C , zxugóvrQy ixdoe xol Tüv 100 

zigonánzov voU facic 2dáoxag: odvadcAquy, 0g Ó7, xol ovroc P 23 

10 náÀet faciileg Oiéngenev OunüyuaTi xal 1à vic Poucídog 

10 19&yuaza ovygvdérra Gc elyev üvexalsizo , ovóe svqÀam xciv 
ánóvtov (0. Zrgurzyónoviog à' ojrot oa xal ó QuMC), xci 
navzüg üAÀov ueyio1üvoc ovuniggoUrroc vóv ovAAoyov, q^ iur- 
Aov oríc, dg üv Gpa 0i v& ngüro: dxovoity xol oi VOTOGTO! 
&.eye qáde. 

15 16. *Tà) ul» 1à Zuériga ágyr9:v ngóc vuüc Ggrlwc B 
cv»rüritüv, tbyevttg üvügtg xol OUvrQoqoi, miprtzó» , Oinau, 
doxit xol v0U magóvrog tEc xoigoU* Gváyxm yàg inclya. voUTG 
zagívrag ToU xorà zóüug dukibyou. — téoc 0^ oOv uóvov od yev- 
vudéyitg iv voig facidoig 9nÓ novol $nqoevoUryrs xáüxeivo vois 


18. voi] zà? 


que tacitis suspicionibus multorum designari se ac reum agi affectati per 
scelus imperii , indeque quantum suo capiti periculum impenderet, pru- 
denter aestimans, sapienti consilio decrevit experimentum capere volun- 
tatis studiique militum erga se, explorareque quemadmodum. in se affecti 
optimates essent, igitur multis prius documentis palam exquisiti affectus 
fidei ac venerationis erga impuberem Augustum editis dicto factoque, ex 
quibus omnes intelligerent se ab omni cogitatione insidiandi capiti aut 
maiestati eius esse quam alienissimum, convocavit quotquot aderant se- 
natores principesque universos regii sanguinis, quantumque magistratuum, 
quantum ex militari ordine cogi ex propinquo potuit. convenerunt quo- 
que in eum coetum fratres proavi imperatoris, Lascaris, qui. et ipse 
olin magnam sibi laudem peperit imperii praeclare administrati, rem 
Romanam ex afflicta et retro lapsa in multo meliorem revocans statum. 
ne caeci quidem abfuere Strategopulus et Philes, concurrentibus pro se 
quoque magnatibus similiter caeteris. quibus cunctis consessu specioso 
ac venerabili conventum ornantibus apparuit stans in loco superiori pro- 
tovestiarius, unde conspici pariter ab omnibus et a primis non minus 
quam ab ultimis audiri posset, statimque in hunc modum loqui coepit. 
..16. *'Res nostras a principio apud vos hodierna oratione repetere, 
viri nobiles aequales et sodales mei, superfluum opinor videretur et alie- 
num ab hoc tempore, qvo aliud nobis obiicitur necessarium dicendi ar- 
gumentum, isti utique praevertendum. obiter solum innuam nos tantum- 
non in palatio genitos a patre, ministro et ipso imperatorum, in aula 


429 GEORGII PACHYMERIS 


- , , gt 
C facilibow. érgéqmutv, xai z9o02599évreg Gviy9nuev noidevó-.— 
€ - - , - 
uevor vnó ToU uoxagíirov faciéec Tu» vqrnytorevovrog T 
c - c - 
zaigí. xol o6 zi0tüg vmqoeroiuev ngooxtuevoi, éq? oig àv 
, , , 
xol mgooraocot, Qj6ny» qoflg uyvóvreg, mvreg üv po gvvQr;- 
5 y £^ as ^ )e67 
CorT&, OU y&Q Jv zug &ÀAo vu vQoéneaO ac 7j xo9vnovoyev &00- 5 
^ , - y 
Àog vi xvgievovtt, xüvoog v0 £0doxiupty ovx v ép? oig zgov- 
, 
D JvuovusQa* níczw Óà uerà noo9vulac, xüv uj àrón vic, xal 
, - Ln c ^ 
Óvorovy vixüv £vOoxiurow oidapt», 10 02 xol viuic Aofleiv 2üc 
- 3 L - , 
xol vüv ü&uouórcY za! 0 ngoctóoxOuev và uéyioa. facile 
- , y - 
c«vro0g v0U ÓcOnórov, Pxilvov OéAovrog jv. | *( yàg Tiv xoli10 
3 5 ^ , et ^ - -— e , 
4v &lc 70 9ovuaczóv, (ors xol viurO vor vrocaUra; Ogg io- 
- , ^ - *3 E] ^ 
x& cT Bacievovtt, xal zueic ni vOv üEwoutisov Tjutv , 00 pu)jv 
U ^ 1 ^ , 
Óà mort xol xaztvrQtyG vnégycodou Uv xougóv xol và ig f.6—- 
- , 
P 24 fv i01 ztQayuaztveo9ot — olds elg votzo 10 zué£regov avvcidóc. 
- 2 ^^ - e ^ 1 
ovrt yÓQ TO voioUtov ToEcv zuiy vzjc Tiuzjg, xol T0 uer vaUra 15 
" ce $9 x c , en , Nee MEA 
xgavvy&y ovzQc cvv1v Mav zyovutda vv cloylorov*. &vàpl yàp. 
€ , 
Ovrauévo. u£ya nag! Goyovrt, & voto GAXovc nveoviLou 9nofiéA- 
, , , 
Àcv và uj xa93xovr&, otx iori QGtig 0U Ouxaltóc Uv veputOdj- 
. € 
Gutv.  àÀÀà xclz0 ur 9wneleug üyevvéou xol üvievO9égoig vno- 
, c / & uu ' A 6 AO EP 
7:0t10£0t» onovQérey vóy 6Qyorro , xoi zQ0g éuvrotc éqéAxeoQut 20 


educatos esse, et in palatinum paedagogium adscitos sub imperatore, 
quem. modo mortuum lugemus, rudimenta puerilis institutionis prima po- 
suisse, in eius obsequio sub patre dominantis adolevimus; et qua ei 
fide servierimus incumbentes impetu affectuque toto in ea quae iubebat, 
amorem cum metu miscentes, testari potestis universi vos. numquam . 
enim. vel tantillum defleximus a recta fidelis obsequii via, nec aliud stu- 
duimus quam sine fraude ac fuco sincere obedire domino, etiam in his 
ubi forte, quod studio summo conabamur, ad finem illi placendi non 
pertingeret. sic enim statuebamus, fidem cum officiosa voluntate, licet 
successu destitutam, praeferri debere obsequio quod non studiose nec 
benevolo suscipitur affectu, licet prospere ac cum agentis laude perpe- 
iretur. quod autem honores admisimus et dignitates expectatione nostra 
maiores, atque adeo maximas, imperante domino nostro, voluntati eius. 
Amputandum est. quid enim nos egimus tam egregium ut tantum hono- 
rari mereremur? amen ita imperanti visum. et nos in dignitatibus su- 
mus, non tamen ut astuta malignitate immineamus occasionibus nocendi, 
et in cuiusquam damnum potestate abutamur. testem in id damus con- 
scientiam nostram. neque enim aut eiusmodi damnatae artes viam nobis 
ad crescendum munierunt; aut conducere putamus ad firmandam nobis 
possessionem honorum turpissimum istud genus astutiae. homini quippe 
apud principem potenti, si conetur supplantare alios, suggerens quod 
irritare adversus innoxios regnantem possit, nemo est qui non iuste suc- 
censeat et dira imprecetur. sed neque nos adulationibus vilibus et libero 
indignis assentatiunculis circumvenisse facilitatem principis, et ita in eius 
irrepsisse gratiam ut fores eius benevolentiae supra nos attraherenius 


DE MICHAELÉ PALAEOLOGO L. I. 43 


- : ^- » 
Tüc 90pac Tic 2xelvov eüuevelag voz éxépowg émlvyoUrvroc, &u- B 
€ * - 3 - , e , 
ta» ai z01Àol vüv éxtvov nÀcyGv imupogat, «ott moAÀAaxic 
Tuüc iyy(luv TQ 9a»éro uuctryovuévovc. Ono Ó? xolmpoóc 
vuOv fxuorov &yánnc dyoutv, xoloc viv vuerégay aoo! ixelvo 
E] ^ - 1 L D 5 , 
54ànodoy5v roD zavróc )wupout9u, zo0ÀÀovg oiuat yuvcoxorrac 
JEunzdüv. dd ÓÉ mor xad ui) Àyvoiuev izerevovtec, o) móc quüc 
oida roUro. zÀ$»v» TO ÓvoxoAov ToU xoigoU negifGAA.uv ueylovatg 
vnowlotc xal To?c unÓéy Qixaluc üv 2yx1y95oouévovc , sl 099üc 
, 3&*' LÀ A |» c ^ - - , € 
vic xglvot, otÓ£y ántuxüc latc. 7j yOo voU woigoU ÓvaxoAia éaa- 
10 £y xol vy ueylovav, xol olc otx zv zaSety ix Quxalov, 2xci- € 
^ € c 2 ^ , » 
voc uiv ovuqogóy Tut» 02 onowlay (o2 yàg xoxtav &noiv ) 
2 Mo. 8 n - S56. A H - » 
éx ToU tixórog npooTW:. nÀnv éx&oTov xpuv7zc T0 Qiioy OjuuG, 
0c oide xaxlav xol priv iyóvrow napokoyizeo9ut. — otvuc 
quec Peíegor TOv voroírov , v vi0: Md dd xal và üvrxtota. 
- * 

1510 yàp ixelvov 9égua negi;v navvóc dunodov iorauévov , «9 à7) 
z:900l0r&09a. tj xal xlvóvvog 3v P5 üvóyxgc, xai 7j &xoiplo 
zt9ooiv* xgtocov yàg fucikwc, Gr" Opyllorto ysígovi, — xol D 
vaU:a ui» dott ÓtiSoi uve TÀ. üSupptava Onovidoavrag Gytiv, 


excludendis aliis, satis indicant inflictae nobis ab ipso liberis dictis of- 
fenso multae nec leves plagae, ita ut ad mortis saepe viciniam flagella 
nos eius admoverint. caros autem nobis vos omnes esse, et ut vestram 
cuiusque introductionem in eius gratiam commodorum etiam nostrorum 
ac fortunae damno procuraverimus, multos puto dicturos, qui praeclare 
norint. quodsi quid ex cuiuspiam voto impetrare supplicando nequivi- 
mus, non id imputandum nobis, utique consciis sincerissimi in eiusmodi 
officiis studii, sed tribuendum difficultatibus temporum, suggerentibus 
menti principis acres suspiciones in quosdam omnino inculpatos, si recte 
iudicaretur. quis enim moris humani sciens non ita evenire solere no- 
vit? temporum, inquam, certis momentis confusa quaedam maligne per- 
plexitas summis etiam viris suspiciones iniquissimas aspergit, importat- 
que calamitates iis qui multari ex merito non potuerant; nobis aufem 
familiaribus principis suspicionem verisimilem non veri tamen criminis 
imponit, quasi causis et auctoribus malorum quae praevertere nequivi- 
mus. caeterum huiusmodi omnium iudex sit divinus oculus, qui scit ma- 
litiam punire; nec ei fraus cuiusquam valet obrepere. itaque si quae 
contigerunt talia, nobis invitis et plane innoxiis contigerunt. et quae 
poenae innocentibus deinde irreparabiles sic inflictae sunt, sine consensu, 
sine culpa sunt nostra inflictae, sola et nobis ineluctabili regnantis vo- 
luntate. dicet aliquis, potuit talibus praesens obiicere se medium et in- 
iuriae obstare. potuit, sed patientibus inutiliter, sibi noxie: suam enim 
sic fortunam perderet, alienae non prodesset. vis contra moior et invi- 
cta necessitas ruebat, obstantia quaeque perruptura. praevalet enim 
rex, cum imbecillo irascitur. haec dicta sint, ut demonstretur neque 
quod dignitates, non studio quaesitas, acceperimus, neque si quae ira- 
tus princeps saeve in quosdam optimatum infesteque decreverit, crimini 
nobis iuste a quoquam verti posse. 'sed vel his causam praebuerit quis 


44 GEORGII PACHYMERIS 


pare Tác Énl vwac vv usywzóávov voU f'aci.éoc 0pyiic duxotoc 
» C "ELA 3 ay OS - , 
ruv nuüc alvucOat vwacg. — 01 v udv looc xol zvoiopuá Ttt, 
*y ^—- 
qv 0* GAÀoic xal oix iv üyadoic $uoyía, 1j» 02 xol Baci End 
7:0: 9Óou. Sud) ovysgorosusvoy. — xal GAXog &ya3óc v &00- 
» D y y 

xiuoc CQoSe xol magugatos, xir" sig Qv. 4» ovv dxelvcv 5 

, e , E , 49627 NT. 5 » 

E xo90c, oUr(0 ÓóELav TQ xgsívrov.. — GÀAÀ vUv, olor, cori xol 
aig &véctog.  iÓo) yàg 0 xouvüv ixnoduv, xol Ó 0E )xclvov 
» Y» ^ , ,? c c - A * - - ^ 
&5iog &Qyetv uelgoS éoviw , vg ogve, xol Óuk voUro z0AÀZG uép 

^ *y - - * - - 
zu010ig ovgi zíjg én. aU1Q Óci qgorrídog , ovyvijg 0d vijc énuue- 
A&lag, eg üv xal ngüg vovg ivvÓc xol mgüg vog x10 &ygvnvdiy 10 
, L , , LÀ *, , , «e 
ógslAovot, quj zc Ao90v» zv 10v Gyqxéavov yévgyrow | 0ncc dé 
xol xGAOG ty xal Ó(xeiov zuoroiégav Tiv Onuotolav viv 1j vÓ 
zQórtgov Ovvrzos» vQ) ÓsomóLovti, ov0iv ónocvuldpvog Aézo.. 

P 25 z9vov ucy 0 vécug Tijc duxlag qpovziow &roAAe xal uod» 

onog)trty vÓv f'aci.evovra zgóc 76. nagà vv ügyouévav ztgav- 15 
vóuevo, éqéxovróc dosi àg? éevsóv eUvowv, urdiv ózovoovvzav 
zeíot09ut, xoi voU qóflov Gnóvroc wur] Oeduadvrt xol negl £v). 
frouoc daeivot zO. vijc Gydauc ivdeizvvoSo, — 70 yàg onovóaiov, 

Y c , 
àg! e) vig vnmoeroln, 7| góffov 7j uiv &yángc ovriovovvOy , xal 
€.» , "m , - , - 
zui»v &vayxng mévvwg ovogc vmuoertiv, Gnovrog 70U Qoffov 1720 


8. czooig P. 


lapsu quodam suo; alios tamquam non bonos falsa suspicio traduxerit 5 
excesserit denique in aliquos ira consultrice non fideli usa voluntas prin- 
cipis. perque similes his causas evenerit ut qui bonus erat pro suspe- 
cto reiiceretur, praeteriretur non minus dignus assumpto. sic tum erant 
tempora. sic tunc visum summam habenti potestatem. at praeterito illi 
iam tempori aliud successit plane diversum, tempus remissionis et secu- 
ritatis. ecce qui tunc regnabat sublatus e medio est; ei successit ex illo 
genitus dignus imperio, puer est, ut videtis. propter hoc fidorum plu- 
rium eget cura, frequenti etiam et solicita diligentia. custodibus tam 
cari capitis intendenda vigilia est, tam in eos qui intus quam in eos qui 
foris sunt, ne quod ei alicunde malum immedicabile clam obrepat. «cau- 
sas porro, cur fas et aequum iuri et officio consentaneum sit fidelius 
ministerium obsequiumque constantius pariter et alacrius nunc quam an- 
tea umquam exhibere nos ac navare communi domino, nihil dissimulans 
dicam. primum illa simplicitas domini, puerili sinceritate, sine arte ac 
fuco quidvis agentis, nihil occultando, nihil clanculum aut arcane ma- 
chinando, nihil suspiciose cogitando de iis quae subditi faciunt, quid 
aliud quam trahit et ineluctabili quadam pellacia rapit ad sese omnium 
benevolentiam, studia, tenerrimos aífectus, utique erga omni iam ex 
parte amabilem principem, a quo nemo quidquam quod nolit passurum 
sese vel cogitando possit fingere, excluso autem metu omni restat pura 
caritas et libera, cuius solius generoso ac laudabili impulsu pronum est 


* 


DE MICHAELE PALAEOLOGCO L. I. 495 


- - - , 
dyümp. 10 nüv niQuoT0tr0i* zügovonc 0? xa9apüg TZ]c Uyánnc B 
4*5 , 3 » e , - ^ ^A c 
xal àSoAdrov oix Lot 0oTic xaJvgjot v00 zg0c 17v vagotolay 
&nufláAAorrog dott xol GpsÀeiv. — xol ngürov uiv voUTO , Ósitt- 
gov 0d xol 01: $20 vép za9wozauéro 0:0nóvy Bacievouevor, 61 
5 xal uj ávoyzalav ovoay v5» sütpyeolay v7)v z^ éxelyov moóc TO 
$mákoov ó xocigóg &vayxala» mot, oy üncc éxqiyotuey xaxügc 
» , ? . c f - C ow 
ztu&déiy uéAAorrig Uyvrooiuey , QAM Onwc e nadev Tuv yévorro 
An(poiuev mooodoxüvrtc.  érolutcg 0? xal üvzutQ txaoToc éAc, 
3 , » n deli cop * 1 - 2 
& uoyoy Gic zglvorzo , vvyceiy cott, xal v0 ÓuyiAéc vijc evegye- C 
i10o/ag zooéorat. — véoc yàg Qv 0 sgatüv xal vnÓ xrótuóot vey 
7jj niv ogexégo. Bovirou, Ü9ev noAMdxig xal 10 ogdAAtoDa: ztoüg 
10 zgénov ioviv, dgyovrixoU víqov vo)c Xoywpotc vntoflalvov- 
3 , , - , » ^ 
TOC, 0) Pie yopav Óidóvar, — voic 08 xxüsuóotw &ozt xol ztooo- 
&Jeiv ex v0U nagoyoyuo, xol vütor: Àéyovra ovveyéovtgov. Tv 
15 viv Anituv ivie9ev Qu0loc vvyciv v Fgarat vig , nc o? utr 
c , € , - ^ ' , M 
Qaouvrc &z&conc dovAtviéov TQ facis; xoglc 08 vovtGw, xoi D 
0:010 7à nÀtora, tórt uiv yàg xol Óéog 7v prj xavogO9uocac 
z0400x900v093 vig, &AÀoY TZv flaciixyv vnononvuévov ógudv 


13. 0à deerat. 14. rà» viv] và yo»? 


ut studium quisque ostendat in principem, unde quod sibi metuat plane 
nihil est. sane obsequia civium in reges harum fere altera causarum 
movet, timor aut caritas. quare cum nunc constiterit timori nullum lo- 
cum esse, sequitur id totum imputandum caritati. ubi autem adest vera 
et sincera caritas, fieri non potest ut quidquam quisquam recuset, quid- 
quam negligat eorum quae ad illius quem vere diligit obsequium perti- 
nent. altera quae quod proposui suadet ratio, haec est. recens insti- 
tuto principi beneficentia in subditos alio tempore libera, tali rerum ar- 
ticulo necessaria fit. non modo igitur metu vacamus, sed in spes opti- 
mas vocamur; nec tota nostra in securitate a malo felicitas sita est, qui- 
bus praeterea ostentetur expectanda copia bonorum. in promptu est 
quod quivis optat. velit modo, accedat: accipiet, si dignus iudicetur; 
votis quamvis avidis occurret largitas minime avari, quippe iuvenis, prin- 
cipis, eiusdemque non proprio arbitrio res dispensantis. quod si esset, 
timeri magis posset ne illi sua per se tractanti obreperet consuetus re- 
£um fastus ad spernendos subditos minusque curandas necessitates eo- 
rum, metueretur etiam ne non adiri posset, ne non illi vacaret atten- 
dere. nunc nihil oberit. habetis expositos ad vestros usus curatores 
eius; convenire licet quando et quoties libebit, instare quinetiam, ite- 
rare petitiones, quam crebro et quam assidue opus fuerit urgere. an 
non igitur iusta causa est facile ac prompta voluntate obsequendi prin- 
cipi, spes certa et fundata impetrandi et consequendi ab eo quae quis- 
cumque concupierit? haec non essent, si res non gubernarentur per 
fidos et accessu facili cunctis expositos ministros. nam cogitate nupera, 
et conferte cum praesentibus. plurimas reticebo differentias, has tantum 
indicans. tunc metus erat ne qui etiam rectissime egisset, offenderet 
&ratiaque excideret, aliis in eum principis iram concitantibus, iis modis 


46 GEORGII PACHYMERIS 


, 2 S. 
vQ07z0iC oig 2xebrr néquus xAénveogoi, xol Oi vóUrO OUT Tv 
, 23:4 * ^ -* ^ ^ » , - 
onzovoclur» ini v0 piilov 7] xavà vovg GALovg ngérrtv zttgü- 

090, 100 Óvvauérov Aéyav ngüc faoi.éa xal uagvvosiy xad - 

QGc o0x Üvroc, xal uárotoc 7jv ?j onovór] v) GxovüdLovzt nagu- 

E Aoyitouéyo moA.dxig xoi Urpuovuéro v7» ep! oí éngaSev. e&00xi- 5 
Qajow. — viv Q^ &AX. énl váv xqósuóvov vv nouyudzov velov- 
uévov xal àv Fyoi v7)v éxáovov. onovós» qavegàv elvat xal zotc 
, , 2 J ^ * /, C ov ' 2 
éuelvoow. üvvauelffeodou. — 010 xol onovdacozéov quiv, énd ovx 
£91. 10 10» facia d:0iévat, a0 onég voU ffjaci.écc qofieiodau, 

- Y s ^ E 
Gc évceUO ey 4j eU , el ouis" xetvoc, 3) xaxd, & ur) owlorzo, 10 
4uiv nibuv ovuflalvay. — xol raro uiv ngóc vo)c éuovc ov- 
orQuiwOTag Uuüg xol ovvrQóqovg* ngóg 0i vo)c oig vntQéz&i 10 
P 26 yéyoc xai 0tangéna: và üSuouova , Un£gyerol uox uuevü, naggnolac 
"- i: » , * 
xol vijc mgoonxovanc tÀevOsolac tizciv oc &Ag9ij AéSovri. — eye 
ovr. iüicig x«l a)roflovAoig ngoougécscw oUte uz|y oxonQ) Tipi 15 
-- - - e 
xal uskévrg vaig voU fhaciMémc mQocoavéyse ànevgonaic. 191,404, 
&1A.à ngürov uiv émoroAàc nAqoóv fiaciMoc, Fata 06. 61 o0 
- , 
BoAouot Acyay. . aA» xol O$uüv Quóvrov, ovra xol uóvov 
* - , " , : * 
zQocavéyswv xol Cr vaig inwgomaig fovioum. si Ó' ovv, 
- - 1 " * 
B à2À^ oueig uéy zàv énrgonetoovza iquotüve , Quol 0* dgxéoc, v0 20 


20. izirpont)Gqvra P. 


Hi 


eaque arte quam ex observata natura eius atque indole fore intellige- 
bant. ad. scopum intentum efficacem, hinc erat inutile contendere stu- 
dium et conari plura quam alios, cum nemo esset qui posset hoc ipsum 
imperatori significare ac debitum virtuti testimonium reddere, vanus, 
inquam, erat labor impendere se publico et magna in rem principis mo-. 
liri, cum saepe contingeret delusum et circumventum, qui sic egerat, 
pro laude ac gratia damna et contumeliam referre. nunc rebus mini- 
strorum fidelium curae commissis , .nullum recte factum latebit, cuiusque 
virtus agnoscetur, studium palam erit, labor compensabitur condignis 
praemiis, quare augendum studium est, contendenda industria in obse- 
quium principis, et a quo nihil timemus, ei cuncta timeamus, felices 
erimus si salvus sit: si quid illi acciderit, perierimus nos quoque. bona 
et mala nostra ex fortuna et prosperitate illius pendent. haec hactenus 
ad commilitones et sodales meos dixi: deinceps ad eos quorum eminet ge- 
nus, quorum dignitates in republica praefulgent, haec dicenda iudicavi, 
cum ea libertate ac fiducia quam inspirat loquenti conscientia veritatis. 
ego non propria inclinatione privatisque consiliis ad. tutelam principis 
accessi, nec arte aut ambitu incubui ut ab eius patre tam arduo nego- 
tio. praeficerer, sed. primum eo prosilui supremis mandatis imperatoris 
obsequens, deinde —. sed revoco me, neque isto genere orationis uti 
volo. id solum apud. vos profiteor, ita me velle perseverare in hoc mu- 
nere, si vos iubeatis. decernite igitur quod placet. praeficite isti curae, 
-si videtur, alium: cedam libenter, redigique me patiar in ordinem, loco 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 47 


PU 3 ! 1 
in* doyérong várve09ai. — xà» Tic viv Baoiaxsy owvnolay zQt- 

, 
zóvrGc noAvaogoln, xoi idworticag &yazow, xolnpgooluragnon | 
Q3) OoylUcoOus vüv ÓOsonórqgv, s Avms» vwüc vuóv Qoxoiy 10 
iuóv d&íoua* xgiccov yàg wg fva vÀv otgaruotÓ» iEvnngi- 

5T0vvt& daqaÀGg dukyaw 7 qOflo xol vzovoíatg uev! üZuonaotog 

quAoc' QWye y qopt : : t u 

- 3 ^ ^ - 
Ujv. ido) roívv» xaT! &ycOTZv n&»rwg nQóvoiv ToU 9ioU xol 
vÜ $m5xoov tÜn&tOtt xol TO OTQUuTiQTIXÓY &UTOXTEU XO Tü TV 
ày99ív gotust. xal noAAol vwvtc vulg xol ueydAor, ot uév ngüc C 
azuaroc v xpuroUrtt, oí dà xal oic üSuonact Quxngénoyrec xol 

10x«9^ 0 v: üv vig einow xoalÓv xol yevvatov vntQreQoUvrec. — xol 
E] , v E hk] , ? , ' c a 
&v&yxnc ovonc vcoxoutio9ot vOv faciAén, éxAeyéoOw 6v O0 ur] 
dnédwrv, fwouoct dà xàyo xol 1( xowQ aprqionos: 91oouct, — 02 

, - , 
yàg. idíacg ovarácuc &AXA 15v ToU faciléog ngovpyov navrüg 
, ^ , 

zt0.0v469G. — xüv 0) Jéloi vig &AX.cY ayrgitouéyov, ocdtv üvv- 

15 otv üy p) 94v ixeivog*. 4) yàp Sueréga bnegreprot ffovAnotc. D 

e ^ - e Y VAY 12 , 

ovrog iy Ónuovixüc yo ore xol urjdev enl uróeyl üSiovuevoc 
ueltove Gyanüv, xol 9sóvttv uév ngoqpoóvov Sud» ànl vv ngu- 
^urOv uf» aíptoJoir, uj QuAóvroy 02 máyv^ dy xol urddy 
zoÀvzgoyuovéy é9éAuv, xüv Ugtuotuot và Zoyova.  nagaxali 


7. rÓ deerat ante org. 


vel infimo contentus; vidensque a vobis delectum alium idoneum qui pu- 
pilli principis saluti, ut par est, invigilet, aequissimo animo privatae 
quietis sortem amplectar. agam quin etiam infimis precibus cum prin- 
cipe, ne moleste ferat recedere me ab eius cura, quod ea tanta tamque 
honorifica praefectura ornatum esse me quibusdam vestrum non probe- 
tur, praestabilius enim longe est in militis vel gregarii conditione ac 
fortuna reipublicae servire, quam metu et suspicionibus anxium in digni- 
tate vivere. en igitur per beneficam providentiam numinis et subditi 
dociles ad parendum sunt, et disciplinam milites servant, et quiescunt 
quiescereque nos sinunt hostes, et iste vester ordo amplissimorum prin- 
cipum abundat numero, quorum quidam imperatoris consanguinei, quidam 
primis sunt dignitatibus illustres, dotibusque omnis generis praeclaris, 
quae quemque commendare vel maxime possint, summe conspicui. ex his 
eligatur qui, quod res poscit et necesse est, tutelam pueri principis ex- 
erceat. assentiar, accedam, et communibus calculis meum adiungam: 
non enim privatas rationes status fortunaeque nostrae, sed principis uti- 
litatem ac salutem ante omnia quaerimus et cunctis praeferimus. qui 
electus a vobis fuerit, si deprecabitur honorem,' frustra erit: vincet 
enim consensus vester eius modestiam, nec sua eum verecundia iudiciis 
omnium vestrum ad extremum obniti patietur. me quod attinet, ita 
comparatus sum, ut nec, si vos iusseritis pergere in suspecto munere 
detrectem, etiam nullo addito honore vel auctoramento maiori; et si alio 
nutus vestri propenderint, statim sim acquieturus et tranquillo. securo- 
£ que animo recessurus domum, nihil inquirens de causis quae vos ad sic 

e me statuendum impulerint, etiamsi damna fortunarum et status in me 


48 GEORGII PACHYMERIS 


S s - LJ 
volvv» p0ey inoxovnvouévovc xal uüc vüAg9ég igstv, — vlc yàp 
c - 231.4 - 
7] 1íjc OeiMac &vayxn vo wu!) nagioráuevoy Aéyuv; ó yàp àvzi- 
2 , daa ap "T 
K Aé&cv oUx Cost, xol qóffog od0síc, 1|v vic v0 QoxoUv A£yew ctosi- 
». - 
TO,  GUT0Utv TOLyaQoUv xol fovAevéro iG xol mQuTTéit) OUv 
» Si^ , - 
&ÀLotg *0 ygnoitov, xol vÓ wl zogocrày sig yvowm5v snmt5 
L] Aé € , LÀ 3 H » ce k , 
&cqpaÀéc, wc süutvOc Gxovcoufrvo» xüv 0 vw Àff&. — ÓtonóTQ 
^ , 4 
yàg mpooxoova» tog ox &cqaAéc, é5 tcov Óà ngooqtgouévo 
LÀ , ^ ^ 
vi Aéyovrt và c/c zegpnoíac Lyo. xoipóv, (c pillovog Ov 7) 
3 - 
xav. éxtlyovg vÓ ugívaw. | àA1Aà xal vovrov vUv o)y vnóvroc, Ó 
e 
Aé&ov 0 Ti xal flovAeroa ixaTíQo tv Uynu 10 dg aivüv dxlydv- 10 
23 
vo». 
- , -"- - 
P 27 Tav! tnóvrog voU nowrofitorwsolov &99ovv uiv 10 nMj- 
^A ^ ^ 3 - &—€ , 3.4 
Joc Supp) Tiv quw» &qizav, xci PntpanodtrépEvolg sgue- 
^ kh. ^ ^ 
cav TQ vn àxtlvQ uevà vóv Bacikéa veréy9oi, 2ugavetc v& 100v 
évaousviLovrtc uéy v govoUyrt, nagtvelgovreg 0à xázelvo nAsl- 15 
c PS - 
oTovg xol zo90. 70 elxüg énalvovc oc &Sío uev. éxeivov oqiv ág- 
, * 4 
xüv i9tgnsvov vóv xoigüv oix 1jvT0v , v7» nagaxwvvevour Os- 
, ^- - 
Óióvtg, 7] vU xuvü voUy» lÀeyov. vOv Óf ye ueyvovávov. üAÀoc 


2. 02] 10? 


inde gravissima redundarent. oro igitur obsecroque vos ut et ipsi sine 
ullo fuco quod vere sentitis efferatis. quae enim est timendi causa? 
aut quae obtendi posset excusatio idonea ignavae dissimulationis ab eo 
qui sententiam de republica rogetur in hoc amplissimo et gravissimo 
concilio? promatur libere quidquid in animo est. excipietur aequis au- 
ribus, nec erit qui mera contradicendi libidine oppugnet. nullus deni- 
que metus impendet, quo revocari aut retardari quivis possit ab eo 
qualicumque proferendo, quod aut mentis iudicio senserit aut voluntatis 
arbitrio elegerit. agedum, statim ex nunc eatur in sententias, consulat 
quisque in medium, agatque quod vult, quod putat utile. securum et 
tutum est promere quidquid demum in mentem venerit. attentos, faci- 
les, ad quidvis audiendum paratos en nos omnes. ubi princeps in se- 
natu est, causa esse potest circumspiciendi quid quis dicat: prona enim 
est dicenti apud dominum offensio, nec ea si quae contigerit vacans pe- 
riculo. quali non est expositus qui loquitur ad sibi pares. nullus hic 
principali eminens fastigio adstat dicendorum arbiter: similis conditio 
est omnium, et commune iudicium. quare hic liberae orationi et nihil 
metu reticenti, quamcumque in partem incubuerit sententia, hic profe- 
€to, si usquam, locus est." 

Haec protovestiario locuto conferta quidem multitudo nescio quid 
mixtum confusis acclamavit vocibus, quae declarare viderentur libenter 
se illi post imperatorem subiici, apparebat ea dici studio assentandi 
principi. congerebant et in protovestiarium liberaliter laudes, etiam in- 
vidiosas, dignum videlicet eum qui ipsis imperaret praedicantes. quae 
magis servientium tempori et liberae orationis pericula caventium voces 
eraní, quam quae veros animorum sensus exprimerent. optimatum vero 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 49 


(Ao i ngüc 10 nagóv vaoquvotvrec 070: 1,0av TQ xoig yagi- B 
Cóptvot, GtuvoLoyoUvrtg oiov xoi éavr(w txtlvoy» vutQtiO Cu&voi. 
vv O2 ovufr»rwv vocoUrov üntyov éxdvov Óoxtet» aivikoO cu, 
(ore xal v) facile uóvq vàg alziac ngootz;nov, xal Guolóyovy 
50vx &5o ToU Qiuxalov nae» , el uj Ov €v GAXo 7j 10 UzÓ Ótonó- 
axv vioUvraG TY oq» dg ysgag bor» orv&, sivo xol uó- 
vov Óoxovv vnivOovovg tivot xol viucogeio9o..— (17) 0 0£ ye D 
llaAowAóyog MuyaZA x«i uéyag xovooravAog 10 vzvixaDtG, 3) 
xci vaio üAn9tleig Qv Otoc ix yvrvorxüc ixeivov xol ovuuetézav 
10g0n:Q ToU yévovc Pxelvg oUrw xol v5g ÓóEnc olóusvog, 1| uv 
xol QunsvrixüG ngüg vÓ» xcigóv vnutQyOUevoc, guevà v3v TV 
&AAov &noAoylav xoi vzv éuqouvouévgy $nónvaow noggrotuoti- 
xa TtQov zgüc voUc Aóyovg &nsloytizo* **xalaí more igo voisvta P. 28 
Afyuv nagéíotg co. ngóc $uüc dgríoc, 0 vaig üSloig vnsotrav 
15 xol àv GAAov xgloa Bacikelo $nspgegópevoc; ví 0€ cot xal negl 
TAY Tjxovoroa Qc éyxovtiy OijOev QoxoUvzav OiixoUyzi à. (faci- 
Aéug; vig Ó£ c& xal aivi&oouro Dixalcog àv 0gyuaOévzoc voU (faci- 
Aémg Svvéfy oi na9tv; obOuc dc vóco» ngoUyAé9a &yro(ac 
Gore xól flaciléoc Ógynv yvotiv xal vv TOU xcigoU uu? eldévat 
207zuxgíu» , 0nóo5 zv xal Oncg iginzo: nüci, xal uüAAov vog B 


alius aliud pro re praesenti submisse ac perfunctorie dixerunt, ita ut 
gratificari eos potientibus tunc rerum palam esset, laudabant protove- 
stiarium, et sibi ipsis praeferebant: eorum vero quae gravia quibusdam 
et publice invisa contigerant, tantum aberant ab eo criminando, ut cau- 
sas omnium in imperatorem diserte conferrent, addentes quo quasi eum 
excusarent, talia sese non plane iniuria passos, si non ob aliud, certe. 
quia impositum cervicibus tulerant dominum vitae ipsorum arbitrium ha- 
bentem, cui quod tantum ita videretur, reos se fuisse ac iuste punitos. 
(17) at Michaél Palaeologus magnus tunc conostaulus, vel vere favens 
ili cuius uxoris avunculum se meminerat, et communione generis in par- 
ticipationem quoque ipsius gloriae se venturum putans, vel quod et 
ipse adulationis haud expers captandam duceret occasionem insinuandi 
se in gratiam tunc praepollentium , post eas quas indicavimus responsio- 
nes aliorum et significatam submissionem, altius et quasi liberius vocem 
tollens sic ad concionem respondit, *qui tibi tandem" inquiens **in 
mentem venit hanc quam modo explicuisti ad nos orationem habere? 
quasi non meritis et dignitate praeemineas iudicio imperatoris praepositus 
cunctis. quae porro nos apud te falsa infamavit delatio, tamquam qui 
videremur ei esse infensi qui vices imperatoris gereret? quis autem tibi 
iuste culpam imputet eorum quae ab ira forte mortui principis ipsi pati 
contigerit? nemo tam ignarus rerum est, cui nota nom sit natura eius 
qui prius imperavit iracundior. quis etiam ignoret quanta fuerit acer- 
bitas temporis illius, quae in omnes grassata est, et magis in propin- 
Georgius Pachymeres I. 4 


50: GEORGII PACHYMERIS 


Ancialovot — xai aig y 0 u? nó tv Lust H 
D ZVTITO i c yag, & ju nóggu tv Zuerégev Frvytv 
EJ , - 
Qv xx yévovc &ÀAodunoc.  nÀ»v én& Evuflatva QovioVo9ot 0p- 
, 
xoig xoi ovyO1jxoic éni nlova. Gvvioynuévovc, oc0dy ünuxóg xol 
, ,» , ^- , , ^ , , 
zácytv &v5xeova Óoxobv Pxelyq, xà» urdcdg énovo?vy éngosa- 
- et - , ^ 
Lov 7Q nz&couévQ. —Omov volvvv vij olv(ag xol 0 dodcac dqei-5 
- ^ -"- ? 5, ^ 2 » € - 
TOL vOolc TÀ T?C uovagylac imozaptvoic (Qua, OyoÀ y Av &Àgev 
- t. - - 
&AÀo. ovxogavseiv vzovoovusvot xoi éSünvaw 1í vijg 0gynjc.  yé- 
C yove vabva xol zoQijASt, xol vÓ negl vouivu Govicoc Óubivas 
ü ^ ^ ^" - 
Oj.0tov (UOztEQ (v. & ztegl vexo(v onec évreUOev ünzAOov énohv- 
- c ^ É - 
zigoyuovouev* c6 yàg éxet v0 yoeov &vayxotov xàv vococ £vgxij- 10 
^ , e - - ^ , 
jm xü» pu, ovrog ivvat96 v0 noJdv iyyóg voU yoewv, xüv 
, € , 
&iev oi Aóyovg vnoflaÀAóusvot xü» qu? itv. xol vÓ verayuévov 


c 2. M 


$n' &AÀQ xol doUAov üvza 0c0v eic Aónqv naÓJ&» Oualogc, vo- 
covcov elg nagauvOiay v0 dülxoc xàv và uéyvovo náoyo nadev. 
D zo) vovv» xoig0c viv voi vvv 7jniv oUroc Cyovot TY ngay 15 
vov ueuyroOoit, x«l uróbv ngoo?xov vutv yxp neQukmttu ; 
^A 3» .€ - ^ —- , - ^ y, 2« , 
10 Ó vu&g nag& voU faciAéog viuo 04 volo uelboow &Suoua- 
3 ) , y J ' J 31€ x. Y 
civ ov Jéh5nuo uovov 4v faci.éwpc xoi oyécig negl vjuüc Gxnugoc 
, » , LI 
xol Og Tig &Àoyog vt xoi n&Quiv) (quoivoro &» Tig & oUT(G 


1 ub. 8. voto)tov P. 12. zóv P. 


quiores. plane huius expers fuit fere nemo, nisi forte remotissimus à 
nobis et ortu exterus. verum ab eo cui fidem sacramento et pactis cón- 
ventis obligatam ut principi habemus, etiam intolerabilia ferenda sunt, 
si ei libuerit, utcumque nemo eum impellat aut malignis delationibus ir- 
ritet in miserum, cui est infensus. ubi ergo ipse qui nocuit iniuriae ab- 
solvitur, iure proprio regni cunctis noto, otiosum sane fuerit incessere 
alios suspicionibus calumniosarum suggestionum, quibus iram videlicet 
quasi non per se satis ardentem accenderint. fuerunt haec, et transie- 
runt; et in his modo sermone retractandis immorari simile fuerit ac si 
de mortuis cur decesserint anxia instituatur inquisitio. ut enim ibi fata- 
lis necessitas, sive morbus ingruerit sonticus sive non, causam absolvit, 
ita et haec nos pati fatum fuit, sive afforent sive deforent maligni sug- 
gestores. caeterum homini sub aliena potestate constituto et suae con- 
ditione fortunae mancipato servituti supremi domini, quantum dolorem 
auget inflicti mali culpae conscientia, qua se id iuste promeritum agno- 
scit, tantum ad consolationem valet etiam pessime multatis innocentia, 
cuius ipsi testes sibi sunt, et certa inde nata persuasio sese iniuste pati 
quae perferunt. quid ergo utique nobis vacat hoc reipublicae statu eius- 
modi transactarum iam rerum et obliterandarum meminisse, crimenque 
vobis affingere a quo estis alienissimi? nam quod ab imperatore digni- 
tatibus estis amplissimis ornati, non id imputandum solum gratiae et be- 
nevolo in vos studio faventis Augusti, quasi is intempestivo in vos in- 
dulgens affectui et impetum ratione carentem, ac nimium sequens id fe- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 51 


€ ^ , ^ * C , , 1 ^ 
Vmovooiro )' GÀAà tà vuiv ngocóvra nmÀtovixt5uain, zl zÓ 
€ -4 ^ M , ^ , , * E ^ 
vnég TO0)G 70ÀAo)G siÓévoi xoi Aéytw xal ngértéwv , xai 5 ngóc 
éxelvov &ÓoAlog niorig xal xa9aQá, xoló vOv ffacieiov nga- 
, € » * y T. Mw t£ » M 3. 4 , E 
yueszov vntgnovév, xoi vüAÀa oic &v 0 &A5976 &vno otuvvvotto 
5rToixvTZY CyOv xair&OrOO0" , TGUTO T7jY BacuiégG inade yroumv 
xaAGg tyuv oui» xol Tiv TOig zmQoc5xovot. Ti 06 nog voUro 
347 e pi ) » 3 LN I - 
xai vi T'0xnrOL$ (007269 &Y 0UX GÀL.CG jv TovC GÀAAovg tiucO ut, 
2 ^ , I & ng , $:-. 58 e $*y ^ 
& qu] y oyévz 165a vutic s&vroigUe. — & uv y&g ovzwe 2v 10 
^ » - ? - C - - - ? * 
TovG &AAovc vuuGcO'at ex 100 vuüg noagogüodo04, xaAOG C» &iytv 
€^ eui » 3! 5 : ' s. 3. e M. ELS as - 1 - 
10946 &y alvivic eivou* éne& 0 dj» Gps xal vuüc TiuGoO va xol vois 
» 2$v € M - 2 , c 2. J 
&ÀÀAoig ovdév 5rrOv TÀ TÓY GZippéTOY CC &x0G ztQOOYÉLEOO G4, 
xai ro?c uév và olxeia Cyety , a00c 08 xal Aaufüvev nagó flaci- P. 29 
- 3 
Aéog và ogíc: mgoornxovra , noU Oíxciov, si quj 5v Co xci 
? , e - ^ el € - - 
iveydgét, ovr ÓoxoUv facis, Ono vuüc, Othidg napgoué- 
15vovg Tio *Uy5c, alwovg vig Pxsvwv Óvongaylag xpivegOui; 
aUcoL Tolvyvy TOL0U 1.0» ; épov y c5 7, E v 
7 vvv TOL0UTOUG ÁAOyiOuLOUG OTQéQqGQY €v 77) Vvyn, é5 € 
3 3 ^ ' ^ 3 , c » 
ovufalvu ovx 0lya Avnto9or xal ro0g üxovovrac, cg Cjoyt 
7101Àà à» einei» Uye negl vo10UTQY €v xol uóvov gà, «C &intQ 
iv? dAÀodanijg rt tOwUrO: Üvrtg, 7101Àà ü» tüba(uv à» iy B 
90üxaQs, simtg oiov 1€, vOlG uevéQoig, oUTO) xal uüAAov LyovOuy, 


14, zeigou£vgg P. 


cerit. insaniat profecto qui sic sentiat. sed quae insunt vobis eximiae, 
quibus supra caeteros excellitis, dotes, facultas intelligendi loquendi et 
agendi melius quam plerique, sincera in illum ac fuci expers fides, la- 
bores in administratione reipublicae assidui et magni, caeteraque, quae 
summum eius ordinis virum vel maxime commendent, imperatorem -in 
istam vos promovendi et ut par erat honorandi sententiam traxerunt. 
quid autem hoc, quaeso, cuiquam nocuit? quasi vero non aliter potue- 
rint alii honorari, nisi vos in sortem ultimam detruderemini. nam sane, 
Si ita res haberet ut aliis speratus optatusve honor ex vestri despectu 
et depressione penderet, possent cum aliqua specie imputare vobis ne- 
glectum proprium qui se praeteritos queruntur. cum vero nihil prohi- 
buerit quo minus et vos ornaremini et aliis contingerent meritae aut 
concupitae dignitates, cum simul fieri potuerit ut et ii qui iam erant in 
honoribus possessa conservarent, et qui digni erant nihilominus apta 
ipsis ab imperatore acciperent, quomodo iustum sit contraria et se invi- 
cem excludentia fingere quae simul esse potuerunt? et quo iure aliqui 
repulsas si quas sunt passi, et si quae ipsis dolent exclusiones ab hono- 
ribus, favori imperatoris propenso in vos et vestrae propriae fortunae 
assignandas ut verae causae arbitrantur? desine igitur tales suspiciones 
animo versare, quibus, cum eas verbis exprimis, auditores non modice 
contristas. atque ego cum de his habeam multa quae possem dicere, 
unum modo addam: si vos, cum tales sitis, peregre in aliqua extera re- 
gione degeretis, votis optarem ardentibus transferri huc vos divinitus 


92 GEORGII PACHYMERIS 


" 2 94 34.4.3, €. d» 3.5 ' , 4 , € 
imoTEvon, 7| &AX ^ vu&G t'UTOUG x0 yoruact xot TQOTrOLC érégouc 
Urrétv 12v vuerégav ngüc Tuc Aqui , xel üEwUv Pmorüvrac 

- € , » , E , e b »« , 
1Àv 5uttégov üvriauflAvtodgat — 00 Ó£, wOntQ Gy aEuortpoc 

* . 
dAXog 7v &lg xzàquovíiav ff'aciuxáv, 2v ruezégav ffovAgow àva- 
uépyuc. — tlc Tolvvv. Íxavüc üvalóuv w5qov fachuo»; zc ói5 
^ 40^ 2 » P LS , 
C znagà oà 10 2yéyyvov Zyov qovetadon &nl ueylovy, vou: ngooc- 
- , - * 
Opsla xal Bacuiuxoig nodyuoci; 0) yàg xol voic ü&leic ngotyac 
xui Ovvéct (c ov0i» PÀednovw onegrtQtig. — oye volvvv , xol 
, i] , 1 ' - - € , c 
ngovótt uiv Baoiéoc, ngovóu Óé x«l vic vOv» Poualov 1y&0- 

, , 1€ L 5 - c , ; j? ' , 
?L.A4G TtQUYyYLLATOY. | XO Tu eL G &Uzietd'oUvvec eyopeda' ov yag nov- 10 
vec üpSoutv, ot00 nüvitg énurürvéw Üyouev* vapyov yàg à 

MA k] V $2 € J ^ L - 2 , 
n0Avagyov.  éim& Ó' tva mgoéfyav uet f'acikéa viv üvoyxaluv 
doi, vig üAÀAog xol npodoyew G£ioc el 7) 0 voc üSlouc tatgge- 
3 3 ^ 
D oóptvoc; v0 yov» iuóv 0ücov 5?» &indiv, elQmrvot 019 Ó^ érépoc 
-— M , 
doxe', xaÀóv é&ansiv 7ég* oU yàg Ófog xwhvou, xol àxovoo-15 
ui9a, üv Uoc véoc Eyr vic AÉyuv. — GÀ" ur vic vv nóv- 
€ ? - , » , ^ » v . 
T(V, (GG £x TOY nQuyucTQv co. uavyOUvav , uüAAov 0d xoi eE 
* 
(Y &xov0 AtyóvrQv , OpquyvapjuoraQoor zo0c 10. Aeyouevo. " 
T'ajva ToU eyGAov xovooravAov Ou5t.Jórvroc, oi &y t&À& 

, HB 39 5q ^ e c - ^ , € - ^ 

nüvrtG (Q6 &nO tuc (07:69 0Qui;c xol ngodéotc, wg OjJtv Lu)90 


momento temporis et gubernationi rerum nostrarum , quo statu sunt ho- 
die, praeponi, nedum ut moleste ferrem vos ipsos.impensis modisque 
aliis vestrum huc adventum procurare et dignari curam difficilem rei-: 
publicae hoc tempore nostrae suscipere. tu vero iam scilicet, quasi di- 
£nior te alius si& cui rerum administratio tradatur, nutum, ut ais, ad 
id nostrum, et voluntatis significationem opperiris. quis autem nostrum 
sibi tantum arroget ut iudicium de te imperatoris irritum faciat? quem 
autem praeter té inveniemus ad recte sustinendam istius supremi loci 
dignitatem resque imperii, ut dignum est, gerendas idoneis, et quibus 
confidi non temere possit, instructum opibus et dotibus; qui et meritis 
ac dipnitate, idemque nihilo minus prudentia et sapientia praecellis? 
perge igitar et gubernare imperium, et consulere atque invigilare prin- 
cipi Romanaeque rei ac negotiis publicis. nos obedienter obsequemur. 
non enim imperare omnes possumus. non omues, inquam, regere ac 
praecipere convenit aut fas est: ubi enim omnes praesunt, nullus prae- 
est. quoniam ergo sub principe unum ijmperare necessarium est, qui 
alius isto loco dignior quam qui meritis et dignitate praeeminet. aperui 
sensum meum, et effudi quantum in animo habebam. dicat, si cui aliud 
videtur. nullus obstat metus, secure licet. omnes libenter audiemus, 
quisquis erit, cui quod praeferendum putet in mentem veniat. verum 
nullus est omnium, prout res ipsae monstrant et quas audio multorum 
voces, qui non eadem nobiscum iudicet et plane assentiatur his quae 
iam dicta sunt." 

.. Haec cum magnus conostaulus perorasset, qui aderant in concilio 
viri primari, uno velut omnes studio ac proposito prae se tulerunt, 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 53 


aov ÜyovreG Aéyew , éuqavetc j0av ovyridéucvon voi; ortiou, E 


- . - 
uüALov uiv ovv dy9106v vt xol Bagvvou£voig gxeoav naguygi- 

37 M ^ A , c - P, ? ^ 
pO, & &ÀLo vw nagá à Àty9évra Afy&v vnovooitó Tig Éxeiot 
czxQuy. 096v xol ngovAduflavev GAAoc GAAov £y 1 mpüc yá- 

^ c Rut 935 J , -» * 594 
59, xol Ó:í5ow «wg TO vn' PxelvQ vürTtOÓUG4 T0U kgyeév. arÓv 

^ y ^ 
éxelvoy ntgl mÀelovog yoi. — 1à Ó' djoav oxiywig xol xóunog &À- 
Acc, «c cut, 
- -— Lu 

Tórs yobv ToU ovÀAóyov ÓiaÀvOévroc, 1 zu0Tí ÀAoff ov 
éyréUJ'ev Ó mpwoffisoritgioc voU xal éxóvrow Óijdtv OY ueyuTá- 
10 vo» B«ciéoc xol vOv ngoyuóroy aUrÓY xol uóvoy éxeivov. etvou 
óiaqegóvroc 1Ó» qgovriotav, àvolofov tjv nücov Óvvatuv ài 
IMaoyvgoíac 2ycget. — xol Ó7, vüc qvAazóc 12v» uv Baciéoc àv- 
doc: nuoToic Oyyeigloac , 12v 0à vo9 BaciaxoU votuslov ézégorc 

€ , - 5 23€c/ M - M , Y e 
Ouoítc zi0TOlC xol GSioig,  &nO zt0AÀGv v0 éxcyyvoy £yovoty ,. (v 
1507 6 Aoyogérgc 1óvs 1üv Óythàv 6 L4yw9:odwpírgg inydiro, 
e)10g imi vag TÓY xou Oioux5otoi utr TY Aoinüv éozov- 

- , 

doeworolfet.| ovvezéavovvo volvvv ngoovóyuata zavroyoU z0AsOv 
TZc "Pouaiov y5c &nooraAgoóusva, xol xov? &ALac uiv xotloc 

- - , 
érégac, 10 di nÀsiorov xol uéyiorov xard ve ÓAcow voU Jura- 

- - - , 
20Tov ToU (acilémg, Gp dà xol zc v0U véov flaciléoc &ragor;- 

- ^" , et 

céUc, xol voU tlg éxeivov ngoozl9toO0u ydgu ovrdixcuG 0gxtv 


quasi scilicet. nihil haberent quod auditis adderent, sese dictis assentiri. 
quin potius significarunt grave sibi ac molestum fore, si quis illic prae- 
sentium suspicaretur diversum ipsos quidquam a modo propositis sentire 
aut dicturos fore. unde et praeoccupabant se invicem affectatis ad. gra- 
tiam sermonibus passim assentabundi, ac pro se quisque certatim osten- 
tantes longe pluris sibi esse ac multo malle protovestiario subiici quam 
ipses imperare. haec autem nihil aliud quam fucus et mendax osten- 
tatio erant, ut eventus demonstravit. ; 

Tunc igitur soluto conventu plane persuasum protovestiario quod 
volebat est, velle nimirum et gratum habere optimates et res im- 
perii et tutelam principis suae unius curae arbitrioque. permitti, 
quare securus iam et certa confirmatus fiducia universis secum copiis 
assumptis Magnesiam proficiscitur; ibique ad custodiam imperatoris 
certa fidissimorum sibi militum cohorte praeposita, similiter aerarium 
regium servandum aliis concredidit aeque probatis ac multis variisque 
experimentis compertissimae sibi fidei viris, quorum dux erat agelarum 
sive gregum tunc logotheta Hagiotheodorites; quibus ita provisis, ipse 
cum reliquis. caeterae gubernationi reipublicae attente ac studiose vaca- 
bat. scribebantur ergo edicta in omnes Romanae ditionis urbes mittenda, 
cum ad alia-quae praesens poscebat usus, tum in primis, quod universe 
omnes spectans maximi momenti erat, uf significaretur mors imperatoris 
et pueri filii eius in locum eius successio; mandaretur ut omnes stude- 
rent a novo principe gratiam inire, obliganda ei fide consueto tali occa- 
sione sacramento. in eam sententiam conficiebantur maguo simul labore 


P 30 


P 31 


94 GEORGII PACHYMERIS 


^ * , ? i] * , 
xuTÓ TÓ OUvnOtg. xol &Eev(9svvo uiv và mooorovrOutvo zau- 
nÀg9t, vàg 0à Ov igvOgüv flacixàg $noogudávotig, nd oix 
E ^ , E " 1€ - 
qj» vóv vcov flagiléa, yelga svely «ol vroonualvto9ot , v ÓnAo- 
Jévii Xoyo9férg vv &yslv noutv ivididocav. 

Y - ^^ 
'O uiv obv ntrofkotri4giog z00c oig mtgl vÓYv UÀAov5 
Fa ; 

qgovzíow 4j», xal ücyóAog tiyev, éAev9éoq xowuevoc ag urdev 
c , - , * mg mp 1 3 » 
vaztOuevoc v qgoviuatt g^ oic éngavsev:. (18) zv 0d don 
c b , ^ , 5 , L1 wUUe - » 
0 29006 éxtivov q9orog oidaívov Bag)oc, xol Ouvóc vgetonev éxel- 
»Q 7 ü cóvolov énoíovr. — xol  oxkwug vv ünoponrov 

- D d i , c 2. 287 * &6)N 
xav' éxetyov voic Ogyibouévoig og zuSuyi*. 20óxovv yàg xol vn£g 10 
Bacikéov UrAoUv , vo uév 0r. uayyavelaig voi mag" exelvowv ov- 
oxsvuccsicoig voco xal cc xaxüc &noAAásus mgócQoc, ToU 
ó2 er A - ic 71 ^ 3 * ) Ll ' Lei » 

ort facia xci vqpagnaluv T)v Ggy5» uiherü xol utibov 7 

c ^ ^ - 

xaJ" avrüv ggove, ziguppovov vov (iuciAéoG xol viv ffacilslav 
ebzgoounOG vnonowvutvoc. TOig 06 vOv EtvixÓ)v "Ivooic, otc 15 
7) xc on0 ytiga eiycv 0 u£yag xovooraUAocg, xol QAÀa 0€ Grtw 
3 - ? c - ] , c ^ , 
4006» Tic xo«v éxelvtov oguijc otvitpuoro , cc noagó. IMovbalovov, 
xol uüAÀov évüc 10U zigovov, ovtsQoivro GOvroc ff'aciléog vàv slc 
Qóyac o$roic ünzorevayuéveov, (c xovaqgovotyro ég' oig du | 

, c M - c - ^ » E 
xaíovy éeavrovg vtv(uTjO9 0t, CC TübG ngOc facikéa dnoxelorczo 20 
209950íag sony5osc. vac ixelvov, (Gc &tipotyzo 09 nourofic- 


1. zgozozropsva P. 
plurium scribarum diplomata numero quam maximo, quorum rubras sub- 
scriptiones, quae manu imperatoris fieri debebant, quoniam manum adhuc 
per aetatem puer imperator movere ad id nequibat, modo memorato lo- 
gothetae agelarum faciendae tradebantur. 

Interim protovestiarius curandis aliis quae usus poscebat prae- 
sens secure ac libere vacabat, nullas suspicatus insidias in se com- 
pararí negotiis publicis intentum. (18) tumescebat autem gravis 
atque atrox in eum invidia, clamque serpens eadem periculose gli- 
scebat, ipso nihil plane sentiente. ^et erat arcanae in ipsum irae 
causa infensis illi probabilis. videbatur enim ipsis, se zelo fideli 
agi erga imperatores patrem ac filium, quorum illum quidem putabant 
procurato huius magicis maleficiis morbo consumptum et dira immature 
morte sublatum, hunc vero miserabantur mox privandum imperio inius!a 
istius vi efferentis se improbe supra privatum modum, et haud dubie 
regno inhiantis , contemptaque Augusti pueri aetate imperium sibi hone- 
stis praetextibus parantis. auxiliaribus porro Italis peculiari magni co- 
nostauli subiectis praefecturae, praeter alias quasdam, hae vehementio- 
res proprie erant odii in eum et meditati impetus causae, quod se a 
Muzalonibus, et praesertim ab hoc inter eos natu maximo, privatos me- 
minerant donativis et stipendiis ipsis ab adhuc vivente imperatore de- 
cretis, quod coutemnerentur in iis quibus iuste se honorari debere con- 
tendebant, quod aditu;et gratia imperatoris suggestionibus huius exclu- 


Li 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 99 


oTw&glov z9o0TíGGovrtoc.  voUrOig xol vol rOw0UTOLG T0 EavO dy 
ve xal &gtuviov. yévog ége9ulóuevor roiuot 00v. xoTG0QUrtay 
éxelvovg , si uóvov Tig magogugm. —alvav 08 Poysv elg vojro, B 
0c 0 vOv noAAdv» Aóyog Gre, 0 oUroY vic póAoyyoc £nyotuc- 
Svoc, 0g xal náAci uv Qgurutvovc a)toVc , vóre 0 &agOévrag 
nÀéoy àvs9évrag 109 qóffov xal dgacsíovrac và &vij«eova 2E Évot- 
pov 2,0£910€ 10v góvov énroAusjoaa xoigüv Zyovrag. xol 0 Aóyoc 
ix Tv Voregov gégu 10 zu9avóv*. od? yàg üv &kóApov ,. & ui 
vivac ngofifiGotg eyov, àAkotOveic üvreg xoi 70 z1£oy én1Avàsc. C 
10xol s olbrwc szov xul uóvag Saggtv, &váyxg navróg uüAAov 
vv dyovria VmoneUtoO Qu. — (10) «éog O* ob» 7j enl 1Q. ànoi- p 
xouévo vvázm xauévo napi» , xal Qu vjv uvm» Gyav Iixtlyo 
xc1à 10 oivrjdec. Gvépyovzoa volvvv elg vv vá» Xooávógov uo- 
v5v, Üünov xol ó vexgüc voU flaciAéoc Oyoueva voU mazgóc 169a 
15710, Tüv tegtouéyov 000t nogijoay extis, — Gvéoyovvou 08 xal ot 
y Au nüviec, yuoglg 0^ xelvcov xal váiv yvveuxüv ai ngovzov- 
coi uarQüvoi, xol nüv ücov v vryQévuxÓv TOig xgaTOVO. — vÓ 
pévvo, ye avgazuovixüy éx. ztQovolag xal uüAAov xárQ zig] 10v E 
Becién PykeraLflumro. c6 yoUr» zavoud xol ot IMoviaAuwvec 
20 Z;saav , l0íav nagà vote GALovg ovopyzv zgóc vóv Quvóvra £ni- 
Quxviuevor, vóve 10 GvQuviuoTixÓV, Óingegóvroc 0 v0 "Iradixóv 


derentur, quod protovestiarii iussu ignominia et contumeliis afficerentur.. 
his et similibus rufum et bellicosum genus irritati, parati erant ad eos 
trucidandos, si quis vel paululum impelleret. iactatum etiam est ser- 
mone multorum ducem istius Italicae phalangis partem istius culpae con- 
scivisse non parvam, quippe qui suos olim in hanc caedem pronos, tunc 
autem occasione accensos nova, metu solutos et gestientes dirum facinus 
patrare, re parata incitaverit ut erumpere quo destinaverant auderent. 
qui quidem rumor ex iis quae consecuta sunt verisimilis fit: neque enim 
. ausi tantum essent, nisi freti auctoribus et instincti persuasionibus ido- 
neis, alienigenae et plerique advenae; quo statu homines si vel cogitent 
vim inferre, prorsus necesse sit suspicari agi utique ad id ipsos impul- 
sore quopiam. (19) tunc commodum nonus illuxerat a morte imperato- 
ris dies, quo eius memoria consuetis honorari ritibus debebat. conve- 
niunt igitur in Sosandrorum monasterium, ubi corpus imperatoris iuxta 
patrem sepultum fuerat, quantum erat ibi sacrorum hominum; conve- 
niunt et magistratus omnes, mulieres quoque primae dignitatis ac ma- 
íronae, tum quidquid in obsequio principum erat. at militares copiae 
de industria infra,. quasi ad custodiam circa principem, sunt relictae. 
ut autem ipsi quoque Muzalones cum universis ipsorum familiis eodem 
ascenderant ostentandae studio quasi praecipuae cuiusdam ipsorum in de- 
functum caritatis, tunc exercitus, praesertim vero [talicae et auxiliares 
exterae copiae, captata occasione, partim ultionis ab iis qui laeserant 
expetendae desiderio instinctae, partim conniventes audentibus quadam 


56 GEORGII PACHYMERIS 


, c , 4 , c 31493 7 * 
v£ xal ÉevixOv, GQzcavttC vÓY xougOv , ot uev Guvyeodat voUG 
2 , 3 , » c à? ] dó ^ FI ó J&i. 
.vmzoavrac GgsyOutvor, oí ignóóusvoi voíg, &l ÓvvmOsisv 
éxeivos , Touur9oopuévoic, (volg yàg. xouvoroulai üsl. move yol- 

» t» E * * ' 
govoiv üvd'Qumot, xoi gov vig lov xotvüv xaxóv veeo9ev iqu- 
c9sg volg maJoUcw 31), àya9Óv ovvgo9tíg oic ànolascano:), 5 
P 32 cvutuyeig TQ nAQ9a yevóusvot quvàc zglovy Ó&vàc xáro9tv 
&vo) xol u? qouwouévo 1Q facis, xal énsvtxüAovyv xovà vOv 
059sv ánlorv, coog lMovidAovag eivurrÓpevoi, UjAov onig 
a$r00 xol ToU yévovg ivdtuxvvyuévoig doxóveg 9eguóv. — xol Vra 
Q3) q9ácuay 3xsivor ngó 100 na9«iv üpácavrec , Osdióvec OTjOev 10 
énéonsvdov vi]v ém^ ixslvovg toV fhaciéog Pyycpgow , xol 
G^ iAovv dg tinto 0 f'aci.sócv iqujot 8 0^ ovv, QAM. éxdi- 
vo, xai otvec énidgauotvron xol xavangátovro. — vuUrQ ÀtyOv- 

B ze» Gua xol jogvfovvrov, oi zjv faodaxyv qviaxy» )ut- 
vgaupévor, OnÀo9iy xüxelvoig v s0Xumua, 1j xol nagà voUro 15 
z9ÓriQov, 3j pv Guo vQ Jogv(ev éixelvovc Óclgavtsg Ói9ev, 
éÉdyovaow £9) vü noddlov, xavà dvocniar Dulonévrgv óc ?xsl- 
vovc éugaivev nowvvrac éugavi; vóv xgavoürza, | 0g 0e quvév- 


5. roig ante zc, deerat. 9. £yÓ. «ol doixórsg P. 17. có] xoi P. 


dulcedine novitatis et curiositate spei mista mox videndi quis responde- 
ret successus ancipitibus aliorum coeptis, et an non forte aliquid ipsis 
utile privatim e statim perturbandarum confusione rerum oriretur (ino- 
pinatis enim mutationibus fere semper delectantur homines; et facilius 
quis videns novum quodpiam in aliquos malum ingruere malignum de 
aliena calamitate sentiat gaudium quam bono fruentibus collaetetur) 
tunc, inquam, militares utriusque generis copiae, partim furentes partim 
faventes furentibus, plebi nihilo mitius animatae passim mixtae, insanos 
attollebant clamores ex imo et atriis palatii sursum et fenestras versus, 
ubi imperatorem, qui non apparebat, esse putabant, deposcentes ad 
poenam perfidos, quo nomine Muzalones innuebant, zelum in Augustum 
et genus eius ostentantes et egregie simulantes ardentem, ac significan- 
tes metu se malorum Augusto imminentium impelli, nihilque studere aliud 
nisi praeoccupare destinata iam ab istis dira in principem facinora, da- 
reque operam ut nefarii latrones prius iuste patiantur ea quibus digni 
sunt, quam immaniter exequantur quae in principis et reipublicae per- 
niciem cogitant. hac benevola de salute imperatoris solicitudine mon- 
stranda id agebant, ut assensum eius in vim quam parabant elicerent, 
quasi cupientes cum bona eius venia quod decreverant perficere, simul 
subindicantes, si princeps remissior in indulgentia perstaret, se tamen 
procursuros quo intenderent, et destinata perpetraturos. talia illis voci- 
ferantibus, simul et tumultuantibus, ii quibus commissa principis custo- 
dia fuerat, sive a quopiam de re quae agebatur prius edocti, sive sibi 
ipsis in tanto tumultu metuentes, educunt puerum Augustum, prae se 
ferentes id se agere spe placandae seditionis aspectu et reverentia prin- 
cipis, componendique nutu eius in modestiam inquietos furores plebis 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 57 


voc ToU vlov xol pelljov Jotro T quv7) xol &roaxróvegov é9ogv- 
fovv, xul xeravtóuv oi üuq^ Pxvov diüdcxovot. — 10 Ó' Tv 
&pa xpovov xol pc GuqoreQa , Or. ve GvacTéAAo! zóv 9ógvfov C 
xol Ort àxympoíg didosc. ^ xal Toic uiv msgl vÓv véov koyovra 
5 ixavày elg &noAoylav ic Vortgov zoóc vo) &oyovrac 7j v/jc zeigóc 
xaTüvtvGic vuoÀélumro, Oc 079ev émuwysiv olxovouovo: zóv 9ó- 
QvBov, voic 0d xal Alav Ggxoiv ivouíLevo noc ixydorow. — eb- 
93e obv for) 3joOv exc éxyegolrroc oU Bacikéoc, xal &ua Py£ov- 
T0 nounAnSi, xoloc quoooc vijc BaoDaxric oorrolac ovréOcty 
iOfxacrog, XC xal z000xwivytUco: ti Ófor. — xol QAAAove TO 9o- D 
QUÉ nagaxgaroUrrtc éni vijc uoviic ?melyovro vv Socávógov, 
Tà P'oyoaru xax TOUC, (OG «Urol PAeyov, Óvcvovc vQ facis 
xp&rti mQa5tlovrtc. loi ^ oi xoi (uevov ur) ovvamióvttG , 7t00—- 
Qoj9éovegov zowUvrsc 7j voÀpmoórsgov, xai Gua ei PxnoÓdw ye- 
15 vouévovc o)c a9? dw ovvé9tov uáSouv , a$9a0éavcpov Qga- 
ctlovrtc énl voi oxqvaic ngóc 10 ixgoptty à xeueojio* ur yàp 
£vat vÓv xchvcovra ovrt Tv xtzrgufvov moAolórQy. cc E 
yobv oi uiv cvrdua xot wt TOY 0v 1E 1/jc Vuvgólag vekovué- 


effraenis. ut autem obiecto publicis conspectibus adolescentulo maior 
sublatus est clamor et impotentius bacchabantur, suggerunt ei qui circa 
ipsum erant ut manu innueret. erat autem id signum anceps et in con- 
traria pariter ambiguum, cum et videri posset comprimere tumultum eo 
gestu voluisse, et interpretatione non inverisimili trahi posset idem in 
indicium concessae a principe in parum ipsi fidos saeviendi facultatis. 
neque id ignorasse videbantur qui principi aderant: sed sibi, si hoc pe- 
riculo innoxie defungerentur qui rebus praeerant, receptum in excusa- 
tione parabant tamquam ab ipsis eo tantum animo suasa illa protentione 
manus, ut seditio per eam comprimeretur. at tumultuantes satis clare 
sibi concessam eo gestu quod vellent agendi licentiam crediderunt. sta- 
tim igitur sublata vox est assentiri Augustum et auctorem fieri. tum 
vero pro se quisque procurrere, singulis viritim sese ultores iniuriarum 
et vindices salutis principis opinantibus, et velut in studio rei praecla- 
rae praevertere invicem festinatione mjra certantibus, ac periculum prae- 
occupare quasi heroici facinoris perturbatissimo discursu et mutua ex- 
trusione ruentium impetu maximo versus monasterium Sosandrorum, fe- 
rocibus extremorum malorum minis iis inferendorum, quos invidiosis vo- 
cabulis infidorum Augustae potestati principisque hostium ' designabant. 
non tamen defuere qui subsisterent, continentes sese in illo effuso alio- 
rum cursu, vel quod cautius quam audacius agere consultum ducerent, 
vel quod simul etiam sperarent, post negotium a currentibus confectum 
sublatosque potentes rerum, quaestuosiorem sibi relinquendam operam 
irrumpendi in aedes ipsorum et pretiosissima inde quaeque exportandi 
quas in opimas praedas utilius expromerent totam vim audacissimae ra- 
pacitatis , nemine tum prohibituro, quippe iam mortuis possessoribus 
opera eorum quos in id praecurrere sinebant. cum ergo, dum hymnodia 
celebraretur, Muzalones cum primoribus optimatum intra templum sta- 


58 GEORGII PACHYMERIS 


»nc éviüc éovixecav voU vaob , oí 0d ovréStov navógus Sogv- 
obvssg zagà xà oívg9sg xai 10x voic évróc éugaveic zjoav £090 
vijc uovzc ióvrtg, vivig ví» ixvóg Üvrev Onqgotriv vÓv Pxelvycov 
Vnoronácarvreg SóQvfov, ur vl mov xol vOv &nugnucvov opá- 
c0i£v 0*£00v avróvouor üvtec , Gua. 0 xol vÓv vecreQuou0y. vz0-5 
nitbovttG, Ónoio: civ GyoQ «( zQocunQ Toíc tvOov. oi dd 
P 33 oz0vÀ7; oic xvgloig 10 ónAco9év &noyyéAlovoi, xol cc énibvyó- 

cot Tüc Tig uovic nmoAac voig ioyouévowc ovuqéget, uda J'tg- 
puc &loryotvrot ol 0^ zjuéAovv üxovovzeg (wd yàg Cuv ovu- 
Bay ónó9ev inl ogexéQq xaxd) louv oi ovrOéovrec) , VoyeoOou10 
0 xüxelvovc elg vc xowügc éxeivac velevàc ontAóufavov. — Qc 0d 
xol ab9ig PE. óvrec xelvon niqowoyvov xol uGAAov 10 9ogv- 
Bá0sc xol üvaxvov onevdovv , Fri uüAÀov xoroQQo0ovv xol uer 

B ozovófc &dom5yyshov và ywyvóutvo , xoi ix! ivo; (30i va yv- 
dgouovvrec, xol abJig GÀAow ov08 yàp zv cric vóTE fénaw 15 
qi; enl xoaxQ ueyloro viv xelvov üqu£w onevóti. — 096v xol noA- 
Aol uev. negl éavzoic Oedióreg x vÀY oU xaldw xclvcv novi 
&AÀog &AÀayoU xartÓvovro' oig Ó' iude vv lMovlaLawvov 
noy vy ov, ngociórrec xal ao9i; üváxvo 796 xol n9000- 
z.9 75v dofolzv vàv à»0gOv» onsuluvroxov, xol égtxríov v020' 

C.Txoc iA&yoy zgoxaroA.a2000t viv exelvov óguzv 0i vi; vv nv- 


rent, ruens, ut dictum est, tumultu insolito multitudo adventabat. et 
iam qui intus erant intelligere coeperant eam turbam recta in monaste- 
rium ferri, cum quidam e ministris Muzalonum foris opperientibus, ve- 
riti quo tempestas suspectae novitatis incumberet, et non sine causa 
metuentes ne armata et legum secura seditio in foedum aliquod desine- . 
ret facinus, pallido vultu periculum nuntiarunt iis qui ex interiori comi- 
tatu Muzalonum intra templum versabantur. hi rem statim ad dominos 
detulerunt, et studiose suggesserunt e re videri templi valvas occludi 
venientibus; idque ardore maximo urgebant ut statim curaretur. at illi 
audientes negligebant, nulla idonea coniectura fieri verisimile causati ad 
ullum ipsorum periculum istum cursum pertinere: nimirum opinabantur 
agi religione aut studio cohonestandi principis turbam illam, et nihil 
aliud quam spectare aut frequentiorem reddere funebrem Augusti mortui 
panegyrim cupere. ut autem qui haec nuntiaverant rursum egressi 
propius iam appulsae multitudinis furentis fremitum e vicino terribilio- 
rem hausere sensibus, eo plus cohorrescentes iterarunt indicium crescen- 
tis mali, nuntiantes, ut prius, quae recentius cognorant. quod mox 
confirmarunt cursu anhelo festinantes alii super alios. neque enim iam 
ulli, qui uteretur modo sensibus, dubium erat quin in tragicum exitum 
phanaticus iste accursus erumperet. quare multi sibi privatim metuentes 
admonitu indiciorum ingruentis mali alius alibi abscondebant sese. qui- 
bus autem maior quam caeteris Muzalonum cura erat, denuo trepido . 
cursu vultuque turbato ipsos adibant, impetum armatorum irruentium in- 
dicantes, et magnopere suadebant, iuberent opponi furentibus portarum 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 59 


E , , r1 ^ 
AÓv imi9écsoc, wr nog xol q94coow tioi9óvrsg* uod yóo 
- - , 
nb xaÀQ vu rv TocoUrov Sógvfo» slvcu, ÓAA^ d vw MaEetv 
, L * , , 3 13 e Nm; , 
x«xüv, oi Óé TOv q0fovc AtyovroY ovx ocv 0Àoc* dye y6Q, 
5 , ^ , ^ ^ , 1) , c 3 
oluot, TovTOVC TÜ uOQOipOY, xol 70 AeyOutvoy GÀg9éc, c6 &qui- 
^ ZI l.- 
5gsra. 1üc qgévag Gv ànoAécam. ufa v0 Sov. o) ur» Ó? 
E] LI 2€9*' ^ - - , " » ^ , 3 , 
àAX^ o0? voíc nagotot vv ueyuavávov &ueAe 10 Ógouevov &xov- 
- , 
ovotv, ere xar Tw& mQÓyvociv Tü» uihÀóvrQv, eire u7jv xal 
o)roig o) uéÀov xüv 0 Ti xol Ópácua» cvvayOévieg. | 02! dv D 
vocojrQ «üc &oüdovg ngoxoraoufvovo: xol xocroUoiy ot 
x 
102mióvrtg, xal üp) &oytouévov ivrüg xaxol 9ógvflow Zoav, xol 
oic iügmv ve xal zztiAovy moórsQov 7j züv vaOv &lozl3ety. 07jA0« 
X - y 3 - 
Zoav qovüvtecg.  $v ovv TQ ngtrofioruugío yoouuarixüc oi- 
€ , v * * , , - 
«toc, OtogvAaxroc votvoua xal iuc ovyyevic, mgocóptoroc TO 
, p» - - ^ , 
xvgío và nüvra.  ii:OÓvroc yovv enl v uadeiy éxcivov oqaà- 
15A& vo)g àuóvrac 7 óuoiótmc, ovvoigopévrc xol vc Quzeyóvrc E 
, » 2 7972» M - , ^ ^ 
zt»9iuov ovonc en^ i056 xol puxgoic xol ueyóAoic 0i& 0» Baoci- 
Aéec S9üvarov, xüxevoy $noronácavrtc vóv Gurotusvov elvat £U- 
923c àvaigotioi xoníct uvgloig*- o? yàp 7jv GoTiG xal ve9vnzórt 1O 
» ? » 3.75 , € ^25 , RÀ 3? 
&yyoc ovx iRumrtv Pm ixtvg. — dg 06 0y0 Tivog 7i«ovom, dntg- 
, — ^ - 
20 gógov» 2x vic üuvi;c uavíac v0U ciatoc. — nÀZv GÀX ev9 Dc oOx 
b] , , " ^ 1u:5 c Uu - a , 
7yvoov» oqaÀévitg* vÓ yàg nédihoy vzoqavév vo9 zodóg uéhav 


obices et templum statim claudi iam iam intro irrupturis, si pateret: nam 
tantum tumultum nihil boni portendere. narrabantur ea surdis. persta- 
bant in summo periculo temere securi. agebat quippe illos fatalis puto 
caecitas in decretum ipsis infortunium. - verum scilicet. est quod dici so- 
let, quos perdere vult deus, iis ante-omnia mentem eripere. sed nec 
qui aderant proceres, multum curare videbantur quorsum spectarent quae 
audiebant fieri, vel quadam praenotione gerendorum, vel ad ipsos haud 
rati pertinere quod acturi erant qui concurrebant. interim aditus prae- 
occupant et praesidio muniunt qui iam pervenerant seditiosi; quorum 
infundente se saeva undique vi tota passim aede sacra tumultus ingens 
fuit. ex his quae et fecerant et minati erant priusquam templum ingre- 
derentur, palam erat caedem ipsos spirare. erat protovestiario gramma- 
ticus familiaris 'heophylactus nomine, meus consanguineus, domino per 
omnia similis. hunc prodeuntem, ut videret quid rei gereretur, conspi- 
cati seditiosi protovestiarium esse ipsum credidere, fallente ipsos oris et 
staturae similitudine, et errorem confirmante pari tum genere vestitus ; 
quod ut in luctu et exequiis principis, atrati omnes parvi aeque ac magni, 
pulla similis admodum formae veste utebantur. ergo honc ipsum rati 
quem quaerebant, conficiunt innumerabilibus plagis: nemo enim erat qui 
in iam mortui corpore ferrum non tingeret. atque ut ego ex quodam ibi 
praesentium audivi, etiam sanguinem occisi vesana rabie suxerunt. cae- 
terum statim agnoverunt se deceptos: nam cum pedis calceum in mortuo 
nigrum observassent, per errorem se in illo saevisse intellexerunt. ac 


60 GEORGII PACHYMERIS 


P 34 Ov Óv Oeügoxórcov qavegüv &yrowtv xavyyóge. — xol nopovitea 
pe9^ 0v nÀtotuc navlag xol vagayijc Eptotie Quninrovot U( 
vo , xol magayot qavévrov vv qovovraov ?zelvov 6 uiv íc- 
góc Vuvoc xaraorydLeron, UAÀov àAkayoU vv aAhdvrov oxt- 
jovvvuévov. xol nagadvou£voy yovícig xol vónoig olg Tjknitov5 
cubeoOcu, — oi 02 IMoviddvec , ó uiv voi àdvvoic ngoaroéya 
xal ónó vj» uvotuxiyv vQánczav onc.90v 2xd9tv qiero oubeoSat, 

0 0* Umo9t TZc voU vao? nÓX5c taviüv ovvoS1oac 39? ovvÓ 
B épelAxe oveggic xal cc elzev jg ovritávew iy &ninéüq ot vv 94- 
Qav, (c xal zgooxolÀücSui Ooxt»v qvegyutvg» v vri$4gq 10 
pdevóc Punoddv Üvroc. 6 0* &xelvow yopffgüc (xai obroc yàp 
,  4tQ vijc eüngaylac voic ovyyevéot uevetyev ,' orc) xol xovg 
Fue yevéaSos vij; vonguylac) &AAayoU nsol nov 10 vv ffaci- 
A£ov 1jodov cc elys nogadvoutvoc Xa9stv FVonzvósv. —.Ó u£vrot ye 
C zoorofoTiMgroc iv roig àÓUroig xol ajr0c do:h9dv voU vaov, 15 
xui nQ0c Tjj x0yyn yevOuevog ijo zmgoOéotcoc, Pnl vt xiovoÓeC 
iovápevoy onavéoyevot, xol vQ Oxtioe oxovc0et 00v votc GOUTOIG 
Sapgogs.  àAX* ojx $9 olozicwoUv àxslvov Oiadgücot àv xlvàv- 
vov. moror yàg Ovtec oí éqopuüvzec voUc ucv &AÀAove 2nolovv. 
gebysv , ntgl vij ogerégo Doy; 94ovroc éxáovov , üntvcotoSui 0220 
xol To)c i» véAa cvvéfowve jujdty Vyovrag ngárruv. — Oxtivoi d 
D ix n0AÀoU v0U zgüg 10 Juposty zeqióvtog nogóflaxyóv vi xol ua 


4. 05 deerat. 7. 9gsiÀxs P. 


confestim rabie ac strepitu quam maximis, armata strictis gladiis manu, 
in templum irrumpunt, ubi homicidis apparentibus statim sacer cantus 
conticuit, cantoribus aliis alio dispersis et varie in augulos, aut ubicum- 
que posse latere speraverant, se abdentibus. at Muzalonum hic quidem 
in adyta confugit, et sub mysticam se condens mensam ibi putabat se 
salvum fore: alter insinuans se retro portam templi, eam super se maxi- 
mo attraxit nisu et quam. potuit valide adduxit , applicuitque muro ad- 
verso tam arcte ut plane cohaerentibus sine obice lateri valvis suspicio 
excluderetur latebrae illic humani corporis capacis. illorum vero gener 
(et hic enim, ut prosperitatis affinibus particeps fuerat, ita et consors 
calamitatis futurus erat) irrepens qua potuit in tenebrosas angustias 
circa monumentum Augustorum latere studuit. caeterum protovestiarius 
in adyta ingressus templi, cum observasset prope mensam altari collate- 
ralem vicinum conchae intercolumnium obscurum, in id se abstrusit, ex- 
perturus an ibi posset vel loci religione vel tenebrarum beneficio servari. 
sed nihil horum ipsis ad vitandum periculum profuit. irrumpentibus enim 
in sacram aedem affluxu continuo plurimis, et inde late vulgato terrore 
passim aliis studio vitae tuendae fugam captantibus, abire a templo ma- 
gistratus quoque ipsos contigit, nihil esse quod ibi agerent ratos. porro 
seditiosi, crescente usu et successu sceleris audacia , furiosum plane in 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 61 


LI à , 3 - n , L] ^ - - 
vix0y équÀA0ouevot &xoifc 7j0eUvaOY , uyÓcv àv ToU va09 xata- 
Jjunóvitg üveEegeUvrvov. — ü9ev xol üAlog GAXov eógav 15 xal xa- 
TGOXOY AnzvOc x«l cg avt Ooxo)».Ouyoüro. o) pi» Oi oi 
&Ahot xcrtgoadiuovv, AAA ig? évl noÀAol zwvtg ntQuorüvitG 
5ifalkory UnAqvrov j$xiLovrto xol vexgóv vÓv &JAi0v, cg xol ig 
^ A] er , * et et ; ^ € , 
n0ÀÀà vó» tva x«raxtxOQ Jot ovrUOG (nA(ev avroUG 7) xaxí(an, 
3€ ^ , - j, J, ^ , 
xui 0 Jvuüc usumrovoc 3ijgac éOtixvv. — vüv u£vzoi ye ngovo(ic- E 
, / , - 206€ , * ^ ^ 
ozi&ou0y IKagovAóg vig Tv &dvttv xazaroÀumnoac xoi TÓ m0AÀÓ 
. Oupevvnodusvoc 2n& oOx &tQuozey , Ón&noy QuilÀev nooroéquxr. 
b 3 € - 3 $2 ^ » - , , ^ ^ , 
10 41A" 5 uoiga ov" éxcivov &à 109 znàJovg ixróc* viv yg ngó- 
Sou &loek9 Ov xal 170e xáxtios neguBAewauevog ànl yóvact ovri- 
, L 5s ^ » 13$ € - - 
Davovra x&rcOtv t(0e vÓv otxriw0TOY, xol lÓcv Og xaJocipsiv 
L| - ME. - - T - io du , 
&nQvüc. xai og Óvocnt 10 oixtiov oium 201100 1ivüc é&ovov- 
u&vog. 0 0i ovre mpüc 30 oye TC ixevtlag üntiev oUt& uiv 
i9)zexAdoO: voic ingyyshuévoig, dA! só9Ug xavacyOv Óvcigst 
- y - 
&upidég. — xal ÓrjÀov yeyovüg v0 mgay9é»v, o)x 5v 00116 ànijv P 35 
ixei9 ev, QÀX Exacvoc éniosüg wig eiyev obrálov xol eO? Vfgsuv 
jube, xol ig v0co0Uro» uikegrl xartÓdGavTO (GOTE xul vOUG £v. 
7ugixoTÓc Voregov oUxxq ^ uéAn xavadévrag ovrog àxqopijooa 
20xal váqq ÓoUva. — ind Ó' dg zéAog xoig àvqufgow ixlvoug 
E , Q7. * , ; 3287 c 
&noty9i 10 vOÀuuA, OvOC TQOzOY Jujavreg vovg 000vtTGG wG 


. modum bacchabundi cursabant scrutantes attentissime cuncta, nullamque 
templi partem non inspectam et exploratam curiosissime linquentes. unde 
factum ut alii alium repertum et correptum crudeliter quo vellent modo 
interficerent , aliis interim haud cessantibus: nam unumquemque compre- 
hensorum multi circumstantes pulsabant, caedebant, excarnificabant, 
etiam in ipsum saevire pergentes cadaver exanime, ita ut unum in multa 
dissectum fragmenta late spargeretur corpus. tanta istos vaesania urge- 
bat, eo provectos amentis irae, ut supra humanum modum ferina pror- 
sus rabie ruerent. quaerens denique protovestiarium Carolus quidam pe- 
netrare ausus in adyta , et ibi muita nequidquam scrutatus, desperata in- 
ventione recedere parabat. sed fatum non sivit illum evadere immunem 
damni: nam resumpta repente Carolus scrutandi cura sacram mensam 
subiens, et huc illucque versans oculos, depressum subtus in genua mi- 
serrimum deprehendit, nec distulit in eum trucidaturus irruere, frustra 
illo deprecante, et quantum vellet sui sanguinis offerente pretium, siqui- 
dem latro nec habitu supplicis flexus nec rigore animi magnitudine pro- 
missorum vel tantillum infracto, statim apprehensum pupione confecit. 
quod cum mox esset publicatum, nullus fuit qui eo non accurreret ac 
supra stans caederet cumque contumelia conscinderet mortuum. adeoque 
illum membratim conciderunt, ut qui deinde sepelire voluerunt, necesse 
habuerint laceros et ab invicem discissos artus in saccum colligere, quo ad 
sepulturam efferre possent, postquam vero immanes sanguinarii voti se 
compotes perpetrato audacissimo scelere viderunt, tum vero stridere den- 
tibus instar aprorum frendentium, ut nemo etiam optimatum aut magi- 


62 GEORGII PACHYMERIS 


Quà) xol vo) iv vÓÀu xaronoÓig ixevaw Py VoracOot xol 

B Qéyyav d) ut» £gavüv v naSóviec xol vivog ógurjaoavroc vouxiva 

uQérroiv , inl cvüc Gx5vüc £090c dgucv vv qorevOéviov ,. xol 

Q ngoorévóytt fxacrog ut^ Or. yevvalov 100 nagacrQuToC, 

cg otÀe»Óg xouvoU ytyovóvoc, éEeqóQovv intyythOvtec, xol v05 
; 
à yldoo5g Cyxhnuo cvyvéxig Asyóusvov ijv, foi éy990l xol 
- - ' - , 

ÓVcvot zoic Bacu.sUow , ot flaciktiveec , ob novrl vgónq & wu?) 
E - , 

xtxQvyro oioiv' &g5ot, ot ToU OTQUTL.OTIXOD GArvijQuot, 06 pua 
hk] ^ 3 ot , c , 

C yaveloug uév. v» zavéQo ue9^ vnovotrvog ontAdóvtvec, quAa- 
xijc 0à Ó0Eg xal doqaAsíag vi) vig iqsÓgevovzec ,. cg Üsüwxacuv 10 
2, A € » A Jj c 2 , * c 
éSlac xal «cg £Ó& và Óixac, «c tixovcc Óuunengoyatot, xoi «6 

P] o - - , - , - » Tdi E] 
£üvotzü)c ToU ÀoroU dovAtvcousv vQ) Óconorg vÓv éxtid tv &ma- 
Aeyévitg xoxGv." — vaUr. Chtyov, xol Asa» IMvadw váxslvow 
ànoíovv, Auqoréíguig éEavvAoUvreg 10v nÀoUrov ix vÀv oxqvów. 

"ids ; z 
TOUTQOY OUY OUT() TtÀeO vv Ov ,| .Oevóc otov v& QoxoUvzoc jeg- 15 

- , 353 , ^ er " * ^ E] 

p y&vv nÀy9& xol &vogyio iunoÓ0cv tovaoOot , vÀv uy toic &Ag- 
Oeloug dedióvcov. vv Ó£ xol xa1à ngoonolnow (onusiov Óé* xal. 

- - - , 
yàg vij voU mgmrofleotwuglov avivyov. ix& nagovonc xal Od 
, , 3-4 - - 2 c 
zt01000156 xal Àeyovomg énl voig voAunJdouw, jQufgi9éorigov 0 
- ^ ^ , - 
uéyag xovoozaUAoc xol 9éog avvógev énciyev , énuvévvoy ouyüv 20 
Bovuévg uz) xol oiv n&Jor, & ur) ocyQm, v Ono) , — de. 
gofovuévg uj xol ov17 n&Jor, cl ur) aum, u0L0) , — c 
- € 
E yov Gvvexéíómoav Gmaveecg, xai xvQuoi xol vamgévot ém^ (95g 


Stratuum prope ipsis adstare sustineret , multo minus reprehendere, aut 
quid passi quove instigante talia facerent rogare. subito deinde in aedes 
irruperunt interfectorum , ibique quidquid cuique quod placeret, occurre- 
rat, tam secura ludibundi ac ridentes efferebant audacia ac si nihil novi 
contigisset, in ore habentes ac. crebro iterantes mortuorum crimen his 
expressum verbis: * hostes et proditores imperatorum, principatum affe- 
ctantes , et quovis modo, visi sic prohiberentur , ad tyrannidem perven- 
turi, militaris ordinis oppressores detestabiles, magicarum artium. clan- 
destino maleficio in patrem. Augustum grassati, filio pupillo specie custo- 
diae et praestandae securitatis insidiantes, ut poenas dederunt prout opor- 
tuit dignas! ut iure ac merito quod decuit factum est! ut fideli ac de- 
voto alacres animo , dira scelestorum liberati tyrannide, domino deinceps 
serviemus!"' baec simul loquebantur, simul impune velut e Mysis prae- 
dam congerebant, agentes ferentesque res opimas e plena Muzalonum 
domo. haec in hünc modum sunt acta, nemine sibi tantum auctoritatis 
aut virium inesse putante, quanto esset opus ad reprimendum furorem. 
effraenatae multitudinis, obstandique contumaciae legum et imperii victrici 
aliis revera timentibus , aliis simulantibus timorem. argumento sit quod 
protovestiarii uxorem illic praesentem, et quae par erat videntem talia 
deplorantem ac loquentem, magnus conostaulus eius patruus graviter in- 
crepitam corripuit et silere iussit, metu ne pateretur viro similia, si ver- 
bis irritare furentes pergeret. ergo cohibitis in direpta domo pari timore 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 63 


&yov vOv qofisgiv , éxtovov Unvotvrog vó owieoOut, Gnaípov- 
civ ixel9ev e 9uc , eg? 0 vu xal nagayévowro uu) qoovricavtec, 
i * PÓ * , , - * à wo Ag Aé 
xal oiv ovÓsvl xócu qsvyovrtg. — v() uev faciie GoquAT nÀéov 
, - - - , - 
4 ngórtgov à Tig qvÀaxijg iquoTrÓO0:, gu Ti xol vi6Qu09 jj 
5 nÀéov. 
, 
Ovro cvyyvOévrav ünávruv, txocroc rà xa9? tavróv, 
c &ys, xarmoqaAiLero. (290) xol oi uiv Gugl vóv Kagvavi- 
v5» ngoroflsoviugírzv zóve vvyy&vovra, üvóga yegogóv xal noÀ- 
ÀoU Tivóg ü&wv, qvyX £yoOvro ngóc lléoceg ovrouoAoivrsc, 
i100) facit iyxoroUVvrtg, dÀAÀ negl éavtoig Óedouxórtc Oud 17v 
TÓv mpayu&tTGQv oUyyvow. — ete yÓQ avvoffovAoc guo oi eni- 
, - , - 
Séuevor ur vwoc zegoguüvzoc, Cyüv xol nw objv06 Ópuüv 
» E S - » ^» - € - , 
tujÀ^ ózi0Uv xoAacOévrag* sve xoi GAÀor 0c ogutvroc ztaga- 
vQvva» , éxtlvovg xol xar! a)rüv nogorQvvev DyRY, xüvttUOtv 
15:xivdvvev&w p? zgoodoxüvrag m0AÀovG, x&i uüAÀov ovg ém' 
3 J » Tut , S. ^ ' , c ' 
&Eovolag 0vvac , oic 0 q3ovoc vqsigne noAvC xui ÓsvOg. ot uév 
y —- 
oiv» Qià ro)ra abrovvyd £090 llegoíüog và xpütog TÀovvov, 
» 2. 9 - 25 , , c , ^ , 
&AÀor 0^ &AÀayoU &veycQovry , xwóvvovc vqopoutyor vovc ueyi- 
x 
orovc, üÀLo: 0d xal wg olor? oav OugvAárrovro.  Ó uévrot 
20 ye uéyac xovoczavAog vo)g &OsAqobc énio50ac, véove üvrag xol 
Ty, A * , c Li X13 
cv»etovc , (» Gregoc uev lodvrvgc 0 Óà Ót/regoc uev" éxéivov 
Kewvoraviivog déyovro, ógquxlowg onc otuvvrouévovg , vg 


3. uiv] uévzo:? 29. 0 Kaovozuvrivog P. 


cunctis aeque dominis et famulis, unoquoque in lucro ponente si salvus 
evaderet, abscedunt inde tandem, nihil pensi habentes quo ferrentur, ac 
quasi fugientes nullo ordine. principi quidem validiorem quam prius cu- 
Stodiam apponunt, ne quid ex eo novae rei posset exurgere. 

Sic confusis cunctis, unusquisque securitati ac saluti propriae quam 
poterat diligentissime cavebat. (20) at Caryanites quidem tunc protove- 
stiarites , vir aetate iam matura venerabilis meritique maximi, cum ne- 
cessariis et familiaribus ipsa nocte recessit transfugiens ad Persas, non 
quod imperatori succenseret, sed quod sibi metueret ob perturbationem 
rerum. sive enim id per se nemine instigante seditiosi ausi erant, iure 
timeri paria rursus eosdem attentaturos impune, summo discrimine ge- 
rentium magistratus, in quos gravis incumbebat invidia: sive ipsos alii 
impulerant, etiam iterum concitandam vim militarem ab iisdem in minime 
opinantes multos iure formidari. alii similiter alio se receperunt, maxi- 
ma quaeque rati domi manentibus impendere pericula. porro alii in at- 
tenta sui ipsorum custodia perstabant. at magnus conostaulus fratribus 
(quorum natu maior loannes, minor Constantinus vocabatur) ad commu- 
nem tutelam adhibitis idoneam cuique. subiecit praesidiariorum manum. 


64 . GEORGII PACHYMERIS 


Dp z0En0v0UG éavi() qvAaxàüg xa9iorg.  ivrsb9tv uév xol ovyeyé- 
o:tgov igoírov ngóc flacon , xal Óuuéoevov oiv éxely , ot 
nÀtovg Óà xol Óuevvxiígevov. và Ó2 vig mgüc éxtivov s)volag 
xol níotéog xal uüAAov quAoviuovuevor mgóg àAÀnAovg iveÓu- 

P 37 xvéovro iuga *al Gg ovx &AAoc ye ueitova, — (21) Ope x18 
zgüg &AyjAovg équkoviixovv xol igljuv &müoyovvo. 7| 08 quXo- 
vaxia ix quioruuac oqíom Piyyavev* Tuquofiivovr yàg àAMj- 
Aoig vig 7zttQi 1Ó» faoiMéa qpovridoc, éx&orov vàv àv ü&w)puatt 
OvrQv Qu) Qépovrog vois óuoloig $noverdyO'ui. — 700v yàg ivOsv 
piv. ol ix. Zdaoxagiov "TÜGau&vrovoo, yroe vs xol ovvéctt xt- 10 
xootumuévor, o) uzv Óà GAAÀ xol 0 ngüc vüv véov ffaciléa ovy- 

B yevüg £ysw xol namnuxóc moAXyv évenoíeu viv vo) voU0. Gnveiv 
zapgnoíuv* iv9s» dà oi ix "Togwuxiov a0 yévog Chuoveeg , &v Ó 
zÓoc xal uéyag ngiuuxioiog v. eov yoUv xal ovtot 10 zgüc 
70 üuqufloAAOusvov loyvgóv 20 &nó navgóc olxsiov xal ddckquxóv 15 
ày you ngóc züv 100 véov nánnov xal facio Imdávvgv 1óv 
Zo)xav, i9» oi Xwvgermyónovior, (vw voU yévovc én(do5oc 

€ 0 IA£&oc, nolMjv gígmv viv alàó cc eUysgcoc ànà návvow xoi 
nÀcora ngooéri xovoQOuxcoc* ov xci 0 maig Kwewvoraviivog 
youfooc ix áóziquós, vo9 Baciéuc "Iodvvov i& águvelac qaveic20 


14. zQiupzQrog P. : 


adolescentes hi prudentes erant, nondum ad officiorum promoti honorem, 
eoque, utpote alia vacui cura , apud imperatorem magis assidui, ac cum 
eo soliti non dies solum totos exigere sed etiam non raro pernoctare, de 
fide in illum ac caritate certantes inter se, nullamque occasionem prae- 
termittentes declarandi quam maxime poterant sui erga principem studii 
praestantis. (21) verum omnes qui remanserant principes acris habebat 
aemulatio solicitos invicemque commissos, unoquoque sibi ambiente nec 
ulli alii cedere parato curam peculiarem ac tutelam imperatoris adhuc 
pueri. erat ea singulorum nobilitas ac dignitas, et ex harum conscientia 
sui opinio, ut subiici cuiquam eorum quibus se pares existimabant nemo 
unus aequo animo passurus videretur. hinc se offerebant e  Lascaridum 
gente Tzamanturi, qui gravi senectute venerabiles et fama prudentiae 
conspicui, efficaciter sibi suffragari confidebant ad impetrandam procu- 
rationem pupilli principis et communionem cum eo intimam'/sanguinis et 
auctoritatem quasi paternam a natura ipsis datam in natu minorem suae 
familiae alumnum. e diverso se ostentabant orti e 'l'orniciorum genere, 
quorum primus magnus erat primicerius. his fiduciam auferendi prae 
omnibus ambiti caeteris honoris dabat patris ipsorum apud avum impera- 
toris loannem Ducam Augustum summa. gratia familiaritate intima con- 
iuncta. occurrebant aliunde Strategopuli, in quibus genere illustris 
Alexius, cuius omnes in canitie decora magnis rebus gestis virtutem ac 
famam reverebantur. huius filius Constantinus Gregorius, affinis impera- 
toris loannis ducta eius nepte ac claris factis inclytus, postea privatus 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 65 


Vorsgov aztoctvoe vv ÓgSuAudv , iori Ocodc gov voU Zdoxap: 

povaoy5cavroc.  alz(av àd' Loyev Óg xaSvniQngavevorto oU 

xgaroUvroc, vmutgomrixüg 790g éxeivov yov» vemoTl uirà TÓv 

^ , j A] € -tc * ? 

zaréou Tüv gx5nnrgov in&kguuévov. xal oi ix vo) PaoQ sü- D 
Sytveig dÀÀor, qévà mazépa vüv voU üZwouarOG éxntcÓvta , (OG 

q94cavreg eimousv, trt veülovréc, xal lloÀaioAóyow — oiv oig 

— —- e 

xal Bazárbos xul oi v08 Quz, ov Ó na) Osóüuoc veríqioro 

xal Gv10g o)» v XrgurzyonovAq vic aOTi éxelvo y&gw. alzíac, 

oiv KoflaAAagíoig 1& o£ Noozóyyos xol oí Kopizlot, o)v vs xol 
102/nozvois xal'4yy&Xoic ok. 2difladé quos Tagyaveuze: Qiay9on- E 

' € 2 - 3 oc » T. € 

zt1v0l xal ot. &iyeveic KavraxovUnvol, xai üc0t &ALot oic 7j ucya- 

Aoyevzc GéigÓ, xal z9vo? GvyuexgórzrO. 0 uévroi ye Noozóyyoc 

l'*ogywg xal moocsgilotuueiro" PxvOgoUro yàg vv &AAcw slg 

xijóoc Bacuuxó» ngoruuuevoc. — xol yàg Cri Low Ó xgavóv ág- 

, j , $5 a ^ - ^ -— » - ' 
15 uoLaw elc yáuov. atrQ. 17v zaida dià fovAzc Ly» noAAoig xai 
, 
&AÀoig énloveve viv fovigv, xüv ini5yoov xol 10 ovrvóAAoyua, 
el uj ye 9ávazoc vi. flaoiei nc.9Àv dunoddy orm vj no&Su. P 38 
, 3 E 2 - - 2 c M , 

701€ Ü' a$9ic émiQ'uggoUvza voig àyroouévoig óc xol nd vv- 

adv Pfovow oi vo) x1Óovc u£ya qgoveiv 7j &Anig enoía , xal xavg- 
20AaLovevero nzgóg vo)g GALovg, zal uüAÀov vóv avraY6juov , üg 

E - . - 

jjv 0 u£yag xovooraUAoc, duequiotiuovuevog.  0dc» x&v voig ffa- 

cilixoic z9oavALoic üvéüny ioxrya , xal xa9^ Óovyv OwrpifZic 


oculis fuerat "Theodoro Lascari regnanfe, gravi arrogantiae poena qua 
superciliose despexisse imperatorem visus erat, cum is post patris mor- 
tem rerum habenas in manus sumere coepisset, accedebant et filii Raülis, 
alii patricii, qui post obitum Ioannis Augusti dignitatibus exciderant; alteri 
praeterea Palaeologi, et cum his Batatzae et Philis filii, quorum parens 
Theodorus cum Strategopulo eamdem ob causam excaecatus est, et cum 
Caballariis Nostongi ac Camytzae, et cum Aprenis atque Angelis Liba- 
darii, Tarchaniotae, Philanthropeni et nobiles Cantacuzeni; tum si qni 
alii, quibus illa magnifica series et quasi aurea nobilissimorum procerum 
corona constabat. .Nostongus inter eos Georgius aemulationis communis 
modum peculiari ambitionis arrogantia superabat, eo maxime in super- 
biam elatus quod imperator adhuc vivens filiam illi collocare in matrimo- 
nio decreverat, et multos istius sui consilii participes fecerat, et omnino 
mandaturus executioni rem eam fuerat, nisi morte fuisset praeoccupatus. 
porro tunc adhuc Georgius in ea perstans fiducia perficiendae huius affi- 
nitatis iam ante destinatae, ista ipsa spe in tumorem non modicum infla- 
batur, cum alios superbe despiciens , tum ipsum maxime nepotem ex so- 
rore magnum conostaulum impotentius aemulans. quare in atriis impera- 
torii palatii vane ac impudenter sese iactabat, adeo ut non dubitaret 
puerilibus Augusti ludis se immiscere, collusorem se principi obtrudens, 
€t cum eo simul equitans in arundine, pariterque, ut solitum illis, pila 
Georgius Pachymeres I. 


66 GEORGII PACHYMERIS 


€ , ^ » M ^ - » * ^ 
B inzraboutvote Tolg üpyovow éni xovrOw ovvreidr; iJigsluowos 
nolyvv ovyg9tc ogíc: 15;c ogoígac éx peyaAov voU Jugopovc 
cvvizábero xol ovvénoilev , éyybg iovapéyoug xal 09dooic vac 
facio nibuxvivusvoc. 
3 , 
C 99. "Téwc ye jv, enel ox jv Gvenirgóncvrov uévew 10v 5 
Beoilén, i» &quE Cóusvov xol &noAÀOv $voQ qépovra 
: quu vyvegitóuevov xol &zaÀóv $rog qégovro, 
ovveldóvvec Gua ot. y. aéA& xol flovAevotuevor og o)x &oqaléc 
óiya vij; Exholag xol voU vasrQc moosovóroc (24ooéviog 0* ov- 

3 —- - - 
voc Tw) xadioTüv TÀ voixUTG, npOc uiv züv iE )rmQuavÓv 
nargukgyrv nzíumovo: vjv vaylorqyv ueraxoalovuevou. Nixaln9ev 10 
ToUrov, a)tüv 0? xo9^ tavro)g àq? zufoeug Ówoxenvouévav, 

D àAAov &AÀov elg xqósuov(av ToU acing ngoxglvovzoc , vfAoc 
^ - / , - € , , € ^ 
inl vi) ueyoq xovoovavAo và) Qn3évri 1o201020yQ 1) xow1, Bov- 
- c - , 4 - 
Àj xovaüvrü (c cOroU ys xol uóvov za vOUvG AÀAÀovg ixavoU 
z90c voUvo quvévroc* dne yàg &AAov, corQarmymutaToy syot15 
^ » c - » 5 ^ ,) M 
10» &vÓpa, xal oi ix molouoU avroQxiG eivau vÓ cUyevég, ual 
volzov v0 agüc 10» ugarolvra ovyyevic Gua ulv advó9ev üua O2 
- - x - 
xci ix voc ovbOyov (zc ui» yàg Ósíregoc ovvavéyuoc qj» , v0U 
E 02 devzégov abraveylov vióc) noAAz» iunoiiv abvQ v)» dig 10 
xqósuovixóv ToU flaciMéoc nagà vo)c &AAovc éxyugrow. — 6À1À 90 
^ * ? , ^ ^ ^ - » , - 25 
1à uy éxtlyov ngüg 10 ngoviuüoO ot vOv GÀÀcY Oixoua voUT 


ludens, et in similes eius aefatis remissiones sese ingerens familiaritate 
nimis audaci, sicque sese reginis sororibus imperatoris coram e propinquo 
spectantibus venditans vano gloriolae pruritu. 

22. Verum enimvero cum diutius non posset parvulus imperator in 
tam imbecilla ac tenera aetate certi tutoris providentia destitutus relin- 
qui, ad electionem apti ad id munus coeuntes magno numero praecipui 
quique magistratus atque aulae proceres ante omnia decreverunt haud- 
quaquam tutum videri tanta de re statuere sine cleri et ecclesiae con- 
sensu eiusque consilio ac nutu qui rebus ecclesiasticis tunc praeerat (is 
erat Arsenius). itaque per exautorianorum patriarcham illum. ex urbe 
Nicaea curriculo accersunt. ipsi vero interim serio in deliberationem. in- 
£ressi post multam et attentam disquisitionem disceptationesque varias, 
alio alium praeferente, tandem in eam sententiam maiori ex parte con- 
veniunt quae curam imperatoris ac tutelam saepius memorato magno co- 
nostaulo Palacologo committendam censebat: videri enim illum unum prae 
cunctis reliquis ad eam rem idoneum maxime utpote virum fortem et rei 
militaris experientissimum, cuique affatim suppeteret antiquae nobilitatis. 
accedebat tertio loco domestica sanguinis necessitudo cum imperatoribus 
avo et patre principis regnantis, ex utraque stirpe paterna maternaque. 
nam Augustae quidem pronepos, ex imperatoris vero pronepote natus 
erat, his vere amentis nitebatur Palaeologi spes, eaque allegabat 
p qui eius electionem suadebat orator. verisimile tamen est 

aud plane his argumentis confisum eum, praeter ea quae palam ageban- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. T. 67 


jou», xol ó ónig ixelvov Adyav 1oU1&. n90vffGAAero* napéyei à? 
xal T0 sixüg ivvosiv Gg xdutivog vÓ zgüyua noulAw6 usvcyeupi- 
Gero, oUx OÀlyovc xAénvow voic GyaSaic onoogéotot, xal uüAAoy 
oic ixnsosty vOv üZuudrov ovvéffr ex vig v0U xaigoU Óvoxolac 

510 npürsQov. 0 di Ónejeiv uiv TZv qgovilóa urótv ucAMjoag P 39 
xaütévevt , néyuc Qv xal rdv EyQy xazà 0 uérgov 100. áZwua- 
TOC quÀoriuóTéQov Óualyv* dg üv Óé ur) doxoíg vQ dE éxzoiuov 
Aauflávety yov Toig nagéyovow Pav, uz cc qogtíor &xwuu- 
Dóuevoe nugaereio9oi, Myra ul» xol viv voU marQuáQyov ücov 

100Uz0 éimo5souévov ovvalvtcw , oO xaà zgelay uGAAov, àAA^ 
7»* áogaMttgov v0 ywóusvov xa9i01Qv0. ng» &ÀA' üvrido- 
Oival oi xal vig Anl TQ faoukd xrsuovíag và vyrAóTéQa vív B 
&EupüTOy ngocanoart. (93) oi 0? «dw uév éxelvov Bovisv- C 
uürov TÓ xUgoc o) $rr0v xal àazó vig OxxAqolag Tj9eXov elyau, 

150) uZv Óà dors xol oqüc àveyxül:o3ui ig? oic idédoxzo oqíc: 
pevaftovAeisoOaw* v O0! npoflifac97;vos Ó» vo? facilénc ini- 
TQozo» elc BaJpóv. v0U-GEwpurrog ueizovo. exóc ye elyoa Ouoyuo- 
Aóyovr, xal zac xol Qumyény 0i rata xni voívQ evvequyovy p. 
oi zÀsiorOL — xal elg u£yav doUxav 0 vOv (factaxiv ziQuyuármv 


tur dicebanturque, admovisse clanculum arcanas artes corrogandis varia 
industria suffragiis studiisque velificari eius ambitioni valentium, qualium 
multos putatur amplis sibi promissionibus adiunxisse, praesertim ex iis 
qui nuperis aulae tempestatibus iacturam dignitatum fecerant. et suberat 
causa cur occasionem non negligeret , sed curam intenderet omni cuncta- 
tione omissa in rem sibi unice necessariam in statu praesentis fortunae, 
exhaustae atque inopis, egestate siquidem pecuniae summa laborabat, non 
habens omnino unde dignitatem tueretur, multo autem minus unde, quod 
naturaliter amabat, munifice ac splendide viveret. porro ne hinc quidem 
visus accipere nimis cupide oblatum honorem, obnoxium se ac gratiae 
debitorem deferentibus constitueret, inde vero formidare onus impositi oí- 
ficii quasi conscientia infirmitatis videretur, mediam inter illa extrema 
viam tenens, primum petiit patriarcham auctorem fieri decretae sibi di- 
gnitatis, ideoque conclusionem deliberationis ultimam in eius proximum, 
ut putabatur, adventum differri, non quod huius assensum omnino ne- 
cessarium, sed quod eo accedente securius transigendam firmiusque con- 
stituendam rem putaret. deinde rogavit ut sibi boni publici studio diffi- 
cilis et gravis procurationis subeunti pondus, in pretium operae ac solici- 
tudinis regenda imperatoris pueritia exandandae, annuere vellent excel- 
siores aulae dignitates. (23) quibus auditis congregati proceres morem illi 
gerendum in utroque quaesito censuerunt: nam et ad auctoritatem immu- 
tabilitatemque rerum a se decretarum conducere putabant ratas eas ab 
ecclesia haberi , absque eo tamen ut iterum in dubium ac deliberationem 
vocarentur; et aequum plerisque consentaneumque visum est tutorem: gu- 
bernandae tenerae principis aetati praepositum in sublimiorem, quam in 
quo hactenus stetisset, dignitatis gradum attolli quare id pluribus suf- 


68 GEORGII PACHYMERIS 


ànlrgomoc uerat(9eron , facic Or9ev didóvroc, xolvÓ Àor- 
zàv ó IHoAoiA0yoc uéyac Oo) xal vov faciMég énlrgonog qu- 
tubópevoc noàc voc qoovzlo, vv xowüv 2v, xal é& iniáyuovoc 
&nagarvijrov ovungatzóvrOY xol vOv y véAe. Ouixe: voa. xat 

E zog Gumyémg óià vaUvo xov Avoyxalac yotlag vv facuaxàv 6 
vajuilQv mgoo5nttro. 7v yàg yonuuóvov nÀij9og ivanorédn- 
cavgicuévoy &y Mayvnola , o? Qodíog àgi9ugsóv, ovAAeyóv xol 
&nort9év zag^ "Iokvvov voU Zloíxa xol faciMécc. v0 yàg nagà 
ToU z0u00g txslvov Otoócgov voU 1áoxag. ovvayóutvov i(wc 

P 40 (4Ào vt Z0 , sic ffaci.slag oUragkec Oyxov, ev «Q) xoà &vo 10 
Zxapvógov qgovolo và oro noc Lovvilio vmoxogibouéro 
&oqolüc ivunéxuTo.  nÀ5v oUx ixloyol vara 1 t(on gai du- 
xoc, oX0" vOgumuv fog xol mivürOv o0 $jvrov ?) yovcóc ot- 
potu, dÀAà nmAoUrog £x ve Tijg megl và i0ua zQour 9 elac xol x 
vic T0» GÀÀorolu» xarà moocéve&hw sloqogüg cvAAeysig ve xoli15 
avEnJelg* vóv uév yàg ix yewnovíag ovvijyov, «0v Ó* 25 &AÀo- 

B jaajc ovvéAsyov.  nÀjv o)y dots xal àünortOnoavoioOot vüv 
závra urótvóg uevéyovvog, àAÀ' PEougovuévov vd àvoyxolcv 
sc Óóctig xal Qóyac xol Oanoviuoa, xol uüAAor» dg imqavdw —— 
uev ávügüv. quioziulac mevijvuy Óà yogryluag, cc exysiodot xa" 20 


12. 7j deerat, 


fragiis iusserunt. magno igitur procerum consensu curator electus rei- 
publicae per teneram regnantis aetatem, concedente imperatore, magni 
ducis appellatione. insignitur. itaque mox Palaeologus simul dux magnus, 
simul tutor principis acclamatus, de publici consilii sententia rem admi- 
nistrare publicam coepit, eaque occasione regium attigit aerarium. erat 
autem vis pecuniae condita in urbe Magnesia non facile numerabilis, col- 
lecta et ibi deposita a Ioanne Duca imperatore: nam quae alia proprie 
a "Theodoro Lascari eius filio congregata pecunia fuerat tanto numero, ut 
ad quasvis imperii expensas posset sufficere, secure custodiebatur in arce 
ad Scamandrum sita, quae diminuto vocabulo Astytzium, hoc est urbe- 
cula, vocatur. caeterum non ex corrasionibus et extorsionibus iniquis 
hae summae conflatae fuerant, meque eius generis erant hi thesauri quos 
raptim congestas in unum hominum vitas et pauperum sanguinem non im- 
merito quis dixerit, sed ex temperanti parsimonia natae copiae, fructus 
oeconomicae prudentiae perceptus.ex proventibus agrorum aut iusta com- 
mutatione commercii e terris exteris, innoxio redituum genere, nihil ad- 
mixtum habens odiosae corrogationis ex alieno censu. mec porro ibi de- 
tinebatur avara custodia necessarios invidente usus egentibus, sed non 
parce profundebatur, cum erat opus, in donativa, stipendia, similesqüe 
sumptus, maxime in munificas largitiones, quibus vel insignibus viris 
magnorum laborum egregiorumque facinorum merces numerabatur, vel 
inopi turbae suppeditabatur unde viveret, ut ex his quasi fontibus regiae 
misericordiaé in felicitatem publicam perennia flumina redundarent. quod 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 69 


dtyváov zorouüv nAguuvoac v0 faciuxóv 2As0c, TÓ Àoinóv TÓv 
Xenu&ro» Toig vojucloig Pvrs9z0aíguoro. 10 yàg imi Kiügov 
xci Zlagslov 10 náAci Aeyóuevov n? ixelvoig Gvrixgug 2v, xal 6 C 
uev Toivvre natio Poualov, 0 d' a$ Otódugoc 0:02ózzc 2na- 
5vouáLovro. slg vócov xal yàg O uév "Iu&vvgc mpourOtvrxdc 
Toig üzaciv &lysv , O)oTE xal iüÍav moóvotav cijc Baciaxgc PEov- 
eíac à LeyOueva Levyrkartia vyovusvog no^ txaozov xacTQoy 
xol qoo)» xouac ini vosroi xaJíora , 29" cineg x vic Daet- 
vov éuxagníac xol eloqogüg c«ragxotro uev xol 10 noapaxtiut- 
10vov qgovgiov, Lyot 0f ye xal ó xgurüv» OvrtUOtv moAÀoig 3 xal D 
nüci iGovrÀd» rüg vig tvegyeoíac dudgac. — 0 0 ye Osóümgoc 
& xol ügactixüTtgov tyovoolóye ex xowdáv ovrdóoteov, àAÀ' dlc 
40 noÀÀanAácev Eexévov yvoumG &nióvnu, àv éunori0éc 
vuveg. xal yaotflüuc c6 Pd 1j; QuAdoorc évrav9a TY yorud- 
i15Tov» iÓsxvvvro* «0 yàg àquigovucvov inAgooUro ndi» ix voU 
Qadíoc, xal 4v 7 voU üvrog &qalgtcig ToU ztQocyvouévov voi E 
üqoeige9eio: zoóo9eoic nÀsluv , éxáorov peiov uiv avyoidóvroc 
Ói& viv xou» &onga&wv,,nÀéov 0" Lyovrog ovntQ üqpyonvon ix 
vov náviag ix faciéog Cyuv, xüvrtUOtv xal imtyoguyeiv 0rov 
200£oró Tig ix voU ngoyigov, xàv «Q didóvas uiAAor zalguv 7j 
TQ Amufvew. xal zi yàp ó v0 XgiovoU vóuog &ÀÀo flovAezou 


vero istis supererat sumptibus, sedulo conservabatur. quod enim de 
Cyro Darioque dicebatur, hisce quoque omnino conveniebat principibus. 
ac Ioannes quidem Romanorum pater, 'Theodorus vero dominus vocaba- 
tur. tam provida namque cura loannes quidem cuncta gubernabat, ut 
nec indignum regio fastigio duceret ad procurationem humilem descendere 
instrumenti etiam rustici ac iumentorum ad agriculturae ministeria, vel 
aratra vel sarraca trahentium; cuius generis provisores ac praefectos per 
castra singula constituerat, attributis cuique arci eiusque praesidio certis 
pagis, unde sufficientis annonae copia non solum militibus suppeteret, sed 
ex abundanti etiam inde princeps haberet quod larga in multos benefi- 
centia profunderet. 'Theodorus porro etsi efficacior in auro ex communi 
collatione congregando, tamen idem erat prae simplicitate mentis haud 
satis cautae in eodem prodige dispergendo profusior, ut quod in mariti- 
mis aestibus Euriporum ac Charybdum, hic quoque quadam alterna reci- 
procatione effluentis refluentisque pecuniae cerneretur, exhausti per lar- 
gitiones aerarii damnis facili mox corrogatione repesitis, immo quod expen- 
sum erat abundantius redeunte per modicas licet singulis, caeterui 
propter multitudinem conferentium in summas vel maximas excedentes 
contributiones subditorum; nec inde exhausta privata quorumcumque fa- 
cultate, utique quam late ad omnes promanantes et varie in domum ac 
fortunam quamque perenni quodam cursu profluentes principalis benefi- 
centiae alerent rivuli. prompta quippe praesto aderat omnium necessita- 
tibus larga benignitas principis libentius tribuentis quam acciperet: quid 


70 GEORGII PACHYMERIS 


ó di0vcu ztüciv enuz&ttOv altotow 7) Doe návzac Uyew xol 2Ea- 
zopsioJuu unóéva, xomoU mzgoxtévov TOU vÓuOV, (C GÀLov 
zagétovroc évoluov, sys GÀAog &mogyott didovc. oic O6 y& 
Qux gowóxoig xal à xov" éyyónv xococ elc oAAanidotov ngosott, 
xol yyvqvic 9ióg , 10 9avudoiov. NT. 
P4 24.  BovAouot volvvy xol 410 vt Óujyrono9'a zig vov- 
TOY, ztGQUiTOULLO! ÓÉ, Ori xal Ó AOyoc Óià TO yorjoucov maga 
Bégaazo. | vócoc Ovéoxms 1 Baci. Inkvvg novi ágoigsDévst 
vij» éin' áyaJoig Bon9óv o/Lvyov, cv o)x oid 0 Ti xol QÓ 
.Tüv Juvuaciov óvou&ruy Elgyvzv, xol 4j vócog (6 xohem'10 
énelAano yàg Óià v0 yioac, oiu. — vv yoUv tarQOv &azopotv- 
vov ig? 0 1i xal voüzowro, a)r0c enl 90v xaraqevyn, xol 10 
B ixelvov ngüg návrag sog xoà vó Óvvosóv éxuipsivoun. — 0gu010 
volvv» , xol Góxxoig 0 ygvoóc éSavrAszGr, xal üvà $6 xal TQud- 
xovro vOv dxifo1Acv voiuouéToy éx&otq TOv ónovi5naott &nó- 15 
Qv Óidorat, zcpic vüv tig 9tlovc vaovc xoà uovàc xoi 9toqu- 
Adg &vÓgac iEavrAg9éÉvrcov, Pnuergovuévov oU ovg nAs- 
e:0t Tuuóvov oóyuaow.  GÀÀ^ iuuerQeizon TQ Pn 10 TOU 
C JzoV ZAcog, xal Qoíle vijc vócov Ó doOtvüv, xol émty&vvvzot, 
Oc tixóg, TQ du. — xol Poualowg &noAoyso9os 9v dc90 
&ueloyvG. và. xoà voU vocovrov ngoftüvvog &Aéov , «vvv éxtivoy 


j 

enim aliud Christi lex praescribit, dare cuivis petenti praecipiens? cuius 
beatus fructus est abundare universos, egere neminem, compensante vi- 
cissitudine communiter utili mutuos defectus, dum praesto est qui refun- 
dat ex publico quantum ex privato quilibet contulit. a quo ne abhor- 
reant commercio «animi pusilli, fideiussorem, quod mirum est, se deus 
offert, pollicens se repensurum multiplicato foenore quod datum fuerit. 

24. "Volo et aliud huius generis narrare; petoque veniam, si argu- 
menti utilitate tractus digressionibus indulgeo. morbo correptus aliquando 
est imperator Ioannes recens viduatus praeclara in rebus bonis adiutrice 
coniuge, illa, inquam, admirabili Irene, cui pro merito laudandae verba 
desunt. erat autem morbus sane sonticus et gravis, quippe casus indu- 
cebat epilepticis accessionibus similes , etsi forte hi debilitati aetatis iam 
provectae iustius imputari potuissent. incertis medicis quo se verterent, 
aeger ad deum confugit, et eius largam in omnes misericordiam prout 
poterat imitatur. ergo eius mandato hauritur e thesauris aurum plenis 
saccis, et ad sex et triginta probae monetae nummi egenorum cuilibet 
ubicumque degentium divisi sunt, praeter ea quae in sacra dei templa, 
in monasterià et viros deo devotos sunt expensa, liberalitate ea per 
multos onustos mulos quo oportuit missa. haec Augusti misericordia di- 
vinam in eum àttraxit. ergo is aegritudine primum facta leviori , deinde 
plane convaluit, gaudio eius et fructu animi, quantum fas erat ex tam 
evidenti experimento divinae misericordiae capere. tum purgare se apud 
Romanos volens, si forte quererentur effusa in pauperes liberalitate publi- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 71 


. , - 

10» &Aeroavza 1Óv Acyouéya Lpeoe uagzvga. ztoóc züv nazQug- 
xu» Mavovii Aéyumw c oj0i» P vrAqroa Tv xowüv , GAM àx 
zgotun9elac xvioamo raza xal ucAérgc lOlac , 2E àv yeunovüv 
E he, 3 E] , 3 - » ' ' ^ 3 3 - M 
ovx &vía Ói tiónuovov &vdgQ», zw dé xol vÀw iv ajroig à7 
510ic xj uoc 9osupdtov Quqógov énqueAóuevoc. | ovra Tv ad- 

Toig z0 9soquAÉG, xol otro 1Ó quAogowguouov Eyyo0xo. 
25. Tó:s 0€ molAoU qivóg i» Mayrvnoia ve9,0avoioué- 

t t - 
vov yoruaTOog, ovx i» ?» TQ jucydAo Óovzl vi xal ÉnirQOnQ 
Cu , ' - t0 3 ed , 
Qüora Aoufüvauv xal yognydv 0zov 5v Boviouévo oi* igaor:- 
» hk] ^ * , ? LÀ ; 
10xe yàg 10 KzLzixóv xol mihexvqogov, éqéEo» 5v vig inwyeigolz, 
ts - - 
xal qvÀax? 5v Toig vajuslotg, (c yvaeorüc díüocJu: ünov TO 
2 ^ E 3 , : |] ' , 
&vayxoiov Tic xotiac &nuyr&. — éÓldovro Óé moAÀdxig xal vi0iy 
imurrovroc mgoqdou *otag ovx ovOngc.  xüvttÜJtv dgyüc 
éavrQ sÜusvelag mgovxarafuAAtzo, oig ovx 7v vüG tUtgytolac 
15émeAioOu. — xal Qixalc &y &noAoynoóuevoc, & uj vti zagai- 
LE] ^ ^ » - e 2 ^ , 

Atv avrüc Óià 7v &voUcav mtv(av , 6ucc &qoguác ioidov Aau- 
Bávav vwác , oi u&ALov xazà quAoviuíav 7j xa1à ngóvoiusv TÀv 
pihÀóvrov, (c iÓuzt,  v5v Ó' éxdvov utvla» sinóvrog Pxzlyov 
201i zaQdv xaldàxovoac 0 yoáqw» ei uagrvgoln , qjeidovc &ÀG- 
20 yat ov O£Oomtv ,. nel xüzclyc elg xovzyua QóEnc zv 3j nevía 1016 

2 Cer xus 2c 2)? 7j 


cum aerarium exhaustum, illum ipsum cuius gratia sanatus fuerat deum 
testem allegavit, patriarchae Manuéli sancte affirmans nihil prorsus ex 
lis quae data fuerant, e thesauris reipublicae depromptum, sed ex pri- 
vata penu et ex partis ac collectis propria industria ac providentia, exer- 
cenda scilicet per gnavos et experientes colonos agrorum cultura, gregi- 
busque atque armentis per idoneos homines curandis. sic illi dei aman- 
tes, sic pariter rei Romanae studiosos se monstrabant. 

25. Hoc porro de quo scribimus tempore cum magnus apud Magne- 
siam publicae pecuniae numerus esset depositus, non erat facile magno 
duci et tutori principis inde aliquid sumere erogandum in quos vellet : 
obstabat enim Celtarum securigerorum inexorabilis ei thesauro imposita 
custodia, haud sinens inde aliter quam cunctis praesentibus et coram in- 
tuentibus dispensari quidquam. iubebat tamen non raro quibusdam inde 
donari haud necessariis de causis; quae benignitas illi quasi fundamentum 
fuit popularis in eum benevolentiae. caeterum si quis eo nomine de ipso 
quereretur quasi non satis severo publicae pecuniae custode, ei se pur- 
£abat negans in proprios se usus quidquam inde sumere; in cuius rei 
fidem suam domesticam ostendebat paupertatem. tamen quaesitis occasio- 
nibus identidem procurabat ut quidam inde acciperent, non magis id 
agens ambitionis instinctu quam sapienti provisione futurorum, prout rei 
exitus monstravit. de illius porro modo memorata paupertate, si quae 
audivit ex ipso quondam praesens huius historiae scriptor, hic pro testi- 
monio dixerit, non sane veretur ne coarguatur mendax, neve hoc illi ce- 
dat in dedecus quod Palaeologus gloriae sibi fore autumans de se iacta- 
bat, ostentans paupertatem suam sane tantam ut affirmaret etiam iam 


D 


P 42 


79 GEORGII PACHYMERIS 


, 

Aéyovri. — vQul yàp póvorg voulouaciw xarà vüg xuT^ oixo» 
xoslag 7Ó nocóv air, Ort Bacikevot, (0G PA&ye, mtpuovao. 
^ ^ "4 A 1Ó " hi » - 23 ^ 9 - [4] é 
xal Tüv ZLyychov dÓcÀqüv üvra, Tijg aU*0U mevOtgüc, 0v ucyav 

4, 3. , ? Iv , , e 
zuuxrouv ovr06 Bacievonc &nédesev, ixdAtu amogóvra, Ondc 
» 4 , 3 2 - [4 L] - -^- 3 - 

C avr0g Aayy&vou zag" «vov Oizag vzég Tijg vfjc &0tAquüTG zoot- 5 
xóg uagrvonrcovra,  xüxsvoc éyy0g z&gaotrüg éuagvóQu, xal 
quic 2xovouev Afyovroc xai 09xov ztgooriQévroc voic Atyou£voic. 
vór6 TOryaQoUv vo)c noÀAovg, xol uüAAov oic svytvig vÓ yévoc, 
Vz07z0uLevoc zasiyey éE eAOyov OijJev ngopáotoc vÓv fluct- 
jux. yorudtov ünóvacSo:, a)tüc véwG 0c €iy& ovyvigOv £av- 10 

D vàv Tv Agupitrov voto. 

» : , i] 1€ , , ^ 
26. "Ev vocovtQ à xal 0 navQuégyne ovv vt vog exxol- 
^ , - - ^T e ? 
TOC TOU xA5gov xol roig &oyiegeUot o. getvot 2xotevo* xol 0g ad- 
E zíxo, ua9o ) TOY &ÀÀ UTÓG v (t j9 TU TZV 
uo3oy ngÓ zv üA.ov ovrüg vnavvü guaxgóOer, vuv 7j 
LÀ ^ ^ , 
peylovav &gooiovuevoc v navoutgyr xol zavrl vQ £i n2ggo- 15 
pui, me v& fallor xoi cüc vijc zjutóvov v0U iegéug xoaluvotc 
xaüTéyQv, fug xal «brüv ivrüg TÓv üvaxrüguv zQomyovusvog 
- 35^ ' ' UNE] / c - 
quss ; xai 07) oxqv5v uev faccaxgyv éntlpov: dep Senéipu 
* ^ 
xcÀevtt , Guo. uy xol xor viv cg éxcivov qiuv, vnovgéyam &v 
, Ld 
nüci xol 9ipantvov , Gua Ob xci tg npóqaow Qvoyxolav voU 90 
Cy ix voU Qorov nÀgoiwiLuv TQ facis voU xcigo? Oi00vroc 
P 43 o/10» éxdvov zÓ» movQu&gynv qujüsuuüg (gag ToU zQaroUvroG 


8. oíc] oic zó P. 


imperans domestici sibi quot diebus usus omnes expensas tribus solis num- 
mis constare. et hoc iureiurando confirmavit, cum in quadam lite fratris 
suae socrus Ángeli, quem ipse imperans magnum primicerium creavit, de 
dote suae neptis iudicio certantis, rogatus in testimonium adesse grava- 
tus non fuisset, et ea quae diximus proferre deo in testem vocato. tunc 
igitur multos, praesertim genere nobiles, variis ad id quaesitis praetexti- 
bus, et plausibiles in: speciem praetendens causas donativis, e publico 
curavit honorari, ipse interim in egestate familiari permanens , superior 
cupiditate purasque omni avaro contactu manus servans. 

26. Interim patriarcha cum electis ex clero et archiepiscopis adven- 
tare audiebatur; quod simul Palaeologus cognovit, ante omnes ipse lon- 
gissime processit obviam, nihil ad summam tum erga patriarcham tum 
erga sacrum collegium venerationem sibi reliqui faciens, quippe qui pe- 

- dibus incedens, correptis manu muli quo patriarcha vehebatur habenis, 
eum usque intro palatium regium praeiens duxerit, tum ibi Augustalis 
fastigium in eius gratiam demitti iusserit, simul discursu per sese in 
omnem partem solicito satagens in omnibus quae ad honorem faciebant 
antistitis praesentis, simul etiam necessario fungens obsequio turbae sub- 
movendae, ne quid obstaret quominus facile ad Augustum accederet pa- 
triarcha in ipso momento admissionis, ac nullo deinde tempore ab eo 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 73 


: , ! , , c 
&nolunüvto9c.. — cvyxtyop)xec 06 oi üouéroc náüvra wc ovx 
» » , 2 M $r9 , ^ y. A L1 , 
Acc Enivpontioov , & pj aDTOG ye xekevot xol énevoi vj ovy- 
odoc.  09cv xol qégov piv vÓv véov sig ycigag TQ notQuiQy] 
zotcirot oU1O xoiToig GAAow uécov, Tic fBovAnc 0^ àxsyov P&ag- 
57ü và magóvra, xal moAAdzxig yet xal Ótlkvvo: và xewujdua, 
- ^ p J 2 , 2 , Y , 
owonzAOc viv ovoía» iugaítvov zupérgy Éxetvov xoi uovov, 
^ - x 
xü» a)10g xcÀtUoi, ixtiÓtv vobg àAAovc fSovrac. d$» Ó& du ot 
A * * , -— et » 3 * » f 
70 coq» àxtlvo uev àvoidóvon 1v 0Acv &gysw, avrov Ó vnmo- 
, ^ , , , $..* c 3 2 
ztoiw0vu£yov 70v iápyovra Aoufl&vew oiov ^ eivot cc en? àvoy- 
3 - - - 
lOxaíotg zapézovra* xal énd véyxm iv x TOv xowüv voic ntgl 
70» noTQiÁQy9v oixovoueioO ui, xal uüAAov volg ügyregeU0t , vÓ 
, M 
&urjóue, e): heufáüveyv Pdov, xol ngocentquiotiueizo v 
zÀ&ovu, TO uiv mpóómAov im" vayxoíaig voie nQogéoto:, TÓ 
0 ye onovoatóusvov map PÉxelvov coq)v 0p OaAuodc &xvvqYor- 
, ^ 
15v» Ócpoug xol Ty Pxtvoy OnonoiioOct cUvowxy. — 0 xal ywó- 
£ fd : 
pievoy xo^ ékáotzv Qónzv euevetac ivenola ueytovrv nag! éxci- 
c - , - e 
vov éuvtQ Óibovri, xol và 1c ngóc txuorov ixtlyow Tipi C TE 
€ , 3 € 
xal ónontuGtG 700» Oc 0liyov 10 peroaED ÓuAScv xal n&yrac 
2 -— - 
Cy&y. àxelvovg ix vv. Quvv xai Gyav ÓsvacOot Ong fovAoro. 
285 y . - 
200202 yàg 7j» , o)x 2j» exelvew 001ic o9 OU ebqjuov. uvzumc ci- 


disiungeretur. iam prae se ferebat permittere se prorsus arbitrio patriar- 
chae electionem suam, neque aliter quam ipso iubente et annuente 
synodo tutoris officium subiturum. quod ut significaret, productum pue- 
rum principem tradit in manus patriarchae, medium inter ecclesiasticos 
proceres circumdantes undique, quasi ex eius et sacri collegii sententia 
et nutu pendere unice negotium promotionis suae volens. quam eamdem 
in speciem saepe producebat ostentabatque insignia delatae sibi potesta- 
tis, sic tacite indicans agnoscere se provectionem sui in eam dignitatem 
ex solo patriarchae nutu iudicioque suspensam, ita ut, si iuberet, alii 
eam haberent. id vero ille sapienter omnino sic agebat, totum rei ar- 
bitrium patriarchae deferens, nec sibi alias quam obtemperandi partes 
relinquens, si e re publica censeret praeficere se tutelae principis, et in 
eum locum conscendere iussis suis cogeret. et quoniam suppeditari victus 
e publico debebat patriarchae ac familiaribus eius, praesertim archiepi- 
scopis, id manu ipse sua faciebat large ac plane munifice, in speciem qui- 
dem rem ex more debitam reddens, arcana vero destinatione animi occa- 
sionem eam captans excaecandi sapientum oculos ingestis donis et eorum 
sibi conciliandi amoris. iteratum enim quotidie id officium suggerendae 
annonae singulis erogationibus momentum addebat novum benevolentiae 
lJpsorum erga tam liberalem praebitorem, itaque tantum profecit illa di- 
ligentia honoris et demissa professione reverentiae erga sacras illas per- 
sonas, ut paucis diebus postquam ita cum illis agere coeperat, omnes 
ilos sibi obnoxios haberet, possetque quasi naso tractos quocumque vel- 
let circumducere, nec sane jam erat illorum quisquam qui non per sese, 
nullius admonitu , ipsum absentem in patrum consessu loquens laudibus in 


B 


TÁ GEORGII PACHYMERIS 


, - .- 
vov uu? magovra énl ToU xotoU cvvsdglov molt, xol 0c oUx 
j&lov ónég vo)g &AXovg vóv lloAoiAóyov iml vüwv xowüw sivo 
xoracruJévra, nÀ?]» xoi ini utyloroug GEloig x&l fhaci.soná- 
vopu quuulóusvov. | voUrG Ó' oa» at vvxrtQuval mzgOg éxelvovG 
néuweag xoi oxépsg xal mpóc v0 ucÀLov vmoocyécug usylorouc 5 
, - ^ € , - , - - 
cvyxgor5oto:. (97) vQ yàg vzovÀo cc yvoung xol TQ rw 
, - , €? € 
voónu» OunsvtuxQ oUrQg édAcoav návreg, «Og xxnolag yevo-. 
T ^ -—- ^- 
pévgc p! à vo)c legáoyac avváua voic &v véAa negl vijc &oyfic 
P 44 oxéntt0904, xol Ó xougóc ra züv vÀv ngayucrov dquynoó- 
u&vov, vo)c roU iegoU xcraAÓyov zt&vrac vnég éxelvov Aéyew xol10 
^ - € b] * A - v MM A 
p AakoUvrog, «(6 o0 xo?7 vOv» v5c faocuislag éníirgomov, xoi 
va)T& TOL0UTOV ÜvrG, xaO roDC GAAÀovg elvou, &AX PEnonuévor 
Tv 10110 loro osuvivead 1 BacuaxQ éiuueri. — nl 
n0AAdv ueylovo ciuviveadoa xol fa ; LL. 
c -— ^ 
zi yàp xal qogovz(Gov óonuégon movoíg xol qóflv iv éavri) Óv 
, e ] , * » gp" » E] 
pénorov fAxor, cl ju vi xol xegüaívem £yot 0 v000v 07A0y &va- 15 
- - - , , 
Ós&duevoc; xol Aoc ovrog av-Q xal 0 vic émurayrc Gvvovóv, 
, 
B &meg zig z00c &AXovc Qv énivésret, xoaAÓv oeuvoveaOat Oz070—- 
- 3 , 
vía vÓv voU flaciMéng inízgomoy*  oUt« xol yàg avvüc vrgrjat 
^ , 3* 
z7Ó. 7ijc eUvolac &3ÓAuva , noüc vüv àx yévovc flaci.evovra, óSiav 


9. xoi] ézsi? 


coelum ferret, et unum omnium dignissimum praedicaret Palaeologum 
qui praeesset rebus potestate quam amplissima , cuique praeter exquisi- 
üssimos quosque caeteros honores etiam appellatio patris principis me- 
rito tribueretur, hic ei constabat fructus nocturnarum ad ipsos missita- 
tionum et. artificiosarum significationum obsequii, adiunctis amplissimis in 
posterum promissis. (27) nam ista callida utilium ad occultos ambitionis 
fines blanditiarum arte et. pellacissima commoditate morum ita omnes 
capti sunt, ut cum conventus haberetur quo sacrorum praesides una cum 
reipublicae proceribus de imperio deliberarent, universi sacri praesules 
velut ex composito eum de se silentem certatim extollerent studiosissimis 
orationibus huius ferme sententiae, haud decere imperii tutorem, prae- 
sertim iis moribus iis dotibus praeditum, eadem teneri conditione qua 
vulgus hominum, sed eximium et eminentem supra plerosque maxima et 
regia venerationi publicae commendari dignitate. cur enim tot se quoti- 
die curis attereret, tantum angorem ex metu assiduo periculorum impen- 
dentium subiret, si nullum ipsi lucrum rediret ex tam tumultuosa procu- 
ratione in publicum suscepta commodum ? praesertim cum ista quam ei 
optamus supra caeteros excellentia efficacitatem reipublicae utilem ad- 
iunctura sit mandatis imperiisque salubribus, absque maiori quam quae 
nunc est iubentis auctoritate facile impuneque negligendis. dignum pror- 
sus aequumque est ornari domini appellatione tutorem imperatoris: Sic 
enim ipse sincerum affectum paternae caritatis erga eum, cul sors na- 
scendi ius imperii contulit, tuebitur, eam vicem officii mutuam debere se 
sentiens ei cuius causa et assensu isto se viderit honore auctum. quid 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 75 


vonlCov Guoifzv v0 àzloua. — vl 02 xol Efvov xixMjo9os 0:02- 
1j, (0 07 xul 0 ng0c uqrgüc münnmog deonóvrc Ow xav Tralów 
xor0oJov và péyiora; 37) yàg o)x oidauev voUtoy cc OeoquAT, 
cc Ujlov £yovra v09 xoÀov, Oc quAouóvayov xol à T5jc &xxÀg- C 
5oíac ixrónwc offlorza; uaprvgs? 10 zgocóv avTQ vaünavórv xal 
óguorixüv xol iAagóv moóc ünavrac, v0 ÓÍ ye quAódQQóv t£ xal 
peradozixóv 70 vijc ztegiovalac ntvéosavov naguction, Dort xa- 
Ad à» Lyot xol ovuqsoóvroc oic no&yuaow , & moóc 17; Baci- 
Asoavopía xal dSloc viro Ó immgonevwv voU Bacikevovroc. 
10 zabvo vtvOv ngoravóvtov, 20)A0l uy Ov dgyttgéov cg Oiuxatoi 
doxoUci roig Aóyoic cvvvovy , xal 1v ey 1£Aa Til ovveücdoxvo * 
ot &AXot 0 iequAovelzovy xal àc yvouag àAXQAoig ovusvoty ov D 
ovvégawov, oi uiv yáp, xol uüAAov oi ix Ov Jdacxaoluv 
TCauávrovgor, civ oic xul ó Nooróyyoc l'eóoytoc , 10 uiv fa- 
15 giAsondropo xal eivos xal ÓvouóteoOca HÓA uiv à3A* Opec xal 
pij 9élovrsc éved(dovv , ixavóv 0" sivas và inizgóno 10 1c Oov- 
xixic ueyaAsov &&íag OuoyvolLovro.  Ogguxig 0» Bacuildag q&- 
povri üvou& Ocuvvveo9ot voUrOY xol rOiwwÜTOuG ÓElouc T(pLAO D C 
xotlrvonty 7; xav? aDrÓv , qu? zol enl Toig ueyloroic v& xol sidoig E 
20 z4oáfacig sm. sva. y&o Buoil0ug cipalac y&ucr, üc &váysr 


porro extraordinarium et novum est eum dici despotam , cuius maternus 
avus eadem ista despotae insignis potestate praeclaris se facinoribus per- 
multis bello contra [talos inclytum fecerit? an nescimus quanta insit ei 
caritas in deum, quam ardens studium rerum honestarum, quantus amor 
in monasticum ordinem, res denique omnes et personas ecclesiasticas 
quam impense veneretur? testis quae inest ipsi modestissima demissio, et 
Lote hilaris ad omnes, benignitatis porro eius et profusionis in 

onando indicium idem effectusque est, summa paupertas rerum supra 
usum redundantium , quam sciens volensque in se ambit ac procurat li- 
beralissima largitione bonorum talium. quocirca et iustum et reipublicae 
utile fuerit, si praeter appellationem patris principis aliis insuper con- 
gruis tali dignitati titulis honoretur tutor imperatoris, haec proferentibus 
quibusdam multi e patribus ecclesiastici consessus praesidibus sacrorum 
applaudebant, ut iustis et rationi consentaneis prout ipsis videbatur: 
nonnulli quin etiam senatores et ex gerentibus primos magistratus con- 
sentiebant. alii contra tendebant, sententiis tamen inter sese discordi- 
bus. nam hi quidem , maxime Lascaridae 'Tzamanturi, cum quibus et 
Nostongus Georgius, vocari et esse Palaeologum patrem principis aegre 
licet ab subinviti concedebant, tamen illud tenebant mordicus praefracte- 
bs contendebant sufficere debere tutori imperatoris praestantissimam 

ignitatem ducis magni: officio vero regni et supremi dominii nomen ha- 
bente insignire ipsum et istiusmodi honoribus privatum modum excedenti- 
bus efferre, quid minus, aiebant, quam in maximis et summi momenti 
rebus praevaricari fuerit? esse enim regias virgines, sorores imperatoris, 
aetate iam nubili, quae honeste ac consentanee natalibus earum collocari 


16 GEORGII PACHYMERIS 


yapcto9as Toig zoo£yswv doxotcw* d 0" oiv, ÓAM adag 0E 
vtüv uéya 1Ó. (xav Cyew ororc uerà vv GvLoyav otuvo- 
veo9os &Euiuacw , adradfAqoeug Boci.ceg otocig xol fac dow 
éx vQryovíag 3j xal vevouyoviac u&AAov facuaxijc. ot duqi và» 
Zugavnyónoviov 02 AAÁy xol oi voU DM, xal civ abtoig oi5 
Togvixios xol oi vvqÀol u&AAov, ot 07 x«l maSóvrtg àuivtty 
P 45 z,9:Àov , càv Ó' a?voic xol 000t x«và ovyy£vaeav 3j oou» 1j iu 
Louérgv voic IaXoiwAóyoig ngooéxtyro , toyvoóc &vréonov, i- 
xouoy élyoa Myorrec xol dA ovugégor 1v &yyoc Baciéuc üvra 
xul z0rQ0c 0voua qégovra vios xolÓcomortilg. ovr yàg10 
elyot 10 ovyxeyognaóc aUt() nag záüvvov, xol oUvo và ngáyua- 
va Ou9)vsoO ci. — z0101 yàg wu?) 0tq ve qgoveiv vig üv xol ngoo£- 
Eu; & dé xal 0 üyv? ixelvov ngoováooov iduivrg e, oj0£v v0 
zgóg àvüyxqv ntiQov éotirou. —quuguéov Toívvv voDg énl Tw 
B ved», — éxeiyon yàg x9? aizo)c v0 Qeí9egov Cyovreg xal aiv0- 15 
yvouov , xavà nÀobv àvoyxotov tuftávrec énivgonov éxAeSdpievos 
iguczüc: voi oqÀv nQáyuaow , ( Ó5 xoi me(J'ovrct QovAcOév- 
vec éxüvttQ , e vL AÉyou* 0 dé y" àauSüv 0i0cot vc Óíxac üElag 
cg eg Otonórqv và uéyora Apagruy. nli» o) xa9^ avvobc 


non possent nisi viris excellenti dignitate conspicuis, quam dignitatem 
vel ex se iam habeant vel in talis matrimonii favorem accipiant. quare 
hisce servandos titulos istos, quos quidam cumulandos in unum iam 
abunde ornatum contenderent, ne occupatis cunctis gradibus sublimioris 
honoris regiae virgines, non ex patre solum sed avo etiam proavo et ab- 
avo regnantibus genitae, deprimi nuptiis nimis imparibus et misere in or- 
dinem ex augusto fastigio redigi necesse habeant. e contrario Stratego- 
pulus Alexius et Philae filii, cumque his 'Tornicii, et maxime qui excae- 
cati fuerant, utpote iniuriam passi, vindictae cupidi, pariterque cum 
istis quicumque. cognatione atque affinitate praesenti aut sperata ad Pa- 
laeologos propendebant, magno nisu aliorsum rem trahebant, aequum esse 
aientes et alioqui utile, virum proxime admotum imperatori, et patris 
erga eum et necessitudinem gerentem et nomen, honorari titulo despotae. 
cedi enim huic ab omnibus convenire, quae omnium praeter principem 
vni subiectio. isto despotae signatur vocabulo. sic cursum publicae rei 
prosperum fore. puero enim ratione adhuc per aetatem uti non , valenti 
quis obaudiendum putet? si vero qui eius vice imperat privatus sit, ne- 
mo erit qui non putet plane arbitrarium parere, nulla vi maioris aucto- 
ritatis obsequendi necessitatem imponente. imitandos igitur esse vectores 
in navi. ilii enim utcumque singillatim liberi et sui quique iuris, quod 
omnibus expedire communiter sentiant ad finem cunctis aeque propositum 
fortunandi cursus in cuius aleam se dederunt, gubernatorem eligunt sibi- 
que praeficiunt, cuius et iussis et nutibus obtemperant servitute volunta- 
ria; qui vero contra eius praescripta fecerit, dignas dat poenas, ut qui 
maxime in dominum peccaverit. caeterum non eum sic instituunt, ut eo- 
provectus similis nihilominus deinceps cum caeteris sortis sit, sed ad ve- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 71 


^ € e , NL - 23 A h] ^ , 
xül wg tva züvtQY QUTOY xGJi0TAOiYV, &À& 7ztQOC TO OtLYOTEQOV 
pevaoynuoTilovo:, xai TQ Tj6 xaraotüctc uiyakuoréoQ 10 
z9óc T0)g AAovc àm^ avvoU qofgóv cz:0iiLovotr. ovv xal € 
ztóhig x«i &gy] ovoradQctt nüca ToU iqtorüroc onig vobc 

5701AÀo)Dg üvroc. 06 Of ys vvqÀol xol gÀtvOtgocotóu0ovv xol znag- 

Quowiouxcregov. — "uz; 0i. Bgégoc €v? ZAeyov **ágy?) vocaven 
xai róca ngUyuoTa xivrevcuayv, 4ÀÀlà x«raotatéov dg GQyT,v 

^ , 5 , M 2 » 3 e. 

TÓ nagOvra , & uéAAoiuev ocLeodat. — 7, OUX Otdopiev éc 0nó0oy 
Óvorvylac 7; 1v Popalov mgotjJtv Ggy5z , dore xol üntia91- 
10»at Tác zG&T0l0og xol v0 nüv ünzoAécot puxgolc zegrygaqouérnv D 
c , v M - E] 2c - ^ ^ , 
ogplo. , BaciMéoy Ovrcv xoi vaUr&; AA Op TQ uo) xoà TQ0—- 

» E e v , - 
zo» Gpyto9at 85 eonAoloac 0vt Quvpuaovzc ivavéygoav. — d yobv 
L4 1 ^ x À - ? * 3 ' » 9 , , ^ Ó - 

(ü n5 xoÀüc éc v0 axgiféc &gyso9oat 000 Ovvéfi & ÓvOXtQT, 
^ A oc » , P] D C v ' 3 ^ 
TÓ p 0Àlcog G&oysoOo4 m0COY &G x(vÓvvov; Tiv pév ovy xaAóv 
15u» xal v0 ngóc 7v Baciktav mit0v $ynrot, xoAÓv 0) xol 10 
LJ e , , » 32, - hi , , 
TOÍc Opxorg dujivovtag oclecOoi* xüv Ani v0 cubeoOot, u&- 
TOi0» 7Ü zu0T0Y.  xGtà Tl Ó£ xal ÀAvuoveirot vjj facito, & 
— - - - 
zigooéovot 1) qgovtio17 v0 G£íoua; uülAov uv oiv xol ovvoi- E 
ca 1à nora.  Orvoua yàg v(puov zégi9éuevoc àn^ avri» ví 
20ztQayp&zov xoarvvét uüAAov viv Ggy?v 7Q xguroUvzi ix yào 
71.01À0) ToU ztgióvroc ngéoffeot uev yonuasicor, Aaoig 0^ OtuAr- 
2 , L C» 31.2$8$ € (3 pot 
00,, énuv&Sot ÓÀ avQavuDTOL«G xal Goyovot, xal ovÓ£y 0 4 uz) wc 
, 
txóg xaru011,000, Óvocnovuévoy 10 üZioppa návrov. — & 0É vic 


nerationem quodam illum habitu induunt insignioris auctoritatis; et ut eum 
universi vereantur, quodam ipsi velut impresso minaci charactere maie- 
statis assequuntur. sic et urbs, et imperium totum recte ordinabitur, si 
qui praeest vere supra multitudinem emineat. fortior liberiorque erat 
caecorum oratio, **ne propter puerulum"" aientium **tantum imperium tot- 
que res periclitentur. sed constituendus in veri formam imperii praesens 
rerum status, si salvi esse volumus. an ignoramus in quantam infelicita- 
tem Romanum imperium prolapsum sit, adeo ut patria ipsa exterminare- 
tur et rerum summam perderet angustis finibus circumscriptum? et haec 
acciderunt imperatoribus ibi dominantibus. sed quod ii recte non guber- 
narent, ex summa felicitate navigationis in miserum naufragium decidi- 
mus si ergo tanta in nos calamitas incubuit ex eo quod non bene re- 
gebamur, quid nón timendum nobis malorum fuerit, si omnino non regi- 
niur? honesta sine dubio et laudanda res habetur fides in principatum : 
sed tum demum honesta cum salus in iurata fide perstantium inde conse- 
quitur. at si fructus fidei salus abfuerit, stulta fides est. quid autem 
nocebit principatui, si eius curatori accesserit dignitas? quin potius inde 
juvabitur plurimum, nomine quippe venerabili assumpto eius administra- 
tor magis firmabit imperium principi. sic enim incomparabiliter conve- 
nientius et efficacius legatos audiet , tractabit cum populis, militibus ac 


18 GEORGII PACHYMERIS 


voig 6 (oov xüv &gyor mgoagéporro, o) n&oz Qaluc 0 Tt ngoo- 
vácG0., p5Óév 2E vntQiégag yepüc imu» voic àv9uovaué- 
P 46 vou. "Puuatov 0à ztolazeluy & &2)«oc 7) xo1à uovagyiav Ouoixeiv: 
9o. cuc, 9avudLoquev Üy. — àu£Aetor xol ngoryelodc. u£v, 
xüv ürtkg 0 xgavüv 5], v0 uovagysv' uev yàg xal oU, 5 
xüv Óoxoim, vÓ ovvg9tc.  dguovoQx5]oevot 0) xav. üvüyxny» 30 
xaJ 5uüc uaJÓv uovagzsaJw, do5a 0^ sic viv Aomüv óvvá- 
pe ngovyav xal üZuouuti, wc Uy vq uiv elg elvos v0 uóvegzor 
&lxoví5oro , và) dà o)v noAÀoig ng&vruv  GÓvvovely xudvvtimy 
70) uovr5govc xágu vixqr vQ suus. — oUvoc &ozi» énávayatc 10 
B 20» éxleleyu£voy. eig énivgonela» «d facile? u£yw gégew xoà và 
áilQua. xà» 0 vo9dc 05 quy ep, a)vQ ngooéovoat xal voU- 
10. & Ó' oov, ÓAÀM  ALog UxreíoO0c , 0v uxÓ^ a)rüg àxheüG 
Tg àml v0UTtQ qgovvióug evjuagüG vnuépyevou. — xüy Pxelvog xol 
0íya. GsuvauToG xavadéyoro viv énl oic noymaot ngootüpel«v, 15 
àAM o)» 0 Tijg àváyxuc Aóyog oUrag &aouvd, xuJüg xel Aé- 
C Aexzou , V1» &mvgonelay yiyveod au, 


2. émriud» P. 9. &/] »j P. 


magistratibus praescribet quod e re fuerit, nihil non denique recte con- 
stituet, verentibus dignitatem cunctis. si vero quis simul imperet, simul 
in pari cum subditis consistat gradu, nae is haud assequetur facile u& 
mandetur executioni quod iusserit; quippe cuius manus principali aucto- 
ritate nuda et quodammodo inermis vindicare contumaciam mandata sper- 
nentium nequeat. miremur autem si quis speraverit Romana rempubli- 
cam alio quam monarchico gubernationis genere regi posse. igitur ante 
omnia sua summa conservetur auctoritas monarchiae, etsi qui eam interim 
administrat. homo privatus sit: illo enim dum principali fungitur munere, . 
convenienter ornato, manebit regno consueta sua species. populus autem 
obedienter parebit , uni obsequi solitus, uno praetecto caeteris, qui si- 
mul potestate praevaleat, simul praecellat dignitate. qui quidem eo quod 
unus sit monarchiae imaginem. praefert: quod autem ex privatae condi- 
tione sortis illi deest auctoritatis et efficacitatis ad flectendos in sui ob- 
sequium plurimos, suppleatur accumulanda ei dignitate, cuius vi cuncta 
vincat obstantia. quae cum ita sint, prorsus necesse est electum. in tu- 
telam principis eminere subnixum excelientis titulo dignitatis; atque adeo 
etiamsi qui ad id munus adhibitus fuerit ex nostro sit ordine , debet 
omnino. sic ornari ut fiat idoneus officio recte gerendo. dicet aliquis, 
ergo alius quaeratur, si reperiri forte possit, qui curis et laboribus tute- 
lae principis se parem existimet etiam sine istius adiunctione dignitatis. 
ad id respondemus nos in hoc non personae consulere, sed praefecturam 
ipsam armare instrumento navandae operae necessario. quare non mos, 
sed res ipsa et natura negotii exigit quod diximus, nempe ut cum tutela 
principis summa dignitas iungatur ", 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 79 


Q8. To/to» or9évvav vv Aoyav, ind xal 0 nguro9U- 

Tyc Th» nÀtorz» Qonzv idídov Toig $nig vo? IloAowoóyov Aé- 
yovoi, — ngoxaztlAznro yàp xol odrüc 2al vovrQ (6 xaLdc àg- 
Eovrt, ngoonaQóOv» ix noÀÀoU, Fri dé xal vÓ uilóv v« ngüon ix 
5n10AÀdv ovvgonálevo. xal ójÀov 85 Qv &yycA9iy a)rà y INi- 
xolg Gc veOvixu 6 Bacikeic , oUnc uaOvrav vOv Giov, ini- 
ortve uiv vü» Àóyov uvi üv diroU xol olxsiov (0 l'ejitüg 
À' obrog 4», Üc xol uéygi v0U peyolouovoudrov xaTnvv5aü 
xarà rjv nóhi» ig vovspov), énd à xal negl v5jc và» noayudvov 
10óronojosog 0 Aóyog ixelvoic div, vv llalciwAóyov ixtiyoc ngov- 
ví9& znáüvruv. nl vovvoig ovv 6 norQukQync ngoxavtguuévoc 
Qv ceb90c ovyxárouvog 1jv voic vzig vov IIaXawA0yov Aeyou£voig, 
xol zv donortlav oj1Q Dyngizevo. — xol 07) 0 uv ITaXoi0yoc 
züy uéyav doUxav elg vüy Otonórzv uertoxevátevo, 0 dé flaciAeüc 
15zagéye ovvoigouévov xol 100 navQuigyov TO 1j; Ótonoreiac xoi 
ovufolo.  GuéAa Qc Ótonórrc entffGA.Aevo ju£v üvédryv volg nà- 
ci» , Vnenoitiro 02 v0)c 2v «£e. quXoviulaug ánáocug xal volg 2x 
vüv xowdüv» yaglouaoi. — feflaluc 0à xol vüg ngüc àxtivovc vao- 
oyéaec znogtyev Ooxeiv eg Voregoy 2E v. nola 1() vóz6 , xal qu- 
20AoziuóTtQov zgoctqéotro. Toig Óé yt voU iegoU xoraLoyov xal 
àx quloriuozégag xugóc iyogryea, xal xQéga xal quvtgüc, 10 


28. Cum haec utrimque dicta essent, iis quae allegata pro Palaeo- 
logo fuerant magnum ab auctoritate patriarchae momentum accessit. 
praeoccupatus is dudum fuerat affectu in ipsum, nato ex opinione qua 
eum iis dotibus et artibus ducebat praeditum.quae ad bene imperandum 
sunt necessariae. quin et ad maius aliquid pro eo tentandum multis cau- 
sis incitabatur. apparuit id ex sermone quodam eius arcano, qui nobis 
innotuit. perlato ad eum Nicaeae degentem nuntio de morte imperatoris, 
priusquam res in populum vulgaretur, communicavit eam cuidam e fa- 
miliaribus suis Gemisto, qui postea usque ad magnum oeconomatum in 
urbe pervenit. cum ergo inter eos illa occasione de administratione rei- 
publicae sermo :esset exortus, patriarcha mon dubitavit Palaeologum 
omnium ad eam rem aptissimum dicere. isto igitur antiquo in Palaeolo- 
gum favore praeoccupatus patriarcha suffragio statim suo comprobavit 
quae in eius gratiam dicta fuerant, et despotae dignitatem ipsi tribuen- 
dam censuit. quare palaeologus ex magno duce factus est despota. et 
imperator adiuvante patriarcha ei dignitatis eius insignia contulit. despo- 
tamque exinde cum palam ipse se ferebat, tum vulgo universi agnosce- 
bant. demerebatur autem optimates omni genere indulgentiae ac largi- 
tionibus e publico, simul praesentia beneficia promissis in posterum am- 
plissimis cumulans ; sicque arte ambitionis magna studia eorum sibi para- 
bat. eamdem quoque liberalitatis praelargae machinam ad ecclesiasticos 
proceres sibi adiungendos adhibebat, prodiga in eos manu profundens 


D 


P 47 


80 GEORGII PACHYMERIS 


C uéy dc ávàykgc ovongc àQ' à OuDv Éxslvovc, «0 02 xov» 


t 

vuxrüg ntunouévQv , xci TO usiGov virog)ztovroc xoi GuroUvzoc, 

c » » » P] , - ^ : 

€); 0U70 GvtaQxtc 0v éxelvQ, &l ovufiaci.eve vQ (acie, zov. 

1A ^ v ' , à , 2 ^ ^ 

f&AAevo yàg xivüPvovc xol góffovg énzovruévovc a?1Q , xol và 

- , - 

và» lMovbalevww doWysv ag xáxilvov ovz06 GnoAolórov ix5 

q9Jóvov, xal v0 vij; $nowlac div onsÓsluvu &jg advixe xivüv- 

, ^ , € »! , » » , , 

»&U00QY & ui) ngo0éyot. | 0 0€ qvAGvTGY GÀÀovy énivQonilg ,: aU- 

D zóg zoÀÀoóg qvAarzóuevog, oix uuovov fi& v() QvÀarrOuévQ 

viv ücyoMav, zégl éavvQ Os0ouxog và nÀdoto.  navri Ó' ày- 
E yoptiv uáAAoy 3) qUAuxi dcia9o« qiAaxoc. (20) vab$za xoi và10 

- 3 " - 

voi&UTQ. ztQoTélywy zt0ÀUQ 1j» xol 70 uciLov zgooenonzüv. — Gué- 

À& vot xol 000iC 0ztózTUOG tiy& xol góc v0 nugóv óvaysQalvovvag 

xal zgüc vÓ uéAkov ngoovngcouérovc, log)» évzeiO9ev Aoflày xol 

xg&árog iycov» v0 uéyuarov ixnoÓQ» imoíu, vo)g uév Exovolovg 
P 48 (noycpQoUrraug xol xad" tavro)?g ÓukyovraGc, vo)g Óé xci a)r0g15 

xa9ugywóc, xai üAAovg uiv àAAayoU , xóv 0? TÜauávrovgov iic 

' IHIgoonv iSanootsAac xal oi qvÀuziy dig «avaxoízo Pyxuvaova- 

c J , ' rS. x 
cag. oi ÓÉ ye ngooxe(uevou vovvQ xal Alav &y SAalauw 1,0av xgr- 


3. oz] o?roc P. — 10. 7 gvàox P. 12. 0covg Uzózrovs? 
17. i&omzoorsí(Ae: P, et mox éyxozaozijoou. 


multa, tum palam tum occulte. riam praeterquam quae dari eis e publico 
solebant publice ac large conferebat; etiam noctu ad eosdem dona missi- 
tabat, insusurrans interim ac blande insinuans nondum satis cautum se- 
curitati suae, neque prius in tuto se futurum quam imperii particeps et 
Augusti collega declaratus esset. hoc ut persuaderet, allegabat metum 
periculorum impendentium, et casum Muzalonum memorabat. se porro 
alebat non minori quam cui illi succubuissent invidiae obiectum, ideoque 
anxium in acri solicitudine vivere, perniciem in momenta singula, si vel 
minimum de summa custodia remiserit, timentem, neque porro tot dis- 
íentum suspicionibus satis posse commissa sibi cura custodiendi principis 
defungi, utique cum magnam attentionis ac vigiliae partem in sui ne- 
cessariam cautionem derivare necesse habeat, miserum nimis esse ae- 
stuare assidue inter diversas oíficii publici et privatorum discriminum cu- 
ras; unde illum qui electus ad hoc sit ut salutem tueatur principis, 
omnium undique telis et innumerabilibus insidiis expositum vel maxime 
ipsum praesidio et excubiis egere. quare praestabilius videri locum ce- 
dere cuilibet volenti quam in eo angore ac tormento vivere. (29) haec 
et eius generis multa proferens vehementer incumbebat in petitionem .su- 
premi honoris. porro interim quos suspectos habebat, quibusque intelli- 
gebat displicere praesentia, cordi esse nova, in spes futurorum inquietas 
imminentibus, eos sane summa quam obtinebat potestate strenue utens 
amovit e medio, partim iniecto terrore efficiens ut sponte ad sua se re- 
ciperent et domi se tenerent, partim vi publica coercens. quo in genere 
cum alios alio amandavit, tum 'Tzamanturum relegatum Prusam ibi cu- 
stodia teneri velut reum. iussit, interim alacres in spebus optimis floren- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 81 


oraic xal &»íómv ovrv5yoyovr ig ór. u&Aw ra.  Sürtgov 0) 1v 
1. A - 2x , - - 1A ó J 2 , c 
&d:AgGv Toc»vnv vd oU uty&Àov dousor(xov QEuouai, 09 
Baciéng didóvzoc O9ev, aigupavi] xaSuozü xol inl vüv mQa- 
ypótov uéya Qvráuevoy. — qóve volvvv xal uelzoot 9sguav9dyzeg B 
SiÀlníou, nagóà vóv marQi&Qygv ytvOutvos xol 172v» ovvodov odx 
3. » , 3$. € , * - , 
&rncay épacxov, sb y' 0 Ótonorng xol vo0U uut(lovog ém- 
3 5 ^ 3 ' , ^ ^ ' à é 
Vjoir0. — aUi» yÀg &vos xol uóvov 70» uezü vóv ex yévove flaci- 
ÀAéu Giov Goyew xal oiv éxelvq ,. xol Ociv ovre Dyovoi Bacil.éuc 
2 «3i ' , ^ y 2 ? M RE- UD.. 
évrtÀoUg ég 0 Tt xai ngáSon 10 uiv ovv üávauévav 17» voU àgzj- 
10J4xog z/xíav, u7j xal q3cta vic xnóquovíiag ócópevoc-2uzodoy C 
^ $5 2b4€ y , - , , ^ c , » 
yeyovoc ngiv ?| 0 sv ngazcv éxdvov veÀtlu» A&fhn z7jv vjux(ny 
^ à? » AX - , » M , ^ c , 
T0 éni TOY ztQayuarQv Ova TOV xyócsuóva 7 cc facia 
, M 227 c , |a. 4 FA P VE TEC 
zQürruy, u? xai GféBawc 5 xópi; xal GcrarOQ 7. TOUT LÀt- 
yov ot éy véàu, xal vv narQuígygv uaLexilóutvo» in&dov' 
15 o702 à o0" 2xeivoc Zuckew vv xadqxóvvov xoi oic ó i£güc ua- 
* —- 
Àáacorro ojAÀloyoc.  dQuoro uiv oiv 3; Zuépa Tic àvagorjotoc, 
y - - - , , 
7j 08 5v 5 109 "Exarouflewdvog vovuzvíin, Tig vótt vQtyovornc D 
Ócvzégac éniweuroenc. 
- , , , 
30. "Ev vocovzo 0 xol 0 y 15; 0vo«« Oconózgc IMiyor, E 


tesque volitabant qui fortunam sequebantur Palaeologi, clientes, amici ac 
quocumque nomine necessarii, parati semper ad nutam, impigreque cu- 
rantes quidquid ad communes rationes expedire videretur. in his alterum 
fratrem Ioannem magni domestici amplissima dignitate ornari per impera- 
torem despota curavit, sic eum et illustri honore et maxima gerendarum 
rerum potestate instruens. quo facto iam- maioribus incensi spebus Pa- 
laeologi fautores patriarcham et sacram synodum ambire, ac dicere nul- 
lam quietem rebus fore aut securitatem imperio, quoad despota in unum 
adhuc gradum provehatur altius. ipsum solum esse omnium qui, post 
principem praerogativa nascendi regnandi ius adeptum, dignissimus im- 
perio sit; ideoque collegam ei adiungendum. egere profecto rempublicam 
maturo iam principe et ad per se agendum quod sit opus apto, nec ex- 
pectari posse dum puerulus in virum adoleverit, ne Romana res praesenti 
vigentis imperatoris ope indigens vel maxime, tot cincta periculis, per 
tantam moram prius pereat corruatque funditus, quam qui eam vindicatu- 
rus ab interitu sit, in florentem adoleverit aetatem. impositum autem 
curatorem negotiis non ut principem agere, sed precaria quadam et au- 
ctoritatis principalis egena functione, et infirmum et instabile reipublicae 
solatium esse. talia cum optimates dicerent, persuaserunt patriarchae 
per se, ut diximus, emollito in Palaeologum. sed nec ipse cuia res age- 
batur cessabat Palaeologus: quin satagebat in cunctis ad spei effectum 
facientibus, in primis ad sibi deliniendos cleri ac sacrorum antistitum ani- 
mos. denique his artibus impetratum ut dies diceretur proclamando in 
collegam imperatoris Palaeologo. ea fuit neomenia Hecatombaeonis, seu 
kalendae lanuariae , indictione tunc currente secunda, s 

30. Dum haec geruntur, despota Occidentis Michaél, 'Theodori, 

Georgius Pachymeres I. 6 


82 GEORGII PACHYMERIS 


- , 
ó voU nooffsfaciksvxóvog Osodupov Aveyuóc, üxovoac TO xe" 
dvatoAqgv Qc €iyov , xai 0r. éxnodQv yeyovórvog 100 2dáoxogi iv 
, i] £ ,? , b] , - 2 ^ 
p&apaxvAAoi uéy 0 E Éxelvov "Iokvvgg vele, elg ngovoury dé 
; vÀv Popeiov facito xeitot và floviouérg , &v&yt vóv voUv 
3j u n HévQ ,- &voytt TO 
, A] ^ 9 ^ [o] jÓ Lu b) ^ 2 ^ ^ ^ ^ 5 
ngóg vóv 9elov Osóüwgov, 0nwg xóxdüvog evytvig Ov xol à 
P 49 ngür& Tv tvyevüv vijg noun ixelvng ovyyvottoc ovumeoovonc 
c , - 
"Pejatoig éavzóv àvoAoufAvt, xol nÀc(oroig 000i Toig xat- 
":«Aüv noAé(uoig ivavógeyo91ooc c5c flacislag imihnnro, 
ovtq Oei nagà voU 24ypidÀv "axcflov , xai và xovà Óvow voüc 
"Iwhobg ágilóuevog ngooextQoovo , uéyac inl vv ngayudrov 10 
&vaqavelc, u£yo. «ai uolgg Xari mgoaxgotcac xal xaza0:9 tic 
TQ oüv» àqryot9m àv óg9ulu&v.  vavta volvv» 6 DMiyonj 
- - éd 
B à» và 9£ucvog, xol xavalalovev9elg 1Àv ngoypávor &ggoorqc 
: 5s c 
éyóvraov, àndl xal 30 xoà now 'Izoduxóv 209£va votg xa9^ av10 
zguyuaoi:, fovinv fovievtvor cg AMav veuvuxsy xol Tijg «Uv0U 15 
eytvelag üE(av. 4j 06 foviy, nidorag 0cac avva2Qolcac Óv- 
vóptig xal 7j nÓÀ& ngooyov neguxaO(cot xol ncagadirat xu- 
- NE. * » - x PA eos Su 
tucydv, xoi ovv facieóg &vayogevdvou Poualov* ur yao 
* ^ 3. ' , , 22 Y» c - 
 &ivot ztQüg Gvtóv puÓcv uve zdaoxaguy pv GAÀXov OvrivGOUY 
C evrdágxm ngüc Bacie(ay , sDyevy; ve üvva xal vUv Z4yyéAov*. xoi20 
ój ind yaufgobg énl 9vyarodow dys vóv ve Qmya IlovA(ag 
- - , 
IMago£, 1àv xci «jc Qeonolvgc vv Poualuv Avvrc ovtódthgor, 


qui ibi imperaverat, fratris filius, audito rerum Orientalium statu, sub- 
lato videlicet e medio Lascari Ioannem eius filium esse adhuc infantulum, 
Romanum vero imperium cuivis rapere volenti in praedam expositum ia- 
cere, mentem in spes amplas extulit proposito sibi exemplo 'Fheodori 
patrui. is nobilis atque adeo ex prima nobilitate, e priore illa Romana- 
rum perturbatione rerum sumptis opportune animis, multis praeclaris edi- 
tis facinoribus in plurimis contra ltalos bellis, imperium arripuit, coro- 
natus ab Achridensi lacobo, et Occiduas provincias Italis ablatas imperio 
restituit, magnam iis rebus gestis famam adeptus, quoad adversa pro- 
lapsus forte et comprehensus ab Asane privatus est oculis. talia Mi- 
chaél mente agitans, et in magna suarum virium fiducia contemnens in- 
firmitatem quae tunc esse videbatur Romanarum rerum, cum ipsos Ita- 
les, qui urbem regiam tenebant, idoneis destitutos copiis animadverteret, 
rem aggreditur valde arduam et ipsius nobilitate dignam. constituit vide- 
licet contractas quam posset plurimas copias ipsi protinus admovere Con- 
stantinopoli, eamque obsidere et occupare conari, tum si negotium suc- 
cederet, efficere ut ibi Romanorum imperator ipse proclamaretur. nemi- 
nem enim esse putabat qui plus ad id haberet vel meriti vel verisimilis 
spei, non Lascarin, non alium quemlibet, utique quorum nulli vires su- 
stinendo imperio idoneae adessent. quippe se et nobilem et ex Angelo- 
rum gente, affinitatibus quinetiam potentissimis subnixum. generos enim 
habebat ex Helena quidem filia Manfredum Apuliae regem, fratrem An- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 83 


4 noóc TQ y5uoc 0 Baoisig "Ieá»vgc Zouócaro. lys uiv otv 
xetvov ànl v3; 9vyavol "EAÉvg yaufoóv ó dsonórgc, tiyt 0d xoi 
&AAov inl v3; Avv vóv IHolyxino vij "Ayotag l'oviehuov. | néu- 
yag z&9à. uev oU IMoqgé voi0yilovc ovc aivol Aéyovot xaflaA- 
521aplovc Aaufláva, àvopslovc ix l'eguavóv , y» 0£ ye IHHoíyxena D 
0Aov &lyt civ Toig OTrQUrtUMAOtY. —6iy& OO xal Tüv ix voOt(ag 
vióv 'Iodvrgv uerà v0U oixtlov 1400 , à uéyiova ovvoigóutvov. 
Axelvoc xal yàp 7/05 xa9^ avsüv 7j v0U Taguvü 9vyarol ovvov, 
Aaüv 3Eaígerov Cycov, Óvvoróc $v xol uóvog ovgaTzys» xol 
10 2900x1ü09'u1* to)c yàg 10 naAcibv "EAAgvag, oUc AL 7yt, 
MeyakofAay(rag xaküv intqéíoero , ó018 ugÓ^ PE npofaivav 
Ha Beggolag 1óv IIoAoiwAóyov u£yav douéovixov "TIodrvgy , àv 
ZSrgorryónovioy 2AAé&iov xal roírov vóv "PaoQA '"Ioávvgv, cv- 
4vàc.Óvráutg nig a$vo)g Cyovrag.  vÓTt TOlvvY OvvoyayOv 6 E 
150:onórgc vo)g dgruévovg, Cycov xal vo)g éavroU dg Ürt nÀcdl- 
OTOvc, n900xgovcat ui» và moda roig ovQaryoic xol ovopr- 
Euc, t6 Qero , ngooflaAsv OsocoAovi«g xal tà xarà Ócoww xa- 
Ta0poustv xal a)1i5c Ó7 mz&uga95Zve Kovoravrwovnólsog ini 
voUy Porgsgtv* &Uxougov yàg xal voUrO oi Svvénumte» 0S airíug 
2075c 0: xol 0 lMagoé napà norgóg Ogütolyov t xAijpóv vwa 
ys 10 vic OxxMyolag &noorartv, dre ur) Evoy elvat 10 T'eg- P. 50 


nae Augustae, quam [oannes imperator iam senior uxorem duxerat, ex 
Anna vero altera filia principem Achaiae Gulielmum. et a Manfredo 
quidem per missos ad eum certos homines impetraverat tria millia lecto- 
rum ex Germanis militum, virorum fortium, ques ipsi caballarios vocant ; 
Principem vero cum universis eius copiis socium expeditionis ad se 
traxerat , habebat et nothum filium Ioannem cum auxiliis non contemnen- 
dis populi cui praeerat. hic ducta 'Taronae filia dynasta gentis populo- 
sae, egregias sub signis habens copias et militaris artis eximie peritus, 
vel per se solum idoneus erat cuivis rei magnae bello tentandae adiun- 
gendisque ditioni suae terris ab alio possessis. ex ea quippe gente sibi 
. Subiecta conflatum exercitum ductabat, quae Graeci olim generis et no- 
minis Achille imperatore militavit: nunc Megaloblachitae vocabantur. et 
eius generis copiis succinctus tantum poterat, ut unus sufficeret coércen- 
dis, ne ultra Beroeam progrederentur, tribus adversariorum ducibus, 
loanni Palaeologo magno domestico, Strategopulo Alexio et Ioanni Raüli, 
quorum quemque numerosae stipabant copiae. his igitur tunc congre- 
gatis in unum omnibus despota, et eodem adiectis quot ex suis ipse ter- 
ris potuerat cogere, cogitabat primum quidem acie decernere cum adver- 
sariis ducibus, tum iis, ut sperabat, victis aggredi "Thessalonicam et Oc- 
ciduas regiones incursionibus vastare, ipsamque adeo tentare Constanti- 
nopolim. cuius rei maiorem habebat ex eo facultatem, quod cum Man- 
fredus velut haereditariam a Friderico patre accepisset contumaciam et 
rebellionem in ecclesiam, Germani, quos despotae auxiliarios miserat 


84 GEORGII PACHYMERIS 


pevobc voig »v-v3j nó "Ivalotc ucyeo9ot, — xal ye 0 Holyzat 
xu9^ taviüv qv và ntgl ve viv M yoíav nücav x«l tóv Mopoéav 
ngocxexgouévoc. ind ojv ig vab:üv ai Óvvüutug ovvijoav 
xol 0c ngóg nóAtuov TrouudLovro (0202 yào ovÀ* oi arQuvryol 
jgsueiv eiyov, vÓcov ovvrdgoioOo:. v0 'Iralixóv nvvSavóutvoi, 5 
àAÀà x«l ajrol éromOtv sÜrgen(Lovro), «c yovv ücov oUno 
óuouyuoavrtc oi z0U deonórov tueÀov ngooflaldv, 7 uvOtvo- 

B uévyg" Egic ela vj uevoEo vv vQu)v Oecuviv 10 usjAov Qtpaca 
z0c quiovemav viy negl xdAAove, Pxelyg xol rovro: dunínza. 

C xal 7j aizla nagó. uuxgóv éugeg?c. | (31) Afyevon yàg. 100g negl 10 
vó» lloíyuma ueywovüvag, ovg éxeivou xoflaAkaglovg Aéyovos, 
vovt(y vwüg énoqO9uAultuy xav toorac vj; v09 Qooxo "Iodvrov 
ovioyo , tjv xal oU Tagovà 9vyatéga 0 Aóyoc tsxvv. — voro 
à? qv» ügo. 1 Extlvng àvdgl elg ngoqavi; viwà (fg xal xaraqgó- 
vqow, xol à7 v(igiona9Gv ixüvoc àv voíroi Ótwà nolui xal 15 
zoic oflgloncw dvzajióveoD ot xuvqynelhu. xoltoc 1v p goréQu- 

D Óev layvgà xal tlg nóLtuov éxogvootro, xal ot elg Opeuyulauv 
xhgjéviég xuv' àAMjAov ovvioravro.  vÓrs A6yevai xol avrüv 
1óv Iloiysuxo 0oGvvo, viv udynv &yavoxvev, xol voig u&v oqt- 


17. éxgovoosro P. 


bellis prius Italicis exercitatos, nihil sane turbabantur ad propositionem 
oppugnationis urbis, quippe ab Italis defensae, cui dudum generi ho- 
stium assuevissent. nec invitus eodem concurrebat Princeps, cuius di- 
tioni subiectae regiones, Achaia nimirum universa et Morea, viciniam 
Italorum in urbe dominantium formidabant. ubi ergo unum in locum tot 
simul copiae convenerunt, iamque sese ad praelium parabant (nam et 
ipsi pro se duces adversi, audito Italicarum tot copiarum conventu haud 
cessandum rati, ad pugnam ipsi quoque procincti e regione stabant), 
tali, inquam, articulo rerum ac temporis, cum tantum non acie instructi 
despotae milites signum conflictus expectarent, medium intervenit simile 
quiddam illi notae ex fabulis discordiae, quae inter deas tres malum prae- 
stantis formae praemium iaciens tragica eas aemulatione commisit. sic 
enim et nunc foederati principes rixa, hic quoque non dissimili ex causa 
nata, distracti ab invicem suut discidio funesto, (31) aiunt enim quos- 
dam e comitatu Principis proceres, quos caballarios illi vocant, cupidita- 
tis adiecisse oculos in ducis Ioannis coniugem, quam "Taronae fuisse fi- 
liam diximus, in manifestam viri eius contumeliam et praesentis con- 
temptum ; cuius ille haud dissimulans dolorem gravissime «questus est, 
minatus etiam gravem ultionem auctoribus iniuriae, quibus ad ea superbe 
responsantibus certamen accensum est utrinque vehemens, iraeque igne- 
scentes in bellum internecinum inflammabantur, mira brevis commutatione 
momenti, ut qui paulo ante socii communem aciem contra hostes ex ad- 
verso instructos conflabaut, se invicem infesti peterent. tunc Principem 
haec cernentem ferunt indiguatum graviter suos quidem obiurgare non su- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 85 


iégorg qj yuv. PÓnunyruv , 16 € ye Qovxa xal May iuxr- 
cáutvov zAevácot, xol tig yévog, vx vóSoc, Ala» Aaungóg 
€ 
óvudicoi. — xol cg ovrog d quvai, vÓv Nuxgqogov Ozac, Ó 
iuóg &à:Agóg, coU di oxóvw6, uj ovy ncc Aei9:goc àAAÀ xal E 
50otÀog avr0U.  ToUTOa uev? dufgi9elag sinóvsoc voU. Iolyzeno 
1 ger? du glyumoc 
* 
yide 2v GAXog ó "Io&vvgg ugvíoag.  óre 94v Ocio: od- 
*üc (v 10 nüv roU orQur0?, xal oig üv mgoGxéoio , ixsivovc 
yuxüvrac, ztéuac 06^ &noppryvOv vvxzüc Toig ovgatzyoic Óuu- 
»vtraL (0g GUT0G ueT. GUTÜY tOTOL xül (OG émiJ'ijoorvO TOC utr" 
- ^- «4 ^ * - 
102708 IraÀoig, fAaEixol rQvqsgoig ovo:» , si juóvoy. éxeivos 00- P. 5i 
pe.  nÀZjv xaJucrüv ngüg ixslvovg vo)c O0gxovg, à muc1Ó 
$2 v» ^ ' h] é ^ E ; - 1Ó ^ Ni , 
àrjg& oig nsgl zÓv moiíga xol TÓv ajroU GOslqOrv Nungógov, 
et 3 , E] * , - -- 3 - 3 
&)01€ GA cr vovg avvovc Qurg0o9cavrac votc Aooic IraXoic ovot, 
xal Qungqsgóvvog voiz voU IIoíyxenoc, Ouócs xcogeiv. vaUta ovy- 
15 9suévey. Exslyov ,. xul àüvralkaSávrmy» elg vo)g Ügxovc vÓ tego 
ntgu&HuuuTO, OvoQryvvrot uin ueylavo Ev9ev ucv Poualow oov 
llfgocig xol Nxv9uxd) nhiígrq , é&xtijzv di voig voU Hoíyxuxoc 
"Troioig* 1» yàg natéígu xal &Óshqóv civ oig ntgl Pxdvovg B 
edit 1 2 , 3 - * * ', 2224 n 
qíc. à Ó&wvà éniotloag ünovagxüv ngóc 17v uan énola , xoi 
20 02 üntog vüv nóAtquov &üvafláAkeoOot àAAà xal $nó nó0a &vayc- 
Qv, avr0g 00 xazà vorov voic IraXoig ngoceniidéuevoc Óuvà 
inolu. — xal vóre Vyveocav "IraÀol zeguó:douévor, xol àncói- 


stinuisse, duci autem ut tumu!tus auctori succensentem, eum contumeliose 
appellasse, exprobrando etiam luculenter ac palam dedecore natalium. 
cum enim is Nicephorum ostendens * frater meus" dixisset, *apage" ait 
Princeps voce sublata, oculo eum contemptore figens: **u enim spurius 
nec liber tenebrio, vix eo iure aspires ut servus eius sis," his verbis 
baud mitius quam ille vetus Agamemnonis conviciis novus Achilles Ioan- 
nes concitatus in iram non minus memorem et exitu noxiam excanduit. 
moxque ut demonstraret praecipuam se partem harum copiarum esse, ac 
quocumque inclinasset secum victoriam tracturum, missis arcanis noctu 
literis ad duces hostium significat se cum ipsis fore, et impctum cum 
suis facturum in Italorum multitudinem mollium imbelliumque , si eos illi 
adorirentur. cavit tamen, exacto in id ab eis iureiurando, patri suo 
despotae ac fratri Nicephoro, ut salvi uterque innoxiique dimitterentur. 
in reliquos Italos, maximeque in milites Principis , omni vi belli saevire- 
tur. hus inter eos conventis, et firmata utrimque iureiurando fide per 
commutationem sacrorum amuletorum, atrox pugna comunittitur, hinc qui- 
dem Romanis cum Persis et Scytharum manu magna irruentibus, stanti- 
bus contra ltalis, qui sub Principe merebant. nam patri et fratri Ioan- 
nes persuaserat, grave ni facerent periculum intentans, ut non tantum 
abstinerent pugna , sed pedem etiam referrent atque in tutum se recipe- 
rent. ipse porro a tergo Italos adortus magnam eorum stragem dedit. 
tum demum sese Itali proditos senserunt; sparsique in fugam passim nec 


86 GEORGII PACHYMERIS 


Ópacxov. 09 uv 0? xal Ov xlvÓvvov on:£éqvyov, àALà mo1Aol 
TQ ZxvOuxQ orpartiuaTmw GvyxoToAauflavóuevor, cvyvoic voic 
üvorofc virQtoxOpevor &nintov ,. 6440: 08 votc IHégoouc 1jMoxovro. 
xui 7élog arc 6 Iolyxup 9áuvo vwd nagtoóbg ixidev 094opu 
Aa9tv, GÀÀ' ojx Jvvt-10 nagánav* imotóvrtg yg xol abtÓv5 
&xÀtüg oovv. x«l uéya vw dxovul ?v ortvà xaróQO'opa vóT* 
ingátrevo , ey 0g nóvq xégüoc veavaxóv.. vóT€ volyvy 10, 9av- 
qu0TÓ, xol ueyálo ot orgarmyol ümrtveystuevo: Aágvga , àp^ oic 
D xai av:0v 0j vóv vic Ayctac Ilolyuna, in' üvavoljv ovváua 
xal T) mtQl a)to?G OrQürtuaT. TAavvov, xaroyvQucovttc (c 10 
oió» vt nQOttQov xol voUGC xar ÓvOtv v0zOUVC, (0g Énl nÀtioTOY 
qvi4rrou o. Gc yo» énavijov utvà Aaungüv Tür vgonatov, 
xartngea uiv xal üu 0 ZXcgorgyónovkog &v dxaraoracía TÀ 
ngóyuara, oUx OMya Óà xol ajrüg vQ llaAoiwAóyg ovvalgtrat 
aijc 0péteng. «0v uévrowye IIolyxino xoà v0 magsoróc u£v vóre 15 
E 75 qvÀloxj jdocav' ucténara 08 óAojonc vijc nóAsce (t6 àv 
x49" dguüv xal vaUra Qnu9cin xal ui) 10 vijc Óuyyrokuc ovvexéc 
Oiexünroito , sl xol Evvénicev Vortgov) vijc yoUv mnóAecG GAov- 
05c, éroiv zragadpauóvrow Ovoiv, ó uv IIofyenp 1óv aoflagóv 
a)y£vo, xMvac vi faciet xol grt igürov fAénav éxeivov &vaxva 20 
"Pouovíag. eyev énuguudvov c iyorv voU 9góvov, xol ye 
éqvvüy ntiQuv. xa9vnoxMyco9 o: xol elg nódag ninvew faciet ye 


sic periculum fugerunt, circumventi a Scythicis maxime copiis, quarum 
creberrimis confixi iaculis cadebant, alii a Persis capiebantur. ipse ad 
extremum Princeps saltum ingressus arbustis densum ibi tutas se inven- 
turum latebras sperabat, frustra: nam  detectus inglorie captus et ipse 
est. magna tunc res brevi momento ac facile peracta, exiguique laboris 
ingens nec prudentibus sperabile pretium constitit. sub haec Romani 
duces incredibili spoliorum vi ditati , captivum Achaiae principem ducen- 
tes cum exercitu in Orientem reverterunt, munitis prius quantum fas fuit 
et necesse visum est, ut quam diutissime secure tenerentur , Occidui li- 
mitis locis, redux autem post illa splendida tropaea Strategopulus eum 
sociis res haudquaquam adhuc in aula quietas reperit, ac perstudiose 
Palaeologo favens multum ad eius votorum effectum contulit. at Princi- 
pem custodiae tum quidem tradiderunt. postea vero capta civitate (hic 
enim iuvat res principis Achaiae una simul serie dicere, ne si suis quid- 
que posterius gestum temporibus servetur, incommode abrupta hiet nar- 
ratio) quando, inquam, urbs a Romanis recepta est, annis post haec 
duobus, flexit tandem superbam cervicem ea suorum Latinorum. clade 
fractus animus Principis, et tunc primum agnoscere sibi visus in Michaéle 
veram speciem ac maiestatem imperatoris, eum Romaniae principem dixit, 
eumdem professus est rite ac legitime thronum occupasse. denique affir- 
mavit se jam minime dubitaturum procidere ad pedes eius, eique se sub- 
licere ut iusto imperatori, in quo Augusti fastigii totum instar esset. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. I. 87 


- T 
üvrt v:Àelg. — e Ó£ BovAoro , xol Aírga Oidovos $nig ajvoD cv 
» ^ , [5] 2 , 3 *' - € , » , » 
ty& TG xG)Ài0TO , & El pur y€ &Yà xeipag vj n0Àig &xerz0, 0UX G&Y 
; x c , dE: e 
d&iwvro voi Popoloig ToU urótvóc* viv 0à xol Aafftiv &ouéracg P 52 
, » € - ? L3 iL] D 
zugtevtiv xol iyovrug ixavüg ueyoÀovec9wu. | 0. uév Iloiyzup 
510010, ü£i)v xai doUAog ig Gel xexlgoJou xal zt oqutioy Cy& 
ix Baciktag Tác Óovislag ovufoXov* 0 OÉ ys Bacils?g dxovaac 
piv. xol Tà Àízga xol dixyvo)g ixavà (nOAac yàg 2idov xoi yo- 
gag ànóuouay énvroU iv IlekonovvZog ixavàüc dg O:onordag 
oéuvoua u£ya) , ánofAóyac 0 xol ngüóc Tij» eloénata vo 2da- 
- , 
10 z/vov dovAs(av, cc bivrsUO9ev xol ueyoAvveo9au vo9c Pouoiovc B 
xal ye xegdalvem ,. Cyro onsioaoOut và zt90g ToUTOY. ini Qrvoic 
- , - , E - ^ - 2 3 3. 8 e 
yoUv àxfl4AAe. voUz0v Tt Tlg qvÀexic xol rüv Guq' avrüv 000: 
ztguijoav £y qvAaxaic zgooralomogotusvot, viui 06 xal OeEiov- 
z«t Tolg ztQéztovOL, xol oUrmC éavtQ olxewUrot (01e xol &yddo- 
S x - ^ , "€ 1 
15 Xov aviü» xerG0iT7004. z0i00c iÓov ix voU cylov Banzíauavoc 
xatà vua. n)zoogogíav ueylaznv. | ovvéderió ze uevó vara. v006 
ügxovc qguxzovo, (c Aéyovol vwsG, é)ové xol qgv«roa ürü- C 
: e - - 3. 4-3 LI 
Wja«vrag Gua Tolo Àey9eiowv eig ogxovc xai &gGg v&g zta).auvoto- 
TéraG Of 7 0 07 xal dg &cgaAég voig IzoAoig v 
«c ofvoi nodjcc4, 0 07 xol &g &cqaAég voig IzaAoig vüw 


. 12. avtóv] cvro? P. 


praeterea si tractari de sua liberatione vellet, pretia libertatis ei solutu- 
rum quae hàberet optima. haec utcumque Romani, antequam urbem in 
manibus haberent contemnere forte potuissent, nunc tamen confidere se 
et illos ea libenter accepturos, et cum habuerint, non parum inde cre- 
visse suam magnitudinem sensuros, addebat non recusare se, quin etiam 
ultro cupere , subiici imperatori, et clientelae nexu perpetuae se suum- 
que principatum ei obligare; velleque huius subiectionis signum ac sym- 
bolum sumere titulum officii ab eo impositi. his imperator auditis, et 
probato pretio rerum in redemptionem libertatis. oblatarum a Principe 
«(erant hae urbes et regiones, pars non. modica principatus eius in Pelo- 
ponneso, quantam qui possideret merito ferre titulum ac sustinere digni- 
tatem despotae posset), simul etiam considerato quam amplum illi esset 
tantum inter Latinos dynastam clientem in posterum ac subditum habere, 
unde et decus Romanae rei et lucrum accresceret, optimum factu iudica- 
vit accipere quae offerebantur, et foedus. ostensis conditionibus icere, 
pactis igitur secundum dicta initis, educit Principem e carcere, et quot- 
quot ex eius familiaribus superstites sunt reperti: nam aliquos diuturnae 
custodiae miseriae absumpserant. honoravitque illum et splendide tracta- 
vit, ut decebat; tantumque sibi admovit, ut suscipi ab eo ex sacro ba- 
cytes proprium filium vellet in. signum et pigaus. certissimum reconci- 
latae fide optima gratiae. celebrata deinde conventio est mutuo iureiu- 
rando, horrificis etiam, ut aiunt, utrinque sancito ritibus: nam funale 
accensum praeferentes, ubi suum quisque caput, si a pacto resiliret, di- 
ris quam maxime formidolosis devovit, illud. extinxerunt; cuiusmodi cae- 
remonia putant Itali execrationibus seu excommunicationibus more ipso- 


88 GEORGII PACHYMERIS 


zag^ éxelvoi &gopuouv vestros. 200v O£ oquow oi ovv9saloi, 
3 ux»v vóv uiv Holyxia "Poualoi; 9obvos xol faciet 6 avviíjc 
xaTracytv tig Óeonovtlav üvagalgerov và xozà llekonóvvgoov 
zavra, IMoveuflaolav IMatvgv "Tegáxiov IMvU99üv (Avándov 02 
D xoi "Aoyoc à» üpquflóloig ex(9 ev). xol Gua züv v0 ni&gl zv Kwv-5 
, , b hi —-— ^ - , €" 3 
oiégvav Oéua 7025 yt óv 70 uijxoc xol noALoi; fBgvov voi óya- 
Soic, xal ys ai1óv ec cl QoUAov xexMjoSot "Poualcov xol ffacv- 
Aéwc, xolOqqixuov evre3ev sic Qovielac onuctov üánogegóuevov, 
10v 0É ye facilén Gquvóvavta voUrov vQ voU ueydAov üEuuaTt 
jousoríxov ntrià vipijg ÓnooTtio: ovvüpa oic üpqp! adróv,10 
000. xal mtgióveec 00v. xol 07) erri voUTOIc yeyovóvow vÓv ozov- 
E jóv adv uiv ánéotsAe o0v tiuoic ngenovooi , vobc 0£ ye Àn- 
wonévovc à Àírga mzpocenenóuqu. — xot ye o Iolyxap và tia 
xarslaufavt, Ilolyxnp TAyotag xol uéyacg Qou£ovixoc Papaviac 
énugruulóuevoc, xal &ua vÓ PimorZvon uiv utAMjoag ànedi- 15 
dov và AírQu c ngoUnéoyevo. uüv véase xol ig véAog dvonóv- 
9uc Lyov ngóc '"Pouatovc và vijc Popoidog xAetopevog 0gquxiq, 
d u5 ys ó zánac üxovcoc, nagotv»Ocgc xol ravra ngüc ToU 
Quyóc, xol «)voU ye mgoodgouóvroc xol ixevevoavvoc (oU yàp 
tlc ovroicov idóxz ot v0 Qià véAovc anérócodo« noc 'Poualove ), 20 
P 53 vüc ovrOrxac ixilvag Ou)ve xal vo0g 0gxovg nag' ov0cv &iO 
Gc & qvAaxij xol ápixvoic Osouolc , xoi jj éxovoloc, «e Oxofjv, 
rum in quospiam intortis efficacitatem et firmitatem adiungi maximam. 
porro conventionum inter eos istarum capita haec erant, Principem ce- 
dere Romanis et imperatori, iure quam optimo possidenda et in per- 
petuum eius dominium ex nunc transitura, haec in Peloponneso sita, 
Monembasiam, Mainam, Hieracium, Myzethram.  Anaplium vero et 
Argos ut controversa et iuris dubii relicta in medio sunt, uti et tra- 
ctus universus circa Cinsternam valde in longum patens et multis scatens 
bonis. Principem autem ipsum perpetuum fore Romanorum et imperato- 
ris clientem, et in subiectionis signum officium inde sumpturum. vicis- 
sim ab imperatore Principem ornatum dignitate magni domestici honorifice 
dimittendum liberum, cum iis suorum qui tunc superstites reperirentur, 
in haec foedere facto dimisit Principem imperator eo quo par erat hono- 
re, missis simul cum illo qui pretia libertatis, de quibus convenerat, re- 
ciperent. rediit igitur domum Princeps, Achaiae principis et magni do- 
mestici Romaniae titulos referens; nec quidquam cunctatus post reditum 
cuncta quae promiserat redemptionis pretia exolvit. mansissetque perpe- 
tuo in fide pactorum, quippe auctoratus Romanis memorato magni dome- 
stici officio, nisi papa re audita, cum per se indignatus, tum in id ipsum 
impulsus precibus regis Apuliae, quorum neutrius rationibus accommoda- 
tum videbatur tantum suarum hactenus partium Principem stipendiarium 
Romanis permanere, pactum illud dissolvisset, iuramentaque irrita decla- 


rasset quasi extorta ineluctabili vi necessitatis ab homine diris vinculis 
constricto, ac per hoc non sui iuris, nec eius libertatis ac proprii arbi- 


DE MÍCHAELE PALAEOLOGO L. I. 89 


zgórrovrog,  OOtv xol elg v0 ueríntva Gvveytig xal ueyáAo: 
egíc: xal dpgoréporg Óvtgouyac: zóAzuo. — xal ovra ud» 
ingártéTo 1506. 
39. 'O uévro: 0eonórgc MuyosjA viv udv xol àánó vovtov 
5 xoAovJtlc v/jc Óvvduewc (mÀslovz yào éygüro xol nagà vo Tijc 
"Ayotag nolyxinoc 17; ovale), Cr 02 xol nagà vàv Gugl vüy 
7órt otflaoroxoóropa "Iodvvrv 1óv IlokotwAóyov ut9^ Vortgov 
7à 70AÀÀ xaxcOtc, Og xol v ovevQ xavactijvau n&uzay TüY T£ 
qoo» xol vaírQgc Tác OrQaTwsTixiG ÓvvduetG, ntuwac ngóc 
107Magoà 1óv vZc IIovilac o5ya xol y? ànl 9vyavgl yaufigóv éav- 
TOU, xal nÀelorm» ovupayíay Acfuy, nagaódíóoo: vüc Óvváucc 
1i) vig avroU Nuxngóoo ovunzgávrovri xàxelvq , 0c xol ovufla- 
Adv negl 5v Tuxógvqo» roig Gugl zóv Kaícaga, xal udynv 
cvpodéac duviv, nAsorovc ve ntotiv züv Nixaéov nagsoxevaos, 
15nAÀ&lorovg v& xal &AAovg ovc uiv qovtvcuc oUc O2 mégioy Oy xol 
«vr0» aigst Koícapa. «c À' av9ic onovoOv ycvouévav Gero, 
10rt uy và xav 2v zóliv ovungártu, migl Gv ovrixa QrT- 
osvui, Dortgov Ó" ab9ig volg Óvrixoic xol zgoofiiAAev aigsiros 
zu&A xol vóré n&QU voU Óconórov liuyoA, xoi &ünooréAAeros 
207200c 10» Q7ya Iloviíag vóv lMaqoé, xolyet5 nag! ixslvo oc- 
dora. qvAaxj, xovq Ó' VortQov 75c Ósonolvuc "Avvnc &delqrie 
ovonc Moggé &vrauelfevos. | 4430 vata uy ioat9ic ipovu». 


6. cóv deerat. 


trii compote quae requirebantur ad hoc ut conventio rata validaque esset; 
unde consecutis inde temporibus continua et magna inter utrosque arse- 
runt bella, et ea quidem sic se habuerunt. 

32. At despota Michaél in praesens quidem ob eventa narrata mi- 
nutus copiis, quae illi pleraeque accesserant societate principis Achaiae, 
praeterea a sebastocratore loanne Palaeologo plurimis postea damnis affe- 
ctus, adeo ut multum in arto ipsi res essent cum provinciarum tum exer- 
citus, missis ea de re legatis ad regem Apuliae Manfredum suum gene- 
rum, et magnas ab co auxiliares copias adeptus, eas tradidit suo filio 
Nicephoro, suas strenue in idem propositum et opes et operam confe- 
renti. hic cum Caesare circa "Tricoryphum acri praelio congressus maxi- 
mam stragem Nicaeensium dedit, alios plurimos partim occidit. partim 
cepit, ipsum denique captivum abduxit Caesarem; qui pace deinde facta 
liber dimissus ea quae mox referemus ad urbem gessit, et rursum cum 
Occidentalibus Dngna inita captus iterum est a Michaéle despota, et ad 
regem Apuliae Manfredum missus ab eo custodiae traditus est, insecuto 
deinde tempore cum domina Anna sorore Manfredi permutatus. sed haec 
suis locis deinde referemus. 


C 


90 GEORGII. PACHYMERIS 


B. 


P : 
, ' ^ , , 3 t EM LA - 
P 57 gotv(p Ó& v) marQu&Qym véov 7o5e qpoovriov 7, 1c enl 75 
, - , , 
f«ciAela xaractüctoc ToU lloAoinAóyov &vyxu, uiyéha Tig 
j? 
ojca xol &m«geirnroc.  nÀ^v yàg OAiymv, xol vovrOY xciQÜv 
oix £yOvzQv 0i vr» vv &AAcv noAAGy xol ueyüAaov Ovrov ffov- 
13 ^ -" - ^ 
Aqcw iq! « énlcyorv, qavipüc oí à1Aor névrec quéc fovAnc5 
Y J, - 
40v xol yvopme, GyommvOG Crovreg e facu.evoro va^ exelvg 
B áoíovzv» yào focu.s(av e ) v2» xAggotyv, 9v 01o9« 10 
glor» yàg eov e vot 09 17v xAngavrv, 1v 0Aio9« 10r 
i» , ' ^ ».— 3&7 ^ 32 , , 
Til éG7L Aayy&vew xoi vóv üváZiov, ovÓÉ ye 15v &nÓ yévovc, sig 
^ , , , ' c , U^ 
7v magtcq9'agévreg 7101.60xig AavO'Gvovat zoi ot x&xi0T00, OUG 
M MI b] , » c 3, ^ » ^25 € , 3*4 
à7] xol &z000xiu&ctev àv 0 GyodOc Ggycv xoi ev vnqxouv é5e- 10 
(Ceo9ot uod, 1AÀà TZv (E àget? | loc dol 
gold polge, MS er $e. orEUe nol doxpuacios GoITINE 
«v Ggyev uéAAe. — ovv yàg koi ÀvotveA]g voic nÀn9tom, si- 
Óózov vOv dg Óügynv xovactávrov éni vívt xol 9octxAi9 oov. 
C iargóv yàg ovre vÓv ix TÓync ovrt vOv ix yévovc tlg v0 noidiv 
vyelav 1oic vocotouw d5i0yoecv einouuev* xol el àx yévovc 1óv xv- 15 
Bspvijocovro, iyxgrvoUuev , xovanovzio12v uüAkov 7] xvfegvnvnv 
&norijoouer 1j) vij. — xivOvvetem O^ oUzo xol zóv uüAXov «a9dg- 
» 3 j3 , -] ^ ^ , , $i 
Ot(c ET. OUY zt.040cvO&QG &lg 70 xaldg faciev&y Óctousvoy &xa- 


II. 


A Arsenio patriarchae novarum solicitudinum initium attulit magna et 
ineluctabilis necessitas imminens evehendi Palaeologum àd imperium. nam 
praeter paucos momentum non habentes, quod eorum suffragia multitu- 
dine contrariorum obruerentur, concordi omnes studio in unam senten- 
tiam desideriumque conspirabant Palaeologo ut imperatori serviendi. vul- 
£o ut optimam laudabant eam demum principatus formam, quae principis 
delectum non praerogativae generis addiceret, ac sic permitteret arbitrio 
sortis, cuius temerario iudicio velut caeco aleae casu non solum indignus 
interdum praeficeretur, sed in summum saepe locum irreperent pessimi 
homines, et omnino tales quos si satis exploraret gravis et accurata cen- 
sura, vix in infimum subditorum gradum admitteret. tutissimum esse il- 
lum igitur eligendi modum, quo vita eius et mores qui promovendus est, ' 
ipsorum quibus est praefuturus subiiciuntur examini: istam enim rationem 
et populis aeque utilem et ipsis principibus, utique per eam intelligenti- 
bus cur et ad quid officii vocentur. sane numquam dixerimus aptissimum 
. fore illum aegro curando medicum, quem genus aut fortuna commenda- 
rint; et si ex genere gubernatorem navigantes adsciverimus, demersorem 
potius quam utilem. rectorem imponemus navi. periculum porro esse ne 
qui sunt in regno.nati omnium. sint ineptissimi ad percipiendam institu- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 91 


e - 
$agrov sivow uáliora , Gua yevrrOévzo xol Guo Tovgaic xol 
, - c , L] 
onarüAcig magolngg9évra flaciaxoig, vqtógevovonc uiv xoAa- 
xtlag, àxmoóÓdv Ó' otonc GAÀn9slac, xol vv xaxioraw t6 xaÀ- D 
, € Lj c ^ , » el ^ ^ 
Aiozaov onoxogitouévov , wc 0 zaAoióg Aoyog &yev | Ove xol vÓ du- 
* , - , 
54A fijcriv üxovav fjv ex xoldxov 1Q Guo uev &gyovzt Guo 08 
- * c , 
zcyovti, xü» Tig vovOerü» vzoygvsy, «c Ovovovg xal xáxi- 
, 
croc Ouef/GALero , Gg Tv nagaivsow ng0otaEw iyóvrov. — ot Ód 
3 T 
xol và yuvóueva. dvoyegatvovtec oUdév jtrov xoAaxevovotr, àzo- 
csuyvvovttc ztÀéov v0 uergíov vóv &gyovra, xal zv» vUqov ovy- 
; à E " s 
iOavZovow.  éxtvoi Óà dont nl oxqvijc Qi4qoga ngoocntia zt- E 
) ^ Er SY, ; , $i y D » 
Quuidéuevor, móc 10 &glovoc Bacikevev v0 yévog éy£yyvoy otov- 
q04, (UOztQ iv voi ngurcuc vOY ontguávuv xarofloLoig Bacuu- 
xy 1wüv Óvvaueov c égíotmv ryeuovíiar ivovotv. | ravra Aé- 
- , 
yovieg énéxewo nÀ£ov làeiy 10v Ótonózgv xai oveqmqógov, xal 
- 3 
i51vvrto» zpocavayxüLovitc Gv»&yü. dv yàg xol 0 IlaLoiolóyog P 58 
iyreUU:v ovyxgorzgOég và a$rà Àéymv, xoi cg d uj &Svoc TG 
€ , , A*Y € 2c ? c 2 * ? LE ? ^ 3 
qytuoviac xgideim xoi 0 éS avroU , av10c évrtUOev éxeivoy &z0—- 
Ayugiterot. — nÀnv xal noÀÀó viva xocrog9oUv VnigyvtirO, TV 


tione disciplinam atque artem recte administrandae reipublicae, quippe 
quos et deliciae, in quarum sinu nutriuatur, et assiduae imperantium 
pestes, adulatorum greges, ita depravant ut nec sensum habere veritatis 
assentationibus exclusae, nec iudicium recti et aequi, aut formam capere 
moderati regiminis valeant, utique cum qui eorum et latera obsident et 
auribus insidiantur individui comites, ad gratiam loqui omnia parati, pes- 
sima quaeque, ut vetus verbum habet, pulcherrimarum rerum appella- 
tione cohonestent, usu subactis principum animis ad ista et toleranda et 
credenda, adeo ut etiam libenter audiant viles istius faecis hominum vo- 
ces, quibus modulatam etiam sibi videri aegrotantis principis tussim pu- 
tidissime garriunt. quibus si audeat intervenire quispiam sapiens, et quae 
vera et iusta sunt hiscere, continuo ut defectionem meditans et homo 
nequissimus traducitur,' iis siquidem qui sic imperant omnis admonitionis 
loco absoluta et liberrima quidvis imperandi licentia est, cum interim ipsi 
quoque qui ea moleste ferunt, accinere assentantibus cogantur, et ultra 
omnem modum qualicumque principi encomia vel maxima dicere, quibus 
scilicet magis magisque tumidus eius animus inflatur. atque hoc genus 
principes, diversas sibi larvas velut in scena imponentes, ad optime im- 
perandum abunde putant sufficere generis regii claritatem, quasi nascen- 
tium in purpura primigenia ipsa semina vim quandam arcanam secum fer- 
rent, dotium ad praeclare imperandum necessariarum praebitricem. haec 
dicentes exardescebant in impatientem instantiam videndi praepositum re- 
bus verum dominum et corona dignum, seque compotes votorum, utpote 
subiectos principi eius formae quam descripserant. is quoque ipse quem 
istis vocibus designabant, Palaeologus eadem illa loquebatur, addens 
etiam se, si forte imperaret et filium haberet non praeditum dotibus ar- 
tibusque ad bene regendum aptis, ultro abdicaturum redácturumque in 
ordinem, his inserebat promissiones magnificas perficiendarum, si cecla- 


92 GEORGII PACHYMERIS 


p. /xxXgolay üvviyotv cov, vo)c 0^ iegeuévovc xol nov 00 
perglov viuüv , &5leug v& ueylovoig xol vovG GSlovg vv àv vEÀ& 
noofifatev , xol xolotig osganodtyeoOot Qixolac, xol vo0c &g- 
genüg xgwolvrag iyxaSuovüv, dw xol uda xol zQutiOTOV vÓV 
Kaoxóv Muyazjk xoi Xevoynosiu énuexMguévov, £0 1v Aóyov xoi5 
vÀv vótov Lyovr , dv vd) dojvol oi xol nQoroncnxotjric ndo 
ofieo9iy Ulp ,. «al oi Sékuv Gonkoijric onovéSor, 1g à àds- 
xáotog xol &regiD9'eitoc xglvouv. — Vr v6 Adyov viuíjoot xal vo)c 
&y Àóyg negl. nÀelovov vv &ALov mowiy. | 10 ÓÉ ye avooruozi- 
xóv vntgayanüv, xoi Tüc xévov ngovolag, xüv i» noÀéug mi-10 
7z'T0:6€» xü» üno9v5oxoiv , yorixüg &yxaSvotüv volg mou, xv 
viGiY Oi yovoixeg x«rà yoorQüg iyoisy v0 xvoqopovusvoy. — elg- 
zgüEeov Ó' àóixov urÓ* Ovoua elyot, 502 yogav oióvat Ói- 
BoXaig, &oyoüvrog uiv voU inl vabrouc uovouaylov , éoyotvvoc 
0à xol voU cidgov, cc éngovuuérov xol xwóivov ucylozov , &15 
vic T0Àuq Tüv Ovvauévov xol £v &gyoic én£ye 10» uiOpor xa- 
vavàyxáluv. và 06 vij noJuvelag ovvo áqóflwc àv egrvy 0i 
vrotic9o1 , dove xal vo0G ünogoUvvag xal ixavdg vijc ntguvalac 


6. xol] zo? 


raretur imperator, laudatarum ef cunctis expetitarum rerum. . ecclesiam 
quidem sese'in altissimum fastigium evecturum, sacros vero ministros ho- 
noraturum exquisitüssime. praeterea magistratus et praefecturas non nisi 
dignis. ex primo ordine tributurum. iudiciorum curam. suscepturum, ut 
iuste ac sine calumnia fierent, aequique tenaces et inflexibiles ad gratiam 
ei rei viros praefecturum. cuius rei iam nunc specimen et quasi pignus 
dedit in quodam notissimo tunc et omnium primo iudice, perdocto illo 
quidem et consultissimo iuris, sed iniustitia infami, unde illum malum 
Michaélem et Senacheribum vulgo vocitabant. quem specie honoris in 
posterum coércuit: extinctam enim prius dignitatem primi a secretis re- 
suscitans ei tradidit, subiiciens sic illi assessores multos probos viros a . 
secretis, hoc est arcanis suffragiis iudicaturos, et sic citra personarum 
acceptionem sine ullius respectu ac verecundia, quod iustum esset decre- 
turos. pollicebatur etiam sese literatos eximie culturum praelaturumque 
cunctis. ad haec eximiam erga militarem ordinem caritatem promittebat, 
Stpendiis ad diem numerandis, donativis repraesentandis, eorum vero 
qui in bello cecidissent et in obsequio reipublicae vitam profudissent li- 
beris, si quos reliquissent, debita patri praemia reddendo; in eoque tam 
diligentem fore, ut si cuius occisi militis uxor praegnans superesset, foe- 
tus in ea concepti providentiam gereret, eique servari mortui parentis 
honoraria curaret, iniustarum porro exactionum ne nomen quidem audiri 
passurum. nec locum daturum calumniis; unde iam nemo ad earum de- 
pulsionem singulari certamine decertaret, nemo contactu ferri candentis 
innocentiam probaret, satis gnaro unoquoque magistratuum magnum mali 
gravissimi sibi periculum impendere, si vel tantum conniveret, ut quivis 
delatus ad experimentum massae candentis adigeretur. spondebat quin- 
etiam summam securitatem pacis publicae, per quam etiam tenues et prius 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 93 


Lyoyrag énideixvvuétvove 1 Dnágyovro xvdgolo9«: xal 10 naga- 
zay pu) ÓtÓibvou. — ànl nct» 9zaxovaw vijg éxxAnolac , xol un- 
1éga, vos vry cc exóg fytioO0t, xal nüv vÓ eic xaTácraciw GUTiC 
ngcyuurtUiGOou. — vüUTa ÓÀ mgoccti9ei, Uri xal iy $zrovolcuc o 
52gofaciuevm» jy» ToU xaraqgovtv cüv éàxtvrc mgovopíew xoi 
Baciixüg xoremalgeaDot ,| Dove xal 0n noXAotg vóv novQikgyy 
AvniioSuat xol TZv ToU Ac0U zQocracíay &mongoonoiicJot, ur- E 
Oiv xüv Ouxalug $uég wu Ayo: sigoxovóusvov. — 2v obv zót€ 
v narQuágym, xaloig vOv ügyiéev và elc 10 uéAXov zgoun9ic 
107» , durzol zwvec Aoyuouol zrgóc Guqóvega «gotovrec xal &xa1égu- 
9i» loyvgol. re yàg ngÓc vv c Bacikelac vréktiav ázoflAé- 
peius , xol vÓ mag üuqoiv facio, ToU uiv vtoxouovuérov 
zoU à ivegyovvroc, ügycoOus dg xaÀóv óuoU xal TQ VnugxóQ 
curüoioy xartvÓovy. —mgóc dé xol và u&)Aovra zQocyevioto9«u, 
15 Guo uv 7E v v5v ixavijv nAggogogílav énl vàv0gl eiyoy àx nÀei- P 59 
crov, Guo Od xol iE Qv vórt jnioyvovuérvov x«vQxovoy, vntQ- 
anodsyouévoig ixeoav và xoà fov] ngayOroóutva. Ort 0" ub 
znüAw ngóg vt T0 oU &vOg dgulovtlrvóv v€ xoi aycgldevvov xai 


egentes iam tantum abundarent, ut nec ipsis deforet facultas ostentan- 
darum opum et se familiamque domestica copia honestandi, omni prorsus 
metu vacuis. super omnia obedientissimum sese, ut par est, ecclesiae 
praebiturum, et matris illam loco ducturum, nihilque non moliturum quod 
ad eius statum pacemque servandam videretur conducibile, in quo ut 
abundantius religionem ostentaret, incitabatur spe comparationis a populo 
instituendae factorum suorum eius generis cum contrariis exemplis impe- 
ratoris nuper defuncti, de quo sciebat invaluisse suspicionem haud magni 
eum facere ecclesiae auctoritatem, efferreque se in eam fastu regio. unde 
et contigerat eo regnante multas offensiones et dolendi causas patriar- 
chae offerri, adeo ut is iam non auderet suscipere patrocinium populi, 
nec deprecatorem se ingerere in periculis miserorum, quoniam non spe- 
raret se auditum iri, quantumvis aequa.diceret. tunc porro patriarcha 
et ii ex antistitibus qui futuri providentiam habebant, cogitationibus in- 
vicem adversis et valide utrimque in contraria incurrentibus distrahe- 
bantur. quando enim bonum imperii statum reputabant, praeclarum ipsis 
et populo salutare videbatur, administrari rempublicam nomine atque au- 
ctoritate simul iunctis principum duorum, alterius pupilli et in perfectam 
aetatem debita cura educandi, alterius per se valentis resque opera con- 
silioque propriis gerentis. rursus cum extendebant animum in provisio- 
nem rerum futurarum, hinc quidem occurrebat quantum expectari boni 
posset ex imperio Palaeologi, de cuius et sapientia et bonitate et forti- 
tudine plene sibi persuasi videbantur; eoque momento haud dubie pro- 
pendebant in eam partem, quae tali tamque probato et parato impera- 
tori, tam fausta et optabilia tum promittenti tum idoneo praestare, cer- 
tam et perpetuam collati iam honoris possessionem optabat. iidem tamen 
ubi deinde reputabant secum quam tranquilla, concors, a dissidiis et fa- 
ctionibus secura seiunctaque sit singularitas imperantis, e contrario quam 


94 GEORGH PACHYMERIS , 


, , ^ 
10 ini dvo oraciancTixÓv T£ xal u&yiiov évvorootty, v6g 9* éza- 
€ 
1éoo 9v éziflovAág xal vc Vnowlag évüg enl 9&vepov, xal véLoc 
c ^ 
10» dg &vl xívÓvvov nagà voU xgavroovroc, Óiquvovy xol àng- 
, 5 ^ - 
B yógevov.  &ivou yàg 3?v Gacielav xol &AXco6 oru uev ópexvóv 
' - ET c ^ ) » et M y E 
xoi TOU zGyTO0C &Si0Y , vnzonutixOv Ó' àÀÀcc, «ore xol ur ovoov 5 
- ; 
xaxiav tlÓmAonodjoot Óià v7)v ónowílav xal ovcav ueriévat naga- 
, * ^ - 2 - c e , LI ^- , 
oxevübay 70v» énl 1/;c &gytjc , cg ovre uóvoc &oqolac Bacusié- 
^ ^ vo € s Ld € 
covra , &v xal 7 uj 0vto, uezír. — 0 Óé vig ngóc vara xoi vzo- 
3:9 - , »€ LE - , ? 
oréAAou àv, vQ pu "www GÜixoc ÓóSot 17; uovagyíe éni9éus- 
, / 
voc, Goqóv vwv& A0yov xol naAutóv ex vQuyqi(ac eivat vOv Eau 10 
- b à ^ - /« - 2 J ^ , » 3 
goUvra vóv éni vjj 0óEn vc &umxlac udipov , Aéyovra , &ztQ àÓu- 
- J, [A | Jj , , - C o M 
xtv Ó£or, vnég vvgavviüoc x&AAiwrov üdixeiv. —vaUv^ ixtlvouc 
- Y - 
Aoyibouévoig Ófog énga xol nagà vata uiv nigolov tjoay vo0 
, , 
ztQATr&Y , TOUT(Y ÓÓ ngooxQovóvtQv Tro)G Aoywuo0g &9yol ztgóc 
^ - 3 » e YE] J - $3) € ^ 
10 Ópü» 5Oav, x&v 0000 xcl d)gucv Aéycv. — vix Ó' Opwog v0 15 
, - ^ 
D uógouoy. — xol roO uy v5v &gynv éyyegi;uv àclvo ot nAdovo 


13. éxoig P. 


infida, instabilis, ad rixarum seditionum et civilium tumultuum praesens 
periculum exposita sit duorum in uno imperio societas, quae utrinque in- 
Sidiae, quae suspiciones, quae machinationes uniuscuiusque in aemulum, 
ad extremum quae clades quamque tragicus exitus maneat imbecilliorem, 
postquam potentiori aut feliciori succubuerit, haec, inquam, cogitantes 
revocabant damnabantque vota illa sua et consilia priora, toti videlicet 
defixi in imagine miseriarum imperii discordis. existimari quippe vulgo 
imperium rem in primis expetibilem et quantovis bene pretio parandam, 
praesertim iis qui eius gustum experiendo perceperint. idem porro esse 
suspiciosissimum negotium; nec quiescere umquam animos collegarum in 
suprema potestate, quin se inquietissime torqueant curis anxiis in se in- 
vicem intentis, imaginante unoquoque de alio infestissima quaeque, et 
aeque ambobus tam saepe sine causa quam semper sine venia sese invi- 
cem insidiarum capitalium suspectos, immo reos et convictos habentibus, 
atque adeo in ista inquietissima vigilia suspicionum anxiarum et iniquis- 
simarum spem ac rationem secure regnandi sitam esse ducentibus. quodsi 
cuius forte a vi scelerata perfidisque fraudibus in collegam abhorreat 
animus, et famam crudelitatis iniustae vereatur, occurret statim in sub- 
sidium ambitionis contra humanitatem vetus e tragoedia oraculum, quo 
edicitur, si ius violandum umquam sit, minime vituperabilem et maxime 
tempestivam eius violandi causam esse plenam in solidum acquisitionem 
supremae auctoritatis. talia reputantes, et quae ex istis pronum erat se- 
qui metuentes, ecclesiastici proceres impelii se sentiebant ad favendum 
ambitioni Palaeologi: rursus vero incurrentibus ex adverso miseratione 
pupilli principis ac fide in domum Augustam, segnes ad agendum , muti 
etiam ad loquendum quae opus erant reddebantur. vicit tamen divina 
praedestinatio quae imperium Michaéli desponderat: nam ad huic impe- 
rium decernendum plerorumque ac ferme omnium sententiae conspirarunt. 
appositum id tamen in mutuam cautelam communi consensu temperamen- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 95 


^ ^ , 
ylvovzat, xal ayidóv mávrig* Ogg O^ QumeOoUv vog qugixOsoiv 
et E] - » € , ^ , Li 
üpxoicg, dgaiov ty&w vnég Ourégov Jürtgov roU uj Ti ÓttvÓv 
BovisoacO9a, xar? doy 1096 Baciéac, vüv &xóvov Éyüju- 
cuv. (9) éro(umg 0' ágrgovv xci 10 ÓoxoUv roig ngarroué- P 60 
- - € 
5voic zngooíorucJou iqéca voU vaUra yevéoOot. — wc yàg ai ye- 
- - , - 
yovvia: ovv9toío: 109 IlalaitAóyov ngóg 1üv nánnov voU faci- 
á * c Ó 2/3 - , Ü , Ei ' , A - 
Aéwg xol ai ÓV üqogrouóv tuntü0wotic, 7) urjv ui Tt xarà ToU 
- , 
yévovg voU facisov fovisvécucOu:, naQá vo» ngovrévovto, * 
0g i010» àoá 0 tv GQyitgétov ovAAoyoc 1GC ovvO xac éxei- 
c) io1üv ügáyvrc 0 TüY GQyitQ yog 1&6 5nxac 
- - , 
i0»vag ÓiAvov. quj yàg &ivou 10 1010UT0v. xarà TOU fjacikeVovroc B 
xüxicrov BovAtvua, GÀÀÀ uüAÀov cvregyíav Tzc Baciktag xoi 
, 3 LA ^ ^ - 3 - ^ 
ovvixjoncw dá0ikdoyov, xat xcigóy ovvougou£rov 77; &gyijc ví 
»ép 1ijc Bor9slag yorLovtt. — vüg voÜvrtUOtv Óé Àv 0pxav ovu- 
t i6 ?j S xen » o t 
- ^ » 3 , er 
Bácuc ini T000U10v 10 loyvgüv yt xol üÓuAvrov dore xoi vüc 
152:901épag ovrti»at vosvutc , (c xoi Gugorégouc zóv IIaXatoAóyov 
? » ^ , ,? , 2 ^ '2 ^ OW d 
éyéyso Qon ,| & nou TQ) vég éniflovAevoi, — 00 uv 0£ &AÀÀ zal àv- 
, 2f ^ 3. , ' & € , 
Ti07Q0QQG ébyrti 1v &g&y 1í9toO0t xol vovc 0gxovc yirteodut, C 


tum est, ut ambo principes iuramentis quam maxime horrendis, diris 
etiam execrabilibus additis, obligarentur ad fidem invicem caritatemque 
praestandam abstinendumque a vi omni ac fraude, quae in alterutrius 

erniciem tenderet. (2) ista porro vel occasione vel praetextu novorum 
luramentorum facile sacri antistites relaxarunt, quod ad rem quae age- 
batur quamque multum optabant putabatur necessarium , siquidem ne no- 
vum iuramentum rite a Palaeologo conciperetur, videbatur obstare adhuc 
vigens religio veteris iurisiurandi, quo ille avo pueri principis dudum sa- 
cramento fidem addixerat, non in ipsius tantummodo personam, sed in 
stirpem eiusdem ac posteros, additis etiam anathematum , si falleret, in- 
currendorum devotionibus ac diris. quae nunc omnia coetus praesulum 
ut telas aranearum disrupit ac fecit irrita, magno consensu declarans, 
quod fieri Palaeologum contigerat participem imperii, nequaquam esse ne- 
farium et fidei iuratae contrarium facinus, sed utilem reipublicae collatio- 
nem operae in bonum imperii, et conservationem principatus ei ad quem 
de iure spectabat, sine ulla spe potestatis istius precariae in prolem suc- 
cessione transmittendae; quae salutaris tum rei Romanae cooperatio per- 
opportuna et necessaria iudicabatur imbecillae ac tali auxilio egenti pu- 
pilli principis pueritiae. itaque nihil obstante prioris.sacramenti religione, 
novum iuramentum ratum fore inviolabilemque firmitatem habiturum, 
quippe cum neutra conventio quidquam alteri contrarium habeat, quomi- 
nus ambae valere simul possint; unde fore ut duobus deinceps totidem 
foederum sacramento sancitorum vinculis constrictus Palaeologus tenere- 
tur, et si ullas umquam collegae puero insidias strueret, duplicis periu- 
rii reus foret. quae Palaeologus admittens vicissim petiit devinciri mutuo 
quoque iuramento ad securitatem ,suam adolescentulum imperatorem , im- 
precando et ipsum sibi diras et anathema, statim inevitabiliter incurren- 
dum, si quidquam umquam adversus Palaeologum machinaretur aut age- 
reí. haec uti convenerat processerunt, conceptis utrinque iuramentis et 


* 
L 


96 GEORGII PACHYMERIS 


&' noL xol 0 véoc xav' advo uskevroac Qengdsoro, dc 0S &vdy- 
x5jg oig ovvoig ivéyeoOqu, — ngoplalvet vau, x«l ygoqatg ot 
0gxo. xuvacqaMLoyrot — xol 0 yo&qcv 0 eg ngoraon«osjriG 16- 
P 61 rayuévog Koxóc 5v. (3) várveros 02 xoi vo0g ónovirjnors vig 
"Pouotdog üuvéaw in? Gugorégoic 0gxov OovAslac xarà Ó ovvg- 5 
9sc* niv ngooéxtwo voic ovrasQ euiévoic en? doqolslg xol Gu- 
qorégmv uelLovi, 7j uxv €roiuov. evo 10 vnixoov én^ ixelyov óg-.— 
pv qovooy xügl, Og àv émdovAtvoo: Qeaxéog. — gxwuórovy 
yàg uerà vüv &AAcv xoci vovr0, xarà qóffov, oiu, 7  zgtiuv 
B &Ang9uvQv. 8 0^ oiv, àAX' otóiv àv xaTeyvoíz viG ucitov vv 10 
vot ngavvóvrov 1j 10 éuqvA(ovc zoAQovg TQ xoi ngo&evedv, 
& zort rovro ovufai.  Üucc i0óxu vaUra, xoi dg Qpyov và 
flovisvóueva zooífouvov. —x«go cvoryagotv àJovy, x«l inl 
vv &ylo» sbayyshiov djvvov 4j us?» xal Gugorégor QovAsvety 
C xol vaUz' Prev. | (4) céoc Ó' 7j xvola nagijv, Tuc 2v, w615 
égorj91 , "Exovouflauivog vovurvía. xoi ngüzoc ovzóc 0 elc fja- 
ciÀslav npofifabóusvog Quvoev nig voU zoid0g và tixóva xol 
Baciéoc , nAQv o)y Qc dovisiocv àAX cc ovuflovieóoov ?x- 
vq.xal uróiv üvixcovov uskevroov xov. énifovity. — uvvov dé 
xol ot péyi0TüvtGg, xol tg Oovievoovrtg Ój«porégoig, xol 920 


re tota in publicas rite tabulas relata ad memoriam firmitatemque irrevo- 
cabilem, scribente ista et authenticis commentariis mandante Malo illo, 

uem diximus, antiquato prius et eius causa reposito primi a secretis 
officio donatum, (3) edictum quoque est ut per omnes Romano imperio 
subiectas regiones omnes utrique pariter principi sacramento fidem obse- 
quiumque suum de more obligarent. sed ad maiorem utriusque securita- 
tem consuetae talium formulae adiungere tunc visum, deo similiter teste 
firmatam, professionem et promissionem universi populi, bello et inex- 
piabili odio persequendi eum e duobus, cuius essent in collegae vitam 
vel nefaria vis vel insidiae deprehensae. tali extraordinario additamento 
populare iuramentum cumulatum metu magis, ut opinor, nimio proclivis 
in regni societate dissensionis, quam ulla satis magna utilitate remedii ad 
tantum mali praevertendum ancipitis. nam si recte quis aestimet, istud 
profitentes belli iam tum civilis et internecini signum tollebant, ex prona 
et vix evitabili suspicione facile ac cito exarsurl. caeterum qualicumque 
consilio, ista sic tunc decreta ex executioni mandata sunt, Romanis ubi- 
que viritim universis, imposita sacris evangeliis manu, iurantibus se et 
fidem utrique principi concorditer imperanti subiectionemque praestituros, 
et si quis ipsorum in alterum insurgeret, auctorem iniuriae publice ultu- 
ros. (4) iamque aderat inaugurationi designati Augusti dicta dies, quae 
fuit, ut dictum est, kalendae fanuariae, quando is qui ad imperium eve- 
hebatur iuramenta, de quibus convenerat, primus conceptis verbis pro- 
tulit, fidem per ea obligans puero principi, non ut ei subditus futurus, 
sed ut consulturus ac suggesturus opportuna, nihilque in ipsum insidiose 
moliturus, iurarunt post ipsum optimates se utrique subditos futuros, et 


, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 97 


&pvvobryzeg aüc(za , jv n0U v6 éniflovkevou , TQ éniflovievOévri. D 
^ cer : , - € * 243 -5 , £i 
xol oUrOQ vtÀtOOévrQv viv Ogzty , &07i0u Bacuaxy évilovet 0 elg 
[1 , c , € ^ , - - 
ijv Bwcielav evoiualoutvog, zQO:ov vw moÓt roig aciAizolc 
ovufOAoig ivaguoc3dg, xal ztgoiv Ey9ev uév. Goyeoév Lv9zv 
50à utywrévov àágJeg dvaxrogiuxoig moukrvoig xol xgórorc mag 
návrQy dueyalvezó v& xol équuicevo. 
- - , 
5. T6 X ivieiOev ol uév $c yegovalag ngooraovot óg- P. 62 
, , M 1AÀ * » À ^ ' 2j 'Ü * 
quxlog éveasuvóvovzo. — xol &AÀLou uév &AÀAa 1& u£v dídovro zó 
3 
0" à» $nooyfotow iav, zÓv Ó' av140cAqov lo&vvgv, uéyav 
10 QJouéovixov üvra, 77 v00 Topvixtov Kovozavitvov 9vyozéot ngóc 
, - X 
yáuov xowmovíav ovv5ouoct, xàüv iv ávofloLoig 5v 10 GEimua. 
S4üzsgoy 0d àv G0dig v Kovozavztvor , Vr Vyovsa iv iduseuc, 
xarà xoigóv Tiuüv o0106 Kaícaga ngo9vuovpevog, ovviouorte B 
- , ^ - ^ Lr * 
0à xal atvà z90c yéuov 1?» 700 Bgavá zaida tiytvi; ovGay, co- 
15 pó» 71 n0i)v xai votc £y véAe voic xrótot ngoonowotuevog. — xal 
v0)6 u£y 15c yegovalac ovrt ueyaAongencig éQégineve, ztgovolac 
v0btoig inaiEoy xol ngooti9é(c, x«l yolouv &qutig xoig nüot, 
10v Gya96v 1à uev Aeufl&vovoi: và 0^ XniLovow* 30 0d ovQavis- 
qixóv T6 xal 17v nÀgOi», vo?c uév xaJnusgwaotg quAoue C 
200g:12e, xal yovcoflovAAor 1 $ntoyguéva zovzoi; énAzngov, xol 
* M L , , , c 2 , ^ - 
z,006 10 uéAÀov tvQvuoiégovc xadíota «cg &Javarovo v4G TZG 
Loc ngovoíac xoci và ÓiÓópeva oirQgécws volg nawiv tZovzag, 


si quis ipsorum insidiaretur alteri, statim ultionem de insidiatore sumptu- 
ros. sic consummata iuramentorum ceremonia, designatus princeps scuto 
regio insedit, utroque prius pede imperatoriis insignibus ornato; et ma- 
nibus hinc quidem antistitum inde optimatum sublatus, acclamationibus 
et plausu, quibus excipi novi imperatores solent, ab universis salutatus 
et Augustus declaratus est. 

5. Inde senatores quidem officiis pro cuiusque meritis honorabantur, 
et aliis alia partim donabantur partim promittebantur. fratrem vero loan- 
nem tum adhuc magnum domesticum sebastocratoris ornare dignitate ae- 
quum censuit, et ei Constantini 'll'ornicii filiam matrimonio coniunxit, de- 
stinatam dignitatem in tempus aliud differens. alterum vero fratrum Con- 
Stantinum in privata tunc quidem adhuc reliquit sorte, suo tempore creare 
ipsum Caesarem habens in animo. dedit autem et huic uxorem Branae 
filiam sane praenobilem, sapienti consilio affinitatibus patricios sibi de- 
vinciens, et senatores quidem in hunc modum magnifice demeruit, pen- 
siones iis adaugens, et donis superadditis cumulans, cunctisque gaudendi 
materiam offerens bonorum vel collatorum praesenti fructu vel certa pro- 
missorum expectatione. iam exercitum ac plebem varie delinivit: nam 
et plerosque quotidianis donativis iuvit, et quibus per diplomata bullis - 
aureis munita promissum aliquid fuerat, cum fide repraesentavit, sic illos 
in futurum securos et bene animatos eíficiens, utpote iam certos proces- 
sura ipsis et liberis eorum in omne tempus ad victum decreta subsidia et 


Georgius Pachymeres I. 


98 GEORGII PACHYMERIS 


1obc 0^ i9sgnevey , dvouyróc quXaxc xol zgsüv Oyuooiv àzo- 
Aícv voóg OqAqxórac, Gnogovuévorc v6 và zgóc Lo»» OidoUg 
&q9ovovsQe , xol ye volg qOmuéroig Gjiívov xol quioviuóré- - 

D gov zgoxéov 10 Óuwaéc, (ov! sivow Guo uév Aveveyxeiv meol 
vo) vue xol Gp zooBaive yoduuo ff'aoiaxüv moooráccoy éxel- 5 
vq 10 x«z& (ojAncw , s xal dvol yoOvor; Voregov üveAduflave 
và ngoozerGyuéva. —xüv no) vig iq? oic eyev Óylotuevog TÓ 
yocupuo. vijc z&9rvoc ngovrévev, e090c quviv Qeviégac iyu 
voc uv 11v Óócw &n&nglbero , cc «y xougi) udev Gxgifielac xol 

E z9000y/; txov vÓ ytyovócg. 10r 0€ xal nÓAM vro ToU xowoU 10: 
vupuilov PEeqóger, xol Omunyogáv voiz ovvaleyuévoig ngóg xógtv 
ünacar , dt! Guqozégeig ixelvoig vila 1 xojucra, xéOqv 
Axginvov xvynóóv ovAL£/ovaw. 

P 63 "H» vaV:a, (6) x&xdvog piv xovoyvgo?v vàg Gxgac 
ngojgyov zoio0putvoc, pu 08 xal drAonowdusvog advi noooq- 15 
n ijv Tj Bacikelag àvéggrnow, ài QuAodsgiag Éy»« xo- 
Qsv, Audv zóv víov iv IMoyvnoía, Bacüaxdc, wg tu, 9c- 
Qu7évOuEVOY.  Ov»tínero Óé.oi xal &nav vÓ OrpuTioTiXÓY zt900- 
onílov v0U Baoukéeg ue9* Or. nAslovnc eüvolag xoi ngócg v0 mo- 


12. djuporégoirg P. 


frumenti demensa constituta. plebem vero praecipue demulsit aperiendis 
custodiis, et iis qui fisco quid deberent nec solvendo essent, liberis di- 
mittendis, praeterea largiendo liberaliter alimenta, et passos iniuriam 
consolando, vexatoribus eorum condigno supplicio multatis. et inerat 
multa popularitas in modo haec agendi, facilitate et amabilissima beni- 
&nitate largientis dona per se grata multo reddente gratiora. quippe non 
raro statim ac quis de sua quapiam necessitate retulerat ad principem, 
is sine mora diploma regium ipsi quod postulabat asserens in manum da- 
bat, unde is laetus abibat, etsi nonnunquam non nisi post biennium pen- 
Sio numeranda perscriberetur. quodsi quem, ubi scriptum legerat, tae- 
deret morae referretque diploma et gratiam repraesentari posceret, pla- 
vidus ille ac renidens recognoscebat scriptum, et ubi revera dilatum in 
secundam indictionem donum videbat, ultro damnabat scripturam quasi a 
parum attento minimeque assecuto mentem suam librario formatam, iu- 
bebatque corrigi. his et similibus de causis profundebat largiter aerario 
prius regio conditas opes. et ad concionem passim loquens omnia ad 
popularem gratiam composita, utraque mox manu hauriebat e publico 
thesauro vim pecuniae ingentem, effusissime proiiciens quae avidissime 
collizebantur. 

Haec quidem sic se habebant. (6) caeterum ille operae pretium se 
facturum ratus, si arces muniret, simul et praesenti conspectu exhibitu- 
rus populis, qui eius acclamationi non interfuerant, specimen sibi credi- 
tae supremae potestatis, Philadelphiam decrevit proficisci, relicto puero 
collega Magnesiae cum regio, uti par erat, satellitio. secutus eum est 
universus exercitus, circumdans principem cum omnibus et veris indiciis 


DE MICHAELE PALAEOLOGO .L. Il. 99 


P - - E: 
vé» ópuic érouov, Onov ye xal xa9? (wv iot, ngo9vpu06 noAc- 
uuot(ovreg. v0» uérrow ye narQiágym» dg Nixon. ünonéunt, 
- , - 
pe^ OMyov xavalafeiy xul azüc vnicyvovusvog ovyGua và vég, 
La 
vOivu09500pevot xul üuqóregoi. — 0 cy ovv zaTQuioyTC ovvaua 
5170 xÀ5oqg xal voi dgyiegeUot , cvvraSüpuerot và elxóva volg Ba- 
ciAiUo:, vg nl Níxcuav mnrovro* Ó ÓÉ ye Bacile)c óc Óvyó- 
? ^ * , , ' - . m, 
uac GvaAofo» xci ovvzGSac ovvaua xal voic y zéAu éni QuAa- 
ófhgaav ZÀavre, xol 07) émutüc 17 n0Àu Pxdü9tiv vàg àxpac 
P , X ' , » A 3 ^ , , 
(4v90V, TOUC LEY zéun()y , &AXovc O^ éxeidtv Ócyouevoc xoviov- 
* , € T/ , , 5 
10 zac xai Ówgoic cc oiov ve quioriuovuevoc , zgo9vpuovc elg qvAa- 
- - , 
xijv nov xol J9agooAtctépovc Pnícoi: gorovaic xa9uoTác.. z9o- 
^ 3 " * ^ ^ / , ' 1 ' 
B&c à éxdiOtv puxgóv xal và xÜxÀo mtQuhOuv, xul rooQ uiv 
219001.024015 &ya9aic rotg 0à quAoviuloug voUc 0d xal $z007é0tow, 
, X * 
&ov. Ó' ov xal góffov xigvàc zjusgóvrvi, và magtuniavovra fla- 
15 gilixéig ueveQyOuevoc, «c oióv v& vüxei xa9iova xol dogaléote- 
Qov q'govgoig xuvQyU9Qov. —&iye yàg viv énl vow uégiuvav , cc 
éroluuv zgüg 10 Gqmniüv ovcu ,. e eüxouglag Tivóc énidgávtors- 
70. 09er xal ngéofluc eic Iléooag i&anootvé(Aac, voUto uév àz- 
, - , » 
Aucoyzac dc 13v &oy1v xaraotüvra 0v xol üxgifiOc lUóvrec 1/0c- 
-- - - ^ , 
200a», voUro dà xal TQ covArÓv ntgl vüwv ixi mQeyutov xowo- 


17. éroíumg P. 


benevolentiae summae, alacritatem quoque maximam praeferens ad quos- 
vis subeundos labores pugnandumque ubicumque et adversus quoscumque 
duceret. patriarcham interim Nicaeam praemittit, brevi eodem secutu- 
rum se pollicitus cum puero Augusto, regii diadematis una cum illo rite 
assumendi gratia. quare Arsenius cum clero et praesulibus vale dicto 
Augustis Nicaeam versus iter tenuit. imperator vero sumptis secum co- 
piis, salutatis in digressu optimatibus, Philadelphiam profectus inde mu- 
niendis arcibus curam impendit, mittens ad eas praesidiarios, accersitos- 
que qui illic fuerant benigne accipiens, et donativis pn copia praesenti 
magnificis liberalissimisque promissis bene animatos ad perseverandum in 
fide custodiae creditae speque plenos optima remittens unde venerant.: 
hinc paulum progressus cuncta per circuitum lustravit, et hos quidem 
allocutionibus benignis, alios largitionibus, quosdam promissis demeruit. 
fuit ubi et terrorem clementiae submisceret. denique ibi omnia auctori- 
tate ac sapientia maiestatem imperii decente constituit, et ad securitatem 
in. posterum praesidiis idoneis firmavit. imminebat enim in rerum. Occi- 
duarum curam, cum non ignoraret inhiare rebus novis qui plurimum illic 
poterant, et ad detrectandum obsequium iugumque palam excutiendum 
nihil nisi commodam occasionem expectare. indidem etiam legatos ad 
Persas misit. partim ut illis significaret suam evectionem in imperium, 
quae grata ipsis fuit ob priorem eius notitiam et amicitiam veterem, par- 
tim ut Sultani quaedam interius communicarent de modo et causis muta- 


100 GEORGII PACHYMERIS 


Aoygcopévovc , od0é vovrq dyvooUvzi 10v Bacikescavra à12* ic 
^ , L » b A ^ c , hi hM 
E và uoJuovo. qiÀQ Ovrt, avzüc vv zayiavr» vnonroéyac xol zóv 
zoida nogak«fQv $nó noÀÀj vgvq?y ve x«l Qoguqogíe usyíozg 
- 3 08 - e c Do , ^ , 
vic inl v5c Nuxalag Znrevo. | 6 Ó' àinéovnouv ur?) uckAoavitc 
(o$0à yàg d$» Qus ztpl vá» Óvoiuxi» oxonovuévoig), e090c5 
sUvgen(Lovro và Tijg TOuvuDOtQG , OAniLóvvow náüvrav, 0 07) xol 
P , 3 - * ^ / - ' " 
64 gvyxeluevoy ijv , vouvuo9 sot £v v0v véov fjaaQaxac xol ztQOT(OG 
eoquundives ovtpavo9vvo | xol ngoxor&yauv vv Oolaufov, 
? ^^ M ^ , € , - 9 
éxsivov dà xol ccv »xelvov ovlvyov ev vozégq oreqovodérzac 10 
ngotQ uegéyeodau xavà viv Baoiaxiy xol ovvij91 ngocAsvou. 10 
B(7) «0 9 qv x ngog áqergoíag Óóloc xal nagaonóvónot, 
€« ^ - 
&lc oiov 12$ov véAoc, obÓZy vÓ zagánav &yvor9iy voiz zoAAoic. ot 
i] * i d , T , * 3 » ^ 
pev ovv éy vél& ngoxovelngOmnoav. e naJovrtc xol e étt VUyeiv 
&nibovisc*. énéÓnos yàg e)vÀv vc yAo000a6, nAQv üAcyov vwáv, 
1à quioriuuaro, xoi yov zovycG xaJ* 0 vu ngaxOelg. — swwic 5 
C 02 vv xoxüg nadóviav dg Guvvov Aoydpvot 17v 100 2.04006 
xovaqgóvgot xol mgooérouoy. | 0 uévzoi ye naQukQxne Ert xal 
v0vüc «y éXnlowr 1j» 10U jxj0év v1 nagofla9 vat vüv avyxeuévov, 
xol o)Àv vi ngoo:Emoeva.  txeivoc ÓÉ viu00 vv Goyugécv cO 
, 4, € ? » » LE 4 M M 
oxéuuo xouwaGoóuevog, xal «cg ovx 5v él zt0401 Ovst xai v1,v 20 


12. ei;] oig P. 


tionis nuper factae, quae illum averterent a metuendo inde quidquam si- 
nistrum heredi 'Theodori prioris imperatoris sibi olim non ignoti, quin- 
etiam amicissimi. his peractis celerrime reversus, assumpto secum loan- 
ne puéro, cum splendido apparatu pompaque magnifica numerosissimi sa- 
telhtii Nicaeam iter intendit. quo ut pervenerunt, nihil cunctati (non 
enim tempus terere sinebat solicitudo rerum Occiduarum) statim se ac- 
cingere coeperunt ad solemnem coronationem. in qua eventus ostendit 
frustra speratum ab universis, ut, quemadmodum convenerat, prior im- 
peratorio diademate insigniretur et Augustus acclamaretur adolescentulus, 

raeiretque cunctis in pompa triumphali, quae tali occasione coronationis 
imperatorum solet institui, Palaeologus vero et huius coniux secundo post 
illum ordine procederet. (7) hoc vero fuit impingere in limen et a pri- 
mis aberrare carceribus per dolum et foederis infractionem; ex quo foedo 
principio in quem finem proclivis esset prolapsio, nemo fere prudentium 
non sentiebat. verum praeoccupati beneficiis et suspensi spebus plerique 
potentiorum tacuerunt: linguas enim omnium, perpaucis exceptis, ambi- 
tiosae largitiones devinxerant, ut quidvis taciti ferrent. quidam etiam a 
patre pueri quae non voluerant passi, dulcedinem vindictae quandam de- 
gustabant in depressione filii ejus a quo se affectos iniuria. putabant. 
quare hoc ipsis iucundum accidebat. patriarcha totus incumbens ad spe- 
randum quod optabat, rata videlicet pacta conventa in summa rei fore, 
nihil in his magnopere scrutari voluit; unde nec nisi sero quid pararetur 
sensit. Palaeologus autem totam iam ante machinam cum quibusdam an- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 101 


guxlav àrsÀet vüv Tzc facikslac vowioow npod:0ézOui xol oi 
npoffhótog 705 xol vóv ffov xarurtrQupótoc iv no&ynaoci 
zgonytcSe. iv 9puiufowg xal cóqrulaic, Sopa Aafl iv $1o- D 
Oyéotig, t6 xol avrotc GiiÜvruc veUra xol c Oixolotc ngoo- 

5xtuuévovc Toig Atyouévoug Cyev. xal vÓv nüTQukQyrv ovuntiOtwv 
vüg inl TQ nw) dvaponotc zgóg vü nagüv àvoflAAAso9o4 uic 
àyxalgac voivioO zoouévq. — &ntro. 0à návrtc ivisü9ev, ei ui) 
feciaxüg oréporo, xü»v roig tÜqmuleug xai nüct évéporg T0U 
705 Teuvuo9érvocg xaS9votegtiv. ^ nÀZv coguotéoy VAeyoy 11» iy- E 

10ys(ogow, xol Gp T&lovuérov xivgréov và ntgl TovTOv , Ünt0c 
Qj xal ngowio9óusvog v0 oréqoc Ówon» vàg vrcuvuDonc vntg- 
J'oiro. 

8. 'H» rovro, xal 5 xvola tÓv Zutgüv magiv, xolP 65 
avi" türQtmij 400», xci Ggyitti; vüc oroAGc dvosvsec vàc ie- 
15 gác ztgüc 10 1à 1/jc atlerzjc Ovegytiv &co(uutg &yov , xui voUc Ba- — 
ciAévovrag mxiQi(uevov. | AA ed9éog wiwvtivos 10 Oxéupa, xol 
v0QUyj 7v, tüv piv vaUva TOv Q^ £xdyo Acyóviov. — vÓw o£ ye 
v4/c yegovolac quic xol ngoonnclAovr xox&g dpüv v0 zcioioy xoi 
)iauygüc9u:r, sd Aog mgárruv 7 bPxxhnoía foíAorro. — Aóyo: 


1. zzgocó:0£yQ'o. P. 11. z0] ó zo? 


tistitum sibi magis obnoxiis composuerat, clam ipsos conveniens, et factu 
indignum absurdumque affirmans puerulum rationis haud compotem Augu- 
sto diademate, ceremonia religiosissima, celebritate amplissima decorari, 
plaususque et acclamationum primas ferre, se vero aetatis perfectae vi- 
rum, tota vita gerendis negotiis maximis tritum , asseclam larvati orna- 
mento incongruo infantuli traduci regia pompa et plane triumphari. qui- 
bus illi se persuasos fassi, spoponderunt daturos operam ut patriarcha 
coronatione pueri in praesens supersederet, specie illius in tempus magis 
opportunum differendae. porro consequens hinc futurum ut, si puer ea 
die non ornaretur imperatoria corona, in honore acclamationis et cunctis 
id genus auspiciorum ac iurium praerogativis omnino ei subiungeretur cui 
soli ea celebritate diadema imperii augustis ritibus esset impositum. cae- 
terum addebant utendum arte ac gubernandum arcano consilio negotium, 
nec prius de tali re hiscendum qnam iam inchoata communis o eei 
nis ceremonia, ne praemature quid strueretur sentiens is qui diadema 
erat impositurus, totam solemnitatem et ex aequo coronationem utriusque 
differendam in tempus aliud decerneret. 

8. His in hunc modum constitutis, adfuit dicta coronationi dies, 
cuncta erant ad ceremoniam parata, sacris induti vestibus praesules in 
procinctu religiosae functionis stabant et Augustos expectabant, cum ecce 
inopinatissime proponitur quid Palaeologus aequum censeat. turbatur 
statim , et varie murmur gliscit, haec quorundam aliorum alia loquentium. 
auditae inter haec minae nonnullorum e senatu, vim puero inferendam et 
vitam adimendam, si obfirmarent animum praesules in consilio eius sic 


€ 


102 GEORGII PACHYMERIS 


B ot» àyfvovro , xol Ouquiovelzovy. — 6 0 navgidgync àv Gumya- 
y 5.2 * T , €. t 
vía 1v, xol ovx tiytv oic ipopteehr. nagroxeto 7] juéon , xol 
- 2 , 
ovpuqovely ox tyov, — uó)4C oUv x«l pevO. t2v 201A Ouxquio- 
€» - , M - € ] j3 3€ 
vexlav ot &gyttgeic nüveec ziÀ2j» vwviv vaoxAtvovotv. 12,00» Ó* ov- 
vo. Z4vÓgóvixog ó TOv Nógütov xol MavovzA 6 OtcouAovlxrc 65 
vobnlxAny "Pegüc xol Zfioónarocg. 011^ ó vOv Xágüsov Gua v 
^ , - ' 3. 5 ^ ^ : 

C v0» zaTQiéQynv nto9Tv04 «x avt0c ovveztl9tvo, và z01Ad ovp 
faXou£vov 1i) xava9éot voU vijc xarà viv 'Ogsovitda 24vOQuivov 
nóAecog l'eguavov, Fr 06 Dowyoolov voU Z4yxépag xol voi IMe- 
Aayylv Kovozavzlvov. | .ó 06^ "Egécov Numgógoc ebAaflfjc àv 10 
àvjg xol vipiG o) vntvüu T0 VnogvttOutvov c6 0v &ánAóvmut 

- ^ ) ^ , "2 Y we. 3 , 
DOv, xoi eU9vG ovvvnzytvo. TOUT mocyo» xai A0: z0AXol. 
c i] , Y , E) 3 5, e , 
0.08 narQuMQync Pyveo udv &navu9slc, ovx eye 0 0 vi ngávvot 

D s UUSL EK , ' à? 9 " L] c 
noÀAtc vic üváyxng meguosüonc. — xol 07 xa9vnéygaqov uev ov- 

— ^ x 
voi và Éyvoouéva, 1() 0 ye OtoooAovixnc o0" üxovoo vat" 1j-15 
cuv, uró' &xgorg dol ÓfSacO«wu. xovaütyouérQ* 0v yàg vij 
Baou.elag xAnoovóuov ngOzov 25lov 2v nüci yiyveoOou. — cc 0d 

4 , c , ^ c , 

:ó lMágmov vatuprZoxero , xol méunow 0 Bacileónw xavcovei- 

óiUev Gg a)róg dm 6 mgoayyAAov vv Bacielav £v lduóvoug Ert. 

- - - » ^ * , M 
1£A0Uvti Lüvroc voU fjaciAég, txtivog xol mgoccHoAoytt, xoci 20 

E ?roiuo» énvtüy zagitye üéyeodol ve xol ovégyew, einso y Gza01 


9. vo) ante ^4yx. deerat, 


immature coronandi. miscentur sermones, ardescit contentio, aestuat pa-. 
triarcha incertus animi quam in partem se adiungat, praeteribat dies, 
nec finis: dissensionum erat. aegre tandem post multam contentionem 
antistites ad Palaeologi desiderium inclinantur omnes, paucis exceptis. 
erant hi Andronicus Sardensis, Manuél 'Thessalonicensis cognomento Psa- 
ras, et Disypatus. verum Sardensis, simul ac patriarchae sententia plu- 
rium persuasa est, et ipse accessit, multum ad huius assensum eliciendum. 
conferente Germano Adrianopolis ad Orestiadem episcopo, simul etiam 
Gregorio Ancyrae et Constantino Melangiorum. at Nicephorus. Ephesi- 
nus, vir pius et honoratus, prae innata simplicitate non. pervidit. quid 
clam molirentur qui haec movebant, ideoque facile tractus in partes est, 
quod aliis item multis usuvenit. patriarcham porro fraudem fieri non la- 
tuit: sed facere aliud nequivit, urgente undique insuperabili necessitate. 
tamen hi omnes subscripserunt decreto communi, solo 'Thessalonicensi ne 
mentionem quidem rei, quam iniquissimam putabat, vel primis admittente. 
auribus. nam imperii heredi. praerogativam principatus servandam in 
omnibus contendebat. ac cum esset ei revocatum in mentem vocabulum. 
Marpov, quod ipse coelo missum audierat, et per missos Palaeologus 
 exprobrasset haud consequenter ipsum agere, qui cui alias privato, re- 
£nante adhuc huius pueri patre, imperium praedixisset, nunc tam perti- 
naciter obsisteret necessariam tuendae dignitati rem petenti, recordari se 
ille ac probare, dixit, sed sic demum Palaeologi honori assentiri, si pri- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. Il. 103 


- , € 
ngoryyotro 0 xarà xzgovoulev Bacic?c. «c à éxelvo nagíarav 
- , 
x«l vÓ nzoidÍov Óugnunvevovveg xavavevety 10 vouyuodijvat póvov 
ixeivov, xol abrüv Gy«nür, xol 7) vaUta ngóc vÓv Goyigén weL- 
, , 
AiCov C.eytv vc xazadézorro , & pvov a$z0 Gor uróév zaJóv £ 
51106 (z0AAol yàg xoi 7mslÀovy zgotzav(oracOoa &l Gviéyour0, P 66 
* * 

xai 10 Kihzixóv milexvqógov negitOTÓG troiuOY djv xl xaO qu- 

M ' :] J , »,2 € , M ^- 
Aaxi» xai xav. éniQiciv nQUTTtv , &(y OgucOctr naQ& vOv Óv- 

, € »5 ^ 3^) ^ ^ » RN 
vauérov udAwza), 0 Goyiegeoc 0ACyo viv maga voi zc100c Ac- 

H LAU. owe j I yw Li 34242 2 
youévav qgovzíLov évóg tjv 109 vnég éxzlvov éviéyceo9oi.. 625 &v- 
iOocícysv sig 1éAog o)x siyt' moAAol yàg xal zgocmvre(oibov xol 
ngovrgénovro viutcÓitg, e uÓvoc «vróg OuóOt TOGODTOLC y(0- B 
goíy. Tre vOtyagovv vnoygáqe x&xtvoc magddc. nÀnv dg 
"iJuvjv Óoxovoav magaírncw 10 ÓóuowtQóncc zQocéíOcrO* 100 
c , ^ 2o , ^ - - 2c / 
opofov y&ág éni zegíloroic Aeufovouérov zog TQ 70017, é&6- 
^ , - 
i5gvev éxdivog ix voírov 1Ó ÓvayxaoTixüv xal xaxórQomov Tijg 
NE - - ad 
vnoygug5c, (6 ovx &v xoAj, nàvruG níovtt xol yáügrtt T7y nQü- 
2 33 3 , M , —- , e P* 
D d mgooéputvoc , &AÀ 5 àvóyxns xal Bic. 109 gu»tidoroc. 0 à; 
^ a ^ Mi i: ^ - - -— 
1Ó Ouoiov vnéQzviv^ Guolog yàg noÀsuoc xol ouotov y59ac và € 

7017 Ael éra tau. | 
2 - - - » ^ 
20 Enc yoiv zà 1ijc Baciefov velevzc ?jvvovos xot £det yaQtiv 

* - 

zo)g o:tp9évrac ngüc 2G üváxroga, ngonyoUrro uév ot 1ü o1é- 


mas omnium ferret qui hereditario imperaret iure. tunc qui agentem hac 
constantia 'l'hessalonicensem circumstabant, admonuerunt ut mentem ad- 
verteret ad innuentem ipsi pro quo tam pugnaciter certabat puerum, et 
gestw indicantem aequi bonique se consulere ut solus Palaeologus coro- 
naretur; quo nihil ille motus audivit etiam mox voce balbutiente sibi di- 
centem loannem, sufficere sibi tunc quidem si tutus viveret et securus a 
vi. multi enim minabantur se ipsum de medio sublaturos, si resisteret; 
aderatque Celtarum secures gestantium circumstans cohors, ancipiti obse- 
quio ad nutum potentiorum parata, vel tueri puerum vel tollere, ac fa- 
cere omnino quidquid iuberetur. sed contemnebat istas quoque ut pueri 
expressas metu voces perstans intrepidus in coepta intercessione 'Thessa- 
lonicensis, in uno semper fixus eo quod dixerat. verum persistere ad ex- 
tremum non valuit: coortus enim est clamor in eum plurimorum certatim 
qua monentium qua increpantimm, ecquid puderet unum tot et talibus vi- 
ris coram in os obsistere adversumque niti? victus igitur denique sub- 
scripsit , sed iis verbis quae recte intelligentibus extortam manui subscri- 
ptonem, non animo sententiam indicarent: adscripsit enim similiter se 
assentiri, memor apud poétam simile ad pessimi significationem trahi. 
quare sic innuebat se coactum extrema necessitate, contra mentem, ut 
bonum approbasse visum, quod malum iudicabat, reclamante persuasione 
animi ac vim ineluctabilem excusante conscientia; ideoque id similiter se 
facere dixisse, hoc est pessime, quo sensu simile bellum et simile senium 
Homerus dixerit. E 

. Ut ergo coronationis ceremonia peracta est, et procedere in pala- 
tium Augustos oportuit, praeiverunt qui coronati fuerant Palaeologus cum 


104 | GEORGII PACHYMERIS 


^ €. P, - 
qoc Oe&apevor, peOsizezo 06 v0 aci0lov oz i» exéga Buciaxdi 
2 5 , LET t E J ' , 
6A) év uovQ SéteogiaA Qi ipuzvufiip , M9og xol uapyágorg xe- 
3 » ^- 
xocumuivQ. — 4v 0^ Puelvg uélov otütv ur] vootyri, fxactog 02 
3 c E ^ 
D v0 xaJ" tavróv 0xonüv o) ngocdycv. Que 0 adzo)G návtQg 
c - ] 
5j d6n ec 10 uezinea uevekOeiv , cic 2yvoxoapev. | (9) vóse5 
óà drmuds ó moidéov dud Ó oig 3j duxofi 
jHhnto6 30. noidfov dusyov ngóc zouyvioug 2jv. ztoudixolc, 
c , -- 
xal o fBacikesov dv Ónunyopleu vc quéoog ovyváxig. £19 Sove- 
gov xal zgooquloruuoUuevog ro)g noÀlovc, x«rà uécov oq 
31-7 LU / 33 y € $3 j VR à 
épgintet xoi Gppozégoig &gyvguu. | ob dé mgoovAACyorvitg à»- 
uvovr dij3tv 10» ecgyévuv ,, noidiov xol à xo^ éxsivo yolgtv 10. 
2 Y .- ^ 038/.. / £s ^ 
éüvtég, unÓ' ol xaxoU dOóveg yeyóvaou. — 4j yàg xa1à Qurégov 
€ - - , - 
P 67 àmiflovà?) 109 &xégov ivreUOev djoytro. | al yoUv Aoinóv; oyoiiv 
Ovte &i vÀv yeyouupévoy odrol xovrutAovy ij Eiqog xozà 1à 
, , - 3 $:lvai t3 j 311.€ eH 2 
Oppo 0uéyo vivély, — el 08 vic xnolac xüv 0 xAjooc zutAe, 
2 ? cer » 3 * 3t. 7 , , A» 3 LA 
&AX ovyt TÓ Goyigavizóv üSéoua gégovrec, ví jur) Cyovrec Qpó- 15 
»&v, vÓv Àaóv obzco xortvenéOovr qQuxdósoiw Opxoig dor, i5 
áv&yzng tv vv 0o roíroig émovuflelvav, 3) duqvMoig 0vidó- 
vat ztoléuoig xol oqürreodot, 3) uiv 16 uéyioro ec 950v Gpag- 
-^- f» € , 
B záüvav énmtogxobvrag.  àAA^ cg tout, 10 nag noAAoig uvov- 
pevov &Ar9éc, wg và uéAXor yevéo9ui üvcingüsza: xol 1i qo- 20 


io 


coniuge, post ipsos puer sine regia corona, Sed simpliciter redimitus vitta 
fimbriata gemmis et margaritis ornata. nec ille id scilicet curabat, per 
aetatem nondum sentiens. et ne ad istud magnopere praesentes adverte- 
rent, ea causa erat, quod veriti passim quorsum haec vergerent, verte- 
bant pro se quisque curas in sese, ac vel in metu vel in spe rerum pro- 
priarum habitabant. omnes porro machinationis huius insidiosae partici- 
pes divina deinde, ut cognovimus, suo tempore ultio excepit. (9) tunc 
vero securam vitam puer degens totus in ludicris et illius aetatis remis- 
sionibus erat. imperator saepius in die ad concionem dicebat, subinde- 
que, ut peroraverat, deliniendae causa multitudinis, argenteos utraque 
manu in medium conferti populi iactabat, illi certatim colligentes laudi- 
bus videlicet tollebant beneficum largitorem, puerum et res eius valere 
iubebant, ignari quidem quo malorum devenissent. nam initia haec erant 
insidiarum alterius Augustorum in alterum. populus autem oblitus tam 
cito iuratae in primum insidiarum, machinatorem ultionis, adhuc udis ex 
recenti scriptura tabulis foederis inter Augustos sacramento firmati, tam 
longe aberat a stringendo gladio in auctorem iniuriae, ut ipsi eflusissime 
applauderet, in ordine ecclesiastico clerus quidem in pari cum populo 
dissimulatione ac rerum quae attentabantur negligentia versabatur: epi- 
scopi autem non habentes aliud quo puerum defenderent aut eius violati 
scelus ulciscerentur, insistebant adigendo populo in nova et diris impre- 
cationibus tremenda iuramenta praestandi quod promiserat. ex quo alte- 
rum duorum necessario secuturum erat, nempe ut aut civili bello temere 
suscepto sese trucidandos armatis obiicerent, aut inexpiabili se flagitio 
periurii apud deum obligarent. sed verum est vulgare dictum, quod 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 105 


vtv. — dwtvoc volyv» utÓÓ xol Ónuryogyote, xovroic xol ogaít- 
Quig Toig; dgyovo: ovvinnóletó vé xol ovvémuibe , xal vovg? 4v 
Toig BAénovo: và ngorióptva. — elg vó00v 02 10 nÀi3og Ónurnyo- 
gÀv lg Üveotv Ergene xal oquv yorovüc vàc QAn(0ac ónérevey ag 
8xG&AüGc tlc voUnibv (jtucovot , (o1: xal yagíztv &pyalov nolevi- 
xüv ozsuluvgoucy ev9sglac qegovoóiv asufolov. 7oav à^ ix&- € 
»ut 1900x).09t» ác yevtüdag néxovzag zol yoíotw ürfóny* xod 
vwvtC ng00éz09ov Ólya, xul oqüc édpuv 2yO yavvvuévovc Ui 
Tolro xehtv& 0 flaciktóg, T]v imi TÓv mQuyudárov tindptav 
i0omioyvovptvog.  5oav Óé vwvtc oix oid" ónóOtv vÀv usALOvvQY 
ngogoiflaoral, xoi xot ngooératrov zaígovai voic dAnitoué- 
voic, (6 O0vgo?or Àvnovuévorg volg mpavrouévoig, sl ntvjev D 
dojoTtgov. oi 0" cc eixaleg Aeyouévoig o9 ngoctigov, àXAà vÀv 
&ya9üv Zoav dnuíóov, xüv qóflovg Tig Aéyow, — &l yov à593 
151à qofféouara, [du&ew Ó xcigóc, xal Tutiz xarà vónoy égoi- 
qe ,. jmoev ngooOérisc elg vv vfjc üAg9 lac odoracw. 
Tóre volvvv iq? Zu£goig 1i0l duirohyacg xarà vr» Nixoiav, 
à nalvootev Qu noóg Níuquiov, và nutoutgyr ovvra&é- 
pévoc, xal vÓ züudlov napaAofO» 0 xyót(tv (nooyov éavtóv, 
20 &&iv Guo voie y 1A6t xol v orgaO. | (10) xal ó uiv xa- P 68 


omnino futurum est nulla posse prudentia praeverti. caeterum Palaeolo- 
gus post illas conciones contis et pila colludens cum principibus, ludicra 
equestria magna spectantium voluptate decurrebat. porro istis concioni- 
bus tantum bonae spei laetitiaeque popularibus animis iniecerat, ut quasi 
certi duraturae felicitatis vitam sibi omni prosperitate cumulatam in po- 
sterum augurarentur, et passim familiari gratulatione quaedam ex antiqua 
memoria facetae urbanitatis, libertatis omen habentia, dicta retractarent 
Írequentarentque sermonibus. erant autem ea, licere nunc pilos barbae 
mulcere pectere digitisque torquendo crispare fas ostiumque esse, utique 
profuse gaudentibus. nec secus vulgo factitabant gestiente quadam ala- 
critate, innatos genis pilos nonnulli bifariam discriminantes. et memini 
me videre sic agentes exultatione ingenti, et addentes sic iubere impera- 
torem, dum tam beata rebus otia tum praestaret tum in posterum polli- 
ceretur, frustra obstrepente insanis gaudiis morosa tristitia vatum omino- 
sorum , nescio unde hausta divinandi fiducia mala denuntiantium , quorum 
has inter inauspicatissimas voces **vibrate licet pilos malarum prae gau- 
dio speratae durationis huius prosperi rerum status, postea illos vulsuri 
prae impatientia saevissimae, quae vobis fauces opprimet, famis" illi lu- 
dibundi nec attendere diguati tenquam anilia garrientes aspernabantur, 
quae tamen an ex vano iactarentur, eventus declaravit; et nos in loco 
dicemus , nihil adiungentes veritati. 

Tunc igitur Palaeologus aliquot diebus per hunc modum Nicaeae 
transactis, ubi opportunum visum est redire Nymphaeum, salutato pa- 
triarcha et assumpto puero, ac renovatis promissis eius paterne curandi, 
profectus est prima nobilitate et exercitu comitantibus. (10) simul vero 


106 GEORGII : PACHYMERIS 


hM , ^" ^ 
valofdv 0 Nvugotov Tlegoóv uiv 2d£yero noéoflc xoi 0ogo, 
- ^ 
xal v coviràüv xeroryouérvo x nolqgolug moayuérov oni- 
"1 , , c ^ 
cyvtiro 1900*09100vt16 oL vntlcig ücysoOo vaiG ysgoi xoi elg 
x ^ " 
xocigüv zéunzt GUvJig uev. üoqakdac vv mnouyurov 0ovyo- 
, € ^ LI , E J D - 
cJévrov. |. 0 yég lMiÀrzx mQooxtycoQnrku, xol Ócog v 19 00vÀ- 5 
B càv u5nog éxevog énavyén us9? ixavi i0 Üx 1v v 
trnog éxcivog énavg£n us? ixavic, xol 0oqv oUx ?jv ono- 
- , , - ^ 
ovivoi, Óvvauscg. Pyyvag 0 idídov voU uj qofttio9'a viv ná- 
, - 
Àoc: ovvjJ&v.  ingtoffevovvo Oi ngüc ixtivov xol oi xovó viv 
, *, - 
peyotozohuy "Trolol, xal &vaxoyzv idídov 1j; ngóc éxelvovc uá- 
€ , 
Xn» € xol uev^ óAyov «gorouó1egov ontuóuevoc oqíow , ei z90- 10 
- , - 
v£voUrvtóg Twv& PxnÀmgoitv.  mÀ5v xoi vo)g ngéofc Paoualovc 
$1^3-K , » c 5 J M UE 7 2 
xol éx Popuatov üvrac v6 eye ueveyergiGevo , xol paóév Vyov y 
- , , 
€ 75 zóÀt. Uyvovrvov dov & $55, xal yovooftoviAsiowg Aóyorc 
xavQogoA(levo và Óidóuevo. | xüvreU9ev ngootgéoevo cc idivic, 
xai ntiQav 0idoDc xol Aau&vov &viora và. ví» onovocw , 2900-15 
-- p^ € — Led ^ 
doxüv vt ueiCoy 2E cv éu&v9'ave voic noéofleow óguAOv. — voic 0d 
Óvrixolg ztQocevevixet. — OU6v xol vOv oixeiov doelqóv Todvvgv, 
, » » , r , , 
p uéyav &t douéovixov üvva , ovvaua nAelovoug Óvróusot néunt, 
E (11) 96 voig Óvrixoig &iovàc qoffegóv zdoEe mvéuv. xelvoi, 
! ^- - - , - ^ 
&pa uiv TQ OtguQ Tho vtóvuvoc Gp dà xol TQ mgl éxsivov 20 
, , - 
orgoTtÜuoTt xovgulóuevoc, xol àámréQq vüy&t Giget uv. TO mpl 
21. sizvégo P. 


Nymphaeum. pervenit, Persarum legatos audivit et accepit dona.  Sulta- 
noque rebus retro lapsis periclitanti promisit se illum, si ad sese veni- 
ret, obviis ulnis excepturum, et ubi detonuisset eius domestica tempestas, 
securum. ad sua remissurum. causa timendi Sultano fuerat quod audie- 
bat Melecum adventare, verebaturque ne tantas secum ac.tales copias 
duceret, quibus ipse. sustinendis haud par esset. pignus porro fiduciae 
erga Palaeologum Sultano erat amicitia inter eos mutuis officiis contracta 
cultaque, quo tempore in Perside simul fuerant. venit eodem ad eundem 
legatio magna in urbe degentium Italorum, quibus inducias concessit belli 
quod in eos gerebatur, pollicens firmius se mox et plenius cum ipsis foe- 
dus initurum,. si quaedam in antecessum, quae propositurum se aiebat, 
exequerentur. caeterum. ipsos legatos, utpote Romanos et ex Romanis 
ortos, quam potuit. liberalissime tractavit. et cum adhuc in urbe nihii 
haberet, tamen quae in ea sibi ab ipso petierunt iam tum concessit, tra- 
diturum se promittens, si unquam urbem recuperaret; idque diplomatibus 
aurea bulla munitis sanxit. deincepsque sic cum iis velut cum suis egit, 
et experimenta mutuae fiduciae dans vicissim et accipiens suspendit con- 
clusionem foederis, expectans aliquid maius ex his quae legatorum ser- 
mone didicerat. Occiduarum porro rerum solicitudo illum penitus urebat; 
quare illuc. proprium. fratrem. Ioannem, magnum tum adhuc domesticum, 
cum plerisque copiarum destinat. (11) is ad Occiduum delatus limitem 
magnis ibi spiritibus rem gerens terrorem sui per illos late populos in- 
gentem sparsit. fiduciam audendi iuveni dabat et fervor aetatis, et co- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. 1I. 107 


zà Kóviwo qgosgiov, oigtt 0 xol 10 z:gi và BeiAdygada xol 
IlóLoyov xol KoLwvaav, ytíugoUVrot à xol Kacropíav xoi llc- 
Aayoríav xol ovgac Tüfovixóv ve xol Zluiflohtv xol 7v IIoía- 
zov Boóeev& vt xol Bóorgov, PAMquvov vijoov, Ilérgav IIgé- P 69 
50zav 1t xal Nrtgí0oAo xoi ZAyolOav xal 1à IAAvgiv 0yvgopaca, 
xol fg Zvogaylov qOáva 10 Oógv xwv.  ngoofláAu Óà xol 
Ilézga xol Tolxun, xol và xixhq xa1à ovrOQzac xgovroac, xol 
Quoysd và nÀdora, dg qófov uéyav xaSÍiorro: vüv Otonótegv 
xal iv orevd) xojuÓj.  *Óre xal iyylovog àv Uyng aviüv 
100 xgarQv, néuwec và ovufoia, ctfacroxgéroga xa9íora. 
(12) 6 9£ ye IMiyaszA, us90 ovyzogoauévov. vaic $nó 1o? yau- B 
foo? Mago ovupagiceig và xoà vüv Koloaga ovvéf nzgl àv 
poc ngouvezóy91 , voUv Aaflv &Aovonc vic nóAsoc néune ngog 
Bacikéa ví» v6 oi Cvyovy Ocoüdgav xol Imárvgy Tóv naidn, 2x- 
15 vzv uév vc elgnvixác notofieócovoav , 1óv à viov &aoópevov Ou- 
gov, nÀ5v ig Quvexóc, iq? 0cov Um, àEóutvov xol rjv ovyoi- C 
x100v00v ztgoo1xóvcvcG , ?|v 0?) xol ócc& 0 facicic. 
T'ore yoiv éxeivog Óià vyovc xaraovoeyáptvoc vóxei ügti- 
xà 1yoYicuévoc ,. uüAAov 02 xol xovaováooc, qgovgo?c iufla- 
20A0» xal qvÀaxóc imocv5cag inavébevEe uevà Aouzpüv xal ntgt- 


piarum quibus erat succinctus optimarum robur et numerus. cepit ergo 
mira celeritate arcem ad Canina, arcem aliam ad Bellagrada sitas, prae- 
terea Pologum et GColoneam; subegit Castoriam, Pelagoniam , Duras, 
'Izernicum quoque et Diabolin et Prilapum, Bodeéna item et Bostrum 
insulam in lacu, Petram, Prespam, Steridola, Achridam et lilyriorum 
munitiones, Dyrrhachium usque armata progressus manu. aggressus etiam 
Patram et 'Triccen, et cunctis per circuitum deditione potitus, plerisque 
sine admota vi solo terrore debellatis, maximum incussit metum domi- 
nanti iliic despotae, et in artas illum angustias contrusit. quibus Palaeo- 
logus cognitis, tam strenuum fratrem dignum ratus qui suo ipsius prin- 
cipali fastigio propius admoveretur, illum sebastocratorem missis eius 
praecelsae dignitatis insignibus creavit. (12) caeterum Michael post ea 
quae ipsi uso auxiliaribus copiis a Manfredo eius genero submissis ad- 
versus Caesarem successcrant, de quibus antea diximus, ad saniora tan- 
dem consilia inclinans animum, ubi deinde audivit urbem imperatoris po- 
testati redditam, misit ad ipsum coniugem 'Theodoram et filium Ioannem, 
ilam ut de pace viri cum imperatore conveniret, hunc obsidis loco man- 
surum in omne deinceps tempus in Augusti comitatu, et uxorem ibi du- 
cturum, quamcumque ipsi dare imperator dignaretur. sed haec postea. 

.. "func porro loannes Augusti frater domita brevissimo tempore tota 
illa regione, bello magno fortissime felicissimeque ac simul velocissime 
confecto, qua victoria rempub!icam illis partibus labantem egregie resti- 
tuit, praesidia ubi opus erat collocans, idoneos virtute ac numero quae- 
sius conservandis custodes apponens, post quae tropaeis erectis illustri- 


108 GEORGII PACHY MERIS 


qavàÀv vüv vgonaiov, xal Àtlav oix 0Mygv nigiflalóusvog. .ó 
y - 
D uév otv faot.tüg éxeivov, oàv 2xelvc 0i xal moALotg üLXovc us- 
, r D 
E yíoreig Ócgovuevoc vaic Glo, | (19) vóv uiv ovv "Imóvvgv 
ósonórqv )yxaduoTü, ab ÓÉ ye ngéEuc àxel i uéyoy iq 
qv y (, ye ngo&ec éxtélvov xol uéyov Gru 
, - - ^ 
Cov, 9ürtgov dà vÀv àÓchqiv Keovoraviivov otflaovoxgórooo 5 
P 70 uevà. Koloaga* Uo yàg vóv "Iovrgv osfleovoxoáoga. xoi xai- 
cogn &ntócxyv, —xÓv ÓÉ ye nevOtgv vo dsonózov vóv Togvi- 
3i. Kovozavityov ix ueyáhov nguuxgolov otffaovoxoátoga xoi 
ovi0v xd49(otyot, nÀQv o) xoà T0» ngi vov xol üÓchqóv* àxdi- 
voy yàg xol faoQaxoig &erolc xovà v0 oovr9ec éueydAvve , voU- 10 
vov 0 Ó(ya vÀv ovufióAmov éxelvov Zv.uOvoig oic xvavotc ó«fa- 
, - 
010x9&T09& tygauqev.  éEcd(0ov 02 xol viv odvoU Ovyotépo viv 
B uezà v)v ngorégav, tv 0 Ót0nÓTQG eye, T() v0U O:onóÓrov vig 
ix Óvotcg "Iw Ü Ó cc 0 97 j Ae 
t € lo&vvg, 0v xal wc 0unygov nziug95vo« vQ facuk 
z&96 T0U zarQ0c 0 Àóyoc ngoéygaqtv. l14ÀéEwv Ó6 vv Etga-15 
15yónovAov yégovra zgovfdAevo Kaícapga. — 10v 0 yégovta dd 
oxaguy 10v voU Tiauavrovgov àdsAqóv (a:0c yàp onéüv vóv 
^ M ? , 3 ; ^ Lj * €^ 
povaxóv) uéyav Óoixa iuuat.  "Ioüvvgv t 10» Pao? vióv 
vob ngoroféotiglov "Pao? , xol vóv voU n5goo9évroc QUAS 
€ vióv 24AéGov, a» uiv Tj voU ngorofftotwsolov. IMovisAovoc, 20 
^ - , , [a] » TL. 3 - 
z90 tuxgoU y7009t(01 vgónov 0c &tggvot, Gtodoga, 40:907 
«Ur00 ye ovo, E)Loylag x KK Cnvoo 9uyorgi Tij; avr00 
J 5, Evoylag ix KavraxovügvoU 9vyovgl vic Ü 
GvraÓéAqmc, sg yáuov ovvaguócag ngorofieovitguoy &noxadi- 


bus, spoliis et praeda dives opima domum reversus est. ample illum, ut 
erat meritus, honoravit imperator, et multos alios qui cum eo fuerant, 
maximis ipsos dignitatibus remunerans. (13) ipsum quippe loannem con- 
stituit despotam, cui titulo res eius gestae magai cognomen adiunxerunt, 
alterum vero fratrum Constantinum sebastocratorem post Caesarem crea- 
vit: simul enim Ioannem sebastocratorem et Caesarem declaraverat. so- 
cerum autem despotae, 'Tornicium Constantinum, ex magno primicerio 
sebastocratorem fecit, sed cum aliqua a Caesare differentia: nam fra- | 
trem isto afficiens honore imperatoriis quoque de more aquilis insignive- 
rat, hunc vero sine illis symbolis in solis caeruleis sebastocratorem scri- 
psit. collocavit autem 'Pornicii filiam secundogenitam, sororem uxoris 
despotae sui fratris, loanni filio despotae Occidentis, quem obsidem im- 
peratori a patre missum paulo ante diximus. senem porro Alexium Stra- 
tegopulum creavit Caesarem; et senem Lascarim 'lzamanturi fratrem 
(hic enim monachi vestem induerat) magnum ducem appellavit. loannem 
vero Raülem, protovestiarii Raülis filium, protovestiarium creavit, con- 
iuncta ei matrimonio vidua protovestiarii Muzalonis nuper occisi quo modo 
narravimus. haec autem vidua, nomine 'Theodora, nmeptis erat impera- 
toris Palaeologi, eius sororis Eulogiae ex Cantacuzeno filia, cuius Eu- 
logiae filiam alteram, germanam 'Theodorae, Mariam, nuptiis copulavit 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 109 


c1501, 10» O8 dlc 8v Myoc 1jj atra gy vaste IMaolo ovvoya- 
yàv uéyav Qou£ozixov &noüslzvvoi. — viv 08 Ex 9uxégac vv av- 
| 1u05Aqur atro) Mápg9ag yevvr9etoey Otodugav, t» xul ó Ka- 
BaAAagiog Baclltiog &ye, OiateUEac Exctvov avti;c 1c avradéA- D 
5 quc den9elorc dià và ovuflárra oi nagà 7v éavroU altíoy, 1Q 
BoAaruduszg ixdídociw, 0v xal uéyav otgurontÜMQyrv tiu. 
vo)g 0? rovrgc a)ra0Cqovc, IMéo9ac 1Zc osradfAqmc viovc, 
véovg üvroc ontQmyána xol ivrüg vOv fjmciktiov &iytv éxvQeqio- 
uévovc. ( IMiyasjA 0* zj0av xal 24v0góvixoc zal ye "Ioárrnc airoic 
10zà óvóuara), «c xol noAAQ Voregov xal zóv 2x Ovotec IIoc 
Aóyov 1Avógóvixov, 0v xal éidÓsqor Pygaqgs, cvvavafárra v E 
dsonórQ ovvüua xal &ALoig moAAotc Óvtixoig (gyovat ovvouícooc 
jj v0U Pao?» 9vyatol, xeyroouévy oto xol va?ty voU Z4yÓpo- 
víxov MovbéAwvoc, Ov xoi u£yav Qouéstixov üveygáqoutv, nga- 
151001961090 ànodsluvvow — vór6 0? iul v) üiw)nuTi TOUT TÜY 
QuXav9gonzvóv 24Aéziov yxa9(ora. | 10v 02 1c nevOsgüc a£- 
,T0U abréd:Àgor "Ayyelov u£yoav noit nouuxioioy , noorootBa- 
o10» 0 vóv Noozóyyov IMiyozA xol uvorixóv 10v IlalonoAóyow - 
lMuyorA, oUc xol a)ravtw(ovg éyouty elvai xarà yévoc và fa- 
20018.  &AÀovg ve ztoALoDG vOv Goyóvrov roic ógquxloig ngocave- P. 71 
BiBalev , cc xal vüv Aoyo9£rgv vá &yckdv 4Ayw9todwoltrv Xo- 
yo9érgv 1Àv olxuaxür inavofhflá;oy ix&Ant, xoi Muyank vóv 
Kaxóv ngwraonxorytiG &ávadtSag &yevet ovvijouotre xóoy éx voU 


12. evvoixzcog P. 


Alexio, Philae qui excaecatus fuerat filio, quem et magnum domesticum 
declaravit. aliam praeterea "Theodoram ex altera sorore sua Martha ge- 
nitam, quam Basilius Caballarius duxerat, ab eo abiunctam rogatu ger- 
manae propter ea quae ipsi Marthae eius causa contigerant, uxorem de- 
dit Balanidiotae, quem magni stratopedarchae honore decoravit. huius 
"Theodorae fratres quoque, Marthae sororis suae filios, adhuc adolescen- 
tulos, caros in primis habuit et apud se regie curavit educari. nomina 
horum erant Michaél Andronicus et loannes. similiter (quamquam hoc 
multo posterius) Andronicum alium Palaeologum ex Occidente, quem et 
patruélem scripsit, qui cum despota et aliis multis tractus Occidui princi- 
pibus ad se ascenderat, collocata ei vidua Andronici Muzalonis, quem 
magnum domesticum fuisse iam scripsimus, protostratorem creavit, eodem 
tempore collegam ei simili diguitatis appellatione tribuens Alexium Phi- 
lanthropenum. socrus autem ipsius fratrem Angelum magnum facit pri- 
micerium, protosebastum. vero. Nostongum Michaélem, et mysticum Pa- 
laeologum Michaélem, quos ex genere consobrinos imperatori fuisse dixi- 
mus. pari modo multos aiios ex principibus ad officia promovit, uti lo- 
gothetam agelarum Hagiotheodoriten, quem logcthetam domesticorum con- 
sutuit; et Michactlem cognomento Malum, primum a secretis antea crea- 


- 


110 GEORGII PACHYMERIS 


vv QuiavgQumváv: yévovug, xol &ánAdc noAog 2v v00c Goyov- 
Tac O:fiovpevoc. 
14. ^Hv ovv a$rQ 0i 0j i ]v nóÀ 
G y ovv GUtQ 0Ói& onov)Zc ueylovrc xol vv nóXw 
^ " , 
&eiv, xal ngoomvéyxale voónovg igivoloxov udync ngóc Tra- 
, , As. 
Aovcg, xal và xoxo va/tng ngoxaraleffv Jnt(yevo. intl i5 
xol cu nag. IraAdw 7| Xuhvfolo xavilytro , néuwog olget xoà 
xg&á1oc xal vóv "Poualov nouítos v5» nów &xovul. Pu «6 
, , ) - 
7:9000&y0090vy PyyórtQgov oi TuértQor, xol và Pm vijg nOÀéwG 0v 
5 e 7, 
B yegolv &tyov nA5v LAqoguelac loyvgoU qopovolov xareyouévov Toic 
- 3 - 
"I[aioig. 70a» Óé vwtc xoavowobvreg nó XQovocíag v& xol éné- 10 
x&va , Qvérovc vüc yvouac Cyoviec etze noóc "Popalove eve ngóc 
"It&ioig i9fkoiv ànoxMvav, rüv uiv 'Pouaiov ngooxeu£vaov 
^-^ Y ^" " — 
a)r0ic ovot "Pouoloig, vOv 0^ "IraAóv qvAaxiv ix vovv( nt- 
, Y», A anb ^ » * , E ^ S PULS WT. 
OT£VOVTQY Eyt ÓiU 70 zQ0c oUrOUQ OUY5O:C* ov yàg 5v évégoic 
, - DD 1 
C zuovevüv. | 40 Óà xol vovg xovouxoDvrag àxÓwUSot, qu?) xol xiy- 15 
^—- E i — € 
óvvoc àx tijg igrulag ngooéovo.. — 400v yov usvaSo Pouoltv 
xci IroAóv, xolià voto ixéxXnvto xal 9élguatáguot, v5v &&o 
tiic nÓAewc yTyv xognibouevor, Qual vrec exel9ev xal mag? Quqo- 
1égcv elg &veotv uévovesc, xyontóvtov éxavégov vijc éxelvy àyá- 
zUjc, «6 üv ye ur] .ivowo. — ÓjÀot y. 70a» 0ià uloovc vo)c 20 
» 35554. c e fece ' 3 $43 s A3 - 
oUx olixelovc &Eovrsg* ijv yào xol vovc TroAoOg ix v09 &voyopstv . 
D ixd9s» Pxdvovg f(Aánveodon égruc9Érrog voU vónov, xol voUc 
tum, nobili virgini coniunxit e Philanthropenorum stirpe. denique multus 
erat in demerendis ac sibi conciliandis primariis viris familiisque. 

14. ldem porro incumbebat omni studio in curam recuperandae ur- 
bis. itaque invento praetextu belli contra Italos, loca Constantinopoli 
undecumque per circuitum vicina praeoccupare contendebat. et quoniam 
Selybria tunc adhuc erat in potestate Italorum, missis copiis primo eam 
incursu cepit et facile adiecit ditioni Romanorum. propius etiam admo- 
ventes sese urbi nostri suburbana occuparunt, excepta Aphamea, muni- 
tione valido Italorum praesidio defensa. erant autem terrae illius inqui- 
lini quidam a Chrysea et locis ulterioribus profecti liberi homines et sui 
iuris, ancipitique in Romanos atque Italos favore, et ad alterutros prout 
libuerat inclinare soliti, Romanis in ipsos utpote Romanos naturali cari- 
tate propendentibus, Italis gentis sibi ad tutelam finium perutilis deme- 
reri studia conantibus consuetudine commercii utrinque quaestuosi com- 
modique: non enim alios habebant quibus fiderent; et si hos expellerent 
unicos suburbani territorii colonos, desertae ipsis incultaeque regiones vi- 
ctum negarent. cum ergo inter Romanos et ltalos neutrarum essent par- 
tium, 'T'helematarii (quasi diceres voluntarii) vocabantur, quod, ut dixi, 
ad quos volebant impune propenderent, campos urbi vicinos colentes in- 
deque viventes, nec Latinis ipsos nec Romanis infestantibus, quod eorum 
opera et benevolentia pariter utrique indigerent. nam utrosvis ob acce- 


tas iniurias odissent, afficere damno poterant, Italos quidem recedendo 
inde, et desolatis incultisque relinquendis, unde victus partem maximam 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 111 


"Poualovc, & lyysgottv nl vi, wu) 0ncc ye ovregyétoOui, à1ÀÀ 
xol xatà xg&rog tgytoO'ut mao" avtüv Oià v0 noc éxelvovc ui- 
coc xaSapüc zgooxcpéruv voig "IraÀoig.  utrà yob» ví» Tijg 
ZXqhvfglag üAociw od0/v dv uícov aiii Tt xal TO» tjutzégov, 

.5àAX. & nov ovryityou» GAÀANAo(, quiixGg eyov avrol € ngóc E 
àxelvov xáxetvo: ngüc voUrovc, xol Qónov tyre ot0érsgo: 9a- 
végovc loxiAsvov. — 0óx& yotv 2) faciet 0c "EAXgonóvrov n- 
Quio9érra. viv. Syflglay dor &1oicav xavaloffiv, xal à 
nigl ToU nüjg üv 3j nÓlug "Popuadoug qn, exe xad iuevov zigeyuo- P. 72 

10véíeo Jut, AAA vÓ mipl vijv Pxxhgolay ovuflày ox tia ToUrOY 
ouxzeg&v. 

15. 'O yàg margiégync *4oocnoc dz* éndoyidutvog 20 B 
inl 1j Boot nguy9év, óc nndrgrat uiv aitóc, 0 Oe vijc 
Bacislag UgnzS yéguoroc ura negupgovotuevoc , vv ziguyuá- 

15 vc» 01v $n0 1G IIolacoAóyq Óuouovu£vav , .£rt xal dÀXov vv- 
5avrog dg tzwvorüius uéyora ngü&ac xolüAgora, stt Tt xol 
(Ao vt 10 Avnobv 7v (o002 yàg P»xvog O5ov jv now iq? 
Rydou, oiríag à' inAárrero Gg xozaqgovoiro xal wc ot0i» C 
zagà Baci àvóow Adyov nig vív 17j éxxgolg xa91xóvvov ), 

206^ sov ngüg zóv xMgov xol Gu^ ógu5oac vi» nóAqv 1/jc nó- 

. Aeug INixalag xavaAoufáva nij, xol 0g sys Tüv mtgl ovzÓv 
OxAov ánomwaZóptvog GperagrQentl iev04, OAMyovg iycv ToU 


habebant, terris; Romanos vero ulciscendo, si irritarentur, ef manu ar- 
mata persequendo; in quam partem erant per sese proniores, usu et in- 
stituto vitae palam incumbentes in favorem Italorum et a Romanis abhor- 
rentes, hi, postquam capta est Selybria, nihil iam habebant inter ipsos 
et nostros medium. tamen necessariis in illa vicinia occursibus amice pa- 
cateque defungebantur, nec Romanis ipsos nec ipsis Romanos inciviliter 
tractantibus aut vim ullam iniuriamve offerentibus. tunc visum opportu- 
num imperatori est transmisso Hellesponto in nuper captam Selybriam se 
conferre, ibique ex propinquo consilia capere rationesque inire urbis po- 
tiundae. sed revocatus ab ea cogitatione transmissioneque est eo quod 
praeter opinionem in ecclesia tunc contigit. 

15. Patriarcha siquidem Arsenius, sive reputans sibi illusum inter- 
versa coronatione pueri Augusti, indigneque ferens herede imperii con- 
tempto paeneque in ordinem redacto ad nutum unius Palaeologi cuncta gu- 
bernari, sive indormivisse sibi conscius in maximis et publicae notitiae 
indelebiliter insculptis serae inde poenitentiae morsu inquietabatur, seu 
quis alius urebat occultus dolor (nam apparebat eum non fateri quid es- 
set quo vere moveretur, et fingere quas allegabat causas, quod nimirum 
animadverteret sese contemni ab imperatore, et cum ei de rebus eccle- 
siae loqueretur, nihil proficere), talia clero cum dixisset, repente im- 
petu capto pedes ad portam urbis Nicaeae progressus est, ibique perse- 
quentem effuse turbam a se repellens irrevocabiliter se in viam dedit 


112 GEORGII PACHYMERIS 


cvvenopévovc, — xaé vive ngóc và) vely& 1j; v0U &yóAuatog mpoc- 
xa9íouc povy;, vvxsl q?jv nogeíav zuottón , xal qégmv éavzóv aj 

D ToU I1aoyooíov novi; 0(woc, uovij ngóc zavy(av eb9étp , Ly9sv 
piv Dyovog viv 944aocav , Iv9ev 0 ónigárvo xuuévy voU nova- 
poU Zo&xovzog, xol iq! dovy(og ixos x«Dzcro. xol Óó uiv5 
obo 14 1ónq ivijavyóloy oddevüc vv xaQz«dvvom 27) naQug- 
x(o nieto , mávv' dáoag, éavtQ 0i uóvo ngoolalóv xol Sei. 
oí 0d v08 x15gov , x«l 0cot zv ügyiegécr 7j Nixotg. énsürpouv, 

E Ouvóv v0 ovuflàr qyoUvro xoi ngoctnéattÀhov ixtttUovTtg, qu 
zov xol faciíktóg üxovcac iv ÓuvQ v0 ngugOiv noujcow — xoli0 
&AÀaog Oíxatov clvos, e tí; nov xal Avzoíg, abroU nov oU ma» 
vQiagy&lov xa9T,0 Jot xod ye £Aéyyew aÓv xav? niguav ivoyAotv- 
7T&, "gocavagégovza xoi 1 faciet, & 0 avr0g xol uóvog si 
£voyldv, avi:0v vovOerév yyav nagaxoÀev, ovÀkauavóv- 
vuv xol vOy Goxiegéuv xa3ócov ioyvoiv. | 10 0^ üvaycgtiv ur 15 
zgQoqavüc vàg aiiíag Aéyovzi, wu?) uázouoy vorutuc 3 x0. Oyysel- 
Qnua. v 06 dga xol üpgorégoi üvivvre 1à ngavzóueva , volg 

P 73 «' inio1éAlovoi xol 1Q 10vyaGovra, doxtoa vv u£v v0) ui) Gt 
ànoonüv éxdev ixdvov xày Ovi Aéyouv , v0U dd ToU u7) enl Qn- 


3 


voig iozüv và vijg üávaycQrjoeug aln, ig^ Q noÀAdzie xal 96-20 
16. deerat uj. 


paucis comitantibus; e£ cum in quodam vicino moenibus monasterio Agal- 
matis vocato paulum consedisset, nocturno itinere se contulit ad mona- 
sterium Paschasii ad tranquillam quietem opportune situm, hinc quidem 
mari praetentum, illinc Dracone flumine, ad cuius ripam constructum 
erat; ibique in altum se otium condidit, nullam deinceps usurpans ex 
propriis patriarchae functionibus, sed cunctis omissis, sibi uni deoque 
colloquens. at clerus Nicaeensis, et quotquot episcopi in ea urbe tum 
regia negotiorum «causa diversabantur, moti ut par erat tam. insueto fa- 
cto, scripserunt ad illum supplices literas, orantes ut rediret, et sugge- 
rentes fore ut imperator re tali audita offenderetur: quodsi quid ipsi eo- 
rum quae fiebant displiceret, aequum fuisse illum insidentem throno suo, 
patriarchali auctoritate perperam actum reprehendere, et si cui per se 
mederi non posset, àd imperatorem referre: quin ipso in imperatore. si 
esset quod succenseret, moneret ipsum, obiurgaret etiam pro potestate 
divinitus accepta, hortandoque ac rogando revocaret, cooperaturis in 
id ipsum pro virili caeteris episcopis. secedere vero non allegatis ido- 
neis tantae novitatis causis, videret etiam atque etiam ne parum sanum 
videri consilium posset. haec et eius sententiae alia missa perlataque 
sunt, labore iuxta scribentibus et ei cui consultum ibant prorsus inutili, 
nam nec illum abstraxerunt a suis latebris, nec saltem spem ipsis relin- 
quebat proficiendi quidquam in posterum taciturnitas patriarchae, obfir- 
mate perstantis in non prodendo quas ob causas secessisset; quae si co- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 113 


punta yévowo.  voiflouévov Óà voV xoigoU q9éra xol éc Baci- 
Aéa T0 Ópüua, xol Bag abra Óoxst üxovoOéÉy. xol 0g roig 
Óug? a)vóv Ggyigeiot v0 nogay9iv vÀ navguiQyr xowoUror xol 
vÓ nouréov Uyvi. voig ucv ov ngorgon?, 7j» énl 10 0ià nÀcíovov 
5T7:9éva. 11v üvoyopnow vÓ 16 10U noáyuavog (Occ xol 7 tiG 
, L L! b! $5, 314. € , H p 
eorvgc ovvij9ua xol 10 uy) E éroluov ÓóSat üánongoonoio9oi p 
và» ngü ov xci Grreiv €zegov , ngà dà vovtwv &ztávcov 2j vov fa- 
gikéog nagüxhzcig DMuyark, Anogüc Ósbiórog u7) 8g? a$ró và 
Tic üvoywgiotuc yévorro eivis* 10 yàg ovreidóc Gogenéc xorríj- 
10 gov 4jv xal vÓ 1vnotv o)x 2yvóst, xüv éxtivog ox Lieye quvegóse, 
Aónqv uóvmv xwq7v xol xaraqgóvgow nmgofalAóutvog. — éàxiot 
yoUv Tüv ónovÓ5nors ovvay9évtwv legagyóv U5rgoig zv ntgl 
q0/T0Y xl Oxáyug. xal TÉAoc néunovo: vo)g nsgi 10» "HouxAtlag C 
Numa» (Pwvye yàg vóre xol navQuiQymc Tij uovj voU yov 
15 Zliopjdovc ngoouévov ) &yycloUvrag uv zgóg ai1óv xal 1à &nó 
7ijc ovvódov utraxaAovuérgg a):óv xui flapsiav Qoxojvozc ryei- 
09«oi vv àvaycornoiw, évo(uov v! otozc noc vÓ uad» dinóvzoc 
^ » ^ i] WE | » - c 3 , , 
TU Givi , zÀ5v 0€ xol üvti0woUvraG wc 0v Ócóvvac Ouuroósorro, 


5. ví9s69o1? 


gnoscerentur, ut plerumque contingit curari aegritudines quarum origo 
non latet, iniri nonnulla fortasse potuisset utilis ratio remedii. nunc in 
caeca ignoratione" arcanorum senis sensuum, quamlibet multa. dicerent, 
verba in irritum iactarent, uti qui iaculantur scopo non viso. consumpto 
in his frustra dierum aliquot spatio desperatoque regressu, perfertur ad 
imperatorem rei fama, quae gravis ei permolestaque sane accidit. itaque 
is communicato quod audierat episcopis qui forte adfuerunt, quaerebat 
2b ipsis quid faciendum tali occasione censerent. perplexa eorum oratio 
fuit, primum exaggerantium momentum inusitatissimi facti, secessisse de 
medio repente principem sacrorum nulla nota causa, in plena cum eccle- 
siae tum reipublicae pace, tum addentium haud in promptu esse rationem 
aut loco movendi primum antistitem, aut alium quaerendi qui ei suffice- 
retur. sed prae his omnibus augebat aestum eorum qui consulebantur de 
re tali, eius qui consulebat eminens ex vultu et frustra dissimulata per- 
turbatio. ipse quippe Micha&l dum rogabat quid opus facto, male metue- 
bat ne audiret quod sua (cuius est inflexibile in gratiam iudicium ) intus 
ipsi exprobrabat conscientia, causam nimirum dedisse ipsum secedendi 
patriarchae, quantumvis ille id fateri recusaret, sed mutum dolorem ob- 
tentu nescio cuius, de quo solo querebatur, sui contemptus occultaret. 
continuo ergo episcoporum undecunque conquisitio fit. evocatis delibera- 
tio indicitur de re praesenti. convenitur in id tandem ut Nicetas epi- 
scopus Heracleae mitteretur ad patriarcham (nam is tunc diversari dice- 
batur in monasterio S. Diomedis) perlaturus ad ipsum iussa synodi revo- 
cantis ipsum , et publice noxiam intempestivamque iudicare se ipsius se- 
cessionem declarantis, seque paratam exhibentis ad audiendas ex ipso 
Georgius Pachymeres I. 8 


114 GEORGII PACHYMERIS 


D àÀ1à cvrvegzacS:g tgcc iE ü0)vnc 10 ur xavÓ. TÓ tixÓc mouj- 
e » ^ - ^ - » - , 
cuty, Qv €0& ovvoy9tio. Ó7AoUv xoi diog9oUv GEuUv narQusg- 
xuv Ovzo. xol voc TOv navéoov xovóvac 0i nÀciovov vi9ucvov, 
z0U yàg vÓ àyysv, moU 10 nagaxoldüv, no) 10 inuiuüv, el 
xal rovrov Óemot; véwc 0 xol tg 9éAoiy náJuv uo Oety aàc al- 5 
zíag Gg xal Sepont(uv, si Óvouro, frouuon — xol ToUTa uv 
3 ^ E - 
joa» ngóc àxstvov, ztgooréraxro dé voig AnuyyskoUcw Gg & uév 
wh. ARCA , £e P] j; 3 E] » ^ 
zoavrorvo xol énavysuv vnooyouo, td Ó' ovv, AA  evro)oc 
E àvayxátay Ovoty 94zegov 2xveAeiv , 3) énaveOeiv ndJav xol và 
Tc )Óxxlngolag àvolofsv, 3) uv s qu) BovAoro, OidOvat MÉsA- 10 
Ao» magourrOtQ6' uà yàg xoAóv &vos ary éxxlgolav Gnoiav- 
vov. vavTac oi Guqi NuxnQcav Óe&áuevor zág én« olg enl INi- 
xolac éycgovrv, omovój và mgoorerayuévo imuehécovteg. — og 
- [4 - 
9' i5 3óvrec enéovgoav 15; i d xoaxQx& novi, ngoosi9óvrtc 
TÓ 7010! Jug tiyov vijc &nó vijc ovvódov xcAevosuge £Ae- 15 
t Qu0y)y) xov«6. &yov v1 (20, v1j6 Guxo (96 &^t- 
yov. 6 dà vÓv uév «ijc alvíag xougóv avvoiz nagmynkévos quio, 
P 74 ngénav 0 cuyjj vOv ngayuávaov é&lovaoSon (qu08 yàp evos 9a- 
gonióu» Tà wrQevza) 0AÀog 4v ngóg 10 nagouveioOou. — oi 
à? c 41A , " , à *: 3-7 à , , 1 , 
wc noAÀóxié zgoflalovveg, éq' Q vijg éxelvov. yvatu xoattj- 


19. ztQocflaióvvss ? 


causas eius inopinatissimi nec probabilis facti; interim autem reprehensu- 
rus quod perperam egisset ille quidem forte in transversum actus aegri- 
tudine quadam animi: caeterum illam, qualiscumque demum esset, prius 
oportuisse significari convocatis ad id ipsum patribus, et perquirendas 
ipsorum de remedio sententias, ac ex eorum consiliis emendanda quae a 
recto declinarent, auctoritate quae in ipso resideret utpote patriarcha, 
quem deceret plurimi facere ac religiosissime observare canones patrum, 
et iuxta scita eorum modo arguere, modo obsecrare , modo increpare, si 
et hoc opus esset; denique iterato denuntiaturus ipsi velle omnino con- 
gregatos patres exponi sibi causas quae illum ad secedendum impulerint, 
paratos ad adhibendum quam efficacissimum possent remedium cognitis 
malis. ea mandata synodi ad patriarcham fuerunt. imperatum autem 
misso est ut nisi obsequentem se praeberet ac reditum polliceretur, omni- 
no ediceret decernere synodum et citra omnem tergiversationem ab eo 
exigere ut alterum horum faciat quod malit, aut redeat et rursus eccle- 
siae curam sumat, aut si id recuset, det libellum cessionis throno: non 
enim bonum esse relinqui ecclesiam sine pastore. his Nicetas mandatis 
et epistolis acceptis, strenue defuncturus commisso negotio Nicaeam ad- 
volat, et inde quam celerrime ad monasterium in quo tunc erat patriar- 
cha perveniens exponit ei quae synodus mandaret. ad ea ille respondit, 
quod causam secessionis suae quaererent, nihil iam attinere declarari 
eam, quippe cuius emendandae tempus praeteriisset; nec sibi reliquum 
aliud esse quam ut tacitus a negotiis abscedat: non enim incurabiiibus 
adhiberi remedium posse. et apparebat eum inflexibiliter perstiturum in 
tacendo causam: adeo praefracte illam enuntiare recusavit, et expiscari 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 115 


3 - , A *i4 3^3 e 
0&0 & ópunyavlo soe SQitrasvickab appli dybovfo tito 
&iyov Ót' &zopgrjvov zngázrey , éni vovroic éSégouvoy. — «oi Sou 
, , 3 i] ^ *..€  » 
voUyzQ éxelyv nogulzgow e$90c naorvttvo. | oc 0^ iu ov»- 
vévit0904 TaüUTQv xal ovvtrürtévO TOU Hoaxhslag onoyogsvoy- 
* - , E 

5106, 10 &vüSrov ngooveO v vijc iegooUvnc elc v0 vijc nagoirrosoc 

» » , A ar ' vx ! à.) S? 2 
&UAoyov Tyglawé ve 10v &vüga , zolvoagauyy 5v. xoi *v(ÓÀ ovx 

2 , 33 ^ íC UM , » ^ * , , 
üpxovutvoi" £Àeye "aij x Àoyow T uv xoi nose nagoizT- 
cu, xal alrcig oUx üyadoic ovunAézav suüc ffovAso9t; éxóy- 

ey , - , 3$8*' C h » et 

«6 50669 €. 0 ngoyuorQy, ovÓiv nulv uéAoy xüv 6 1i y&- 
» d » 2.2 

10»5104." — ovt0 colvyv»v ànoxgovoOéviecg Qufgu9 c &aontunout- 
yov , Qià Tuyéov 10 ueraEO Qiuyioavrec mgüc vüv xgavoUrra xal 
4jv 0vy000y ünavrüo:, xal &uuyyéAAovoi uiv và 1 no1Quigyn 
Aez9évva , aéAoc 0 xol à 1c zagouriotoc nagivelgovreg Gue- 
a44Jtvov Ty ixdvov yvy Oucfisflalovy * &noAmwio9oi à xoi 
157v z&gav ücgoAscrégav, & vvv oraAévrQv 75v Baxr5olav 
M ^ - E] -^- 3.8 2 , , e^ M 
xgi 10 ÀaunaÓovyov &vaAofeiv avrÓc tv9é06 napácyo.. — 0 Ó7) 
xai yéyove , xai zageycot Xoufi&var , & ffovAowzo. 0 faci.eüc 
0? inl vovToig obxéri üvexzüv yosuevoc üvauéraw, dg ixavi» 

- - € 

&noAoylav 1À narQuigyr vüv invyevgoopévav xal 17» nag* éav- 
90 T0U Janagà» vouícag Sici, üALwg ve 0d xol voU Egécov INi- 


ex eo aliquid saepius conatum semper Nicetam constantissime repulit. 
tunc ishab ito consilio cum suis, postquam frustra se contendere nec 
spem relinqui ullam melioris successus, si pergerent instare, satis con- 
stitit, ad ea quae in arcanis mandata postremo acceperant circa optionem 
offerendam devenerunt. ea re audita patriarcha statim se loco cessurum 
dixit. ac quia libellum cessionis indicem conscribere oportebat, opera 
in id continuo collata est. sed cum suggereret Heracleensis addere pa- 
triarcham debere, ut videretur idonea cessionis causa , indignum se tali 
sacerdotio fuisse, exasperatus ea mentione Arsenius turbavit cuncta, coe- 
ptumque abrumpens **nempe" inquit **vobis non sufficit et verbo et fa- 
cto renuntiare me dignitati, sed causis praeterea probrosis implicare me 
quaeritis? volentes cedimus administratione rerum, nec curamus quidquid 
inde secuturum sit." sic tractatione indignanter abrupta dimissus inci- 
viliter Nicetas, summaque celeritate remensus viam, ad Augustum et sy- 
nodum rediit, retulitque primum quid dixisset patriarcha: deinde cessio- 
nis negotium quo in nodo stetisset, et quam frustra speraretur flecti eum 
ad quidquam eorum quae recusasset posse docuit. adiunxit restare viam 
adhuc aliam explorandae ipsius circa cessionem sententiae, si missis ad 
eum certis qui pontificium lituum et candelabrum ab eo reciperent, utrum- 
que praeberet. successu consilium non caruit: petentibus enim illa re- 
spondit. patriarcha, sumerent, si vellent: se quidem haud prohibere. . qui- 
bus imperator cognitis nihil ad sui excusationem apud omnes et apud 
ipsum patriarcham, si quid ei minus gratum accideret, amplius expectan- 
dum ratus, cum praesertim Nicephorus Ephesi episcopus aífirmaret mini- 


116 GEORGII PACHYMÉRIS 


, - 
x(qógov 7; xoà xovóorac ngoffjvos vv xegoroviav éxtlvov ou- 
- ML - x 
fisBeiovvvog (onovór, yàg 5v vo) vóre xgaroUvrocg OtoduQgov 
(3 ^ 
ip! d$ voweotoOoar xal vevageyuévoic volg xaà Ovow énaonc- 
- , " » ^ Pj P 3 mE ^ 
edv ng«ypauci* mog' 7v oiví(av nog! ovótuíav uttaSo oysóov 
[4 , 2? Aid - € , ^ - € , * 5 
quégav &AXAà cvrveyüc &nzücatg Tov 77jc tego0vvnuc Boa9uobc ere- 5 
Atiro züvrac, xol oUr( mgóc Ty» mzQOryv vic iegapyiac vusty 
E ávefiflátevo) , Quà voUra 0 facis)c voig Ggyugevow éqijse 
L vy ae ' , ' ^ b] 2 
ngárruy» O0 vu xal fovAowro. xol Ó7) oxemtouévo éxtlvov éni 
noÀAofg vaig zsuégoig otÓOv nÀéov vn5oEe TQ navQiéQyr nadtiv 
6 7)u£0 ; 7j0s€ TG 9iaor 
€ € ^ 
àvunouovgotlac xol xavayvootoc, wc £v Aéyev xol Cyretv 0ióg- 10 
Swotv quxgowvyoUvri xol v0U 9oóvov érégoic nagayopoUrti. xà- 
^ ^ e x 3 » c » € cet ^ , 
xeivou uév. ovvOc* jv 06 Gga , wc cOeEey vozegov , v0 Urrovue- 
vov n3) Ott ye Óvoysgy 9eganclav zgocituevov, àAÀÀ xol 0ÀcG 
àviatov, i0 xol díxqv vic &yvolac &vrixgvc éxovaíav &c àno- 
Aoylav vv ngóc 9sóv énuridévos gosAevo éavtQ , wu) xav &xn(- 16 
P 75 0ac ngoyoro&rrov avrQ TOv ngayu&tov. | xeivot 0d zóre egi 
- y 
voU víg üv v2v ixxAgoiav xarà 10 iyéyyvov napgolywyono Tà 


7. ogxe P. 


me canonicam patriarchae Arsenii ordinationem fuisse (festinante quippe 
ad suae coronationis ceremoniam 'Theodoro tunc imperatore, et ipsum 
perurgentibus Occidui limitis, rebus illo tempore turbatis, quo ad spem 
magni successus, si strenue occurreret, vocabatur, praecipitatam eius 
iussu adeo fuisse inaugurationem patriarchae, ut legitimis interstitiis or- 
dinum non servatis gradus omnes sacerdotii quasi uno saltu vix interpo- 
sito dieculae unius medio spatio pervolaverit, et sic ad throni patriarcha- 
lis fastigium transcenderit contra manifestas regularum ecclesiae veterum 
sanctiones), his, inquam, simul cunctis Palaeologus motus edixit praesu- 
libus congregatis se nihil obstare quominus quod ipsis optimum videretur 
in re praesenti decernerent agerentque. tunc patres aliquot diebus in in- 
quirendo ac deliberando consumptis, nihil aliud quod vitio verterent pa- 
triarchae repererunt nisi quamdam impatientiam et praematuram despera- 
tionem emendationis rerum quas improbaret; quarum in correctionem prius 
debuisset incumbere, tum per se agendo, tum exquirendo ab aliis et in 
commune consulendo, non autem, ut fecit pusillanimitate victus, abiicere 
clavum periclitantis ecclesiae et eius gubernationem aliis cedere. ita illis 
videbatur. caeterum posterius apparuit insedisse animo patriarchae altius 
vulnus, et non solum difficile curatu sed plane insanabile; poenitentiam 
videlicet seram toleratae infractionis foederis praetermittenda coronatione 
heredis imperii, cuius culpae tam acerbus illum urebat sensus, nunc ma- 
xime videntem quam contra spem prius conceptam negotia succederent, 
ut quo istius admissae licet per ignorantiam conniventiae crimen apud 
deum expiaret, voluntarium hoc exauctorationis propriae supplicium sibi 
ultro consciscendum putaverit. tunc porro patres synodi, vel potius emi- 
nentes inter ipsos, ex quorum auctoritate ac nutu caeteri pendebant, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. 1l. 117 


- - [4 
z02Aà Üpyrcarrtc, xol uüAÀov oi doxoUvreg, (v xal 10 Aormóv 
1Gv doyugéov nAjJog PEjornvro, cíÀog tuüc iml v "Eqéoov 
yvojunc ylvovra, | (16) dvóoóc eiXaflotc xal xa^ ágerzyv én- B 
dóEZov xoi Àó ezoltog xoouovuévov Gvrog 3ón, d 07 xol 
sov xol 14yp ueroluoc xoouovpérov, yroüvros 0n, à dj 
- £ — - - - , 
50Aoc 7j» ixavüg cc vnig Tic exxAnolag xol vüv avtic voucv xa- 
, 3 , ^ «^ 9 ^ ^ 
raqgovovuévav 2xxaíea9oi. — ovuflàv O8 xal 1i, 0 Or, xoi 10v 
e -. € , , HIN 2 , ^ - 
0Aov Tic itgaggíuc zoóvov éxsivov énéxvibev. (&wrjquovo yàg cic 
z&TQuxgyeioy nogà vijc ovvódov enl "Imdvvov 109 Zfoíza 190 voU 
, Li A: oS , A , , 
zargu4oyov lMaovov5i, xci 0 facitvov vàc Wrgovc ov»éya, 
10:0» LZÀov ÓsduvrÓutrog voU àvügóc, quac "Ov o) Qvvara vic 
$zociZvei &gyidiázovov üvra, züc üv narQungyoUvta vaopti- 
»&;" .du0 07) xal vc Egécov ngoguguOdc Üpmc adixeioDa: 
zu9à f'uciéoc elc 17v l0íav viuz;v duevelivevo) volo à7) ucooAa- 
Bijcav inoía vóre 1üv &vdga nuddviov ngooxaAovusvor, xai tv 
15 ixAoy?v ücuévog iéyeto* elvoa yàg £xzose vevayuéyoy eic voUvO 
2090 Tig xüguroc, el xal xu)vOérvoc nagà v7v Qr9ticav uivíav, 
j3 - - 
ixav5» yt ovcov xal TGvtnv uüALov elg ovoractw éGvT0U, TÓY 
b - , » x 2 , , e 
avr00 v0nov iE üv&yxygc àvanigoocavitg dony9roorv trtQor. 
e ? ^ * 2 M , ^ ^ 2 , , 
ovzQg àxdvoc T)v éxAoynv 9s09ev xozà vv Quxalar éxelvov xgi- 
c Li 
20giv VzoAÀoyigépevoc, otÓév &vaflalAóutvog, dàvayogtvezat na- 


€ 


P 76 


18. dvozinoocorrsg? 


cum attente circumspexissent diuque quaesissent quis ipsorum videretur 
idoneus ad reg'men ecclesiae capessendum, denique uno consensu in 
Ephesium convenerunt. (16) erat is religione ac virtute omni conspi- 
cuus, satis doctus, iam senior, cui zelus inerat non mediocris, adeo ut 
ubi ecclesiam aut leges eius despici videret, totus exardesceret. conti- 
gerat dudum quiddam, unde is toto episcopatus sui tempore doloris et 
querelarum causam habere iustam sibi videretur. vacans olim patriarcha- 
lis sedes destinata prius ipsi quam, qui mox in eam successit, Manuéli 
fuerat, haud dubio favore synodi: sed qui tunc imperabat loannes Ducas 
consensui patrum obstitit, zelum viri praefervidum metuens. cuius enim, 
aiebat, spiritus adhuc archidiaconi ferre vix possumus; ei quis suprema 
|esmerih mpi armato auctoritate resisteret? sic ille in tanto inferiorem 

phesinae submotus ecclesiae thronum nec patienter unquam mec tacite 
interversi sibi supremi honoris iniuriam, ut ipse passim quiritans vocabat, 
et contumeliam tulit. ea illum animi praeparatio facilem tum reddidit ad 
annuendum desideriis synodi frequentis, et electioni libenter assentien- 
dum suae, constare siquidem ipsi videbatur iam pridem se ad patriarcha- 
tum divini gratia spiritus electum, etsi hactenus exclusum possessione de- 
biti honoris insuperabili obstaculo humanae potentiae. ergo ille nihil 
cunctatus, immo praedicans apparere manifestum dei numen in sui restitu- 
tione, seque non delatum nunc primum suffragiis eligentium , sed justo 
dudum iudicio providentiae sibi decretum , nata divinitus occasione quae 


118 GEORGII PACHYMERIS 


voukgynce. Ov 07) xol iv viu) ueylovy ó Bacikebg moüc Nouv 
&zocTtlac, obrüg Tmelysvo móc v?v zddppaxov nigou9700- 
pievoc ngüc 7v Óviinígav KohAw)nohw* cvvsxgór&t yÓo xol 
óvvautiG ovx OAyac xav) "TIroÀióv ip à z9ocxa9(cuc ndo: 
xgavicty 7Ó xovavcu? vic Bvlaveidog qooíguov, vó oUto n6 5. 
Asyópevov I'aAozüv. 


B 17.  "Tóve volvvv 6 Xógüsov 14v0góvixog xol 6 Otoca- 
Aovixnc IMavovik (0 yàg KaXogópoc Zuvovgc si xol naggvtito, 
àAM* ovv alr(ag érégac ngovfáALevo OoEácac ixavàc elg nagal-. 
vnotw) oí 0à qavigüg dvvértwov , xal vQ Ooxeiv uev ong vo9 10 
zavQukQyov xoxüc magoq9évroc éGjAovv, vá) 06 xgvnrouévg xol 
$nip Qv Ó norguigygc Ughdv dg wíog oix à»wvotówv neg du. 

C à uévroit ye vóvé novQuuoyeóoy INunmqógoc ó. àüz^ "Eqécov, ovy- 
xgoroUutvoc uv 7jj GvvÓOQ , moÀÀQ à nAéov xol jj TOU fact- 
Auc 9:hyots, tyov xol molóv ovvayOÉvra ix 1ijc "Eqécov y9v-15 
cà» égíovavo: vj; Nixalo. — xol ngüvov ue» in&güro nouiAaoc 
vüv oyitou£vay dgyioéov p! Q ovvéASoiy vé oi xal dlgnvevoi, 
xol zohéc qv» o)vo0c uertQyOpevog ánaloig* 4AM' ovx ntt, 
nÀéov 0i nagf9nys vóv ÜXov. exelvoig , xol xavtyéov váv unvi- 

D uórt0Y. Og 0^ oix tna9t návva. ngázug, Avrucdyty GAXovc 90 
aic éxxAroloig Qoxénvero ,/ 0 07) xol yéyovey Vovegov. — avrüg 0€ 


ad id cogeret, locum accipere, patriarcha renuntiatus est; quem cum 
summo honore imperator Nicaeam dimittens, ipse Lampsacum contendit, 
traiecturus inde in adversam Calliopolim. collectis enim copiis in Italos 
non paucis eo condixerat, animo tentandae occupationis arcis ex adverso 
Byzantii sitae, cui Galata nomen, 

17. 'Func igitur Sardensis Andronicus et Manuél "Thessalonicensis 
episcopi palam declararunt se non probare quae facta fuerant, praetexen- 
tes zelum, ac prae se ferentes miseratione se moveri exauctorati non 
iuste patriarchae. Calophoro quoque Smyrnensi displicebat factum: cae- 
terum ille alias, ut ipsi videbatur, idoneas istius sui iudicii causas ob- 
tendens , suas sibi separatim res agebat. alii duo concordes in iis quae 
retuli publice allegandis, aliud quiddam clam coquebant: nam ea ipsa 
quorum desperatione corrigendorum Arsenius recesserat, impatienter ferre 
putabantur. at novus ex Ephesi episcopo patriarcha Nicephorus , iudicio 
synodi quae ipsum elegerat, et multo magis imperatoris voluntate fretus, 
auro etiam abundans cuius vim magnam Epheso extulerat, Nicaeam per- 
venit; ibique multa varie conatus ad revocandos in concordiam dissiden- 
tes episcopos, ad extremum incubuit in minas, deterreri eos posse de- 
nuntiatione malorum magnopere sperans. sed frustra in hoc quidem fuit : 
quippe ira illorum sic magis irritata, obfirmati acrius in proposito , etiam 
adversus quas iste intentabat poenas se risu contemptuque securos fere- 
bant. itaque cum alia non procederent, de transferendis eorum ecclesiis 
in alios cogitare coepit, quod et postea conügit. interim alios sibi adiun- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 119 


- - X 
Tí» àAÀov éntn&güro, xal 7 vaQay? noÀAg $», xoi v0 xaT^ 
éxelvov oxdvÓoAov 1j9éo* nÀjv yàg 1Óv eic ügyorzac vevayuérov 
Tig éxxAgolag oí Aoinol xijv &xelvov xowcyvíav ünéovsgyoy. | Outc 
c 3-95 .2 c ' Yd 24 ^ 324) 
ot uev éxüvvt)G ot 0€ xol GxovrOg nÀ?Zv oÀiycov xaJvntzAlvovvo, 
Js 
50iaceotiouévo: Ó'. üvreg vg yvouac ngáZa vo)c uzj nudoutrovg E 
wy5oovy. 10 O0 Acixóv nAjJog v» véov noiwiéva xol Mov ázo- 
zgoonowvutvoi (jrovy» sÓv yviotov.  oU:( yovv strcQoyuévov p 77 
Tü» ngeyudroy, éns xal vv xgaroUvra iu&vOave udyrv ucA- 
À&v ovyxgoteiv ueyiovny xovà qogovolov voU I'aAazü do9^ aigr- 
» 5! ' , » A 1 ^ - , 
10c&uv xüv & Tt xui zt&doi (ExeiQcv yàg xol v7» 17jc utyalonóAsogG 
' djAzaGev &Ac0iv) , 0Xéyov xozà Níxoua» Óuuuslvag, ogu5oac av- 
vía xal xarà vjv müÀqv ytyovOg T» xoviogrüv TOv fAavrüv 
E D £6): ; - t, ^ ^ P ^ 
ánoTuwv&Eautvoc v6 elc uagroQuoy Ózjdev eru, xol i voU xaT 
T)» "Elevónolw 5c JeÀ4conc nog9guoU zoóc dvo» Zntycro, B 
15Gua uiv. vacueviGov Gti9ev 15 x Baoiléng nagauv9ig , Gua 
02 xai ueyáAa TÀmie, ovyxgorovuérvyv ucymv fikénuv xarà vc 
, c c , 3 - , ? , LI 
z0A&06, GG GAovonc «vvixa vijc ExxAnolag énifijoouevoc, &na- 
Aaydg Nixa(ac xol vOv xe, i 00Q 02 17» ueraE) zoptíay uj- 
- » € Ld 
»vey , iy 1jj Snvflgía xai Eu 2j» 6 xgazüv , 0ze ovvéfn xal Av- (C 
900póvixov 10v Zógótov ixsosnzagsvon — Óvoiy yàg oyibouévow, 
3 A. M - , 3 ^ ' c hi 
«7700 € xal v00 Otocalovíegc IMavov$jA, éixdávog ui» éavióv 


gere tentabat, multaque erat perturbatio, ac magnum de ipso publice 
scandalum ortum est. verum alii fere praesules ecclesiarum eius commu- 
nionem amplectebantur , sed partim volentes partim inviti, paucis ex 
animi sententia in eius partes inclinantibus. cumque isti arcano dissen- 
lientes occulta sua studia non plane dissimularent, palam dissidentes eos 
quos dixi observata ista fautorum Nicephori titubatio in coeptae discis- 
sionis pertinacia firmabat. at laicum vulgus vehementer abhorrebat a 
novo pastore, veteremque ut legitimum requirebat. sic turbatis rebus, 
Nicephorus audiens imperatorem magno belli apparatu imminere Galatae, 
certum quovis periculo eius praesidii potiri, sperareque se non solum : 
eius voti compotem futurum, sed ipsam quoque magnam urbem praeterea 
capturum , parum Nicaeae moratus discessit inde, et ad portam civitatis 
excusso solearum pulvere, in testimonium scilicet, exivit. moxque per 
Íretum Helenopoleos ad ipsum ferebatur, simul recreandum se ibi sperans 
praesenti consolatione imperatoris ipsi propitii, simul amplum sibi et ad 
rationes caeteras opportunum ratus adesse illic se praesentem, cum civi- 
tas regia, quod brevi futurum augurabatur, oppugnanti nunc eam impe- 
ratori redderetur: sic enim fore ut ipse statim in illam ingressus veram 
patriarchalis sui throni primus possessionem iniret, Nicaea et infensa illic 
Sibi plebe valere deinceps iussa. dum autem ille in eo itinere est, Sely- 
briae adhuc Augustus morabatur, quando et Sardensem ibidem adesse 
contigit. nam duorum schismatis auctorum Andronici Sardensis et Thes- 
salonicensis Manuélis, hic quidem ultro exilium sibi consciscens extra 


1 


120 GEORGII PACHYMERIS 


p &c é£ogíav édídov xal PEnpltero, | (18) 6 02 Xdgütev cogóv "i 
olóusvog ng&vruv, & u? vÓ facis Ówudyorro ToU noQug- 
gtVovroc águctiuevog, yv O6 AÀAnc 00oU $ntÀOtiv vÓv xga- 
vobvra.  xoló, tnd 0 uiv Quiiadegelac Toavvluiog xazà viv 
povzv oU oo1:,00c £govoy& vo (iaciMéoc ngovotyauévov, 6 055 
Baciltóg magijv xol Ó £XágÓtemv ovunagZv, mngoo:s3Jov a)rüg 
và) faciet xegl éavvoU vnsulquvmoxev qc và vOv povayav üvalg- 

E 4yóuevoc zaic 00 QuilodsAgelac ysgol. — xol óc (o208 yàg dyvót 
10 Tic yvouc ToU A£yovrog Vnoviov, wg tGovróg move, &l oi- 
goíro , mgóquaotv 17v v0U &vaxroc nagovolav, cc Bla 13; exel9ev 10 
AefóvrocTÓ oye Quj08 yàg 9éav ix ngocigécsuc) exeivog uiv 
x9 1i za90v. dugova, uevaoynuavizeo9at floíAorto, xol eg al 
fena. 1ó» d0jyrov xol ángeyuova (lov aigoizo* nÀzv ovódlc, 
Deyev, 0 xuíocv, s ovr9 ovs. — Oxivov dà vàg altíac 

P 78 cvvelgovroc xoi viv voU vnovoovuévov oxavódAov Qó&av 0ià noA- 15 

AQv &vougoUvroc, 6 (Qjacihe?g Ouaxówoc, ind xol và, Tic À&- 
vovoyíag ijvvovo, ngooégyexou uev vi Aerovgyroavst xol ogga- 
yiGevo , Aoaflà» elg &ywxcuóv xal 7Ó iegw xAácua , bxtlvovg à" 
ágelg nogaviixa 2foyeron voU vech, c 0 v. 9éAoiv dnóvroc 
ixslvov mgéEovrag.  Ó Ó& xal otro mzocfíoysvos xol 10 oyijuo 20 
Oéyerou , 249avácic &vv? Z4vüpov(xov 0vouac9 c. 


fines recesserat. (18) Sardensis vero sapienter se facturum ratus, si non 
palam repugnaret imperatori, patriarcham quem ille probaret reiiciens, 
aliam ineundam sibi rationem duxit insinuandi sese et callida ipsum si- 
mulatione fallendi. itaque cum loannicius episcopus Philadelphiae rogatu 
imperatoris et ipso praesente apud monasterium Salvatoris sacrum face- 
ret, Sardensis, qui et ipse aderat, accedens ad imperatorem indicavit 
ipsi esse sibi in animo sacrum monachi habitum ibi sumere manibus Phi- 
ladelphiensis. ad quae imperator non ignarus astuta id dici et agi ra- 
tione, ut deinde, cum se ipsi daret opportunitas deponendae larvae, 
causari Sardensis posset vi adactum sese minime volentem ab imperatore 
praesente ad vestem monasticam induendam, quaesivit ex eo quid passus 
quidve sequens mutatum iret cum habitu vitae formam ex actuosa in 
tranquillam otiosamque se transferens. caeterum, addidit, nemo prohi- 
bet quin facias utique quod velis. hic Sardensis ad hoc se moveri dixit 
causa tollendi scandali satisfaciendique offensioni multorum falso de se 
persuasorum, tanquam penes ipsum turbarum quae tunc erant culpa resi- 
deret; tum alias praeterea nectebat causas. eam verbose contextam ora- 
tionem abrumpens imperator, ubi missa peracta est, accessit ad cele- 
brantem , et sese cruce signans sacram particulam rite sumpsit, moxque 
templo excedens ipsos reliquit facturos, se absente, quidquid vellent, 
processit nihilominus Sardensis ad destinatum, et monachi habitum sum- 
psit, ex Andronico Athanasius vocatus. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 121 


19. Oavuécue 0? v vic xol v2v Olxry vóTe*. 0202 yàp B 
8E adropárov ytvéo9us 10v vócov. ixxMgouotixdv ügyóvrov $n0- 
vonéctt Üáüvorov' Ov5oxovoi: yàg Pyyóc rÀv Óéxa Uvvéo unvày 
» M ^ ^ $23 V. XM 99 — $3 
&vdgeg noA) TÓ Otuvüv xul üEtongenég Cyovt:g. — iq oig Pieyev 

* - ; M X 
56 vovvag ióÀOv ngórcgov 7| Juvet»v ixelvovc — 6 Dézxog 0 iv 
ovrog "loüvvgc, 0c 0ovortgov xal uerü zÓv yagrogdAaxa ma- 
, ^ , ^ , c c , ^ ^ 
TQieQyevoac noAAÀ nénovOt và Ocwa, «c 0 Aoyoc xavà v0y xou- C 
Qór ipei. — «0 yojv Üvag Pxdüvog idw Pjyychhev ovvwg. — idoEe 
io 13::53552 / j D da ivy 
yéo én' áyycpuéAov ntÓíov Qutgyouévovc égínnovg vovg &gyov-. 
10rac, z0AÀÀZv Pmvvxórag 60óv, xarà yog otzvoi uey(orov 
xal qofiegoU ztorujo? nagaogéovioc, &oSao3oi *. 2xelvove xarà 
1jjv 1óE ToU oqíaw &noffijoouérov 9avátov ntg&v nQgGvov 10e 
^ , , L1 - ^ 9. »€' ^ , 
xal Ócvregov OvÓe xol iqsE5c vo?c Aowurovg' ovÓé yóp cvvÓvo 
xal ovvrQuc éntguioUvt0 , dAÀ' dc txacrog xa9' av10v.  OcD 
- t , € , L1 - , , » 
15yo)vv 0 fAéncw torauevog xoi Qtwgüv ieniyrrtvo, cuggoviic 
Q» xüxtvog 0ncc ntguuoJioevar, xove qvig txno9ey Óu- 
" , €& l i ^ 3 ^ - Ó , M , » 
xvovuéyrc **1l poorzízuc; ov 00 v)v Oieffjoz vóv norapóv. — & 
. b] » € M] 2,18 ? 2 , , - E] 
. yàg xcigüc za9* Ov xal atróc 6E üvéyxgc negouO non.  »iv Ó 
&nthguOv coLov àv npcyu&tor nufoc Ó ovutvog." otro 
d Qcyu&zoy 5u£og Óuvroovutvoc. c 
^ € ^- 
20ZÀeyev ó vovvag iÓnv ue1à yoóvovc, xoi Tutic üxovorttc éQav- 
eÁ -" ? - 
péloucr. — Axtivog Óà xal üLAog quholg99c dv dg níiowr tí 
Atyouévov ngooezí9u xoi ógxov, 9uvu&&oy Gua xol 10 17/6 z90- 
voíac ógaorixóv 1e xal &quxrov. 


.19. Miretur autem quispiam tunc ostensum dei iudicium. non enim 
casu contigisse tot simul ecclesiasticorum principum obitus suspicari veri- 
similiter licet. mortui quippe sunt spatio fere novemdecim mensium viri 
auctoritate dignitateque summa conspicui, quorum obitus praedixerat qui 
de iis praemonitus per somnum fuerat. erat is loannes Veccus, qui 
postea, postquam chartophylax fuerat, patriarcha factus multa in ea 
dignitate gravia passus est, ut haec nostra historia suo loco reddet. 
somnium porro istud suum ille narrabat in hunc modum, aiens visum sibi 
videre pou. ecclesiastici ordinis in equis incedentes per aequam pla- 
nitüem lati campi, longo spatio confecto pervenisse tandem ad ripam 
maximi et aspectu terribilis amnis praeterfluentis, quem statim traiicere 
coeperint eodem ordine quo sunt postea mortui, primum illum, hunc se- 
cundum, et sic reliquos: non enim duo aut tres simul, sed singuli seor- 
sim traiiciebant. ut autem ipse qui videbat adstabat stupens , solicitus 
quomodo et ipse traiiceret, audisse vocem alicunde missam *quid solici- 
tus es? non tu modo traiicies hunc fluvium: erit tempus quo te quoque 
Ipsum íransfretare oportebit. nunc salvus abi in diem negotiorum reser- 
vatus." sic referebat longe postea ipse qui somnium viderat, audientibus 
et mirantibus nobis. ille autem vir alioqui veritatis amans, ad fidem ad- 
iungebat iuramentum , admirans providentiae inevitabilem efficaciam, 


199 GEORGII PACHYMERIS 


[4 - e "I , 
P 79 20. 'DOc yovv 0 xgavüv vàc Óvvautig ovvayuyov noAAág 
- ' , ^ - / 3. 873 258.6 
07006 wal dünpogese 10 l'aàavü ngooéBaAtv, avt0c uy àg* ixa- 
^ , ^ - - 
vóv uaxgoOtv oxqvonoujOOutvOGC ep" vo xo. 93010 7:000 00V 
, e 
7à Ógouevo , Gp 0! xol m&gupuevog eUovvonvog elvat voic evav- 
^ » « 
vloig ngüg &xnAnEw , ovvípgsov 0 navvayóO9ev Oleg Quáxwv ot 5 
ztoÀtuiy ufAAovreg, xol à7 000v éiEwrégc [iéAovg &iveu, xoi 
LÀ * 
B «vrol ox5vonouoduevot Frouuor ngooflaleiv dj0«v.  tüJég 0 
^ , - /, » ? € ' ^ 
z900/0l&g énoiOvvo pegioOéviec, ior. Ó^ ov xol Ttiyouu uxo, 
, - - - 3 i 
evQucavieg éntgüvro voU zelyovc. — nÀ$Jog Ó' 4v usiLov 2j xo1àc 
, , , M ^ ^ » ^ 
zt0Àtuov | v0t0UTOU qQovgtov* zgóg yog voig &AÀoig moAAoig ye10 
3 ^ * - 
oto. xol loyvgsig ucyeo9ar, xal üvogeg vo&óvon x vÀv xarà 
Níxoiwxv tov éxsioe ngoovávrovrog voU (fJaouéug ovvijy910av, 
€ xol sUoxoza, [liAXovrec ot0é nagaxóntav voUc évvóg dv, &AX* 
, -— € ^. 
&nQvrov ovyvüc voSaLOpevot xavà avóua, & nov qartitv. Trua- 
- A) , . 
Aoi 02 x Qiadoy ic xa9* Zu£gav véou vaig &Aukci Órunegotovuevon 15 
^ ^ ^ , , , c ^ P] , 
0i& Tijg ngüc 9oAacon nvAgg Óuexmououevot, éovrobvG ciacD'ovy, 
xal EUAoig ueyéAoig v0 £vrüc elg megínazov xgavvvóusrvor xagreQüiG 
— e 
&n5uvvorro v0) vé(yovc, é5 (v ovvéflouve ovyvodg xavanintay 
- 5n 5^ 3 - , b ^ ^ 3 , / c - 
ví é£o é& &qovoUc faALouévovc* nooi.y6g &oqakécuw eoTOTEG 
p óxu$ttg üvÓgsc ix Óuedoyüc Gori qovérseg évécewvóv 16€ Qgótac20 
M iJ / P] / , ^ , € Jt 
1& 0gl0t 0vy19?, yt iofóAa oxevm, xoi oxenoptevot vaic enu AS EOL 


20. Sed ut ad imperatorem redeamus, cum ille copiis multis va-: 
risque collectis in unum QGalatam aggressus est, ipse quidem idoneo a 
muris arcis intervallo fixo Augustali sedebat in loco excelso conspicuus, 
intuens quae gerebantur, simul etiam ostendens sese hostibus, et exper- 
turus ecquid eos sua species et praesentia terreret. confluebant undi- 
que concitatorum ritu torrentium oppugnaturi arcem milites ducesque; et 
fixis extra teli iactum tabernaculis procincti ad irruptionem signum ex- 
pectabant. mox in manus divisi multifariam -oppugnationem  inchoant. 
fuit ubi erectis machinis quaterent .murum perrumpereque conarentur. 
multitudo erat maior.quam pro unius oppugnatione arcis. nam praeter 
alios sane multos ac valentes, sagittarii e partibus cirea Nicaeam evo- 
cati ab imperatore aderant, qui assueti collimare ad scopum neminem ex 
arce caput e muro impune sinebant ostentare, ubicunque quivis appa- 
ruisset , statim eum in faciem misso iaculo petentes. at ltali novis ex 
urbe quotidie per piscatorias naviculas iuvenibus, qui per vices alii aliis 
succederent et conferti porta maritima irrumperent, submissis pomoerium 
intus vallo e lignis alte per gyrum erecto firmaverant , indeque validis- 
sime propugnabant murum. unde contingebat multos exterius oppugnan- 
tium cadere telis ex occulto iactis. nam pedibus in tuto positis viri ro- 
busti fessis recentes assidue sufífecti vivido semper, qualis est inchoan- 
tium, nisu intendebant quas longo usu tractare didicerant catapultas, et 
noxia pondera varii generis magna hostium pernicie iaculabantur ipsi tuti 
lorica murorum , per quorum fenestellis hiantium inobservatas rimas tela 


* 


— Hm 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 123 


d) Ónüv xorqxóvrilov. oi tEo O0 voig vtyopayleig ntgijoay 
nergo[tóloic fiAkovieg umyoviuaot, zQ0c à xAruasióac $vugo- 
puoavrec 6E Gunélov xol và movoivra rüv» utgóv» nvxácuvrtG 
voig foleig üvreiyov.  avr0l 0à ngooxeroflaivorvrtc voic orooic 
510 &àoqoAic uiv xa1ü xtpaMjc ix vv xknuaidwy eyov,. exdidcv E 
0à xa1à Oionzílav vaíg ónoig yocpevor cg eov Tjuivoyro. — xol 
vo)g ui» nAjSog xal ioybg uiv? luntiglag mogixgóra, Gp dà 
xal và égogüvrog oU facikéoc uézto9ai, "IraAovc Ó2 10 onov- 
daiov xci sbg)verov , Uri 0? xol v0 ix duadoy5c dc Zuépav ngo- 
10 xivdvyeó&y , otxoOtv cguruévovc. — ex0gopal u£v ovv oüx doqa- 
A&g oqíow qoa» (rQ yàg "nAj9& xal AMav zrrürvro vüw Ew), P 80 
vóAug 0? vgeqouévg 0£e ovyxgorovucvou óonuéooan Óixogrégovy. 
&ydv Ó' 4v àpqorégorc, voic uiv v0U xgarobDrroc &Ady c Gua 
1i qoovolo 3v nólw €5ovot, roig Ó' &viéytw (c ovranollvué- 
15»gc 3E àváykgc v qgovolo cic nókewc.  xai5jvra Ó' 7 ud 
oqíci óixyoovíCovo« uagouérvoic Toig uev negl. 1üv facikén &lg 
old ngogavij voU uj ztgiyevéo9os qgovolov énl vocotzov ua- 
xouévovg 1600» nÀjJog otÓiv oc&uvüv Lyovrog xal Ticw 0Àlyowc B 
diuqvAavtouévov , Toig Ó' "IraAoig eig quXoziulav voU 1ó00vg u3) 
90 negtyevéaOui nagaoxeváoos advoUg Ülyovg üvrag wg wurde voA- 


exitialia iactabant. oppugnantibus extra succedebat negotium quatiendo- 
rum moenium, quae saxis ingentibus balista intortis haud innoxie pulsa- 
bant; atque ad horum labem scalas admovebant materiae viteae, proten- 
tis scutis partes ictibus obnoxias tegentes. qui cum sic ad summas moe- 
nium porticus eniterentur, capita quidem  ascendentium in tuto erant, 
protecta, ut dixi, clypeis sursum obversis: tamen qui intus erant per 
fenestellas , quibus crebris hiabat murus, collineantes tela varie nocebant, 
defensabantque arcem pro virili, nostros sua multitudo, tum virtus con- 
scia peritiaque belli animabat, sed ante omnia imperatoris praesentis 
aspectus quid quisque praeclari faceret coram oculo signantis. Italos 
suus ardor utique pro aris focisque pugnantium, praesentiaque solertis 
animi, praesertim vero receptus fessorum facilis, stataeque quietis vices 
successione quotidiana recentium, tum certamen quoddam laudis, veren- 
tibus semper qui subibant ne impares decedentibus succenturiati videren- 
tur, firmabant accendebantque in acrem pertinaciam resistendi. et 
eruptiones quidem ipsis haud erant securae, multitudine siquidem obsi- 
dentium obruebantur. audacia tamen vigebant quotidianis alta successibus 
oppugnationis hactenus sine noxa toleratae obnixa utrimque studia vin- 
cendi, spe metuque inflammata contrariis, sperantibus videlicet nostris, 
si arcem expugnarent, urbem statim dedendam, Latinis, quod hoc ipsum 
timerent, ultimo conatu certantibus, ne urbs in arce caperetur. longis- 
simam vero perseverantiam neutra ex parte remissi praelii in imperatore 
quidem obstinabat pudor non captae tanto tempore a tam muitis toto 
impetu oppugnatae haud famosissimae eiusdemque a paucis defensae mu- 
nitionis, in Italis vero ambitio gloriaeque ardor, ingens sibi decus fore 


124 GEORGII PACHYMERIS 


pv vot, Gua. 0! xol voU abróv Baca ÓEct vix&v xal nà- 
cav 14v avvoU. Osvapuv énl va)0 ovvtlOoUoar üua. — vóre yov 
zt0AÀQv xa9^ qufoav ix voU vtlyovc BaALouévav ve- xal ninvóv- 
€ vov loffókoic uzyloroig uayyávorg, dore xal olxz(Covro xaregao- 
vevóuevot, uy) délovrec fBdAAew àAA^ dünonéfunaw 1óv àytüg 100 5 
Békovc ióvra 0ià viv yyóvqgva, Oc 1jj yvvoix(, dg Deyor, Ou- 
cuLorro, xol Gua quugc OuysOslonc cc ?& àánooroArc enéovr- 
c«v üAAo: nÀtiotor xol loyvgol, vntgnaÓOu5oag oiov dud v& 10 
TOU xÓnov xtvÓv, xal uerà v7v TOY» ntoóvrvov ünoffoizv el xoi 
yékora (qa un xavangátec, iyvo xavalotv Tüv mOAquov,10 

D zÀZv o) x«zü ovrOixac, (v! éavtQ &noloylav singen? xavadei- 
ijo. «c xol zw xav? áyadoc éAnidag éni9uoópevoc. 

E 21. Tóre 0É vwiec vÀv olxeluv và faciet xav^ üvtouw 
OiurQifjg £86. óvtec énéotuoav 17; xazà vóv "Eflóouov voU 9«o- 
Aóyov uovi, Ovoua uóvov, ov oyjuo cwLovor uovijc, x«i Óv15 
idiot vaóv. coshOÓvréc, Totuuuévov xol zoUrov xoi elg Jotuuuá- 

P 81 vov ixaviav üvra , xoi vij0e xxeioe nequffAenóuevot xol 1Ó z0TE 
vo) vaoU xáÀAog ix vüv Atnpávuv Sovpuálovttg (0v 0* otros 


2. vóts] tO ys P. 10. àg4oi? 


cernentibus, se tam paucos ut prodire non auderent, ab ingruente unde- 
cumque innumerabili multitudine superari nequivisse, blandiente praeterea, 
si ad extremum invicti durarent, spe non vane gloriandi praesentem 
ipsum Augustum cum coactis in unum universis imperii viribus Latinorum 
parva manu debellatos. caeterum oppugnantium qnotidie plurimis, telis 
ingentibus catapultarum ex crebris muri fissuris assidue iaculantium , ca- 
dentibus, addebatur ludibrium damno, etiam illudentibus ex tuto librato- 
ribus, et quem intra iactum per fenestellas cernebant, ex propinquo com- 
pellatum ironica misericordia timere vetantibus: haud enim sese ipsum 
utcunque contiguum telo petituros, ne tam bellus vir uxorculae suae pe- 
rire. super haec sparsa fama est mox affore a sede missas apostolica 
lectas validasque copias in auxilium obsessis. tunc demum imperator 
quasi fractus animo, quod praeter irritum laborem et tot strenuorum mi- 
litum iacturam etiam metueret ne magno suo probro per vim inde re in- 
fecta pelleretur, sponte obsidionem solvere et oppugnatione absistere con- 
stituit, sed citra conventionem cum obsessis ullam , id ad qualemcumque 
valiturum excusationem autumans, quasi non tam omitteret inceptum quam 
in tempus opportunius differret, cum rei prosperius tentandae se offerret 
occasio. 

21. 'Tempore istius obsidii quidam ex familia imperatoris circum- 
quaque, ut fit, evagantes animi gratia devenerunt in theologi monaste- 
rium, in suburbio cui nomen Hebdomum situm. supererat nomen solum 
monasterii, forma eius omni ruinis deleta, illi templum quod ibi fuerat 
ingressi, destructum et ipsum et in stabulum armentorum mutatum , huc. 
illucque circumferebant oculos, e miserabili specie reliquiarum , quanta: 
fuisset illius cum adhuc staret aedis sacrae pulchritudo , non sine admi- 


. DE MICHAELE PALAEOLOGO L. 1I. 125 


of zregi ov "IazgózovAov Ziyuz toi xol Aoyo9ézrv TÓrs Tüv oi- 
xetuxüv) opo alqvrc xazà yovíav továutvov àvdgóg nda ve 
Svedirog Athpavov óAóxÀggov xal T0 nv OÀoutlécg, yvuyóv dc 
nódag à» x:iqaAQc.  &ys dà xal enl ovóuaToc xao» nouitvi- 
5x5c ovgiyyoc, elc yAevmv swav ott) moucávvov oic tuske 9otu- 
párov. wg Ó^ idóvtec é9ospatov u£v viv voU Xeárov óloué- 
A Ó , ó2 [3 ^ * » E 8 28. iv wd i 
tuv, Óujnógovr dà ov vwvüc v xal dn 0 nenmyoc ixeivoc xa 
Uu dg cua ovrioTiuevoc yoUc, ópüoiv 0x OeEwOv TO xevrQuov 
- - y 
xai àn! aitQ yeyoauuévovc avíyovc ÓAotvrag vóv xe(utvov. — dv 
iOobroc, (tg tórAov rà yoduuara, ó Boviyagoxróvog Bacülaoc. 
€ » ue , ^ ' - - 
cc 0^ ónocrotyarisc oqíat 10 9eu9év vQ facile? ngocuvéqepor, 
olxríGevat avríxa 0 faciltóg, xoi nfuwvac ZXoouü yovoóorua C 
» 3 25€ ) Mi c /, ^ 2 Li » 
néínÀa, tc 0e éGanoottAuc votc vuvonóAovc o)v ovx 0Ayoic &g- 
4 € ^N Aa - l4 . L - | 60 
A0ovoiw , vnzO n0AÀ7 Tiuy, xol Óopvqogía, qaAuoic xoi vuvoic, 
15 &vaxouiLerat 2y 9155 vile noc vüv l'aàavüv 10 Aehyavov, xà- 
xe ngoorütr& v0 ü0:hqd osfacroxgárogi iv9etvos 17; ogexépa 
cxgvj viv Ouxnv, nínioig vt yovoolg ém' üxonojtQ quil iyó- 
pvo, zc éxelvov. ovotpuvzc 9évro viv voic ngoorxovot , tuc 
&xei9ev üvayapoirrov abtüv eic XyAvfglav éviluec xai Xaungac p 
20uevaxoulcavvec àv 17 v0U Guc75906 xaraOtvoi novi. —éxutv 
volyvy énayaxóuntovo: ngóg 30 Néuquiov zo3iugTOvzo 7ü xoà 


ratione quadam aestimantes. erat in his Iatropulus Demetrius logotheta 
tunc domesticorum. ita circumspectantibus apparet improviso in quodam 
angulo stans viri olim mortui cadaver, integrum plane ac membris suis 
omnibus apte cohaerentibus constans, nudum a capite ad pedes. habebat 
autem ori affixam cannam pastoritiae fistulae, ludibrio quorundam greges 
istic stabulare solitos curantium. mirabantur qui haec videbant integri- 
tatem corporis ex longo, ut apparebat, exanimi. ambigebant autem cu- 
jus esset illud sic solide compactum et humanam adhuc formam retinens 
cadaver. cernunt a dextris sepulcrum et inscriptas ipsi literas indicantes 
quis ibi iacuisset. erat autem hic, prout literae significabant, Basilius 
Bulgaroctonus. ut vero reversi, quid vidissent, imperatori retulerunt, 
miseratione intima tactus ille, continuo missis Sericis auro intextis velis, 
cantoribus quoque ac principum non paucis eodem se conferre iussis, cum 
multo honore ac satellitio, psalmis et hymnis personantibus, in theca 
pretiosa deferri curavit id corpus in castra ad Galatam; et ibi fratri suo 
sebastocratori mandavit ut thecam qua erat conditum in tabernaculo suo 
servaret velis aureis opertam, et facibus circum noctu diuque lucentibus, 
prope suum ipsius stratum, eo quo par est honore, haberet. sicque illic 
fuit, quoad motis inde castris recedentes illi Selybriam honoratis ac 
splendidis exequiis portarunt, ubi depositum est in Salvatoris monasterio. 
hinc flexerunt versus Nymphaeum iter, utili consilio pacandis tractus Oc- 
cidui tumultibus: nam progressa usque Orestiadem et ultra propinqui et 


126 GEORGII PACHYMERIS 


óvcw , &ygr xal'Ogsovit0og xol vÓ inéxtva ngoqOaodors tij 
BaoU.éoc qune xal xavaoveAovonc vó üvoguob». 
E 29. Karoleflóvrov dà civ nolÀQ váya 0 Nvuqotov, 


c , 


ó naTQuxQysvQv cvv TQ xouroUv:i, nd ó Osoonkovixnc xci 
- , ^ LEA 
0 vÀv Xágóscov voig ÓoEüLovo: cqícw &ueraSéroc Qupévovisg 5 


j? 


àxnodO» Toav PÉwoguuévor, &vrixoJuov( vobrov évégove vaig 
&xxlgoleic , xol vÓ» uiv. Kvücvgv "Ionvviziov 15; vv Socdv- 

P 82 0gcv uovij é&àgyovra Ocooalovixgc, 1óv 0 ye XoXatàv Idza- 
fov ix ü$oscoc ngooycgrjoovra TQ xourotrri Xágüecv &noOslxvv- 
ctv.  &yt 0& xal elc apijgov Nusgvgc vóv TIoasx , üvóga xol ad-10 
T0» yegagóv , ix Tijg xo1à Tiv Óvciw voU rnoonozópov utor 
óguuDpcvov, — 0A iv vocovrQ Tc bxdvov yugorovlag g9uv& 
7:600)» &lg vócov 0 maTQuiQync , xol ngorgonaig ioiauc 2 uTjv xoà 
v0U Evnmgerovvrog av1Q (xol roUro yOÀg Aéyevoi* Pxeivog yàg 

B jvoiw945/r& 1à Aolo9ix nvéov) 6 ix Otocolovlugc Nuqvac Zvg-15 
guylov yegoroveizat, — 0A d; xvgla zóve voU Juvávóv àglovavot 
vÀ narQingystovvr, xol 0 ix vijg vo? llÓonog àx llowyxina 
uovayüg Codócic, dàvjg t/Aaffü)jc xui inl mAtlovowg  yoóvoic 
&ox(cag, tv dà xwl vij» ovvovolur j0)c xol gaglug xol nouxl- 

C Aog tjv ótuMav , «oc póvov exeivov idóvca, vwd, xà» và u£ywa 90 
Àemotro , xegüc tunAeov ümalAárruv, xol cg &0 ya ToU yé- 
vovc 9tioc ToU xgaroUvrog OvoualOusvoc, ac7v olxovouíav coU 
0cov ovxa ve vq£ouévov zagà voU üvaxvoc énitgénevoa, énel'zos ye 


quasi adventantis imperatoris fama multum valuit ad comprimendos in-. 
quietos motus illarum gentium. 

22. Cum autem magna celeritate Nymphaeum pervenissent, ' patriarcha, 
qui cum imperatore simul erat, videns 'Thessalonicensem et Sardensem in 
suis privatis obstinatos sententiis amotos e medio exulare, substituit ipsis 
alios in illarum curam ecclesiarum, et Cydonem quidem loannicium , mo- 
nasterio Sosandrorum antea praepositum, 'l'hessalonicensi, lacobum vero 
Chalazam, qui ex Occidente accesserat imperatorem, Sardensi praeficit 
ecclesiae, elegerat etiam in Smyrnensem episcopum Isaacum, virum et 
ipsum honoratum, qui e monasterio Xeropotami , sito in partibus Occi- 
duis, prodierat. sed cum esset in procinctu ad hunc ordinandum , inci- 
dit in morbum patriarcha, cuius consilio ac voluntate, vel potius ministri 
eius (nam et hoc dicitur) cum iam ipse destitutus officio sensuum ageret 
animam , 'Thessalonicensis Nicetas in Dyrrhachiensem promotus est thro- 
num. caeterum patriarchae constituta morti dies iluxerat, et Pelopon- 
nesius monachus ex Principum ibi dominantium stirpe 'Fheodosius, vir 
pius, quique ex longo iam tempore vitam religiosam exercuerat, consue- 
tudine vero tam comi ac faceta varietateque iucundi sermonis grata, ut 
quivis quantumvis moestus eo viso exhilaratus et gaudens abiret, praeterea 
nobilissimo genere, ita ut patruus imperatoris nominaretur, administran- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. (4127 


- 7 j - 
xol yonuccw éiniovra ix ác "Eqícov moAhoig.  Tór& yoUv 
svEat 10v xelutvoy A&yevou 1Óv nízgonov , & noc aigotro énev- 
ÓvO voi 1à povayGv* 0 0d ody 0ncc éndoOn, GAAÓ xal Bagéoc p 

32€ 4 » € e d 2 , ' ó2 29-2 
vov onópvrotv dveyxev oc qeüvrSeov &gyigevc. | xal 07) 25 àv- 

5 9ouzv yeyovórog Gc Táyoc , 0 vexgüc. éxelvov QwuxouiCeros ngüc 
ajv"Eqicov, xà» ajj pryrQonóla 10 TáqQ Óídorei, àvjg vÓv 
fllov uiv qofitoóc, Ax«ráninguroc Ó? Toig Ggyovor, TG» ÓÉ yc 

) - c , 3, c5 M , , 22 
qofitgüv vnigózTyc, xarà Ggeryv noudióJev covv5Orc, doiac 
02 xóze Toig noÀhoig énayO5c, o) Óià vv peráOecw vócov Ócoy 

10 10 COvrog natQuigyov yvrotov avrüv uevotíSeaO au. 

, 
293. 'O uévrow ye. B'aoiA.ebg 0aov elye Óià yvopme xovw- E 
3 
9uxüc, uuyósvóg &vringázvovrog (10. yàg moudíov xaz^ OMiyov 
zagéggimzo xol 096v ngüc 77v &gyrv, cc xal avrà 0j 1à vic 
Bacüslag ovuflola &y9oc qégaw xevóv* (guoro yàg xol rotta 
- - - 3 , - - 

15 &noflaAeiv) 01 voUvo àv &vaxoyoig 1» xci évgvqa , 17 vüv yv- 

- , 
»cixdy a0raOcAgoy Jeganse 9ovnaróusvoc, olg xai dg návz' 
iyoíro, 1j uiv lMág9q «c av$:Q qurvdoy xarà wrrégu xol 

23 * 2 , - lh. e Y 
xor! oixov àüvayovon, TQ utyoÀq Oousoíxo tig djucioyax 0707, P 83 

- ^ J, ^ ^ c / ) 3... 
z.0410U0 vivüg viuouévo TO. Bacikéi (0 ncoínvatog à ?jv éxtivog 
"e , ) - à? EA / c ' 2 AG dyov - 

20 TagxortuttC), Tij Ployía v6 xol aUT7 xaÀdG £y0v07, 100 


dis bonis moribundi patriarchae praedivitis, u£ dictum est, pecunia Epheso 
portata, praepositus ab Augusto est. hic languentem suae curae com- 
missum tentavit , ecquid vellet monachi vestem induere. at ille adeo non 
est assensus, ut etiam istam mentionem moleste tulerit, ostendens se 
omnino velle patriarcham mori. porro huius, postquam migravit ex hu- 
manis, corpus celeriter deportatum Ephesum illic apud metropolitanum 
templum sepulturae traditur. vir fuit vita severus, intrepidus in ob- 
stando. principibus , periculorum minarumque contemptor, virtuti a. puero 
assuetus, visus autem tum multis intrusus in patriarchalem thronum, non 
tam quod translatus ex Ephesina sede, quam quod legitimo adhuc vi- 
vente patriarcha translatus fuisset. 

23. Succedebat porro imperatori negotium trahendi ad se in solidum 
imperii, resque nemine iam quidquam contra moliente procedebat. puer 
enim paulatim removebatur a principatu, nec iam nisi tenuem et evani- 
dam eius speciem habebat, insignia regni gestans ille quidem adhuc, sed 
tanquam inane pondus; quae et ipsa ei auferenda iam decretum erat. 
quare Michaél securo iam liberoque animo se in quietem deliciasque re- 
laxabat, prolixo in his indulgentique admittendo ministerio sororum cer- 
tatim Augustum fratrem obsequiis fovere mollibus muliebri sedulitate sat- 
agentium. porro ille germanarum opera non in cura solum corporis, sed 
in aliis aeque cunctis utebatur, plurimum utrique illarum in omni genere 
fidens tribuensque, Martham quidem studio fiduciaque filiali solitus am- 
plecti, ex quo ab ea ut matre educatus amantissime fuerat, habente 
ipsum secum in viri sui domo magni domestici , ab imperatore tum re- 
gnante multo in pretio habiti, fuerat is inclytus ille Tarchaniota. altera 


128 GEORGII PACHYMERIS 


j|9ovc xol nAéov 1| 2xelyg vvoflatouévr, ngóc facilén, oix oid 
ius ' TAL Á 3 ^ - , - 
0) d xol 10 Vnottlvaw Pnldac yonoróc nl 1jj ueyalonóla và 
- , , 
facis Oc rovTrqv cigncovr: ix uogoíuov. v0 Óà uógoiuov, 
^ 1 c , c R] - ^ , 32 
pe9à uev 7j nuc iA, xelvr vgavQ Ouryeivo ovouest xol &nt- 
B Souls A£yovoa , tu 02 xol t)» ng 10V Acyovoav 9Clyav. 105 
óàdv, dg xaraxoutorro uiv Ó flaciebc $nà 1(t9:c Bpéqog àv 
Avo noté, noAAdxig 0^ qyglouvé ve xol éxkovO pi gite àv Ünvov 
dzodionounovuevor, ànsl Q^ 2xelvgv £u vol uéAé Qi 10 &yguoi- 
yov xoTaOtyüv , 70110 uév ix uelérgc ovvetge xol Qushaidet ,| o0 
0cvi à? FO«Ays 1Ó nogánav. | àÀM Ovev utjvxó0t yelAeow vn0- 10 
« , t 
€ xopiLopévry 70 ztegl v7jv nóAw ÓuEa (7v 0€ 10 AeyÓuevov c evye 
- ^ - / &. 2€ ^ , 4, 2 - 
TQ Deos 5c nüÀeoc , xoi cg xuv& yovoécav nvAqv cotAdeiv 
fest ^ ^ A3 ^ / , 2 
poi, xol cg 10 xal 10 àxeioe ueyakvvóuevog ixveléotev), ai- 
, c v - ^ , , l 
víxo, toUTOIG (OzttQ Zeigijo: v0 moudlov 9ehyOuevoy xoveolyo , ua 
- 5 t4/ ! e 3 c 2 59 
z06 paAaxóg xoi qÓ6cc xortxowlero.  oVroc 700v oi aUtü- 15 
" ^ / ] 
óchqos 19 faciet xol náAot uv elg mponrjdeuv vij» ngoorjxov- 
3 , - M , c 2 T 
cav», xal Tort Ó6 noÀvwgovoaí v& xol xrótvovout, vg oig Ji- 
D zogovodGic Hv moÀAó vici» tlg ebtgysolag Pnguvre, ovuflov- 


Aevovoatg 02 zgootiye xal ovyxavivve, — A£yevos 08 xal Qc fovAij 
* 


2. 0] và? an àid. có? 


erat germana imperatoris Eulogia, suavissimis et ipsa moribus, frequen- 
tiusque solita itare ad principem fratrem seseque immiscere negotiis, haud 
$cio an non ei peculiariter iucunda , quod augurio ipsi prospero recupe- 
rationem magnae urbis fratri ominaretur ut fato debitam. unde autem 
in eam spem esset ingressa , sic illa, postquam est deinde capta civitas, 
narrare consueverat, admirans divinam in eo providentiam. oportebat 
autem eos qui hoc audire ex ipsa vellent, delinire ipsam prius et rogare. 
referebat porro in hunc modum, cum imperator adhuc infans sub ubere 
iaceret in cunis, fuisse illum saepe rabiosiuscule querulum et somni diffi- 
cilis , se vero sororia caritate soporando fraterculo dantem operam mul- 
tas et varias solitam ad eum demulcendum cantillare naenias , nulla ea- 
rum pacante inquietudinem pueruli, donec semiapertis labris data opera 
balbutiens modulari coepisset cantilenam de urbe huius fere formae **euge 
imperator urbis, in eam aurea inveheris porta, resque has et has isthic 
magnificas plane perficies." ^ ad ea quippe statim verba puerulum 
velut Sirenum quodam cantu delinitum siluisse, mollique ac suavi quievisse . 
somno. tales et sic in ipsum aífectae imperatoris sorores erant; quae et 
ipsum olim, cum eius vel aetas vel fortuna ipsarum auxilio eguit, studio 
ac caritate providentissima fovissent et nunc eiusdem imperantis securi- 
tati ac conservationi pervigili cura prospicerent; quarum commendatione 
ac precibus multa in quosdam beneficia contulit, consilia vero earum et 
libenter audivit et plerumque secutus est. dicitur etiam harum sugge- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. ii. 129 


oqGv, xal uüAÀov 1Zc E)loylac (S«zéga yàg negl và nÀsiova 
uaXaxcigoy eiyev) , iduoreüem zÓv Iodvvgv aígoiro. 
24. "Tuwuxovra xol vv Toyágoy, oUc 7, xo) "A1oglovc E 
, , J , , ^ , 

Aéy& ovvr9ua, Óíx5v ovogevo&vroy xyeusogov xarà llegoídoc 

c i] - - 3 J , , H 
50 uév XoÀvqüc xovooig zag' éxciyov apwulousvog érelevza , oU 

uGÀX.ov xazà yoeíav aquync 1j xu xsénv , cc £Eóv 10v zovoür 

b] /, ^ - hi , € » , * ^ » € , 

éxyéev xal vixüv v0y éy9gov, 0 0' zycza nÀéov éxcivo 1; éuvzóv, 

c " , » De et MALZCLAP 

(c xol yovcorgay5gov» &vrtxQvce. xol 0 uv oUT( xaT  oixeav P 84 

xglou àij9ev énv(yevo, và Óé vijc IHisgoídog 7,05 ivóoa xol xa- 
10xóc yv, cc unà Ólya qóflov xai a)1üv zóv covAzàv ZALainv 

éüc9ou, — xov09po0ovry yàg 10 &3voc oi IIégoot xol xavruéAovy, 

Unrotvrtc xa9^ ovtüv Gg eiytv txacTOC TOU OcGcOJ 0. — xol xarà 

71v» GQy7v 0d 10 vic IHegoídoc àxAvomv(Lero vv cazganüv énavc- 

oruuévov, Ort xol Óvo vüv ucjtorávov &xsiOev mQoOycQijoc 
1510 facis, roU covArév, cg fLaxiüg Óuipye xol xaz' Dusvny 

àx0Aacrov, ix ToU zQoytgov vnutgidóvrac. | oi DBaouuxoi À' B 

[3 - 

ovz0. jj0&v , &vOgtc ix "Pódov uév üvéxaOsv üvrec, x 9uuslaxijc 

Ó' imuxÜtéosoG TQ coviràr ngocqxeuéror, o9 uTv.Ó0à àAAà 

* —- € - 

xol Qg tv tyovreg v0U qovei»v và zgüjra, qégovrec iv éixeiyo, 
20 &ovovrec 0? xal yovaQ zoAAQ, 0coc 5v àv exnuuact xal 0006 xa- 

vugyaouévoc elg Xalvguxóv vOjucua. — 20 0d vv Bia , Er dd 


stione inductus , maxime autem Eulogiae (in hanc enim teneriori fere vi- 
debatur propendere affectu), redigere in ordinem et insignibus imperii 
exuere Ioannem statuisse. 

24. 'Tunc Tocharis, quos Atarios vulgus solet vocare, in Persidem 
torrentis ritu confluentibus Chalyphas auro liquefacto in os infuso inter- 
emptus ab illis est, non tam quod non alium expeditiorem haberent eius 
tolendi modum , quam in exprobrationem caecae ipsius avaritiae, qui 
cum facile potuisset aurum effundendo hostes vincere,  maluerat auro 
parcere quam vitae ac saluti propriae prospicere, iure ab illo quod adeo. 
perdite deamaverat metallo tragicum exitum nactus. et hic quidem in 
hunc modum statuta ipsi proprie a divino iudicio poena suffocatus est, 
res vero Persidis graviter laborabant malis et periculis magnis urgentibus, 
quae nec ipsum Sultanem Azatinem metu vacuum sinebant. horrebant 
enim Persae vehementer gentem illam, et quasi desperato resistendi suc- 
cessu negligentes in commune consulere privatam sibi, prout quisque 
poterat , nundinari salutem satis habebant, etiam aliunde imperio Persi- 
dis nutante, insurgentibus passim et res aliis alio trahentibus satrapis, 
adeo ut ex optimatibus duo illinc. ad imperatorem accederent, spreto 
Sultane ut homine inerti desidiae dedito et omissis principatus curis, tam- 
quam si privatus quispiam nepos esset, luxuriose ac molliter vivente. hi 
Basilici vocabantur, oriundi ex Rhodo, lyrices olim ac fidium artificio 
in Sultanis gratiam insinuati, deinde quod consilio prudentiaque excelle- 
rent, ab eo in primis familiarium culti , iidem praedivites auro multo vel 

Georgius Pachymeres I. 9 |» 


130 * GEORGII PACHYMERIS 


, 3 
Ai9wv xoi uagyégtv avcaoxec 7v voUc elüórac Jevudoo.. — na- 
, - € -—- c ^- 
€ Aouüc yo)» quac vijc noüc 10v Bacilén vnourgo9évrec, ixavoU 
"TTC - - y 
doxobvroc ogici xol TOU xQaroUvrOc sU 7ztGQ' éxtlvtov naJÓvroG 
zAot xQvà ToUmi0v üzOuvzuOYHU Y TZY xÓQu , Bacui.éoc xoza- 
, A ^ , ^ , , 
orávrog xol Óvvauévov, và mi0Tà Àofióvrtg 0ià yoauu&rtov &v 5 
- y 
&zogo9rorc Baotuxav, xol và xov' atroUc eU QuxDéuevor ,. 0A 
€ - * ^ - , » , , € 
Qvz7Qi 7100€ 10v Baci éa Xc0ovotw év ovrou0AoY OyruaTt, — 0 ó2 
ócyeval ve Gouévoac xol vi vole ngoonxovot, óv uev naguxoi- 
puopevoy ToU xorvüvoc xaraovrocutvoc vóv Baoilaov, Séregor 
D à? vóv Bacüuxóv néyav évoipéágygv dnoÓtsZac. xol àyoüco10 
Tovtorc OeEroic 2c Ort udQuora. elg à noyuava qeuvouévorc ,. xol 
c * j ^ , - , -— € ^ ^ ^ 
7j ngóc avroUvC quia voU fjaouéoc ngoo$v. ot Óà noÀÀa uev 
oixoJtv tyovréc, oUx OAiya 0i xol magà voU facukéwgc slg oixo- 
vouíav Aofóvttc, mi0TÓG u&Àa xoi tbvoixüc xaró Pouatovc 
D -— —- ". 2 A ^ cet 
uevooynuotu viec vz59étoUvro TQ (jaoiei ovótév yàg ovico 15 
^ 2 ^ , ? € € 3 »«* , 
ovviovgor vàüc tig vüv Bacieay evvolag cc 1j «av^ ü&lav xoig 
E zoíc &5íoc oicouévoig 2E éxofuov ngor&wouérg.  vóve xal Ó aovà- 
^ » m" M 3 2 2 ^ : cet i] A ^ 
và» Frt uüÀLov vrüv» Gug' avi0v xgadorouétvov Guo uev 0i 10 
' -" , » et 2$ , e 
quvév viv Toyóowv &Qvoc Ga O6 xoi idigv ngayuarov £vexa, 


in scyphos vasaque similia formato, vel'cuso in monetam typo Chalyphae 
signatam, velorum vero gemmarum et margaritarum tantum in recondito 
habebant, quantum si cui ostenderent iure miraretur. hi ergo antiquae 
recordati amicitiae quam cum imperatore, quando is adhuc privatus ad 
Persas fugit, contraxerant, memores etiam se in eo signa observasse 
mutuae in ipsos benevolentiae, non dubitarunt esse illum hominem iis 
moribus quem non frustra confiderent acceptam in privata fortuna gra- 
tiam in imperio etiam, postquam ad illud ascendisset, agniturum , et quo 
plus iam posset, eo liberalius repensurum. quare cum ab illo arcanis 
prius convento nuntiis regias clam perlatas literas, quibus ipsis plene ca- 
vebatur, accepissent, suis illic otiose convasatis et tuto asportatis rebus, 
summa celeritate se ad imperatorem conferunt specie transfugarum. eos 
ille cum libenter ac perbenevole excepit, tum ut digni erant honoravit, 
alterum quidem eorum Basilium nomine excubitorem cubiculi faciens, alte- 
rum vero basilicum magnum et hetaeriarcham creans. expertusque mox 
eos ad omnia ad quae adhibebantur dexíros atque industrios, eorum 
opera frequenter utebatur, pronamque in ipsos suam gratiam baud du- 
biis declarabat indiciis. porro illi multa ex se habentes, non pauca ipsis 
ab imperatore administranda commissa summa fide benevolentiaque tracta- 
runt, gratissime semper utilissimeque servientes. plane transformati in 
mores habitumque Romanorum fidelissimum obsequium imperatori praesti- 
terunt: nihil enim ita subditis in principem verum amorem sinceramque 
fidem inspirat ut gratia meritis prompte reddita et beneficium dignis ac 
referre scientibus ultro repraesentatum. tunc et Sultan, magis adhuc 
magisque vacillantibus qui circa ipsum erant, simul ob sese ostentantem 
terribili specie "Tocharorum gentem, simul ob peculiarem rerum suarum 


c wt Ia AC w 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. 1I. 131 


xoi uxo£v &yov 0 11 xal ügáotie Tv Gánovrov Qusynyeguévav, yy 
Gua. yvyoiEi xol zéxvoig , toc 0à xol ynoad uzrrol, Xt 
. &lg à ud)uora ovoz , xal dÓsq?5, xaragsvyuv dic Bacilén, dc 
xii ev xal uóvac TEov. BoS9uav zal xatà xaigüy ÉnaviEoy ai- 
5941c 8E onegrígag y&güc xal loysoc.  urdé yàg mwoztótw Lyew P. 85 
é&épg 12v owvrolav , ind xol ó ngoogr9dc IMeAr« noó yoóvov 
avrouoA5cac nagà faciéog xartyevo , 0v O7) xai aviÓv vnu- 
zttve» 00zuégat L3 ÀvOclg émut? uev mAndovc xal o) xaLdg 
Éyuv 10 sg doy5nc xp&roc évreUOev yévorró oi. — én(ovevs O2 xoi 
10zaig dc facia naAoiig éxelyoug quAoggovrotou, xol é9àppa 
qaveg ávéoat và zg0c 9vuov.  ocvugoproac voryagotv nAijgoc 
zovalov o? Qoólac &gi9ugsóv, xol zóv IHegoóv nAoUrov ntgifa- B 
Aóuevoc, p yvvoiEl xol réxvoig , ToU Ilwciólag ngoaycyov- 
voc Gc Baoiléa yos. 0 Ó£, cc eixüc, &ouéroc Ot&Gutvog oix 
15tiyev 0 7« zorjoGz0 vOUTQ,, nÀzv udÀa quioggovrocuevog ngog 
dxvov, xal 9apotiv Oijo0c cc xarà xeigó» inavqtor xcl Tv 
&oy5v üvaAóBor abro ovvegyotvroc, iq5yxe Óukyuv (0c ot, oUvn- 
S«c div a)1Q oixot 1ijc Iegoídoc Goyovri — 092v xol ocAuac: (ta- 
ciuxoig TQ facie nzagtÓgíale , xol qofgo?c negl avTOv eye 


9. sig] é&? 11. 9vpovs P. 


statum nesciens quo se verteret cuive confideret, cunctis arrectis in spes 
metusve rerum imminentium nec satis uspiam consistentibus, decrevit cum 
uxoribus et filiis cumque matre vetula optima Christiana , praeterea cum 
sorore ad imperatorem; confugere , a quo solo tali articulo rerum suarum 
iuvari poterat et in posterum auxilium sperare , quo, si unquam resedis- 
set illa tempestas, tentaret reditum in principatum validis Romanae po- 
tentiae subnixus copiis. cuncta enim circumspiciens, neminem tunc re- 
periebat cui recte committere salutem suam et fidere satis posset, quan- 
doquidem et prius memoratus Meiech, cum aliquanto antea ipse quoque 
transfugisset, ab imperatore detinebatur; a quo scilicet quotidie metuebat 
ne qua nactus exitum e custodia numerosum in se duceret exercitum, et 
sic in irritum reciderent spes conatusque, quos intendebat in statuendo 
sibi firmandoque principatu. magnopere autem nitebatur vetere imperato- 
ris amicitia, magnis sibi officiis, cum esset olim in Perside, testata; 
confidebatque, simul eius coram affandi contigisset copia, se quod cu- 
peret ab eo impetraturum. congesta igitur in capsas quas secum extulit 
aureorum multitudine non facile numerabili, et ditissimis luxu Persico ve- 
stibus indutus, cum coniugibus et liberis, Pisidiae praeside duce itineris, 
ad imperatorem se confert, qui eum humanissime excepit. et quamquam 
non habuit tunc in quo eius opera uteretur, omni tamen significatione 
benevolentiae consolatus est; spemque ipsi fecit auxiliorum a se submini- 
strandorum in tempore, quorum ope tuto rediret in Persidem , et prin- 
cipatu recuperato florentem ibi ut prius et tranquillam domi suae vitam 
in consueta dignitate degeret. itaque in suggestibus regiis imperatori 


132 GEORGII PACHYMERIS 


€ cuporoqpvAaxac, xol roig 75j6 àgyyc ovuflüAou 2y9fjvo àgv9go- 
Ba«qéic nédikov $nodoUutvog.  7à mwzü 0i xal ngüc 10 £0 ngá- 
Ee. &ye 0iO viv é& Unoyvílov ydg, tjv xavà xcigóv didodc 7jAnue 
na&gà voU Àaflóvrog và xgelvv. 10 di qv &ga 09 0109: viG 
ünig voig vooto. Ba9vegov. — 4ÀÀÓ vóre vÓv xaigüv 9eganticov 5 
0 Bacisüc roOc uév zgl advóv , xol u&AAov yvvaixag xol véxva, 
x«rà ovvvronow ngüc Níxouay néuna, TQ uiv doxev 10 àoga- 

D Ad dxelvoig nagégav 0g? à jw) Bnfititv üqiAaxvon Üvrsc* od02 
yàg xaÀóv iÓóxa ovvixotQoreónuv vd facis dà5j9tc vrac xoi 
vij yvvouxov(ridoc* v0 Óà nw oqüc Ouolfav ex^ àvovoAc 10 
àvaytgovvroc voU (jaciMéwg , 17] xoà elg xivóvvov yévowo. — zàv 
0£ ye covizàv ovunegukyov av1Q o0v nzgocnqxovoy vu; vv n 
Toig éxelvov Gvvtoxiale nmgü£w, 5v vQ uiv Óoxev, cg digna, 
vnég ácoquAsac xelvov ngooérovre , ij 0^ ülnOclg Ov. &xelymv 
vü &cqoÀég iyóviwv 10 iv ácqaAd vóv covizàv ivat xol u7]15 

E ovvioynuévov zouyuoevóuevoc. ^ ngoxavelaufiave yào vij» mpüc 
1àv vv Toyópaov &gyovra XoAaoU egnvgv, dg évevxougrjoovzoc 


assedit, et minaces ipse quoque circa se corporis custodes habuit, et 
insignibus imperii utebatur , rubros induens calceos. haec autem honoris 
amorisque signa non vane ostentari, sed ex vere propenso in ipsum ac 
sincere favente, quaeque polliceretur praestituro , imperatoris animo pro- 
ficisci, persuasit ipsi conscia memoria suorum in illum meritorum, quo 
tempore supplicem eum benevolo exceperat hospitio, cuius gratiae vicem 
mutuam a non immemore, et ab eo cui pius contulerat, id modicum 
quo nunc egeret accepturum plane confidebat. erat autem ea spes non 
usquequaque certa fundataque, iudicio eorum qui nen haerentes in super- 
ficiaria specie res penitus ipsas introspicerent ac profundiore prudentia 
examinarent. caeterum tunc quidem imperator in occasionem imminens 
familiam Sultanis, praesertim uxores ac liberos, Nicaeam misit, prae- 
textu plausibili necessariae securitatis, ut in tuto ibi servarentur neve 
cuiusquam iniuriae paterent in loco minus munito depositi, aut militantem 
imperatorem cum Sultane assectantes itinerum insueto labore parvuli mu- 
lieresque vexarentur, rursus ne si relinquerentur in urbe Orientali magis 
admota limiti, cum ab ea contingeret imperatorem expeditionum occa- 
sione distare, non satis remoti essent ab omni discrimine quod inde iure 
ümeretur. porro Sultanem ipsum circumducens secum quocumque iret, 
ac exquisitis ubique semper afficiens honoribus, ista familiaritatis ac re- 
verentiae specie id consequebatur imperator, ut ille nihil sinistri latere 
suspicaretur in illa filiorum et uxorum eius Nicaeensi custodia; quasi in 
solum ipsius commodum et securitatem eius familiae decreta. revera ta- 
men aliud spectabat astutus princeps, cui erat propositum custodiendis 
certo sibi et tuto loco tam «caris Sultani capitibus Sultanem ipsum tot 
pignorum caritate quasi constrictum apud se retinere, ne quo subito forte 
capto fugae consilio recederet. quo ille faciendo demerebatur 'locharo- 
rum priacipem Chalaum, quicum certis iam conditionibus de pace transe- 
gerat: hic enim Sultane procul alibi detento, et eius ob absentiae diu- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. Il. 133 


rdv ixsvov voic 5c llsooídoc, umó' óvouatouévov vo? 
covirà» (y vüUTy. — xol Ótà vojTo Zucgóv i^ Zuéoaic voifloué- 
vyü0Y Tà TY Iltooóv vnzexAivovro voic Toyógoig , cc xat vwac 
ovg &» tno: Tig Ox5virac xol vj nota àmyy9rzuérovc, ui) 

5 9£lovrac ónorávrto9oi, xa9^ abrotc sivoi, énuiquuévovc süv P. 86 
Zuttégov Oyvgtuéror, nÀ?v xoi vv ivrtÜOtv jnotonóLovrac 
xivóvvov, & qavigüóg énuriQolvzo , xavà uév vÓ xomóv xal xa- 
9óAov ivonóvdovg &voa TQ facit, xaJ tva 0) vvxrüg loyóv- 
v&c Toig ix TÓv Zuctégov xAéuuoct yoroJe. —  Ó» xol TÓv 

10 Zuerdga 2E loov agüc Pxelvovc nmowévrow o) nóvoc jv. — x nav- 
tóc dà vgónov 10 i9voc vv Toydpov Ov £vvolac Cyav 0 ffacilcig 
€); üvvzüOTGTOY T7» 6Quv xu. 10 élxóc doxovv Lye , Ggui xi- 
vijoav, voUvc uév xarà TO 0yvoupao Iéocac xoi Alav onenoii- 
TO, OC Jguyoic &An(Guv yoücOo. & Guflgíosinv. Exelvos , | Pnci- 

15 voi; Ó^ &iye Oi uéAérnc xol GAo6 onévoto9uoi Qi xijdovc. — dni 
v0coUrov yàg qofigóv &Uóx& xui uóvov ngóg Pxilvovg nóAiuov 


B 


turnitatem memoria sentim exolescente apud Persas, tanto facilius feli- 
eiusque universae potiri Persidis poterat, prout re ipsa fecit. impera- 
tore quippe Sultanem suspensum spebus inanibus tenente, sicque diem ex 
die ducendo moras assidue nectente ne rediret unde venerat, res Persa- 
rum omni alio destitutae praesidio tandem ad 'locharos inclinarunt, tam 
universali consensu, ut quidam ibi iam antea segreges, quos iure quis 
scenitas dixerit, semper soliti a communibus abhorrere consiliis et res sibi 
suas habere privatim, cum aliis omnibus sponte subeuntibus imperium 
'Tocharorum illi uni subiicere se ipsi recusarent, coacti fuerint in arces, 
de quibus diximus , nostri limitis recedere, ubi satis intelligentes se haud 
sine suo periculo tali tempore palam inde incursaturos Romanas terras, 
callido consilio universim quidem ac communiter foederatos se imperatori 
profitebantur, singillatim vero grassationibus nocturnis res nostrorum de- 
praedabantur. in quo damnum nostrum haud magnum erat: nam illi fi- 
mitanei strenue par pari referentes clandestinis et ipsi rapinis infidos 
hospites wlciscebantur et facile amissa reponebant. omni autem ratione 
sibi conciliandam statuerat imperator gentem '"Tocharorum tunc novo im- 
petu et potentia ineluctabili motam, ut cui hostiliter irrumpenti nihil 
posset obsistere, eam beneficiis praeoccupatam ab infestis consiliis aver- 
teret. putavit etiam prudenter utendum illo, quem memoravi , adventu 
segregum Persarum in arces Romani limitis. et hos enim blandissime de- 
linivit officiis promissisque, scilicet sperans istis se, quasi sepe obiecta, 
mediis usurum ad arcendam 'Tocharorum vim , si quando, quod a gente 
bellicosa et barbara timeri prudentia iubebat, bellum cum Romanis quam 
pacem mallent. studebat autem imperator vehementer quam artissima 
necessitudine foederis 'lTocharos sibi devincire, quoniam armis cum ea 
gente decernere rem adeo terribilem putabat, ut ne cogitatione quidem 
prima tenus belli cum iis suscipiendi, mentionem admittendam duceret. 
emninoque adeo id horribile putabat ut vel solo prolato istorum nomine 


134 GEORGII PACHYMERIS 


- et )? ? , , ^ 
€ évvotiy , dove xol &uc éxelvov xol sobvoua uóvov &c qoftov Tyci- 
P 87 69ct xal ÓcÓiévos, | (25) modgv uiv yàg 6 Ioixoc "Ivndvvgc 
, 

zAéoc uóvov éxelvey. Tjxove , xol xavwysQov TU qos. oírQ xal 

et € 

&guuG0t , QV 10» ucv xol elg yoóvovc ngooérazvey ünozíOeoO«ot, 

/ d Y ^ 

BovAAoic uoAvfOtvoug vóv &vóvra. volc énolxoic oqpoyiGov, qé-5 

govrag Ó' £&o9ev énuávvov ouíteo9ar, và dà xol üvoyxota 

Du roig wrqcouívorg, «c ixelvov nüv 10 tic negiovalav Ov 
B $o:tQébv.  zgouxodotoUvrag yàg usvà vjv oeflaculav cixóvo 10. 

0nÀm ngooéravre xavoyodqeo9or* wd? yàp Cyt eü£vos ví TO 

3*5 ^ - - —" » 1€ , - » - 

éSoguijoav viv oqüv qqwAsov &Qvog, xoi 0zotoirg voc 1)9€0t y00- 10 

101, xüv elgqveety OéAo, xüv uáycodoi. — v000v jv &àzAov tuc 

, A», ^ M 3' , , , 
v0vt TÓ EQvOC. | "nO moÀÀoig à  éAéyovro xvvoxéqakor, xoi ye 
óialzouc An&gnuévoig 2xovovro xyocsvo»i, (ore xol àv9Quno- 
L ,? , , i] * E] * ^ , 

qaysv émiovevovro. | Oeodwgov Óà v5v dàgy5jv flacilevcovroc, 

€ ind Ayovro àià Isgoldoc ngüc éxeivov ngsoffebeo9ut, xol 0 Àó- 15 
E] , , L] ' , 3 » ) c c 

yoc &An9woc, qofoc 0à xol v&gayoc jv. — &yve Ó' Opwc 0 fa- 

cihsüg vÓ qoffsgóv mAaodusvoc &xelvovc xavacogicacO9ut. — xoi 

ng&rov ui» ngounéovéhhev Qg Ó59ev &yyelobvvac éni Hegoíóog. 


causam se habere idoneam duceret mefus non ignavi et consternationis 
non reprehensibiliis experiundae fatendaeque. (25) et antehac quidem 
loannes Ducas, audita solum illorum. fama, munivit arces frumento et ar- 
mis. ac frumentum quidem ea copia quae sufficeret in usum quam lon- 
gissimi temporis congeri iussit, obsignarique singula horrea bullis plum- 
beis indicantibus quantum in quoque conditum servaretur. atque ut cer- 
tius is numerus constaret, praeceperat eos qui id frumentum comporta- 
bant non inde ad proprium victum sumere, sed ipsis aliunde subministrari, 
quo interim, dum ei convectioni navabant operam, vescerentur. armo- 
rum vero redundantem etiam numerum necessarium putabat, tale id esse 
genus rerum statuens, cuius numquam affatim utentibus sit, quippe quo- 
rum etiam dum innumerabilis videbatur affluere copia, saepe in occasio- 
ne penuria sentiatur. quare illos quibus incumbebat ex officio gratis 
quaedam suppeditare militibus iussit adscribere catalogis suggerendarum 
e fisco rerum, post sacram iconem, arma cuiusque generis et usus. 
istius tam accuratae proyisionis prudenti huic principi causam praebuit 
rumor procul auditus parantis erumpere gentis barbarae numerosae vehe- 
mentis, etiam cum nondum intelligeretur quid esset, quantum posset, cur 
suis latibulis exiret , quibus uteretur moribus, pacemque an bellum prae- 
optatura videretur. tam vulgo enim increbuerat cum horrore terroreque 
ad 'Tocharorum mentionem quasi panico istius eiusdem caeca quaedam 
ignoratio populi, ut eos plerique caninis deformes capitibus dicerent, 
passimque audiretur de immani eorum genere victus, ac crederentur hu- 
manis carnibus ingluviem explere. cum vero ad "Theodorum in imperio 
recentem dicerentur ii ex Perside legatos mittere (nec fama mentiebatur), 
magnum illi ea res metum et perturbationem admovit. decrevit tamen 
imperator dissimulata formidine ipsos fallere. ac primum misit certos 
homines qui nuntiarent in Persidem Romanorum imperatorem comparare 


^. 
x 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. Il. 135 


cc in' a)robg sürQenilowo, xol oi rayvÓgouobvtec énéunovto. 
pio9óc 0^ 4v toig AyysioUoi vaUTO, & xwÓvvevorcv 0viatiuevo: 
xai ijv vüv "Poualov ágyj» àvvnóorarov nüci OuoAoyobvitg D 
P39yssu , Dou véxvoic oqeségoic xol yvvoiSl ovrgoéows. — era 
592 roig moéafiow ngoctlasvovo: néuvac vo)c onavrgcorzag (c 
079v xoi aqíci: züg ó0oOc 00nyZocr, Oi Orc Óvoyciguv imnítg- 
óec vónov éxelvovg Ounfhfidlew mgooérarve, xv vig &noxvaluv 
dog v)» Ovoyeplav, oUro nüca» Lv T5v vZc "PPouaidog 
yf» ànoxglveoSoa , (c éroltuoc Oyóvrav 1) u?) eó£vos uoTeuv. 
10 ez& 02 xal góc ffKaoiAéa m0AAd. novécavrec zagayévowso, vqvíxa E 
xmiàÀA' &vro qofiegà ontvó&t og aUtíxa xal ex ac 9éac qofl- 
cQv. énérar:6 yàg vàg Óvvdu&g à) vavvQ ovvélJüv, xoi 
ónluwdévrac xarà qg5rgag xol qUAa xol ráiac, iv nocoic viol 
16» 00v Qiuoriuacw itozauérovc xoxaqpáxrove oido, qóflov 
15 xazà noidilg Qunowiy. — 10 0€ ye vic yegovolag xal 0cov 7v vüv 


se ad movendum in eos infestis signis. hi alii super alios varie mitte- 
bantur quam velocissime, cum mandatis magnopere extollendi Romani 
imperii potentiam, ut cui resistere nulla quamvis fera et numerosa gens 
possit, in eaque affirmatione quam efficacissime inculcanda insistendi,, 
quoad fidem facerent. «uius rei periculo ne deterrerentur, provisum erat 
magnitudine promissae mercedis. constituebantur quippe his qui istam 
operam reipublicae navabant ampla demensa e publico et statae perpetuo- 
que duraturae in alimenta pensiones, quibus, si quid humanitus, ut in. 
periculoso ministerio , pati contingeret eos qui meruerant, uxores ipso- 
rum liberique fruerentur. alios etiam destinavit in occursum legatorum 
qui monstrarent iter: sed his praecepit ut eos de industria per loca 
maxime aspera inviaque ducerent, excusantes soli naturam et difficulta- 
tem situs, indeque captata occasione commendantes istud ipsum ipsis ex- 
hibitum officium, tamquam videlicet imperator audito illorum adventu, et 
conscius asperitatis itinerum, multa benignitate obvios deductores viaeque 
indices miserit. admonueratque ut si quis forte legatorum inter aegre 
superanda praecipitia rupium et saltuum perplexa offensus percontaretur, 
ecquid vel longo circuitu quaeri posset alibi commodior transitus, con- 
stantes concordesque asseverarent nusquam quidquam tolerabilius speran- 
qum: ubique enim similiter praeruptam impeditamque terram Romanam 
esse, hoc siquidem facile credituros audacter indigenis aftirmantibus pere- 
&re appulsos barbaros ob necessariam ignorationem tam longinquae re- 
gionis. quandocumque autem post multum denique laborem ad. imperato- 
rem pervenirent, excogitaverat modum obiectandi eis illic scenam plane 
terrificam , quaeque ipsos quamlibet feros primo aspectu percelleret. 
praeceperat enim exercitum convenire universum, omnesque milites arma- 
tos per manipulos cohortes legiones , structis et digestis ordinibus , ad 
certa viarum intervalla stationibus descriptis, apparere cataphractos et 
totos rigentes ferro, insuper monitos ut artem adderent negotio, efferan- 
daque data opera contumacia quadam oris ac superciliorum minis quasi 
per ludum formidinem augerent. senatores quoque cunctos ac quotquot 


136 GEORGH PACHYMERIS 


P 88 iy s&A& xol vd) faciet ngüc o'iavoc, mávrac moüc 1Ó peyoletó- 
vegov idoxevacuévovg xal ovoAoíg xol yevvalo rijg pvyijc naga 
ovjuatt, (OG GUrixa TÓv xoTÀ mó0ac ÀAozózovrag , moAAdxiG 
juóvrag 8E àqavüv ic vavv0 Evuninruv, (c ro)c a)ro)c uiv 
&vou vaig dÀn9elouc , Ooxetv O^ UAXovg xal GAXovc xol wróénov: 5 
vo)?c avroUC, vQÓnOY daxrviiolov ogevdovqv ur) Cyovvoc , djv vic 
BosAorro 2n? Pxslvov v0 noóvsgov xol v0 Vovegov Jegtiv, dc 10 

B oa):0 uiv molAdxig Aouffavóusvov sivoi, Ooxsv O^ fregov 3j] 
piroÀlayS.  ov:0v 0) Racüaxdc iovoluévov, urdiv vÓv qofic- 
QOv 2AÀelnovza, va) nov xo25,0904 Gná91v gépgorva voic zsgol, 10 
B'jkoic ve moAvreléot zegixexAewuévov ,| &AAov xal a?vÓv qoffs- 
gv niQuotuuévoOv, ixavdv OvrQv xol vovicv xoTunA5soi TÓV 
ópOvra xaJ? tavrovc, oUva mouiv yonuavíGuv voic noéofeot, 
poxgüv uiv iorauévorc , 0cov dxáluv 10v fBiaciléa xol ógüv và 

C 0gcpueva, &algvgg 0* 2E GàzAov vÓv nagantracuécov Ouvoi- 15 
q49évvov oUvac yyevio9o« ogíci. BAéntv Óv. Bacilén énl v08 
990vov udo coflagevóusvov , ÓMya vs sinsiv xoi àxovoat uera 
EvAoyoUrzov vwÓv, qofiegà 0d xol vaUva doxobvra, Oc uóvov 
Aeyóusva,xaranAQ5o. . xol ovr(c ém^ OMyov dqocuoóucvov 
10» yonuuoTiouOv, Anzonéumt Óià vv aOTOv xol züAw Óvoyc- 90 

D oiv voic ó0zyoic émavayouévove. và yoUv mpóréQo vaUT. d0Gv, 


in praecipua dignitate. erant, praesertim imperatorii sanguinis principes, 
iusserat quam magnifice ac speciosissime vestitos peculiari cura maiesta- 
tem ac fastum affectare, immo trucibus oculis vultuque irato feros spiritus 
prae se ferre velut mox obtrituros quemcumque occurrentem, sicque ire 
redireque saepius, ostentare se rursusque occultare, statimque denuo in- 
trare, ut alii aliique viderentur et numerus in speciem cresceret. sicut 
enim annulum pala carentem qui secundo videt facile alterum credit, 
quippe non habentem quo discernatur aut unde iudicet spectator eundem 
unum secundo fertiove sumi, quare illi facile persuadetur multos esse 
plane similes sibi succedentes, ita pronum erat exteros intrantem in au- 
lam offerentemque se subinde senatorem aut principem eundem pro di- 
versis sumere. porro ipse imperatoriis vestibus maxime augustis splendi- 
dissime ornatus praecelso residens solio, minaciter supinus, vultu ac 
fronte terrorem spirantibus , ensem districtum manu vibrans latebat intra 
septum velis undique pretiosissimis oppansis clausum , non statim conspi- 
cuus admittendis in aulam, quae aliis varie cincta terriculis haud dubia . 
formidine perfusura erat quantumlibet constantem audacemque spectato- 
rem, traductos per istam terrorum pompam in ipso conspectu veli thro- 
num regium tegentis mora longiuscula detinuit: tum suspensos expecta- 
tione solicita repente aulaeis undique reductis augusta illa et verenda, 
de qua dixi, maiestate perculit; iussos dehinc dicere que vellent con- 
temptim aliud agens audivit, cuidam identidem aliquid in aurem insu- 
surranti partem attentionis commodans. ubi perorarunt, perpauca eaque 
minacia respondit. ita dimissos imperat extra limitem per easdem con- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 137 


xol obr() Os0i0TaQ Evvéfauwev Avrigofietv 3x ovvéotoc* Tóre O^ 

c - 12 7] , . , , , 3 

O0). 6 xal 7/nitc návv eneyeloovy ngeofievto9 oa uev én^ éxelvovc, 
ixdi9ev 02 nofoflug 0fyso9oi, Gc abtíxa xol xatü xzóg onéy- E 
0:o9ot uelezüv. 

5 Oro 02 vÀv Tc àvoroMc usgOv xgarvvouévov xal xa? 
Anlóac àya9üc Üvrov, và xarà Óvow xol av9ug ix puowvov. 
(26) ó yàg O:onórgc MiyazA u9 tiysQOc qégcv oregovuévoc P. 89 
Tv gpovglov x«l vic y0Qac &nskmAouérog, 5v 0 9eioc avroU 

M M c , e^ ' - E] , ^ , 
xui zaT5o 0 O:o0wgoc, 0c xol Bacilixzic &vopprosoc xarà Óv- 

10 civ Z£u097 100 LAyoidÀv vavioavroc "Taxoflov, iógict nAs- 
oro; xol oná97 ixonücac TOv "IraAóv Toig ldíowg npoctzouj- 

, ^ c ^ , 3 , 

0010, TOUTQY L7) Qépov 0 IMiyaz ortgovuevoc àveldugavé ve 

Tüc ngüc 10v facea cvvO70xac, xol rà xarà Óvoiww vnonowy)- B 

pevoc eÜyspü)c zog éavzüv Oi 10 xol GAAcc Ov Óvoixóv tbol- 
15 7-010» Urtidev ünoxMvav ab9ig. — di& vato 10v. miy Otonórqv 

t A02 , - ^ , , 

0 Bacilsbc Toévrgv, onovój à qwoocto Aafóvra, noocérazte 

v» nóÀtuo» mgOc ixeivov ixqégew *. nc 0d xol oí &ánÓ TZc Xixe- 

Audjc Qmyudjc éEovolac z0AAà àv TAvgi)v xol TZc véac "Hnt- 

gov zt9octogertQloavrO , mzéumet xüxtigt v0U0g üvriTOEouécvovec. 

20xol 07 TQ Kalcag: 24L:Elp 10 Zuv9ixóv napado)c 00v ov noÀ- C 
Aoig &AAoig zoürov ngóg Ogéxnv Pogua, à xar v7» 'Ops- 
c140m xolüc Og sys Óu9roÓusvov , à» Qeviépm xóxeiva vi9£- 


fragosas et praeruptas vias duci. in hunc modum tunc ille suspectam 
arrogantiam gentis barbarae simulata prudenter superbia retundere sate- 
git, utili tum consilio. sed aliud secuta post tempora poposcerunt. quare 
non minus sapienter qui postea imperarunt, 'lTocharos et exceperunt ve- 
nientes humanius et vicissim honorificis legationibus convenerunt, omni 
eos ratione sibi conciliare satagentes et foedere quam artissimo con- 
iungere. 

Sic Orientalium provinciarum statu qua pace in praesens qua spe 
bona in posterum firmato, res Occiduorum tractuum fluctuare denuo coe- 
pere. (26) nam Michaél despota iniquo animo ferens privatum se arci- 
bus et expulsum regione, quam patruus eius et pater "Theodorus (qui 
etiam acclamatus in Occidente imperator fuerat, coronante ipsum lacobo 
episcopo Achridensi) multo sudore armata manu extortam Italis suae di- 
tioni adiecerat , his, inquam, se spoliatum Michael non ferens revocavit 
quae paulo ante imperatori promiserat, et Occiduas gentes rursus ad se 
trahere aggressus facile ad defectionem impulit leves ac faciles populos. 
ob ea imperator despotam loannem iussum statim exercitum educere ad 
Michaelem bello urgendum misit. praeterea quoniam missae copiae a 
rege Siciliae multa Illyrici et novae Epiri loca sibi subiecerant, destina- 
vit etiam illuc qui ipsis obsisterent, Alexium insuper Caesarem , Scythis 
ei auxiliaribus cum aliis non multis copiis traditis, primum in Thraciam 
immisit, cum mandatis ut invigilaret Orestiadi eiusque securitati quam 


138 GEORGII PACHYMERIS 


k e IA * 35.9) » - 
p£voc. T0 yàg BovAyagixóv o)x ?|j9thtv dotuttv , xol uÀAOY 
» Y», - - 
xar' iyO9gav xoi uicoc v0 mgüc faciéa, Tic ngwvgc vv Qv- 
- , 
yutégov oU z160xo9t Ocoüdgov xal Baciléoc Elgnvuc vóv ov- 
D Lvyov Kovozaviivov, 6v xol Baciéa Bovkyáguv 6 Aóoyog idclxvv, 
, - D , - - 
uo. 9egudc éEorovyovong xaxobv v?» xta» , üvrinoma 09er 5 
M NE ió AI , » - E 
€ 0 &0cAgoc loavvgc &no0ys. — v) yotv Koílaag. ngoovevayué- 
3 M - - - 
vov tjv zgüc faciléuog énorávss voig vic Opéxnc uéosor xol 15j 
, ^ ^ - 
z0À& zgocGysi» ix magódov, xal imwtigos. uiv üncaoUvza a0 
-.9 ^ - 
Elgoc voic TraAoig, uj uj» 0£ xal 000v ngévr&v* 0) yàg ixa- 
- *5 - , - M 
»üg siye vOv orQarevuóiQY.  «G yovv viv KaolMov ó Kaiocg10 
ntgoi9tlg xovélofiev, Cyvm mgórtgov 7?) voic xazcréQc mpoo- 
.Oxtiv , xavà Zuv(gla» yevíoSot, xal vij nóAa ix vv Ovx 
- J * ^ 74 , € , - ^ 
P 90 ueQOv zooae/yioac (unà yàg svou xoXopzv &novrov và» éxei 
14 faciet onoverayuévov) xaronatiout ucv. xol vavtqv Gg txt 
P^ ' - ^ - 2 ^ -. Y 345. i] ' M L 
101€ xol uaStiv và vüv ivvüg nó Zyoiv , l0eiv dà xol vooc 96-15 
Aguoragíovg , ovg xol ó Aóyog ngoéygaqe, xol OpuATOOr-TU OL. 
- - P i . - 
Óoxobvra nigl víjg nOÀeoc.  dÀJov ovv xal oxqv5cac àv oic 
z:gutoAMo«g ztQocexoAetro xpvq100v vob Óoxobvrag àxciva , xat 
B ye xaveniovtvé oqíoi và xovà vovv, vnovelvow xüxelvoig inia, 
— M , 
& ovvegyoiev, vàg uéllovc. —vÀv Óà xougüv Cyuw cinóvvu Qc 


18. z«gozoAoig P. 


posset optime prospiceret. in quo tamen aliud praecipue spectabat. vi- 
debat enim Bulgaros in apparatu esse novarum rerum, lrene videlicet 
"Theodori Lascaris, qui nuper imperaverat, filia Constantino, quem re- 
gem Bulgarorum factum superius diximus, nupta, virum instigante in 
Palaeologum nunc imperantem, et ardenter urgente ad irrumpendum in 
terras ditionis eius, sicque repetendam ultionem iniuriae quam ab ipso 
patiebatur loannes frater eiusdem lrenes contra fas et pacta redactus in 
ordinem. mandaverat porro imperator Caesari ut, cum attigisset partes 
' hraciae, urbi ex propinquo minaretur, obiter id quidem et tentandi po- 
tius terrendique Italos gratia quam expugnandi spe: non enim habebat 
idoneum tantae rei apparatum aut exercitum. ut igitur traiecto Caesar 
freto Calliopolim tenuit, decrevit, priusquam inferius descenderet, acce- 
dere Selybriam et inde a partibus Occiduis prope se admovere Constan- 
tinopoli (nihil enim erat quod id vetaret, cunctis ab illa parte imperatori 
subiectis), et sic e vicino contemplari quo tunc illic statu res essent, 
explorareque Latinos urbem tenentes, quid animi et virium haberent, 
voluntarios quoque, de quibus diximus, videre, agereque cum illis quae 
opportuna videbantur ad spem urbis aliquando recuperandae. cum igitur 
accessisset et in ipsis suburbiis tabernacula fixisset, clam vocavit praeci- 
puos eorum , et ipsis confidenter quid jn animo haberet aperuit, osten- 
tans eis spes maximi proventuri ipsis commodi, si conferre operam vel- 
lent. quibus admonentibus nunquam opportuniorem quam nunc esset of- 
ferri posse occasionem capiendae urbis, quoniam quantum in ea prius 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 139 


- - .* * 
àyxalooc 2mi9qoou£vov (10 yàp Ov "Iav nAo(uov 6oov v i 
Tjj nóÀu in| Zugvóvoiag Gg &Adcov 72v vijcov ycgtiv, xal y 
anl nÀelovauc tjuéguig npoozaAoimmnopeiod as xod yutvov, 0yAov à* 
» 5 A] ^ , b] ? , -— A , 
&ÀA«6 &ivat 10 zavà nóAw xol ztoAéucy &n&igaor), TOUT &unOüy- 
5Twv» xal rà mi7ü Óióviww» cg ovvegyroovow (ónovoncuv yàg 
, M M ^ ' - c Tm 2: e L] 
cqíct xal vo)c Aormobg inl v0vr0) 0 Kaicap aj)ríxn, Orc uév C 
hl ^ 23 D». , 2 - b] ^ c, 
ngóc vovg Gm &xtlyuv Aoyovg &ntiós xal 17v ngoOvuíay éco 
Gc érolquicc éxóvrov aooofon9ev, i96ooe 12v ngooflolzv, Ort 
- 3 
9é ngóc 1à a5;c &yyegrococ-Óvoyegéc avdug &n£fAene xai 10 siv- 
100vvOdeg ToU nzQéyuaroc, & obrw uer) üMlyuw xol ix nagéoyov 
, , e ^ M , ; c " 3 , 
zt0Àty ToiGUTTY , ijv xoi moAÀal Óvrau&ic 0v éAev TÓvyrOgoav, 
a210c iy üxaget magaotzotrOL, xaruxvu xol üviflüALevo.  Opc D 
ol ro)c Aóyove kaufüvov àv xou 10 ngaxiéov éx(96. — xünads, 
0 &veyuüc exelvov ZAXMÉSivoc in£xerro ngoofhülov, xal vig vy 9:- 
15 Aguavaglov Kovroritáznc vobzíxAgv utzà. 9ápgovc 0noc zoa- 
X98ly AÉyuv 10 Zoyoy vgíovavo- (rÓ yàg siuaguévov üquxzov 
Gonzo éuizoic ovt) xol nóAsgww) , &vadOoggti ve xüxelvoc, xal 
- 3 - 
z00c 10 xguizcct ueténpoc 2v. — Oder xal vv &AXcv uadóvrav 
*€ xci ovuqQuovrgoáüvrov éroíju0g ovyxarangüsal oi z0v Àógov, RE 
2 4 NEN ' , ' HI , c 3. 7 
20 avz0g u£v 6ÀX0re u£y 7tegiujei xol v0v v0nz0Y QG elxüg xovtoxémve- 


* 


navalium copiarum Itali habuerant totum aberat, procul inde occupatum 
in oppugnanda insula Daphnusia, quam multis iam diebus multa sua ae- 
rumna obsiderent (superesse tantummodo in urbe vulgus imbelle), his ille 
auditis, et accepta fide cooperaturos pro virili ad expugnationem volun- 
tarios (consentientes enim sibi caeteros habebant qui loquebantur), non 
mediocriter animatus ad audendum est: faciebat quippe istorum et signi- 
ficata verbis et declarata vultu signisque caeteris alacritas, procinctorum- 
que ad strenue iuvandum ardor eminens, ut non usquequaque temera- 
rium id coeptum videretur. mox tamen cum ad difficultatem negotii 
mentem adverteret, cumque reputaret secum quanti periculi aleam iace- 
ret, si cum tam paucis, obiter et consilio citra praeviam deliberationem 
in arena capto , urbem tantam aggrederetur, quam paulo ante universae 
vires imperii frustra oppugnassent, cunctabatur, et quaerendum amplius 
putabat quid tali occasione esset agendum. cum autem vocatis super ea 
re in concilium ducibus Alexius eius patruelis ad persuadendam oppugna- 
tionem vehementer incumberet, et quidam ex voluntariis cognomento 
Cutritzaces fortissime in eam sententiam loquens operis etiam successum 
in se reciperet, (inevitabilis efficaciae videlicet sunt decreta providen- 
tiae, non solum in interitu aut alio casu singulorum viventium, sed etiam 
in mutationibus fortunisque civitatum) tandem et ipse adductus ad au- 
dendum est, et nihil iam aliud nisi victoriam cogitans totus in negotium 
incubuit. itaque caeteris similiter per exercitum cunctis consilium, simul 
cognoverunt, impense probantibus , expedientibusque pro se quoque im- 
petum ad omnem sive insidiandi sive irruendi necessariam operam, ipse 


140 GEORGII PACHYMERIS 


v0, Ort ÓP T]v ónowlav OuqpvAorrÓuevog Pumodov v, oic 
vnoflaÀkouévoig z900éyov , tb si0Qc vOv vOmQv ovvín, xoi 
zgoctoxénvero Üzwc üguovO yévoro xol uevà onovós.c 10 ucAs- 
vouevov oqíot, wu) noc xol &vviAMaEávioy TwOv vÓ iv xQUAT 
goat. 5 
P 91 27. 'Ogc yov Lo1g 10 nüv Tác fovMjc, xol ó xoüg 
dvvevo* vuxiüc yàg viv éniflovAzv ovvolouv xal ix 100 olqui- 
óíov uj ngocdoxovvov Zy»vcocav. —xxtilvoig uiv ucAov 2j» ena- 
vafieBnxóvag 10 veyog ik xDiuáxaov diogrr vo0c qvAázr&uv v6 
verayuévove xuvagginvély üvcOev xol viv vijc nzyrc nvAqv àvol- 10 
ye ogijvac iuflaAóvrac, vÓv ix M9wv uóvov ngocaguólovra 
B za$75; voiyov xortQnoipóvag mgóregov, TQ Óà Kaloag: voUQ 
orQaTu)TAG Óià vvxtüc éqeAxÓpevov évoljuoc elofldAAey xol xoà 
T?v üvou9tioav nónv doíoyco9o. — £090 vig opiouévgc vv- 
xróg tmiwTüonc oi uiv $cav ngóc voloyq , xol vónov tüJerov 15 
oroyocáuevot éxeioe zroooT,yov viv xAuaxa, sqpvidxioG 70 oou 
7zt&v PyovréGg, quj noc vol qUAaE quopadetv xol 13v 917ocv &va- 
€ coflíjow0t, uGAXov uév o)v xol u£yioog abroic xivàvvoc énorj;, 
& Ager &uflovAetovveg, — Kaiong dà vij vvxvüg éxelvug 10 Xuv- 


] 


2. cvvija? 


quidem interdum circuibat lustrans exploransque, ut par erat, cuncta, 
identidem autem, ne suspicionem Latinis urbem tenentibus moveret, re- 
cedens removensque se a conspectu, semper iis quae suggerebantur at- 
tendens: ibat enim una cum ipso idem ille Cutritzaces peritissimus loco- 
rum, pariter cuncta circumspiciens. providebant autem ambo simul ut 
quam optime quamque celerrime quod meditabantur fieret: periculum 
enim erat in mora, ne aliquid alicunde sentientes custodes moenium vo- 
ciferarentur et quod clam parabatur palam proderent. 

27. Ut igitur de omnibus convenit quae conducibilia ad successum 
negotii sunt visa, et constitutum tempus est (noctu enim et ex impro- 
viso supervenire minime opinantibus decreverant), suis quique partibus 
strenue defungendis intenti expectabant signum. aliis enim cura deman- 
data est conscendendi sine strepitu scalis admotis muro, eoque superato 
quos ibi custodes reperirent superne extra deiiciendi, ac portam cui a 
fonte nomen est patefaciendi, cuneis impactis, ubi obductam ostia mace- 
riam prius diruissent. Caesari vero reservatum excitatos per noctem et 
pransos paratos secum trahere milites, quos opportune immitteret et per 
apertum ostium cum ipsis irrumperet. statim ergo ut condicta nox ad- 
fuit, illi quidem in opere praescripto versabantur, clam scalis erectis 
idoneo ac solerter delecto loco, cautionem adhibentes summam, ne custo- 
dibus indicium sui darent, et quam venatum ibant praedam strepitu in- 
tempestivo terrerent praemature moverentque. ad quam sedulitatem ca- 
vendi excitabantur magnitudine proprii periculi, utique quibus certa per- 
nicies impendebat, si interciperentur in ipsa molitione insidiosi assultus. 
Caesar porro per eam noctem sumptis secum Scythis et cunctis aliis co- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IJ. 141 


, 
Suxóv xal ücov zv &AXo XoffQv qztlyero noóc vv nóAw , xol 2nd 
- € - 
zgórtgov 3j voU ng&rrav Pxvovg LpO9acav xol 7 vO5 ágyoUo: 

- M c , 
nogqyeto, negidedig elys no0c viv Goylav xoi &vvezufovATv unu- 
zitvtv. 6X 6 Kovrgertéxng üvelaufavé ve vijc Ouac àxelvov 

- - , 
5xul POnlluv eb9ugoóc nagstyev e éxelvav vu ngavróviov. évióg, 
3S v € c 2M WT . 2E X Y 6 , 
o) uv 0 xai ozowíac 0 Kaicag vqítvo* zo) yàg xoi vntvorotv D 
- , - - 
&gysty 3welvovc àq* à xaregelnzt 10v. ànl 3j Ag vijc nmyije x 
Al9xov Eggüv réyiuóv; 09tv xol Quqaveig ngosStóérero vov 

- jy c , 

xivüvvovc, xol Ó5Aoc 5v yAtvacO dg dÀvQv. | 0 yàg Otgantvuv 
i0ZAziuévog éniBlovAog $nwemitíero, xol ovvdéaw. iox(uale vóv 

^ , ce 
&voleufévovra Og cvvdóra Toig ivrüg viv àmfovÀgv. | 69tv 
^ , c c ^ , 

xai Gvvéóe Qi0Ovzoc éxelvov xal &roiuov éavtóv zagezouérov za- E 

Sev 0 zu BovAoro , & éxcivoi éniflovketouy. | ovyxavi va dd toic 

Aeyouévoig xol 0 Z4AéEiog émi9apoóvov vv Sto» xal và Ófoc 
i154ázoxgovóutvoc. xal ó uiv ntgl viv uov?v 1/jc muy ztQooExá- 

Sqvo, 1üv» orQatÓv xaté£yov 003, xol uexéngoc àv noóc 10 ovu- 

folov (xà Ó* 4v 5 vàv Bacuiéeav £quuío inl 0) viiyove vur- 

Aogovtio9ot u£AAovoa)' oi 0? Zovyog x«9^ fva vnavaflávieg P 92 


2, 5 103] 7j c4? 


piis festinabat urbem versus. et quoniam ad viciniam portae cum suis 
prius pervenit quam alii perfecissent id quod facturos ipsos convenerat, 
et nox ipsis cessantibus abibat, male coepit metuere ne cuius magni mali 
aut causa aut effectus esset ista cessatio. contrarias videlicet insidias et 
ancipitem proditionem suspectabat. verum QCutritzaces revocabat eum ab 
illo metu quantum poterat, et spem optimam ut conciperet orabat, aíffir- 
mans aliquid omnino facere intus eos qui murum conscenderant. nec ta- 
men illum audiens a suspicione conquiescebat Caesar: comminisci enim 
non poterat ubi et quamobrem tam diu feriarentur, nec quod statim fa- 
' cturos spoponderant, adhuc dissipassent murum subitarium e lapidibus 
temere congestis sine caemento retro portam fontis erectum. quae ma- 
xime res inquietissimum illi terrorem admovebat magni a mox erupturis 
hostibus periculi. itaque vultu haud dissimulabat moerorem quasi serae 
poenitentiae, quod illudi sibi ac fucum fieri seque ac exercitum fraude in 
insidias trahi passus esset. quem illi errorem qui demere consolando co- 
nabatur, adeo parum proficiebat, ut sese potius ipsum tanquam doli suc- 
cessum fallaci sermone promoventem ei suspectum redderet, quare sta- 
tuit eum veluti conscium insidiarum constringere custodiendumque suis 
dare, quod et fecit volente ipso ac se paratum exhibente ad quidvis sup- 
plicii subeundum, si quidquam insidiarum ab iis qui iam urbem intrave- 
rant strueretur. comprobabat quae a QCutritzace fidenter ea occasione 
dicebantur Alexius, confirmans similiter patruum , et ut metum deponeret 
adhortans. ergo ille circa monasterium ad fontem situm quiescebat, con- 
tinens exercitum silentio, et intentus observando signo de quo convene- 
rat. erat autem id acclamatio, qualis fieri imperatoribus solet, supra 
murum edita voce sublata et late intelligibili. illi porro tranquille ma- 


142 GEORGII PACHYMERIS 


vóg xMuoxac mngoonalovow s)90c roi; qgovpotg xouunuévorc, 
"IvaAoig y& oU0t, xal aquv oi émóvrtc Ovog ànfotgoav qo(fegov * 
eUO0c yàg vo?c uiv. ur)? alo9ouérovc 2xnoü0dv xavaoyóvrec ig- 
ogínrovv, oqártovreg ngóréQov, vo)c 0 xal vijc vaQuyric énatov- 
vüc xai mgüg qvymjv roenouévovc q9üvovitg xavtonáOiDov, c5 
qo Gyyekov và» Ogouévov $nokeksp9or, 0nov ys xol 1óv ànà 
ToU. xoicovzoc qóflov 2vixov ai ngoS9vulor, xal oi/Aor Zoav "v 
vic évvi8 Tal poyovuevot. — Q9 óvrec 0£ noóc viv vije nuytic ni- 
Anv xal va)ryv üvantgoayuévgv sógóvitg AlSoig waéonwv cü- 
$écc, xàx uécov notoDvisc vo)c M9ovc Olodov vj; ota T/c0l- 10 
poLov euagi; , eva à xol oquol yaAxéow vobc Qaigotc vv nv- 
Ad» éxxgovcavreg x"raonüct — xal sOUc, Lrvys yào nagdw 
icio xol vÀv itgouévov 0 Zlaxsgüc, ex «àv 9umuoraglov àv 
x«i av10c xoi ovrtQyOv &vogixóic , ónavaflalva 10 tiyoc ovyvóua 
IaftqQ vwl xol Aowroig éwígow. — 0902 yàg Un &vóAua, xol 515 
qovi, ovvantapéo9ot vQ Oc. )yybc Guvovevev , ünov ye xal và 
véiyoc Ooxeiv 0 qóflog éíüov xgadalvso9oi, dg xol xuvaninttv 


gnaque vitandi strepitus cura, singillatim conscensis scalis, offendunt 
statim custodes dormientes (Itali hi erant) et terribile illis somnium 
ortant: subito enim eos nec sentientes corripiunt ac deturbant deorsum, 
iugulatos prius. socios vero quosdam ipsorum, qui tumultu exciti fugam 
expediebant, praeoccupantes concidunt gladiis, ut nemo superesset qui 
nuntiaret quae gerebantur. nempe iam metum, quo moenia timide sub- 
euntes aestuaverant, ne qua vi maiore ab incepto prohiberentur, nunc 
denique alacritate animorum ac fortitudine successu aucta vicerant extin- 
xerantque, planeque prae se ferebant se quemvis, qui adversaturus se 
obiiceret, armis ultro adoriri non dubitaturos. progressi ad portam fon- 
tis, et hanc maceria. retro obstructam reperientes, diruunt eam statim 
abstractis disiectisque lapidibus raptim congestis ac temere superstructis, 
quibus constabat, ingressum irrupturo mox exercitui latum et inoffensum 
ea opera pandentes. deinde autem cuneis aeneis cardines valvarum de- 
molientes revellunt. forte praesens adfuit hoc- illis agentibus sacerdos 
quidam nomine Laceras, e gente et ipse voluntariorum; qui ubi ad por- 
tae demolitionem viriliter. cooperatus ipsis esset, murum conscendit cum 
quodam Glabato nomine et aliis reliquis. sed terror eum tantus constrin- 
xerat ut vix expedire posset vocem; parumque aberat quin ea in fauci- 
bus metu extincta condictae acclamationis signum edere nequiret: nam 
. etiam murus, postquam in eum ascendit, tremere ipsi utique turbato vi- 
debatur et totus concuti. quare opportunus ei confirmando fuit comitatus 
aliorum, qui misere formidantem ne, simul vocem attolleret in constitu- 
tam acclamationem Augustorum, de muro statim praeceps caderet, sic 
adhortationibus undique instantes animarunt,: sicque amplexando tenendo- 
que a vano periculo ruendi ex alto securum fecerunt, ut conari tandem 
auderet, ac tremente quidem intermortuaque voce, solemnem formulam 
bene precandi Augustis utcunque pronuntiaret. responderunt statim qui 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IJ. 143 


«àv udya quvicovra 1] 1v xgazovvrov £bqrulay. — 0uoc za- 
gaxgutovutvoc voíc éxégoi rosuodoy quj; viv Baotuxi» $ntor- 
puétyey , xal ovvzyovv oi xrQ TOig vo, xol 7 qv? Óioeto 
xa9ócov 5» vizioórtgov.  Tórt xal oi àugl 10v Kaoícaga Tj» D 
5 gov xagadoxoUvreg üxoUcavréc àxny0Uot ToU Aóyov , xal Gua 
1&y& üniégg inl 1j zniMgc 0yopovv, xol ngoxavoXoflóvitc do- 
gfovrou noumgOd. Pu d' óm' avyoic vaig ngoai 776 Tué- 
puc ovorc CEalprgc 13v. yopov xazí3cov xal nópOovv 0 ngoc- 
vvyóv OxvÀt/ovrtg. 10 OÉ ys NxvOuxóv eüavvétoc wo) oxcóavyó- 
iOuzvov tigyov vÓ ngocywvOpevov ix Tc n0Atoc nÀjJoc, & zov 
ovorai£v vwec ua g'motlovreg 10 yuvoutvov* nAáonatt yàg 10 nga- E 
x9« xu Asyóusvov. |. uévzoi ye Katoap ovgovticig noAldxic 
doyolaxüc xal idc và TÀYv d&AÀmwotov Óvcytpgz, OtÓiuOg cyol5 
ngooífgaAev, fuac vic vzu£gac onavyaodornc véltov u&Jor 17» dy- 
15 :0c Ovvatuy &xgififaovegov. — uevoAoauflüve 08 12v Oelav vastqv 
fregoc 9ógvfloc, ixavdv "IraAóv quvírrcov £v ünAoig xol loyv- 
oc quuvouéroy Cuv Gira. — àyyoc 0^ 2.9 Guvdóreve 0i 
TaUta nülw TQuníc9oi vt xol vov ngüzw Óvafakéio39cw o$02 
yàg tc udymv oi dloel9óvseg üEióyoeq £vouiCovzó oi, uóAc ec 
20 zéigay xai Àóyov ügxécovreg. | àAÀÀ mgoosi9evtat vovroic xal oí P 93 
Selquarágui, xol GAMcG uiv SupggaAío üvteg , Ojuoc dé xal ó 


1. povzcavra P. 


infra murum erant, et vocem superne acceptam multiplicatam robustius 
frequentarunt, quae late iam clareque audita ubi Caesarem cum suis id 
ipsum expectantes admonuit, exiliunt ex insidiis, et volucri celeritate 
ruentes ad portam per eam occupatam densi subeunt. hora erat diluce- 
scentis primulum diei, quando ingressi urbem milites Caesaris incursare 
regionem primum obviam ac diripere coeperunt, spoliantes quotquot oc- 
currerent. at Scythicae copiae, prudenti sane consilio, militariter ordi- 
natae perstiterunt, submoventes affluentem e reliqua urbe multitudinem, 
sicubi coéuntes quidam consisterent cupidi cognoscendi quid gereretur: 
non enim fidem faciebant qui rem ut eràt narrabant. caeterum Caesar 
longo usu rerum bellicarum edoctus, saepeque ac diu versatus in expe- 
ditionum et oppugnationum periculis, indeque reputans quam sit anceps 
et erroribus perniciosis obnoxia res expugnatio urbium, sapienti cuncta- 
bundus metu nonnisi caute ac pedetentim procedebat, expectans dum 
adulta iam die plene ac.certo cognosceret quantum intus esset copiarum. 
quam eius progrediendi timiditatem alius continuo tumultus excepit, Italis 
videlicet sat magno numero apparentibus in armis ea specie ut fortissime 
viderentur pro urbe liberanda pugnaturi. hi cum se admovissent propius 
Caesari, parum abfuit quin ille receptui caneret opusque relinqueret in- 
ceptum: .non enim ipsi videbantur, quos in urbem induxerat, resistendo 
pares, quippe quos vix ad tentandum ex insidiis insultum sufficere puta- 
at. verum iis se adiunxerunt voluntarii fortes alioquin et bello boni, 
tunc autem audaciores facti certitudine impendentis ipsis extremi peri- 


144 GEORGII PACHYMERIS 


z:gl v(üv 0Àcov xivÓvrvog vóre xoi z«90. 70 elxóg oqüc énole &vopi- 
CeoO'at, coc u?) zregueaoUuévovc üv xgavoitv ot "Iralol. 1i vot xal 
cvoradévrec xal éavzoüc Ggrivuvsec üvetigov xal asgijoav, 0A 
yovc uiv üzoflaóvvig , ivl«tov dà xol xovexgonotvro , xoi viva 
didóvzag vQ elg qvyrjv vQanéo9at ón00)vot Gxóvoc énolovv, i95 
àv xol cw9tisv.  vó:s vowagoU» v0 uiv NXxvuxóv dvi xaig 
cxvAtvotGww énefiAovro, xol àmoOqzcig vÓv youddv ngoc- 
za(ovrég £vtqogotvzo Qv üvayxaiov. Op Ó6 ye xol n)uv 
óugl züv Kaícaga cvvsAéyovto zijc juégag noAMexig , xod negu- 
vexilOu&voL ToUrov iqgoígov» rt xal iqgovgoUrro , Oc d rwvec 10 
qavtitv, &oflakoUvreg zpo9Unoc. | ó ÓÉ ye (üaciAelg 2xelvav Ó 
BoAovivoc, ixnAayeg olov üxofaag xal vv qoavav VE yeváue- 
voc, otÓóév GAÀ' 3 ngóc vQ quysv 4v. xol: xevounov 1à 
vv Bloysgvüv Gvéxrogu c6 0) Óvvarzc doxovonc Quvvew vij 
Jic, Ógópq xogs (inío:sve yàg v5 9ekácog nÀéov) mgüg 1015 
uéya, naMázioY , xol wg div, Óqdg uiv xakóntQav áqig dé 
xal onáJnv, 10 Tic wiroU facitac ovufoAe, vyv x«roflüc 
zucTeU& viv GüT»Q(aV. — Tic zju£QGc 0€ vovvgc ot vic Poucixijc 
&uorávreg qüiayyog iq! mig ego xal xadé&uv 10v (aci- 
Asvovza ,. Tij qvylc éxoüvro ovufiókoig , xoà ünedégoovy noy 20 


5. ói0Ovvsg P. 


culi, si res eo loci deducta omitteretur: neque enim erat dubium quin, 
si eo periculo incolumes ltali defungerentur, gentem sibi obnoxiam , quae 
ipsos esset perdere conata, pari exigenda tam acris iniuriae vindicta fun- 
ditus perderent. coéuntes igitur magno numero instruentesque sese in 
aciem egregie restiterunt, tandemque superiores, paucis suorum amissis, 
vicerunt fuderuntque hostes, et terga vertere compulsos in latibula cui- 
que nota compulerunt, ubi tenebrarum beneficio vitam servarent. tunc 
demum secure ac palam Scythae congerendis ex hoste praedis spoliisque 
operam dederunt, et in apothecas rerum ad victum paratarum incurren- 
tes expleverunt se cibo potuque, sic tamen ut rursus circa Caesarem se 
subinde congregarent ipsumque vallarent, ac vicissim ab ipso copiisque 
quas ducebat protegerentur. ac sic omnes, si qui de novo adversariorum 
apparerent, eos alacriter adorirentur. caeterum imperator Latinorum 
Balduinus consternatus audito urbis captae casu, et mentis impos factus, 
nihil nisi fugam meditabatur; et relicta regia Blachernarum, nihilque ad 
salutem spei amplius in terra constituens, cursu contendit ad. magnum 
palatium: mari enim plus fidebat. et ut erat, amisso capitis tegmine 
abiectoque ense, ipsius insignibus imperii, navi raptim conscensae salu- 
tem credidit. ea porro die duces Romanae phalangis, quo militum stu- 
dia incenderent ad investigandum capiendumque Latinorum imperatorem, 
palam ostentarunt imperii eius insignia, quae quod in hostium manus ve- 
nissent indicio erant fugisse ipsum. quae res etiam valebat ad augendos 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L.lL ^ 145 


)yreiOtv Ópganérov ysyovótoc ToU ini v qvAdcoew vtrayuévov, 

Tijv Of ye xalónvgav xol 10 Sipoc ávalaffóvitc üánagyrv adváoxn D 

TuÜra TÓY xc&rà nÓlw Àaq)ouny» xal àxpo9í(vuv inowÜvvro. xoi 

Gpa Oruelov jv oic én* ixelvq 9aggotow dg o0» 2xei9ev &ya- 
57210artoc qevyav Croiey, 

"End 0? PKknvovo» )byévevo 10 mgay9év, a)rQw ys xal Pr 
xarentzyOrOY xal u7 xuJogüc nicTtvÓvTOY Cyüv TU iv yipol 
xgorotuiva, Aquxvetrot vuyéng xal ini v00g mgl 13v Zlaqvov- 
cíav qujur ye ovoa xol 9:0c 7j qum, xol Gu? Jixovoav duanequ- E 

10»5xscav, nztgl ru(c oqerégouc yvvou£i zal véxvoic xavogpcóroav- 
vt. Opec yvvav àmotijvon xol eg eiyov éubvou* mpl yàp 
vQiíxovra xol ngóc Àóyog Cy& uaxgaic vovol uoryotoi v& xai 
vorjoeo« xarà Zfaqvovoíag yo5oocOo. — ToUT0ig &nácoig 1a- 
xyvvaviovooig 7nt(yovro zo0g 17v nóliv, Gua Saegoobrreg xai 

15 19) £x Zuxehac ueylotqo nÀoíp soXAotc Vyovze 1006 énifásac, wc 
xal ajro?g ovvauvrvav TQ yéra xal volg éniovow óuóct zov. 
xal oi uév enl voxairauc Üníow Tzclyovro, ó dé Kaicag mgont- p 94 
o9óuevog vovrcY 75v tqo0ov To?)Gg "Pouaítovrag ngoczoAita, 
ot xul Oc '"Pouato: £xóvreg üxovvég ve ovrijgyovy voic zuéréooic. 


Romanis animos, utique qui viderent inde non difficile negotium restare 
absolvendae expugnationis urbis, quam is cui proprie incumbebat ex offi- 
cio tueri ac propugnare deseruerat. tegmen ergo regium capitis et ensem 
imperatoris fugientis tanquam primitias spoliorum urbis captae et votivum 
"anathema consecrarunt palam appendentes, id quoque consecuturi ut isto 
spectaculo fiducia omnis Byzantinis excuteretur, si quam in Latinorum 
opibus tanquam idoneis ad ipsos defendendos collocassent: quid enim ab 
iis iam tale sperare possent cum eorum principem spem suae ipsius sa- 
lutis ultro in fuga constituisse cernerent ? | 
Accidit autem ea res tam mira, cum vulgata est, ut ipsi Romani vi- 
ctores inopinatissima successus novitate stupefacti vix propriis oculis cre- 
derent, ac se quae manibus tenebant aegre persuaderentur possidere. 
pervolavit autem «celerrime ad Latinos Daphnusiam oppugnantes captae 
urbis fama, vere fama, hoc est divinum nec humano delatum ministerio 
indicium, cum adhuc res fieret divulgatum procul. illi simul audierunt, 
simul consternati fractique animis sunt horrore discriminis extremi, in 
quo versari carissima pignora liberorum coniugumque sentiebant. quare 
omnes uno impetu solvunt, occurrere ad defensionem aut ultionem festi- 
nantes, aiunt classem Latinorum ad Daphnusiam fuisse navium longarum 
circiter triginta uniremium aut triremium, quibus cunctis toto impetu ad 
urbem ferebantur, fidentes etiam oneraria quae aderat ex Sicilia maxima, 
plurimis onusta vectoribus, quorum auxiliari opera pro necessitudine ge- 
neris usuros se non dubitabant in praelio, si decernendum foret. his illi 
spebus animati procedebant. at Caesar infestum eorum adventum prae- 
sentiens Romanos qui sub Italis in urbe constiterant convocat, et admo- 
nitos originis volentes nolentes adegit ad nostras pro virili iuvandas par- 
Georgius Pachymeres I. 10 


146 GEORGII PACHYMERIS 


* * , - ^ f 72 J 
4v oov z0:t olxdoc và) BoAOovivo Stgéánov ó DAS Aceydutvoc 
E , 3 ^ 3 - - LB. Y 9 , 
loàvvgc, «v5 fa3uc xoi voU qgoveéty eU 1j«tov elg v0 éxgóvatov, 
^ ^ M jer , , , M - - , u 
0c xol (fjovirv tiocye. vóv6€ uoo kduagint^ x04 TQ) Xo4QQ 7:0000- 
a ERE. , 1 - 
gov, ij» xüv &AAÀoc tloGyav &noxvgot z00c 10 TOU ngyuotoc 
B óAé9Quov üzofAéwac. — eldoc yàg 2xslvovc uayouévovc 6E àvéyxnc 5 
, - 
xol vnig Óvvapuv vnég v& yvvouxüv xoi yvgolav oizov ve ntQuov- 
, - 
olac &nácyc, xol ovóg vgónov iémutOnoouévovg ónig a)rüw 
e » » M ^ 3? ^ Li , , ^ 
€)01& 7j neQtyevéaJoa 7) uj» nsociy eüxAed c, ceUflovAmcG usoiGe viv 
xodav, xol no uiv iuflaMt» vnovi9erat, (c xavoouévav xol 
» M " ^2 , el - M M , 
okay xol nigwvijc xoà Qygnovov vÀnc, yvvoixiv 0? xal naiócv 10 
* - P ce 
8E üvéyxnge OuuqvXaEouérov vQ pauev, ovi 0 ov xal qv- 
AaEóvtov xai vwo Tic xaJugüc xol elc nAoUrov VÀgc, àxtlvovc 
C À* ix vov idóvrac nvgl uv olkovc &uaOvvouéyovg yvvaixag 02 
xal noiüac vàc yeigag excetvovvag eic &vvilauuv , vOv udv onsgu- 
ósy Qc urxéz! üvre xelvovc 0^. àxÜnveiv xol ocbew, xol ovtac15 
g&Qw 1o9c Qidóvzac vi9cvoe voic ixUgyvotow , Gyondow e atcol 
xol yvva(xec xal véxva, GcLowo. — sivoi yàg eS évoluov rovvoic 
xol vàg vQujoug vnodstou£vag v0 nAjJoc, xüv Uo: 96Aouv, 
18. vzoüsfoeuévog P. 


tes. 'erat tunc familiaris Balduini minister Ioannes Phylax sive custos 
dictus, profundi vir ingenii, solertiaque summa praeditus. is consilium 
suggessit opportunum et tali rerum articulo utilissimum, eiusmodi tamen 
quod nemo alius propter eius perniciosam atrocitatem sustinuisset. propo- 
mere. «considerans enim eos qui ex Daphnusia desperati serum urbi iam 
perditae auxilium. ferebant, caritate utique liberorum ac larium, ultimae 
&dactu necessitatis supra vires, aprorum instar intra casses frustra fren- 
dentium, ferocia nihil nisi in cladis cumulum cum exitio gentis profectura 
pugnaturos, quippe irrevocabili ruentes proposito aut vincendi, quod fieri 
non posset, aut honorifice cadendi, videns hoc, inquam, et sapienti con- 
silio decernens necessariis afflictae improvisa clade reipublicae usibus illas 
reliquias servare, subiiciendum per urbem ignem domibus suasit. cuius 
mirae propositionis rationes hunc fere in modum subducebat. flamma in 
aedes iniecta consumet solum materiam migraturis inutilem, hostibus pro- 
futuram, et personas avellet salubri necessitate a noxio nunc complexu 
penatium in quibus natae sunt, quos nisi deserant, praeda hostibus erunt. 
nec uxores solum liberique nostrorum sic salvi fient, sed pretiosissima, 
ut fit, conditarum domi rerum secum asportabunt. classiarii porro nostri 
huc appulsi ubi ex navibus cernent ardentes quidem domos, coniuges 
vero ac filios manus e littore tendentes obsecrantesque ut se in tutum re- 
cipiant, tecta quidem ut iam perdita negligent, cara vero capita peri- 
culo: subducere contendent; et sic ablata in manifestum exitium ruendi 
causa, temerarium deponent propositum pugnandi sine spe cum hoste po- 
tentiori et. certo victoriae, satis habentes dulcissimos affectus domestica- 
rum necessitudinum a flamma gladio et servitute hostili ereptos salvos se- 
cum ipsis pariter- incolumibus et tutos in navibus habere. adfore autem 
triremes et capacia quantaevis multitudinis ea occasione accursurae navi- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 147 


xol avro(g équévow ixawi) yàg 3; éx SXuxthlac voUc atrooc onoóé- 
gt09o..  oviw ajc ftoviZg Qn9tonc xol GyaSTc QoEdong, xal D 
pÀAÀov üvréyaw ur; Cyovot Quà 12)» TOY GvÓgOv OAwyyótrgva , nto 
$gánrovo: nagaviíxa 0mov uüAAov olxo: xal zgéyuara. 0 Oi 
$xal vtuóutvov vovg oixovc éonódu. —Eí9toy Ó' oi dy olxoig e- 
Sogvfuévor usMucov 1gónov xonvilouévov, xol vo? Aógovc 
Tic nOÀeog xaraAoufavovreg yvpvol eg &iyov , Ga. 0 zal aegi- 
üeig mtpgl vijc oq0v oc5oíac, Óaxgvoig nagsxáülovr ro)G PE 
Seuuérovc 1í Ópera. —vóvt 07) xol 2v Gpmy eve 209 Ógüv v« E 
10 yevóuevow (ele yàg dycoiv, 0) xaAOc Zytv abvotc jyvuvo9éy-— 
vag, xol üpu xiwóvvov Toig oqeiégoug Pxtiuérov*. ere 0£ xoi 
pn vudev, Tdéoc abraig yvveiti xol réxvoig 0Léo3c4) mpg 
ixtolav TQénovtoi, xal vojg oixtlovc uAo Qiguüc orroUyrat, 
& uiv foílovro:, ovvüua xol Toig ztguovot ngyuacur, cl 
150' oiv, àAÀ alragxec eivos roUTOic T0 OO ünolafsv voc yvg- 
olov. 10r volvvy Óuvd tt xal oyéviun. àxelolvto, uéywzo dv 
Oye xal üxojj nogulgqe ig^. yvvat«eg yàg üycfigiazor xol zag- P 95 


gia, praesertim maximum unum e Sicilia, solum satis amplum cunctis 
fere qui terrae pericula mari fugere vellent recipiendis. ea loanmes cum 
exposuisset, suadere utilia est visus, ea maxime ratione cunctos in as- 
sensum necessarii consilii trahente, quod safis pateret ne expositis qui- 
dem in terram navalibus copiis eum se numerum habituros militum quo 
plane opus esset ad urbem in tali discrimine tuendam et victores inde 
pellendos, igitur qua frequentissimae confertissimaeque aedes erant ignem 
statim iniiciunt, qui momento in materiam grassatus, et obvia quaeque 
avide correpta momento redigens in cinerem, quem par est credere tu- 
multum ac trepidationem habitantibus obiecit. prodibant apum instar 
fumo ex alveis pulsarum, in editiora urbis concurrentes loca, nudi aut 
eo habitu in quo eos flammae terror oppresserat, trementes, anxii de 
propria salute, quos procul extra videbant vicissim intentos in ea quae 
fierent, cum lacrimis orantes ut succurrerent in extremo discrimine mi- 
serrima patientibus et metuentibus peiora. tali spectaculo reducibus e 
Daphnusia Latinis obiecto, steterunt hi aliquantulum incerti et delibera- 
bundi quid agerent. an, prout decreverant, exscenderent, et hostes in- 
vaderent? at inconsultum videbatur ipsos nudos, ut erant, apparatu ter- 
restris belli, pro focis et re familiari, quibus se iam spoliatos populante 
cuncta incendio videbant, caeco impetu. decertatum ruere, cum certa 
pernicie non sui solum ipsorum, sed coniugum praeterea et liberorum, 
nisi vincerent (quod sperari vix poterat), cum ipsis haud dubie peritu- 
rorum. haec reputantes satius putarunt descendere ad preces, supplices- 
que instanter petierunt ut sibi necessarii domesticique redderentur, si 
quidem vellent, cum ea quae superesset familiari suppellectili, sin minus, 
vel sola restitutione carorum capitum contentos abituros cum iis nudis 
licet, at incolumibus et salvis. tunc vero graviora acerbioraque conti- 
gere quam quisquam unquam visu audituque perceperit. honestae mulie- 
res ac virgines indusiis modo aut tuniculis male tectae singulis, iisque 


148 GEORGII PACHYMERIS 


Sévo: oq él yirvi,. due ) i vov f Ü 

: q X , Ougomyórt xal vovvQ , TOC TvyoUOL ztQi- 
cicÀÀÓuevat ,  vrMnoig z00ly $nÓ noÀAdv Üwtcw &r(ucoc npóc 
vo)c olx&ovg PEé9tov. xol Óixag àvivwvov vvixQvc "Ivolol àv 
éàxeivol move moóg "Popaíovc énolovy. — &pa Ó£ xol v0 naLoióv 
9doziov énlgootvo, AME AIeSónovkog xal enl roUrorc Kov- 5 
vguibéxqc." — Eg 9aos yàg xol ng voU va)tao yevéa9us Ó avyyga- 

, 3 , A i] € - » ^ * - 

B w«utvoc &xove&v 71600 zta1Q0c 0uiA00vvOoG GÀÀQ xol TOY TOLOUTOV 
Aóyov Aéyovrog.  ()g yàg moAivou Üüvreg Pxeivot và oixot éjvovv 
xol & z091 &Ac0ic 71); nargldoc avuflal éaxónovv nó quil vv- 

* 3 4 375€ * ^ ^ ; ' [ 
xvüg (jv O0 iyà 0 cvÓ» xqoóv xaxtyov xol qaíivov Pxivoic), 10 
vo)to EvvéBouve AéysaSau mag. éxelvowv (c elüóvev ec ti0óot v ya 
ónó9tv &Agm* nl yàg yevqoouévov vwóc flaciéuc ZAXeblov one- 

, ^ ^ , et » L2] »^ c 
v0ov» TZv TG mzOÀtcG GÀcow, xal vwov Aor, ovg &Aeyev O 

C xo5gouóc.  700av à' ovro. 0 Kaicao ZAéSiog Vvrixovc, 0 üvevióc 

àxslvov AAEi0c 1à noAAÀ ovuiaAAOuevoc, x«ló doxüv r&v Jt-15 
, e^ ^ s. | - € , 

Aguarapgiov Kovrgubaxgc, 0c xal vzv fovÀgv mgüoc vmto5- 
pouve Tijc &00606. 

!4AÀà voUra uiv oUro xorà vv nóAw ingáyOmgcav* id 
Ó' iypijv navrayoU quuiteo9os và ngoy9érra , xol uüAAov 0cov 

* , 5 € , € - , , 

TO JGUvOOLUTEQOY EiyOV, (UG ix za9000v &Àdvot vouvTmv zó)iv 20 


pertusis, qualescumque fugam expedientibus primae occurrerant, nudis 
pedibus, sub oculis multorum, ad propinquos ignominiosissime cursabant. 
et poenas omnino aequas ltali dederunt earum iniuriarum quibus olim 
Romanos affecerant. .simul etiam veteri oraculo sua fides constitit. eius 
haec erant verba **Alexius, Alexopulus et super hos Cutritzaces." id 
ego huius historiae scriptor, antequam urbs caperetur, memini me audire 
ex patre meo cum alio quodam de his agente et vaticinium nondum eyen- 
tu patratum recitante. cum enim ambo illi Constantinopolitani cives es- 
sent et exulare cogerentur, patriae, ut fit, desiderio prophetias scruta- 
bantur, si quae recuperationem urbis regiae promitterent. versabantur 
autem in ea conquisitione per noctem me ipso, qui haec scribo, facem 
ipsis ceream, ad cuius lumen lucubrabant, praetendente, ac sic e pro- 
pinquo audiente quae inter sese loquerentur. significabant autem, quan- 
tum recordor, compertum sibi, ex isto videlicet vaticinio, capiendam ali- 
quando Constantinopolim: sed id faciendum opiaabantur a quodam deinde 
regnaturo imperatore, nomine Alexio, adiuvantibus illis aliis post eum in 
oraculo expressis. caeterum eventus docuit non imperatorem expugnato- 
rem urbis, sed Caesarem Alexium futurum; Alexopuli autem nomine in- 
dicatum ibi Alexium iuniorem, prioris patruélem, qui multum ad hane 
rem contulit, uti et inter voluntarios existimatione et auctoritate prae- 
stans Cutritzaces, primus auctor consilii de urbis expugnatione tali tem- 
pore tentanda. i 

Ac negotium quidem recuperationis civitatis regiae transactum hoc 
modo est. quoniam vero conveniebat divulgari facti famam eo celerius 
quo mirabilor res erat, obiter et ab aliorsum missis expugnari tantam 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 149 


voic ye u1) enl rovvQ 7» &ox1» Gquyuévoic , Twic vv Toyvógo- D 
uotvrav énl ovyyagtíag tQeov navrayoU yrc, wc Aq? dyyskoUy- 
vg 10 uéya Gov, Tuégac iniwruov, iq &og1) tijg 9souijropoc 
"Avvgc, wunvóc zv9sorgguüvog, üxovul oy:0Ó» xol OC ovx jÀ- 
5710üv nort oí &Aóvreg. omustov 0^ üAg9elag vÀv Asyouévoy Pxel- 
oic 2v xoxxoflagrc oágwoca Ouxvvuévg. (98) ind 0e xol eic P 96 
Nixonxóuav Wp9acav, ivtovdonc vic navyyégsuc vo iv uáp- 
1vgi ueyíorov Ilayzelejuovoc, Cwvys 0^ éxsioe xol 0 Kaxóc Xe- 
vage àv nouraon«oijyrig ógquxío usyalvvóusvoy xal 10 qrjua- 
10 Cóuevov. 1jxovot, zpOrov uév dugniova xal óc nAáouo zv Aóyov 
ánénsuntv, Gc 0. eO v Tjxovoe xal énlosevev , eloslOov Gua 
xai vv oqezégmv yevelov ánglS roig ysgol ügaEdpevoc **à olov" B 
eintv "xov. voUrO Taic rjueréQouc éraueDerO, Tí ys üuagroU- 
civ (gc iul» xoi fAéntw TocaUra Ótvá; v0U AomoU xcAóv 
15746 uj Ouléro , ind 'Pouoto: xol ob9ig navoUo: v5» nóXv." 
zaUT' PÀeyev Oxelvoc ,' xol 05jAoc ?jv üvoyegalvov và napà z0ALoic 
Sevuolóusva.  0nov Óà xaTZvigcov ravra, 0 AOyoc xoà tTÓ- 
n0» igi. 
99.  Tórt zoAAol xol móc fjaciMéu Tnslyovro xovà vÓ P 97 
20 Nvugouov QuevoíBovra , xal üvrequAovéixovv üAMgAoig , 0otig üv 
ngogdácac xnjovso. và etayyDaa.  ngog9érva Of vic xoà onov- 


5. iAóvrsg interpres. 


urbem, quidam velocissimi cursores tantae gratulationis nuntii discurre- 
runt per omnem late terram, ubique promulgantes captam fuisse magnam 
urbem die insigni, sacra S. Annae deiparae virginis matri, mense lulio, 
facile ac fere sine certamine, quo modo ne ipsi,quidem qui ceperant un- 
am sperassent capi posse. ostentabant autem in signum veritatis nun- 
tiatae rei sarissam cocco tinctam. (28) horum aliqui Nicomediam cum 
venissent quo die ibi celebrabatur panegyris S. Panteleemonis in marty- 
ribus maximi, fuit ibi forte Malus ille Sennacherib in primi a secretis 
officio magnifice se iactans. is audito nuntio, primum non credidit et 
tanquam figmentum reiecit. ut autem alio abeunti undique occurrerunt 
tot veri argumenta quae plane rem persuaderent, domum moestus ingre- 
ditur pilos genarum utraque manu vellens, **et quid". inquiens *audio? 
hoc nostris diebus servabatur! quid peccavimus ut vitam produceremus 
in hanc horam et tam acerba videremus? de caetero nihil boni speretur, 
Romanis iterum urbem calcantibus." sic est locutus ille, non dissimu- 
lans se molestissime ferre id ipsum quod passim populus admirans gratu- 
lansque praedicabat. quid ex his deinde secutum sit, historia nostra in 
loco memorabit. 
29. Multi tunc incitato cursu ad imperatorem ferebantur Nymphaei 
tunc commorantem, contendebantque omni conatu se mutuo praevertere, 
&ratiam primum allati tam optati nuntii pro se quisque affectantes. prae- 


150 GEORGI PACHYMERIS - 


ó4v, uy)? nogà coU. Kaloagoc yoéuparo xopilóutvoc. — xol 
And puófvo EQer üxobav vfjc GyysMac ngà ye Baoiéoc abvob, 
àxelvog ur].olóc T& Qv vic ngüc 0v faciléa ngooódov vvyyávav, 
2 ^ , -—- 23 ^ ^ ? , c € , 
B &atcÀOwv ánoyyéta vj à:Aq; voV faciéog Ebkoyle wg 639r 
^ ^ , 
xcJoaoüc vÓ BoLavrtow. — &xeivg 0^. co90c vüv Xoyov oe&auévg, 5 
"9v xol nagà vÓ aívg9tc il9oUca ngüc và àváxroga iqlovavos 
€ - ^ ^ ^ - e M , 
vnvobvii. TQ faciei, v0 yovv ÓwnviGuv Gua xol Aéysw rot - 
) , 3 2Ó l , 1 , R] , * 
viv &yysMav oix iozluale, 5| noc xol nd9or i Ealpygg xol 
zugà- z9000oxlav üxovcac Gua 7d 0v Vnvov 0roioOtiv, cogóv 
C zi xal o) xoà yvvoixag morUoo. — v0U yàp Quqotov nveipuaroc 10 
^ ^ ^ M M é 3 , A15 ' P] y 
piv v$v voog7v ntgl Tjv né ácyolovuévov xai vrüg dlo0)- 
vovvoc àvàyxy vàc alo910tc 1j &gystv ónvovvrov 7j &roveiv ygg- 
yogosvrov, uu oqícw éninoAálovrog, siva xüv vi nsgl 1à ol- 
09410 ovuflalg u?) xavacvávroc xovà ycguv [vnvovvrav] xal 
v. xal ngüg &vvühqww mgoofiáLovroi, si uiv óuaAóv xol vüw 15 
ovvi9wv icri 10 üviiauflavóusvov, aiqvgc áxovoavvag xottg- 
D ga3vuxu£voc n9ocío9ot, d Ó' &rngóv GAXoc 1j xoUunoduv za- 
gisv xol Tv &ovyg9uwr , ur) ixavdc Vr ngóg üvcilayyur iyovaac 
Sopvfisio9o. xol vij wvyri e09éuc ve9'opgvBqutvag ngoonotocac 


14. ózvovvrov Possinus cum zvevporog mutat, ego sustulerim. 


volavit eo ante omnes celeritate usus summa quidam; qui cum a Caesare 
literas non ferret, et satis intelligeret neminem prius tam fausto nuntio 
impertiri oportere quam imperatorem ipsum, ad quem tamen ut statim 
admitteretur non poterat impetrare, sororem eius adit Eulogiam, eique 
plane captum Byzantium asseverantissime affirmat. haec statim ab hoc 
audito summo mane praeter solitum regiam ingressa reperit dormientem 
imperatorem; et in tanta licet tam expetitae rei cito indicandae prurigine 
muliebrem cupiditatem sapientia maiori in potestate habuit, moderata sibi, 
ne fratri e somno excitato tantam subito laetitiam obiiceret, qua pericli- 
tari valetudo eius posset, extremi gaudii vehementissimum ex inopinato 
appulsum tali articulo haud innoxie fortassis excepturo semisomni cor- . 
pore, siquidem naturali spiritu post cibum sumptum in eius concoctione 
occupato, et intus ea causa retracto, necesse est sensus aut plane otiari 
dormientium , aut recens excitatorum languere, copia videlicet spirituum, 
quorum affluxu vigent, tunc adhuc alibi detenta. quare si, quod in mo- 
mento quo quis expergiscitur movet sensum, lene fuerit et solitum, per- 
cipietur sine noxa, mediocri attentione, et qualis est ludibundorum et 
aliud agentium , ad id sufficiente, porro ad hanc satis instructa facultas 
est, utcumque intro adhuc teneatur pars maior spirituum. sin vero ino- 
pinatum quiddam et magnum obiiciatur, in utrumvis mali aut boni, dolo- 
ris aut gaudii extremum excedens, turbat animum vehementius, et eum 
raptim incitans ad exigendas e sensibus, tunc, ut dictum est, spirituum 
absentia debilitatis , acres operationes, laedit eos et valetudinem corrum- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 151 


, LÀ x 
ÉknAghw dnegyóUueodew. — TÓT& volvvv ixtlvr Tijg ToU (lucilémg 
E] J 3 » - Nx tv J , ' » 5 
doqaAclac o)z 110v 7j v0U TO 2/0£a A&yetv zgovyóu, xui xuv ó- 
Ayov yo5yogow óvildufave. —Tüw yQ voU mod0c QaxivAcY TÓv 
péyoro» xaraoyovoa uerQlwc tnísie voig OaxríAoig og üuA d E 
5 uvzvicovoa, xol Qwawite napavtixa. — xoi 0g 17 uova? àyidav 
2 H t 
c cet - , 9 4, c 
iorauévg, 0 vw naJoUca ngürra vouUra OumvvüGvero. — 7j 8 
- - * c 
yd: uiv. xol yagonQ 10 394 jugavye 5v 1à xa9^ 1Óoviv 
dpojca, o) uv 0 ix v0U nagovilxa và xarà vob» inyyshe, 
, » ^ M 3:8 A ^ M i] , 
péygig à» xaracraío xarà v0 tixüg vÓ qpovoUr.  énd Ó& xad (- 
TN ON) PA. - , Re - c [4 
100rar0 xal av3Juc 2,0070. uaJ'eiy yAiyouevoc 10 zÓvvoUv, «GC vzt- 
, , ^ , c e , t , e 
vó&, TÓTE zgoctt(Oe: à. &Uuyyéhin , wc 7| v€ zt0lig GÀ 0 v6 
Koióno usrà voU Nxv9uxoU ivi0g à»éümv Oiuéyot, xol cg t££ay- P 98 
Qu , 
B , 
y ixsi9ev. djuovroc , àni vovrouc logvoiLouérov 1à. uiD40za. cóc 
ix nourvouérvov magóvroc.  ànd à xol d üzoctoAsl] noQ 
- T ' 
157080 Kolcagog ovrog àvenvvOüvero , y) Ó& ojx ti0évoa uév £ga- 
Oxtv, ÜnO0Gg Gvr0» mogóvra avróQxy dvo: ünoxgutio9ai — Ó 
, A RJ] ^ ' ^ - , , M ^ 
uévroi ye Bacikcbg ivvoGv ué£v xol vÓ v0U zouypaog Eévov xoi à7) 
xol «c oUx &nootéAÀo: 0 Koicag éni vovvorc , ivvodiv Od xol và 
- '3 - c » SÉ. 9A - , ' 
TY égenouévay niijJog wg cÀavvOY Ov ?j vGvTG. ztQ&TTé0Y , xoà B 


2. 7j deerat. 


pit, corpore interdum in deliquium et symptoma sonticum redacto. haec 
sapienter tunc reputans Eulogia instilare gaudium quam superfundere 
fratri maluit; nec nuntium felicissimum nisi praeparatis idoneae suspen- 
sionis mora expergiscentis auribus commisit. primum vellicato pedis arti- 
culo maiori sopiti fratris somnum excussit. cumque is oculis apertis so- 
lam eo loco ac tempore sororem vidisset, quaesivit admirans, satin sana 
et quorsum ibi esset quidve ageret. illa hilari arridens vultu satis ipsa 
oris renidentia monstrabat prosperae se rei adesse indicem. nondum ta- 
men quid afferret exposuit, otium praebens sensibus excutiendi torporis 
vigorisque resumendi. tum. ubi satis spatii datum naturae iudicavit ad 
restituendam in statum consentaneum intelligendi facultatem, cupide fla- 
gitanti Augusto ne diutius taceret quod dulce auditu nuntiatura venisset, 
tandem exposuit captam teneri urbem et Caesarem intra eam secure cum 
Scythicis copiis degere. id certo sciri ex oculato teste, homine inde 
summa celeritate profecto, constantissimeque affirmante sese interfuisse 
dum res gereretur et gestam vidisse. interrogante vero imperatore ecquid 
ille missus a Caesare venisset, illa se nescire dixit: caeterum adesse ho- 
minem et interrogari posse, quippe idoneum reddendae sui rationi. pru- 
dens imperator reputans quam nova et inopinata. narraretur res, de qua 
nuntius a. Caesare, qui gessisse dicebatur, nullus appareret, memor etiam 
paucitatis copiarum cum Caesare profectarum talis ut tantam urbem. oc- 
cupasse etiam ultro sine certamine apertam, vel si voluissent maxime, 
haud potuisse viderentur, sustinuit assensum nec fidem adhibuit nuntio, 


C 


D 


159 GEORGII PACHYMERIS 


6g & flovir9tln , oix üy dÓvvij9u, ov^ 0Xcc toic Aeyouévoi 
éuviü» iídov. và dà yAeóm xal náAtw eivoa ,| ui] xol Gi féAtegog 
s 0 vabva cvoxevalóusvoc. — adr0c ovv Cyvo) xaO (cac Oiegoüv 
10v $xovra , o9 1Q volg Qr91,00ué£vorc 2E éroluov 91j0:09oi, a 
0? voully Pxeivov slg qóftlov xavaotárvra. Baciazóv vàAg9ij 1é- 5 
tav, vüAng9ég QniGnv nv9écOv.. — closyevo volvvv v0U ffaciAéog 
ngooréEavioc, xol igocTüpuevog &Aeyt, xol cg ido: ézuzeAto D ei- 
cav viv GAciow dgsBalov. — Aéycw otv xa9^ fxaovov noJAoic uiv 
ivugyátero níotw, nücu Óà xarünhgEw.  ó uérvvo( fBa«cilelg 
z&0à vo)c zt0AA00c doxeiv 9élov clüfvou, xol uàAAov in) orQa- 10 
vélaug , xal Gua iyevódv. ud» Üvraw vv Aeyouéycv wu) £vvogna- 
yüc &ykhmua qégaw , GAng9iváv 0? 10 uevà Qoxovorc &oqoAdag 
Tv» (0g «):0v àvaqégouévev xegünlvtv,  ngooérovie qvAdrtE- 
c9ot Ósüsuévov.  nÀ$v Üoutvo: joa» ü&novttg, tl miottU00VTO 
"IraÀol oUvc jc nóAswc é&o9ovusvot. — 0c 0d 1íjc adc qSu£goc 15 
nÀsiovg oi zmsunóuevor zmgóc Kalongoc j0av, xai ni voUrOiQ Ó 
viv xaÀn1gav xol vQv oná9€5v» voU BoAoovivov Oc ffov .xo- 
plzov vexusgiov ,. Bacil.et 08 xoi và yoépiavo Üncg & 7j nülug 
cvreguuérg Xov, odxéri &ugiflohog jv GÀ. inlozeve, — xol 


2. yAginv ? 


suspicatus quinetiam illudi sibi ab homine fortasse nimium simplici aut 
plano, qui haec astute aut stulte confinxerit, decrevit igitur ipse per 
otium eum interrogare, sperans agniturum ex eius responsis quid in re 
esset: nam metu praesentis maiestatis simulationem, si quam adhibuis- 
set, ipsi excutiendam, fassurumque ex vero cuncta. tunc igitur ad im- 
peratorem iussu ipsius introductus cursor est, et ab eo interrogatus con- 
Stanter asseveravit spectatum a se coram negotium confectum captae ur- 
bis. simul referens minutim prout contipgerant singula, multis quidem 
fidem fecit, cunctis admirationem ac stuporem movit. at imperator, qui 
affectabat videri plus quam vulgus sapere cum in caeteris tum in militari- 
bus negotiis maxime, simul cogitans, si forte ad extremum falsum id de- 
prehenderetur indicium, subiturum se notam levis credulitatis, nec de- 
prehenso mendacio decorum sibi fore impunitam dimisisse impostoris au- 
daciam, sin veritas dictorum eius tempore pateret et consensu aliorum 
inde mox affuturorum firmaretur, nibil illi fraudi fore moram cautae su- 
spicionis brevem (repraesentanda quippe ipsi cum fide praemia debita 
velocitati qua praevenisset omnes in afferendo tam laeto nuntio), iussit 
hominem vinctum custodiri. tamen isto ipso, cuiusquemodi tandem foret, 
indicio iam tum omnes laetabantur; praecipiebantque praesagis. animis 
triumphale gaudium quo perfundendi essent, ubi plane constitisset sic ex- 
pulsos urbe Italos. ut autem eodem die multi advenerunt missi a Cae- 
sare, et super hos qui tegmen capitis et ensem in certissimum receptae 
urbis argumentum imperatori cum laureatis Caesaris literis afferret, plane 
affirmantibus receptam urbem Romano praesidio teneri, non amplius du- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 153 


àvréülov uiv 1v Aóyov và pelUo , vóv u£vroi ye ng?vavw Tov- 
vov xol nagoyéa cc Ovvazóv QusyüAvvev*. o00d yàg uxgüv otra E 
qiero 13; éxslvov ffaaisíe nooovtOi;vat voioUzoy xar0g9uHa. xol 
0j ueylo1gc éogziic yov Su£gav xelrrv, uernuquátero uiv ngóc 
510 u&yaAsióTEQoy , GvvexáAe 0d so)c ovygoouévovc , xol ov1ovG 
dic &xüg joroMuguévovg nomxiAong, xol oqíc. Ónunyogtv ovvi- 
devo , LujÓ? vo?c nópgo xcvo)c ügudg T0orc , GAAá ye xol ngüc 
àxslvovg yoóppara néunov. ovvexó)zew náüvvag ngüc etyogiotíay 
vo) zgsrrovoc, (30) *oldasze" Afymv ngóg voic nagóvzoc, P 99 
10 * &vàgec flacielag onrzxoor tic "Pouaíov, 600. 1€ utyitüvtg 
xal $uiv ngóg c(uroc xol 0cot T0U nÀrJovc, ünwog noci TOU 
9«lov umvicavzoc &véuois t&ootouc oiov 1oic "IvaAoig i&ooS10av 
vic natpídoc oí zuéregor ngóyovot, xol. wg sig ovevüv 1à Tic 
iwelyuv gyic xavnvr5xecav. xal mut) rà nüÀai, Utt 7j vÓv 
15 Popaloy &gylj ngóc tv uiv Eóggésg xol Tíygidu, ngóc iow B 
02 Num xol xoig ngóow lloviíag moiZero ,  di90onac à* &y& 
zn9óg vórov xai ngóc fopggüv và ngooágxviu.  ügípu coUTO. 
àAX' oiüeve n&vto6 üxovovitg G6 vavv5c 075 TZc 9aAdcong iv- 
zóg nzQ0g Jjn&gov oU Óvoiv xal vQuv dutQUv , ÀAA Low Onov 
20xal Óéxa xal voviw» nÀéov vónov Oiiovrua naoà 16v qucréguy C 


16. XixsAlag P. 


bitavit imperator, sed omnino iam persuasus plura et maiora quam pro- 
miserat est primo nuntio largitus. ac ducem quidem facti auctoremque 
successus gratiis et laudibus quam potuit amplissimis prosecutus est: non 
enim existimabat parvum ornamentum imperio suo additum facinore tam 
illustri. itaque diem illum festum egit solemnitate summa: quippe sum- 
ptis ipse magnificentissimis vestibus ad proceres celebrandi causa com- 
munis gaudii ad se vocatos, splendido et ipsos varioque insignes ornatu, 
gratulatoriam orationem habuit. ac ne absentes quidem eius voluptatis 
expertes passus, scriptis et quoquo versum missis eiusdem cum oratione 
sententiae literis cunctos ad agendas deo gratias publiceque laetandum 
adhortatus est, (30) **nostis" inquiens ad praesentes, *viri Romano 
imperio subditi, quique optimates nobisque consanguinitate iuncti, caete- 
raque multitudo huc adestis, nostis, inquam, ut olim deo irato ab Italis, 
velut ventis quibusdam vehementibus, maiores nostri expulsi patria fue- 
rint et in artum contrusa ditio eorum. ac vetera praetereo illa, quando 
Romanum imperium ab ortu quidem Eupbratem ac Tigrim limites habuit, 
ab occasu vero Siciliam et hac ulteriorem Apuliam, in meridiem processit 
usque ad Aethiopas, versus septentrionem usque ad admotas polo regio- 
nes. omitto illa, tantum obiter memorans quae fando audita cognovistis, 
intra illud mare versus continentem non solum quantum bidui aut tridui . 
cursu emetiri spatium potest, sed quantum decem et eo plus diebus, in 
nostrorum fuisse potestate, praeter omnes insulas, in quibus quaedam 


154 GEORGII PACHYMERIS 


, ), c - , -— 
vÓrE xuTt(ytTO , ytplc ümacóv viocov, xol vOv ueylovov.  &212à 
- b)! - — 
9:00 Oélovroc, ?; uüAkov nagoycopobvrog xcv" dongozuw Tüv 
sig ixeivov mimupinguórov, oj$v5jc coe» Twog xagÓíag vic 
, L , 
zo1Qíóoc zaJovong ovvevexotiOzgonv záyra, xol và uev "IvoAol 
, , 
và Óà IHlégocs BovAyogol ve xol ToitaAMol xal závrec A101 due-5 
D uegíoovro , &ovi 0^ & xal Popator v7 fact.ela óntxoot vooquod- 
c y 
qievot xa9^ abrobc joa» Ósonóbovisg. — 10 0£ y^ zu£rego. Nix 
' , b / , - 
xai wesifietid xoi voírq WAS A AMA xal Toig négiE Queyvopítovro. 
4 -" - - 
1à uev ob» GAÀo nüc xol av9ic &velotO roav, xal ye &volootv- 
vOL XaQTÓ quxgóv PAeoUvvroc n&Aw ToU Oov, Typo xol Aye ; 10 
^ ) 3 32$ , x 3 ^ Y , - 
nÀ5)v &ÀÀ'  ovÓcv vovttv 5» &oqaAdOg &yew Auzovonc 1) Boot 
Aídog.  zoiog yàg Tiv o) mgooxgovov Qvtüuev, c mov xol 
, € , - 
Quengsofleva&uueD'a , ac &mó)0t xal zópoc ToU fhuciAelov 9oóvov 
P 100" $ 73 AJ ó L rra , M /j Ó 
xov! &vdyxmv Óusyovow ;. &ovrguot volvvy viv zatolooa Ouonuci- 
- , - ^ 
vouérovg Unveiy và Àomd , xol &vaxaleioO9ot nag vOv xatzyóv- 15 
TOY, pj)? evos 17» &ycyzv sevAoyov. xoi Óià voUro xol vv 
z90 Tu» faciie noAAà movtovrov , ovx 0Aya 0 xoi zudv 
, , b) ^ b] , ^ ^ M , 
zgóvgua na9óvrQv, ovÓcv 2v009T. — 10 yàg xoi qvAevrouévnc 
nóÀeoc tlg xevó» Gygvnvelv, xol tig yetgag xeuévnc av9c yevé- 
, ^ - 
cJa. dc u&rqv vo)g z&güouévovg movéiv, 9toU iovl udducta, 20 


sunt amplissimae. caeterum deo volente, aut potius permittente in ultio- 
nem iniuriarum ipsi factarum, cum ipsa rerum principe nostra patria, 
velut corde imperii, clade ultima oppressa, cuncta pariter reipublicae 
membra letali quasi morbo elanguerunt, dum eorum quaedam Itali,. alia 
Persae Bulgari 'Triballi caeteraeque omnes gentes barbarae inter sese 
partirentur. fuerunt et nonnulla quae ipsi Romano imperio, cui erant 
subditi, rebelles avulsa et seorsim tracta dominorum nomine tenerent, 
nostrae vero res Nicaea Prusa tertiaque Philadelphia cum terris adiacen- 
tibus definiebantur. et alia quidem ut rursus revixerint (nam paulatim 
deo miserante revaluerunt) quid attinet dicere? verum ne haec quidem 
vel servata vel recuperata secura nobis et certa esse poterant, quamdiu 
principe urbe carebamus. quotus enim quisque legatos nostros, si quos 
rerum repetendarum causa mittebamus, non mw. convicio repellebat 
tenquam ab exulibus missos patria eiectis et procul ab imperii sede ne- 
cessario degentibus. quare illos qui domesticos lares, hostibus insessos, 
designare ubi tandem essent nonnisi geographico radio ex ratione astro- 
rum quibus essent suppositi valerent, incongruum absurdumque esse reli- 
qua tanto minus praecipua imperii membra a detinentibus reposcere. qui 
maxime nodus ne ante nos imperantium multi et magni labores quidquam 
admodum proficerent obstitit, idem nostros quoque non paucos pro no- 
strae facultatis modulo his retro diebus fentatos conatus cassos effectu 
reddidit. quod porro novissime nunc accidit, multos acresque custodes 
amplissimae opulentissimaeque civitatis frustra vigilasse, et hostium re- 
ducem exercitum rei dum adhuc gerebatur supervenientem , recipere illam 
rursus eliciendo paucos e nostris qui in eam penetrarant nequidquam co- 


" DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 155 


^ , 
9sov, Oc olde xal v7jv elg xlvÓvvov voutouérqgy xéiodo« qvAGTvaw B 
-—t , 
áqiAoxrov ovcav, xal Tj» loyvgoic Ónlírewg Oyvoouévgv Eyxa- 
vaÀdni dg ysüpac nint» vv noleuieov. — v0 yàg moAAó xol 
- 4, 
ueyáAa ngayuarevoauérovc negl ovvijo, xol uà rocoUrtY z&- 
59auo9évrac Uuvóv, riv iEavéav noAAankaclov; 0vrac 1óv 
, , L -353 c » à D * , , 
ivouxosvzcy , Óuxviovroc 9:0) 4v wg tgyov éxtivov xai uovov é& 
^ € - , 
àMovc Lovan 10 Dolvas, ov Ó7, xal 0 Aufleiv éniovesevo. | iq9aoc 
: c - 2 , M € - , 

aolvyvy 1j aijg ttonAayyvíag xvgla, x«i Bévov, zudv facievoy- 
- , ^ P1 ) ^ 2,7 M ^ 2 mr h 

T0» Tüv Tg àv tino, &yadOv iyóvvov. — xoi 07) evgagioeiv éo1i C 
10 0/xoiov ánoAofóvriac viv morgíUa, xai ye dAn(Cuv, dont xo- 
vonticovomc rüUrTZG Ovyxavénumrov và Àoinó, ovroc GyaxAn9d- 
onc «vic ox Lovwv Unc ojx üvaxln9(0t09oi vaUTa. — 7j yp 
za(unovg niguoi5ottat ix, xal moÀÀdw ngiv qQvartouévov 
abyéveg (ov eG egro9w) xa3vnoxAidoorrai nc 10 vona- 
, P] ' 3 c , C 3 5 ^ - - 
i15vórtgov.  & juév otv oi z«véQtg Tuv ovx tidov vO ToU DtoU 

» - - ^ 3 

Ksoc, &AM mui» isi» yéyovev , viotg éxelvenv ye ovow*. ov yàp 
r, 3 ^ , A , ^ ^ 2 , M M 

nQocunoig GALÀ yéveowy ig và udo xol v) evtgyeotay xal vrjv D 


7. ó O0obvo1] zo? O. P. 9. zíg] ví vic? 


natos esse, dei profecto potissimum epus est, qui novit et periclitari 
visam, utcunque destitutam praesidio, custodire civitatem, et eandem 
validissimis armatorum defensam cohortibus, in manus hostium tradere 
cum libet, nam quod nuper contigit, ut eandem nos urbem traiecto tot 
aerumnis et laboribus freto validissimis et omnium eius incolarum ingen- 
tem licet multitudinem. numero longe superantibus oppugnantes copiis re 
infecta recedere cogeremur, quid aliud fuit quam dei admonitio decla- 
rantis suum id solius opus esse suae misericordiae reservatum, dare 
quando et cui dignabitur tantum istud decus regiae recuperandae civita- 
tis. istius ergo diu suspiratae misericordiae momentum ecce nunc beatum 
et fortunata dies illuxit, nobis, quod mirum est, imperantibus, qui nihil 
in nobis boni agnoscimus quo tantum beneficium mereremur. quare totos 
nos in gratiarum actiones effundere iustum est recepta patria; fas etiam 
sperare, sicuí ea quondam cadente caetera pari ruina conciderunt, ita 
eadem in pristinum modo revocata statum reliqua similiter quae afflicta 
fuerant in fortunam restituenda meliorem. nam divinum nos protegens 
iniuriasque nobis factas ulciscens iudicium, quod a nostris quasi partibus 
deficiens nos deseruisse videbatur, iterum ex hoc principio vim suam in 
nostrum, patrocinium seque favens ac propitium nostrae causae adiungit. 
quare plurium istorum nos superbe prius despicientium illae arduae indo- 
mitaeque cervices (dei fretus auxilio sic loquor) frangentur inflectentur- 
que, velint nolint, in subiectionem demississimam, haec felicitas serva- 
batur nobis, ut usu visuque experiremur gratiam miserantis dei: patri- 
bus nostris tanti fructus gaudii negatus est, nobis utique filiis eorum 
abunde nunc cumulateque repraesentatus. non enim personis singulis, sed 
generibus statae vices alternis commeantium in vitam hominum beneficio- 
rum et suppliciorum divinae providentiae reddi solent. hoc ità factum 


156 GEORGII PACHYMERIS 


-- -— , -— - 
vuucoéay oU J'eoU yevéaOot.  ToUv^ ingáy9o xol nl vÀv ndo. 
- , , - : 
xal Toig marQücw énayyaÀóutvog v5v &yaOTw yüw elvnv vov 
, - -) , - 
náÀoi: ngouyych9ticav v Zfpgadu, (c avríxa vig Aiyénrov 
ánalAayeo: Aywouévoic éxelvn» , 6 08 dxelvav uiv. enl xij dgrj- 
pov zc0tiy 1& 001 zt0.9:0zeUa0t, volg 0^ viéow nAnoot v1» énoy- 5 
A ^ 2 dil € «€ , e , * 
E yelov , xol ov Óiéncoev 7] Vnóoyeow. — ovt) Oixaloic uérgoig xol 
ov«Opoic et 9eiui ngáag olxovouotvzot — xougóc yovv pevouxety 
, M - 
z,90016000v10c 10U 9toU, 0) cxiuÜeloic 2x QUA àv Aaunvoug 
^ ^ E] ^ , L] ^ , - - 
(*abza yàg 5cav 10 móc) àAAà cxenouévoig xóguri 100. zo. 
^ * 3 - ' - 
xal à7) i$ owtijc Gu neunévo) vig viv ügxÓvzov , xol Aauflavécc 10 
7" 
vovg oixovg oi zavorxel xoroujot, —& uiv ovuftutvo: vo9c na- 
volovc elvat xol robc v0U yévovg ntQióvrag Pri , £0 üv 0y700i* 
1 3 - - 
& Ó* ov, àAXA vic exAeyéo9 e vo?c &guodíovc. Loryv yàg 9tov 
P 101 jidóvzog vv xéQu xarà vOuovg ixélvov noiuiv xoi ngooquAott- 
CEN 1 / TA O9 RPCUNMCR , 344 * ae se - 
poda, 10 uégoc exaOTQ. — 0vÓE y&Q 7;uiv uvouc GAÀA6 xol vuly 15 
Oixciov TjyeloJu zÓ 9eiov xogíLeaDat* xal dontg 10 &nsggiqidos 
xowóv 70 7c Opyic qu. nívovot xóvÓv , ovt) xol 10 énovaxa- 
- b ^ , 
Acio9at xoJ'olaxóv v1» evegytoiav Aauflávovow. Vuovzoa à* éqe- 


9. 1726] vois P. 


cernere licet et in antiquis. nam promissam patribus felicem terram, du- 
dum praenuntiatam Abrahamo tanquam statim dandam liberatis ex Ae- 
gypto ipsius posteris, hi quidem non acceperunt in deserto mortui, sed 
eorum ossibus peregre relictis feliciores illorum filii desponsa non singulis 
quibusvis capitibus sed universim Israeliticae genti hereditate adeunda 
fidem vaticiniorum liberarunt, splendideque demonstrarunt haud excidisse 
ac ad extremum cassa eventu remansisse quae deus praedixerat. sic iu- 
stis mensuris aequisque ponderibus divinae semper dispensantur operatio- 
nes. tempus igitur nunc est iubente deo, ut non umbraculis foliorum aut 
ramorum attegiis protecti pompam curulibus tabernaculis festam traducamus 
(id erat veteris iam antiquati moris), sed ornati dei gratia celebremus 
laetitiam quam ipse fecit. atque adeo jam nunc praemittatur in urbem 
aliquis principum metator domorum avitarum, in quas sumus migraturi. 
et siquidem illas ipsas quas patres incoluerunt hereditario cuique iure 
debitas idoneas repererit, bene habebit: sin vero, quascumque aptas in- 
veniet, paret pro tempore. decet enim nos tam singulari dei beneficio 
affectos legitimas ei in ipsa illa quam liberalissime concessit ecclesiae et 
imperii metropoli gratias agere, ac cum eo, ut divina lex iubet, in sua 
quemque postliminio reducere. non enim nobis solis, sed vobis etiam et 
vestrum viritim singulis gratificari hoc miro eventu deum voluisse putan- 
dum est. quin sicut communiter ad omnes imperantes iuxta subditosque 
pertinuit expulsionis e patria calamitas, atque in calice irae dei per 
omnes circumlato partem quisque suam amarae potionis hausit, ita con- 
venit ut conversae in melius sortis et exuberantis inde laetitiae sensu 
omnes perfundantur. post primos.qui illuc remigraverint, sequentur eo- 
dem suo deinde ordine reliqui. et sic iterum exhausta replebuntar, uno- 


bdEh. . A." 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. Il. 157 


Ejc (Aor, xol ort nA 10 xevo3dy àvonigooST0ttut , nÓAiy 
àyrl noliyviov. aigovuévov , 17v üvouo Cyovaav TOv &vtvUuav 
xul sbrhdbv. o9 ud» dB xal xaraqgovrtéov vüv j0e* dogá- 
lua yüp vüv ivrüg ueylorg, &b và xixho qiíyoi vüv cov. 
5raíra 0d vüv odÀov qeviotvvra: nokvngotrrtow Tv ohryrópowy 
Gua roig ntunouévoug ügyovow, — àÀÀà và uv xarà xciugóv xol 
Aey91j0ovtot xal n90y91j00vzo: 900 ovvcigouévov à) FAeoc* viv 

^ dye xüxelvoig 0€ Gv Ensuevgr jon, Tipi dj yore (xoà yàp ài- 
xoi0») yoágovrec và sixóva Óe(foyuev xüpw ogíotv dórec uev 
10 9:4." — «dj 0t xal 2x voU znaguyoijua xeeóer ygaqi;ve: 10 xa- 
quiovjgia , )xMyevon. à xal ol; üv ngug9eio: T7) x1100007701v 
ànighyoi 1üv ueyiorávov. — voig yàp zoAAoic ye xal dvtfiaAevo 
v0 didóvon , xul zpóquacic 3xelyg 10 Q1à oná9zc &óvroc urjdéva 
&vai 10v duxaltg üv ví» lOlov, & nov zagdit», éni vijc nóAtoc 
15àv9:zEÓuevov.  mtgiijoav yàg Urt oíx üMya xol TOv Tvyóvtww, 
iy óxO. nóvoig mpüc voie nsvrijxovra Ureot xaveyouévnc Tijc nó- 
Aeg voig iy99oig. iv ofc xal mávra à» niQujcav , dye elgnvmv 


8. ndxsivovg P. 


quoque, ut par est, praeoptaturo in urbe quam in municipiis degere, et 
regiae inclytaeque splendorem civitatis obscurorum et sine nomine oppi- 
dulorum angustiis et sordibus praeferre. non tamen haec ubi nunc sumus 
spernenda aut penitus relinquenda sunt. nam ut media tuta sint, cir- 
cumiecta sunt tuenda; nec potest securitas intus esse, si exteriora in 
tumultu sint. providebitur autem ut haec in pace contineantur, tum co- 
lonorum hic relictorum et sua curantium fida custodia, tum adiuvante 
atque invigilante providentia magistratuum ex urbe mittendorum. sed 
haec suo tempore edicentur agenturque, deo pro sua misericordia nobis 
adfuturo: nunc, age, illis quibus ad tantum nobis largiendum bonum 
divina beneficentia ministris usa est, grates rependamus, quas par et 
aequum est iis referri quibus secundum deum debetur a nobis plurimum." 
sub hoc confestim praecepit conscribi authentico diplomate decreta victo- 
ribus praemia: elegit etiam e proceribus quos ad urbem missos ibi prae- 
esse iuberet distributioni domuum et terrarum, et si qua residua e bonis 
caeteris erant, optimatum cuique faciendae rerum ad ipsos ex paterna 
avitave successione hereditario iure pertinentium. optimatibus autem nunc 
quidem solis in eo genere providit: plebi pariter consulere distulit, in 
animo habens id prorsus omittere, nullo se ad id adstringi iustitiae offi- 
cio existimans, quod urbem vi et armis receptam ex hoste, iure belli 
spectare in solidum ad principem et in praedam ac fructum victoriae ce- 
dere aequum esse duceret; quo nomine quaestum haud modicum fecit. 
supererant enim adhuc e bonis privatorum et hominum e vulgo a domi- 
nis antiquis agnoscibilia non pauca, ut in civitate octo et quinquaginta 
solum annis ab hostibus detenta. in qua plura etiam atque adeo cuncta 
servanda et in primo statu fuisse reliqieiilà verisimile est, si principes 
qui post urbem a Latinis captam Romanae rei praefuerunt, pace cum 


B 


C 


158 GEORGII PACHYMERIS 


*4 15 c s » es 
&lyov ng0c éxelvovc oí facietc*: el yàg ud) vOv &urgdslov 2x cÓv 
- - , - -— 
D ovyvürv uoyGv iv onáv& iyévovzo , oix üv xol vv 9ovuauotáv 
- e ^ 4 
va0v T|[r0vTO.  nÀ$|v và Eéva xatéyovttg, xol aiv iv oux 
) - 4 - - 
Ovrec v0U 2509 ijvat vÀv uj oqío. ngoorzóvrov, tontvoov dA- 
v b] ^ - 
Aog &ÀXo vt &C xyelgac 0 &ÀAOTQuoY FycYv $noonüv vt xol (noxAé- 5 
^ c " 
né, cg enl noÀO uj €£cv. 
€ *3 ^ « 
O uév ovv facileóc vor, ino ve xol z9o4Soc 0ià vayécv 
3 D 
&néoTtAe ngüg vÓv Kolooga, ovO^ &no& f»vc oUrt t00G návrag 
u 2 
E &u&, &ÀÀà ovyvoog xa9? Tzuégav GALovg in? (Along, Guo uiv 
, * 2 / D , 3 EUR ce 
nÀaoraxig ngüg éxtvov Ürvév uovO9vaw ntgl éx&orov , Gua 10 
Ó' àiutévtoy xol xadiotávot vÓxei , (c uiv? oU zoÀ) xüxeivoc 
* ^ ? 3? : MT j , P. ? / ^ M ^A - 
ovv voic &uq^ ov10v éniümuxocv* eotgeniLeoO Gt yàg xol q& vÀv 
c / - ^ 2 ^ 3 e 
zaAuriov ngocérovvev. — oi Óé ye ueyiovüvec xol avvol xa9^ fya, 
^ 3... 3 c but , M , ^ P) 
v» oixtiov &ánéottAÀov cg olvioovrág 1€ xol Aywyouévovg vóc oi-.— . 
3 
x(ac* pu yàg xol av9ig evo Bpadévav Baciéoc xwi9Éévroc. 15 
-. 3 5 - 
éxelyo, udy. o)v éniováviec , xa90c txaotoc sys, Tolg ztpoore- 
: - PX - 
P 102 r«yuévoig noootiyov. 0 Kaiodg v& Óiéveue vobc olxovc voiz vs 
"E 4 M Li , 
ztQoGQoic xol voi &Síaic mgoorxóvrGc. — Gp 0? xol 0i omov- 


17. Koicdo vs] K. 02? : 


ipsis facta, quietos illos ac securos reliquissent, nam nisi ex crebris bel- 
lis penuria urgeret, continuissent utique a templis sanctissimis rapaces 
manus. verum exteri raptores magnae nec spe secura possessae incuban- 
tes praedae, utique assidue circumsonantibus minis insultibusque repeten- 
tium et ex urbe ipsos pellere conantium, fecerunt quod solent qui rerum 
alienarum brevem modo furtivamque nacti usuram iis non ut suis ac pro- 
priis parcunt, sed mox sibi extorquendas arbitrati, interim dum licet iis 
abutuntur veluti mox auferendis et profuturis hosti, quod praevertere 
subtrahendo ac pro se quisque diripiendo prudens consilium putabant. 
His dictis et actis imperator misit ad Caesarem quam celerrime non 
unum semel aut omnes una, sed multos quotidie alios super alios, simul 
ut quam saepissime, mutuis expeditis ab eo nuntiis, certior fieret de sin- 
gulis quae ibi erant aut fiebant; simul ista mandatorum frequentia effi- 
cacius urgendum Caesarem ratus ad praeparanda in urbe, quod maxime 
volebat, cuncta proximae suae isthuc migrationi cum familia et comitatu 
imperatorio. quamobrem peculiariter praescripserat p'?gari adornarique 
palatia in quibus veteres imperatores habitassent. optimates pariter pro 
se quisque familiarem aliquem mittebant propria ibi cuiusque curaturos, 
pétendo scilicet recipiendoque avitas ipsorum aédes et ad proximam ha- 
bitationem instruendo, providentes haud sibi fas fore cunctari differreque 
reditum in urbem, quando imperator, quod mox facturum cernebant, eo 
iter intendisset. porro qui publice aut privatim adornandis illic cunctis 
praefecti erant, strenue atque attente negotium curabant; et Caesar di- 
videbat domos personis et dignitatibus, prout cuique conveniebat. in quo 
urgendo, uti et caeteris simul eius loci ac temporis curis, ita occupaba- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II. 159 


Oc ovvsyotg £c, uro" üvamvetv écuevoc voic qoorsiow , zu£- 
quc uev xadiozüv 10 225906 , "Pouatoi uiv zuozeówv , TraAotc 
à? ónonursvwv. v» yàg ivotoogivuérov nÀj9og, EvyxÀvdsc 
&AAcG xol ànoAsuor &vdgec , vaic yeigóc igyooícug ngoatzovrtc* 
504.06 02 xol vv rovrov óguzjv. cc en95oouévov 10 [yg] vo 
yévovc àAAórQuov, 30 v' iE vnoyvov qyvuvuOirvo: rv view, B 
xui ngóg T0 vetortglotiv. évoljuog üy iy&v og 00 noAÀy 16v &v- 
zi0ingcouévoy Üvrov , Guo O6 xal uy) GxQruovrrov t, nte 
deduéros, — vaUz^ y vj BalAóusvoc ruégac uv Quà uekérnc eye 
10x«raoiréhAu» 10 nÀiO9oc, qüflov iunoiv , vvx1óc 0d Ouusévrov 
vo0)g OiargéyovroCc, xal vvxrenügyov vgónov àyvià»v éxáOT7yV 
zgootgevvOv , uj xaxóg &&e nÀAavgio* navraxoU yàg ixéxAaoto C 
xal vÓ Téyog, («» Ó7 vowwvra mgárr&v 3v fovÀouírg. | (433. 
xaJ? 5u£gav éniocgtvóusvo, nAslovc VSo9tv Svrdiéqegov uév ác 
15 ggovzidag exer, y üqofi(e 0£ voc tjueégove xaSíazuv. 

31. 'O 90é faoi.cbc ovrraEduevog 000v jv 10 ztgl avrov, P. 103 
yov us9^ toavroU xol rav 2)yovorav, Cr ÓÉ xol vÓ vtoyióv 
SuAAog àv 2E Éxelvov 2dvügóvixov ,| oU à7 xal «3j nQgooryogíe zóv 
zaréga otxírz' üvra (ua, ov Tijv urnum» Gg quÀonóroQ xol 


5, yàg expunxerim. 7. zx01Aoig P. 


tur ut respirandi vix spatium haberet, per dies quidem intentus conti- 
nendae multitudini urbanae; quae cum e Romanis ltalisque constaret, 
ilis fidebat, hos ut suspectos observabat. erat autem magna vis confer- 
tae plebis collectitii generis , vulgus plerumque imbelle, parando manu 
victui variis artificiis attendens. tamen et ab his cavebat,. utpote qui si 
efferati vim pararent (quo ut traherentur exteri de statu incerti, ne mox 
spoliarentur metuentes, pronum erat), vel ipso numero formidabiles 
erant, cum armati non sat multi ad manum essent qui eis opponerentur; 
quare utcunque acquiescere praesenti sorti videbantur, non tamen de iis 
securus Caesar erat, sed eventus incertos reputans, per diem quidem 
(ut dicere coepi) sedulam dabat operam compescendis turbis et coitioni 
disturbandae plurimorum; quod assequebatur plateas obiens cum idoneo 
armatorum comitatu, ac circumferenda per urbem terrifica sui specie, 
metum utilem incutiens: per noctem rursus vigilum cohortes cursare per 
vicos omnes, fora et angiportus obire cunctos iubens, scrutarique dili- 
genter numquis uspiam domo egressus aut in urbem per hiatus murorum, 
qui multi undique patebant et facilem dabant aditum, ingressus vagare- 
tur. caeterum quotidie fugientes conferti, quo quisque posset, ex illa 
quam dixi collectitia multitudine plurimi parte solicitudinis Caesarem le- 
vabant, securioresque reddebant nostros. 

91. At imperator satis iam omnibus compositis, universum quem 
secum habebat procerum ac familiarium comitatum ducens, Augustam 
quoque suam coniugem et regiae stirpis tenerum surculum ex ea susce- 
ptum Andronicum, cui tali tribuendo nomine honorare studuerat patris 
sui Andronici dudum mortui memoriam, per quam etiam quadam osten- 


160 GEORGII PACHYMERIS 


&vágiiov 2g? éxdatq Pl9u, vív ufyav enl yAdrtgc qigov Jou£t- 
ocxov, xal Tov vijc A oyovotne uyréga, djv usydAnv xvolur xotà 
B ruv Gvóualov oi zoÀÀol, cvváua Tjj ysgovoig náog xci cj 
cvyxkyip vjv inl vijc nóAeuc dótve, xol 07 ntgowvoupuevog zy 
"EXMjonovrov iji» Qyogt ngóg v0 BvLávwwov. | QÀ9 0v. 0d xai 5 
viv Xovoéav nin» xatuMpoc, iet xa910voc q^ zjutgoig iv 
elg nóhw &oodov, Ozwg 9eoqilüg Guo xal ueyakongendg yé- 
voro , GveOxÓm& Tt xl ovwéraTte. — xol 07 néaG ye 8x vij 
C uovijc o9 Ilavroxgárogoc 12v ocftaouíav eixóva vijc &yrzc 9«o- 
purogoc, Tv Aóyoc Coyov uév eive voU. Oelov zdovxá, ixsiaé nov10 
nagovonc xàxelvug xol Seouérgc, dóoov 0? usvà vabra yevéoSuu 
Iovàytola 73; Bacioc no. vijc »vugnc av1ig Evdoxlac víjc E 
ZA9nvàv xol deonoírgc , xoi Óigov &Xióyogsov Ovrcg. àx IToXou- 
orívrc &noovaAév, n0 07 raívgy ÓUqyQ ys olor, OU dc 2nc- 
zi0TEUX& xal &nolpyiodor, &oskasvoy viv nólw ànoyouvcc 15 
D zye7ó. o. Cyav v5v elc xelyv. ünovéutv yógu. — Crave 0d xol 
vüv ixsioe &yigéov £v, 10v vic KvLixov l'egyiov , 17» oo- 
dv vnevüivra, 1à 1ijc £Uyfic ye. xol viv óniQ viv ngavrouérav 
tüyoguovlav. &noningooUr. — voro voívvy 7] Xovoéa nA yoo- 
via, xol &gyiugeüc Tijg tUyZc )E5oyev. 0 uévrot ye ffaoieüc 90 
xol nüv TO ntgl avtv oyokalo noÓl xol àvartrauévy Ouxvolo, 


tatione filialis pietatis vulgo iurare consueverat, cum quid affirmaret, 
magnum. domesticum passim in ore habens, et Augustae matrem, quam 
magnam dominam plerique honoris causa nominabant, denique cum ma- 
ioribus natu cunctis et universo senatu in urbem iter arripuit, ac traie- 
cto Hellesponto processit inde versus Byzantium; quo perveniens et ad 
Auream delatus portam ibi per aliquot dies substitit, sedulo providens et 
mandatis opportunis curans ut in ea, qua parabat in regiam civitatem 
invehi, triumphali pompa nihii ad religionis sanctitatem, nihil ad splen- 
dorem magnificentiae posset desiderari. inter caetera iussit afferri ex 
monasterio Pantocratoris sacram imaginem intemeratae dei matris, quam 
aiunt opus esse divi Lucae, eius penicillo ac manu e vivente coramque 
spectata deipara expressum, missum deinde ad Pulcheriam Augustam ab 
huius fratria domina Eudocia Atheniensi ex Palaestina, donum plane mit- 
tente et accipiente dignum. hac duce praeeunte ingrediendo civitatem 
quam eius beneficio sibi apertam traditamque crederet, putabat se testa- 
turum satis cui tanti successus gratiam deberet, et sic quantum posset 
efficium grati animi patronae tam liberali repensurum. iussit praeterea 
. unum e praesulibus qui aderant, Georgium Cyzicenum, stola induta so- 
lemnem precationem praeire ac conveniente praesenti gaudio gratiarum 
actione rite defungi. tum denique, postquam diu. clausa permanserat, 
subito aperta est porta Aurea, et antistes orationem inchoavit, quando 
imperator et universus eius comitatus gravi et tardo incessu, mente vero 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. 1I. 161 


pi9? Uri nÀdlorge vic 90e 950v áv9onoloyjotoc v1v nOAv cio- R 
foyerot, zt) BedlUoy xal 10 17;c. Bacilelac coflaghv c ur Toi- 
ejrg vterj noénov ovy0log ónori9éutvoc. jv 0 vó1 xol 1 
TZ£c 5ufoac utorufowóüv v09 uezglov mÀéov ixxoiov, voU rAov 
5xorà xogvqzv iorauérov, xol 7| TüY cvvultyuévov z909vula 
z90g TO zviyog OuequXovelzzt , eog et zi xol ovuftaty xoralpyoué- 


yov ovyáua v( Baci v0 u£ya noAátioy. — 70 y6p viv BAoyto- P 108 


- 2 2 - E » Hi M - , , - 
vüv ovx :ÜünginGg 7v Uyuv nQóg t?» vOv Bucihéev xacotzrouw 
Üyruec yàg xamnvoU xul Avyvéog Irae, ?jv ot 100. Baldovírov 

10 0cizaAevzal ix noAA$Qc Tic idwuotelag éxclvov 10i; viv ávaxróQuy 
, , 
vo/yotg ngooénutrov , Gc toyov eivat v2,v Gxelvov xé9agow.. ua 
- Lu , - 
à 0r. xol dg GoqdAaav ixavüc sys ffaciiebo: noua enifi&os 
- , z* 
20:06 TüY nguynürov vevaguyuévag éyotorc. 10 ulv otv jov- 

, - - , » , , Ls ? e 

zia yoipov roU Ónuov, Gori notoroc faciéa Pouatov iy roig B 
15àyaxrógoig QeOuevov, usroafalóv v2v Vn dg yagüy &y à- 
zíciw jy ToU AoinoU tüngaysv 60 rovtQ facikevóutvov, —do- 

- , qol à Ns M 3.52 € M M , 3 
xoUot Ó£ uoi ztgüc éxelyiv vay Owyuv xoi ot xoz& viv» noit IroAoi 
uierofakéo9ur üv xal üyanüv ovr ngay9évieov. (j0d yàg ádo- 

M , , 3 , c ^ ^, y s 2 
Sy TOL0VTOQ dovievovrag), & ju] ys 7| xaO yévog xógvia tig 


1. zig zó4sog P. 


in deum penitus intenta, demississima professione summae gratiae a se 
ro tam insperata felicitate numini debitae, civitatem ingressus est pedi- 
n ambulans, omni regiae maiestatis fastu velut tali ceremoniae non 
^congruente prorsus deposito. erat tunc hora meridiana et summus diei 
fervor, sole supra verticem altissimo ignitos radios vibrante. tamen de- 
vota pompam celebrantium alacritas cum aestus incommodo certabat, 
unoquoque ipsorum, et Augusto prae ceteris, subire libenter parato si 
quid detrimenti valetudo pateretur ex ardentissimo coeli verticem insi- 
dentis meridie solis vapore tolerato, dum sic lento gressu ad magnum 
palatium feruntur, nondum apta ad imperatorem excipiendum regia D!a- 
chernarum propterea quod haec sordebat adhuc fumo plena nidoremque 
olens Italicum, parietibus illic passim fuligine inquinatis per Balduini co- 
quos illita (ipso id haud digna principe negligentia fieri sinente), quae 
purgari nisi longiori tempore et laboriosiori opera nequiret. praeterea illa. 
"magni pa'atii visa est securior interim sedes futura principibus in urbem 
nondum plene pacatam ex tam diuturna hostili oppressione tunc primum 
ingressis, plebs porro quiete gaudens, viso tum primum in urbano pala- 
tio Romano imperatore, stupore in gaudium verso bene de caetero spe- 
rabat, proventura ex talis principis praesenti regimine laeta sibi cuncta 
confidens. mihi quoque videntur ipsi qui supererant in urbe Itali ad 
. hanc speciem multo augustioris maiestatis aliquantum deliniri potuiss^, 
ac non longe futuri fuisse ab acquiescendo praesenti fortunae, haud igno- 
miniosum sibi ducentes tali principi subesse, nisi rancor ingenitus in con- 
temptum potestatis homini non sui generis commissae traheret, praeser- 
Georgius Pachymeres I. 11 


162 GEORGII PACHYMERIS 


C O)uyoglav. éíqov xal AAA ?E jnoy/ov và Ouvà noS9ó0rvzoc. 
nÀjv vrthto9:lomc vic zuégag bxevug inl xgóvowg Uinwvizloug xoi 
Juloig (ouact, Tj» uiv voxta qgovgaic &oqaAéo: due(Aznro 10 
200v. 

D 329.  Ilouíag 0e 0koc zv ngóc ffovAotc, 0n vt 10 xo105 
viv nÓlw xara0T6OGG ÓyvQoOt. qgovgoic 10 &otv ,, xal Oncc v 
oig doxoVot vOv "IroMuxáw yeviv (ooroi 0^ Tod) Il'evvovital 15 
xal Beveruxol xal voírot IInocotor) coqó ngootveyxóuevog xal 
$g' av: noujcoi' oUrQ) yÓo üv a)rüv vzonouj)évrov, OWo»y — 
v! Üvrov 1à uéywza ovyxgortiv ic 0 vi xol Qéyoiv, oic GAovc 10 

E xai u7j 9éAovrac zjoeuetv. 09ev xal ngooxoAovutvoc ruéoac 0126 
&yonudcibs và. elxóvo , xal roig vOv &nidwv Guslvoow onéono t6 
aijc ngüc voOc Ouoyeveic olxeidrQvoc xal xav' üAlyor ngocenordito, 
xol ys tüc ópuàc egícu.coqüc tai x&pucwv vnucréuveTO, — G4 
0' Zcav iv xaÀQ vs Tig nóÀsog xaroutiv &víürv , vÓcov TOU 15 
vózov Aofóvrac, xol 5v oqícw ocvvido vá£w om^ ügxovrt ztu- 

P 105 zouérQ nzG9à voU xoroU cvvtÓgíov roO yérvovg av1Óv, Ov xal 
zoTt01üt0g éEovoiworT» cimoi à» 5 EÀMQvov yÀoocoa, vuoi 
iüloug ngocézyovrag moAutveo9ou, ÓrChunp Ó' Zyuv xol icvOe- 


18. morsGriro»? an paulo ante 0g? 


tim memores calamitatum recentis cladis, et peiora ex proclivi metuentes, 
alioqui superbos animis. caeterum consumpta tota ea die plausibus trium- 
phalibus et festis canticis, per noctem sequentem valido praesidio pala- 
tium septum est. X 
32. Mane consecuto totum se imperator impendit consiliis et deli- 
berationibus de optima ratione constituendae ac praesidiis firmandae ci- 
vitatis, deque via ac modo conciliandi atque in partes, quoad posset 
fieri, trahendi praecipuos quosque Italici generis (hi erant Genuenses 
Veneti et tertii Pisani ): nam si hos sibi devinxisset, spes erat vel pa- 
riter assensuros et quasi vi quadam, vellent nollent, attrahendos reli- 
quos, vel si contumacia invicta in odio perstarent, exarmatos eorum dis- 
cessione minus deinceps ad nocendum valituros et quieturos necessario 
caeteros. quare lis ad se vocatis alloquendis solidum sumpsit diem , ido- 
.nea commemorans deliniendis ipsis, et spe commodorum cuique privatim 
oblatorum abducendis a communi universo Latinorum generi conspiratione 
in odium Graecorum. nec nihil proficiebat ista opera: sensim enim ci- 
curabat feros, et saevos iratorum impetus beneficiis emolliendo frange- 
bat. ipsis quippe indulgebat ut in bono urbis loco habitare secure pos- 
sent, tantum loci occupantes quantum sibi sufficere putarent, sua ipso- 
rum propria utentes disciplina, sub cura praefecti a concilio gentis pu- 
blico missi, quem Potestatem ipsi vocant, nomine significante praetorem 
aut magistratum rerum iudicandarum et administrandarum auctoritate 
praeditum propriis item obtemperantes legibus; praeterea ut essent im- 


* 


DE MICHAELE PALAEOLOGO FL. II. 163 


Li 
lav à? (naci vavol yocuérovc xol uevuysigi;ovrag xo^ unes 
píao» và ng&yuaro. xal ravrn uiv Devrovíraig 1À inoyyé- 
uera, Beverixoic 0d xol ILaocaíor và 0uow ngootquLoriuutiro, 
voig uiv $n naiovÀAQ, Uv "EXhgv àv toi énírgonov , voic Óé 


, , -  - , , 
5 Ihocaíoic xovoovAq, éqóQqQ vóuoig voic avtOv yocu£évotc, zg&v- 


x , - - 
T&Y T£ Tü QUTQY GxcÀvT(GC, cv9fong Óuufiobrvac. | nz» roig 

, - 
uiv. l'evvovízeug oix &iy& zucvevtr iyvüg. neguxexievouévoig 100 

, - 3 
&o1toc, zt0ÀÀoig y& ovoi x«l o) xa. ixtivovc Guqozégovc ovrá- 
3E 2» , - , 528 / 3 ram 

pa, elvovc Ó^ ZÀavvouérovc 10 nÀj9u évróg xatéycv ox qÀ- 


3 - - - - 
10y&. 0 Ó' ovv Óuigeiv 1à yévn, xol oic uev nagoUo( quAixdc 


ym - H 3120 x , :/ c - A , 
Eyuv, Toig Óé xol &novoi zn0ggutrv Ówgoic vzoyoAr v&c 0gu&c; 
Óuxvóvrog 5v» «Oc Ó:Óít v5v Opcuyulav, xol udAAov 0r Baà- 
óovivog qvyaic vonoáucvoc xol KogovAg cvuuizac, GvÓpi ao- 
RÀ en Xo"oon HE , e 
- - , , 
B«oQ xai vnég v0 uétgov qgovoUvzi, ovryAkarrt Aaufvov 


- c , e^ 
152q^ vig 15» -ixevov 9vyoséga xal ot wc tva vij» nÓAw tjv ovx 


* 


siye dudovc. 6 Ó" iáufluve xol ur, éyovrog nag^ àxctvov, dà- 
nibo cg xoavalqwaro o10Aov é&agviougc. : 

33.  IloGrov yo)» zv exeívov zoycv évióc 09 zt0Aioua- 
TOC Tovc énoíxovc ela&yev v& xol olxituv , ngüc 17; 9uld0o7 xa- 


1. Zuzogíay? 4. uzciovAo? 9. o4oxcovuévovg P. 


munes ac prorsus liberi in omni ratione navigationis ac commercii, ne- 
gotia solita ipsis industria gerentes. haec Genuensibus promissa, Vene- 
tis autem et Pisanis paria similiter ostentata sunt, nempe ut iili quidem 
sub Baiulo ( vocabulo, si in Graecum interpreteris, praepositum sonante), 
Pisani autem sub Consule, quasi dicas ephoro aut aedile, legibus ipso- 
rum quisque propriis uterentur, suasque res agerent prohibente nemine, 
libere per omnia viventes. caeterum €Genuensibus satis fidere non pote- 
rat intra urbem degentibus, quod multi essent nec cum Pisanis et Vene- 
tis communiter viverent, sed suas sibi separatim res haberent; quos alla- 
trari, cum apparerent, et plebis proscindi conviciis haud moleste ferebat, 
sic illos (quod sibi utile putabat) cohiberi ne facile prodirent, et intus 
detineri gaudens. ea porro industria tractandi separatim cum unaquaque 
gente, et praesentibus quidem benevolentiam exhibendi, procul vero ab- 
sentium iras exarmandi donis missis et privilegiis indultis, eius erat qui 
ostenderet formidare se nationum harum consensum et conspirationem in 
communem expeditionem bellicam ; quem illi magis admovebat intendebat- 
que metum acceptus de Balduino nuntius, istum referens fuga delatum 
ad Carolum, praeferocem et magnorum spirituum virum, affinitatem cum 
eo contraxisse iungenda suo filio Caroli filia, imputata in patrimonium 
et maritalem dotem urbe Constantinopoli; quam licet qui assignabat non 
haberet, admisit nihilominus Carolus libenter, sperans se illam receptu- 
rum classe, quam ad id armabat, immissa. 

33. Primum imperatoris urbem ingress opus fuit suburbiorem in- 
quilinos in urbem inducere, ad mare prius habitantes; secundum distri- 


^ 


164 GEORGII PACHYMERIS 


cuxigpuivovg 10 ngórtQov, deíregov xzoodoretv votg iv vile 
(xtóg 16 xol Evvüc nóAeog tónove elc yeugyiuv, Pnonutrvnc vijc 
£c x&gu yovaivOe(onc voic 9ekguavagloic, tiic extvav onovisc 
x«l sovolac &vtxu , yijg Gyad Tic elc xagnoyoviav xoi &gevaionc elc 
nüv vó x«rafaAkopevoy. | Vct v. Gqogiobv teig uovaig érégac 5 
pála nilQac. dv yàg «Ord v0 GnovUeogo xoi «TQ n90000- 

P 106 ptüvz&v v&g CE , «t Ó7 VnO moAAqg niov:Q xev üvarolqv nau- 
1149ic abvágaug zyovoot vOv inecnóstov ovriovavro* obra yàp 
àxei9ev. xol xavrag cvviGtüv Pyvuxu.  TOlzov toig ovvedtyué- 
voig xod Ovo« vónov (q^ Q xrl;oir ànl z)u, — 10 0 ngó zovtav 10 
xol piov, dowuyav énavgxoveouc zQ0c 10 noizorv 10 doxti» t0- 
voig iivat, Qvaxrilauv v6 xoi vÓ n0Ju0pu4 nv) onx0v0oltG voUG 
ánó erguruotGv iAaqgo)c sla&yovva. — 06 yóo osos ov- 

B v PsaOévvag voUg mov x«víyovvacg, &ÀÀd ovóÀq cvvenid- 
9:09:01... 1 T0t xal GrÓÀov PX5ovve xai ivovnmwysv0, xol voUGi5 
ngocsiAdwxag £x Tv xcv xci dg yudag Prarte nÀt(ovc. 
Aha x6 noÀÀà xoréngurrt, TÀ uiv xarà xoHa» và Ói xol 
x«v GunAg5w, ngoxvaoréhÀay» víg izi9éocg. 


bueré optimatibus hereditaria bona intra et extra civitatem, domos et 
agros ad culturam, segregata. tamen ea parte quam in gratiae loco exi- 
mie voluntariis reservaverat, praemium debitum studio et benevolentiae 
ápsorum:- erat autem ila portio terrae optimae et in omni fructuum ge- 
mere feracis.' excepit et partes alias monasteriis valde piagues. erat au- 
tem ei in' animo monasteria urbana iis quae multa extra urbem variis per 
Orientem: locis visebantur ditia, et magnae multitudini alendae quod suf- 
ficeret habentia: coniungere, sic fore eutumans ut ex alterorum copia 
alterorum. inopiae subveniretur;. quam. optümam . putabat monasteriorum 
urbis recte constituendorum rationem. statuit quoque ut evocatis ad ur- 
bem frequentandam assignarentur loca in quibus aedificarent, certo indi- 
eto. vectigali: quod- fisco. penderent. ante liaec et aliud instituit maius 
memoratuque: dignius, decernens videlicet ut ope ac favore regio iuvaren- 
tur conatus eorum qui antiqua monasteria desolata vel destructa resti- 
tuere in pristinum splendorem curarent. incubuit etiam, studio ingenti 
moenibus urbis instaurandis reficiendisque, «qua hiarent aut labem face- 
rent, imponendisque turribus ac propugnaculis ad custodiam manu prom- 
ptis expeditisque militibus. satis enim intelligebat ininime quieturos pul- 
sos inde Italos, sed classe quamprimum armata venturos ad recuperatio- 
mém tentandam sic amissae urbis. quare et ipse classi apparandae aedi- 
ficandisque navibus operam impendit. et in navale ministerium e multi- 
tudine quae in urbem, ex quo erat recepta, concurrerat e cunctis undi- 
que regionibus, ad multa remigum millia centuriavit, plura quoque eius 
generis alia fecit, partim ad usum verum imminentis belli, partim ad 
v drm sperans terrore ipso varii apparatus et ostentata inde confiden- 
tia se repressurum spes audaces inhiantium urbi Latinorum et novam in 1 
eam expeditionem parantium, 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IL 165 


-— e 
34. Hv 0d tgo ucAov dxsivo zal tic ix1qatag ovsc zt- C 

- , - 
znoouévrg momiévog. | ovvijy& vol»yvv ToU iei oyuc xal floviaic 
ci» u)roig Pyorro, 10 moujtéov Oíle» uavOóvaur. Toig d» 
P^ €^ ,? - » , ^ , bI J, b 
ot» ddoxtt GyuxaAdo9u: Cri zegiovva. 10» narQuoyrv Zfooéviov 
5103 yàg xavoviGc ngoBroi: 1à xa^ ixdvoy* Du yàp nut- 
yuv auguxcAoUrtag, xul ug &üv nogsvüig Gvéyxhztov vro. 

- L| » 8:5N , , LYE ANEC 4 , à 12€ ^ 
Toig Óà zotuzoÀtv aDtÓv u£v u£ytv gp! oig xoiéyvogto* ixevz» D 
yàp ves xul dg napultrow Tv Gxyograu , xal 0 GErutvov 

, - 
uj x«iuüéycso9uai QÀA ünonéumt» voig ixevevovtag ÓzLoUvtoc 
24 e 
i07j» Gg &noAfyo: Tv mooOragíav.  ToUTQY OUO xixovuévoov zal 
Aevoué£vcoy , 0 Bacilestg xol Quqotréoowg viÓsuévQ $uxte 7rp0ttm- 
yot , ' b 
- L4 ^ -^ - 
Oiag tijg xuv^ avtrüv tvéxa. 10 T& yGQ Extiyov peraxoAdoOdt 
- - ^ 3; LA 
xal iquuiív voig ixxhyoinoTixoig moáyuacty eb tav Qóxe, d 
$a? uiv nargingyovru 1ü xoxà yrourv mgofaín, dors xoà 
150 v: oigotro ztQárrtv xol urdev ur dot vnoAdsiq9vt elc ozay- 
r y 
dáAov ngógociv.  i:Óínu 0^ adig ux) e£ 2x«govoO dlc épiéory P. 101 
1üv xuTà yvy, xal oí àvitUOev fvOOc moayuáztv àvapga- 
'wtm. 10 0' wmrgqgové» xul Gürvruxu2iciüv frtgov mgofairew 
, - "H- L , 
ui» dxwohotQg vaig noázeci» ovx Gpojz«voy PÀAoyioevo , voQuyv 


34, Curae quoque imperatori fuit status ecclesiae tunc viduatae 
pastore. congregavit ergo episcopos, et sententias: eorum exquisivit, 
quid opus esset facto discere cupiens. erant in iis. quibus Arsenius re- 
vocandus ad sedem patriarchalem videretur. negabant enim canonice fa- 
ctam eius exauctorationem: quippe aiebant oportuisse amplius. expectare, 
postquam ille invitatus ad reditum fuerat, nec tam cupide. procedere ad 
eius nec accusati nec damnati depositionem. alii. contra. dicebant satis. 
constitisse de fixo eius et irrevocabili abdicandae dignitatis proposito, 
neque aliam expressiorem recusationem expectari. debuisse quam ipsum 
secessum, ex quo nullis precibus missorum a sacra synodo retrahi po- 
tuerit. inter haec ultro citroque mota dictaque alternans imperator, et 
modo his modu illis assentiri visus, nunquam expediebat in utra potius 
.contrariarum sententiarum. acquiesceret, quia nesciebat utrum. consilium 
esset utilius ad finem ipsi propositum confirmandi et in maius promovendi 
res suas, nam hinc quidem hominem expertae. facilitatis, ^ auctoritatis 
magnae, rebus iterum ecclesiasticis imponi honestum amplum. et vulgo 
placiturum apparebat; et idem erat imperatori percommodum,; :i quo 
modo senem potuisset inducere ad ea quae habebat in animo, quaeque 
agere iam coeperat, patriarchalis auctoritatis nutu et suffragatione ro- 
" boranda. sic enim et quod decreverat perficeret; et simul omnem omni- 
bus offensionis ac querelarum occasionem demeret. sed rursus verebatur 
ne spe ista excidens securim suis rebus inagnam inüigeret, ac quasi qua- 
dam mota Camarina novarum inde tempestatum periculosissimas excitaret 
nubes . e contrario si persisteret ia Arsenio procul habendo aliumque pa- 
triarcham eligi curaret, occurrebat fieri quidem tunc posse ac facile spe- 
rari ut consilia de amovendo a spe imperii pupillo exitum haberent: cae- 


166 GEORGII PACHYMERIS 


9" &AAwc vou, OU $v odÓÀ và yevóusva mgoonotoSal vwac, 
Óuvà xol Aog Üvva, vÓw dxórcv Üxgwt. — uécoc o?» ivana- 
Anupévoc Guqoréoov  1ív Loywpdv iv &noglo xa9uovixt ToU 

B vío. ví9to9o., — Ope Pxympív vQ xoig ngoióvri cic xotirróv 
vw On Eoyvi , ügelg xovü oqüc vo)c isgéoyoc "tl voUTOV flov-5 
AebeoOot dore xal OpoÀoysiv àAAoAorg ju?) Quxqpovotvrac , advüc 
ini TÓg v» xowdGwv évgémevo Ówowxijotig, o) uv 0i dors xol 
&qgovztozog 2xeivow £yeuwv. 

Qa 39. 70 yóp xavà vo?v fvocodoutvóusvov o)y Tj0vyóLuv 
nola vobe Aoyiouobe. | o)x üqavac yàg 7» 6E Ov voic Vnovoov- 10 
uévoie v4 "Iodvvg ngeozeéto9oa Zyxhguo Óvovolac ngóg éavtóv 
inys xal óniflénevo , io:w 0" o0 xol oltlag nAeviÓuevoc àng- 
vég ixólols, pÀà ufygug Óvóuevog xowwvóv énl vjj fBacielg 
9éAmv. Vyuv vÓv "Iodvygv xoi 10. éxnoódv vOv 0Acv xovaovijoot 

D Àià mÀelorov zowovputvoc. v Óà vÓ ui» )gcOCov elg vata viv 15 
plv. &v99uacv oi egi vv üs.qv Eixoylav, vüv 0d ngoyuá- 
vo» 70 v0» vióv LdvÓQOvixov 1j jjaxlo: ngoxónt&v , Ov ul] xoxà 


terum orituras inde turbas providebat, cupidis rerum novarum speciosum 
adversum sese coniurandi praetextum non neglecturis; quorum utique se- 
ditiosi conatus favorem apud vulgus haud dubium inde traherent, quod 
iustitiae ac religionis in vindicanda sacri capitis iniuria, iam plurimum 
invidiosa, colore honestissimo commendarentur. his suspensus curis atque 
utramvis in partem ambiguus optimum iudicavit permittere negotium 
quasi sortis arbitrio, ipsos qui convenerant episcopos sinendo libere de- 
cernere quod vellent, autumans allaturum, ut solet, aliquid forte in rem 
non incommodum tempus ipsum ac moram; quae ut longior contingeret, 
antistites inter se commissos admonuit, darent operam mature consideran- 
dis cunctis, nec deliberationi finem imponerent quoad omnes ad unum in 
concordem sententiam convenirent. ipse alio curas vertit ad instantium 
administrationem , haud tamen attentione penitus aversa ab iis quae in 
synodo a patribus agerentur, quos quasi furtivis obtutibus, aliud licet 
agere simulans, perrexit observare. 

35. Nam quod machinabatur animo, acquiescere ipsum in re tali 
et nimiae fiduciae indormire non sinebat. multorum in imperatorem gli- 
scebant non obscuris excitatae indiciis suspiciones, parum eum benevole 
in pupillum- Ioannem affici atque adeo in eius circumventionem incumbere, 
unde crimen perfidiae in se ipsum attrahens obliquis plerorumque indi- 
gnitatem rei non ferentium oculis designabatur. constabat eum fictis cau- 
sis graviter multasse quosdam, quorum culpa non erat alia quam loannem 
imperatorem libera voce praedicasse; quem ne nomine quidem tenus sibi 
adiungi collegam supremae potestatis ferre poterat. mec satis dissimula- 
bat redigere plane se puerum in ordinem et ab omni funditus excludere 
participatione imperii omni studio cupere, ac in eo verti fortunam. salu- 
temque propriam ducere. eo illum incitabant partim. homines partim 
ipsae res, Eulogia videlicet eius soror nullum faciebat finem eius ini- 
quitatis suadendae. Andronicus autem puer, filius imperatoris Palaeologi, 
crescens in dies spe indoleque bona, tacito sui aspectu patrem assidue 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. ]L 167 


facikéac üváyuv Óuvór énowiro xal oí o9 qoprxóv. Pvouitero , 10 
dà mÀéov 4j ueylorr qukotiula xal 10 &xaipov ontorqavor uévaw 
énl uierolorc ox Ggxovuérov. 7, 0? ro) doxtiv ojx GAoyíorwG 
vaVrG [loUAsoO'ut nrgóqaoic 7j Tc nóAeuc GA«oic, elc Joóvov Ba- P. 108 
56ikdac AoyiCouévgg advágxr TQ xaracyóvri* a)róv ^ evot xol 
póvov 1óv dc vustgv xAg9érva noortlvov , ai10» xol uóvov fa- 
, 3 
cilee ovvekoyitero. Cri 0^ ÜOptoc Vzoviov zv tO Ótwvóv xol 
Toig zoÀÀoig o)x t$oUvvontOv, ti xal nac oí ffa9Uvtgor énifiéA- 
Aovreg tx T& noÀÀO» ÜAÀAev xal ToU u7) OvvtiotAOti»v Tv nójiv 
, A2 , 2 - 5 € Lj ^ , 
10 éxeívip 10» To&vyry ov Óvoytgógc ttyov vnidécdot 10 uekevoutvov, 
0 07 Toegóuévov vn^ àygíac nAtovtz(ac, tlg 9i» nüdovonc B 
üpaprávev và u£yiota 0iÀ T7c Tv Ügxav napofláotoc, ueitov 
» oc - - - L] 2X ^ - 
jjoero 7j 001€ ne gogüoO9at TQ uskevüvri, — 70 O^ 3v &ga TO oic 
€ , 4 » » - "i c , 
Puopnaloig ucyiXov &oSav xaxàv xol TuQayTc &vvzolovov oty9év. 
15 Tóve 0d à Tc nóAswc Oc olóv vé xu9i0rüc noóc 10 &oqa- 
Aéoregov , l'evvovírag uiv voíg v' Üvrac vovg Té mgoodoxoué- 
, , R] , * €-—— 0» cd ' 
vovc z900ytvéoO'ut nAtorovg &viüov , xal Óvoytotic 7) 001€ xol C 
$noxliveo9oi QaOluc "Pouatog, GAAÀ xai imb raig Tvyovooic 
ngogácsotv vaoxwr.Ongouérovg àv cx vntpóqovc xal coflugovc, 


1. évópi£e? 


stimulabat, quasi deprecans ne se privatum adolescere permitteret. quo 
tantum commovebatur, ut videre carissimum filium expertem summi ho- 
noris rem plane intolerandam arbitraretur. vehementissimum porro ma- 
chinationis iniustissimae incentivum erat ingens ambitio et- intempestiva 
superbia moderari sibi atque intra fines aequae mediocritatis se tenere . 
dedignantis; cui praetextum coloremque cupiditati fucandae suggerebat 
aliquem recuperatio urbis, quae sedes esset imperii praecipua, quasi ea 
capienda proprie in imperii thronum ascendisset, ac ut in eam solus, 
suis utique expugnatam auspiciis, evocatus esset, sic imperare solus in 
ea et ex ea deberet. porro id propositum habebat in arcano indeprehen- 
sibile primis obtutibus occurrentium. si qui tamen penitius introspicerent, 
cum ex aliis signis, tum ex eo quod secum loannem in urbem non du- 
xisset, subodorabantur quid pararet. cogitatum profecto nefarium et ortu 
'primo extinguendum. nunc illud sinu gignentis fotum et lacte quodam 
ferae cupiditatis eductum usque ad audaciam deum ipsum foedifrago per- 
iurio violandi, erupit denique magnam in perturbationem perniciemque 
Romanorum. 

Sed haec postea: hoc vero tempore coepto imperator insistens operi 
res urbis in statum quam maxime securum componendi, Genuenses qui- 
dem, quique iam aderant quique mox venturi expectabantur, plures et 
contumaciores cernens quam ut spes esset subiici bona fide Romanis posse, 
providensque fore ut levibus quibusque subinde causis aut praetextibus 
ad arma et rebellionem concitarentur, utpote homines arrogantes et fe- 
roces, eos intra ipsam habitare civitatem haud putavit tutum ; seponen- 


168 GEORGII PACHYMERIS 


* , LJ , E] , 
àvróc uévay 1/5 nolsoc ovx Oyvuze ovpqpépov, ilo 02 noocza- 
- M , Mj ^ ^ € , - 
33,0201 , «0L, TQUTEQOY . HEY, UE Ó, TT)y Hoczkuav sig Gone 
e - 
qégov xavqxibev, Vortgoy 0d zavavzuzgü vij ncgolag z090. uó- 
X - - , t 
vov 10 109 l'aAa1ü qgovQiov ácoquoAéc idoxiuate xuvowiGuv* B- 
* A] - 
verxovc 0£ xci Ilouíovg, 10 xazó nAj9oc 0Myov, uévaw àv-5 
M 2Ó Jj 2 , ' , - »! e 
TO0G éÜizGL0U , &ztOXézQuuévovc xai ToUTOUG T()V &ÀÀov. | 0Oev xol 
2 » |j , € EH W cS AE. * UN; , ) » ^ 2 
&y Gznrüvyo Ti x«r ^ «Ur0v éxéAzve uev aitíza vÓ v^ ivüg Qvoi- 


D 


xodojn9ér zngóg T6) xarà QAaccav ufa vijg dyogü ) 
jog Qóc v ca» uéget Tijg &yogüc qgovgiov 
9:9 ^ ^ - - ^ 
T0 T éX106€ TO TO) luAotü Gugórega xarigetyot, xol ovra ITev- 
fs , D : - - 
vovírag u£v xoà tjv ngüc vau zegalav ngóc 1 L'aAasá agüc 10 
, ^ , , - ^ - 
«vz0vg éniuzuoI0Y magixrtlvovroG xaTOixéiv , oig Oi Aowoig 
? - ^ ! 
&noray93vot idiove vónovg zgüc olkgow. — Lyav 0^ fzoczov yé-- 
vog roic idiovc mógovg àxuXóttc zoooécats. 
*$, 
36. -Zhngsoflesvo dà xal npüg vüv nánov Oii taylor 
TL , jy 
éxpiliooov Óugoi. — 0Uo Ó' 1,0«v oí zoéc(iuc, sic uiv 0 Nug-15 
, ' 1 
qogírbrg Aeyoperog, &regog Ó8 0 ZALovpógüng, GvOptc sic ózo- 
yooupuxséuc ve.obrzee nglv 1G vÓv Iralv faciet và Baloovt- 
ixlav à doc! óc "Pouat j ic 7) xal 
yp, Giiav Óé ngodociug mgóc "Pouaíovg axyóvrsc. oig 05 xol. 
vir» Trolav zaraoflozot xivüvvoc inininza flagóc, 0v o?0^ ai- 
70 TÜ OyLuc TÀv ngfofewv uy nad Tü ydoua muQrtéiro. 90 
34423 .5 PAK WIEN ) $ - - , c 
GÀX' & xci rà vio ngodocíag Óve(óz vaic vivoig ovrexáLunttv 6 
- "7 , ^ - 
xQuiüv tg «vz0» aagunotc(MevóvreYy éx nóAsug, OÀA  ixeiyos 


P 109 


dos igitur duxit in proprie ipsis assignatum locum. ac principio quidem 
Heracleam 'Thraciae ipsos transtulerat. deinde tamen securius existima- 
vit collocare illos e regione Peracae, et sua intra solam arcem Galatae 
habere domicilia iubere. | Venetos autem et Pisanos , quorum erat non ita 
magna multitudo , manere intra urbem permisit, sed separatos ab invicem 
et ab alis. inde ad omne periculum certius, quantum in ipso erat, 
praevertendum dirui et solo funditus aequari iussit munitiones tum intra 
urbem arcis extructae ad maritimam fori partem, tum extra suburbii Ga- 
latae. in quo sic propugnaculis nudato habitare Genuenses ex adverso 
oppositae ipsi ab occasu Peraeae, extensa quam maxime in longum do- 
morum serie, praecepit. aliis quoque decernens praescribi locos ad ha- 
bitandum, et cuique genti suos census et vectigalia, nullo prohibente, 
provenire. 

36. Misit et quamprimum legatos imperator ad papam, donis eum 
deliniens. duo autem legati erant, quorum unus Nicephoritzes, alter 
Alubardes vocabatur. uterque scriba Balduini fuerat nuper imperatoris 
Italorum; unde quod ad partes Romanorum transissent, tipo accu- 
sabantur a Latinis. hos in Italiam appulsos grave periculum excepit, in 
quo ne nomen quidem sacrosanctum legatorum extrema ipsis mala de- 
precari potuit, quamquam alias imperator proditionis in se reos ex urbe 
tum a Latinis detenta subdole missos benigne accepisset, crimen honore 
legationis occultatum se videre dissinulans. tali enim cuin alias irrita- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 169 


g«henol ys üvreg xol üAAoG , magoxvibóusvor 08 xol 17; Gripnott 
züc nóÀeog sg uavíav ueitova, xorà tv ntuqOétrvov in^ oi- 
alaig Tije ngoÓoc(ac, dg énioTárzaC écogüvvo , tiuoQgetv Qoumv- 
v0. 09v xol vüv uiv NixqqooptzUny xovaoyüvttc 6x nodo» eg ue- C 

5 qaAijv Gürro üvgAtGg iSf0spov, viuwpobvzec oltieodévin , Gua 
0à xal ix Óriuíg ToU néuwavtoc* 0 0* ZdLovfágórc ngoyvobc 
jv ànifoviay &yà xgároc qeéye. — xol vaUva uiv zóvds 10» vQ0- 
zov gvyéfn voig nag" IroA(av neuq3tiot noéoficvaor. 


biles ac vehementes, tum incommodo recenti amissae Constantinopoleos 
efferati adversus hos tali tempore sese ipsis offerentes in rabiem solito 
maiorem , ulcisci supplicio prorsus atroci crimen ipsis impactum proditio- 
nis aggressi repente sunt. captum videlicet Nicephoritzen a pedibus ad 
caput vivum crudeliter excoriarunt, non magis in poenam sceleris ipsius 
quam in imperatoris ipsum mittentis ignominiam ac contemptum. at Alu- 
bardes, comperto quid sibi pararetur, praevertit infortunium fuga matura. 
hic successus missae in ltaliam legationis fuit, 


Zt 


6 
OQ 02 flaciktüg avorziópievoc voto Qyvoloig dg Loc oix oy P 113 
i0z0T9u4Qyov Óíya và TEC PxxAngo(ag iOvvtoOui, Poxóna xoa9? 
faviü» müc üv xel rà xerà Tü» narQuiQynv xoracraó xci 1d 
xoà yvoturv «Bain , 9ufoov 0^ soó0rcavzoc d 9ucgov àno- 
Atinotto , 70 nüy üv yoÀsvev üvayxaiov jydro. tre yàg xa—- 
Tactávrog TOU zr&vQiéQyov oUrT0g duaodíouo roig fBoviyosot, 
152ni uzylovoic üzvyeiv* &z. Gnóvtog àxelvov ovi0g và xav. (Qov- 
hzow zQórrot, vOv zQ0c a)roU uiv jxwTa Guagrürüv, z0À- B 


16. duogrivz P. 


I1. 


A imperator multis undique cogitationibus occurrentibus, tandem intel- 
hgens fieri non posse ut res ecclesiae sine patriarcha componerentur, de- 
liberabat secum quo pacto consequeretur ut et sedi vacanti daretur pa- 
iriarcha et simul sibi ex sententia destinata procederent. nam horum 
alterum si succederet, altero deficiente, claudicaturum necessario statum 
suum providebat. quippe si restituto patriarcha ipse prohiberetur exequi 
quod decreverat, e maximis se spebus in par lapsurum infortunium ex- 
horrescens cogitabat: sin relicto illo ubi erat, ipse per sese quae vellet 


170 GEORGII PACHYMERIS 


Ao)c Ó? ovuniéxovrac vaUrG TQ meg) vÓv maTQidQyrv ovufávet 
gg oUx ivoixoc éángaxrobvrog ueylovrv alguv ví» vaQuysv, xai 
zgootivat 1Ó &UAoyov, cc él nagijv návvoc, dunoü0ov àv xeivoy 
ovijvo, raig &uvoloig. — vóv 0€ zpocigovuérov vo9 flaciéog xa- 
.Qavoutiv, zcegavóuoig UAhewg &oyoic ovunégaona mapávopov 5 
C éinüoijySui, ag xal 1üv navoi&gynv zapaloyíoaoOo: xal zóv ffa— 
ciléa ntitQvícut vGic 00 xaÀaig mzégl vÓ OJ'uiov vnoAwWwtoiw, Qc 
éxelvov 1j ur) éqogáivrog 7) 1) utretvoouévov óv &ápagrioavra. 
và Ó' elg ueyáAgv elvat oi tijv vagayrv, Gg xol xív)vvov vzo- 
votio9ui.  v&U9' 0 xgarüv Aoyijuevog ovvüntüv dcs vü10 
do)vanTü, Tv vt ToU naTQu6Qyov Qnzoxoráoraot xcl vv TOU 
yvrotov facikéog üngatiav* và 0' oav Avov ut) Avo avyxiu- 
D Jovra ngórtttv.  Eyvo yovv n&ügücjo: voU mxaTQiÁoyov, & 
obra TÓv xarà vóv lo&vvgv iyóvrev ünnotguévoc mávrg xoi 
&v&üuévogc avrüg x&Tavev0L vv tig TZv nÓAw :oodov, ngóc 015 
xol viv ngooruoíav Tic Óxxhzolac, xal oréquv avOig Odivoy 
Baciaxüg xarà và Ocirtgov ngoodgotro eni vijc nóAewg (elvai yàp 


efficeret, ingentem se subiturum invidiam et erupturis inde assultibus vix 
parem futurum reputabat, siquidem habituros parum sibi aequos pluri- 
mos, rebus imminentes novis, speciosum praetextum validae conflandae 
factionis, obtendendo videlicet arcanis odiorum causis, livori et ambitioni, 
publice plausibili et in speciem religioso zelo vindicandi ab iniuria et re- 
ponendi in thronum ereptum exulantis sine causa patriarchae , ac verisi- 
militer iactando voluisse imperatorem eo procul habendo amovere a se 
molestum arbitrum, quem satis nosset haud unquam acquieturum ingra- 
tis eius et iniustis molitionibus; et quoniam praeoptasset illegitimam mo- 
narchiam legitimo collegio supremae potestatis, ecclesiasticum quoque 
supremum magistratum illegitimum maluisse, quoniam ex eo, cum talis 
esset, suffragationem in suum ipsi similem sperasset; ac duplici utraque 
scelestissima iniuria consciscenda in patrem sacrorum, quem circumve- 
nisset, in pupillum principem, quem supplantasset, male se de deo sen- 
tire declararet, quippe quem videretur opinari aut non videre quae in 
ipsum peccantur, aut connivere ad scelera, poenis eorum nunquam re- 
petendis. quibus ex rebus vel propria probabilitate vel artificis adver-. 
santium populo persuasis maximam orituram perturbationem palam erat, 
tamque atrox excitandum discordiae civilis incendium, quo periculum esset 
ne caput ac familia ipsius simul cum ipsa republica conflagraret. talia 
reputans formidansque imperator connectere insociabilia voluit, patriarchae 
videlicet restitutionem et exauctorationem legitimi principis. hoc autem 
erat telam texere lino linum non iungendo, sed diversas nec natura co- 
haerentes in unum stamen intricare materias. hoc proposito aggressus 
ante omnia est tentare patriarchae animum, ecquid persuaderi seni posset 
ut relictis in suspenso et in incerto, uti tunc erant, Ioannis pupilli re- 
bus, venire ipse in urbem annueret, ac throno patriarchali in sua vera 
metropoli conscenso emolliri. se pateretur ad sese coronandum ibi denuo 
pompa et ceremonia solemnissima. nec desperabat rem ipsi probari posse; 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 171 


xul dAAc6 Óíxatov zxguroc doay9érra xal ngdov ví» faciléov 
- € 
eiégsodot), cc e didoin vaUza , x«l énl vovrorg ÜnibGuv, wc E 
- , 
iqnovyácor nguy9éviov.  1Qwi Ó' Qero meíouv Toubva Àé- 
is X Ás , c , 
yovra, T Té uzuoA.axloS'e« v0Ur0v T yog0vq £v vntgogíicic Oii- 
- 3 3 -» 
5yovr&, TQ v& Óedi£van ey; xal avOig &vrixaTa0T7; GAAoC, yéyo- 
^ 8. X. 2 » » ^ " - 2 , 3 ^ 32 7 
vóg xal én' G&AÀq 4m, xoi vQírtQ T() &v&yx5v eyot xoi GUTOY 
9.4 - , € 387 2 - * - 9? 
àgüv vig mazgídog, fc &Óvvarov Pmufv04, xoà raUie ut 
. -; - € , - 
ontgrávnc vuudjc v6 xal dóEnc, ud) vaU9^ onigyvovutvoy ree, P. 114 
3 , ^ , » ^ j? -^- 5 , c "123 - 
& ÓÉ ye ui) ns(9oro, avtaQxtc ngóc éxtivoy eivaí ot 10 G5uv004. 
- , ^ Uu 
10 zo:ovroig vory«goUv 6 flaciAevmv Gvyxgovrdec, Pri vOv GQyice- 
gémv duxquvovviov , ngooiíQeroi xol av10g voig Gxiivov Vyrqu- 
Couévoig , xol Guquogéna xà 10€ ngoozidévsog v0U. fBaciAénc. 
Sáórtgov dà uégoc ec Ga9evijoav ivrebOev ovyzavoxMvezon ,. xol 
pAAov ürt émi Qnvoig ngóc faciéng xal;c evvódov xaLoiro. 
157v yàg xal aizoig idiec ngocancurosusvoy Guynuovtiy u£vy oquot B 
aig eire ngonevélag ev. üduxiag xor, Aéyew ,. xul nagovtixa xoi- 
vavéiy éxeivoug tdv leg» xai voUc nagd voU Nuxngógov zegozo- 


quidquid alias in coronatione repugnasset, quoniam causa nunc erat ido- 
nea, ut qui prior imperatorum in urbem suis unius auspiciis captam in- 
traverat, prior quoque ibi coronaretur. quae si ab Arsenio impetraren- 
tur, spes erat in aliis quoque assensurum, ac cum forent perpetrata quae 
imperator destinarat, factis acquieturum. tres autem secum reputans 
reperiebat causas , quae ipsi sperandum suaderent fore nunc exorabilio- 
rem in his quam antea Arsenium. prima erat, quod esset verisimile tae- 
dere ipsum exilii tam longi, eoque taedio emollitum ad libenter paciscen- 
dum de reditu. altera, quod vix esset dubium quin metueret ne alius in 

atriarcham iterum se vivo eligeretur, prout iam semel erat factum, et 
id malum praevertendi oblata occasione foret gavisurus. tertia erat pa- 
triae caritas, qua eum solicitari ad desiderandum in urbem iam receptam 
adventum suum necesse erat; uti et verisimile, sic affectum minime re- 
cusaturum oblatam conditionem regrediendi cum summo splendore in pa- 
triam carissimam, praesertim cum intelligeret ea reiecta sibi spem nul- 
lam restare patriae urbis unquam revisendae. si autem ille sic invitatus 
admittere oblata et petita polliceri non induceret in animum, ipsam ta- 
.men istam supplicem invitationem idoneae ad populum excusationis loco 
fore ad avertendam ab Augusto culpam omnem oíficii neglecti, et totam 
invidiam in eum qui compellatus renuisset exonerandam. in hunc ferme 
modum subducta secum imperator consiliorum summa, ingressus synodum 
bifariam scissam contrariis sententiis, horum revocantium, illorum exclu- 
dentium Arsenium, ipse ad revocantes se adiungit, et sui accessione suf- 
fragii quasi momento alteri lanci addito eatenus ambiguae deliberationis 
.aequilibrium depressit, accedentibus mox quoque qui Arsenium excluse- 
rant, praesertim ubi per synodum , satagente imperatore, ipsorum et se- 
-curitati et honori cautam est abunde decreta oblivione nuper actorum, et 
sancito ne cuiquam fraudi foret illa, sive iniustitia sive temeritas di- 
.cenda esset, qua fuerat vel exauctoratus Arsenius vel Nicephorus electus. 


172 GEORGII PACHYMERIS 


vn9£vrag 0dyso9ui, ol pe oylCav av Exxolav £a Tuwoc guxgo- 
pvylac préva ézosong xaugóv..— vaUro. ovvOévieg &nooréAovos 
vobg Ónayythotvtac. 0 Ó* dg j«ovos viv Quuumvvu&rov, zQd- 
vov u£v QoyevMatsv el xaXoiro ngoconorovusvoc xol ur, zagaxa- 
€ Aofro ovyyvoumv vOv» Zuaprngutvav nagacysv* 10 ut» yàp 0i-5 
» 2034 P] 25. uu x à1€42 € , e 
xutoy éyóvrov ig^ oig éngaSay elyei, 70 0^ &uagvovroy. | OucG 
Jf. y - 
ztaguxalovuevog énguvvevo, xol Czoiuog djv ztoüc 10 ztgooyoptiy. 
13» nili vv noptlay ixciQev Qugvuxog iv voic "Povglvov ylvezat, 
(0g ToUTO uy ngocavanavoOusvoc, voUro 02 xol vüc &noxgloug 
ivrdfortpov x ToU. naguoys0Óv. Ócocv iq! oig ànfvgro.10 
0 A 2*1 
4 - , - "- 

P 115 (Q) àxeioe voryagoUv neunouéyow ngog 1e 100. flaot.éog zal vic 
ovvódov, xai xtvovuérov ví» Qyvuuézov, 0 0) 0 uiv Óidodc 
1à 0i xol zgoovzocyOuevoc negutoUzal ve 12» vaylovmy , xoi vic 

, 3 ^ , - ' , ^ R] E 
zóAtoe iuifüc Aprq xoi; xol yvougy vij éx)yotiav xoxolau- 
— * ^- 
Báva.  mpgürog ob» Óó flacihsüg dnuoAoyovusvoc Qxslvq negl zóiv15 
é à , R4 - i - ? ^ 

B 200y9£vrov ueydkotc 1501s Taie riuoic, xal vaic ec v7» éxxAn- 
cíav z00000oig àr(ua. — xol 70 piv iegóv ünav uereuolt moüg 
av zgotégoy xováovaot , éxrQanév inl noAAoic nagà ví» "Tra- 
Àdw. | xol Guor5oac vüv uovayóv "Povyür , ü»0go. dgacti- 


2. uzói» P. 7. à P. 


communio quoque subito excommunicatis eo nomine reddita. statutum 
etiam ut ordinati a Nicephoro reciperentur, ne intempestiva morositate 
ecclesa scinderetur.. his constitutis synodi patres mittunt ad Arsenium 
qui ipsum ad. reditum invitent. quos. ile ut audivit, primum graviter 
ferre visus est, quod tantum invitaretur, non etiam rogaretur veniam 
dare ob ea quae in se peccata fuerant, causando invitationem meram 
eorum esse'qui se nuilius peccati conscios profiterentur: nam si agnosce- 
rent culpam, utique deprecarentur. tamen cum hac eius exceptione ad- 
moniti legati preces etiam adhibuissent, mitigatus senex exhibuit se 
promptum ad eundum quo vocabatur. reque ipsa partim terrestri par- 
tim maritimo itinere ad Rufini praedia se contulit, vel paululum illic 
acquiescendi causa, vel inde clarius ex propinquo certiusque respondendi, 
cognitis distinctius quae peterentur. (2) igitur conventus illic patriarcha 
legationibus cum ab imperatore tum a synodo missis, postque discepta- 
tionem ultro-citroque cunctorum accuratam , partim larpitus partim polli- 
«itus quae postulabantur, celeriter transfretavit, et invectus in urbem, 
consentientibus iam omnium. votis ac calculis, patriarchalem rursus insedit 
thronum. ibi eum primus imperator, postquam diligenter excusasset quae 
acta fuerant, demisse veneratus exquisitis affecit honoribus, et in libera- 
liter a se collatorum ecclesiae munerum proventuumque possessionem mi- 
sit, ac sacrorum quidem apparatum et ecclesiasticam. suppellectilem , im- 
iinutem multis aversis per Italos, reposuit atque in pristinum reforma- 
vit statum, praeposito ei rei curandae monacho Rucha, viro industrio. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO LL. III. 173 


; ^ , - 

piov &ni vofz voto ror , vO T€ fija xol Guflavag xal ooéay xol 

Qi? rra facdaxeig fEÓDows dvoxodóu&. &ivo, nénAoig xoi 

ax£itow fepotz v0 G«iov v(utvog xaSíora ngüc vó singen£avegov. 
£hra zol ydoac ngooeridu vjj Exzhgoia , q34aec ngocOdiyar xul C 

: , à c - - 
5üAAag ec viv viv ópuvonóAov olxovouíav , . vic ui, veins à 1v 
- c UE * c 
Énitróslov Vyovrtg duchoisy. (0 Ód' agyigevc zal wg ég viaty 
- - , , 

piv vo) Sov TaUrTG jwóueva avvóAoc zt9o0a7t0cyeto ,. eld£vaa 

02 xal ydg lloc, ' c zágu abro yivoo, và» dxórQy ivótu- 

M^ * , - ^ , & Lo ^ - 

Cv.  09tv xul ovépeyv 79eAe vóv didorza , sot éparmuovelv zar 
102goy9évrov voi Goyisgsvou iBovAero, Toig. O4 ye naQ& 108 INi- D 

T - , ^ - 3 , er 
xigqógov yego9ern9 elou àxyugrouc: 16 Tijg &Quieproo Uc Qna 
Ta, napi póvov v0 ovAerovoyeiv, ini nàot oic &AÀoic £ypijro 
&lyat yàp vopiteo9 «t discus TÀ. elg Exelvov ngoyOéyvu, xal avrQ 
j - s ? ^ ki - , , p, 
ovvdoxiv; d «jv Hi vo? f uerog Pxelvov xonovíav xoaraé- 
i5yomo. id je zolomegl vo0 ix ücviégov ozéqew 30v (fact- 
Ada xotvoloytiour , £roluce xal adr. 20/0ov. .. «al cv 7j «ci 
4 cüv fucg&v xvgla nagijv, xal inl zoU isgoU zeucvovc utyado- 
doce sd 4 2 33d * , H , . ^ 
ztoemüc éoreqe. — pun 0^ oix 4j» 10 ovvoAov Tourvov., , GÀÀ& 
- - € 

uüAAoy xal 7G Kalcag: 24Aeln ngocsnequ.osiuyro , wc ó«* ai- 


E 


ornavit de novo altare; ambonem ef soleam, tum alia quaedam, refecit 
regiis impensis; velis praeterea et vasis sacris. dei aedem. instruxit ad 
convenientem speciem elegantiae. adiunxit. etiam nova ecclesiae praedia, 
praeter ea quae prius attribuerat ad alimenta et stipendia cantorum. sa- 
crorumque minist-orum , ne ii necessariorum. patientes penuriam officia 
'sua negligentius obirent. omnia ea patriareha et ut in dei honorem facta 
donatauue religiose ac liberaliter iucundissime admisit, et ut in sui quo- 
que gratiam studiosius impensa grate agnoscere imputareque in beneficii 
proprie accepti partem ac locum prae se tulit. eoque maxime inductus 
est ad coronandum munificum largitorem , | obliviscendumque . priorum, 
omni deponendo iniuriarum nupera depositione sibi factarum sensu. ordi- 
natis quinetiam a Nicephoro omnem functionem. sacerdotii permisit, ex- 
cepto solum secum una pariter, ubi sacris solemniter operaretur, mini- 
strandi usu. in caeteris promiscue pari iure ac reliquos adhibuit. cau- 
sam autem exceptionis huius allegabat banc, quod videri posset ut iusta 
et rite acta comprobare quae gesta contra se fuissent, si ordinatos ab 
intruso in suum locum in consortium faciendi. secum ad aram sacri com- 
munis admitteret. simul autem est ei propositum videri convenire ut im- 
perator iterum ritu solemni coronaretur, libenter ad. id quoque aunuit. 
quare dies isti ceremoniae dicta est dominica proxima, qua patriarcha 
imperatorem magnifico apparatu coronavit, nulla prorsus facta mentione 
aut significata memoria loannis, sed potius eodem tacite reiectu per id 
quod honorarii muneris loco concessum ea occasione Alexio. Caesari est 
in praemium captae urbis, ut videlicet statim post imperantes (hoc est 


174 GEORGII PACHYMERIS . ^" 


ToU óÀovonc TZ£c nÓÀsUc, TÓ utrd Tt TOUGC fDaOiÀeig xol vOv ma- 
1QuiQyrv ev voic ovvantoig uvnuoveseoOua. 

P 116 9. Tre 07 và facet vOv mooyuóraw xolóc xol dg 
j9«he xoTaorüvTOV, P)Wyovro xol noc vo0c uaxgüv ngeofleiun, 
zoUro uiv ngüg Óv gyovra vv "Toyógov XoÀao?, voUro 065 
xol ngóc vOv vÓv Ji9uóncow coviváv.  *Óv yàg vOv llegoóv 
ui9? £avroU eye vv IAÜuvivgy , ini aíjg nóAeoc faxixóig 0id- 
yovra, xcpor xol uí9oeig &và nücav Óuusgevorra Guqodor* 

B xevijc yàg olonc àv9gdnov Vr tfjg nóAeoc ovvéfeuve 166 üuqó- 
Jove Oc iggulag tivov, iq? oic ixsivog àvéüu» xoScusvoc oiv 
volg Gp? adtóv m0AAolg xal ueyáAow; ovow dgylalé ve vd zhio- 
víoq xol iusOvoxeto. mpg yobv ixtlvovc elye QuxngeoftebeoOnu 
xol av9uc Aauf&vav )xdi9tv ngéofluc. vQ uiv Xola0) uc 
ToU pvayoU xol isgécc Igiyxinoc 25e0(0ov a7,» àx vij6 Zlino- 

€ faroxtivnc ix vo9elac noia IMaglav. — xol Ilg(yxny, &oyiuov-15 
óoírgc Qv vóve vijc voU llavroxoáropog uovic, 9nÓ usyólou 
gavraotoic ve xal áflgóvro: ovrápo. xol nott zovro0anQ vv 
xópnv éxOpalev, énigegóuevog xal oxvuxty» veo àx néniov ovifla- 
Qv uevátmc, vüg dé ye vüv &ylev uogqàc yovod zenoujuévac 
Üyovra , cravgoig xol oyolvorg igmgecuévoc, xal &yus oxev1 20 
p noÀvwpa xavà yosiav 1jjc iegüc Qvolag. — xal ovo uiv ngüc và 


Augustum cum coniuge) et patriarcham memorearetur in precibus publicis, 
quas synaptas vocant. 

Hac vice rerum imperator succedentibus sibi ad votum negotiis, 
et pace domi constituta, tempus aptum putavit mittendis ad gentes lon- 
ginquas legationibus, ad principem videlicet "Tocharorum Chalaü et ad 
Áethiopas. nam $Sultanem Persarum secum habebat Azatinem, in urbe 
vitam degentem ignavissimam ac totos etiam in triviis comessando com- 
potandoque consumentem dies quippe exhausta tum adhuc et raris in- 
colis pro sui magnitudine habitata civitate, vacare plateas frequentia ci- 
vium et quasi desertas cernens, libere illa solitudine fruebatur, et sic 
tanquam rure degeret procul ab arbitris, securus cum familiaribus ef 
magnis suae gentis ac comitatus viris, mensis in propatulo positis assi- 
dens bacchanalia quotidiana celebrabat, vino sese barbara impudentia 
palam ingurgitans. ad eos igitur quos dixi solos destinandas, legationes 
habuit, et mutuas inde vicissim accipiendas. atque ad Chalaü quidem, 
Principem monachum et sacerdotem misit, qui filiam ipsius notham no- 
mine Mariam, quam ex Diplobatatzina susceperat, desponsam ipsi con- 
iugem comitaretur. et Princeps cum tunc esset archimandrita monasterii 
Pantocratoris, splendidissima specie mollissimi simul ditissimique appara- 
tus ista sponsae deductione functus est, circumferens inter caetera tem- 
plum solutile tabernaculi ritu crassis e Serico velis circum et superne 
tectum , sanctorum formas auro elaboratas habens, crucibus et funibus 
firmatas, praeterea vasa sancta pretiosissima ad usum divini sacrificii. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO .L. IIT. 175 


; , bi - M! 4 
peyoluórtgov 70 ovvaAÀayua énorstvo, x&v ToU Xahao) i5 
€ , - LÀ 
àv9g9onav yeyovórog nglv xelvovc q34cot 7j xógr, v vid) éxelvov 
- - L 2 c , , 
Znayá, dundóyq yc vijc &gijg x«raAuqOévin, £v voréoo q3a- 
- , y 
coca ivpouolero. — 0v Ó£ ye vOv Jdigiónmo» covAràv &ÀÀx vig 
- *- , , , ^ 
5 xotla 70 Bacu.et onévótoSoa xovnveyzolev. |. é& Kouavov yàg 
3 ^ - ^ , 
Qv éxelvoc , eig vév &ig dovielav ánoósÓouévaw , 10 yévog isa 
, ^ ^ 3 * 
xer' oliíav ovvtrzY Ori x«l énaivov iyyog. | à yàg üvruxgo 
? 4! , - - , , * * , ? , 
&AÀrÀcoY xA(uera vic yüc, T0 v& foQtuoY xoi TO vOTLOY , éppU- 
L4 - J 3 
Toig 7:0] dvvaueow àní. 16 Gouotixy, xal wvyiurp Qu3éoct &vri- 
, e - ^ , * 3 , , 
iOzenóvOaciw , (acto Ó5ra xci xg&csciw , £v aig oV u0vov Lowv 
t^ - Y ^ 2 
àAóyov ngóc 0uoi. Ga Óiuqogóc sbgor vic iuqeyeic, 616 xol 
- , 
zgóüc &v9gunovc &v9ounov. — flogelowg Oo 1à Lào. LeAeUxmaou, 
vozíoig 0? usueAalvazoi. — v9 9cnor 0à y uév flogelorc &aivezor P. 117 
, z E) 
&AAcg xol uólag Aoyizol xoraAoufavouevor, iy oig o Aoyixal 
- , - » , ? 
15 imovzuot, ov uaO5uare qvoix& , 0v yvGOIG , ov qQovzoic, o 
M 3 T - 
ztgl Ov fov olxovouíos xol vtyvdv éoyaaícs xol 63a oic vüy 
4 7 - t ^ , / * 
àAoytcv àv9Qoczot ÓuxoréALovzot, 0guac uévro, nagofioAove xol 
, 
ngóc u&y5v éroluovg iyovreg, xol éxvoíucg OguroovreG Tv TiQ 
E] , , 1 , ^ ^ » , , 4ÀÀ 7. 4 
énovQUyy, maQu(golov zu xo faxyuxov ézovieg ém.| GÀÀyÀAo(, xo 


6. izodoufvovy P. 


tali magnificentia nuptialis ista conventio celebrabatur. verum Chalaü 
mortuo antequam ad eum Princeps cum sponsa pervenissent, puella sero 
licet adveniens re infecta non rediit: nupsit enim filio et successori Chalaü 
in principatu, vocato Apaga. Sultanem porro Aethiopum aliae utilitates 
impulerunt ad foedus cum imperatore faciendum. erat is genere Coma- 
nus, venditus olim in servitutem, qua in regnum mutata satagebat pru- 
denti laudabilique consilio ut commeatus esset facilis popularibus suis ad 
eos quibus imperabat, indigere ipsos sentiens tali auxilio. sunt enimvero 
non magis situ quam indole naturalique qnalitate inter se adversae atque 
e diametro oppositae arctoae austrinaeque nationes, commissis invicem 
penitusque dissidentibus qua corporum qua etiam animorum affectionibus, 
pro differentia videlicet temperamenti ac coeli, quae inter utrumque tra- 
ctum intercedit; cuius etiam vestigia cernuntur in brutis animantibus, 
quarum: sub. Septentrionibus natae altaeque a generis eiusdem genitis edu- 
catisque in regionibus meridianis haud modicis diversitatibus differunt, 
color siquidem etiam ipse corporum discrepat, in borealibus fere candi- 
dus, in Australibus ater. sed animorum in hominibus maioris momenti 
discrimen est, stolidorum et vix ratione utentium in Septentrionalibus, 
apud quos frustra requiras logicas physicasve disciplinas, scientiam aut 
prudentiam, cum ne ratio quidem parandi necessarii victus aut conve- 
nientis cultus, non artes, non opificia, non caetera quibus homines a 
bellus differunt, in iis reperiantur. vividi e contrario acresque , pro- 
lecti ad contemptum periculorum cupidique praeliorum Boreales sunt, tum 
irritabiles , et si quis lacessierit, fanatico ruentes impetu in caedes mu- 


176 GEORGII PACHYMERIS 


-5 , . - 
B «9 "Aga onéydovrec* 2v. 0d vosloig vodvavzloy Gnav. — Qxstyos 
* 3 - 1' 4A 2 '» 1 |» E d 
yào svgvec uév GÀAcG xol &yav avvevol xol &guoro( 1à 0g nolc- 
' , , 
vélav xal véyrac xal àoyixà uadruaTo xol floviàg &p* éxdoro, 
' ' A 2 € M ^ , 
yaJ'gol dévà éc ogu&c xol naloxol 00g uáyag xol ángeyuoovvg 
p&ÀLov ovbvitg 0Aiya Zyaw 1j n0AÀà noAvnpayuovoUrreg eigus- 5 
, ' , , 
pivot, — vovrQV. 0£ 10v ww al:ácouv! v vig. qvoixevügievog, 
- ' L4 LJ 3^4) ' ^ 2 ? 
€ 70 uev Otis» oliya xoi ngOg oÀryov ov uergleog 9egualrovia 
' 2 , et A uS » ^ , M 
vOv EyxéQulov, GOtv xoi v tíqvia ngooy(reg dat néqvxe , 10 
, $ - 2 , P 
ófgua à ovumilovbvra &zcgyalóutvov volg uéhet viv ovtooó- 
3:8 ' , - - CAEN. Vaf , € - , 
Tyro , énl Ó£ OQuvtga viv uegüy vq) énl nÀéov ópuetv 9eguai- 10 
L! i 2 ef» » 2 5 *? H » , 
voyta pév eig ti quíiav , éxXvrov Ó' eig Gviplav uzegyatousvoy 
L1 M ^ 
Tijv 6ÀoufÀeiav zv oouárev* ovuperaií9soOot yàg voig ou 
A. ^ c A , , ^ - * , 
pot 7&c sjvyéc 0 qvoixüc A0yog dídwot, — Qi voinito. xol npó- 
7tQ0Y £v 7:01A00 év(uov 0. xvOaxóv di9ionsc, xavà ÓovAsiuv 
, 4 , € - 
D uiv xrüpevor, d&AAcog Ó& OrgorubTO4g vnéQ a)vrü» zQuutrot. 15 
, i] * P] 2 M ^ 3 * , xv , ^ d 
v0T& Ó€ «Qi &lg vvv Trv üQynv xavagTuvYiOg XxvJov vrÓ N«vOu- 
^ , ^0 , 
zü» üviÜgveivo (0g OrQartvuaTog Oqíciw ibxd)tv Gvorroouérov, 
et 3 » y » um E , , , ? M ^ 
0nzQ ovx GÀAcg $5» «vroig wvovuéroig uevroxopibuy ,. & u? 0i 


tuas, martiale prorsus genus et cruente pugnax. quorum cuncta in Àu- 
Stralibus contraria, solertibus, mansuetis, eximie callidis, politicae ratio- 
nis consultis, industriis ad artes, rationalis disciplinae capacibus, fecun- 
dis consiliorum , et in omni occasione quid optimum factu sit momento 
videntibus, vicissim ad labores pigris, ad pugnas uollibus, otio gauden- 
tibus, egere feriando quam satagendo abundare malentibus. cuius tantae 
discrepantiae si quis soli causam imputaverit, haud a vero, ni fallor, 
&berrabit. quia enim eius radii Arctoos et exiguo tempore et raro et 
oblique illuminant, non eam cerebris humanis vitalis caloris mensuram 
afflant, quae ad expediendas operationes mentium, sensusque communis 
acrimoniam requireretur. frigus porro illius coeli naturale, solaiis tepo- 
ris admixtione liberum, addensat duratque cutem corporum, crassitiem- 
que et soliditatem inducit membris. sub meridiano contra circulo aut in 
accedentibus ad illum terris frequentius imminens constantiusque immo- 
rans ac superne incoquens subiecta vapor ardentis solis eliquat corpora, 
et ad omnem motuum alacritatem audaciamque certaminum fluxos lan- 
guidesque artus efficit. affici autem alterarique animos consensu quo- 
dam qualitatibus et temperamento corporum, naturalis tradit ratio, ex- 
perientia sane suffragante. his de causis et olim Aethiopes valde gau- 
debant affluente ad ipsos copia mancipiorum Scythici generis, quippe 
quorum opera cum ad omne laboriosum ministerium tum ad coutentiones 
impetusque praeliorum jn usu necessariae tuendis finibus militiae percom- 
mode uterentur; quo minus mirum imperitantem jam ipsis hominem ortu 
et natalibus exterum, cum proprio, tum populi cui praeerat genio, suae 
gentis consortium consuetudinemque affectasse, militari utique, qua ege- 
bat, manu non aliunde ipsi quam ex empta evocataque inde iuventute 
suggerenda. quia vero Scythas ad se tuto deportare nisi missis ad Euxi- 
num navibus nequibat , cuius maris fauces cum haud dqubie forent in 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 177 


vo) ortvoU vig EiEcvg ngoofléAlo: SuAáoog. —ToUro O2 moitiv 
Q3) &StoUvzac vóv Baciléa üpijyavov. — 0i xal nolAoig &wpsiro 
ToUrov &ánuooroÀuig, iq" Q 1üg ixsiDev Quenioitouévag vijac go- E 
doc Eizdvq ngocfáAhar, xol vovg iv aXvuic n02ÀÓ Qidóvzag 
5utlguxac Nx«vOixo)g iEmveio9ui xal nog và idio inaviüxovrac 
qépev, 0 à7j xai zoAAdxic yeyovüg Vyyouev, ixei9tv uev vüv za- 
guouézov ngüg Baca Ouzeunouévav, evreü3ev 0^ ávoyou£- 
yg oqíc« «ijc ngüc éxeivov xeleb9ov. 
Á. Ev 0d roig aglouacu dj» xol xojmAonágóoA , Cüov P 118 
10 Javuácio» xal Gojvndtc, ntgl ov 0Mya ffoVAouo: Aéycw , xolg 
uev idotow onóuvgcw , oig dà uxóà 9eacauévoig QidacxoAMay. 
Go rovvQ Hérguov xav! üvovc ovg x&v9wvac óvoutoutv, Ó£g- 
pa xarà zagÓáAuc, Asxóv xol nvggoic qoÀío: xorüotixrOv, 
9éoig opiaTog. xarà tàg xau5Aovg E Omi9inv ÜfovBlovov ic 
15 Uovc üvogegric, vv iungooOinv nodàv vnsgxeuiévoy. airág- B 
xc vv 0ricOct».  1QUyrÀoc x«rÀ ytgávovg ànl pujxioTOv éxru- 
vóuevoc xolg xsquizv àvayOusvoc, cc dyéooyov 10 Goorv éyxa- 
Suorüv. — xeqada 08 feud xal xaumoudzc TQ oy9uari, — AivxÓv 
aiv xodav , xol nó vguy5Aov dux Qiyscog nácnc xol foc ovgüc 
20uergíac youuuny enl ováOuay uéAowav idévraza ntguxt(uzvov. 
zódtg Aemrol xav^ dáqovg xal ÓuygAoUVvrég. ^ uegov d' àAAwc, C 


potestate imminentis illis Constantinopolitanae civitatis, facile videbat 

rudens barbarus nequaquam sibi, quod optabat, aliter quam gratia et 
Deneficlo imperantis illic posse contingere. quare isto ut placato bene- 
voloque uteretur, multis legationum et missorum cum illis munerum co- 
nabatur officiis assequi, nec votis excidit: augusto quippe annuente li- 
bere commeabant in Euxinum missi cum auro multo ab Aethiopum prin- 
cipe, qui Scytharum adolescentulorum maximum magna pecunia coémptum 
numerum ipsi perducerent ; quod saepe factitatum novimus, ex quo blan- 
ditis donorum delinitus imperator eam aperiri et tuto frequentari permi- 
sit viam. 

4. Caeterum in donis hac de causa missis camelopardalis fuit, 
animal rarum et mirabile, de quo pluscula hic subiicere decrevi, wt qui 
viderunt recordentur, qui non viderunt discant. moles ei corporis non 
magna, qualis ferme magnorum asinorum, quos canthones vocamus. pelle 
obducitur pardalibus simili, rubris in albo sparsim compuncta maculis, 
magnitudinis ac figurae squammarum. forma corporis camelos imitatur, 
a tergo et femore ad armos sursum eminens, anterioribus cruribus longi- 
tudine non modice superantibus posteriora. collum ut in gruibus longis- 
sime protensum alte in verticem assurgit fastidiose circumquaque despe- 
ctantem quodam quasi supercilio ferinae superbiae, caput exiguum a 
camelis figura non discrepans. venter albus, a capite per dorsi spinam 
usque ad caudam, quae modica est, linea nigra velut ad normam rectis- 
sime producta signatur. pedes tenues in similitudinem cervinorum , fissis 

Georgius Pachymeres I. 12 


178 GEORGII PACHYMERIS 


&g xal nol zalLeoS'a. iyOusvoy ix Quóg, xal naSiyviov (c ünov 
94oig ópguüv, nomgqóyov, xolügrq xal xgi97 xarà 10 noófla- 
vov poputóuevov. — 20 0^ dj9og yugordec. 7 À' Üuvve vovtQ 
z90g T0 ÀvnoU» (1d ueylovg yào uége xol vobvo quAotiuetrau 
voig Üwoug 7j qUoic, dg & Tic éniíJorvo zgooouvyeiaoi) ovy 5 
ónÀj xavà voUg Vmmovc 3 xépguti xavÀ. foUg (o$08 yàg xépaocuw 
D éorezzot), oUx 000vri. xarà TOUQ xüngovc, oUx üvvii xavO TG 
yalüc, póvoic 0à voig üdoUow , ouai, Oi Ónyyuátov usvolov, 
ücov xal ázocofiv 10 ÀvzoUv u7) BÀánrov' ov06 yág ig lóg 
oig ó0oUgiv ivréQganvos xov? ixeiva à Ó7) volg votUzou 7j qU- 10 
eig ónÀ(bu. | v0)TO0 Og & 1i Tégac éxeiOev ngüc Bacikén Óuaxo- 
quo9iy xáovqc 9éaqua 7j» xol vQvg?) voig 0gijot 0t dyogüg £Axó- 
puevov. wn 
'4AÀà vaUra ui» TQ xgaroUvrw mémQüyaroi Óoxjoti v0U 
P 119 ovrolotw voig jutrégoig. — xol 0cov uiv &lg &orvgv àvvovóv 2j» 15 
10 zgoyuartvüuevoy, üAAcc Óà xal ig uéyorov POvunjvavzo* 
B (5) voic yàg ovveyéow utvaxoulotos ví. ffogéa3ev uagaxioxav 
nÀiSoc àv xeu Gvovór OrQutuozixóv qUEnoÉ ve vijy vOv Zdi9i- 
zv ógu5v , xci nig và doxoaupévo, nOn ,/ (0g noA 1 


2. z059090» P. 


et ipsi ungulis. ipsum alioqui animal mansuetum ac cicur, ut etiam lu- 
dendum se pueris praebeat, et naso tractum non invitum sequatur quo- 
cunque duxeris. herba vescitur: sed et panem et hordeum non minus 
quam oves libenter gustat. indoles tractabilis nec iracunda. si quid of- 
fendat (nam ferme animantibus natura quibus iniurias propulsent arma 
non negavit), si quid, inquam, infestum ingruerit, non id calce ut equi, 
non ut boves cornu, quo caret, non dente sanguinario et terribili, ut 
apri, non unguibus ut feles, sed solis, puto, non acutis dentibus ulcisci- 
tur per morsus non rabiosos, sed moderatos, ut intelligas nolle ipsum 
aliis nocere, satis habens ab sese quomodocunque propulsare noxam. 
neque vis ulla veneni dentibus subest in perniciem morsu propaganda, ut 
in multis animantibus quibus dentes natura pro armis dedit. tale pere- 
grinae formae animal ex Aethiopia ad imperatorem missum spectaculum 
diu quotidianum et iucundum Byzantinis praebuit, per fora et plateas 
ductum. 

Quae imperator ostentabat eo consilio, ut populus delectatus fructu 
isto longinqui commercii pacem et societatem initam cum Aethiope ut no- 
stris rebus utilem probaret. et erat in ea forte conducibile quidpiam, si 
quis in praesentis usu tranquillitatis acquiesceret: sed qui longe consule- 
ret in posterum, magnam summae rerum et nomini Christiano parari per- 
niciem ista in barbaros indulgentia sentiret. (5) experientia certe do- 
cuit auctos et corroboratos Aethiopas isto libere concesso commeatu pue- 
rorum e borealibus tractibus, qui deinde in coelo mitiori affluente victus 
copia in acres bellatores adolescerent, formidabiles evasisse, conscriptis 

. exercitibus invictis; nec iam virium conscios suarum sese intra cancellos 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 179 


x«rà oqüg &oqaAsü JuggoUyrag Vnsgoolovc ixqéotv. zroAéuovc 
xol xarà XpucrwvOv &vüpíLeaJoi. — 1Àv yàg "IzalQv ijv vig 
Zvolac ánáonc nagaliav xavtyóvvov xol Gowlknc Goyóvsov xoi 
avtic Arrioyelac 10 xgürog iyóvrwuv , Óuugioplnrovvrov à! 2E C 
55ntQrégac loysog xal vüv vic IHakoiwrirgc vóncov og &yirrvoc 
dóEav byóvrov , xal uáAa sixóvwg Óià ràg ixeiot vo) ow Q0c 
diarQifüg xol và ná3y xol và T/c olxovouíag vQaorix4, a)rol 
yt 9uga:oavrte vais ix viv Sxv9óv ovorácaig Óvváueciy, 2Ed.- 
Sóviec nücav Uxelvqv 17v yijv IMMvodv 10 1eyóusvov Acíav 2xofovy, 
10 fw o9 xa^ óAlyov (0002 yàg 7j» voic IraAoic 90g a?vo)g onév- D 
deoa 0,9 govc ye Üvrac xal Aeyou£vovc oU viuíov ovavgo?) xai 
abrOv 07) üv ueylovov nzóAsov. ocarrtg obvàg slg fdog xavj- 
penyay, . xal viv xeizou u£y 7j negupuvzc VAvvióyeun ,. xeizou 0d 4j 
"náuta, xaríoxanral ve "Tgog xal Bnovróg, xol XióQw rà 
15 0ptot& zá0yét. — érégen9ev 0£ Oonvet 2daodíxea. | "T'oínoMe ve xal 
Ilrokeuaig, và ueyálo Tüv IraAóv &ort&, «eg oi^ à» $joav 
Aoyllovvai. — xal 07) Zfauacxóg 7, xoÀMoTQ, vá nort TZÀc Puw- 
puídoc 0gia xa9^ écuv, Tqüviorot zavrtloc, xal 0Aog nÀnv 
vÓv &lc 2dopueviove vtXosvrov oD02v 0 vu ovyloravat. — 6 02 zogu- 
20 149 c Exelyav Aag navvayoU yijc Q«ondágrn Gvev vüv ntoóvrov, 


olim fixos tenuisse aut secura possessione propriorum contentos domi ac- 
quievisse, verum ausos erumpere ac saepe bella finitimis inferre, sicque 
magno rei Christianae damno famam sibi parasse bellicae virtutis. Italis 
enim oram Syriae maritimam universam obtinentibus, imperantibus etiam 
Phoeniciae et ipsi urbium olim principi Antiochiae dominantibus, et 
eductis inde validis copiis prospere subinde certare solitis de possessione 
locorum Palaestinae antiqua sanctitatis fama merito inclytorum, quod in 
lis versatus passus et mira operatus fuerit deus factus homo, illi, de 
quibus agimus, Aethiopes freti exercitibus ex iuventute, ut diximus, Scy- 
thica conflatis, erumpentes e suis latebris istas regiones universas latro- 
ciniorum et praedarum campum habuerunt, ferentes illic agentesque 
cuncta, et tanquam de Mysis, quod dici solet, impune spolia raptantes, 
donec paulatim (Italis abhorrentibus a foedere cum ipsis icendo utpote 
venerandae crucis notissimis et implacabilibus hostibus) quoad, inquam, 
paulatim post eiectos Christianos e maximis urbibus ipsas solo aequarunt, 
et nunc iacet quidem illustris illa Antiochia, iacet et Apamea. destructa 
est Tyrus et Berytus. Sidon quoque similia patitur. alia ex parte luget 
Laodicea. 'Tripolis et Ptolemais, magnae Italorum urbes, ac si nunquam 
fuissent, reputantur. pulcherrima etiam Damascus, terminus olim Roma- 
nae ad Orientem ditionis, eversa funditus est. et omnino praeter vecti- 
gales Armeniis regiones nihil ibi subsistit. numerosissima vero provincias 
illas opimas incolentium multitudo per omnes dispersa terras in miserrimo 
gemit exilio, praeter eos qui aut bello ceciderunt aut tyrannicis tormen- 


180 GEORGII PACHYMERIS 


, ^ » , - ^ 
vóv uiv zoliuov vouq , vüv dà xoi &AXoG vou uoprvoixQ, uy, 
xozadsyouévav 73v ügvqau. 

Kal vo)ro, uev idiónwv v0. Xouiavixóv ünüvavro vaic 


2 r » , ^ 3 , c - 2 
querégoug GflovAMoug T; xaxovolauc 7j avtovOuotc 0guatc xol ópé- 
, - , ^Y Pw 3 , 
Eceou* Toyaguv 0 oU 9pucovc xoi £r. üvéyoutv , ov. Óvrauoty 5 
- y - 
P 1920 oUjueyovy JugaaAécuc, àALÀ quuxaig &v' ovv doviuxaic oncAeU- 
- -— , 
G£0., xiÓr zt010UvTEG xoà OcgoqogoUrrec ovyvoxic v0 xüAluová 
4s xol uéyi0Ta , €) xal ÓeUregov ÓÀÀo utvÓ vaUTO xGl yoóvoic 
$ozégoic ovvéovz zg0c vobc dvtixo)g Toyógovc, £x no9tv &qa- 
- » , M ^ , , » c , 
và» tmwtü»rac xol và (0ptws xovacyovvac ueO9 Ort nÀciovOU 10 
jvyáuttg , ovváAAayua vd Goyovrii zovzoy Noyü, ixdóvroc vo0 
- , 
Baciénc érégav noidd oi. ix axo» ontguávov yeyevvnu£vgv, 
€ 

B EógoooUrgv v0Uvoua, i av ovréfouve uerà quAac éxelvovc Lyuv 
& 07) ngoovalcuopovrec zoA£uq uólic üv-éxrüvro, 

- ' y - ^ - E] - 

C 6. T'à uiv ovv faci.& rin fav2o M Ade ghe in 15 
vat xal vàv fjaciloov vÓv xci avradéAqqmv oU nodd0c TIocvvov, 
doxovodv» iysv xol vovrQ» TO uépog flaciAtlac xAjoov &ánà ma- 

, ' M - , - - c $0 
vgóg. xal Ói& voUvo fBaJU vt GxonGv éxéivoc Poyuatovc avcaic 
o) cvv5ouortt.  T?v uév yàg Q nó voU IMogéov toyevet a 

72 , - ? - 
vivo Maio ZefiehixovQsq Aeyouév avvijyev eic Aéyoc vveb Dev 20 


tis Christianae causa fidei, quod eam abnegare iussi renuerent, con- 
sumpti sunt. 

En quid Christiana respublica profecerit.ex auctis Aethiopum viri- 
bus imprudentia vel potius malitia nostra consiliisque ambitiosis et priva- 
tas utilitates bene quantovis emptas dispendio arbitratis cupiditatibus! 
'ocharorum vero in clades Christianorum ferociam adhuc quidem utcum- 
que coercemus, non armorum utique metu aut viribus nostris, quibus 

uam parum fidamus ipsi norunt, sed precario emendicata gratia illorum, 
sive, ut vero vocabulo rem ut est exprimamus, servilibus obsequiis, af- 
finitatibus illos honorantes, et ditantes donis creberrime missitatis, quam 
in rem optima et pretiosissima nostrorum impendimus. huc pertinet quod 
aliquanto post haec tempora foedus inivit imperator cum 'Tocharis Occi- 
duis, ex prius ignotis prodere se ac proferre in lucem incipientibus , et 
quae nostris finbus a Septentrione obiacent vi maxima occupantibus. 
quorum principi Noga dicto imperator aliam suam filiam, et ipsam ex 

elice genitam, dedit uxorem, Euphrosynem nomine. unde contigit 
.Apsos ultro a nobis amicitiae nomine condonata auferre, quae ancipiti et : 
laborioso bello vix unquam-acquirere potuissent. 

6. Post haec decrevit imperator amovere a se tres reginas pueri 
Toannis sorores germanas, quae videri poterant partem aliquam iuris ad 
imperium a patre trahere. quare cavendum etiam atque etiam putavit 
ne iis Romani coniuges darentur, ne qua inde cuiquam offerri rerum no- 
varum moliendarum posset occasio et oriri perturbatio sibi familiaeque 
suae periculosa, igitur unam quidem ipsarum nobili Latino Maio de Be- 


^ 


DE MICHAELE PALAEOLOGO FL. III. 181 


iyónujcavzi, viv 00 Ómcégav Zazivo ueywrüri, Ov üv Gxetvoi 
qaitv Gipvbvovreg xóvrov, Ovwoum PBuvruihis, nó Levvovac p 
1ó:: vgootAOóvti xorà quumcsv TO facis, sg yduov ixóo)c xol 
dojgorg và £ixóva qukoqpovroópevog &nonéun& ovyáu? txelvy ov- 
80yg , viv 0? volvg» Boviyágo và Zqerru9Aáfo xazà Mvolay 
Tv xarà rÓv Aiuov ügaviv &gyovri Óíócoow — xol obrog xc- 
vov &zoAlaydc xol vÀv qgorzióuv 7üv eni vavvouc Qofoag &£- 
quic ztod5eouv EnifldAlevaa. 
7. Q94áv& uiv ojv TQ ngüc IdAaudüvav "Avvav, 3v ovy- P 121 
iOomofbcar in' üMyov dytv Ó ToU dáoxop: zatíQ "Toávvgg iv 
doyárQ ynoo, Qigótg(yov voU Tic ZuxsMag Ggyovrog naida, 
ToU ]Magoé Ó' &dchquyv, d$» Ó7 xai ix npsofislac 2.9oUcoav voi- 
vuoac 6 0rAc9«clc faciebc "Iodvync ZAbyovovav Óuxvüc ovvoc- 
xov &iye xol tovtQye, — v) yov ngüc a)tzv tour: 6. B'acileUg 
15 Miyar àAobc iv üoqoAs ub» dye ^ Q vóya wu àánoügüvoi B 
zgóc ro)c olxclovc , Ope Ó^ Pxelvr ngovoOwv.zàv énósiov fa- 
oiAixü)c nva voónor énelpa 1íjc ocpooornc negryevéoO ot. — cc 
9' oix nuJet noAAà mng&rrov xol OeEovusevoc (uyóé yàg áv xa- 
Àóv sou 7| tÜmgenég facikéug àxovcacav Óduagra ovr uyi- 
20 00v xal qofiego? iy tozégq v0 Mog aloyiva« xal 19 QovAo, d 


19. 7] zo P. 


licurto nuncupato, qui ex Moreo, unde ortus erat, Constantinopolim ad- 
venerat, matrimonio coniunxit; alteram Latino item megistani, quem sui 
perhonorifico apud ipsos vocabulo contum appellabant, nomine Vintimilia, 
qui tunc famam secutus ex urbe Genua ad imperatoris comitatum acces- 
serat, uxorem dedit, et donis eum magnificis honoratum in patriam cum 
nova remisit coniuge. tertiam collocavit Bulgaro Sphentisthlabo, monta- 
nae circa Haemumi regionis in Mysia principi. sicque his imperatorii ge-^ 
neris mulieribus procul amandatis, solutus ea parte curarum, aliis pro 
arbitrio gerendis iam securiorem applicuit animum. 

7.. Ànte omnia memorandum est quid de Anna Alamanma tentaverit, 
fuerat haec exiguo tempore coniux loannis Augusti, patris "Theodori 
Lascaris, ab eo ducta in extremo senio, Friderici Siciliae regis filia, 
Manfredi soror, quam a legatis ad eam accersendam missis deductam et 
solemni coronationis ritu Augustam  declaratam memoratus imperator 
loannes uxorem, eamque percaram, habuerat. huius amore captus im- 
perator Michaél custodivit eam diligenter ne rediret ad suos, magnifice 
tamen ipsi ac regie quae opus ipsi erant ad victum cultumque suppedi- 
tans, at nullam non interim admovens machinam ad eius, si qua ratione 
posset, pudicitiam expugnandam. in quo frustra fuit, artes eius omnes 
insidiosasque blanditias matrona repellente, quippe quae sapienter repu- 
taret quam probrosum foret se tali ortam domo, vita in summa dignitate 
per inoffensam hactenus famam transacta, viduam maximi et potentissimi 


182 GEORGII PACHYMERIS 


"" ! x. 
xol Baoikevot vUv, maÀAaxtuta9on utylavgv ovoav xal 3x usyl- 
orQv) , &AAov viyà 1gónov Eyvo 9eganevty Tüv zvgavvotvro ua- 
vixóy CQuTO. — xGl Ó7) a)Ty uiv vnécytro tavvQ ovvouxiLev. elg 
j&uov ágévza rjv £avzoU , nÀov énl doxovocig e0AÓyor; ngoqa- 
0:0t» , Uc xai ztQoUtévey enl noÀldv, xoi9v uv. elvat 12)» O:0- 5 
Y cet ' 
óuga» (oUvzc yàg cvoudzero 7) Z4Dyovova) xal yévovc GEíov vov- 
vov flaciuxoU, xol uróév Cysw inouriio D o 7) yévovc 3j ow qoo- 
, , » - ^ » 5 € 
ovvnc vgonov zapa(9eBaouévov 1j oV ur) qiAavógor eivos xal ot 
á&lav ovuflacieóuv. |. 4AA Avayxatov evot návrog eigviaxró- 
* 4 AL S | 0» - , » [4 
TtQoY xal z00c vOUG (y9Qotc £yev enl 15 nóÀeog üvzac, Tc 7z0- 10 
Aic uév 0 Uoc &vayxotog 0^ Ó xivàvvoc, obx óMywv éncoqpotiv 
dyóvrov, xal va)! '"Itahdv vüv Pyóvtov» ngórtQov, magaxt- 
|» m e » 2 "n 
xvicuévov xol &AÀoG cg uyviv, Ott £yovttg Gqmoé9noav. | xol 
y)» nagaxw59érvrac or10Àov üxovta9ot qoflsgóv iEagritoOur, 
a)ro)g Ó^ dvrwméiv Opnuoig voiwUrO4G L7] x&v *. oUr& yàp vavol 15 
TOoOGUrOiG Evo zQ0g éxtlyovg üyréysv , oUre uzjv ovovg v^ &lvou 
orgartUuact zOÀtuel» xaO yzv. Totg 0€ Boviyágovg xoi ad- 
^ , - - 
vo)c &régu9ev üntiAety eloBüAAuv dià Opdxnc, xul uüAlov vij 


imperatoris, contaminare lectum eius et Augustale decus cum illustri 
memoria tanti coniugis foedissimo pellicatu profligare, subiiciendo sese . 
turpi libidini servi olim eius ac subditi, licet hodie ad imperium evecti. 
cuius honestissimi certa propositi cum tamen prudenter vereretur quor- 
sum amor impotens desperati successus furiis incensus in tyrannica licen- 
tia posset erumpere, optimum factu putavit hanc deliniendae flagrantis 
cupiditatis inire rationem. dixit imperatori haudquaquam se abhorrere 
ab eius coniugio , si quis modus reperiretur eius legitime sancteque com- 
mittendi. quare videret ecquid eo quo nunc esset implicatus matrimonio 
sese rite posset exolvere. tali nexu libero se, ut honeste, ita non illi- 
benter postea nupturam. arrexit aures ad ea Michaél , et excitatum ob- 
lata spe animum cupide advertit ad comminiscendas et quibus opus erat 
artificiose insinuandas speciosas causas repudiandae, quam habebat in 
contubernio, coniugis, aiebat haud se ire infitias talem esse 'l'heodoram 
(id erat Augustae nomen) in qua nihil ad regii generis claritatem , ad 
pudicitiae decus, ad morum sanctitatem aut caritatem in virum posset 
requirere, quo minus dignissimam fateretur quae secum imperaret. con- 
siderandum tamen esse necessitatem gravem, imminenti nunc rebus Ro- 
manis atroci periculo impositam , solicite praecavendi Latinorum iras, 
erepta nuper Constantinopoli furentium. opibus ipsos et numero va'ere, 
causa quoque irritari communiter plausibili, pulsos ex possessione diutur- 
na et multis spoliatos, quae propria dudum carissimaque habuerant. con- 
citatum audiri totum Italorum nomen, et armari conspirante sententia 
potentiaque ferocissimarum gentium potentissimam classem , cui vix ha- 
beat Romanum , quo nunc statu est, imperium quid satis validum oppo- 
nat. neque maritimo apparatu haud dubie impares, terrestribus saltem 
copiis fidere possumus, quibus satis negotii facessent exurgentes e Bul- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 183 


TQ Tv Boviyágow Gpyovzt Kovoravtívo. ovvoiovonc Eilo)vgc 
47 Tj osuety 0a zóv avLvyov 77; ngóc 10v Bacievoyza &nzy9ela. 
xóxÀg yoiv vüv iy90üv nagaxwovufvov xoivo: qvAaccto9ou P 122 
Tüg Émi9íctig sl; 0cov Óvvazóv, idíoc O2 Oediévos xal zodc v5ic 

5 Baciddoc "Avvgc oixtlovc cg érolueg 0ià rat» xüxtlvovc voic 
&ALow ovvitoguncovrag.  & ÓÉ T« ngour9:voalutQ9a xosirrov 
xoigüv Pyovreg, Q5) póvovy 2y9900c: Éxelvovc à2À&. xal q.ovc ye- 
véo9o , alüovuévovg 10 x5joc, xol xov! &yywttlav, &l ovyoir- 
xicoutv éavroig T1» xzlvov , oixiiuc ngóc zuüc Uyovrac. ToUra 

10 zo? faciAéc BovAsvouévov xal coquatixd Aéyovroc (£xti9e yàp B 
ó &xxalov Pgug, xai uülÀor nagà Tc Ósomolvmc vvzc ntgi- 
qoovovusvoc) 7; facilc GOsoddpa nvJouérr xaAende siyev evéy- 
xci, &l 0conowo lovtuuévr ovoa xol yvnoía yvy , 9n àyüpl 1c 
v facis rexotco naidac, xal ngdrov uev ünouOusvoy GAAov 

1510» lMavov5A, tira dà xol vÓv ntgióvta Zdvdgóvixov , 0v faci- 
juxdg 0 nav10 vQéqot, xal zgízov 1óv énl vij nÓAenc yevrzSévza 
1v noggvgoyévvyzov Kovoraviivov, TouwUza n&30t üz0Aaq3c- C 
04, OrtQndcioa uiv 100 GvÓgOg citgndcico Ó& xal vZc faoi- 


garia motus, unde Constantinum principem assidue in nos stimulatunr 
ardentissimis instigationibus Irenes coniugis nobis perinfensae minari au- 
dimus irruptionem in terras nostras per Thraciam. in tanta multitudine 
et rabie coorientium in nos ex omni circum parte ferocissimorum hostium, 
quis non videt consulturum utique cireumventae undique reipublicae, qui 
dederit operam numero eorum minuendo quibusdam aut£ ad nostram socie- 
tatem attrahendis aut a communi certe aliorum conspiratione abducendis? 
jam illud satis constat, in primis Latinorum ditione ac vi bellica im- 
peratricis Annae cognatos numerari porro istos communione nominis ac 
generis satis per se pronos in partes hostium nostrorum propriae in nos 
saevius commovebunt causae, repetendae reducendaeque domum consan- 
£uineae matronae quasi detentae a nobis. indigna custodia , nisi mature - 
praecavemus et ex ipsa mali causa remedium quaerimus, tempestiva si 
unquam affinitte contrahenda, qua propinquorum dominae Annae non 
solum exarmentur irae sublatis incentivis odiorum, sed etiam amores 
auxiliaque concilientur, tanquam utique propinquis et necessitudine con- 
nubii cum sorore Manfredi filiaque F'riderici jam quasi domesticis ipso- 
rum. talia versare animo ac sophisticis honesfare conari rationibus im- 
peratorem (prout adigebat illum exurens intime vaesanus amor, irrideri 
sese a domina Anna et vana obiecta imagine nunquam successuri coniugii 
deludi non sentientem) audiens Augusta 'lheodora graviter, ut erat con- 
sentaneum, tulit. quam enim intolerandum contumeliae genus fore se le- 
gitimam coniugem, quae viro imperatori tres mares peperisset, primum -— 
Manuélem fato praereptum, alterum Andronicum superstitem , regie a 
patre educatum , tertium , ex quo Constantinopolim migraverant, ibi na- 
tum in purpura, Constantinum, inde Porphyrogenitum cognominatum, 
ost tanta merita nullius compertam culpae repudiari, exauctora:i, viro 
inperio honore omni privatam abiici, et aemulam in locum suum intru- 


184 GEORGII PACHYMERIS 


, - ^ 
Aslacg, xol müc")c Gnspouuuévm viuijc, T3» Ó' àvrlinAoy ini 09 

mn f - C - , M r] e 

990vov 1ijc Pacanfag 00000. VeiipadinVUpdR id &vOpgl. | 09s 

^ * € 
zai zgüc vÓv ztuTQuMQyyY néuwaco ixevtvet roux DTE ovuqogàv 
àu)voi TaUTQ, xol vÓjv Ov vüuiouays» àEif.  Üc 07 uo 
Suv xal &ydusvoc, & vowtoic éniysgolr 0 ffacitoc xol àvédqv 5 
vv ü9ixvtv ünverot , Qc xal voUc xeuévovc Yóuovc t9ékaw xa- 
vaüzuTHy, ovr0C ToroUtTOG u?7) Votulóuevoc ngórtgov, Óuvà nola 
, 

xol uuvvt, vÓ uey üvdiLov , v0 0^ énwocloov Exelvg xol aiv àx 
9:oU üyavUxrQow. rg ÓÉ ys ngopácug Gc loróv ügzvge oi- 
Àvs* v0 yàg qófov 9etov nag? oiv ví9to9ou xaxdc xlvi el- 10 
óózoc evo vÓ j ) ué Dc J'él j f» 

g &ivo4 70 qofsoov , TO uévvo, € ToUvc Jelovc vouovc qofi- 
o9 &qofilay evo ueylovqv và qoftovuévo , xüv 0 vi ngovetvot 
vic énl v) qo(v. ^ vaUvo ToU noTQuiQyov xol Afyovroc «ol ug- 

, » 32.'€ » E] , LJ 3i » 
»vovroc, &c Ó' évoluov Oüviog Qzoxónttw éxévov, el Ao ci 
mQUvr0L, Tijc v0U XQuoToU OAoushtlag Gc éAog otonnüc 1/0 xol 15 
Segaztlav uy) ngociéurevov ,. enel Eyyc ngooxgovoac ó ffaoieoc 
ioyvgoréoQ Tüv a)voU Óvvduecv, xal Gg ngóc Kgoijva xgugviGet 
0j9tv vüv 705 uaJóvra tg ixslvov inpyagiotc (0008 yàp. enl 
uxgóv ovÓ  éxeívov Totusiv tà vovG ÀoywuoUg 7j TOU 70100 
tto 2/9 yo ?j r4 
? , ' - » , , , E] 
Iwcwvov éni 17; B'a0itg magógaoig) , nQéuvav ve xgovezot, T0920 


sam cernere. hoc metu anxia mittit ad patriarcham qui eum suo nomine 
suppliciter rogarent ut tam atrocem a se iniuriam arceret, dignareturque 
Ps sua auctoritate deterrere imperatorem, ne tam proterve uxores pro 
ibito commutando divinis legibus illudere auderet. miratus plurimum hoc 
audiens patriarcha est cogitari attentarique res tales ab imperatore, pa- 
lam inconcessis inhiante, nec verente per conculcatas leges in cupidita- 
tum obsequium ruere; quantae illum nequitiae capacem non ante credi- 
disset. quare haud molliter castigandam ratus erumpentem in tam in- 
verecundos ausus insaniam, gravissime illum qua exprobrando qua ob- 
iurgando increpuit, minis etiam intentatis irae divinae. simul allegatos 
in obtentum protervae lasciviae praetextus ut telas aranearum amovit 
difflavitque, sapienter monens formidare vim hominum et dei numen ac 
vigilem in scelera vindictam audaci licentia spernere nonnisi eius esse 
qui de vere terribilibus pessime iudicet, hinc quidem stulte trepidus, inde 
praepostere securus. quaecumque sibi demum terrorum spectra prave 
formidolosi confingant, divinas vereri leges veram demum securitatem esse. 
desineret igitur vana comminisci, et trepidationem inanem iusto et sancto 
dei metu comprimeret. haec et his consentanea gravitate tali persona 
digna monentem patriarcham, clareque insuper minantem sese illum, si 
porro cogitata promoveret, e Christi corpore velut membrum putridum et 
curationem respuens abscissurum, reveritus imperator, aut potius confu- 
sus deprehensa turpis voti conscientia , eventumque desperans coepti fa- 
cultate (quod sero sentiebat) et viribus superioris, insuper metuens ne 
veteres patriarchae in se offensiones ob amotum ab imperi collegio TIoan- 
nem refricaret, ac clare tandem intelligens frustra se fucum perspicacibus 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 185 


v03 Àóyov, xal dc tiyev àgodwicnac vv Oconowav "Avvay inl và 
olxtia, néuntiv aigstvot , mÀqv in^ üvrouoiff; v0 nooà Tó0sqQ P 193 
vavrqc Maqpoé x«veyoufvov Kaloagoc* ix& yág oi 0 nev9tgüc 
dxelyov IMuüyarA 6 Ósonórgc voUrov xgaT5cac Pnsuwev, cg 
8naposlgrro.. — Ort O2 axiyyic dv. Axel 10 ngoflalAóusvov , xol 
póvov Fooroc Stgantla xal o) ToU xowoU mgouyOua, Ó vÓv 
noaynárov eàoc &xoiflóc v3» uskézgy cvviloy(Gevo. | (8) 7 yàg B 
"4vva Osgüsglyov uiv 3v 9vyárgo, Mago? 0' a$ra0Aqm, oc 
ó Aoyoc q94cac tóQAectv, ünocratüv ToU nna xol vOv TOU 
ilOzozu, xol Gc «brol qoicy ü», Tijc aUtOv xxAnolag. | ov08 yàp 
igosAovto xoavà vobc &AXovc xol a)vol tón&Oeiv ve xol $noxata- 
xAlvsaSai xa9^ 0 «v AfEor xal ngdEoi ó 1ijc éxxAgolac énalruut- 
voc, àAÀ' a)TovOpoig yaloewv ópuotz xol ovrog ini Xiekiag xol 
tüv ixrüg viv Ógy"v Owuxtiv.  ofpuna9üv Ó' 0 nánac ngóc C 
iSTuÜra, tbgtv doaotQguv »0pgu, AÓsgóv Qmyóc vÀ» Qoavr- 
Cloxov üvra xol elg xóvvovc vtvayuévovy, 1vóv Kágoviov, 1óv xav? 
Éxslvuy dig OfjOtv Ónoovatóv PyyaplLa nóAsquov , vüZac Exeivoy 
dc viv abtÓv Qijya, xol nólsuov QuflaAav Éxelvoig iyvel3ey &xi- 


facere conatum erumpente in notitiam male tecta.fraude, remigium, ut 
Sic loquar, inhibuit, et quasi a cursu temere inito se reprimens incubuit, 
quod dicitur, in proram, retro cessim nitendo, novo videlicet ex re capto 
consilio, dimittendi ad sua copioso instructam viatico dominam Annam, 
caeterum postulans cum ea permutari et vicissim liberum dimitti Caesa- 
rem apud Manfredum Annae fratrem detentum: eo quippe illum a se 
bello captum eius socer despota Michaél deducendum curaverat, ut dictum 
est. porro istam ab imperatore ostentatam solicitudinem praecavendi ne 
cognati Annae Augustae cum caeteris Latinis conspirarent, nihil nisi va- 
num et inverisimilem praetextam fuisse vafra simulatione obtentum vi- 
tioso amori quo flagrabat, palam apparuit statum rerum tunc Italicarum 
ex vero scientibus. (8) Fridericus enim et Manfredus, quorum illum 
quidem Annae patrem , hunc fratrem fuisse diximus, ambo a papa et pa- 
pae partibus defecerant, et ut ibi loquebantur, excommunicati ab eccle- 
sia ipsorum suas sibi seorsim res habebant. non enim sicut caeteri ob- 
temperare ac se morigeros praebere iussis ac placitis moderantis eccle- 
siam volebant, sed affectabant usurpabantque nemini obnoxiam licentiam 
agendi et statuendi prout liberet, ac sic tam in Sicilia quam extra, ple- 
no et nullum agnoscente superiorem dominio, regnare. quarum intolera- 
bilium iniuriarum nactus papa idoneum ultorem Carolum fratrem regis 
Francorum, ex Contorum sive Comitum ordine, virum strenuum , bello 
eum praefecit ilis veluti rebellibus et apostatis indicto, regnum ipsis 
ereptum illi tribuens quam optimo iure possidendum, si eos vi et armis 
inde pelleret; id quod summa ope tunc cum maxime ille ardens nihilque 
non moyens conabatur. quodnam ergo, quaeso, periculum erat, ne isti 


186 GEORGII PACHYMERIS 


^ y, , 
guxtov. iUc oU» oi vócOY Ótaqeogüusvor móc tóv KápovAov 
P 124 ónatcuetv ueri oU f'aciMémc ZusAAov no nott; 

"Ou 20 uekere)utvov ünexgovoO , xol 0 Baciletc Cuevev 
ini rgónov xol 10 a)roU Éngarré. và Ó' zjoav 10 (fovAOc óqal- 
vev G)v ügyovaw , Ontoc üvaxciborro uév 7j nólig 0i vagéor in! 5 
&ónAo TQ Tí "Traiol qgovottv ntgl a)ric (0cog yàg ut) quavis 
éni9oivro) , üncoc 0i qviaySeln '"Poualoig iniozávrov. 2xelvov, 

^ ^ , € 3 , , , 
xal u7j qavévreg Aaq&outv 0g 6 üvdyxng xgavodóregov éniOéus- 
3 iL] ^ LI - 3 * ^ 3 , 2 ^ , 
vot.  0v06 y&Q vjgepeiv. ovÓ2 quxgóv zxovovro, àAÀG o10Aov ué- 
3 ^ - , ^ - , , 
B yi070v àánÓ yüc x«l 9eÀeconc xorà c5c nOÀsug GagrvtoOa.. 10 
C (90) 20óxe yo?v zgóc và nagacrárra dià vayéov Óvvyobv và 
velym Tio nÓÀeeog , xal uüAÀov và npóc 7j 9oÀ4oog, & Ó7j xoi 
*y - - 
x9ouoXà 70av tixótoc 9a1accoxparotvroc 101€ v0U ztQUTGG üve- 

- ) [4 H S, x Lr 
ytloavzog Kwovovavtivov 109 ovy 410v 10 offlac 1; vàg ngaEcg 
peylavov , xavtmztlyovroc Ó& voU xoigoU, nd oUx Cyoity nérgouc 15 
obv virüvQ Tv dvoixodOLUgoiv éxrélelv , uóovoi, GavíGt zÀa- 

^ , M - M A ^ i] -— - 
velauc xol éapiiweri 0)» TQ xoi aviffegác zgüc vó oic énupogoic 
, - 
D &viéyet &ivüt, vovg v& nvQyovc xol và vél/yr ngogavvuyoUv, z9üc 


17. eriflageig zQóg tO v&g ézigogdg P. 


cum Carolo communis in nos expeditionis societatem inirent, quicum ca- 
pitalibus commissi odiis internecino bello de statu et salute dimicabant? 

In hunc modum illae de novo coniugio imperatoris cogitationes eva- 
nuerunt, ipso in officio permanente ac de caetero intento rebus suis. 
inter quas quae tunc urgebant, erant deliberationes crebro ab illo babi- 
tae cum primis suorum de restauranda quamprimum urbe, sicque omni 
praesidiorum genere et intentae vigiliae custodia firmanda, ut quae ar- 
cano comparari ferebantur ad eam recuperandam  insidiosae molitiones 
Latinorum, quandocumque in vim erupissent, successu frustrarentur. ti- 
mebantur enim occultae artes et proditionum fraudes. copiarum quoque 
ac caeterorum apparatuum belli curabatur, ut tantum esset ad manum 
quantum opus erat ad prohibendum, ne statim atque in conspectum urbis 
venisset formidabilis ille; quem fama erat adornari, exercitus Italorum, 
eam absorberet, sed ab illorum quantumvis vehementibus defenderetur 
insultibus et Romano imperio servaretur. frequentes porro memorabant 
nuntii haud. cessare ulla in parte Italos, sed in expeditionis apparatu 
duplici totos esse: nam et classem instruebant maximam, quae mari rem 
gereret, et terrestrem exercitum praevalidum armabant, quo urbs unde- 
cunque oppugnaretur. (9) ulsum igitur est necessarium ad occurrendum 
instantibus ante omnia summa celeritate moenia urbis attollere, praeser- 
tim quae mare spectabant, quippe quae humiliora erant, eo qui condi- 
dit, quod mari dominaretur, munire illa diligentius ea parte superfluum 
rato. is fuit Constantinus, non religione minus quam civilibus et. bellicis 
actis maxime inclytus. quia vero angustiis temporis urgebantur nec pe- 
trae et calx ad manum erant, tabulis latis et praelongis usi trabibus, 
quas ubi deficiebat summitas depressioris muri, validis nexibus aedificio 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IIT. 187 


dé ye 10 aivágxaoc Lye 1üv &»9ckóvrov ivróc n23j90c orgatuo- 
Tüv iEm9ev claouxiCev, nÀjv iaqpàv oc ivióg uevóvram ni 100 
Tic püync xoeigoU, 7v ÓÉ vt Üfon xal ànÓ yijc éxqépew nóAeuov, 
evo 1036 noorncou£vovc ix avQutevuátuy ueyiAuv focuaxáv. 
510 ÓÉ ye vijg TQoqijg «vzoig, & inl uxjxic vov napauévorv ngoc- 
- € 
xaÓmuivoi, éro(qug &nó tijg nÓÀtwg tvouiáCeO Jus. eloaySév- 
vuv yàg floGv ixavdv tig yeogyluv àv &govoiv, 0nov àv ez- 
[4 e - - 
cu» abor xc) naQ^ Gv xar£yoivzo , Tv évrüc Aéyco vig nóAeG, 
«Vr0)c yecpyétv &yewv veoUvrag xol ontigovrag xoi Jigílovrag, 
10 oc &ivot xol xoig &vQ'ou noi; avrágxn 1Qoq1jv, zQ0g TO xoi ra- P 195 
S $ e S 0x5 TQogQ?Y, zQOGC TQ 
- - »« € - - 4, 
oíyr ngotigayO vai: 10010 u£y € etie xgtiüv ToUro Ó£ ye xai àx 
TOU TÓv zgoflürQY y&Aaxrog, xal yi.óv roig inzt0i6 zgocaztoué- 
vé , &vot 0! xal yecpyoUcw àviüc 1& ig 190q7;Y &vJ9ownívnv 
Tüv Lwuwv i$ àváyxgg nigupwóusva , c) Toíqem ixavagc £yovot. 
15 zegiffArjuava O2 2x Bosiov Oeguze. zoig cavíaw éniid'éio3wu, 
—- * - 
Q3) xal nig ivavcarvrtg Pxxalouv oi zoÀéuot, — 1Ó uév ovv TGY 
» P. 3 , i] € ' - 2 - 
cavíidcy slg £gyoy éSéfn ,. xal nvgyor u£v eg éni vgtic &vviyovvro B 


9. :] zc? 


priori committebant, suggestum coronae moenium ef surgentibus per in- 
tervalla turribus adstruxerunt, quantum sufficeret ad tegendos intus de- 
fensores; quorum ne deesset copia, foris accivit et intra urbem colloca- 
vit, domiciliis pomoerio vicinis, magnum numerum militum levis armatu- 
rae: non enim loricis caeteroque gravi apparatu opus erat pugnaturis ex 
tuto, pinnis murorum protegentibus. nam ad eruptiones, si quas usus 
belli posceret, et apertas in campo dimicationes cum obsessoribus, praesto 
adfuturos cataphractos e castris maioribus imperatoris, providit autem ne 
praesidiariis hisce urbanis alimenta unquam deforent, quantumcunque du- 
raret obsidio, sed esset semper affatim unde ipsis ex urbe suppeditaren- 
tur ad victum necessaria; quam ad rem introduxit in urbem boum nume- 
rum, quantus sufficeret culturae camporum suburbanorum, quorum opera 
industrii agricolae arando serendo metendoque conficerent frumenti quod 
esset opus ad annonam in urbe degentium, addita quam pariter intro 
congeri curabat copia magna duratorum sale ac fumo ad diuturnam con- 
servationem ciborum , partim ex suillis carnibus partim ex ovino lacte. 
foeni quoque vim ingentem in pabulum equorum reposuit, non defutura 
ipsis agricolis intra urbem degentibus et ex ea in culturam ruris undique 
vicini quotidie prodituris etiam obsidionis tempore quadam copia carnium 
etiam recentium, nonnullo utique numero animalium suburbanis pascuis 
alendo; unde non solum soboles succresceret apta laboribus aratri ac 
plaustri, sed quae in macelli quoque ac mensarum usum urbanum abun- 
daret. porro coria boum sic in cibos absumptorum imponi agglutinarique 
iubebat exterius iis tabulis, quas dixi muris additas fuisse, quo illae 

rotegerentur ab igae hostili, si forte iniiceretur. ac suggestus quidem 
ile murorum ex materia, uti destinatus fuerat, peractus est, turres at- 
tollens supra molem priorem ad tres cubitos, et moenia similiter, debita 
proportione ad turres. caetera eius generis, ut minus urgentia in prae- 


188 GEORGII PACHYMERIS 


b 


cjytc, Télyn 02 dvoAóyoc voíg nüpyow 2v aUEgv Duffavor* 
và dà Àounà ontgeviOevro dig énl xo«go noáZovrtg. «0 0 dAa- 
qooic vv ovgavworüv olx(Lu» vv nOAw xol av in? àváyxnc 
&yev, Oümov ye xcl zdáxu0t nÀsoroig vortgov àx voU lMooéov 
&quyuévoic éniuegloag vónovc inl vijg nókeog nagtiys xotoiy 5 
€ a)10y900:, xal QOyoig évrcíorc depovutvog xol mÀsiovou 
&AXoig quXovquiuaci. énl ztoAAoic xol evróg xal xrüc £yosjiro, dic 
&5lav vor?» iy noAíuoug Cyovot. — v). 0É ye l'aouoviaxQ , otc 
07 ovuulxrovc 7] àv "Iroldw nas yAóo00 (Tav yàg 5x «s 
"Popuatov xol zdazivov yeyevvquévot) , ngocavenatero éxnéunam10 
à vyüv* qo«v yàg Ó uiv ngowun9iG dg noliuovc xol avveróv 
ax "Poualov , 1ó 0^ ógugvixóv 6 xol aU9udsc ex zduxivow £yov- 
vég. — xal O10Ào0v uérQuov PEnoríero, xol ngootxvüro TU viv vij- 
cov 2yyórega , Qóyac uiv ünovévrov avvolc éx voU. xowoU Ta- 
quélov. xol quioriuíouc ovS vüg zgo9vulac, dàvrikaufiávor 15 
0* ix «ijc àxelvoov onovàs;c xol igyacíac nAslova. — siye yàg voic 
&Ag9euug xal vÓ tsbtgycvixóv mgóg &novtag , xol duqorépoug 
dvila noÀldv nzgonnoxtuévov, o)x oido stt Tig v.v QUOLy 
Tor0UrOG Gv, 1| ngoonowUuevoc OU Aa u£yiora T0 quiótiuov, 
&voyxaoTuxüc vàc eüvolag ononoiUpuevoc, (c 07j9ev oUx cvücauc 20 


sens, suo tempore curanda dilata sunt. illud quippe iam nunc necessa- 
rium mature ac cum solicitudine curatum, ut expediti leviterque armati 
milites ad urbis praesidium idoneo numero, admotis circum undique po- 
moerio domiciliis, collocarentur. quo in genere Laconibus plurimis e Mo- 
reo post receptam Constantinopolim profectis assignatis locis aedes attri- 
buit, pensionibus illos , tanquam si essent indigenae, annuis donans, cae- 
teraque plurima liberalitate sibi devinciens. wnde illos promptos habebat 
ad quaevis obsequia, libentesque libenter adhibebat ad multa intus et 
extra urbem, quippe usu idoneo praeditos rei bellicae. Gasmulico quin- 
etiam Hybridarum genere, quos Italorum lingua commixtos diceret, con- 
fidit, partem talibus reipublicae committens, navalem videlicet militiam, 
in quam eorum plerosque conscripsit, aptos ei functioni utpote pruden- 
tiam solertiamque ex Romanis, impetum vero et audaciam ex Latinis 
haustam simul habentes. itaque ex his maxime classem instruxit satis 
magnam, qua vicinas insulas recuperavit et obtinuit, stipendia et dona- 
tiva ipsis ex aerario communi constituens, ac cum fide repraesentans, 
aliisque praemiis ultro subinde datis alacritatem ipsorum excitans augens- 

ue, vicissimque ab iis utilem operam studiumque in obsequia etiam pe- 
riculosa promptum recipiens. habuit enim hic imperator vere liberalitatem 
in omne hominum genus effusam, utraque hauriens manu ex parata copia 
conditarum longa parsimonia opum, quae late spargeret in usus egentium, 
haud equidem scio an instinctu indoleque naturae, an iudicio animi ob 
praesentem eius rei utilitatem benefici nomen affectantis, eo scilicet adi- 
gente necessitate parandae sic vulgi benevolentiae, qua in primis opus 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 189 


dgEZac, 7) 10 ys volrov, mpüc vüg vv ngoréguv faciéov £icg- E 
yeoíag &vriflaAAóuevocg, xüv uj 1ócov simoyéra pró' ovroc. 
zéoc 0d ye xoà Bacileig qvayxátevo yoijo9o voic nto&yuaot, uj 
xal ÓóEoi axqvixü)g 10 ügyty énuvrüevwv, | ovre yàg 3/406 t0 &- 
5»0c uj vüc Gxzivag magíoyov voUro uiv yjj vovro Ó* àv9guoic 
xal Loic &maoiw, ovre flacitüg 1Ó GAn9ivüv ngóg ügyav &Ec 
QU] vo0c óngxóove eisgyevüv. — 0oric 0 facil etw yAMoygog ixl 
z9üc T0 didóvon , éxéivoc axqvijv Bacislog , oU Baciksiay usva- 
ytglLu* — vexjuajoioy. 02 0. énl oxqvijc IAyauéuvov xol Olvóuaoc P. 196 
10 Oidínove v& xolot iE ai100 xoi40gaotoc Baciletc oyove x«i 
0i Aourol, Vva uu?) xa9^ fxacrov ACyo TOv Énl oxyvijc Baciémv. 
zórt yàg 0E ixtvuw vig &0 müdor, móvé di xol eDegyevrO eir, 
inoxguouévov à vüv (jaciMée» ngóccna; GÀ  Pxelvoig uiv 
Por: xoi ànoloysioJoa xal Jv uéwuv Óiaqeiyar 75v 7üv n01- 
15A1ív* oy5uera yüg ngocunov xol o) ngócuna Ovrag &vdyxm 
xal OXy5uaci uóvoig &Uegyeztiv?  v0UTOiG ÓÉ ye víg &noloy(a xoi p 
$zolÉlunTon uy didoUoiw; db Ó? ojv, ÓAÀÀ cyrueciLovtos xci 


6.. doyzv? 


erat ei qui sibi esset conscius usurpati fraude nec iuste possessi princi- 
patus. potest et tertia excogitari causa, quae Michaélem Palaeologum 
ad large plurimis benefaciendum potuerit impellere, aemulatio laudis in 
isto genere praeclarae illorum qui ante ipsum imperaverant; quorum effu- 
sum studium bene merendi tribuendique ex priori memoria cum repeteret, 
nunquam se putaret, quantumvis large passim donando conaretur , decus 
hoc ipsorum ac famam aequare imitando aut assequi. mihi quidem sic 
videtur, illum ex quo imperatoris nomen assumpserat, indixisse sibi in- 
eluctabilem necessitatem imperatorio more agendi, ne non vere imperare 
sed velut in scena simulare imperatorem videretur. ut enim amabilis sol 
non esset nisi radios spargeret, per quos iuvat terras homines et cunctas 
animantes, ita ille verum instar principis non habet, qui cumulare bene- 
ficiis non studet eos quibus imperat. mea, inquam, sententia, qui regis 
habens nomen parcus et tardus ad donandum est, simulacrum et larvam 
gestat regni, minime autem veram eius tituli maiestatem obtinet. argu- 
mento sint illi tralatitii scenarum reges, Agamemnon, Oenomaus, Oedi- 
pus et huius posteri, Adrastus quoque Árgorum rex, et ne singulos nu- 
merem, eius formae caeteri; a quibus quis unquam spectatorum patien- 
tem ipsis operam inhianti silentio dantium, dum se magnifice ostentant in 
purpura non sua, mutuae quidquam accepit gratiae? quem unum iuve- 
runt re ulla? cui commodi quidquam aut doni tribuerunt? atque hi qui- 
dem excusationem habent purgandae ad populum illiberalitatis suae plau- 
Sibilem, quod personati tantummodo sunt principes; quare ipsis ad ut- 
cumque defungendum precario isto quodam officio simulatae ad horam 
potestatis abunde sit simulata item et vano expressa gestu beneficentia. 
at istis qui veros se reges putant, quid ad defensionem relinquitur, nisi 
largiantur, quo minus in larvatorum quoque regum numerum ac gregem 
compingendi sint? prorsus vero exturbandi longeque submovendi a censu 


190 GEORGII PACHYMERIS 


obroi 10» faciMa ,' facikeig uz) Ovrec ur" óncoobv. — voi Utot 
à* üvrec 1í üEioU0t viuo9'ot, 7; àAn9uvOc Bacilevovrtc; 7 yào 
vid) facie? ueróv xal oU oxrvixoc faciltiovrt — TaU9^ ópÀv 
bwvog, xol uülAov PE ómoyóov fAénow vo)c napà vüv ànc- 
Sóvrov Bacikéov ebtgyerovuévovc, ovvadóc Cyov zA6yyevo , xol5 
C &eroyér& uév, nÀjv ovy 000» )xtivor, 10 uv Qi v1)» üvdyxqv 
xul vo)g PÉyyovc Osüuoc c xav! óg9aluobc üvrac, v0 02 qU- 
ot Xotpievoc , locc ur) nagaxatéyev atgovuevog Gov vakauo- 
gv &v9ounov , vv ngovgyov novróc àvayxaiov nogíGuv tyov- 
vog Tjv Tgog?v éni 9egantav éxeivov ióvttov xavá vt dpyotov10 
»ójuoy. — GÀÀÀ voUra uiv loc xal nagaxalgur, ép à uóvoy 
D. jei£os qjo&t gooüv Tjj facite và eDepyevixóv. — 00. Oxtivoc ad- 
váQxcG uétélyév , 0) TÀ 7t0AÀÓ ye puxgoloyoUutvoc. — ánéoveAÀe 
02 xal ngüc vojg émidótovg Tic "IroMac, x«l uüAAo» To)g vc 


éxxAgolac, qiXovg ixelvovg xol uaxoó9tv xvopsvoc. 15 
P 127 10. Téóze 0^ Pvevxoigijoac ex vOv &AAov 10v tíjc xagülac 


» ^ » L , 
&upovoy Aoywuóv Cyro xaracTÉAÀav  xaxiovouig éniyeupnuaoty. 
x 

ó uiv ovv Aoywuóc rÓ xci elaénerá oi ovrvágyav 10v Todvvgy 

* ^ LJ ^ - , r - , 
xal Óvoiv xepaAai» (x0 voU Aóyov) uíav émuxcio9o1 xalUnvQuy 
x«l Ma» &nüdo» sys, xuwplg xal voU u7j iv üoqud xaSÍicra- 90 

b ^ L] M e L E] - NA ) 

0Jqi* 10v» u£v yàg ovroc vóv O^ éxeivoc ovégEor, &và uépoc &no- 


ac consessu verorum principum; quorum quid ergo sibi honorem arrogant, 
cum tales non sint? nam honor regis veri propria res est, non mimi dia- 
demate larvati, haec Michaél clare perspiciens, ac beneficia quae magna 
in multos extabant priorum imperatorum, suis comparata praecellere sen- 
tiens; simulque, quod ipse convincente intime conscientia tacitus fateba- 
tur, ne alii monstrante rerum evidentia cernerent et in se invidiose lo- 
querentur, metuens, cum huius praecavendae ignominiae necessitate, tum 
indole bonae naturae haud sustinente vitam miserorum hominum interver- 
tenda operariis mercede iniustis detinere manibus, quod antiquissima lex 
vetat, stimulis ultro additis haud mollibus innatam ad bene merendum pro- 
pensionem incitavit. sed haec otiosius et forte intempestive disputamus, 
sufficiat igitur hactenus demonstrasse natura coniunctum cum suprema 
potestate benefaciendi studium esse. quo ille, quantum sat esset, prae- 
ditus etiam ad illustres per Italiam viros , praesertim ecclesiastici ordinis, 
pretii non exigui dona misit, longe aucupans sibi utilem gratiam eorum 
ad arcanas opportunitates consiliorum votorumque, quae mente versabat. 

10. Horum unum erat, et profunde quidem animo fixum olimque 
versatum , expunctio pupilli, cuius cogitationis ex hactenus utcunque dis- 
simulata in opus apertum aliquando proferendae commodam nunc sibi vi- 
debatur opportunitatem temporis nactus. absurdum et perincommodum 
putabat adhaerere istum sibi puerum imperii collegam, nec magis tolera- 
bile aut facile quam duo (quod aiunt) capita uno tegi pileo. nam prae- 
terquam quod sic nutáre ac minime sibi certum existimabat fore princi- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 191 


o:égyav vóv Éregov , xal oUzGgc &raxrov 10 nolvagyov.  xg/vo: B 
yoiv afevréaw v0 elc ixeivoy vüv n0AAOv» 9ággoc, xal 07 x«zag- 
Eéutvov vtÀt0U». — Ztucv yàg ToU naviüg 15v» dQyrv quot vuveG, 
&gyjv Ó' sivo. 10 oiov xa«racryac9Tvon viv xdvov. uvrunv, 
5 dc ure ovvágyav onolaufrea9ai* 30 yàg xal üevtego» ov£g0- 
uévov ud x&üxeivoy avrziuücd at xal ovvevqmusio9oi ToU naQuig- 
Xov oiéíqovrog oua nc vnogogsv &vdyxm, xal y' toyegég üy 

&yot xal zÓ nAéov imutO9Tyoi, Gg un" nda $noludiq9u.C 
| qoUt0ig xüxaoTQaryyrnJévrog voig Àoyuwpoig voU Bacikéog (on£- 
10xoi& yàg a)rÓ» Ó Tc uovagzíag igo, xol v5v nagtQyouérvnv 
dóEa» nigi nAtlovoc éx(9&i v0U 9elov güflov dià tijv 10 nÀs(ovog 
ügeSwv) fovÀnv fovAsverot u&Àa uiv aloyiovzv, uáAa Ó& xai 
9toU naógoc fjíAAovcav , x«l néuwag éx:vqÀobv zóv maida 

zgooéítartt, nzGidíov &ánaAóv xol urÓiv Pr. Oy:ÓÓv vtÀéwg 7) 10 D 
i5raíguv 7| 10 Àvntio9os uaJóv, xal x' iv loq vi9£utvoy 10 7' 
ügytv xol vÓ ügytoO0:, uóvQ Óà 1Q navQuigyr 7u0TEUOY xol 
Toig oUT() TÀ xaT^ aÜrÓv ÓwouxOUO:, xol 08 Uri 1í éovtv 0gxoc 
Hàóc, 3E oU xol 9apotiv sys uiv oUx aU1óc ,. QAX ob negl. 2xei- 
yov, éxtivov acigodou, | yiveroa yoUv eig vj» Goyiv ngootzáy9), 


patum suum, votis videlicet hominum divisis , et quibusdam quidem uni 
duorum Augustorum, alis alteri studentibus, etiam perturbatio reipubli- 
cae totius et quae sequuntur ex regimine plurium incommoda inde iure 
timebantur. omnino igitur expedire semina novitatum in multorum iai 
animis, pueri fiducia, periculosos ausus designantium elidere in capite, 
matureque extinguere mox erupturam e scintilla flammam, nec cessare in 
consummando quod inchoatum, immo promotum sit: dimidium enim totius 
recte dici coepisse , coeptum autem dudum et quidem feliciter, id nego- 
tium, abolita paene pueri memoria ac nemine iam fere imperare illum opi- 
nante, utique Michaéle semel ac bis, sine ulla ipsius ut imperii collegae 
acclamatione aut omnino mentione, coronato per solemnem a patriarcha 
ceremoniam ; unde sensim diffluere ac evanescere hunc illius honorem ne- 
cesse sit, ut facile iam sit quod deest addere, ac fastigium alte iam ex- 
tructis ultimamque velut manum operi provecto imponere demenda in 
posterum omni spe. eiusmodi in Michaélis animo, calcata iuris et aequi 
reverentia, praevalebant impiae cogitationes , ambitione vaesana et caeco 
amore principatus posthabere fluxae gloriae dei metum suadentibus. ita- 
que his impulsoribus expeditur impetus in immane quam atrox deoque 
exosum facinus, mittente imperatore qui suo iussu excaecarent puerum 
adhuc tenellum, et necdum fere quid sit gaudium aut dolor scientem per 
aetatem , cuique idem aut perinde esset imperare vel subesse, infantia, 
qua vixdum excesserat, talium rerum ignorante discrimen, acquiescentem 
autem unice fidei providentiaeque patriarchae, nescientem vero quid iu- 
ramentum sit quaeque vis religionis istius, quam non ipse, sed ii quibus 
erat curae profuturam ei ad tutelam securitatemque frustra speraverant. 


192 GEORGII PACHYMERIS 


xoi ToU Boéqovc puxgóv oniofifhnxóc noidiov oveQeivou ToU (4.£- 
E z&v, vovro uóvov quiavOgonevoouévov vv i£vngoevovu£vav 
vÀ uad volunt, TÓ uj oi0joorc exnvooDéioi vo0c 099aA- 
uo?c Avyivac9ot, à1X* Tyslp vivi zvgoOérz: enl. «6v Uwsav 
qégouéro  PSonvijoot và) viavíoxo vo)c óqpOoÀuo)c &nouagav- 5 
9évrac vj ixnvgoou xal q0éuo offcoOévras vÓ ünvixóv. — usd 
0? vaív^ oÀp6)m xarà vüv qgufgav vij; Copt ToU OtTjQ0C, 

P 198 xa9^ zv ga xol byevvij9u, yel uév nagavóuq, ngootása 02 
zagavoptotéon, qéígovreg qógvov Pkeuvóv xol olov (wvyov v 
ngóc 9álaccav vÀv Nuuudkrov vág axe qpovgíqg iv10 
&oqoaAs xavaxAtovoi, xol ot qgovgol iyxa9icravrat, mo- 
vOySévrog a)tágxovg owmotolov vi) PyxexÀacuérq. — 0gxor O^ 
&xeiyoi xal ovy9colat xol duniódoauc qpizvol vc Aóyava xavtósn- 
doro faciAsi doxobvr. Ouoqükuav Zyuv, OU Cv xolmpovriuüo 

B z&à víjc xxMjolac elc v3» ügyiv. 41A Tv ga 10 AeyÓpevov 15 
dÀyOéc, dc àgy? ÓOsSu »0pga* tüu&e yàg z oy xàxdivov, 
Ontog QieAÉ ol ToU Oixalov xal 7c negl vüv 9e0v evAaficiag. nnv 
vvQhotTOY xüxdvog Tj] vijc QóEnc uavoaibvntt v)v Vvynv àxvv- 
qAoUv ixékeve omnta vóv &valtuov. 

C 11.  Tóve 0à xol alvíag nAacduevog và 'OXoftaAq IMa- 20 
vovijA , audio ye Uvvk xoi elg vo0g olxtlovg vóre veloUvzs yoap- 


ergo privatur oculis parvulus paulum supergressus infantiam, hoc solum 
humane indulgentibus ministris barbari mandati, ut non ferreis clavis e 
fornace candentibus ocellos tenellulos foderent, sed crepitaculo. quodam 
ignito aciei luminum obiecto videndi facultatem absumerent et sensim are- 
factam depascerentur. id facinus supra omnem modum crudele die oimnium 
sanctissima et maxime festiva, Christi Salvatoris nostri natali, perpetra- 
tum est, manibus scelestissimis, mandato multo etiam detestabiliori. quo 
statim facto harpyae immanes iisdem unguibus, quibus praedam innoxiam 
 excarnificaverant, onus miserabile corpusculi luce cassi et velut exanimi 
tollentes in arcem illud maritimam Nicetiatarum , Dacibyzae dictam, im- 
portarunt, tuta illic et impenetrabili custodia tenendum fidissimi praesi- 
dii, annona in alimenta inclusi, quantum sat foret, provisa. iuramenta 
porro illa et pacta exquisitaeque ad firmandam fidem cautiones, horrendae 
quinetiam dirarum imprecationes in fallentem , ut olera deglutita sunt ab 
imperatore religionem habere viso, et ut tali eximie ab ecclesia honorato 
praeque cunctis ad imperium promoto, verum nempe est quod dicitur, 
magistratus ostendet virum. nam hunc qualis esset, palam ostendit ma- 
gistratus: quam illi curae ius fasque esset, qualis esset in deum pietate, 
demonstravit imperium. caeterum excaecatus et ille animo, et caliginosis 
nebulis gloriae caducae verae mentium lucis intuitu amisso , nefarie prae- 
cepit innocentem visu corporis privari. 

11. Neque hoc contentus, confictis tunc causis Manuélem Holobo- 
lum, puerum tenerae aetatis et in domesticorum grammaticorum tunc or- 


DE MICHAELÉ PALAEOLOGO L. II 193 


, c ^ ?» te -23 , - - , 
purzixovc, vnegnadoUbyrt Ó^ Oucc voU Ioávrov vowvra zaOóv- 
3 ; - -- 
vog GÓlxuc 6) dixr xolzagü và dxóg, dgoigdüror Qmóg abre 
pevà vv yay. — xeivog 0d nagavelza Qaxevóvrroag viv uo- 
viv To) llooÓoóuov &oépyerow. — xol 07 GALovg nÀslorovg di 
- t , A 3 - S A 
STaU/rG vmofAszoptvog vo)g uév iv otÓsuG. Pruvve uolgg , vobc 
4, - , » 
dé xolixóLale. owÜrov yàg v u7) svóutoc Goyew àAÀÀ vvgay- D 
xiuxQg* oig yéQ óuagrüvuv ovufaiyu vó»v ügyovra,  vovroig 
€ , ^ - c , 3 , » * 
vztoutvoy vo0)g züv» üv9gunav» eüovv&ü5rovc 49:090, nd 
ojx toTiy Éxcivov ueravosy iq? olg éngó 9 xol ovyyyougy U- 
107» maguirovutvov, Ováyzn Óuelog zi0TEUOYTG UntyOUvtoO on 
^ "- ^— x 
puosiy évreUOev vovg vzovoovuérovg xol Tu4GQsiv. — 7v ovy vÓTE 
xarà TÓ Ggycov voQuy? Aoywuüv qófip avpuuxroc, vv uiv 
Aoywuv ue vó» üvákymvov goa oque» igvrov, voU O2 P 199 
góflov, cg uj vt uadGv zoocayydhor xal o) qvxid oi xü vij 
15 xoAdceog y 94 2A. * Quy yàp 2 
€ Jévotzo, ztagevdvc ovazéAAoyvoc* uv?) yàg àv z900ay- 
yeMaic QwuqegóvroG 4j» 1, voU vivà Óoxeiv moooxciodot v zo)l 
"TIoávvy zol ovunaScv.. (19) zag' 5v aiziav zal 0Myor Vozz- B 
gov oi xuzà Tic Nuixalag vüxom zo9iz04, Gygóros uiv Ovvt xol 


8. oztiüOusvog P. 


dine merentem, quod is graviter ferre visus esset quae in Ioannem tam 
crudeliter acta viderat, quam iniuste! (testor ius et aequum) quam ultra 
omnem modum immaniter! mutilari foede iussit abscisso cum labris naso. 
ille autem miser ita deformatus centunculo indutus in monasterium prae- 
cursoris ingressus est. alios item plurimos similem ob causam sibi suspe- 
ctos invisosque partim ultus contumelioso neglectu est, nullam eorum 
in distributione honorum ac munerum rationem habens, partim quaesitis 
praetextibus male multavit. en fructus imperii non iuxta leges tyrannice 
parti gestique. quippe princeps istiusmodi, quae large peccaverit, cum 
& probis et bonae conscientiae hominibus aut animadverterit aut suspica- 
tus fuerit vituperari, exardescat in furias necesse est; et qui poeniten- 
tiam profiteri perperam actorum aut veniam poscere alienum a sua digni- 
tate ac morte peius vitandum censeat, toto incumbit animo ad existiman- 
dum prae seque ferendum iusta esse quae fecit. unde quid est conse- 
quens nisi ut odisse cogatur et pro viribus ulcisci secus de se censentes? 
erat ergo tunc in aula confusio cogitationum metu perplexa. nam hinc 
quidem nemo quamvis ferus e£ ad sensum humanitatis gelidus informare 
animo poterat tragicam. speciem exercitae in puerulo eius loci. prorsus 
innoxio crudelitatis tam immanis, quin commoveretur intime et ad vindi- 
candum incitaretur: inde pariter omnes constringebat metus et solicitudo 
cuiusqne de se ipso , ne si quod emanaret istorum sensuum Andicium, cu- 
pide collectum a paratis delatoribus ad tyranni aures perveniret , secutura 
statim inevitabili eaque atroci poena, siquidem ex omni genere delationum 
ilae impotentissime celerrimeque concitabant in saevissimos furores Mi- 
chaélis animum , quae de quopiam forte nuntiarent condolere illum loanni 
puero et casum eius aegre ferre. (12) propter quam causam etiam paulo 
post agrestes, qui vicinos Nicaeae montes incolunt, aratores homines et 
' Georgius Pachymercs I. 


194 GEORGII PACHYMERIS 


yeuoyla z900fyovrec, 9aggoAéo: Ó^ &ALc6, nlovvo: v65o1, Gua 
02 xal vaig xarà oqüg Óvoyapleug 0 zu010v Zrovreg og ov Qu- 
Óíc m&gOjLevOL xÜv Tt TtQUvTOLev , evgüvveg Tjxovi& noJ«ev veovi- 
, , ^ lj , , )3 , 
0x0» v0O(Q Acvuoouévoy vov 0p9aAuovc, qune ngooóevovorc 
- - c 
C àxelvov noagà 1Óv ovoxsvacouéyov 10 Opüua cg avtüg dn 105 
2] , 2 ' , », , ec 
noidlov 0 "Io&vvgc, óngl5 ovvayOévicg &yovrot vovtov, Gua 
, t4 - 
piv ag Ósonórov oaovoovuévov ogícw ,. eq &neg xol 0gxoug voig 
zgóc T0» ztoxéga ntdoUuevor vaic nig àxelvov ngo9vuloug dogá- 
. T , 
JaLov , Gua 02 xal oc zuruéro ngocouivorrec. . «al üánooza- 
^ € - € ^ 
vély Tjo5avvo, Ó1jAot Ovtec 6E cov énolovv voig éni9zoouéroi z0Ae- 10 
pmosíovveg. — xol 07) neguovelAavtec voic elxógw éxeivov xal Qov- 
. D Auc ngooqegóuevor ztgotavov eic faciAéa xol onio ad100 xiv- 
| Óvvs)uv Oguaovy. .Óó uévror ye ffaoileüg uaOv v. zegl TovToV, 
2? - 3 ^ ^ ^ ^ , 3 5 » - 
&vébe. v& TQ OujuD xol xa9cexvüg ovx dv, & Gxgui voiuUTat ztu- 
- - , , er , - 
gaonücOo. vic ivrgeyovonc quuyc fvexa sivOvvevovaur ,. 5 ev 15 
exóc elvat xol GAAovc nagaxuweio9ot nAsovovc ünoovateiv. | G9cv 
' , - 22 - 2 J i| c ^ 
xal z&co4g TOig xaT. éxtivov ngodvuloig 2vcdidov , xol Gnoy 10 
orpazupTixÓy y vavvQ ovAAéSag &néoveAAe nolQuove molauoov- 
vag (uqvMove. — xal y& ntoAÀol tfjg xovà ogüc loyvog «pslvvovec 


agriculturae attendentes, fortes alioquin et audaces, arcubus freti, simul 
autem, propter asperitatem inaccessorum saltuum et cacuminum in qui- 
bus sedes habent, confisi se non facile damni quidquam passuros, quan- 
tumvis quid agerent quo imperatorem irritarent, cum invenissent profe- 
ctum nescio unde adolescentulum morbo excaecatum, de quo fama praei- 
verat opera quorundam istius fabulae artificum esse illum puerum Ioan- 
nem, congregati magno numero irrevocabiliter ei adhaeserunt ut suo do- 
mino, quem videlicet ipsum esse opinabantur 'Theodori nuper imperantis 
filium, cui se obstrictos existimabant religione sacramenti dudum ab ipsis 
rite concepti in verba 'Theodori patris et decessoris eius, studioque in- 
genti ad quidvis pro huius salute ac dignitate audendum subeundumque 
incubuerunt, ultores iniuriae atrocis ipsi factae se ferentes. ergo palam 
ab imperatore defecerunt, si qui ab eo contra venirent, acriter se resti- 
turos ac qualecunque discrimen pugnae libentissime adituros demonstran- 
tes. primum omnium vestitu ornatuque Augustae maiestati congruo indu- 
tum circumdatumque comitatu eum ut imperatorem agnoverunt coluerunt- 
que, ac se pro illo cuiusvis periculi aleam iacere paratos professi sunt, 
quibus imperator cognitis incredibiliter exarsit, mixtis ira metuque indi- 
gnationem vehementissimam incendentibus. extra enim sese ferebatur cum 
cogitabat illa famae late vagantis vanitate periclitari sese, ne illi montes 
et arces tanti momenti a suo imperio avellerentur; simulque reputabat 
verisimiliter inde secuturam plurimorum quoque aliorum defectionem. quo- 
circa totum , quo tunc motu primo ardens flagrabat, impetum irae con- 
tinuo admisit ad severe quamprimum vindicandam horum rebellionem. ita- 
que subito immisit in istud civile bellum raptim undique coactas imperii 
copias, in quibus plerique alacritate ruebant viribus maiori, cupidi pro 
se quisque ostentandae praecipuae cuiusdam erga imperatorem benevo- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 195 


i i , - * 
cguO»  doxgct 75c nzg0g faciéa s)volacg, xol &gig d» dv 
: 
vig ztQoxivüvvevoag xaegíocuro. oí dà uadóvreg oUtQ m0AÀo)G P 130 
Lj - - € - 
x«J' avrüv Oguüvrac Og UzocrarOv üvriuxQUGc, TY Liv ÓmO- 
- , . 
o:uoía» moAÀoU vivüg Ovyxalunruy i0égcav, (Ort xol Qp0Aó- 
5 yovv xoi uéya, vt éQóxovy ztg&svaw elg Óctyua vj xozà oqüc eU- 
, » | € , , , , 
c:ifelucg, &t ye xol vnég Baciléog xol 5Oumuévov xivOvvevoicv, 
' , ger P e ^ - 9» , cl 
xal oóvOnua 7v éxt»oig €», 7) vixüv 7] névrOG nint&. — 09tv 
H x33 , . 2 2 D Li , 
-tgiOy0vieg Tà OyvQuuoTA, ümz. GUTUY vt 7G Oi& 1050» fm 
, : »c » 4. ^ , ' - 
ày(ecav xa9^ 001i. &v» xol eyy?g mgoofaAAor, xoi zgongódovitc 
10yvuvirot ngoocéfaAAo», cvóÀug 76 nQooninvoviig ueilowt xaT5y- B 
xóvzibov 3j xaora2agooUvrag éxsivv vo)g orQutrwUrGG. Oi ÓÉ 
xai zovoUvveG vglozayvo xal Óeóv noiUvrec, e nAdlovc 0Myay 
|» , ^- , e , 3 , 
xai &ygoixot G&OTIXO)? "tQtyévowvo* zugoot(jon2ov» ve &ÀAyAo:, 
xai énénintoy xgaroi0TtQgov, xal zoÀAlog ui» 5q9égov, o) uz» 
e 39€ - X SL * , - ' Ei 
15 08 dote xol vnogaAüv 1j» 7&6 0guc agio. — uGÀAXov uév ovy xa- 
xovuévoig xol za96, 17» aUrO» onólqyw $a Gvógltec9ot, xoi C 
» , H , 33 2^5 aat 3a c 
áziéQQ TGycet vüg Óvoycglec xavaloaufarorisg m avVTü» Zuw- 


10. zgocéfieAov P. 


lentiae, certatim sese mufuo praevertere studentes periculis ultro depo- 
scendis adeundisque. illi porro quos iste apparatus petebat, cum audis- 
sent tantum in se numerum oppugnantium immitti tanquam in vere re- 
belles et hostes imperii, rebellionis quidem probrum atque invidiam enixe 
depellebant: quin contra profitebantur et ultro iactabant magno se utique 
documento monstrare fidem ac pietatem suam, qui pro imperatore a gra- 
vissima iniuria vindicando capita fortunasque suas ipsorum sub extremum 
discrimen mitterent. quare hac animati conscientia piae belli causae, hoc 
quasi pro tessera in ore ac mutuis sermonibus assidue habebant forte at- 
que irrevocabile propositum vincendi aut omnino moriendi. ergo insessis 
magna multitudine arcibus ac editis situ locis, inde ingentem telorum 
vim eiaculabantur arcubus, tuebanturque spatium intra iactum ,. ne quis 
eo se impune admoveret. sed et auctis mox animis prosilientes inde, 
sine loricis et galeis, irruere audebant manu facta, et ultro aggressores 
lacessere crebro iaculorum missu. quibus milites imperatoris, haud ausi 
descendere in certamen cominus vel aequo se campo credere, tuta procul 
laculatione respondebant, magna pernicie ipsorum, cum in confertos nul- 
lum telum iret irritum. illi indignantes tantum inferri sibi damni non ab 
exercitu acie instructo sed a praesidiariis stationum sparsim positarum, 
in quarum viciniam irruerent, ingensque rati suum dedecus si plures a 

aucis et durati frigore montano ac rustico labore ab innutritis otio ur- 

ano delitiisque vincerentur, concurrebant maiori numero atque impetu, 
mutuo se hortantes adiuvantesque; unde et plures ipsorum contigit ca- 
dere stragemque non parvam edi. nec tamen id ad minuendam audaciam 
eorum remittendosque ardentes impetus valuit: quin potius inopinatae 
sensu cladis velut stimulo ad contendendum enixius viriliusque pugnandum 
incitari visi sunt, itaque suis redditi rupibus ac iugis inviis, quo summa 
celeritate se receperunt, inde tantam quoquoversum telorum vim assidue 


196 .. GEORGII PACHYMERIS 


^ , * 
vovro f&ÀLovrsc. volo di ovre xaO, c qguyyac zgoouróv qv, 
xol v0 guxoóJev fákkev uárotv bvouítero* inevÓvóusvor yàp 

^ ^ r« 
éxelvot và. Oév0ga. [BGAAuw uev elyov xol ebovoysiv o9^ ov vic 20 
x 
Bkoc &yzelvag v0 vóEov üvlg , BdAAso9au 02 0908 v0 nagánov 7v. 
- ^ / '4 
&nogovuévov 0à nüvroJtr vv ixvüc unüdv Cyóvvov 1 ngoofaA- 5 
28^ Li 4 : , ' M ' , E 
D Aou», éÓoxet zÜQ Éviévou* vow7] xol yàQ xal prayuig nU 
b) ^ E ^ ^ 
o&vrQy aG)roUc cyev eyylLovrac voic olzelo.; ovvüv éneioninrav. 
? » € 3 $0 2 - "AMA Wü. Ne ^ ^ - 
dA 7j óvoyopía ovy Saxous v mvgl* ép SR yóo v0 nig 
- - , ^ 
$mrero, iml vocoUrov OnoyogoUvrec àxseivot zuvà Ouvega, naga 
, 3.» A / ^2 , 2 »x 
vOTTÓ0UevOL éxGxovy voUc éyiévvag xol &nexoAvoy. —éxelvoig 0^ 2j- 10 
cav oUrQ xol và xoT oixov àv GcqaoLs, cc'yvvoixac uv xol 
ziiddgius vai doc répoug zagaóvsoOqi Óvoyoploic , xol ovav- 
^ : 2 , , 
oig Óà émiudueoi xol üpdEong Ote jpS'ot vüv xixLo vózxov , dc 
E nó" doflalóvrag voÀuüv» sos9tiv.  Pmimvov volvvy xa9^ quc- 
€ , - - - , ^ E] 
gov ot doxiuuTaToL 75; v0U 9uuoU zagaOnyóusvo, Déost ,. sol ox 15 
à óMyov éxouvoropolvro ovgoxtvuoro oi&, ve ÓoxoUvra xol ue- 
yóAcv óvvüusov xartvutytOtiy , oUc 0Myor vuéc nog àxelvovc 
nÀ&lovg üvvac xol dygórou énl nÀelorov voU xoiQoU xaxovjévovc 


5. 212 P. r 


spargebant, ut plane iam nulli securus esset aditus subiectarum vallium. 
iaculis vero procul impetere iaculantes ex alto vanum experientia depre- 
hensum est: nam qui ad id se accingerent, in ipso conatu tendendi arcus 
praeoccupabantur et sternebantur sagittis montanorum, e densis ramis 
arborum quas inscenderant otiose ac secure in exposita undique colliman- 
tium, nemine illos vicissim contingere iaculis valente, quippe non conspi- 
cuos sed plane tectos obtentu frondium. in quibus difficultatibus melio- 
ris inopes consilii milites imperatoris optimum factu iudicarunt ignem in- 
licere obviis saltibus: silvis enim flamma populatis sperabant recessuros 
haud dubie rusticos, et iter apertum iri ad intimas latebras eorum, ubi 
familias absconderent. caeterum ne id quidem successum habuit, ipsa 
eadem obstante difficultate locorum, siquidem cum in unam partem in- 
cumbebatur immittenda flamma, inde fugientes rustici alio coibant, unde 
commodo in incendiarios iactu telis eos configebant, prohibebantque ne 
perficerent quod ceperant, porro ipsis tuta erant domi omnia: mulieres 
enim et parvulos in sinus intimos maxime abruptorum submoverant mon- 
tium, septoque ibi valido decussim innexarum per circuitum trabium val- 
laverant, ut neque si quis nostrorum militum eousque penetraret, ten- 
tare intra id vallum aditum foret ausurus. ducebatur hoc modo bellum, 
et telis montanorum multi quotidie Romani, iique ex praestantissimis, ca- 
debant. tum enimvero ardere ira exercitus et successu inopinatissimo 
fremere, quasi qui hactenus se idoneos arbitrati vel fortissimis et exerci- 
tatissimis pari numero profligandis copiis, nunc experimento deprehende- 
rentur ne tanto quidem paucioribus quam ipsi essent, iisdemque ab ara- 
tro ac sarculo semiermibus rusticulis , debellandis pares, cum quibus uti- 
que ne aequo quidem Marte sed longe peiori sua sorte, plurimis suorum 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 197 


, T 
vj mOoÀÓuQ xoTWywviLovrO.  7t00g TOUTOIC 76 GUTOl £v zj0&y. dy 
- M PS "nob ^ c-— 
dogoAs, xüv OÓ vi z0000& 0i £50) 7) énaifovtec, T) TOlG TÓ7z0wG 
xoruyvgüg9oi, xüv mÀsovg Pru ngoofliAÀoisy* ot0iv yàg 2v 1j 
avro)c zgooninrovrac GÀLAo(c 77j OV Tüv rOEQv urÓ^ àvri- P 131 
"- » , , » , 
50ytv tyovrag mnaguzOAÀvcOou.  éxclvovg Óé, st zoV zr0TE xoi 
péguogéiev xarà yotlag üváyznv, noAskauuévovg üMyove éxa- 
OrGy0U zwóvytóuy ovréfciwtv i alviac 00 roc uev vi» ydoay 
zgóg «rw» Lyovrag xal umÓ£v eig xlvÓvvov xorà vorov z90000- 
xüvrac Cyouv, vergaupévovg zgóc vote z900Jev , ényAvyaloué- 
i0vovc xoci vovrovc éx qóflgv dévÓgsoi, xaroluycQeiv, cTo)c 
— - v i , ^ , ,? 
z9oc0oxüvrag éq' ünaci xal xvxAg Tü» xivÓvvov ixÓtyouévovc 
z0ÀvoQosv, xal oUrO Ovyvaig ünov nagslxor yoauérovc voi àx- B 
dpouaig insaniae. xul gonóAoig (0) yàg tiov &áznavvec oná- 
Sac) xavaywvíteo9at. — ovro yovv ini noÀ) ToU noléuov ovyi- 
- , 3 
150zauévov xal vüv zgoyukzov vofouéyoy, exe o)x 7j» ogíot ua- 


9. an £y? quod iungendum illi z«zoAzyogsiv. 


inultis cadentibus, tamdiu pugnarent. inter haec montanorum optimo loco 
res erant, in tuto ipsi laresque ac pignora ipsorum, non modo citra teli 
iactum, sed etiam, quidquid intus agerent, extra notitiam et sensum 
frustra dudum obsidentium stabant, naturali situ et asperitate locorum 
abunde muniti. contra quam si vel insanire oppugnatoribus liberet palam 
contra nitendo acie instructa, quid aliud quam ignominiam damno cumu- 
larent, sua capita pro scopis ostendentes exercitatissimis arquitis, ex 
alto et tuto in densam turbam nunquam iactu irrito vibraturis spicula? 
quodsi non universis simul copiis sed per manipulos segregatos et seor- 
sim immissos tentaretur assultus, id quoque cuin frustra tum perniciose 
factum iri experientia monstrabat. nam qui hactenus ob locorum multos 
simul non capientium angustias necessario divisi a caeteris aggredi mon- 
tanos voluerant, aut in conatu ceciderant aut male multati coacti fuerant 
recedere, cuius rei causa erat, quod nostri conscientia castrorum late 
cuncta quae a tergo erant obsidentium circumveniri non timentes, et in 
solos ex adverso positos intenti hostes, quorum plerique non aspectabiles 
latebant inter ramos arborum et latebras familiarium silvarum, falsa se- 
curitate provehebantur in loca unde receptus.non esset, propterea quod 
observantes eorum incautum progressum ex occulto rustici eruptionibus 
ilos opportunis a latere aut a tergo, unde minime timebatur, coorti cae- 
debant, porro ille ipse metus et solicitudo montanorum, reputantium se 
paucos a plurimis, loco uno clausos ab universam late circum regionem 
obtinentibus impeti, acuebat eorum vigiliam in excubiis, ne opprimi a 
nostris ulla in parte improviso possent. ac quamquam illorum plerique 
carentes ensibus clavas solum et ramalia nodosa pro armis habebant, ta- 
men adiuvante iniquitate locorum nostros utcumque optime armatos, per 
nota ipsis diverticula deprehensos, facile opprimebant vincebantque. c 
conditione tam nobis damnosa belli cum longo iam esset tempore pugna- 
tum nec res exitum haberet, versi ad artes nostri, quod vis non succe- 
deret, tentandum sibi putarunt, si paucos saltem hostium, ac per vicem 


198 GEORGII PACHYMERIS 


youévoic eguylvsa9os vv. ày9uosanéyov ,. Vyvogav. cdovvérec 
ce 
$nioyso9ut uev donvmc, oU nóvrac Guo* Gdbvaza yOQ ovra 
4v vnoxAvsc9at oatvÓouévovc* voig yàg 8&5 Ggyiic éyvoauévoic. 
, 2 - ^ ce ^ ^ 
C àuuévovreg usvafidAlur 0ov»vvo vóv nÀnolov fxacToc, xol TÓ 
óVotskni Gglor zgooijv cc Gaxolovuévoig el éyÜoitv. — v) 101 xol 5 
, c ^" ' , ? » M 
xaJ" £va néunovitc TOv uev ovuB&vrov Guvgozíay &yew xal fa- 
cilén xal a)ro)0g )nicyvolvro , àxslvoug Óà ui) Qugvexi] vi) éal 
xaxlarot; óuóvo.xv zoóc Tovg üAÀovg Cyev cC oióv v& ovytflot- 
Asvov, xal ogüc, &à 9éAouv, ngoiyov slg vómovg c:omuocué- 
vovg 0vrac, mÀ2v ut9^ Opounv (o) yàp &norüv Ogéfyto9uu), 10 
? ee e / tl ' / E ' 
D à?vrvyyovew , 5 (v eivot uavO'avew 01000. 90c BaciAécc eUegye- 
, JA4 jj ^ E] , - , , 
v191,00vzot évüovzec uiv vüc ivovóotg 10 oncvócoOot , s0000»- 
i] b 5 , , , 1 ^ i 
vtG 08 xol TO» elc facilén quuibouevov nÀGvov, — unóé yg &ivoa 
- * , 3 , 3 » , , E! 
ToUrov züv zd&oxogu Toóvrgv, puó' àv acrvrtg Àcyouv* avzov 
^ ? ^ - - , , N31 93 1 
yàp Anoxexsto9o. TQ zÀv Nuumwurov qgovglQ xal ogoüg15 
&yxaSeloyvvo9ou. — 2v O4 vig xol flovAezon. fAénew. dg? Ogxotg 
Aefd» và n7 qguuÓso., noocsivor voUcov lévot xol f'Aénem. 
J 2o c , E e 
E vovro:g xol nÀ&locwv éxelvovc vne&£oyovrec xo9^ zuégav, Gua 0d | 
xal ngoonéumovitg (xavá, uli cnet9oy xol édovAovy zàg yvd- 








singulos, abducere a conspiratione communi et ad pacis tracfationem in- 
clinare possent. ratio haec erat consilii prudentis. haud sperandum vi- 
debatur posse admitti ac vel audiri patienter a communi consilio gentis, 
et ira flagrantis et successu belli elatae, compositionis mentionem: fixi 
quippe omnes erant in proposito vindicandi tuendique, quem se habere 
putabant, legitimi sui principis; ad haec insidias in conventione suspe- 
ctantes, et non sine causa metuentes ne dolose inducti specie pacis irri- 
tatissimis hostibus ad. poenas atroces dederentur, cuncta eius generis sta- 
tim oblata respuebant. ergo primum ad unum et alterum, mox sensim 
succedente negotio ad alium aliumque mittuntur certi nec ingrati privatim 
homines, qui oblivionem utrimque transactorum proponerent, pollicentes 
optima fide ab imperatore sanciendam, si et ipsi paria spondere de se 
vellent. sub haec insinuabant sese illis, amice suggerendo consulerent 
rebus suis privatim, nec caeco se multorum impetu in certum exitium 
abripi praecipites sinerent. non se postulare ut verbis crederent: capere 
licere praesens experimentum rerum ipsarum. venire modo ne. gravaren- 
tur, obsidibus in tutum reditum acceptis, ad loca designata, ubi distin- 
ctius explicandum illis foret quantis essent ab imperatore cumulandi prae- 
miis, si redire cum eo in gratiam vellent impostore illo, pro quo pu- 
gnassent, abdicando. non enim esse illum Ioannem Lascarim, quidquid 
ipsis fuisset universis persuasum, sed agyrtam et planum, falso se ven- 
ditantem nomine ipsisque illudentem. et manifestam imposturae convi- 
ctionem offerebant, servari verum loannem affirmantes tutissima custodia 
ia arce Nicetiatarum, quo spectatum se conferre sine ullo periculo pos- 
sent: praesumpturos enim quantascumque vellent iuramentorum aut pi- 
&norum cautiones, sicque istuc aequo ac securo intraturos animo, cum 
pleno arbitrio liberi reditus, citra ullam suspicionis umbram, eiusmodi 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. Iil. 199 


iac xovalo usgiCovrec, — xol viv uy voUvov vUv dà 2xetvov oneg- 
yóptvor zo?c uzvéuaoi, ToUrO uév 9iguntvoyrec voUto Ó£ ye xci 
vnigyvovuevo. nagéneidoy otc z01Aoc, xol uuALov vo? énis- 
Aovc. 9v 07 óoruégat nÀéov uaAasibóuevor onowlav oU 21900i- 


50órvat zagsiyov rotg &ALoig. —mÀmgv xoi Tic utvofloAzc alo9avó- 


2 5. e ' , á , 1 ^ , 
p£vot ovx &yov 0 vu xol tQUsttxv* uovovc 76g rovc ozevüouévovg 
c , 
vazthóuflavov acbeoOot, xàxtlvoig 007uégos 7104100 ztQooeví9evro 

J - ui y ' , e M ^ 
Oc ToU xivÓvvevttv. — 200» Q& xol vtvec ot z022 xos(rrova TOv 
E] - , [T$ , - , , 
iy TQ moléug yyotrro Qévarov ZG ngocÓoxtpuérgc, d xaJv- 


i0gdvro xai ngoÓoO:itv, xolácsoc, xol ürvréyuv dià vaUta Qi 


zéAovg ij9ehov. (13) énmàeovéxrovv Ó& uüAÀov oi xal à $zi0Q 
v0U vvQAorTTOvrog ngoflalÀóusvon — xol "r0 yàg" Qyov *O(- 
€ » 9 A - 2) - - 5 2 - »r 
xci0v 7uiv nzéngazrat &mi v() GAÀodazQ TQ, tt xüxevog em, 
d Aoc; inar, Ot&üpevos ér(9euev onig aDvoU vg vvyóg, yv- 


i5roixag xul a)rà và yvycws mgoflalÀóuevor, ig 0 cc9sh Ó dig 


xeoac zueréogac xavaquyor, viv ueroflalóvrcc xovangocut9a ; 
zi 0" Zuiv elg &noXoylav ngóc vo?c ueuqouévovg 2ocizo« z90009- 
civ; Urt moQOrQvve uj JéAovrag; àAÀM wuiv yuoutvog nig 


blandimentis plausibilium sermonum aliquantulum initio labefactata duritie 
quorumdam e montanis, accedente vero larga missitatione munerum. ve- 
hementius impulsa, vix tandem loco cessit, placida docilitate succedente 
ac plena promissione veri in imperatoris obsequia studii, auro, ut solet, 
distrahente concordes et studia invicem votaque committente prius unani- 
miter conspirantium, ea ratione traxerunt in partes multos, et in iis ca- 
pita ipsa nationis, auctoritate illic et existimatione principes. quibus- 
cum utcunque isthaec arcano tractabantur, et ipsi sedulo celabant, tamen 
cum in deliberationibus de bello et in omni occasione similium sermonum 
ii molliores in dies se praeberent, suspicionem aliis moverunt quasi pro- 
ditionem meditarentur. moxque suspicio in opinionem transiit, idoneis 
extantibus mutationis signis, unde non parum conturbari contigit pleros- 
que, videlicet existimantes sibi cavere solis ac salutem dumtaxat pro- 
priam pacisci eos qui cum imperatore tractarent: caeteros omnes irae ho- 
stium expositos relinqui. eo valuit huius periculi metus, ut multi quoti- 
die ad eos qui tractabant se aggregarent. erant tamen qui mortem in 
bello minus acerbam ducerent malis suppliciisque, quibus se subiiciendos 
expectabant, si aut ultro cederent aut aliorum dolo proderentur. quare 
obfirmabant se in sententia resistendi bellandique, quoad vincerent aut 
caderent, (13) maxima horum pars erat miserantium caecum quem apud 
se habebant, et factu indignum contendentium illum, quicumque esset, 
prodere. quo enim, aiebant, iure alienum hunc, sive Ioannes est Lasca- 
ris sive non est, hostibus eius ad cruciatus et necem acerbam dedere- 
mus? postquam enim pro illius ad nos confugientis salute capita nostra, 
uxores ac carissima quaeque in discrimen misimus, si hunc modo mutata 
repente sententia destituimus, quid nobis ad defensionem faciemus reliqui, 
quominus ab omnibus proditionis perfidiosissimae damnemur? an dicemus 
nos ab ipso nolentes impulsos coactosque? at nobis iam antea paratis et 


P 132 


P 133 


C 


D 


200 GEORGII PACHYMERIS 


óeozórov n&oytw énéorQ. | OAM Ovi và xa9^ Zuüc »v capui 
xavéorrotr; àAM qui» ye ngo9vuovucvoig uüAXovy 3j voto u£u- 
vjorró vig. 0À2 Ort. onexgl9m zóv faciín xol ngocuérevoe ; 
xol ngürov uiv vig oidev àv àAn93, ravra; Qüov a)voic GAÀov 


àycl 00 GySoUc iuqaviGur xol ünovüv, s énovotuty, 3) 100-5 


vov üÀÀov üvro éxtüvov onoxgwicgo. — tiva i070 xol zobro. 
zv nüci uiv 7) o9 mAslovog &peoig, xol &yanqróv uiy advóv 
fkacroy ürvvra cÓv onovoolóusvoy wvüv xaÀOv cTvyyüvu», 
0" o)v, àAAà xol v0 QoxoUvra usyoAivic9o0t uolgay 0) viv vv- 


govoav qukoriuíag Lya. — vl obv éavvoig ügfusvor uéugsadat, 10 


cvyagnacO soi ovztc xol xivüvrov énovgyouuévot ,' uduov éxci- 
vo ngoorolBouzv , xol Gysi voU cube ueylozo xwóvvo nsgifda- 
Aousv; &AÀcG ve, &h xol ot à noyyóAeno níngaxron, vÓ yoUy 
eyiuo víjg ixerelag ixovóv xol vóv xóxizov owl. | o008 yàg 


ü» Tí naJty éxdvov, 01A vl zowiv ü&wv quüc ngocxontiv." 15: 


- - - , 
TaUra TivUv AsyÓvraw iQóx& Til» dÓoSd» Tí ucyOla, d zora- 
zQootvzo vüv ixérqv. — «ol v0 uy Oujvexüc sroAsueiy (xol yàg üv 
^ - , E 3 
&vüyxy voUr. sivo uu?) neguyevouévovc viv züvzQv , v0Uvo Ó^ djv 
5. ézavcüv P. 15. à» ] às? 18. zeoiysvopévoig ? 


gestientibus pro domino iniusta passo vindicando pugnare supervenit. am 
illud causabimur, eius gratia perturbatas res nostras esse? atqui nostrae 
verius praecipiti ad novandum audaciae quam huic culpa istius tumultus 
imputabitur. an quod se imperatorem esse simulavit, et ut tali sibi suc- 
curreremus oravit? primum quis scit simulasse illum, et non esse verum 
qualem se nominat loannem? et cui certo poterit constare illum alium, 
quem ostendere nobis se paratos aiunt, custoditum apud ipsos caecum 
adolescentulum revera loannem esse Lascarim? deinde esto ita, sit: 
tamen isti culpae, ne à nobis tam atrociter vindicanda videatur, magnam 
partem detrahit invidiae innata omnibus et late communis cupiditas au- 
gendi fortunam suam, praesertim ingerente se crescendi occasione et stu- 
diis hominum ultro ad maiora vocantibus; quo tempore quis non venia 
dignam existimet ambitionem eius qui regnum a volentibus delatum non 
recusaverit? quid igitur attinet nobis culpa solutis illi crimen impin- 
gere? quem utique absentem desideratum, occurrentem evectum , ac si 
quid in eo deliquit, peccare a nobis coactum tueri potius et servare de- 
beremus quam, quod sine iusta vituperatione nequimus facere, gravis- 
simo illum periculo exponere, sitientissimis cruoris eius ipsum hostibus 
condonando. atqui vel atrocissimi compertum convictumque flagitii pessi- 
mumque palam caput habitus supplicis, fas ac verecundia confugientis in 
fidem atque asylum protectionis nostrae, praestare intactum iminunemque 
communi humanitatis officio, deberet: neque enim tunc tam spectare opor- 
teret quid eum pati iustum esset, quam quid nos facere deceret. talia 
quidam disserentes persuadebant aliquibus non posse sine summa suae 
gentis infamia prodi ab ipsis dedique hostibus supplicem. iidem tamen 
anxii secum inquirebant: quid igitur agendum? utrum pugnandum sem- 
per? id quippe necessario consequi ex proposito perseverandi ad extre- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 201 


dó/yorov) dc xwóvvüd:g xal dAAwc 0v ümgenig üánéheyov, c0 
0^ ai9ic xavangosuévovc zv E&vov anéy0to9va énluopoy £xgrvov 
xol üdixov nóvrg mgüc vüv jxovra, sl zi0Ttv0GG xtlvotc oqá- 
Coro.  7( voi xol 77v uos» zc90Uvrtg ovrv uiv üntimov ui] 
$7:000100vot, a)vobc 02 oaéróso9at oUroc, sl Séloiv* d 0' ovy, 
àAÀà dà vovg udysoSo: cvvtriÓtvro. i» vocojvrQ ovv coU 
xcigoO voifopévov. xul vv uiv urddv 5yóvtov noii» 1üv Ó2 pu P 134 
zt üzoxguvéiG9on , 0 uiv E&vog &veizo. geoyav noc Iégooc, otc 
0 Zcav onooyéctg magà vOv 1/0: xal cvyOtoleu , ianévdovvo 
107à zi0:à Aoflfóvreg v0U uj maJév. oi Ó2 voig onovdoig ngóc 
àxelvovg djutgoOévreg voto UAAoig xaxüc xol &mmvüg nooctpé- 
govro, xal zgocer(uovy Lzuícig o? qogryraig xol uilbooww 7| 
dor éveyxiip Pxelyovc. 10 O^ BPAajvvay Pxü9tv PogiLovrac, 
Gopevor ü» elg Tipoglay peylovry noásovrec, Oucg ixwvorro B 
159órrüv, QU) xol vüc üxgag égmnovv üvügüv vüc Oópuüc Tüv 
Iltgodv &véysw Ovvoau£vov. | vara. negl rotg Toixoxxiitag xol 
v0)g ro) LvyoU Oungozóuevo: àveyagovy n^ olx. 
14. 0 uéyrow zipl óv zuida "Ioávvgy ovufóy, uty- C 
070» ür» 7| (Ort xQuflijycu, txmvovov yyove xol) zarQuiQym. 


15. égnuoizv ? 


mum in defensione pueri, nisi, quod sperari non poterat, una ipsi nec 
magna gens universum in se coniuratum imperium vincerent, ac ne si 
quidem posset succedere, tamen tentari conveniret. hic vero cum ad 
unicam oblatam componendae pacis rationem referebant animum, ad de- 
ditionem nempe pueri hospitis, abhorrebant atque aversabantur, potius- 
que propendebant in anceps damnosumque consilium bellandi ad extremum 
periculo quocunque. inter hos multorum aestus, cum longa perplexarum 
deliberationum mora certi consilii nihil expediretur, caecus advena, causa 
tantorum motuum, dimissus ad Persas fugit. qui porro ex montanis pa- 
cisci cum nostris et arcano tractare dudum coeperant, ii foedus iam pa- 
lam icerunt, receptique in gratiam, cum essent, ut dixi, et multi et 
raecipui montanorum, reliquos infirmiores illius gentis irae ministrorum 
imperatoris obiecerunt; qui eos acerbe crudeliterque vexarunt, spoliantes 
intolerabiliter miseros, et multae nomine summas ab iis pecuniae maiores 
extorquentes quam quas, ne venditis quidem quae habebant universis, 
possent conficere. nec ulla imperatorios misericordia tenuit ab iis exter- 
minandis et exturbandis sede patria in ultionem rebellionis: sed ab eo 
consilio illa eos cura revocavit, quod providebant fore ut his inde pulsis 
nemo iam esset qui iuga illa, propugnacula Romani limitis, a Persarum 
assidue illis partibus insidiantium crebroque irrumpentium incursionibus 
tuta praestaret. his circa 'Tricocciotas et montanos gestis Romanae co- 
piae domum reverterunt, 
14. Caeterum quod puero loanni evenerat, maius utique atque 
atrocius quam ut íaceri posset, ad aures patriarchae quoque perlatum 


D 


P 135 


B 


202 GEOROJI PACHYMERIS 


, ! 
6 0* áxovoac ey Qai &i9e a)v GyyeMov,. ual o)x eiyev 0 vt xal 
t f - 
zQó£or, ot0à xaJexrüg 5v QÀvwv. tira uj xglvag àoqoeAag 
- , * - ^ - 
éavtQ) nl vow ratG nodSeot ouonür xal pij éne&iévoa éniciuivza, 
, , 
zgooxaLsoüpévog vo)g mépl a)TÓv (cQGQyoc, xol dev oyeriud- - 
- , ^ 
cag: 70 zQüvov Oc yÀcvacOt(c, xol Ovi vÓuOL xoaraqQoroivro 5 
9:08 Oià vijg vÀv guo» noQufaclag óntgeyavaxvijouc y, 1éloc 
vl Odi mouiv xortOxÍnttrO , (0g Qu) qptU0og: GÀg9elag xaraxav- 
, 1€ , , J ,It b) , -" 
X5nooiro xol 0 GÓuxrcac xsgdalvuv Ó05or Gvtyouévnc vig Ot«nc. 
* zó yov 2E Zu» Ln, Uv éxelyg negusoyolg, Oixoiov ylvc- 
9 € » - ' , :] j - 4 Ó js ) o» 0 
09ot, cg üv 1() ntQgl vovrow Óyavaxtiv puconórggor dóSouev." 4 
raÜTa TOU naTQuéQyov Acyovrog ón5y9ovro uév oi negl txeivoy 
ixvóncc xol üntotoyovy và ningoyutva, 10 0d nüv 2n? Puslyo 
- , c ^ 2 c 5»! » 2.. 
xtio9'ui OuotoAóyovy , Gc xol atvàry éyoutvov, a vi üv Gelvo 
, c 4 
xal Óó5o. | 0 Ó& Ogxcv )xvov» xoraottvüzog, xol pvngo9dg 
et ^- 
óncg &umtOolvro xol &Alor ud) oto Te zttgüvvetv và Opcouoouéva, 15 
T T7 - 
avr0g vÓ tlg Pxivov qxov mouty &vto£yero uóvoc. — n3av o? ot- 
- , - , e 
pmocóg oqüvray otro (ov02 yàg GEov)* 0cov 0^ $ze xarà 
^ , ? , M ? » , e A 
qjvxiv mgvvev, ovx éggoOvUpu. 70 Ó' vv nàvtwG UntQ Oi 
Tic uoyolgag ToU nvévuoroc ylvevci, 0 d0Ti Quo. toU cog 


est. is porro acerbo consternatus nuntio aestuabat animo, quid ageret 
incertus; nec teneri poterat quin se in cuncta palam luctuosissimi do!oris 
indicia effunderet. deinde ratus haud securum esse sibi super tali faci- 
nore silere nec iustae id animadversionis ulcisci vindicta, convocatis. qui 
ad manum erant praesulibus, graviter conquverens primum se delusum ir- 
risumque, tum foede contemptas dei leges nefaria violatione iuramento- 
rum, indignitatem horrendi flagitii exaggeravit; ac denique deliberandum 
proposuit quid tali occasione se facere deceret, ne mendax perfidia. de 
conculcata veritate impune gloriaretur, neve grassator iniquissimus opimo, 
quod immanissime rapuerit, spolio gauderet, connivente iustitia divina; 
quae. si suis, ut plerumque solet, incompertis humano ingenio consiliis 
cunctetur, tamen nostri esse officii non negligere quod possumus, sed 
saltem demonstratione aliqua insigni mundo et posteris testari non sane 
probantibus aut tolerantibus nobis, at vehementer indignantibus et dete- 
stantibus, tam atrox scelus fuisse perpetratum. talia loquente patriarcha 
exhorruerunt ad mentionem phanaticae crudelitatis qui aderant antistites, 
nulloque non signo declararunt abominari sese totis animis facinus adeo 
execrabile.: adiunxerunt, decerneret quod tali occasione fas et aequum 
poscere putaret: comprobaturos sese ac pro virili secuturos. ad ea ille 
gravi, ex alto pectore ducto gemitu, recordari se testatus qua religione 
iurisiurandi sese omnes adstrinxerint ad statim vindicandam vi et manu 
perfidiam, in utro Augustorum existeret, alteri contra pacta conventa in- 
sidiari ac grassari in alterum audente, addidit, quoniam appareret deesse 
facultatem caeteris iurata exequendi, se quidem quod esset in se factu- 
rum. non stricturum autem sensibilem gladium in corpus ac iugulum sa- 
crilegi (haud enim id sibi.convenire), sed quod suae potestatis foret, 
minime cunctaturum exequi, utendo gladio spiritus, quod est verbum 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IIT. 203 


, L2 
ducigefy vÓ» ü£io» xol v0» Qvüiiov, xol rüv uiv e)Àoydv, TÓv 
0 éxnéunaw Tij; 0lousAslag ToU ocHaToG 00 XQuoroU. Taro 

, 23 c , - » - * , 
orjoac x«J' égvzOv, vOv GAÀow TQ uiv Óuxolq Óvocnovuévav 
1G) 0£ qofisg avazs)Aopévoy , qu) xol &veücovegov &zepyáocuvzo, 

-A ce 3^ 7. 3 , 1245 3 9 , ^ 
5néuyac exeivog Gua ve 0Aéy yet Got oavra xal &u^ tuqéor Tr» 

- , - , 

TOU zvtrpooc couv 10v ügogiouóy, | évzat O6 «6 xal uéuworro 

- , 
vog yeyovóOiv (0g oU xarà vQOmOv ytyovógi, xol vz:gamoloyy- C 
omiro Tí» ngo£ávrQv náltw wg ovx 4AÀog moii (yóvrcw. — xol 
73 uv u£uic, 0i 9l; vÓv ÓOcopüv iqij«e voiz v09 xA5gov qyáA- 

10A«v àxzlvov yágw, dore ot xol xoiveéty àxelvovg 0i vÀv iegiv 
- - aw. M £e 2 J 2 2 1A 
THerQv, a)T0g vt Tüg iegüg a uvoraywylac, ig! aig dj» 
dgióAcnc Óv Ósouoic mvevpavixot xaTtyOuevov uynuoyevec at. 
, n 
7j 0^ nl ro?voic &aoAoyln, 0r. aUrGQxOG ts vo10U1Q npoccnq 
^ - , c rJ , , , 
và vic imuteoscc, cc & xol ngocer(O9evo nÀéov, xuovyteven D 
, ^ , ^ XC , -^- 
i150vyxcyvaQUt vTÜ n&vrO xoà TOY Éuncdoxleov oguíiporv, xai Ti 
xal nagáAoyov ngofzvas vo Bacikéog ánavdadícavrog, s yàp 


&. dvciü£ersgov? 9. $gxs P. 14. zoo:zíOQeiro P. 


dei, ad dividendum iustum ab impio, et illi quidem bene precendum, 
hunc vero abscindendum a Christi corpore. haec se plane facere decre- 
visse cum ille significasset, aliis ob manifestam rei aequitatem improbare 
non audentibus, et terrore tamen haud dubio concussjs, ne diris omnes 
suppliciis, satellitibus ab irritato anathematis ignominia imperatore im- 
missis, conciderentur, paíriarcha pronuntiato palam et merita severitate 
obiurgato Michaelis Augusti scelere, ipsum, legitima prolata talis iudicii 
formula, spirituali sectione a communione Christo credentivm rite resecat. 
fuit in modo ac circumstantia quadam huius facti quod iure quis repre- 
henderet: sed nec defuit quod ad excusationem contra vicissim allegare- 
tur pro sic agehtibus, quod aliter vix possent. inconsequens videri po- 
tuit patriarcham, excommunicato nominatim imperatore, permittere, quem- 
admodum fecit, clericis ut consuetas pro eo preces palam in choro pro- 
nuntiarent (nam hoc erat ipsos cum eo in sacris communicare qui a com- 
munione abscissus fuerat), tum praeterea patriarcham ipsum per se ope- 
rari rei divinae, in qua sciebat honorifice memorandum eum quem diri 
anathematis vinculis irretisset. verum ad haec dici potest merito visum 
sufficere debere in tali persona severitatem animadversionis, quae aliquid 
e summo rigore remitteret: periculum enim fuisse, ne si vel pauxillum 
plus acerbitatis admisceretur negotio per se odioso, cuncta statim modico 
momento in perniciem praecipitata confunderentur, quemadmodum in Em- 
pedocleo contingebat globo, quem ventis compressis et sopitis foetum si 
quis imprudentius contrectaret, ex eo repente procellae immanes cuncta 
late conquassantes erumpebant. nam quo non erat verisimile prodire im- 
manitatis posse efferatum nimis acri contumelia, irritabilem alioqui, ad 
haec summae potestatis sibi conscium imperatoris animum, cui tenendo 
dum vehementi cupiditate raperetur, infirmos esse verecundiae cancellos 
atque oíficii satis erat experientia compertum. sane si non fere patien- 
tius domus magna parvum infortunium quam domus parva cladem maxi- 


204 GEORGII PACHYMERIS 


Ovaysgic udyav of«ov puxgàv Qvovvylav 0éyso9oi, (onto xol uu- 
xgóv ueydAmv, ÓÀÀ) oi» «0 Tijv ueydMqv Ovotvylav vi ueylovqr 
oixq éntwoTt£00U00» Uu) xav, vÓ elxóc éxusDuy9etonv xaSvquévot 
vijc ünvelac o?x 0Ayo. fcpeev &v..— Olülnoótc vata xol 9oi- 

E vat Ovéorov xol nAávo: 'Oü?ooto: uogrvoroovow. | oUvo uiv5 
ov ToU zttTQuéQyov uerelOóvroc v0 voU [faciie vóhumue, exov 
3) 94v O£yevos vij» énivlumouw 0 xoay , xul vónov Oujobc v 
duxal Suud TovyaLev, oUre uepgopuevoc (o) yág oi Ev), 
xol T tic mosso c6 sycv &mtloytiro. —Opuog v üqóxvowg 00x 
dyvodv xoztyópevoc 7jo£uo Oiéqege viv ógyi» , xol xougüv ueva- 10 
volac &jva àg* à viv avjydorow Ofzao9oi. — dimit yp cg d 
puxgóv T0vyoac, srt ueroyvüvot QóSac vay Avotv Cyvoln, fue 
a£ 06 zagavrixa xol 7) ovyyooroic. 

P136 . 19. Iuda vo xol uxgüv Énoydv và avvoU Pugavrev. 
ó 0" oiv oc voÜ ovvtO0rog d Ocio» vi» xagülav ifilóoxtvo, 15 


b! »v/ » - - - » 
xal. vaztitvog TUM xüv v cofogQ c/c fa«cusluc cigsodus 
^ " ^M EJ 
ztgovvotiro, ig^ « qu) xovagoovovusvog xol vOv Gvoyzaluv 
- , ^ 
&morvyyüvot. — 70 yovv vavvixóv inÀa , xol ai vQujQétG TOiG Vr- 


coig ztQocioyovaoot ovx 0Atyac ixelycv djpovv , xol nagavzizo. a 


mam tolerat, quis neget prudenter factum ut de maxima in familiam po- 
tentissime regnantem necessario immittenda calamitate, quantum posset, 
detraheretur, et adiungerentur delinimenta quibus amarities temperaretur, 
ne stimulis iusto acutioribus ira concitata eífferretur in desperatum impe- 
tum universa secum pessum in exitium trahendi. testes huius rei Oedi- 
podes, coenae 'Thyestis et Ulyssei errores, extrema omnia consilia, in 
quae priscos heroas nimis acribus praecipitatos iniuriis tota queritur an- 
tiquitas, responsantibus hodieque tragicis scenis. itaque patriarchae nune 
quoque istius suae moderationis hic fructus constitit, ut imperator suum 
facinus anathemate diro vindicatum aut tulerit aut ferre simulaverit pa-. 
tienter, ac volens nolens submissa ferienti cervice, dans locum iustae 
irae, quieverit, non murmurans de poena, sed factum ut poterat excu- 
sans: cum enim non ignoraret talis se compertum criminis quod nulla sa- 
tis posset defensione dilui, si quam intus in animo adversus ulciscentem 
iram concepit, prodere saltem distulit, in praesens contentus leni responso 
spatium ad poenitentiam poscere, qua promiereri veniam posset, sic se- 
cum subducta spei ac rationum summa, post brevem obnoxiae quietis mo- 
ram, si velut iam datis satis illustribus poenitentiae suae signis reconci- 
liationem peteret, voti statim se compotem futurum, quippe mox ab exo- 
ratis praesidibus sacrorum libenter redintegrandum in statum pristinum. 
15. Hoc consilio se ipsum cohibens aliquandiu suas sibi privatim 
res habuit, luctui indulgens, vero fortasse dolore, quem utique vermis 
conscientiae, teredinis instar ossa intime rodentis, cor depascens animo 
penitus infigeret. inde habitu tristi demissoque maiestatis imperatoriae 
deprimebat fastum, cum eo tamen ut simul caveret ne in contemptum 
perniciosum rebus suis ista humilitate caderet. quae igitur opus erant 
non omittens vel tali tempore curare, iussit prodire navales copias; et 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 205 


&Ao$co. qgovgoic 7oguAlLovro, xol Populo; zgoctxrüvro ai B 


^ € - 

"atzlvoig dovisiovoa. — 2E (v GAigxouérg uev Vyvyooro Noc, 
cigovuévg 0à llágog $«ovtr0, zal Kíog zal Kdágvoroc "Dot 
xarà xcigo)c idiovc ovyelapflávovro , xol o)v GAXowg; Gxoa. Ie- 
5lonovvjcov Gugl Moviuflaoíav oàv Znógty wol 4axt0uiuon 

vn "Pouaotoi yévorro. 
16.  Tósze voívvv zoic G0cÀgoic Zyyaglsuc và Óvoixá , và 

, 3 , ^ E] ^ ^ , , 
piv. 0tonózm Toüvvy vüc &vazoluxàg nagadobc óvvdutig ovvéua 
TQ ZuvOux và xarà yz» ngocérarrs utriéyon, xol và vüw A- 
10Avgu)ov utJéntw» xol CTowfalhav, xol và voU llgvao? négav, 
7v iüluc "EAM40a Acyouérgv, xavarofyav, vi O:onórg Muya 
- 2 ^ 3 2. e » - 
z0ÀeuoÜyra ovtóé yàg 2» avvQ ngoqecízsoOo:t 0za £St) ztov vic 
zo:Qíóog üvrog oU flacikéeg Óuxcio?v? üv xüxtivog và u£gr xa- 
Téyuv. TV ÓÉ ye ocflaavoxoéroga Kwvovavzivov vavolv duffifii- 
15cac éni Moviuflaciag &xnéunt, nagadoDg xàxilvg 0co» 7v ix 
IMayzddvog "Pouctov ,| xol v0 IIsgoizóv &nav*. 20 yàp "TIvadaxóv 
pi 4guólov ngüc udynv "roluxsv Ó Ósonórzc ovventgéoetro, 
-— —- * , ^ * X LE , 
ovrioav 0à 1() u£v dtozozy n02Àol uv xol &AX0t Tüv utywzávavy 
xol 0 Kavraxovinvóg lios 0 xal uéyag iy $azépq xovooroi- 
20Aoc, ot &veyuol àxelvov T'agyaveuirat, xol GALor Ovyvol ex aic 
, - ^ , -— , 

Óvosuc vQ fiacihz mgooyoQrnoavitg, TQ) ÓÉ ye acflaovoxoüzopi 


triremes ad insulas appulsae non paucas earum Latinis antea subditas re- 
cuperarunt, captasque statim praesidis impositis in Romanorum posses- 
sione firmarunt. horum nuntii successuum alii super alios advolantes me- 
rita gratulatione excipiebantur, dum referrent modo Naxum occupatam, 
alias expugnatam Paron, Ceon ac Carystum quoque cum Oreo subinde 
capta; et ut caetera omittam, montana Peloponnesi circa Monembasiam 
cum Sparta et Lacedaemone Romanis ea expeditione subiecta sunt. 

16. Porro tunc imperator suis fratribus Occiduas provincias com- 
mendavit. ac Ioannem quidem despotam copiis Orientalibus et Scytharum 
auxiliis instructum terra gerere rem iussit per lllyrios et 'Triballos, at- 
que ultra Peneum regionem proprie Graeciam vocatam incursare, bellando 
adversus Michaélem despotam. cui iam dempta erat illa excusatio, qua 
prius, cum provincias illas repeteretur, excipere solebat, Parum conve- 
nire imperatorem, qui urbe sua patria et imperii capite careret , membra 
ila et partes eiusdem quasi corporis extremas requirere ac longe perse- 
qui. sebastocratorem autem Constantinum impositum navibus adversus 
Monembasiam mittit, tradens illi quantum Romanorum prius in Magedo- 
num regione militaverat, et universam praeterea militiam Persicam. nam 
ltalicum exercitum, haud aptum visum bello adversus Italos gerendo, 
loannes despota secum abduxerat. cum eodem porro despota comites ex- 

ditionis iverunt alii quoque multi optimatium, inter quos Cantacuzenus 
lichaél, qui postea magnus conostaulus fuit, illiusque patruéles Tarcha- 
niotae; insuper alii, qui frequentes ex Occiduis tractibus ad partes im- 
peratoris transierant, sebastocratorem vero sequebantur cum alii plurimi, 


Lj 


P 137 


B 


c 


206 GEORGII PACHYMERIS 


&ÀAor Te nÀtioTOL xoló uéyag douécovixoc 0 QuASC VMI0C, oUv 
a):Q Óà xol 0 IMaxgnvóc, 0v nagaxouuutvoy 6 spar dy. 
v0 ÓÉ ye vavtixüv- EnÀa 0E zpoc ec VgxroDgov , xàv noAXotg cü- 
* - 
o:0yü. yt 0€ vovro 0 QuAuyJQonzvóc ó nooroorQéroQ AAé- 
D £c, &»79 ytpagüg xol yevvotog, nagd vocoUrov slgyóutvoc vd 5 
peyalodovx&to osuvéveoOos GEuouat zuo. 000v 1j» G1Àoc eni vo 
dEuuaroc, 0 OU nolo ziáoxogi oO Baciléog adrá0elgoc, 
»^. » ' * 3:33 - , ; 
&Sugoc 705 xol nagnÜz«Oc ni vc Kovoravilvov xoO19usvoc, 
Boviaic x«9^ Tovylav vQ Backs vic vüv xod qgoveidog c. 
212A h e / k : b E] , Tis. 
&vOy edens Borm Ó usto yt — &yyi0TEevOY 1010 
Bacikeét* vóv yàg éveyibvy exelvov 10v 1jc IMág9ag vióv IMityaz 
E yagflgóv eiyev ini 9vyovol. — Ó yoUv vowzoc xaztiys 10 nAdtuoy, 
& ox 2* , , P] e 4. 3-7 
xal 1jpoc éGagrvOutvog oróÀov ünénesv, Opec Ó' éovozegov 
Savóvvog vov 2düoxogi v2v oU ueyüAov Óovxóg Glo» nagà 
J 2 P] ' ^ AN 34 c c , i 
Beci.cog dg àuoif» vv xóntv cufave, óc Qn91otva. 15 
4AX' otro: uiv vguyij xoopovuevor àvà uépog và zavà Ovow ue- 
- | € ' , - . , - . 
 O4nov. xol 0 uiv Otonóvgc TQ lMuaonk Ó:0nóry ndys, xol 
, ^. ^ ? , c , - , | 
P 138 d»vexaAtivo T5» éxtlyov yoga» cg nàAot 7j BaciAelo. zQ001/x0vU- 
c&Y. 0 08 elye uv ngóssgoy zgogaoitso9ut , xol engogaoitero 
, € E] 7 E) - - ^ - 
zidavoloyovusvog, wg ovx vüyxy Gvr00 TOU fauciéng TOY v7jc 0 
Bacislag 9góvov (6 Ó' dv 7j Kovoravzwo?zol) qu?) xavéyov- 
vog ojióv dmaitüg9ot TÓ Àtnov: ümowvqréa yg evan. uüÀAov 
' , A] QN, 0413, M LI , c 2 
züv 9govov vovg [roAovg ?] Exelvov 1& xavó Óvow, oU Gvng- 
tum magnus domesticus Philes Alexius; cum ipso Macrenus et quem im- 
perator cubiculi praefectum habuit, classis navigavit a vere ad Arctu- 
yum, et multa cum successu tentavit. ductabat illam Alexius Philanthro- 
penus protostrator, honoratus vir et strenuus, designatus iam dux ma- 
gnus, et dignitatis istius titulo atque usu in tantum abstinens, quod vi- 
vebat adhuc alius illo magistratu insignitus frater germanus Lascaris se- 
nioris Augusti, effoetus iam senio et fere decrepitus, in quiete quam ae- 
tas extrema poscebat, consiliis imperatori opportunis ad commune regi- 
men cooperans. affinitate porro Philanthropenus imperatori arta coniun- 
ctus erat, quippe qui Michaelem Martha imperatoris sorore natum, col- 
locata ipsi filia, generum haberet. talis igitur vir navalibus praefectus 
copiis classe primo vere instructa navigavit, et Lascari paulo post mortuo 
magni ducis dignitatem ab imperatore in praemium laborum accepit, uf 
dicetur. hunc in modum trifariam instructi fratres et necessarii'impera- 
toris in totidem Occiduarum partium tractus moverunt. ac despota qui- 
dem Michaélem despotam adortus repetebat occupatas ab eo provincias 
ut olim ad imperium pertinentes. eae cum antea reposcebantur, solebat 
ile plausibiliter causari haud tempestivam repetitionem istam esse: nam 
quid attineret imperatorem sede ipsa imperii, urbe Constantinopoli , ex- 


clusum de rebus tanto minoris momenti recuperandis esse solicitum ? re- 
ciperet primum ab ltalis solium regni, tum sane de regiunculis istis Occi- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III, 207 


vgufvovg nágzav. xol uólug 6gitouévovg Ocoookovixg. — rowxUTa 
- 3 - , , 12 ^ , e € - 
yovv &ntAoysito zg0reQov.. T0z6 06 (A1. yoga 1jv ot yoveig éxe- B 
yov nzóvoiu xoi tógiio: xal póvov ov7 oita0t o1áLovtec mQoOtxrug- 
cayr0o xal x1ioov xazénov voig aci0t, nüg üv xol Óuxaíoc ànci- 
5 101. 2noÀq5; Troàoóg yóg  &geigovuévovg xol u7 'P. 
vovutévog &noÓg7; roiovg yÓg  éGgeigovuévovc u5 Pae- 
- » 
pualovc, xorà.TÓ Ólxatov xol roig éE éxeivtov elg diadoyz» xava- 
- * 2 - x ^ , € 
Aznev cog ogéregov. xÀgov 5 àgerig* sv y&Q xoi ÀAekéyOuu wg 
329 E] ^ ^ - , b , ' e 
otjiév ovÓsv0g nÀZv TOU Oz 0vÓGLovrog xavà zO0ÀtuoY. — xol ovvQ 
- , , 
pé». Quiuquaflgrovvzov à "Poualuv vd d:onózz] ovgorevuaza C 
i0xarevQífovzo, 0 Óé ye osflaovoxgézcQ 27; IMoveuftaoíg xal voig 
négi& ngoaxadzusvog xa97egurodg noLéuovg ngàg 10v IIolvituv 
9-4 e ' ^ E] ^ - ^ , - A 
yet ug08 yàg &oxto3ui v uége vic vijoov, nácav 0é xga- 
- € , » , », , ^A 
1500. JQéÀAo», Unágyovc iyuv v0» ve uéyav Óouéovixov 1üv Qu- 
LÀ , L4 » 3 
Aájv. xal 10v nagaxonuuivov IMaxonvóv, cg óv ZyawiLero. p 
15(17) Z» 9' sdoxpv 0 napaxoquspevoc, xol nag" iy9goig E 
, 
üvoua iyov éni orgoitg xal 0 qofigüv iÜtxvvuevoc, dore 
xal voU csflaovoxoávogoc àxci9ev énavalstSavvog Vortgov ovroUg 
yxavaAsiq9a xal vo) crgortvuaTog CQyav, xol 07 uayoué- 


duis ab se reposcendis cogitaret. nec porro istam rem, quam dixisset 
omnino praevertendam , facilem aut brevi transigendam apparere: [talos 
enim tam procul esse. a reddenda Romanis imperii metropoli, ut etiam 
spe non prorsus vana maioribus inhient, et adeo non contemnendis sint 
viribus ut eorum ditio aegre "Thessalonica finiatur. hac, inquam, eius 
omni, qua prius se iactaverat, oratione nunc sublata, illud modo pro se 
allegabat, regionem se obtinere quam patres sui laboribus sudoribus ac 
tantum non fuso stillatim proprio sanguine parassent. hanc hereditatem 
ab ipsis ad filios transmissam possidere sese iure quam optimo. quorsum 
ergo ipse illam inique repetentibus relaxaret? sane si reddenda. esset, 
iis potius reddi oporteret quibus erepta sit. non autem Romanis, sed 
Italis prius iure belli obtinentibus terras illas vi extorsisse maiores suos, 
quorum se posteros ac sobolem frui, quam legitime crevissent, heredi- 
tate ac patrimonio virtutis, quis non fas et aequum esse fateatur?. vere 
siquidem dictum illud ferri, nihil cuiusquam meliori iure proprium censeri 
quam quod satagens quisque ac periclitans manu sibi ac Marte quaesie-- 
rit. inter has utrinque in longum procedentes sua iura hinc atque inde 
allegantium eltercationes copiae Ioannis despotae ductu militantes tempus 
rem gerendi contriverunt. at sebastocrator Monembasiam et circumposita 
obsidens loca quotidie cum principe pugaabat: non enim ea quam Ro- 
mani iam occupaverant Peloponnesi parte contentus, universam subiugare 
affectabat, ad id ipsi pro virili cooperantibus quos sub se habebat duces, 
Phile praesertim. magno domestico et Macreno sacri cubiculi praefecto. 
(17) in his sacri cubiculi praefecti praecipua erat gloria, iam apud ho- 
stes celebris fama peritiae rerum bellicarum et eo nomine ipsis formidati. 
unde sebastocratore illinc postea recedente, is ibi cum Phile est relictus, 
ut exercitui praeessent. qua in praefectura cum saepe prospere pugnas- 


208 GEORGII PACHYMERIS 


' wove moAÀóxig uiv edazoystv, ulav dd ye aqodérrcé «gavqovos 
xatà n0Àsuoy xal Quqozégovg.  vóve volvo» im^ üMyov xave- 
P 139 youévov àv gvlexoig ó uiv ufyag Qouéorixog &noOvoxa, 4 
Ó' éxelvov. nev2sgà, EoXoyla. Quvà. nola «à (laoiet ngooayyéh- 
Àovoa cg zQodg: uév ó nagoxonipuevog và» àxelvnc youfigóv, 5 
xal cg inizrÓsg xoavr9sly xol ovroc sic nóAtuov, ügUoocv fó- 
9gov TQ ovarQutyyQ, xal og &An9Gc inl voUrorg xuvryoptiat, 
Aéyovc yov xol cvugwríag ngóc züv lloiveGrv Aaufiávaw v3» 
voU 2d&cxogu Osodwgov voU (laciéoc 9vyavéga. (xsyrowro yàg 
ToU &vUgüg) ixeios Oudyovoav , xol usv! otvüv civau zc podóvra 10 
B zv» j0gav, xol àvringáritv TQ (nci. varo Afyovoo xai 
ys ngoori9eioo 1; EUAoyla ngüc vüv &dsgóy» mi9avi Óxa* dv 
yàg éx nolAoU voiwvro xovoac megi éxelvov xol 0 ffacilsUg. 
ovvíova Óà «àg xovuyoglac xoi 1à vo dv0g0c xavog9'Uuara ,- (0c 
&xóc elvou ovo eüdoxiuoDvro oneA9 ctv ixeivov vüv IIoivzUnv xoi15 
ToieUra uev" a)roU cvoxsvültoOo:.. | v0 OÉ ye ngüc vij Qvya- 
7égu ToU fucilémg xoc xol Alav ixavÓv olóuevog zel9ew £xei- 
€ vov cg u&yíovoig énvyouQoevoóusvov , xol Ala» magéxvibev. elg 
0pyjv Óià 4v voU uícovc vijg yvvouxóg vnowlav. — O9tv xol GG 
&Ayj9uyà, và. zu9avà, Otbüpevoc, vuiogeéiy mogoavziza 2)9:Àe xal920 


sent, semel offenderunt, ita ut praelio infausto ambo capti hostium cu- 
Stodia detinerentur, in qua magnus domesticus et mortuus. huius socrus 
Eulogia cum istum nuntium dolore suo maximo auditum imperatori refer- ' 
ret, proditum ab sacri cubiculi praefecto suum generum questa est, as- 
serens volentem Macrenum bello victum fuisse, et ex composito inductum 
sb ipso in provisas insidias magnum domesticum. et revera quaedam in- 
crebuerat non prorsus inverisimilis talis perfidiae opinio, multis ex su- 
spicione affirmantibus egisse clam et convénisse cum Principe Macrenum, 
promissa huic ab illo 'Theodori Lascaris imperatoris nuperi filia: haec 
enim ibi nupta, ut diximus, viro deinde mortuo apud Principem vidua 
perstabat. pollicitum autem tali mercede Macrenum aiebant traditurum 
sese Principi quae Romani in Peloponneso ceperant, et imperatori quan- 
tum posset obstiturum. haec Eulogia fratri dicens verisimilia loqui visa 
est, eo quod iamdudum talia de Macreno imperator audisset. addebant 
autem accusationi fidem fortia viri facta, ex quibus credibile apparebat 
conatum fuisse Principem delinire tam inclytum bello ducem et in suas 
eum partes attrahere, quod porro addebatur de coniuge ipsi destinata 
filia imperatoris 'Theodori, id et efíficacissimum incentivum quidvis au- 
dendi Macreno futurum videbat, utique summe expetibiles tales nuptias 
sibi credituro propter affinitatem quam per eas cum maximis iniret domi- 
bus. et quia idem matrimonium periculosissimum rebus suis futurum in- 
telligebat, idcirco quod eam mulierem utpote sororem excaecati a se Ioan- 
nis sibi esse infensam suspicabatur, concitatus in vehementem iram, eí 
quae tantum verisimiliter narrabantur, pro veris e& omnino certis habens, 
atrociter ulcisci vel primam istius invisi sibi connubii cogitationem in 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 209 


zup& Toig iy99oi; i» vj quAuxi ovvio nuévoy và» üy0pa. — zal 
néujag avvüv üvroAAóvena peylovov nooouatv» "Irolixóv, xal 
nagucycuóy viv 0g 9aApdv Gquigiivet, Slug &vridóoug Oido)c 
vü» ü»dgaya9nuátov v bxdvog dgyátero xarà nóltuov, «olg 
5 éy99oíc yevvaloc xal Gvógixüc Gv9uovusvoc. 
zal vuU ovvégo , 0 ÓÉ ye nguvoovoátoo Qu.avOQunzvoc AMC- 
£oc atc vico ngooíoyov» 1c vovg (10 yàg l'eouoviaxóy 2ap- 
govvrog eye zgüc vU juAyac, (c abroUc utv ngüc piygv, vooc 
Óé ye Aeyouévove zoootlàvrac elg 2aclov xol uóvrv vázveoSo:), 
10z:900fzi Óà zai 2dazeviuxóv yov otc 075 ànó Ilshonorrncov uc- 
vguubev 0 ugarüv, vovrovo nüvrac inl vOv qéguov éxáxov vüg 
vijcovc xal 1óv vüv iy99iv nXoUVvov ngoc?;ys và facile. 

18. O^ uv àAX^ oi0^ 6 Bacilioc olxot xa9utvoc 2npd- 
xr& xal vv zpoyuórov xortpoagvptt, nóOtv; z01AoU ye xol 
1598. ds yóp voig dln9«leig xol facüixbv qoórvgua ó &rQo, 
xol oU zartÓcyevo megupogovotuevoc. 096v xal ovyváxic uiv ngàc 
10v nünav ngtoflac Eye xol 0cgoié Onzoyevo*: uily yàp àxei9ey 
vy zlvÓvrvov xaGvnnrtvev, cg nó ónccobv dotunocóvrov 
v» Itulóv. di Óv xol cáxtii dc éyüv xaraoqadtóutvoc ànz- 
90 slot. Toig UÀÀowg 9apgotvrvroc.  cvyvatg yoUv mnosofitioig xol 
ócbusot0: 2) uÓvov zv nüzoy AL xal moÀAo)g v» xagózva- 


Macreno constituit. ergo eum hostium adhuc custodia detentum, permu- 
tatum cum maximis personis Italici generis ad se iussit adduci, et appul- 
'sum confestim excaecavit, hanc ei dignam scilicet mercedem rependens 
:tot heroicorum facinorum ab illo editorum, dum contra hostes Romani 
nominis toties tam generose ac fortiter pugnaret. et haec quidem sic se 
habuerunt. caeterum protostrator Alexius Philanthropenus, egressus cum 
-elasse, quam habebat egregie instructam militibus Gasmulici generis, qui- 
bus maxime in praeliis fidebat (iis solum ad bellicas res utens, aiiis 
vero, quos Proselontes vocant, ad remigium dumtaxat), praeterea La- 
cones secum habens, quos e Peloponneso imperator transtulerat, cum his 
omnibus bellum per insulas circumtulit, iisque vastatis opulentam ex ho- 
stibus praedam imperatori rediens obtulit. 

18. Haud porro interim otiosus domi desidebat imperator, aut in- 
dormiebat rebus, negotiorum occasiones praetermittens. unde autem pos- 
set hoc quisquam de illo autumare, qui a talis suspicione negligentiae 
longissime omnium abfuit? verissime quippe dici potest fuisse viro huic 
animum et spiritus plane regios; neque is se sane contemni sustinebat, 
unde et crebro ad papam legatos misit, et donis eum delinivit: nam inde 
assidue periculum suspectabat, nunquam quieturis, ut apparebat, Italis. 
-verum optimum factu putabat officiis ef propositionibus pacis, quoad 
fieri poterat, res ab ea parte firmare, quo posset ipse'securiorem iam 
caeteris mentem advertere. igitur frequentibus hisce missitationibus le- 
gatorum et largitionibus magnificis non papam solum, sed multos etiam 

Georgius Pachymeres I. 14 


4ÀM' oVro uiv D 


E 


P 140 


B 


210 GEORGII PACHYMERIS 


Alder xol vOv ma! ixelvg Ovvauéyov Pqueootro. | ngüc OÉ ye 
voc Boviyógovc, ot0^ Pxelvovc vgsusiv ca AA. 2x vo) vey- 
yvg nagexiyet.  djv yàg xal dAXcc ngoqovéc 10 ngüc &xtivov C906 
voU Kovovavilyov , 2EovQvvouévov nagà vg yvvewxóg Elgnvnc 
zo zai00g x&gu "Imávyov áótiqoU ye 0vtog, xal &v i$ énoysov5 
odx ivolxoc, à Oum, nénovOev. | üvóyxr 0^ d» iy9oc tyorta 
nag 3xelvov 1óy Bacikén xal adtóv y99atvav xol üvristav vóv 
Edovra.  uéygug obv "Ogsoziádoc 6piCouévrc 13jg Pupotdog xal 
uólug zgóvigov, (cg TOv OxeiJev $n Boviyágoig Üvtov , néu- 
70» Gv)1:0g ovy»üg ànuocrolóüg orgertvuütOY, aitüg OvreUOsv 10 
Owravióuevoc, v0 Qavuácioy. (xol yàg & uiv Evvéfh lev, vos- 
TOC yvt00XQY TOC ntunopévovg énévevve, uoi 0nov n900x09i- 
cci! üv xol 0ncog EeufaAottv xol 09e» Oguzccuvr. Av, 3j x 
Aóycv 1 quytgol, Tuégag 3 xal vvx1Óc, würrtov bivrtUOev 1Ó 
závrG* & Ó' oix tiüt vÜy» vÓnoOYV, xshtigyw Óuayoéquv roig d-15 — 
0ézac aitóc xa9iora ngootázzoy , xal$v inqovuu£vg xoloig vd. —— 
"agexovoavtt), o)rüc volvv» níunuv vüg Óvviuug vd TÜT 
ovyvà vüv xét $q^ oOrQ Enole, xol zMoxevo uev Qüannobnola, 
ixgaréro 0à XOsv(uayov qgojgiov , xal nag 0 Fc ToU Jiuov 
Dvyóc ovyxarilyero. — édlc 0à oU DMvisU 0idóvroc , cg Aey9:j- 20 


Cardinalium aut alioqui apud ipsum potentium studebat demereri. quod 
Bulgaros attinet, neque illos quiescere patiebatur, sed e vicino lacesse- 
bat. erat enim publice notum adversus imperatorem odium Constantini 
Bulgari, continuo stimulati ad id ab uxore Irene propter puerum loan- 
nem fratrem utique mulieris istius, tam iniuste, o ius fasque! immania 
passum occulta ex insidiis grassatione crudelitatis. cuius sibi facinoris 
imperator conscius, cum non posset quin invisus et capitaliter exosus tam 
propinquis oppresso pupilo personis esset, sequebatur ex more ac vitio 
malitiae ut vicissim illos ipse odisset ac mutua collisione detereret obte- 
rentes se. cum igitur Romana ditio finiretur Orestiade, vixque ultra 
eam antea porrigeretur, Bulgaris videlicet ulteriora obtinentibus , crebras 
eo immisit militarium copiarum manus, praescribens ipsis singillatim quid 
. velle& fieri. in quo erant solertiae ipsius et peritiae bellicae artis expe- 
rimenta prorsus mira. nam si quos eorum locorum ipse antea vidisset, 
edicebat absens missis literis quo loco stativa figere, ubi et quomodo pu- 
gnare oporteret, unde impetum facere, vel ex insidiis vel luce palam, 
aut etiam per noctem, ex memori visorum imagine apte cuncta ordinans, 
velut si coram intueretur. quodsi locum in quo bellari contingebat nun- 
quam praesens spectasset, descriptionem eius in tabula figuratam ab illic 
versatis habens prae oculis, minute omnia mandabat quaecumque geri 
agique e re foret; et sanciebat disciplinam metus, certo impendente non 
obtemperantibus periculo iudicii, supplicio mox damnationem secuturo. 
in hunc modum missis tunc copiis pleraque illorum tractuum sibi subie- 
cit. nam capta est Philippopolis, occupatum Stenimachum castellum, iu- 
&um universum extra Haemum Romanae adiunctum ditioni est. recepta 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 211 


: ' , , 
oczot, xol IMeoécufosus ueyáAn nóAi, xol 4yyluioc ovrgMoxero. 
xal ye Tà n£éoiS Cxelyv , &ánoS yevadueva vc ueraftoMjc, dyá- 
zt)» $nÓ facis Óruxocueva. — Kovorovclyo 0d 01d tadra Üx- P. 141 
? , 3 , i] 3 * A , e 
nAn& éiunímva , xol Guvveoot uév oix eis v0 vqvixds, Üucc 
.-1 , - ' ^ »-! e a ^ - 
50' ivexOr&t volg zengayuévoig xol xoigóv Pru, 0v 07) xol vv 
ziQayuácav Vvysv Aéyovow , à£log Guvyeiodor. 
19. TG uévror ye facit xol zaUro moárrovrt oí Aoyi- B 
64:01 00zu£901 ÓtezGQdooovro. — 00 yàg 2jgsuety. &xetyov ela. ovya- 
Óóc* vü yÓp Tow?roig O:cuoic cvvUs0coOc: 100 xal 10 urdiy &i- 
$1.3 - ^ , , E] » Ec * 
10vo: éviO&. — (0 T0t zal jrjve v0z0Y &zt0Aoylac &yuv uv. énivouxv 
- M1 2 (oy ? , 
T0U 77» Oixnv &no9éoOci , on' Qunyavlac inl usolzag nvevuara 
Cüvrac xal ovri9ug vQ narQiigyn &rgéntro, xol zaryruifóla 
Jtguüc oU ÓcguoU v0» ixévry üveivat, xol utztyvaxórt 12» 9c- C 
, - , 
qanilav émnáyav, jv ixevog fovAerai* &lvou yàg froiuov zigáz- 
i575» 0 vw zQ0010000:, c0 uévroi ye y&yovóg duxolyvov elvat qu) 
Óvvazüv Loc tiyai, oi 0d zagó zóv nevpitgyrv 2gyóutvos üánijy- 

' A ^ ^ , i 2 2 c - * ^ 
ythÀov uév xol rà 109 faciléng, xol àg' «vrüv Ó& nàÀdora 
zgoctt(Jovy và) facile yogibóutvor, — 0 Ó^ oztpscQo 77v Ocr- 

9 Sint u Aa gisop vot, : JEDER. 
^^ * ^ 
ctv xal ovÓ Q0Acg zQgoctiye.  meguovtgày yàg falsi elg vÓv x0À- D 


est Myltza, ut dicetur, dedente Mesembrea, magma civitas, cum qua et 
Anchialus in potestatem nostrorum venit. porro quae circum has urbes 
oppida pagique erant, gustu semel mutationis accepto malentes impera- 
tori subesse, certatim a DBulgaro deficiebant. urebant haec intime Con- 
stantinum imparem tunc resistendo et iacturis ac cladibus toties repetitis 
attonitum. ringens ergo ac fremens (mam aliud in praesentia non pote- 
rat) expectabat, et inhianter captabat ultionis opportunitatem, quam ani- 
mam negotiorum quidam non immerito dixerunt. 

19. Haec agentis imperatoris cura ingens agebat ferebatque anxiis 
cogitationibus perturbatum animum. non enim illum quietis partem ullam 
capere sinebat morsus intimus conscientiae; adeoque fructum nullum prae- 
senüs felicitatis sentiebat, dum se diri anathematis constrictum vinculis 
meminerat, ut tali statu esse ac nihil esse paria putaret, itaque cum 
nec probabilem ullam criminis depulsionem nec viam aut rationem. excu- 
tiendae iustae poenae, multum licet cogitans, comminisci posset, inops 
expeditioris consilii vertit sese ad interpretes ac conciliatores pacis pro 
se ad patriarcham allegandos. quam ad rem ratus idoneos quosdam. vitae 
sanctioris professores, assiduos et familiares patriarchae, per hos preces 
suas ad illum detulit, vehementer orans ut se supplicem nodo quo strin- 
gebatur solveret, ac poenitenti satisfactionem qun vellet imperaret: se 
quippe promptum paratum ad exequendum quodcumque praeciperet. hoc 
restare unum: nam quod factum sit infectum reddi arte aut conatu ullo 
non posse. ea illi patriarcham adeuntes copiose accurateque imperatoris 
nomine egerunt, multaque adiunxerunt studio proprio, magnopere sata- 
gentes persuadendo ac placando patriarcha imperatori gratificari. at pa- 
triarcha talia precantes repulit, et ne audire quidem sustinens columbam 


E 


P 142 


919 GEORGII PACHYMERIS 


aov App , xüxilvrv uexacyruavis9tioay elg ügwv Ó75c: 790g 9á- 
€ , ». 9 ^ - , , ^ E] 
varov' vntü5Àov O0? OU üugoiv züv &vayvuvézoy boov vóv «)- 
vóv ffagiMa, xoi ya, o) qot GAXÓ yvdumv agio: nagexocous- 
»0v. xal voUrG uiv Ó narQuágync xol zÀsl voUtQv, xolg 


, M - 
o20^ ày & ut xal yévorzo zóy &qogiouóv Àvo&e, xü» mgocamaA: 5 


vü xuüx&, xüv a)r0» Qüvarov. oi^ OzmovocToUYctC xOl TÜ TOU 
marQiigyoU OnAoUvrtc elc Gumyavlo» nÀeovrv évéfolov vüy xga- 
- , 
v0Uvva, xal 0g énziü7] xol vÓ aüvonpócQzo» ürripáguoxoy Aé- 
yovo. (vojro yàg sos vaig Vnovolci zol 15» l'ogyd), avrüc 
D , 
Üyyu ngootQyóutvog ivrvyyávav xol viv Aoow Ponoloyovutvoc 
2 -* , € M 5$ LI 
dx». — iglovoro volyvy noAkaxig, xol o uév éDyv& 17v Oe- 
gunslav ToU vguvjuutoc, Ó 08 và Tij Otpancloc zQürt&y z000É- 
M , ; M AA 4 m v» 2 » , b 47 " i € 
TüTTE, nÀ5v ovx ini Qqvoic 4AM d&oploroc xoi GqavOc. — xol o 
piv óqrüc ve uaev inl 10 nouty ngo9Utuoc 0 vt xal Aéyot, 
6 0à xol zd)ay dogicvalvaoy FAeye * zolet v1)» 9eganelay xol OéSo- 
uat." 6 08 noA dxig Oxedivoc uty ra và qépguaxa, 0 02 o0 


p qavepüc ZAsysv , sintiy zÓv flacuMéa * xol vlc oldev & xol nÀslo 


z.0100910, 00 zt9o095,07 100 0cSa09045" — xol vby &noxolvacdws 
dg uéy&Àov GuugrqudroY ueyónv eyat Oe xol 13v üvvinotvoy 


dixit se in sinum admisisse, ilam autem ibi mutatam in serpentem mor- 
sum sibi letalem infixisse, unum eundemque hominem, videlicet impera- 
torem, duabus istis maxime contrariarum animantium designans symbolis, 
ad indicandum non naturae in illo sed morum mutationem factam. post 
haec et alia in eam sententiam multa intulit, eo vultu ac spiritu qui satis 
declararent nunquam ipsum, quidquid fieret, inducendum ad excommuni- 
cationis absolutionem indulgendam, ne si quidem mala quantavis impe- 
rator mortemque ipsam minaretur. quare deprecatores moesti repulsa, 
quae audierant imperatori referentes, in angustias eum aestusque multo 
maiores coniecerunt. ile autem memor vulgaris dicti quo significatur 
vim inesse praecipuam praesenti faciei coram affantis medendi offensioni- 
bus et gratiae demerendae (id enim indicatum fabulosa Gorgone, oris 
obiectu immutante homines) decrevit per se adire patriarcham et crimen 
ei proprium confessus veniam coram rogare. ivit prociditque ipsi sup- 
plex saepius; et detecto animi vulnere curationem petiit, ad quae ille 
facere ipsum ea quibus curari tantum mali posset iussit. caeterum quae 
ista essent non expressit, indefinite sic atque obscure praecipere conten- 
tus. imperator vero rogabat indicare nominatim ne gravaretur quid fieri 
a sé vellet, se exhibens ad cuncta obsequi paratum quaecunque dixisset, 
patriarcha nihilominus in illis indefinitis praescriptionibus perstante, ac 
tantum illud dicente **exhibe satisfactionem culpae respondentem, et ac- 
cipiam." cum autem ille saepius distincte praescribi sibi remedia petiis- 
set, nec clare patriarcha responderet, dixisse imperatorem aiunt **et quis 
scit an, cum ego plurima fecero, tu satis accepturus sis?" cui graviter 
respondisse patriarcham ingentium criminum ingentia esse piacula debere, 


10 


15 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 213 


Ssponclav, | xol vóv Bacila noüc vó BaSuttgov Bówavta * al 
dal" sn», ' uz vic Bacikelag 2xoviyvot wehtétig;" . ol oro 
A£yovza 12v onáOvv ánolovvvod«ot xol didóvot, vic 5xelvov du- 
voíac ánontQupivov. — éxelyov 03 vZv vega xov, oztovó sy moo- 
6zevavroc ig' Q Aoufárvav 10 0i9tv Qidóusvov ut] nuc veg C 
xal Tijg ücqVog &molvOérv, nalwqülar s Güuv T» faocüéa, 
xal ag àmifovAq oi 75e ogerépac Gui;c üvedilur sl ovro (ovAs- 
vui. — nÀ2v xal vic xspalzc xalonroga» Gnoridéncvog 2g nó0ag 
éxelvo énvzüv 2poínrt, xol moÀMdv finóvrov o) xaTryÓdiro. 
100 0" ánénsunev dufgi9Gg xol vnegetóga &nglE dv yov&zov dyó- 
pévov. — oUzcg 7) &uagria megidséc, oUrtG 7) Ggery) vluuov, — (0G 
dé noAMéxig nagoxaAdv 740X009& xal xarzváyxalev, àxtivoc tü- D 
$ic vj» xÜAav vnodvóutvog ümtl)yov Tüg 94gag abt xarà 
zgücczo» x«l &gyóv zgíe.  voUra nolhdxig mgociv xoi gó- 
i9cag v: xol na9Qv xal uróÓiv üvvww PEnyolowt ve abvizo , xol 
oxhngóvnra voU mzarQuiQyov inl moÀÀÓw xaTgyógu, xol dc tà 
xod, xeevot xovaztQotio9or QuAoU Qe , xal payre qógove àxAé- 
yev pre và ngürruv unis uevayepitev zodyuaco ure uy E 
Oiorxely vj» Ggy7v 0ÀcG zgoozárrQY, ovrt Oeganeéuv aioeiraa 


5. x0? 


tum imperatorem, ut penitius viri animum tentaret, **quid porro?" in- 
tulisse: **num me etiam imperio iubes cedere?" atque hoc dicentem en- 
sem baltheo solvere coepisse ipsique porrigere, causa experiundi quid 
tandem vellet. patriarcha vero cupide manum protendente quasi ad acci- 
piendum quod dabatur, revocasse Augustum sese, ac nondum a femore 
expeditum retinuisse gladium , exprobrasseque insuper velut insidianti vi- 
tae suae, qui se sic exarmatum iret; et tamen tegmine capitis deposito 
abiicere se ad pedes eius; multis videntibus, non dubitasse. patriarcham 
vero ipsum acerbe repulisse, nihilque inflexum despexisse arcto sibi com- 
plexu genua stringentem. adeo formidolosa conscientia sceleris est, adeo 
virtus venerabilis! cum autem saepius idem rogans et vehementer instans 
etiam abeuntem sequeretur, quasi expugnandae vi pia severitatis certus, 
ferunt patriarcham cellam ingressum fores in os arcte clausas obdidisse 
assectanti, sicque illum vacuum et precis irritum crude dimisisse, nec 
semel talia expertus imperator. sed eadem haec saepius ef locutus et 
operatus et passus, nequidquam semper, eíferatus ad extremum est, et 
de duritia patriarchae apud multos est questus, invidiose exaggerans, 
velle iubere illum abiici a se curam communium rerum, nec sinere se am- 
plius aut e terris tributa aut e mercimoniis vectigalia exigere; denique 
tractatione omni publicorum negotiorum interdicere, ac ne ullam deinceps 
reipublicae partem administrare aut omnino attingere imperator audeat, 
vetare, hunc sui curandi modum excogitasse patriarcham, cui ex officio 
incumbat quaerere optimam rationem adiuvandorum et in statum pristi- 
num reparandorum eorum qui humanitus lapsi sunt. post haec declamata 


214 | GEORGII PACHYMERIS 


6 vÓv qurzéguv 9igantvvQc. — xol zéAog ànevlO&r noli c 
ànd xol xavóvov óntigqoovet üpióvrow uevávouxv , ztgoonint&y 
vQ vic Pune nümq xeupóg xol àvrifoAdv cc0DecOat. — oUroc 
Vyov, Éyxovóv ivrtüOe» xol fagvvóusvog àni viv vüw xowüw 
Oiolxnow ztáAtw. ézoánero , üncimóuevoc uiv ngooninzav xol ai- 5 
Suc. (30e yàg o)x &yvowv) , 2y«algog 02 zzv &uvvay dia9o9os 
Tüv ÓtüvrQv 2jycizo. 

P 143 90.  Tóvse volvv» xol now dnemepüro vOv» Óvruxüw. 
o202 yàg 4v, oix 4» inl vadvoU uévew. Exelvovc, xol 0i v0Uvo 
odx 2v Totuety xol vóv Oconóvg» Ioóvvgv ov02 góc üMyov, Gua10: 
uiv xa9édoo Guo. à xal ógurivrolo Osocokovixz yodpusvoy.  £v- 
Sev voi xal av9ucg, xalto: TÓv xa^ üvatoAqv novovviov , Guo 
Ovvápusot nÀclovoug vÓv Ocozóvqv ixntunu. xol 7 72v vaylovqy 

B /mufüg ixsvog OsoooXovixgc ovvérovié v& vüc Óvráueic xol nó- 
Asuov. £&&yew xov, IMuyosjA eovoeniGero. — «ol pde vekéoG xov- 15 
cÀ:g émiwrüg Uu sxovsro xal üua volg xyoQoic mpoctflaAAs, 
Aclav v& nAslovqv nigiflalóusvoc vnootogéget. | «ol Ó uiv vg Óv- 
»Gutg xadye Quyeiegiovoag egi vüv Bagodguv, cg Gp qos 


17. msoiflaAAópsvog P. 


adiungebat, saepius iterans, quoniam patriarcha palam contemneret sa- 
cros canones dari lapsis poenitentiam iubentes, tempus esse recurrendi 
ad papam Romae sedentem, et ab eo suppliciter petendi salutare peccati 
remedium. sic indignans exasperatum tam saevis repulsis animum ita 
deinceps ad reipublicae administrationem retulit, ut amplius non curaret 
convenire patriarcham , satis gnarus se nihil profecturum, praeterea iudi- 
cans omnino convenire, ac curandum sibi esse opportuno tempore, ut 
istius atrocis inclementiae culpam congruis aliquando poenis patriarcha 
lueret. , | 
20. Quod nunc instabat, nulli praevertendam rei putavit expeditio- 
nem in Occiduos tractus alteram: non enim, non utique aut sperandum 
erat, aut omnino fieri poterat ut praesentibus acquiescerent aut secure 
quiescere nos sinerent inquietissimae gentes. quare cessandum, ac ne 
cunctandum quidem vel minimum, ab eis ultro invadendis et malo do- 
mandis loanni despotae non erat, magnam eius belli habente facultatem 
secura possessione 'Thessalonicensis urbis, ubi et stationem certam et ad 
impetus incursionum in omnes circumquaque sitas terras Michali subie- 
ctas despotae habebat opportunam, cum parato receptu. his de causis 
eo rursus imperator Ioannem despotam misit cum maxima parte copiarum, 
licet iis laborantes et ipsae Orientales provinciae non parum indigerent. 
is porro cito pervectus 'Thessalonicam exercitum in Michaélem adeo cele- 
xiter immisit, ut famam opinionemque praevertens vix prius auditus cer- 
neretur et sentiretur agere ferreque Michaélis ditionem omni clade belli. 
p dehinc ommis generis onustas in tutum copias recepit, et circa 

ardarium amnem hiematuras locis commodis disposuit, ut videlicet ex. 


DE MICHAELE PAÁLAEOLOGO L. III. 215 


apocfaAdv aj9ic* 6 0? IMiyasA qófto Agg8cdle o? uerglo (vóv 
yào Ó:onóinv xal i6 àxong i:Órrero, và zolÀÀ ng voi v € 
"Iroluui orgavséuor: qovarróutvoc* Oià yp v zgóg 1v ToU 
Q:gótglzyov moíióa vóv Maggi x5doc 2n 5 Svyargl fromuov 

5Bon9icov ys 10 Pxd9t:v orgurworixóv) ógeg v0 im! Pxdvowg 
Sapgotiv enl onovüàg xavaqesya, xol néuwac ixevever vóv Tody- 
vyv uiraxAcióuevóg r& vüg ngorépag nalufoAMag, xaimtgl Tv 
piéAlóvrav dyéyyvoy ácqaM vo?g ügxovc 20idov. — &jva T6. xol 
cvréLOelv Gu^ /xelvo ,. «al nlovw yevéo9o Befalay ix vijg mpüc D 

104AA5Aovc 9éag égovAsro. — 0 yov Otonóvzc vij» notoficlav óc£a- 
uévoc, ag Aafàv nagà Bacikéoc Exyconow , ixéieve roUc 0gxovc 
yevéadou. — xol 07) ovve.9Àv. advÀ iq! ógwo9elonc u£pag, xal 
x«vaczacóuevoc ánAáorQ 3j9u, d xüxdvog xol nülwy vóv 00Aor 
&xQvnté, mQóc và oixeia, éxnéunet, 

15 21. 7v uévro: yc Ósonórrv "Iodvvgv usralcadusvoc £x P. 144 
O:ocaovixgc 0 facisóc, qpuxgüv 9cov Oinrohyavré oi, Gua 
vaig dvydueci noc &varoA]y exnéuntt, voic IHégoc«s à 7» ovu- 
plzovra. jv 0! xásilvo vovg) v0 Pxilvowg iqsováyor. — xol ri 
i1//c &v10U dóSnc üEiov OuzgótoOa. — jv yàg 0 zo votg GAg- 

20 9'elauc ü&UraToG, Gg vUv uiv éyrat9^ üxovsoOat, viv 0 nagti- 


propinquo, vere primum illucescente, hostiles iterum regiones invaderent. 
at Michael, dolore damnorum quae iam senserat imminentium metu cu- 
mulato, vehementer afflictus ad Ioannis vel solam mentionem consterna- 
batur, remissa non parum illa ferocia priori, qua solitus antea erat in- 
solescere, fiducia utique Italicorum auxiliorum a Manfredo genero, Fri- 
derici filio, ipsi paratorum. sed tunc ista spe opeque damnata quasi 
malis urgentibus reperta impari, ad tractationem pacis confugit; et lega- 
tis ad Ioannem supplicibus missis, serio iam poenitere sese fraudum et 
inquietudinum praeteritarum obnoxie ac lamentabiliter professus, fidei 
constantiaeque in posterum immutabilis pignus atque obsidem obtulit iu- 
rxisiurandi religionem , qua praesenti se obstringeret, colloquii copiam ad 
id postulans, et sperare se aiens mutuo conspectu sincerae suae volun- 
tatis in aeternam concordiam fidem, quantumlibet dubitanti, se facturum. 
haud aspernatus legationem despota loannes, qui se plena ad tractandum 
potestate instructum ab imperatore meminerat, diem locumque iuramen- 
torum ceremoniae constituit; eoque ad condictum occurrens, uf erat na- 
turali facilitate et recti conscientia credulus, sincera ipse mente non. pari 
candore iurantem ac dolos tunc quoque verborum fallacia celantem- audi- 
vit Michaelem, eumque foedere icto remisit ad propria. 

21. At imperator despotam loannem 'Thessalonica revocatum post 
modicam apud se moram cum copiis in Orientem mittit, adversus Persas 
ilic pugnaturum, delectabatur hic vir isto expeditionum labore, et sum- 
mae illi voluptatis loco erat aliquid laude dignum gerere. vera eius glo- 
ria erat velocissimum ducum omnium in belligerando esse, ita ut cum 
alicubi versari audiretur, mox illic adesset quo nemo unquam existimas- 


216 GEORGII PACHYMERIS 


B vat Uzov vic jujód zt9ootóóxngosv üv zov.  oxtvàc 0^ éxelvac 
* , , P E] € P. 

xal vayu&zoY nn9i xol Osguzsluc Gquelc, eonéouc oxevalóus- 
voc «nno éygijvo voyvógouoUot, xol oic ur elg voUy v1jv éxel- 
vov &yovot zugovoíav iqícrazo. xol Vvà wu] waroyolqQro zÓ 
cuo xiwvovusvov éq* Vnaov xol üvofigaccópevoy Gvvexac , xé- 5 
oloug 70 oO OuclAznzó ve xul cvveogíyyevo. — Óià vato. wol 
3. V , ^ ^ c » e-.3 2 , 
qv0goy&á9e và ufyoza, qofisgóg &ázacw (v, Gu Gxovoucvog 

C xal Gu! iguovápevoc. «0 juévrow ys ovgouvuovixÓv. xol Aóyotg 
5Qalns xol Óngoic à9egáneve, xol v0 uj ov, o) Ósonovixüic 
é&xelyoig GÀ ádequxdg ngootqégevo, àvijg J«oquizc xol ngüoc 10 
xol yonotüg &vvnóxQuroc. 6i à qulodopplav xol návzag évíza, 
&ujv39u 0) xol rÓ cüqgorv ixdvo, cc uxóiv nagà ulav dxov- 

- c - 2 N M , P] c Li , 

cJivoi: vnozaytcav «vr nA?» viv cvbvyo» tig 10ov5c vodov 

D xAoméav.  éxélyg 0 ix voOelag xol uóv: vosvq: JuyávQiov qv- 
cixüv GÀM o) vónuuov üneyévvmotv, 0 xol vQ lMéns "Ifrolagis 
Zavíó sg y&pov d0l0ovo. | à 0^ GAXa uérquog ijv xol xagregieüc 
ép? &nacww , elg Ó* olxewxiv vá&w xol Ma» gikóziuoc ,. xol vó 
ovuna» néQuparnc. — xol üxguf?, aucta vi;c uev quioyadiag od 


6. OujAsuxcó P. 


set tam brevi tempore pervolare potuisse. nempe impedimenta suppelle- 
ctilis castrensis et illas ambitiosas ducum sarcinas ministeriaque famulo- 
rum et longas clitellariorum mulorum mandras, apparatum tarde mobilem, 
ubicumque oppressisset vesper, omittens, pernicibus in equis expeditus 
vasta noctibus emetiens spatia, ibi repente apparebat quo perlatum tam 
volucri celeritate fidem omnem ac cogitationem excederet. et ne rapidi- 
tate incitatissimi motus corpus in equis effusissime currentibus aestuans 
relaxaretur, devinctum illud semper habebat fasciis, arto undique am- 
plexu stringentibus. ea praeclarorum in bello successuum causa illi ma- 
gna erat, imparatos plerumque sic deprehendenti hostes haud facile aliter 
superabiles, simul longe auditus, simul conspectus praesens et vim infe- 
rens ineluctabilem ; unde terror eius late in hostes manaverat, cunctis ad 
eius mentionem trepidantibus, militarem multitudinem et verborum beni- 
gnitate consolabatur et donorum largitate demulcebat; et quod caput est, 
non domini supercilium, sed affectum fratris cum iis agens demonstrabat. 
erat idem religiosissimus dei cultor et amator, mitis, benignus, simula- 
tionis expers; munificentia vero et ad donandum pronitate omnibus ante- 
celluit. eíflorescebat in eo castimoniae quoque decus, adeo ut ne fando 
quidem aliquando sit auditum furtivis eum indulsisse amoribus aut aliam 
unquam voluptatis causa mulierem attigisse quam propriam coniugem. a£ 
haec multum illi dissimilis, filiam ex alio peperit, naturalem sed illegiti- 
mam prolem, quae et postea Mepe Iberiae Davidi data in uxorem est. 
de caetero moderatus erat et fortis in omnibus. discinlina domesticos 
exacta continuit. mirus in familia semper ordo, incompositum nihil; cun- 
cta ad splendorem dignitatemque illustri quadam et digna principe ambi- 
tione comparata. quo in genere insigne deinde argumentum extitit dili- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 217 


v0U xol quXoxaAlac negl robg oixelovc, 25 Gv àxslvove muideve- 
c9o. cvvéfowsv 3g v0 üxgiféc xol elc üAg9vovc éznofzac &no- P 145 
Balvav , 10 Gavóvrog àxelvov vooc 2xelvov 9sgansviüc en? óEwo- 
pot ueylovoig &Slovc Xoyio9vat dovievaw 10 flaci.d. ig ÓÉ 
$y^ égikoyoruatlag 4j püAAo» pucoyoruazíac, sine» olzeióregov, 
xol voj návro GrQuTtUTOig zt90itO O04, vÓ ib» miOGxvag Cyn 
Xoruévov xol ntgnhovrely cg x0AAo0g xol ueyóAovc Óuveyzóvza 
zoÀéuovg xol yogac znácac Toig ovpaviuoTIZGiG dunegloug zraga- 
ovyoáptvov , Cri 0! uàx vüv evóvvov cg lülac oixovouíac ngoc- 
10xrücSo: nÀtova, và perQwu)raTOY, Ori xol z0ÀÀoig Qoxet ágr- B 
víc üxguc orusioy vÓ à olxeia zagníbGeoSo: urÓdy ESoOv n0oc- 
xrüuévovo, 0 Óà voiwvrag elg v0 mAovrtivy &qoguác ngofaAio- 
pévgc vic Oye 10 ovre nlovté» ix nàsovéhlag ixrónog óüné- 
ozvye xal Quos, póvy vjj 0E ivacueviGav, 4c odiv &ys ngo- 
i5Tqiüv UÀÀo.  uóvg yüg vüv xarà fov ngayuórov Óóia colg 
&nil9oUo: napéntoOo: néqvxs. xol O uiv vouog vo9 ví» Xgu- 


6. v0) ] zo?g P. 


. gentiae et elegantiae ipsius in familiaribus curandis, quod qui ei mini- 
straverant, sic in omni laude istius officii eruditi et exercitati evaserunt, 
ut eos post ipsius obitum omnes requirerent, utpote qui callere ad un- 
guem omnes artes aulici ministerii, et veram ideam perfectorum famulo- 
rum cunctis repraesentare viderentur; quare digni habiti sunt qui promo- 
verentur ad maxima quaeque et honoratissima officia domus Augustae. 
verum hic idem vir quam non amaverit pecuniam, aut potius quantum 
eam contempserit, memorare convenientius fuerit. erat ei, si vellet, fa- 
cillimum doliis, ut aient, plenis congerere opes et nummorum omnisque 
generis pretiosarum rerum acervos struere immensos, utique qui bello 
semper felix quascumque hostiles invasit regiones (invasit autem pluri- 
mas easque ditissimas) iure victoriae diripuerit. ille vero praedam sem- 
per erat solitus, ne minima quidem eius parte sibi eximie servata, militi 
condonare wniversam. ac ne patrimonium quidem aut rem familiarem 
suam augere consuetis et licitis artibus, et in modum splendidis expensis 
abunde sibi heredibusque suffecturum attente colligendo formare magno- 
pere unquam studuit, licet id in parte laudabilis providentiae boni etiam 
et moderati numerent plerique. alia eius secta fuit planeque diversa ra- 
tio, qui totum sibi sinum pandentis fortunae, ultroque congerendis undi- 

ue occasionibus lucrandi non iniuste ad innocenter ditescendum invitan- 
tis, munera magno semper animo relecerit, avaritiae speciem in sedula 
eongestione quantumvis lepitime partorum quandam suae virtuti exosam 
&bominans, amores eius omnes in gloriam ferebantur: unam spectabat, 
una illa delectabatur, nihil unquam admiratus aut complexus quod illi 
praeferret, nihil quod pro illa promerenda parandaque non pacisceretur 
ac proflizaret libentissime, quippe quam inter omnes res humanas sciebat 
unam esse quae duraret post hanc vitam et funeri superstes morte hinc 
migrantes coronatura sequeretur. in eleemosynas profusus, hanc eius 


Cc 


D 


E 


218 GEORGII PACHYMERIS 


oriavOv vouo9érov XgiurobU, o0 ZSüAwvog o) 0) zfvxovgyov, 
àAÀ) advo) voU zÀ&orov xol monjroU xol 9ioU, ix vÓY ngocóv- 
«Qv óidóvot xoi àvvü.aufáve và uil. — 0 07) xol zioTevséov 
ànévoyxig, 6b miw0TEU0L TiC. 1() XouovO uy, uóvov xa9óvi fanvi- 
Coro , AA xadóri xol dAg9ivÓv 2xetvov Eyoi 29? olg énoyytAle- 5. 
vui.  BamnroOfyra Óà xol mw veUGGvTO ui] volg AOyoig zuOTtUEV — 
àxelvov , uur0é 10 mooivoc zuoveiew Cy , xüv 0 vt ACyot, — wol 
ó udy Xpioro vópoc ovroc &vrauselfeodou xavà v0 éxovovrantd- 
ci» ànayyélAevon* yoplg 0à xol voU mpocdoxüv ravra ünóyQu 


xol póvy 2j nagouévovoa 00a , Vv? einmov vig xol xov! üvOgunov, 10: 


n£lOzv vÓv cvyevóv oy Onac nAcovexvixdiG yoruaviteogot, àAÀó 
xol và mgocóvro voig vvyoUo: ngoitoOai. — éEnloo) dé ye 09 Aó- 
yov vo)g àn^ üvayxalaig doxotooug yoslatc vw, vüv üvrav na- 
7 E] , ' jy b R] E] ^ 
gaxavéyovrac, &h uj ye xol avOug Cyouv éxnoglleodwt. — 623.6 
- c , E] , M J » M ^ , € 
vaUr& uéy 0 Óeonóvqc "onovvgc xol Mav yr , xoi yvo?c và 0115 
, » » M € 3 M M ^ e^ 
ov»oíicovra &ngaTTev. ind Óà ot Gucqi vóv uovayóv Ntilov, 06 
à XuMag uiv dougvo, énl xoxQ 0 vc vÀv "Poualor noA 
vdog ànéovg , Qi0 ioo yoygséeo9au xal ngourOelg clyon vo0g 


studii rationem disserebat, legem esse non Solonis aut Lycurgi sed legis- 
latoris Christianorum Christi, creatoris eiusdem conservatorisque rerum 
omnium dei, quae nos iubeat quod possumus ex praesenti copia largiri, 
spe certa recipiendi maiora. huic promissioni necessario credendum ab 
eo utique est qui fidem in Christum profitetur, non solum quatenus ba- 
ptismum suscepit, sed quatenus etiam palam acquiescit assentiens sacrae 
doctrinae passim in ecclesia propositae. porro baptizatum quempiam, et 
assentiri se irrevocabiliter Christianis dogmatibus professum, Christi de- 
inde verbis fructum uberem eleemosynae pollicentibus non credere argu- 
mento est ipsum neque antea vere credidisse, quantumcumque se credere 
simulaverit et affirmaverit. nec vulgaris remuneratio est quam lex Chri- 
sti largitori misericordi promittit, sed quae centum pro uno referat. me 
vero, et quemvis, ut arbitror, prudentem hominem, etiam humano dum- 
taxat usu sensuque de rebus iudicantem, vel si nihil tale iuberemur ex- 
pectare, moveret abunde ad benefaciendum egentibus ipse splendor efflo- 
rescentis inde gloriae, in aevum omne permansurae; cuius spe invitante 
non modo avertor ab avare congerendis superfluis opibus, verum etiam 
facile inducor ad subtrahendum usibus etiam ipsis meis quae in obvios 
pauperes effundam , non tamen aut in alis damnans aut mihi vetans re- 
servare quae opportuna videbuntur vel iam urgentibus vel in posterum 
impendentibus necessitatibus vitae, praesertim ubi occasio praesens lar- 
&iendi non occurrit. tales despota loannes et alte impressos pleneque 
persuasos versabat animo sensus, et iis consentanee operans ad proposi- 
tum ipsi finem gloriae tendebat. istud tamen eius incensum large do- 
nandi studium paululum refrigerarunt sectatores Nili pseudomonachi e Si- 
cilia huc magno malo Romanae reipublicae profecti, docentes parsimoniae 
attendere, suadentesque hominibus magna. circumspectione in dando uti, 


am 
Lf 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 219 


dv9'ounove ztgl 1/jv Óóow , uzaoc 1a9dv vic utroloc TOv mga.- 
yudza» ov Xofdv vÀ u£v Qidóvze 72v v0U xaxüc oixovoptiy vá 
oí ztgocóvza ngoorQlyor u£uvur , 17v 02 yágm ixilvgy oix ini 
quo9Q GA iy wevoic yevéoOos zragaaxevácor, óc vrebOtv uz- 
5ü£va di0óvou vOv nàvraw E &üváyxgc dyóvrow vi , dióvi xol voU 
&b náoyav xarà rÓv Pxelvov vóuov üntlgyor" üv süngenüg xol P 146 
oUroc 0 vj; pevadóostg &odevol vóuoc, — ( nüc raUTÓ TiQ 
xal PEayysAor, idíov xcugoU vyonlovra; 0 yoUv Ótonórgg iyov 
"90g roig dÀAofc xaXoic xal v0 qu.ouóvayov, ixelvovc nov naguo- 
10 gorjoavrac 77 olxíg og &gszi;c qiAovc O£yevas, xürrsOev ovy- 
xvoíc vig. énl guxgóv nigl rüg vv oixslv docs x vic éxelvoy 
didncxaAlag énzxolovO9a. — xol à piv xarà vóv ütonóray otvo* 
ivéale yàg vaig mooOwvulon, xai Ó5Àog 4v vZv vij Ponatüog 
cvoraciv ztQl mÀslorov zoiovuevoC. —cÓTE TOlvvY TÜY xaTO Tv B 
1589 zngayuázov xaxüc yóvrov cv noQ TQ TÓys Tolg xor vüv 
IMalavógov vózow éncycglaLev. Fre 0à xol nigupaveic zoz? ixetvo 
zal ueyáAot uoval vnÓ ozozQ xol qvAaxt 10 Oconóty ovviozavro. 
xol àj & uiv oi Hégcot ngoxovaAafóvreg xovécxov ovrexyaQr- 


ne forte quis clam, alioqui habens quod satis ipsi sit, et callide simulata 
egestate, pecunia emungens parum cautum misericordem, labem illi alli- 
nat mültum facilis et sua inconsulte dilapidantis; praetereaque illum frau- 
det frustra sperata mercede talis operis, quippe quod non iam ipsi ad 
praemium imputandum sed inter vana et otiosa numerandum sit, ex 
huiusmodi doctrina credita receptaque necessario sequebatur ut nemo 
aliquid habentium quidquam alteri donaret, sicque omnis ex eleemosynis 
proventus, quo spes ratioque victus ac status plerorumque tenuium con- 
tinetur, hac istorum prava disciplina funditus exterminaretur e consue- 
tudine usuque hominum, illo plausibili praetextu inquirendi anxie ante 
largitionem verene an simulate egerent qui petebant, nullum iam eroga- 
» tioni beneficae locum relinquente; atque adeo hac arguta cavillatione tota 
lex eleemosynarum abrogaretur. o quis huius perniciem dogmatis satis 
explicet! ad quod utique proprio eius argumenti commentario esset opus. 
igitur despota, cui laudes inter caeteras inerat amor multus veneratioque 
monachorum, quosdam e Nili sectariis eam vitam profitentes et se insi- 
nuantes in eius domum facile in consuetudinem recepit, viros bonos e 
veste existimans. unde. contigit longe deinceps manare parcius, pravae 
istius doctrinae quodam obice prohibitum, fontem beneficentiae greges 
inopum ex illo haurire solitorum antea tam benigne irrigantem. talis erat 
despotae indoles vitaeque ratio, viri utique ad omne decus alacri impetu 
ruentis, natique, ut apparebat, ac divinitus facti ad restituendam in de- 
cus pristinum Romanam rem. tunc ergo rebus Orientalis limitis male ha- 
bentibus, summa is celeritate in regiones Maeandro circumsitas se con- 
tulit, maximo inter caetera bono dudum extructorum in illis terris ma- 
gnorum atque illustrium monasteriorum, quae providentia custodiaque 
ipsius a cladc ruinaque ultima servata sunt. horum quaedam iam Persae 


praeoccupata detinebant, plerisque oppidis ac pagis in ea vicinia positis 


220 GEORGII PACHYMERIS 


cávrUv TOv 7z.01AGv éxtsiOev roig B'acileUot, xüxilvov Acinovrogc, 
C à negl v/v Zvgófftilov Adyoy xol và». Xvadiovgaylav, cg &0svazo 
üvra émavaxexAijoSo0n, ovÓ^ Pimeyslgen watü mtigav xovacy&v* 
000v Ó' 7v «0 xarà. IMolavügov xoi To4AAac xal Kávorgov, và 
Tij Z4olac fa9Urora, ixoárv»é v& nQonolsudwv xol vig xo1085 
ogüc &ogoAelac ueréyew didov. vodc 0£ ye Moysowvivag (£x&- 
xov yàg «0ro)Q TÓ noÀÀOv ivOsv tig vüg xavà ÓVoiw ÓovAdag 
pevayouévov. xovaSaggstv vOv. Ackeuuévov voóg Iléocag) xal 
D Aa» avviato xoi ZoqoAero* dv yàg và Zxelvav nAij9oc niovvoy 
vÓSoic xül negl v0 &vviquayetv Óc&uoravov, xal ye vüc ngoO9vulag 10 
époovvv ygvolo, xal cqüg idcgpstzo quXoviutarg. — ot. uévrot ye 
Ilígaa 1Ó 1áyoc vijc éniovacíac na9óvrec xavogpoo0ovy ve, x«l 
av9ig zoduvoorotvrsc vaic Qvoycglorg évsdvovro, &noyvóvreg 08 
voU Qugosiv aDrízo, Oengsofietovro ánéAvóv v& vo0c alyual.a rove 
xol jyámcov coLousvot, 6 0) 0 uiv mgovylav oyjcur àxelvovc 15 
E &ooí2iug xol uáAa Sapgüv &ulovevtv , oix 0E dv. Exetyos duouo- 


in Persarum ditionem simul aut vi tractis, aut ne traherentur ultro ce- 
dentibus, unde et alia illa- tractus eius iam imperatoribus parere desie- 
rant: ea dico quae Strobilo et Stadiotrachiae adiacent loca, ita validis 
insessa praesidiis hostium, ut eorum recuperationem desperatam ne ten- 
' tandam quidem aut tunc cogitandam loannes putaverit. quantum autem 
erat circa Maeandrum 'Tralles ac Caystrum et Asiae intima, confirmavit 
propugnans, atque ut secure propriis indigenae fruerentur, proferendo 
ultra bello effecit. Magedonum quoque gentem Romano asseruit imperio, 
in extremo tunc positam discrimine deficiendi ad Persas aut ipsis suc- 
cumbendi. laborabant enim illorum res, plerisque illorum evocatis ab 
imperatore et militatum missis contra hostes Occidui limitis, ibique prae- 
sidio relictis, idcirco quod eius generis, utpote arcubus peritissime uten- 
tis, opera in velitationibus et praeliis laudaretur. inde porro factum ut 
vicini Persae, qui alioqui numerosam nationem sagittandi exercitatione 
formidabilem non temere lacesserent, nunc eam delectibus exhaustam im- 
m ob paucitatem iuventutis suis insultibus rati audacter invaderent, 
aud dubie subacturi, despondentibus iam animos exiguis illis reliquiis, 
ni a loanne despota confirmarentur, auro ipsos et munificis largitionibus 
deliniente, sicque ad fidei erga imperium constantiam et resistendi hosti- 
bus alacritatem excitante. Persae porro incurrentis in ipsos tanta cele- 
ritate despotae improvisis consternati nuntiis, terrore ac desperatione 
Successus aversi retro sunt, seque statim in suorum, unde prodierant, 
inaccessa latibula montium recondiderunt. ac velut ne.illic quidem se 
tutos rati, legatis missis captivisque redditis pacem fecerunt, in lucro 
ponentes quod salvi superessent. loannes autem quieturos ipsos in poste- 
rum certo confidebat, non quoniam promissis ipsorum multum fidei tri- 
bueret, sed quia sibi conscius et virium et animi ad eos, si quid amplius 
moverent, ita male multandos ut praeteritarum iniuriarum cumulatas per- 
soluturi poenas forent, isto metu continendos illos in officio speravit. 
pacem autem dedit iis petentibus, quos se bello superaturum, si conare- 


DE MEKCHAELE PALAEOLOGO L. III. 221 


Aóyovr, 413 iE àv ujróg oiütv àmidmoÓutvog xol vuxyGcy, & 
"0v xoi nugaxivrOcdt»* T0 0) uj) na9:iv (ov Zügacav vovg z900- 
40govc Avrínowa o)x 5dixalov v0 oívolov.  nÀiv iztrtVovrag 
zpoosüfyero , xol ogíow Ogovg àxi9u&, ic ónócov àv xalwm- 

5 ttv ngoozaraflalyovrtg vig oxqvaig, (c rüc ueylovag óccov- 
7tG Ülxag dl nagaonovÓoitv. xal oUvto uiv 0 Ótonótrc và xovà 
*)» fo xagJiorüv TZg ngorígag Ovoxigolag àveláufavs vo)c 
ix, xal Quggti» mageiyev üvéür» vàg avrüy yeugyotvrac xag- 
nibso 9 et. 

10 99. ^Evóca 02 và ví» Bovzilapíov Magvavóngvdv vt P 147 


xol IaqAayóvov xol Aa» olxvgóg. 10 Ó' aiwov 0:0 ToU xga- 

TOoUvTOG TÓ vtÜZOGvQucuéva. Gxopnicavroc xoá ve x1j0r xal fa- 

odlag quXosiuíag và ztgüc và Ov , ovyvoic &ánogtoAaig ygoué- 

yov, — ox oido 02 & zal oxijwic 7v v0 nooflaAAOuevoy, v0 iy- P 148 
150:c 05Àa0; ngüc ràg yotlag* ur) xal uiAAoy 2j» 20 92^ 00óvra 

Acyüutvov, (Gg vÓ onjqxoov vnonttvQYy 0i và ovufóvra TQ AQ 

xaxovv buuleic ovpugégoy Vyyo , uz) xol xoaviGavacrait» iyrQv- 

qüvrig. Taüvr5c yoUr» T7; al:lag 3j ov onc 7j xal Qoxovonc fvexo 


16. 2ad P. 


tur, minime dubitabat, miseratione gentium vicinos ipsis incolentium tra- 
ctus, ne victi illi malorum 'ac cladium quas passi bello essent ultionem a 
debilioribus vexationi opportunis, tempore deinde captato, exigerent. 
caeterum quo minus causae haberent a pactis resiliendi, fines iis prae- 
scripsit satis laxos, intra quos abunde pascuorum suis armentis et gre- 
gibus haberent, serio edicens, si ultra erumperent, violati foederis pia- 
culum maxima ipsorum calamitate luendum. in hunc modum per Orientis 
provincias despota deleta ignominia prius acceptarum illic cladium et re- 
rum statu emendato fiduciam illis gentibus fecit, otio ac pace bear s re- 
stitutis, libere deinceps attendendi culturae agrorum et secure legendi 
fructus uberes terrarum in quibus habitarent. 

22. Laborabant autem et miserum in modum afflictae iacebant Bu- 
cellariorum et Maryandenorum regiones, itemque Paphlagonia; cuius rei 
causa haec erat. imperator iis quae superiorum principum parsimonia 
congesserat consumptis in tot largitiones ac donativa ambitiosa praeterea- 
que in pretiosa munera principibus aut exteris gentibus missa, quibus illi 
ad foedera et societates allicerentar, exhaustum aerarium supplere, cre- 
bro missis per omnes provincias qui pecunias colligerent, curabat. haud 
porro scio an vera illa fuerit exinanitio publici thesauri, an non potius, 
quod quidam introspicientes penitius submurmurabant , imperator eo falso 
praetextu obtento, vere metuens ne propter invidiam excaecati loannis 
et inde secutam a patriarcha excommunicationem provinciae rebellarent, 
rebus tunc suis utile putaverit spoliare subditos et facultatibus privare, 
ne ad contra se insurgendum vires haberent. utcumque sit, ea tunc vel 
vera vel ficta causa egestatis aerarii, crebris imperator censibus ac de- 
scriptionibus per ministros quoquoversum dimissos avare ac rapaciter ex- 


222 | GEORGII PACHYMERIS 


^ ^ , ^ 1 
cvyvaic &vaygugetg vàg ywgac ixolauüro.  ivenlovtve 03 vàc 
vousTGc oixovoulac xal £&ogoec üvügácw otUcot, ueydAoy ànl 

, , ' / ) - UN * 
B vovrzoig revoyuévov 10 z9076Qo» *. Koiooo yóo Popuavóg xol u£- 
yog Oouéoruxog 0 vo9 Buciéng naryg wworal xorà Xuóuuv- 
p^ ^ 5 d ? - ^ - ^ 
dgov 1oav. ERA éyovooLoyovy iyrtüOev xol v() xod MNTS 

- - ^ ^ 
ngooijyov Tà xonucora.  voUro ovufjàv xoi roig IIoqXoyoot xol 
voig zgoccrfío0  T7yvQoloyotyro 7 »yoóvo xáuvovrsg. TOV 
py. zoeuoü Gy xol ye Mav eiyov eünógug Oidovonc vijc yc, vo- - 

C Lucuázoy 0? neviyoüig elyov, cc návrov yeopyoUvrav và ávay- 
«oiu.  xepaÀatvuérov yov züv veGy énl voulouact xovolov 10 

E Á , ^ ji aiA 3-37 - 3: 

xul &gyvolov, Oidovrtg 10 veOév 5 üvayxnc éEynogotvro. dj0av 
9' &AAwc xol orQarilug otÓiv si00veg. | Opwog &Ovovg quXoxtg- 
dote novgoiav xoAAà üv xáuoi vig OiogO9oUv Oélov, cl xol qu) 
zücyoi* & à náoya, oàx Povw Oncc wu» üángaxrey nücav éni- 
voixy. — àxtivor volvvy , xal uüAAov oi vai üxgo«c ngooxodue- 15 
vor, 7Q ve züOytv. ivOévóe xol vQ Onlluv. 2xei9ev và 1oova, 

D &) uóvov zQ00;cQotev éxüvrec, nmoooymoctv cyvooav xol óonuépgot 
ngocev3evro llíoooig.  wvoUvo yoiv àm^ ox OMyov yevóutvov, 


ercitis spicilegia regionum factitabat, utens ad id opera hominum nihili, 
cum antea huiuscemodi lustris condendis collationibusque exigendis popu- 
lorum nobilissimi quique praefici soliti essent: nam QCaesar Romanus ef 
magnus domesticus imperatoris pater censuras istius generis per regiones 
circa Scamandrum sitas gesserant, hi porro vilissimi ministri aurum im- 
misericorditer extortum undique in aerarium congerebant. qui cum obi- 
rent Paphlagoniam et ulteriores regiones pecuniis acerbe corradendis, eo 
magis offendebant illos populos, quod vexationem per se odiosam intem- 
pestivitas tunc quaedam aggravabat. agriculturae gentes illae plusquam 
mercimoniis deditae, rebus ad victum quas terra gignit abundabant, si- 
gnatae pecuniae parum habebant. quare ipsis erat perdifficile aureos ar- 
genteosque nummos, qui singula in capita indicebantur, numerare; et se 
ad id quod non possent damnis ac prehensionibus cogi indignissime sci- 
licet ferebant, praesertim quoniam inde sequebatur toto ipsos deinceps 
anno necessariis egere, postquam messes et vindemias, ut summas indi- 
ctas quoquomodo conficerent, alieno tempore vili pretio distrahere totas 
exactorum inclementia compulsi fuerant. nullum quidem fere plerique il- 
lorum rei bellicae usum habebant, ut rebellio minus timenda videretur. 
tamen gentis lucri cupidae, etiamsi nulla extorsione irritatae, per se pro- 
nam ad quaestuosum periurium indolem cum semper magnus labor sit ab 
utili visa defectione cohibere, tum certe quando exacerbata damnis acri- 
busque iniuriis ad desperationem efferata fuerit, frustra quantavis adhi- 
bebitur industria ad illam in fide officioque continendam. igitur illi, 
praecipue vero quorum arcibus Persico praesidio insessis viciniores sedes 
erant, quod a nostris quidem atrocia paterentur, ab hostibus vero com- 
modiora sperarent, pollicentibus videlicet illis e£, si ultro se dederent, 
mite imperium spondentibus, deficere ad Persas decreverunt, fiebantque- 
aliorum post alios quotidianae transitiones ad benigniores, ut putabant, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III, 223 


cevvéu Pievow; oi. Ilégoct. óüxyyotz Gua xol ovupágorg zoupuevos 
xarad9aggev siyov vOv Acktippiévoy. — xol nzgürov uiv éxógouác 
motoUvzeg xazé9eov viv yijv éxtlycv , sal oxvievovteg (09 0d yàg 
à9ággovr uévuv) $néorgeqov' tira ví» uiv j$aoxhwouévov, 
510v 0à xol ánouuLouérov Ócu TQ nigl v0U Uv, ciysoety àx oU 
Qüora zoic ivavzloig Ty, xal xavacyóvreg viv yugav xaxóv 400v E 
yeróvngua votc n2qolov. — 0 uévtot ye Bacilet dóSay üvaxAqréov 
: Éxelvmv diyui, Ore Or xal 9uacoi, cg ini 9vgag ovcav, o) 
tov 4v , 4A1AÀ ngóc oic óvoixoig nücav eye v3» &GyoMav, và 
10!» ool x«razQoiéuevoc. — £t yóg Gel v0 uev üvà zeigac xaza- 
goordcda di v0 ovvn9ec , Urvelo9on 0É ye v0 ud) xgavovuevov 
cic 9éEov 10x 25 dovvijQ'ovc ngooysyovóc. 
23. Ojo toivvv ixdlvov xoxovuévov , üotig xowyrrc P. 149 
ix diotuc xarà v0 tm9uvóv iauner 7S zooc ic q9uvónogor, 
15 igóflu 0d v0)g ógürvrag nvgl xanxvÓv ovujuaxvov &ánondAAov, dg 
v. xaxóv ngoonucivuy. v yàg oUx 4v, qouvouévov Tow vtov 
iboucív xav! oigavóv oU: 7) xal vivo xarà yv xol C9yg 
znagà 70 cvvn9ec ylveoOou. — el di xal vÀv xoumrüw &itv oí qo- 
Bsourazoi, cg àxtivog 7v 1óTe, TÜ xaxüv mgóUmAov Ptvoüpt- 


dominos, quod primo a singulis tentatum, et ubi successus impune fieri 
probavit, crebrioribus exemplis frequentatum, irreparabili iacturae pro- 
vinciae totius occasionem dedit, siquidem Persae his qui ad partes ipso- 
rum transierant ducibus et adiutoribus usi, paucitatem eorum qui con- 
stantes in fide imperatori iurata perstabant contemnentes, terras eorum 
crebris infestare' incursionibus coeperant; e quibus onusti praeda, spolia- 
tis subinde miseris, redibant domum, nondum ibi ausi considere, quoad 
multis istorum experientia malorum inclinantibus ad Persas, multis quo- 
üidiana vitae pericula fuga et voluntario exilio redimentibus, subactu iam 
faciles Persaé regiones suae ditioni subiunxere, fixisque ibi domiciliis ma- 
lam finitimis viciniam praestabant, infestantes eos latrociniis, haec au- 
diens imperator eo accurrere neglexit, existimans se istas provincias, 
quippe in propinquo sitas, recuperaturum quandocunque foret libitum, et 
func in res Occidui tractus spe ac cupiditate totus imminens, in eaque 
una defixas cura cogitationes habens, more ingenii humani, plerumque, 
dum inhiat longinquis, amittentis coram posita, et voluptatem ex absen- 
tium acquisitione speratam, quod insolita sit, potiorem arbitrantis fructu 
propter quandam assuetudinis nauseam minus iucundo, qui ex praesen- 
tium olim possessorum consueto amplexu percipitur. 

23. lllis in hunc modum male habentibus, cometa ex Occidente in 
Ortum effulsit a vere usque ad autumnum: terrebat autem intuentes, 
ignem fumo mixtum evibrans, illa ipsa horribili specie cunctis süadente 
aliquod malum isto signo portendi. vix enim in memoria omni reperias 
post talia ostenta per coelum hoc modo visa non aliquas per terram ac 
gentes praeter solitum mutationes secutas. quodsi apparentes cometae 
de genere peculiariter terrificorum sint, qualis omnino hic fuit, manife- 
stum augurium est infortunii aut cladis imminentis, adstipulante vulgari 


224 GEORGII PACHYMERIS 


, en ^ , , 
B vov. uugzvgiov 0à voU Aoyov xal vÓ AeyOusvov * oiddg xoyj- 
vc 001.6 00*" ngocviOzigt yàg xoi v0 Aornóv oi & elüoveg vÓv 
, Nw. , , LE c , bl , » 
TOL0UT(V , TO " QUot xoaxoc," «gc yivecdot 70 Gouza» teu(gor. 
, /« E ^ ^ - 
 T6óve volvvv dó£av vÀ facis vv Óvcixv xal adig xi- 
c - 
vovutyov, Gg xci moagaonücJc: nag! àxvov và vo?ov, ojx5 
. , - - 
üMyoc Óvráueg cvvayaydv 7Zg enl vzg Osoculovízgc Tjavevo, 
^» , ^ , 
cg éxii9ev ovvagréoQy và voU zoÀéQuov. tig Edy9uav obv xa- 
€ vavrQoag ixdos xorucysv Lyvo Ouytpegiosoac vüc ovrrüStug. 
TOU xcigoU yoUv voifgouévov, — cvrjy9170av yào Gp" éxeivov 
* - € - 2 3^4! 3 J M ^ , 
xai vüv itgagyOv ovx O0Myor, xal v oxéwiug ztgl voU naTQukQ- 10 
- ^ , ^ 
gov.  éx& yàg xal victv. ÉGuvoUvzo 1yot ngüg ixstvov ávagegó- 
» c - , ' s - 
pevor, cyxMjuam cg Ojj9ev zoOociceoc, xoi 01); za zo Oieug- 
, - 
véezo xol ó norQuigyuc xuvà AKüvOQua» ünavrüv, ntugOévrov 
Óvoiv dpyipéow tlg voUvo. — xüxtvog ovy vnaxovu», ÜOpogc vÓv 
, , - - 

P 150 xougóv Juganeocy , xolünoE xol ig ix vív vov xi5pov cc fja-15 
ciém ünégTthÀe, voUvo uiv xol dgnvudg ntgl vüv faciaxiv 
vyudy uo9500uevoc, voUro Óà xol àvà uégog dmoloyovucvoc 
vi) ngozelv&w alvíuv ÓoxoUoav eUAoyov voU uj nogaylvco9ot. — 0 

' x (o. 59 Ke 7 357 H 
pi ov» facikevg éxcv xov. vàg 6noAoylac éOcyevo xol z:gooe- 
^ , , 
ztoitito vüGg &lgnwuxüg, xal npóg uév zóv natQuiQymv Gvvunéuzcy 20 
c - , - y 
và quuxá vaszglvevo , xai ot e0uevOS cyey édóxet, — vot ud ovy 


dicto * nullus cometa quin sit", cui inchoatae sententiae nemo peritus 
audiens non continuo subiiciat illud ad absolvendum Graece senarium iam- 
bicum deficiens **natura malus." 

'Tunc porro visum imperatori, Occidui tractus incolis rursus turban- 
tibus ita ut ab illis res nostrorum raperentur, 'lhessalonicam proficisci 
ductis secum copiis non paucis, ut ilic e propinquo commodius bellum 
adornaret. sed cum Xantheam eo itinere venisset, ibi detinere decrevit 
in hibernis exercitum. quare dum tempus expeditioni aptum expectatur, 
per illud ibi otium, cum ad eum episcopi non pauci confiuxissent, agi 
de patriarcha coeptum est, quibusdam non dubitantibus reum ipsum pro- 
nuntiare irreligiosae contumaciae in neganda contra sacros canones poe- 
nitentia. quare ex istorum sententia citatus is rite est, ac iussus 
Xantheam se sistere, duobus ad illum antistitibus ea causa missis, mon 
paruit ile quidem, tamen aliquantulum de duritie remittens ut tempori 
serviret, semel iterumque certos de suo clero ad imperatorem misit offi- 
€iose illum a se salutaturos, et percontaturos ex usu inter amicos con- 
Suetudinis humanae ut Augustus cum coniuge ac liberis valeret, simulque 
excusaturos, velut necessariam ob causas alias dicendas, eo nunc occur- 
rendi moram. his officiis quamquam non plene satisfiebat imperatori, ta- 
ien ipse quoque in praesens animi vulnere dissimulato et salutationem et, 
excusationem placido excepit vultu, vicissimque per quosdam e comitatu 
allegatos patriarcham amice salutavit, placido se in illum esse animo si- 
gnificans. caeterum inter episcopos causa crimenque patriarchae occulta 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 225 


&oyisosÜoiv , (ic ivvostv 7j», o02 yàp 3jplei v0 Cyx)rua xazà v0 B 
Achng90g à zc0l vovtov Dyreiy* ov0À yàp 2yosjv, Ónucyopüv cuc 
Dye, v2v ToU naviüc xagÓ(av vÓv Baciléa ur) na0O. vic éxxAq- 
clag viv SUlww UCyuv, à2A Pxd9v dg vwa q9opgonoióv áfga 
512v Óvovoixv sloücyóuevoy xwóvvevt. — xol vara uiv ó xga- 
TÓ» xal &AÀa mpovréve nÀtora, OnongoomowU0uevoc pc» viv 
ztgóc 10v nupu&Qynv doxoUoo» Óvauérewv ,. éxtlvoic 0d zrgoava- 
TiO dg tgtvyüv dg GEtov 0v UgreioDot xavà oyoAv và xitvovpeva. 

QÁ,  ZXwuflalvt 0 vu xoà azjv nóAw 0 07) xol 10v flaci- C 

» 2 e ^ ^ A M , 

10 ^a elg Guvvav SnoéSisv.. $jnvero 0& v0 Ócvóv xal vo navQido- 
xov, xü»y nÀoylüc vc 4AÀAov zocgóvtov. ToU yàp Béxxov TO 
gooroqviaxixóv GZlopna Vryovrog (ngovójiov O^ 2011 v0 zgorgo- 

- ^ c , - c , ? , 
noc àxelvov vàc iegoAoylac yiveoSoa) vOv vic iegéev éxÓovAeóov 
xol iy vQ xarà vüv Gpov va( vÀv utyüÀov üvaxróQov vvp- 

15 Qlovc tegoAóya. díya vijc 209 yaoroqiAaxog mporgonzc. xal tb- 
9)c àxovoOév, dc noóctiuov Oye 7 vjc iegtooórge énloytotg p 
Jv.  ToUro yoUv ovx tOoEe votoUcoY 7j vt (20 uérgiov và) ffaci- 
Ad dyytl9év, 413^ ügogiouóc üvrizQvc ToU fBfacilxoU xAXvomods. 
xol ebJic (ovvenevóu yàg xal vüv navQuégyn» oc 0759€» ovu- 


19. evvszsrót: P. 


inquisitione tractabatur. qua de re auditus ex illis nonnemo dum haec 
concionabundus declamaret, nec consentaneum nec ferendum videri prin- 
cipem, cor utique reipublicae, non ab ecclesia foveri ut id ex quo salus 
unice pendeat publica. quale igitur fuerit, si non. modo inde non fovea- 
tur, sed maligno et pestilenti dissensionis spiritu afflato in discrimen ma- 
nifestum inducatur? ea etsi clam procurante imperatore agebantur, ta- 
men is istis quas retulimus et aliis plurimis benevolentiae significationi- 
bus in illum editis, diligenter simulabat aequum erga patriarcham et of- 
fensione omni vacuum animum, sic libere sinens congregatos patres per 
otium considerare quid tali statu rerum optimum ipsis factu videri ac de- 
cernere par esset. 
24. Contigit porro quiddam in urbe quo magis exasperaretur impe- 
rator et ad ultionem irritaretur, ex qua quod secutum malum est ipsum 
atriarcham oblique perstrinxit, resiliente in ipsum ignominia quae aliis 
irrogabatur. Vecco chartophylacis dignitatem obtinente, cui magistratui 
juxta usum ac leges id iuris competit ut sine illius nutu et assensu nu- 
ptiales benedictiones non administrentur, sacerdos quidam ministrans in 
templo magni palatii ad Pharum sito sponsis benedixit non requisito char- 
tophylacis assensu. ea re statim audita is in poenam a sacerdotii fun- 
one suspensus est. id sibi nuntiatum imperator atrociter accepit, quasi 
ea mon mediocris aliqua censura sed vera et suprema excommunicatio 
fuisset regii clerici. ac statim suspicatus id factum conscio ef coope- 
rante patriarcha, gravissime offensus est, contemni se ratus, ira commu- 
Georgius Pachymeres I. 15 


226 GEORGII PACHYMERIS 


JH c - " - € € - Vy - 
ngé&avta) vfguonaSGv ovy otov og vnsQonvixüc £yovvoc 9v 
à , Y Ue d * - - , , [E 

P 151 jv x4rOZ06, x01 0Qyrj TjY XaTO, T(UY TG xAnolog xoiij, xol wc 
, - " - - 
0 na0TQtÁQyno , xexguyQc énijye, ve éAr«s 0i vaUro. 10 vi;c fa 
, , b] ^ * € € NISL 3 D 
ciAt(ag xg&vog é&ovOeveiogat xol và tego, àvàxvopgo. GqoplGeo9 at. 
jv yüg xol vo?vo AXugo ngàc 10 nogiovápuevoy , Urt 2vaüg TY 5 
ávaxtógov Vrvysv ó ngsojUvégoc, Ote oi oU yaproqvAaxog n&u- 
, 
waevcog Óupapvéero 7j énioysowg. — xol 0j vüv uév novQitgnv ovx 
*5 e 2 , Y» 1 , , ^ 
&yev 0Ttoc Givorvo , GÀÀov 0e voózov Ba9vicgov xol 1Óv» xoxa- 
- , 
qoovjoavra Guvy»tc9ui, dl xal vÓv navgikgynv nÀéov voro 
B Àvzgjotv , 7j u1j 0óSew (cg Gpvvetodou xol nÀéov ÓUvaro ngov- 10 
vóst, xai néuwyag Óià voxéov và ciflaovoxourog. Togpvixiq 
ngooítuvrev (amivQ yàg vóve và vic znóAewg inezérQunzo) xa- 
- - - , 
vayaÀáv uiv vüg oix(ag ToU T& yogroqvAaxog xai TOU uEyGÀov 
e * ^I —- 
oixovóuov (ovrog Ó' 4v 6 Euguhivog OsóÓwgoc), ixgiloUv Od 
^ , 
vüg djnélovc, xoi a)roDg Otoplovc cg exeivov éxnéunaw.. éBov- 15 
Aero Óà 10 ngocrarrÓusvov xvvi Aéovva ixÓtüírrecO ou, xal ye 
C , b] 02À C bi g "4 Ó ^ "- 3^9 - ! " 
rovzQY &noxiwüvrov noóc Baciéa 0ià vic nl vj; viptople zrgoo- 
' Tt! 7" b] , 3 . AL; » 
na9tiac ungóiv oi0v v& tiva. vTÓv znavQuuQy9Y xod ovrOv OVTO, 
r9 - , € - 
ngürr&v, xul ovv xüxsvov vnoyaAüv üvayxaleoOGt. — 0 yov 
J » ^ [4 r ^ 4.53 , 
otfglacroxo&roQ imu Tc trotuoc jv xarà và éniveroyuévo, modc- 90 
, E] j ^ M » - , e " b] * 
Tuy. GÀ éxdyor vzv £qoÓov zigocioOOuevor Gp yvvousi xol 


niter in universum ecclesiasticum ordinem exardescente vehementi; unde 
in clamores erumpebat vociferans **nempe hoc patriarcha sic voluit con- 
sentanee ad prius in nos contumeliosissime gesta, ut nullam occasionem 
praetermitteret vilipendendae et contemptu extremo conculcandae impera- 
toriae maiestatis, regia etiam imperiali sacris prohibenda interdictoque 
supponenda." hoc dicebat, quoniam intra imperatorium palatium forte 
repertus est sacerdos ille, quando ei missi a chartophylace sententiam 
suspensionis intimarunt. totus porro defixus in cogitatione vindictae, pa- 
triarcham tunc quidem ipsum recta in propria ulcisci persona non va- 
lens, modum astute cominentus est eam poenam ab sui contemptore re- 
petendi, quae simul patriarchae dolorem inureret, sic se cumulate iniu- 
riam utriusque ulturum ratus, curriculo mittit ad sebastocratorem 'l'or- 
nicium tunc praefectum urbi, qui a se iuberet diruere continuo illum ae- 
des chartophylacis et magni oeconomi (erat hic Xiphilinus "Theodorus ), 
evellere stirpitus vineas amborum, ipsosque vinctos ad se mittere. vole- 
bat nimirum ista ratione terrere (quod aiunt) leonem exemplo male mul- 
tati canis. futurum autem sperabat ut hi supplicii metu ad obsequendum 
imperatori quodcunque vellet inclinarentur; quod si contigisset, non modo 
nihil ausurum patriarcham solum et virorum talium in partes principis 
traductorum auxilio destitutum contra se agere, sed etiam coactum iri 
cedere et de duritia remittere in causa excommunicationis. igitur seba- 
stocrator praesto aderat stans in procinctu exequendi mandata. | caeterum 
de eius infesto adventu praemoniti ambo illi cum uxoribus et liberis ad 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 227 


moucl 10 Íegüv zpoqrUyovotv, cg budi9tv Tijv ova» fEovztc. 
ec 0^ 2xeivog éniosóc TO vod ixonüv in&püro (7/0& yàp fAofg- 
cóusvog uj &vvcoc), Aéov J» uir Síqovc.  Ó O8 marQiígync D 
ebrixa zooovnoavtOv xol $iufgi9Oc dnéntuns v 2móvza , xol 
5 «zl nagóyreg" CAeyev. **ógOoAuodg xol yeigac xol &xoüc zus- 
aégac, vodc uiv ixwvqio?v vüg Ó) Pxxónra» mugücS9:;" énz- 
Boüro Óà xal 9iüv xol ÓvOgunovc cc &Oixofro nAtovexrotuevoc* 
02 yàg dizotov. civat. 950 zaSicgouévovc &v0pac e9éveo9q 
xocuxoig. (0g Ó' ümenoyn noóc ToUTG Ó nQO puxgoU onépogovc 
10d àxondotwv xüv d Tw yévoro, voig uiv àvÓgdo: v0 legüv na- E 
vovotv ai óguol Óveivro i3 Ocdidoww ,. 2xslvog 02 góc vàg olxlac 
voéacro.. — QunéAoig 0? 2219609 ca oUx jv, Ort ot0' Z,oav 2xel- 
»eig üuztÀo: 7/0c. — ÓAAà xol vOv obuv àmorgénevos QC uj) 
oqiciw GAn9óc o)ov &1AÀ uüAor vijc dgoleg Xoyiopérov. 
15 2xxgovoO'élc ovv volg Loic 0 2nvipmytr)g éxeivog néune Nwxalote, 
ol và ngoovtvuyuéva enl volg oqiv zvjpaci ÓtimdrrerQt, xa 
Av9dg 0? Gnonfuzav Ótoulovc, óc 7j ngóovasie siye , ovveflos- 
Ave oqícw abro)g üvéírovc Oc facia yogtr, ToU &An9üg P 152 
qoovglov ázoozacOérvrag, dg 7v 0 vaóg üvrxQvg. —Gmoloylay 


6. zsioGoDot. ims(joGro P. . 


templum confugiunt, iure illic asyli tuti futuri. quo sebastocrator cognito, 
reputans magnum sibi ab imperatore malum aífore nisi quae is iubebat 
effecta redderet, in templum ense stricto ut leo irruens extrahere illos 
inde conabatur. at occurrens patriarcha eum graviter increpitum repulit, 
* quid vobis" inquiens **volentes oculos et manus et aures nostras, illos 
quidem eruere, istas autem abscindere, postremo has obstruere cona- 
mini?" testabaturque vociferans deum et homines, vim sibi per sacrile- 
gam iniuriam fieri: neque enim fas esse deo sacros homines a saeculari- 
bus corripi. obstupuit ad ea perculsusque a coepto destitit qui tanto 
prius fastu extractarum se supplices, quidquid quivis contra moliretur, 
ostenderat; eoque sese domum recipiente re infecta, Veccus et Xiphili- 
nus intra septa aedis sacrae tuti securique versabantur. sed nec vineas 
exscindere potuit, cum neuter illorum vineta circa Constantinopolim ha- 
beret. ab aedium quoque quibus utebantur demolitione prohibitus est, 
denuntiato ipsi haud esse illas iuris ipsorum , sed ecclesiae, quae usum 
dumtaxat babitaendi suis illic ministris precarium concederet. ergo hic 
tam acer ultor undique reiectus, et cunctis exclusus quae tentarat, ne 
nihil ageret, Nicaeam certos misit qui in praediis istorum in illo territo- 
rio sitis vastationem ab imperatore praescriptam exercerent. cum autem 
nequiret mittere illos vinctos, ut fuerat iussus, suadere ipsis institit ut 
ultro ad imperatorem proficisci vellent, id communiter tam ipsis quam 
sibi consilium esse utile disserens, quoniam si volentes ipsi sacro asylo 
absisterent adeundi principis causa, idonea ipsi apud imperatorem futura 
esset excusatio omissae comprehensionis et constrictionis ipsorum sibi ab. 
eo imperatae. nam ne illos intra templum caperet, sanctitatem loci et 


228 GEORGII PACHYMERIS 


yàg ixwov Uyuv moüg facia viv àevMaw ob isgoU xol viv 
v0U morQuAQyov xuAvow, xol cg otvo0c e09V voU Baau.éog 00- 
M , 2 ^ - 
püvrac Ó:cusót» oix 4v, Oc mag a)voig uevovorc 1j; ngo0- 
qvyljc voUro uiv vi £xüvvag &nogouüv, vojro 0) xol züv na- 
1gu&Qynv nvriuüvyo. üugénev navtayoU Qukyovrac. | mgooéri 065 
xol 0 vc elg Baciléa noocó0ov oyzua vó &vérovc oqüc Ouqg- 
eciaJa. dí0mot*. ngóac nov yàg. BaciMéec 9esusvovy ovunadelac 
&vüyxqv ye, xüv yoUv m0 QQav, voic xovoxolrow. | vaUTO 
^ ^ , ce » ! ^ Y 3 - 
xal và ToUTOig Ojno1&. AÉycv En&u9é v& vo0c GüvÓgac ánogorvüv ve 
voU vaoU xol zgüg facikéan ycptstv. xal» nagó vov znatQuiQ- 10 
xov éxz0959évrec Óüfav ovvoicov ogío: v0 üni9ev (và yàp 
, L , YE - CWETPSM , 2 , 
ovufidrra TovrOig 7uXxQU, xol Qc & ini xoJociDot. £O vvovtO) 
tü9àc vaic vo) tegég eqo0iau09érvec eÜyaic ve xol eUAoylouc vijc 
^ M J , ce ^ L] OS 
npóg 11v OtocoAovixnv qtgovongg &üzrovrot — G uiv ovv nul- 
Eaouv. &xelvoig OsoaoXovixn xol faciet nooot9oUcu ovyéfin , 0015 
vo) zGgóvrog Àéy&v xoigoU. nz?» &xácout^ üv Tig Og OUx üy 
Y - , , 
s ixei9ev inadov, d n5 ye Oigunevovou vüv xoigüv curé 


14. gégovcov» P. 


occurrentis ac repellentis patriarchae auctoritatem prohibuisse, plausibi- 
liter causaturum sese. porro ipsos sponte abdicantes tutelam sacrorum 
adytorum ut communi domino se sisterent, fas haud fuisse abs se corripi 
darique.in vincula, facile quemvis videre, nec imperatorem dubitaturum. 
plenam igitur ab se quidem fore ipsis securitatem iuviolatae libertatis, si 
quod suadebat facerent. nullum autem ab alio quovis metuendum ipsis 
esse tale periculum demonstrabat, vel quod recta,tendentibus ad princi- 
pem nemo. facessere molestiam auderet, vel quia declarato in ipsos pa- 
triarchae palam  protegentis patrocinio tuti ubique inviolatique futuri es- 
sent, tantae illus ac tam venerabilis respectu potestatis. denique post- 
quam.eo pervenissent, ipso vultu ac conspectu principis certissimum aie- 
bat accepturos ipsos salutis et securitatis pignus: nam faciem imperatoris 
coram vel ad momentum oculis obiectam gratiae ac veniae erga intuentes, 
etiam. praedamnatos reos, necessariam causam existimari. haec et huius 
sententiae alia cum allegaret, persuasit quod volebat, siquidem. illi condü- 
cibile id sibi futurum rati, patriarchae in id iter assensu impetrato, tem- 
pli refugium relinquere adque imperatorem se conferre decreverunt, etiam 
inde allucente successus in tali consilio spe, quod satis intelligerent ea 
quae in ipsos tam acerbe acta essent, decreta esse ab imperatore arbi- 
trato utilia illa esse emolliendae duritiei patriarchae et impetrandae ab 
eo suae ipsius reconciliationis cum ecclesia. statim igitur, bene precante 
ipsis in digressu patriarcha et viam votis prosequente , "Thessalonicam 
versus. profectionem susceperunt, quid porro ipsis, postquam eo perve- 
nerunt et imperatorem adierunt, contigerit, non huius est temporis re- 
ferre, caeterum facilis prudentibus coniectura suggeret haudquaquam illos 
quidquam. gratiae aut beneficii fuisse ab imperatore accepturos, nisi 
quantum promereri obsequendo potuerunt servientes tempori; unde con- 
tigit. (quod in primis avebat imperator) tanto magis solum relinqui pa- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. II 229 


v&Ura zuSz». Tovro Ó? jr» uiuovüoO9w: TÓv nuTQuéQyny Üno- 
xhi9éyrov , cc xol vÓv» &RAAcv, Pxelvov. 
25. dvonmifov zol v0 voU covAvÓv Ldiarivov, 0c uotpá P 153 
Tic yéyove Óvorvy?c lMaxsüóow, timo dé xai Ogotl, xal và 
5100 xon5rov zQoóyychua slg iwfÜacw L9tro mpopav?. —Pxvoc 
yàg inl nÀdorov rj Kavoravrivov mgootst5xec, xal óoruépoca 
700000xüv inaviEav us9? 0t nAtovgc layvoc, nd v0 2y &Ant- 
ew ànéyvocTo (7óu yào 4AÀa Óv faciéa ngoynettvüutvor, 
xoltü xfdoc nat 10 ngóc vüv àAnay&v dg ovxé9' $nocrot- 
10weiv), tbpOv T() TÓtt xcigüv 0v ?j T0. BaciAéog &zovola dcoy- B 
T& oi nügéiyev, dunpryvéevot 1G» vw] ovyyevüv, énmdóEQ ye óvrs 
xarà và npóc üoxtov uíog ToU EvEcvov nóvrov, ÓvowanóOv àna- 
pÜvaé ot. áciür o zepvAayuévo napà qiio TQ fcis, otóZv 
iy99oU Óuuqégorr, — eiyas. yàg. Pxelvp,  & flosAowo flogdtiv, 
15 ovveA3 ey. Kwvovarcivo xal ontídovra nagoroUvot z00g vij» ToU 
Bacikéng én(9sgw. — xol aitov dà olxovousiv nog? ixdivoy ityai, € 
xal oUrwc bxdvo avvóvra oov xa9' 600» ixn:cHv de ytipac 
éxelvouc , & uóvov "Toyógoig ovresiou Gua. Kovoravzivo utr 
Boviyágww. — xol uiv &ÀQ xal avvóg flacitóc, tb lyon olg 
20 5D n0oufvoig* & d' o?v, dAÀà Arlav negifakouérove nAclazqv 


triarcham, his quoque, sicuti iam alii fecerant, ad partes imperatoris 
transeuntibus, 

25. Resumenda nunc est narratio rerum Sultanis Azatini, qui fatum 
triste atque infaustum quoddam Macedonibus extitit, aio etiam "T'hraci- 
bus; et quae laeva saevaque minax cometa portenderat, eventu mani- 
festo, pernicie publica patravit. hic postquam diu apud Constantinopo- 
lim taediosa contabuisset mora, in dies expectans reduci se cum magno 
exercitu in Persidem , ubi spes eius rei omnis extincta ipsi funditus est, 
tum longa infinitarum frustrationum experientia, tum maxime quod non 
ignoraret quid cum suis hostibus clam tractaret imperator, et foedus ab 
eo ictum cum Apagane compertum haberet, unde satis intellexit nullam 
sibi redeundi unquam amplius ad amissum principatum reliquam esse fi- 
duciam debere, nactus accommodatam suis rationibus occasionem, absen- 
tiam imperatoris, allegat fidum sibi hominem ad quemdam e cognatis in 
septentrionali Euxini Ponti tractu praepotentem , orans ut sibi subveniret 
citra ferrum et vincula custodia detento ab imperatore amico in speciem, 
revera nihil ab hoste differente. posse enim illum facile, si vellet, auxi- 
liari sibi opes cum Constantino coniungendo, et hunc sponte currentem 
incitando ad irruendum improviso in imperatorem. sese ipsum iam i 
agere, ae consecuturum sperare, ut adire imperatorem sibi liceat , eo 
consilio u£ praesens eum dissimulanter in paratas per viam insidias prae- 
cipitet. veniret tantum et eductos secum 'l'ocharos cum Constantino Bul- 
garisque in communem expeditionem traheret; ac si quidem, quod pro- 
num speratu videbatur, caperetur imperator, facile apparere quantum 


230 GEORGII PACHYMERIS 


- - J 
Üonv, tu 0» xal vOv ToU faciéec mo211à Àofóovrag inavalev- 
yvésw , 1Ó xo&izzov vi;c Aelag xol avv Otagegóvvoc you£vove. - 
D ucsuvzogel vs ovyyevtlag moorépug xoi ÓóEug. xol s um óc 
uer 7j ut 
Y» c - , M c , , 
&uqo xol wc ovyysvi; onevoew xol og énibovzo utzoAaufiivav 
, ^ - 4 , 
zóAw và usllo Qugosiv, àAA^ otv 0v €v vovv ü&ov ovungász- 5 
» » c ^ - » c , - 
7&y ote090i, 7] vc Gvyyeret (ongoUvco ?; 6 elüovo xaveltotvva. 
vaUca OnAco0ac vQ 9elq OU ánogprivov, và zuo, Aafliv 2xeiOev 
, Jj " ^ * * c ^ , 
óià yoauucsov ngocoenoietro gez». eival ot 17,» BocuAéng Oéav, 
E zal yoaupaoty 207/Aov và facilet, xol txézevey egeivon nag! éxci- 
vov yevéa9au*. otÓ8 yàg üvexvá ok elvat ini vocoUzov iovegijoSuu 10 
^" - -—- * 
vic Üacix5c (wttc. tl yovv. ngoovácOoi d Ó' ovv, ÓAM 
a)T0v Suy xol otvQ0c , ene móOog énclyet xol vvgavvet. | volto 
qe9Ày 6 Baciebg (xal noU yo vóv ÓóXov &ycv novocdiv;) 0ià 
P 154 yooupdzov eqizow óquxéoJos nag! exeivov* idety yàg xol Óvou- 
* , , £ ^ Evi C 2 2 ^ , 
X0vG TO7.0UG iyyevéo9uu oi, OoUg ovx 4v 0Qüy zuv. &VavOACG Ot- 15 


inde bonorum in ipsos redundaturum esset: sin id non succederet, certe 
non posse dubitari quin quaestuosissima ipsi foret ista militia, utique redu- 
cturo ex ea copias onustas opima praeda, cum aliarum omnis generis 
rerum, tum apparatus ac supellectilis imperatoriae, ex quibus excipere 
sibi praestantissimum quidque posset, et ipsum consanguineum supplicem 
indigna custodia ereptum incolumem ac liberum cum pretiosis spoliis do- 
mum recipere. meminisset prioris suae gloriae, et ex qua felicitate in 
quam miseriam tam arta ipsi cognationis necessitudine devinctus princeps 
decidisset, reputans miseraretur. quodsi haec parum moverent ad au- 
dendum quod suadebatur, at fructum cogitaret inde ipsi proventurum 
uberem vel successu belli lucroso praemiisque victoriae, vel a propria 
gratitudine sui ipsius, postquam sese in statum fortunae pristinum repo- 
suerit, omnia liberatori debituri. haec si viderentur infirma singula, si- 
mul tamen coniuncta omnia vim habere maximam apud eius animum par 
esse, ageret igitur, et vel consanguinitatis respectu auxilio veniret, vel 
suae infelicitatis , quam ipsi aperiret, notitia indigna ferentem miserare- 
tur. his arcano expositis patruo, literisque ipsius mutuis assensu ipsius 
fideque accepta, simulavit desiderare se maiorem in modum conspectum 
imperatoris, in eamque sententiam ad imperatorem scripsit, orans etiam 
atque etiam ut sibi permitteret ipsum adire. neque enim sibi tolerabile 
videri tanto iam tempore usu ac visu privari carissimi atque honoratis- 
simi sibi principis. iubere igitur quamprimum dignaretur se venire. sin 
gratificari hoc sibi differret, sciret tanta se uri eius coram intuendi cu- 
piditate, ut vix sibi temperare posset a profectione istuc iniussu ten- 
tanda; quod si faceret ignosci aequum fore: tyrannicam esse vim desi- 
derii, et erumpere plerumque ultra rationis atque humani arbitrii prae- 
scripta fraenum eluctatos eius impetus. his imperator acceptis, nec quid- 
quam de occultis quas diximus machinationibus suspicatus, rescripsit hu- 
maniter indulgens Sultani quod petebat, ultro quinetiam invitans ad occa- 
sionem usurpandam visendi provincias et urbes Occidui tractus, quarum 
nunquam hactenus, quippe semper moratus in Oriente, coram et usu 
praesenti cognoscendarum copia ipsi contigisset. non distulit Suitan con- 


DE MICHAELE. PALAEOLOGO L. Ill. 231 


yovra. 6 ui» ojv covirü» ixycprótg Tiv kodov P)ntrüyvre, 
xol nAi9oc zonu&cuv Ggeíc, Vr. 0d xol yvvaixag xol zéxva xai 
&óchgz» xal umtégn, 10 uiv àmivmw TZv $nowíav, 10 0d xol 
TÀ dunoÓQv )nortutiv üguorOv yvovc, iacit c)» ToiG olxelong 
5T/c nóÀewc, xalxaraLoé» züv Baciéa zmilyero. | Óé ye Qn- 
9slc Oeloc éxelvov magó zóv flaciién Boviyágov Kovaravzivoy 
ysyovoc, 1j uüAAo» v5v éxtvov oilvyov, vTüg xarà faciüfwc B 
vno91xac ngorélvov xal náAoc nagaxexivguévovc Enu9e. — xol 07 
néuwac uevaxaeizon nAij9og Toyaguv c zegdavoUvzac abvixo, 
10 €? 2ns&lorev. G^ avi) xal Boviyágorg. | oí 0£ xal &AL.06 nA doc 
) $25 » » ^ - - 2€ , 
^ Ovreg uvTOvopov ét (oUnao yàg vtléoc TQ NoyG xa9^ inuyxóovc 
$norerOyoaTO* 0 yàg Noyüc vórt mout(6g &noorard» TüY» Ór- 
onoróv jjoyero xal qiAove 7v xaz^ avroUc y too Oukyav, Ort xal 
L] 3. - ? * E] E] - , t€ 3 
pev" avrüv ánooraAdg za é&xelrov oU 10. K&vn, wc av10i C 
15gaitv, vàg xoigag exrüso , 6A ágevonc ldÀv éavrQ aiv Pxct- 
voig doqeregíGezo) GjU üxovovreg 1076 tontvÓov, Oixgv xvvüw 
&ya9üg yogag xcrarQo5iovrsg. — wn 0 xal TO xÓoc Ó npüc 
- » y , e ^ LE 1 , 1 
Noyüv oUzw 1v cvvtoróc, Ont utrQ vaUra Pn v0O9Q Ovyaroi 
1j Eóqgocívy 0 xgarüv ngóg àxdvor (uehÀe ov»iGtüv. — Taj" 


cessa uti facultate , sed statim, pecuniae magna vi opumque caeterarum, 
uxoribus praeterea liberisque cum sorore ac matre Constantinopoli re- 
lictis, itineri se dedit. tantorum pignorum ibi dimittendorum causa illi 
fuit partim cura celandi quae coquebat animo, et omnem a se suspicio- 
nem amoliendi, partim prudens metus ne non satis expeditus esset ad ea 
quae meditabatur, si tantis carorum capitum affectibus et pretiosarum 
sarcinarum impedimentis implicaretur. ita ille cum familiari comitatu 
egressus urbe ad imperatorem festinabat. interim autem eius patruus pro- 
fectus ad Constantinum Bulgarorum regem , cum ei, tum potissimum eius 
coniugi consilia. sibi suggesta imperatoris invadendi communicavit; et fa- 
cile, olim videlicet eo propendentes, quo volebat perpulit. ipse statim 
certis hominibus submissis magnum ad se Tocharorum numerum evocavit. 
nec difficile fuit pellicere spe ostentanda ingentis ac parati lucri, si con- 
iuncti Bulgaris praedatum: in Romanorum terras exirent. "'locharorum 
numerosa gens tunc adhuc sui iuris erat: nondum enim eam sibi plene 
Noga subiecerat. hic videlicet Noga rebellare tunc primum et domino- 
rum iugum excutere incipiebat, amici familiaritate cum militibus suis 
'Tocharis et aequalitate civili vivens, socios tunc illos defectionis habere 
contentus: nam cum ipsis missus, opera illorum subactas bello regiones 
non Cani (principem illi sic vocant) acquirebat, sed uberes atque opi- 
mas illas esse terras animadvertens suo proprio atque illorum obtinebat 
nomine, hi tunc audita, quam diximus, invitatione ad praedam accurre- 
runt quali canes ad saginam ruunt impetu, fertiles et opulentas devora- 
turi-regiones. nondum foedus affinitatis vinculo adstrictum Nogam im- 
peratori coniunxerat, quod ille filia notha Euphrosyne Nogae in uxorem 
danda deinde contraxit. tunc porro eodem prorsus articulo temporis ct 


232 GEORGII PACHYMERIS 


digo. xol Gua. udv ó ff'aci.eüg ngàc v7)» nóAw và xoà dUcuw ngu" 
D 9àv £véawve vüc ó0ovc, Gua 0^ (xeivoi IEalqvne xavadpouávssc 
civ Kovovavcivo vàg Óvoycpolac v09 fiov Ouxnolovreg sau 
nAg9&à gavtgüc éavgezontósiovro. oix ij» 0à voivoig 1j ovvva- 
£c ula xol àp' 6l vónQ xvgovoa, ÓAX àysnór xav! o0Àa- 6 
poc éaxsüGvyvyvo, xol xovà Aoyovc Gp roig üAAoig ngooéfa- 
Àov, xal d&và émolovv axvAsvovrec agázzovesg Gnayuevot, od- 
Oi» 0 vi uj nQdarovr:G vü xaxüv. 0 puévroi ye faoiedg và 
E £&v* u)v0Uc tc élxüg Gxovcac (0005 yàg 14990 zol negviayuéva 
vàc &oflohàác énow)vzo, àAAà Olxv nvgüg &yglov Oud vaéuv 10 
vóv xGpgov zorra Oulóuflavov), *àg qoérag xavacuoddc 
&99óov énaanecovonc vic qune, i» Gungavlo navrole voU aot 
tQüouo 4v. -ovve yàg v uóysod'o. ovvcaSOuevov*. oí yàg Óv- 
vóutg mgoduAs9gcav sg và idu , xol uev? OAyuav ixdivog xol 
vü» Tijg avÀa(lag a)roU inovebtOy»e , xol üÀec à Óudyrre 15 
nQ0c "Pouelovg và vív Toyáguv.  obre unjv Qebyav süuds 
P 155 xoxÀq yOg OiuAgóvec xal zeguoyóvvec và Óxvouuaso oOv oUevl 
qofiq Oié9sov navrayo?, og ui» oqávcovieg nauntajdel , otc 


imperator urbem versus, rebus in Occidente compositis, iter capessivit; 
et illi de quibus diximus, iunctis cum Constantino copiis, repente per 
invias asperasque Haemi saltuum ac faucium angustias ingenti multitudine 
populabundi erumpentes, palam se hostes declararunt, castris in Romana 
terra positis. non erat autem una eorum manus, neque uni pariter omnes 
imminebant loco, sed gregatim per cohortes aut manipulos dispergeban- 
tur, et insidiis multis simul locis varie positis uno omnia tempore infe- 
stabant, spoliantes mactantes abducentes obvios, nullum non passim bar- 
barae rapacitatis ac crudelitatis edentes exemplum. non potuit non sta- 
tim haec audire imperator, utique cum isti non dissimulanter aut clancu- 
lum has grassationes exercerent, sed libere ac palam more ignis lucu- 
lenter emicantis et cunctis quae vi saeva comprehenderit arentis silvae 
partibus exuperantem alte flammam ostentantis procul, ardentis igitur 
improviso isto incendio universae late regionis raptim ad imperatorem 
evolans fama perculit vehementer eius animum , et in magnos eum cogi- 
fationum aestus angustiasque coniecit. nesciebat quid consilii caperet. 
quove se verteret. non erat instructus ad gerendum bellum: copiis enim 
pace confecta paulo ante sacramento solutis, domum militum quemque di- 
müserat; et cuin paucis ipse, domestico dumtaxat comitatu, quippe per 
Mn; uti crediderat, provincias, in urbem revertebatur. et nec si 

aberet exercitum auderet committere cum '"Tocharis, terribili tunc Ro- 
manis gente, nec bello a nostris superabili credita. restabat fugae con- 
silium: sed eam intercludebant validae hostium manus, quorum praesidiis 
loca edita universa faucesque, denique aditus exitusque omnes teneban- 
tur. probabantque ubique se adesse nusquam non stragibus edendis, et 
solutissima metu omni quoquoversum incursandi licentia, cunctis pariter 
locis partum trucidatorum acervatim cumulos struentes, partim raptantes. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 233 


$i ánáyovrec &Aeuvà, voc Bagf goi: oxUAa, cc urjdéy eivoa Ozov 
z'po0flác vic 2j9€Ae ociLeg oa Enuixüig 2AeU9eQov., xol 07) xvxlg 
zéQuozüvreg 000v onc mooguizev và xourobyrt  ovÓ2 yàg 0cov 
xal juitag Tufoag inzyAaroUrn Oukiotgue 7v» vic ódoU, Mg" 
50cov zcp éxázeQU oi zoAGut0t ÜtryyélAovro và Óuvà notre, 
()g éxslvovg éonégag xeraox5vdv 09t» nouíac &Eupgua 0 Baci- 
Asc, xal GÀLovg éxsi9ev PEoguüv vzusQov 0nov y9éc ixdvog B 
xoréuevt. T0095 Tig jv OÜyzvOig vÀv émóvvov oc uró* avro)c 
xarà qéAayyac uévev, GÀAA navrayoU ix9énav Mupázovy adi 
109zig foc soU na9tiv &nav. 4v 0' &và uégog xal 0 Kuvozay- 
vivog ig^ &uásuc qegüpsvog (10 yàg axélog xavtuyog nove oix 
&ys xarà vQónov» roig zm00iv elg ódóv TÓré xoücOat ovtc nj), 
oix rro» O2 xol utO? Vanov), To)c Boviyágovg àuq" avróv 
£yov, xol alév facis üz5 oxnvoly in£ymv dg xarakqywoutvoc 
1540v09érra. oi yàg nip zü» faouía márttc, 000» 5v Jiga- C 
zeviuxÓv xal oixiüiov , pq a$roig txacrog Ócicavzec, ÓÀLog 
&Alooé xp ógujj nào] gsvyovreg nagtÓvovro, àgévrsg xol fa- 
eiéa negl éavroU qgovziluv Oümwg out.  Onovó5v yàg txa- 


libera corpora omnis aetatis in servitutem ad barbaros miserabilem, ita ut 
omnino quocunque quis prodire cogitaret, nullam viam a praesenti exitio 
non dico plane tutam, sed ne talem quidem cui verisimiliter aliquatenus 
posset fidere et caput salutemque suam cum nonnulla vel dubia spe com- 
mittere, ullam usquam reperiret. caeterum ii omnia per circuitum in 
hunc, quem dixi, modum velut indagine amplexi, ita ex omni parte pro- 
perabant, ut tantum non contigui telis ac manibus in momenta singula 
cominus adorituri timerentur, vix tanto ab illis pone instantibus spatio 
quantum itinere dimidiae diei facile possent emetiri, imperatore cum fa- 
miliaribus paucis equitante, eodemque assidue turbato accurrentibus ab 
utroque latere trepidis nuntiis direptionum ac caedium, «uae nusquam 
non circumstantium locorum exercebantur. admovebatque metum quod 
fere contingebat, unde mane discessisset imperator, ibi hostes taberna- 
cula vespere figere, et in quo pago aut oppido ipse heri pernoctasset, 
ex eo prodire hodie infestas ita licenter ac secure latrocinantium manus, 
ut manipulatim palare dispersi- et quocumque alliceret praeda inordinati 
&ccurrere non dubitarent: eo fiduciae ac contemptus nostrorum armorum 
impune hactenus ausorum experientia devenerant, ductabat in propinquo 
seiunctum a 'locharis suorum agmen Constantinus curru vehens: fracto 
enim quondam crure itía nunc adhuc utebatur debili, ut nec pedes ince- 
dere nec equitare potis esset. tenebat circa se Bulgaros plurimos expe- 
ditos in eqvis, evagari eos ut 'locharos non sinens, sed intenta cura 
semper inquirens ubinam diversaretur imperator, proposito scilicet ac cu- 
piditate eo confestim irruendi capiendique ipsum paene iam solum relictum. 
nam quae turba illum familiae ac ministerii domestici comitari coeperat - 
hoc iter ingredientem, diffluebat in horas, metu fidem ac reverentiam 
vincente, unoquoque pro se solicito , modo suam ipsius veloci fuga et 
penetratis latibulis ignotis hosti salutem in tuto posuisset, parum pensi 


234 GEORGII PACHYMERIS 


" p L ^ , 
eroc énoutro v0U uóvov Go9vot, xol &usAety nogsoxevalov ToU 
nÀgolov ovc uév ot. mgour9eic qóffo. ovg 0& xal Ouen dxaipor, 
* k] c 2 ! E] L1! , c , 
vojc uév eg 6E &vyxng, & pr] onovóncouv , aAwotoSat z000- 

D Joxóvrac, vojg 06 jugó" didórac oi xoxo? yeyóvao:, và fAénaw 
» 5? » * ^ - 2 5» - ce 
&AÀovg elg &vvowwv égyopiévovc xoi di vaUv  &noyogovrrac 0175 

-k 
vic jjÀmibe Go 9osoOnt. — o0) yàp Tv ovvgonixórag xovà ovvrá- 
? , , A ? , c ^ » , 
tug émivrag ÓéyeoO'0u vo)g iy9govc * 0 yàg &ycv éxslvovg xol 
a?)r0g ovvrevüQuxró v6 TQ Giqwiip, xal 0my QUyoi éouénvévo., 
óMyovg yoUv mgl aivüv Lycv, xoi uáAigra voUc olxetvárovc 
' *z 3? 25 ^ P] , ce ' ^ € , 

E xoi oig én(oveve nÀéov, oiv Pxslvowg Guo uev vüg vzoyoprot 10 
vüv qofiegGv énoitro xal G^ évégoic qoffegoic zrgooéxgovev, «ic 
vo)g ui» ánodigáozav voig O^ Qunínvav, xal vÓv zgorípov 
Uu q9ávav àvicd«e qóflov xal Oeviégovc ex0cyso9ou uslLovc. 
xal ,üg xal a)rÀ và vv» OpOv üvact5uora qavvaciay mogsyov 
7ztoAtuleov, énüonecovogg Óuíac áqdrov. Opec d xal GAA.c615 
5 / ^ 5 e. ? ^ 3 Ki uo ' M 
5yyéAMevo vÓ Óswvov* o) yàg 4v 00Ttg xol mgocuov 1j xol qaveig 
6E froluov oU qüflov 2jyychAe. — xv mov xai nagtoxeválevo ovy- 

P 156 xoziévat ngüc vo)c £y9godc énl và uad'eiv ónócor xol 0n Toiv, 
oí ztgl ixéivov OiÀ v0 uéys9og voU xivd)vov xordyov, cg ni 
- , -" D 
póvov ópg&y v0 gubeoJ'ot. — uóAug yov» vv&i xoà nagodícig flor- 90 


^ i] 
4. v ] có P. 
habente quid sociis, quid ipsi contingeret principi. in quo erat mira et 
misera varietas incondite quoquoversum ruentium, cum alios prudens ti- 
mor, alios panica consternatio, alios rumor falsus, quosdam, ignaros 
alioqui quid ageretur, ipse tumultus anxie circumspectantium et cursan- 
tium contagione inquietudinis quadam abriperet quo salvum se quisque 
sperabat fore, hoc iam effusius et verecundia minori, quod nec si quid 
cuiquam praesentis ad resistendum esset animi, facultas eius rei adesset 
ulla, utique ipso ductore novitate mali subiti perculso, spem palam re- . 
pugnandi damnante omnem, et nihil aliud quam fugam et latebras quae- 
rente. hic ergo cum paucis, quos habebat secum reliquos ex maxime in- 
timis ac fidissimis, prorsum retrorsum, laeva dextra, in partem omnem 
se circumagebat vitabundus et incurrens, hinc repulsus terrore conspecti 
mali, peius illic quo refugerat reperiens, tum a quaesito alibi perfugio 
specie tetrioris inde se ostentantis exitii exclusus, anxius semper et ae- 
stuans, perturbatae, ut fit, menti errore oculorum formidinem addente, 
ac iuga montium aliaque obiter apparentia in hostes armatos irruentesque 
deformante. ingeminabant subinde miseriam desperantis iam principis ob- 
viorum undecunque atroces nuntii, yera dubia ficta, tristissima omnia 
horrendaque referentium. id saepe comites experti submovebant deinde 
venientes, nec affari principem sinebant, unde etiam utilium indices qui . 
de hostibus quo loco essent et quid agerent, necessaria scitu suggesturi' 
advolarant, inauditos repelli contingebat, imprudentia sine dubio exclu- 
dentium magna: sed sua eos excaecaverat consternatio, nimio, ut fit, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L.lI 235 


, - , 2. ^ 
Sovusvoc ngoofatve v T avo, &ztolinty To)Gg Aouro)c Umttiy 
- , 
075 OULomTO. Tv yüg xarózi lóvrow xol u&A' Gneylvaoxtv 
2 - 

Gc &Aocoufymv.  7cav Ó ovro: o? 07 3) BuoUuxóv vaQuelov 

OuexóguLov , xol oi Gugl 1üv aovisày IA&azivgy. — dxetvog ulv oov B 
c ^ ^» , J » ' , , 
$)n00)?c TO 0goc, vayvOgOuovc néumcv, PbvOtv uiv ioxínitro 
A ^A E] , , * , » * H 

Tovc £y9govg éniüyvag kavOUvov ixpsvyev, Uv3tv 0) xol vayv- 

v&vroUcoy vorjor ngoccytiy Óik vayéov voi 0gso« zapeoztvaLe., 

xal à?) v0)0c uv &x vónov 1ónov Guelfov cvrezüc iugavec üvrag 

xarà 70 ÀtÀn9óg duiópacxt* «4» 0) ua9Qv t)rgtmwOtcay 

10 zagtivat , ovyxareflüc voig Aouroic vo 0govc énéfleuvé ve xoi 2g 

KuavozevzwoónoAiw duowLvo. ot 0? &ÀÀow Qunaxe0avycusvok 
z&vroyoU v76 Ogcxnc oi u£v zMoxovzo, oi 0d àx vo? nagà QóSav C 

xol ieccLovro. oi uéyvot ye TOv olztíov, oig vt 1Ü xowüv va- 

^ ^ , c E] ^ , 

pquelov énerírQunro, oiv vroíroig O2 xol oi Guqi vüv covAtay, 

 i6rüc vü» iy9 9v uólag dwdoüvreg zeigac, v0 Tijg divov ggov- 

Quo» on&cüvrrig vOv» Óuvüv &vanvéovow. o2 u»v Ó? x«l dig 

* - " , 
720A) ogíotv 1jv 7j vOv nóvcov &veoig, GA dxeiyo: uagóvreg và 
zig vüv GovATÓy , xal üvi v3; Adiv mgocuéve, pua 0? xol mgl 
E » 3... ^ , ' - 

TüYv &ÀÀov, éxtioe navóruci ovváua zo T. Kovotavzlvo ovya- D 

2099oi09érreg v)v nóhw ntgiexáOgvro xol Óuvà émoíovv, ÓZAc 


exitii metu in exitium ruentes. tandem aegerrime, faventibus noctium 
tenebris, iuvante ad latendum solitudine callium inviorum, Ganum mon- 
tem conscendit imperator, relictis comitibus, et sibi prout quisque posset 
iussis consulere. nam eos suorum qui pone assectabantur magis magisque 
desperabat effugere posse manus hostium. erant autem hi qui penum et 
ecuniam imperatoriam portabant, et Sultan Azatinus cum suis. porro 
imperator ubi montem subiit, celeres in diversa mittens, hinc quidem ho- 
stes adventantes speculabatur, attentione summa satagens latere ipsos et 
effugere, in aliam vero partein missos curare diligenter iussit ut triremis 
quam primum occurreret, monti qua mare tangit confestim se admovens, 
et hostes quidem mox apparentes locum ex loco mutans solerter elusit, 
nunquam iis etsi acerrime indagantibus conspectus. triremem autem cum 
cognovisset instructam praesto esse ad designatum littus, eo cum exiguis 
comitatus dilapsi reliquiis descendens e monte conscendit in paratam na- 
vim, et sic Constantinopolim salvus tenuit. alii passim dispersi per "Thra- 
ciam partim capti sunt, partim praeter opinionem incolumes evaserunt. 
at illi domesticorum quibus erat imperatoriae suppellectilis et pecuniae 
deferendae cura commissa, quibuscum, ut est dictum , Sultan ibat, aegre 
manibus hostium elapsi Aeni arcem subeuntes paululum a gravissimis 
aerumnis respirarunt. sed non longa illis contigit remissio laborum. nam 
hostes cognito de Sultane ubi esset, et eum cum aliis in Aeni arce ver- 
sari, statim congregati cum Constantino universi urbem obsederunt, op- 
pugnantes quam poterant ferocissime, ac plane prae se ferentes destructu- 
ros se oppidum cum arce. corona igitur cinctam munitionem sagittis un- 


236 GEORGII PACHYMERIS 


üvrec Gc àvüotoTov ztoujgovréG. — 2j«goffoAiGovzo yov xa9^ Zué- 
ga zteguxvxAoUvreg 10 qgovgiov , xal qnclAovy votg évvóc, & qu) 
ztQodoitv , và yelguavG. — ob 02 ógAvrec uiv xol và Qemà v xyoÀ 
 egícw üvca, xal cc o0 qvxvà và xor oqüg, & bmfhplouar 
znÀi9og üvrtg oUÀ^ nl quxgÓv Aoyijpevoi, Ogüvreg Oi xol 05 
qgosgrov Oc xaztgroquévoy xol ivóioov aDvixo. & ryavíuact 
E zgooxgovoO;, iv Ó&wvoic jcav.  nÀ9v otÓ' ot ye xoavtQgoOU- 
povv t) xol ngovosty énvvoic à eig ocvyolav. — iy uég& 0d xoà 
oí z&gl vÓ wowüv vojuttov i» vvoícig pelloow 3j qépuw zjoav; 
zc àv Óiuxcw9c vócog occ yorucvov, 0cog iv vouíouact 10 
xai 0coc àv Qduaqógoic Javposuevog siütow. — xad ye xol zegl nÀelo- 
voc 1ijc ogóv oc50íag noiUvrtc, Óuvóv 2yovuevor xol ntoóv- 
vuv éxelyv. ei. vó0Qv 70 xowóv Grtgoiro , zt QÓvouaxv qvAaxiic 
inolovv. — xal 07) A9ovc uév éxelvovc xal uagyágove vv nén)ev 
&néonov xol iv Gqovet xuzéxovnvov po xol voig f'acieloug qo- 15 
P 157 oéuaot xolzüv d vi lapngóv xal viquov zago(tvovvtec àrroovv, 
abro 0? ztgüc v) ztoAeueiv Zo«v civ voic Aormoig, xol àq' 000v 
lgyvov zageoxsvüLovro, évOoOev (áAÀovreg vóo:g v& xol ogtv- 


11. zAsíovo P. j 


dique ac iaculis per diem continue petebant, et atrocissima quaeque 
praesidiariis, ni se dederent, minabantur. qui autem intus erant in arto 
se deprehensos, admota cominus et iam cutem exorsa urere ineluctabilis 
vi mali, sentientes, aestuabant anxii et tantum non despondebant animos, 
reputantes haudquaquam sese pares repellendis assultibus hostium, si, 
quod mox futurum apparebat, totis viribus irruerent, quippe qui se tanto 
ipsis inferiores numero viderent, ad haec arce inclusos se infirma et se- 
midiruta, cuius quae restabant integra haud essent tam solidi operis ut 
possent machinarum mox undique admovendarum sustinere impetum. ta- 
men in tantis malis memores virtutis nullam diligentiae providentiaeque 
partem omittebant, omni ratione satagentes et se ipsos et sibi commissam 
servare arcem. peculiaris inter haec solicitudo erat custodum imperato- 
riae suppellectilis ac pecuniae publicae, quo ferrent et ubi salvum in 
iuto deponerent tantum acervum rerum pretiosissimarum, quantum in ci- 
Stis conditum numerum ferebant partim aureae argenteaeque monetae, 
partim vasorum ac vestium conspicuae artis ac pretii, tandem rei mo- 
mento et sui ipsorum -officii debito perpenso, suarum esse partium sta- 
tuerunt vitam potius profundere quam tanto thesauro in manus hostium 
tradendo irreparabili damno rempublicam afüigere. certi ergo conatu 
omni atque industria contendere in custodiendo tanti pretii deposito , pri- 
mum pretiosissimas gemmas et margaritas velis quibus erant intextae de- 
trahentes, una cum ornamentis imperatoriis et eo quod in tota penu era 
exquisitioris pretii, abstrusissimis infodientes sub terra commendarunt 
latebris. ipsi sic expediti accinxerunt se cum caeteris ad quam fortissime 
pugnandum, iaculantes simul omnes e muris in oppugnatores arcubus et 
fundis; quamquam in hoc quidem proficiebant parum, obruente multitu- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 237 


dovoig.  àÀA' oix dvvrov 10 magüza»' TQ yàg nÀjJu oi 
&y99ol ztgiijouv, xal xMuaxec eUvQenicaurvtg énidilyoa volg ei- 
gtow én&igüvro* magurQvve yUQ éxslvovg nAéov xal3; vÀv yon- 
p&rQy eg xdgag Ocov ovna ytvrcou£vov iac, xai én£fgi9ov 
50g Ae«gó5ovrsg.  &ÀÀà atra ui» 10 moÀO nÀi9oc, oig ojx 7» B 
4X0 7j 10 xegüalyetv ngovgyov xavróg* oi Ó£ ye ngocovóitec xal 
oig 2v 4j oxéyig , 10 uiv. xegüaivav. voUg 2xelyov xol CEndev ix 
Tic 409a &yov Czoiuov Ov xol znÀcov 7) v1» aqdv éuzinlüy ni- 
Suuíav, a)ro)g Ó' dH doroyoitv a» 4$ &gyndc ngoxtuérwy yé- 
10Acra 0qÀty ivéjulov. —. O9ev xal néuwavisc ucxà 11» nagácta- 
ciu Tüv Ótvü» xoi 10 Oto. cg ixavoé &ig« ntQuyevéaO eu. xol 
návz Duy, dg? ivl 1) G0vAtüy 10 nür G9ovv , xul ánjvovr C 
ixeivov. üjua, 4 v6 xal gouptauct, xal voUvvtUUtv xoJvaugyvoty- 
vo ogíc. vv üduav. — voig 0^ üxovouci 7j flovÀr) O«ivdua qv * 
15c0íig uy yàg dóxei didOvou, cog xotivzov Ov avzüv éxovolug éx- 
dóviag 1íAÀa ntgumouiy 7 wu? 9éoviag ngüg 1Q ovrazoftaAcdv 


dine hostium , qui etiam praeparatis scalis in muros insilire conabantur. 
addebat enim ruentibus calcar odor subemanans tantae in propinquo ac 
quasi sub manum pecuniae iacentis, cuius opimae obiectae faucibus ac 
quasi famem afflato ex vicinia nidore proritantis confestim abliguriendae 
admota praedae spes immane quantum rapacissimae gentis, toto dudum 
nisu incumbentis ad perrumpendum quidvis obstans, novis cumulis furoris 
inflammabat impetus. eae tamen cogitationes erant vulgi dumtaxat mino- 
ris ac militaris faecis, lucrum intuentis unum, eo cuncta referentis, extra 
id nibil magnopere curantis. alia sentiebant optimates ac duces, quorum 
arbitrio deliberationes concludebantur et regimen vertebatur universum. 
hos cupiditas inhians et avarae spes in huius arcis oppugnatione non te- 
mebant, facile utique videntes affatim extra prostare per regionem uni- 
versam spoliorum.ac praedae, quae raptu congestuque facilior ad exatu- 
randam quantamvis aviditatem satis esset. sed eo movebantur quod pro- 
videbant se, nisi destinata perficerent, risum. debituros impuneque fore 
ludibrio. quare ad finem propositum rectam hanc esse viam rati, terri- 
tos, ut par erat credere, apparatu atque insultibus primis Romanos cu- 
stodes arcis per certos homines tentarunt, adimonentes haud esse i 

resistendo, et satis pro sua prudentia videre posse Constantinum et 'To- 
charos facile perficere quod erant aggressi, et arcem unam istam a fundo 
diruere. consulerent. igitur sibi et cladem ultimam matura nec indecora 
pactione praeverterent. has leges compositionis fore: Sultanem cum po- 
pulo et pecunia dederent, ipsi salvi abirent quo luberet, omnis ab se 
molestiae securi. his Romani auditis in duas se contrarias sententias 
Sciderunt. quibusdam videbatur praestabilius dari ultro mature quod mox 
extorquendum vi erat, ct beneficio exitium redimere cum sibi tum iis 
pariter impendens, quae stulta supra vires obstinatione tueri contende- 
rent. ab his alii dissentiebant, contra disserentes ista quae ab hostibus 
exitia metuerentur, iustius ab imperatore formidanda; qui utique ipsos, 
si iuratam fidem terrore abiecerint, meritis legum suppliciis mactaturus 


938 GEORGII PACHYMERIS 


La , * , ^ 
evrQ và nüvta xol avrOUG xwÜvvsvity , oi 0d vÓv ix roU ffaci- 
se , EZ Ve » * , * 
Aéog &vrevi9ovv góflov, xol cg vnouovgvéov tAtyov' vüya yào 
x&xetJ'ev tQogenocveAet Oóvapuv (u102 yàg Guckijosw vóocv zor- 
D uécov): xal npgoofton9qo« 0ià 9oAdcongc xol zuty énopwvtt qv 
y - 
xivÓvvov. si Ó' ovv, ÓGÀAà vv ToU GcovÀràv xsqaAjv ànori-5 
póvzag £So voU c&lyovg volg iy9goic Qurreiv, (c3) xugadowr- 
cacw &mnoycoposiv, 7) ógun9évrcov Guiveo9ot quüc Gvré£yem tuc 
Savázov , xol 3) 9c0U zov. ovvsgylg negryevéagou 1) ninvuv vni 
- b - , L € 
vic sig facilén nlovewc. — voUvo fovievouévov ixodva uiv 7 
, ^ 
óevréoa foviy, xagviQsv xol vct éxütyouévovc foy9dtav, xoliO 
E roig uév &&o. &vogrüv eAnidag cc éxócotlovrac, o)ro)g 06 ué- 
* —- 
vovrag tU rà xavO Oqüc (6 oióv ve viOtoJut, cc àvOetouévovc 
àg* ücov nagelxei xal uo) Bon9eleg qavelonc. — el 02 xwüvvelouv 
nÀtóvov émifgiodvrov vüv yoaken(v, xia» uiv TOU covivàv 
quit. Oóntuy wrje Quveetv*. magaffól.cov yàg GvügOv xol 9uva- 15 
vOvvQv vÓ TOÀpuo civut, c0 Ó' iv onovüoíg dmoÓid0vo: voU 
, ^ A , , RJ ^ r , 
coLcoS'ot và Xomà ev0vAov éyy?g zgovolac. vovroic ovyxgorr- 
9évisc voic Aóyois néunovot jv voylavgv xol zioyvotvroat flov- 
, ^ zx 
P 158 Aevoauérovc eq? ixavóv. Sayéaw. 0 vw Üyvoity..— xol v uiv ai- 


sit. quare aiebant obfirmandum animum in resistendi constantia, et pa- 
tienter expectandas copias imperatoris ipsis sine dubio non ita multo post 
auxilio venturas: non enim neglecturum prudentem principem tantam 
suam pecuniam servare, missa strenue classe quae patente mari auxilia 
portaret obsidioni solvendae suffectura. id vel si deforet, censere sese 
abscissum Sultanis caput ad hostes e muro superne iactandum: aut enim 
quos ibi detinuisset eatenus cupida expectatio recipiendi Sultanis, despe- 
rato iam eius voti effectu recessuri confestim erant; aut ipsis irritatis 
amici caede et saevius in nos ad ultionem expetendam ruentibus, optabi- 
lem nobis occasionem datum iri vel fidei erga imperatorem nostrae obita 
pro eo pugnando morte obsignandae, vel gloriosae, si deus adiuverit, 
victoriae. talia ubi altercantes utrimque aliquandiu iactarunt, media tan- 
dem sententia praevaluit, decernens perseverandum adhuc et expectandum 
auxilium imperatoris, nec tainen plane praecidendam hosti deditionis spem, 
quin eam potius alendam industria et simulatione, quo ipsi suspendantur 
auimis, et extremis temperantes conatibus re in longum tracta otium 
auxiliis nostrorum huc se admovendi praebeant. rebus interim nostris 
quam fieri poterit optime providendum, ut quam diutissime resistamus, 
tardante quantumlibet auxilio; ac si vis interea maior ingruerit, nunquam 
eo tamen deveniendum ut aut abscindamüs aut proiiciamus Sultanis ca- 
put: nam id facinus esset temere furentium et insana desperatione mor- 
tem sibi vituperabilem accersentium. quae porro quoad vires suppetie- 
rint defenderis fortiter, ea, vel potius reliquias eorum semiconsumpto- 
rum, defensione ipsa extremo iam discrimine urgente pro salute ac capite 
pacisci, sapientis affine providentiae censetur. in haec decreta ubi omnes 
consensissent, mittunt statim qui hostibus promittant facturos se quod 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 239 


, 
Ouusgüv 2j &yaxcyr,, oU Lujv 08 xol ic nÀ£ov zjglovv, &AX* Zno- 
jidgxovy xvxloivrég xal u&yav xogrtgüv ovviovov , góc 5v ot 
ti 
àvvüg üviéyuv xovqvayzalovro. xol noÀog 4v 7 0$ GuqotéQtv 
ln c 2:7.09- 3 ^ » 2 , AC y ^ 
&Qtc. € Ó' ot é&vrüc dày o9évovr xoi 0 zivÓvvog ?jv xoà xe- 
- , 2» y A ? 34 LI 1. 
5gaA5c, ngsofvovror nag" éxtlvovg 2j uv. éxdidóvou , znÀzv vg 
er ^ ^A - M , ^ ^4 ^ ^ - 
0pxoic voic xav JeoU xal 9eíwv (xol yàg ngóg vóv Kwvoravzi- 
vov Óuuvvovro) &cqoAdOc ysvouépowg. | ovt) ÓtzQeofevouuue- 
*»0:, xaravevoGrrOY xüxelvtv , énl nüci ygávros vQ ixeloe àg- 
^^ |) 
gigi, —.0 Oi viv degatuxzv or0A5» Ove, Aor và 9elac di- 
, ^ »^ , ^ * ' B 
10xórvag, cv nazi vé Puoi xA5go zol nagà vóv Kuwvoraviivov 
ylvevat, — xai 07) aeAeoO évstov vv Ogxcv vnó Ou) xal 1 iegág- 
» * p» , $5 Ry 2 20Q* l ^ :L 
Xp €0c0i £v 0 dgyiegevc, éxtiyou d^ eUOvg xol govAzàv xoi 
, ^ à ü ^ ^ E) 2 2 9 , - ^ »-—-» 
z&vvc và éxtlyov o)» voig G&uq^ avro» éxÓidoUO:. — xol ovi(xa 
, , , ' » SEM. ^ ^ 
&vtycgovy Aofor:tg, uuóév 4AÀo zgocezuOévieg* ),0«y yàg và 
15 - et y ^ ^ À L A , 2 97 dd 
Tü» 0gxcY 7] u?v 10v covArà» Aofóvzacg GgxtoÓTvon, nói» 
Hc , E] $3. ;€ » ^ , 2 , M e 
zQüSoviag nÀíov.  àAÀA' wg toux&, vÓ pioiglUtoy loyvgóv, xüv o 
7i (fovAeioaizó vig &vsuneguotüv TÓ uógoiuoY. — Tijg yàg énuysyo- 
névnc 1ucoac xol Oevréguc uevà vv ngü£w qalvovroi xoà. 9á- 
À«ccav xol oí voU faciégc vgujoég. — xal aí uiv 0cov oUnO 
20?ydouovv zg0c roig Àuuéoi, Toig d ueréusAe vÓv ovulávrov. 
3 2 , 3 , " e » ^ M - 
6ÀÀX OUX &yOY Ti zQUVTELY OUTO yevouévov* 30 yàp nui 


iuberent, postquam aliquam , cessatione oppugnandi, liberam ipsis indul- 
sissent ad consultandum moram. concessse in unum illum diem induciae, 
quas cum produci postulassent, nihil ultra impetrare valuerunt. quin 
potius die statim sequente omni ex parte vehementissime oppugnati summa 
vi resistendo contendere sunt coacti. certatum utrinque totis viribus, 
quoad iam fatiscentes obsessi, et futurum clare cernentes ut mox oppri- 
merentur praevalente multitudine, mittunt tandem qui deditionem pollice- 
rentur, ea tamen conditione, si prius in pacta conventa iusiurandum 
solemne per deum et divina rite ab oppugnantibus daretur. ea legatio 
directa ad Constantinum est, quicum securius tractari posse videbatur. 
quo assentiente oblatis, etiam de consilii et ducum exercitus sententia, 
adhibitus ad iuramenti ceremoniam loci antistes pontificalem indutus sto- 
lam, sacras imagines manu gestans, cum suo universo clero prodiit ad 
Constantinum, nullam ille moram fecit promissorum a se fidem deo teste 
sanciendi conceptis rite verbis, sub auctoritate ac nutu episcopi praesen- 
tis. qui cum ad suos rediisset, statim qui arcem tenebant Sultanem di- 
miserunt cum suis rebus cunctis universoque ipsius comitatu. eo recepto 
confestim hostes recesserunt, nihil amplius facessentes molestiae: cautum 
' enim sacramenti formula diserte fuerat ut Sultane ipsis tradito contenti 
nihil ultra requirerent. hoc eventu apparuit ineluctabilis divini decreti 
potentia, cui frustra obsistere conetur vis ac prudentia quantavis. die 
Sequenti, secunda ab ea qua deditus Sultan est, apparent in mari trire- 
mes imperatoris; quarum appulsu vicino tantum non iam subeuntium por- 


240 GEORGII PACHYMERIS 


r! , , , 
usvoudAuv Jv, àAM  obx iavvo T0 O)voÀov, OO» xol ànd 
D oix &yov uerajieAóuevor v0 yeyovóg Ozointov 9evor, inl xoig 
Xonuac: voU üoqakoUg zgovróovy , ij xol énl rovroig oqaàcizr. 
AnenAjupos yàp xol Cri 0 vónoc 0y9güv Ouczeüavvvu£vov vov 
nAQj9ovc. 7 v0» xaTavTiQO pé Tijc n0A£0C vüc vQujotie Fovr- 5 
ccv qégovitc, ovipog 0^ ónAudv cc vélyoc q^ éxárega ovioav- 
tc oUrOG PEyov và vüv Bacu.tlov yorudzov, xol qépovtte vatc 
vQujoscw ivanetiO9ovy.  véAog Óà xoi avrol iufl&vrec ün£nAtov. 
E ?ad 0e xavéAaflov viv KovovarvrwosnoAv xol vQ facit ?yyt- 
Aovro và nQayOévra, avtix ixeivog nog viv Gyyciav zagovy- 10 
3a M. y € ^"- M ^25 , ' ^ ^ ' , 
9:lg &oyevog 2v v OvuQ xol dava énolét. — xol Ó7j àv u£v àg- 
- RJ] 
qit9éo. elg viv nagd vijc xx)rolac «glow xoa9iovo , xol éxplvevo, 
xoi iyyóc 49e v09 xiwóvveóuv dg v3v ldíav éniiulav. Gg xotg 
zt909 iot uecoXa[?joac éxelvoc* vote uévvot y^. olxtiovc ó flaci- 
^ H 317€ E) i 3 , - 24,4 15 
Acvc paoriSac xoi cg 1j wyvvaurcioig QTI(u0OG OT0ÀOiG (70 
P 159 zgocdwzov énole. — xol néwoc vàg uiv 00 covAzàv dlc yvvoixa 
M , ir. 9d Y , 32. ^ j 
xai QuyaréQa , €vL OE xol poyvéga xol &óciquv vovrouévac, xol 
vo)c àxelvov noiüuc oiv volg negl éxelvovg üzaotw sigxrotg Goqa- 
e t] zd - 
Aoi 20idov. — 0cov O* 5v» Pixdlvo n25906 yonuátu» à» ügyógo 
^- cd; — 
ve xal yovod xal zénAoi &GAAong, Cr 0à xol ovoAatg xol Covouc, 90 
&AAlà xel uagyógorg xol MSor, náumolv Ov, dc quot, xol 
, - L-] 
B íixavày &g vovg?» Ilegouxzv, vi xowd vopusio mgocavazid0t. 


tum sera festinatae deditionis poenitentia imperatorios invasit. sed quae 
facta erant infecta fieri nequibant. cum ergo aliud non possent, ne su- 
pellectilem et pecuniam imperatoris e tantis tam aegre hactenus periculis 
servatas in aliquo adhuc discrimine relinquerent, utique in regione ho- 
stibus iisque rapacissimis redundante, ordinatis utrinque in binam seriem 
ab arce in portum militibus armatis regias illas gazas eduxerunt impo- 
sueruntque triremibus; tum super et ipsi conscendentes solverunt. inde 
ubi appulerunt Constantinopolim, cognitis imperator quae contigerant, im- 
mane quantum excanduit. aàc antistitem quidem ad tribunal ecclesiasti- 
cum reum fecit; parumque abfuit quin is acerbo supplicio lueret functio. 
nem recepti iurisiurandi. domesticos quidem suos ab Aeni arce reduces, 
prius flagellatos , inde muliebribus ad exprobrationem ignaviae dehone- 
statos stolis, a conspectu imperator removit suo, palatinis officiis priva- 
tos. tum missa militum manu Sultanis uxorem et filiam, matrem praeterea 
et sororem filiosque eiusdem cum domesticis et cuncta familia omnium 
eorum securae custodiae mandavit. quantum porro eidem Sultani divitia- 
rum ibi fuit in auro argentoque signato aut facto velisque insignibus, 
stolis ac zonis, unionibus quinetiam et varii generis exquisiti pretii gem- 
mis, quod ex usu luxuriae Persicae plurimum omnino fuisse aiunt, totum 
corrasit et in publico aerario deposuit. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 241 


, - E 
Q6.  Téuwc 0£, noórsgor ?; vaUza ysyevio9at, nel noAog P. 160 
j3 - - 
ó nurQuiQyng xoAvov 1» 10» Baciéa xovà. Xoviiuvür éixorga- 
, - - 
véUUYy (0g 00x. t0o01covva n&rroG iuqvAlovg zuiwoUvra zt0Aéuove, 
101€ jt]; xev& 100nov (uciaxóv a3; Kovoravtivov 2niógusoavr, 
- - /, [4 - - 
510 ucy&Ào veg àÓmovóyvt ip! (o ngooxvrijoot xol ánodoUyai và 
- 3 , $4 * € , » J 3 
1jc evzugioTlag Quoiuu , xaTtÀd Ov 0 narQutQyrnc Xveldilé ve ev- B 
, - 
Ovc, ngooenuiDdg xal Tüc elg 9eóv aijc owvzglag ixelyov. si- 

4 ENTSSL. ea. , ?? UA «ce , M ^ 
guQu tluc, xol **1Q Ou) yügi" Oeyev *Ou aéowaot, xal xegoiv 
o) nagadédooos vOv 11» o7 vyzv Gyrovviov iy9güv. — ai dal 

- , , Y 
10r& ne^ éuoU G0: v0TE AcyOpieva ; 7; ot ucuvaoot GG T2» éxovQa- 
vélav àxQvov cg 0) ovroíoovo«» &vtixgvc; o) voPG iu qvAtovc C 
, 3 |J M -€ M , » bul qme ^ ^ 
zt0Aéuovg ünéAeyov pu Quttiv; xal vi y& &ÀÀo 3; 0$ xci vg OG 
jvvóu&c dg uóynv vQ Oconórg DMuyanA iévos xal voig Pxslvov 

, , e ^ ' - - , vt ins 

OTQUTtULAOIY ; OUJ Op OU £v v() XpuoroU éveoruávOTc óvó- 
^ , - , 
i5neTt xGxcvog Àergnc XgioroU ; díOw» &bxiéov , £Atyov OTt, 
z0t0Uvrag vàg tg 9e» ixsoluc, zol xarà vivov ópAnréor 92g 
c , , ^ Lx ug ET E ' x per $5 d 
c6 éxonürÜmv :4Jgüv; ot vnég Tuv &Uyol xol vnéQ ixelvcv p 
anávitog, én&nnto xol pig pévÓgac doré v0U XqQuorOU. — »Uv 
, *- - , 
0£, 41A) s)Loymióg xigiog 0 Qvocuevócg oc iE 249Q9ív &vOucv. 
, « L c : 
90énícuos yóp oo. oqíac iq! «aco Gvoauvijocs cg o6 u£v Q6 P 161 


26. Caeterum priusquam haec fierent, opportune occasionem arri- 
puerat imperatoris obiurgandi patriarcha. multus is dudum fuerat in de- 
hortando imperatore ab expeditionibus adversus Christianos suscipiendis, 
non successuras feliciter eas ipsi denuntians: neque enim civili contra 
eiusdem religionis professores bello deum adiutorem fore. talia frustra 
saepe a se monitum videns tunc, non ut imperatore dignum fuerat, sed 
indecora fuga vix salvum sese recipientem Constantinopolim , ubi primum 
is a reditu anagnum in templum se contulit dei adorandi et pro evitato 
summo discrimine gratias agendi causa, cominus accedens increpavit pa- 
lam verbis haud mollibus, id tantum intermiscens delinimenti, ut gratu- 
lari se simul ipsi salutem insperato servatam, reddendis deo pro ea gra- 
tiis, significaret , deo gratias" inquiens , **quod salvus evasistüi , et non 
es traditus manibus hostium quaerentium animam tuam. ecquid autem 
eorum meministi quae saepe apud te egi, expeditiones istiusmodi dissua- 
dens ut prorsus noxias? non dixi et serio denuntiavi tibi ne bella civilia 
susciperes? cur ergo te tuasque copias Michaéli despotae exerctuique 
eius in aciem progressus obiecisti? nonne et tu nomine Christi signatus 
es et ille Christum agnoscit dominum ? inter teles, aiebam, praelio com- 
misso pro quibus orabimus? utris victoriam, .utris cladem impetrare co- 
nabimur a deo, dum sacris operamur? neutros hostium habere numero 
possumus, utrisque adstricti communi foedere religionis. quas pro vobis 
preces offerimus, eaedem pro illis valent, quandoquidem ad unum aeque 
ambo pertinetis ovile pastoris Christi. nunc autem benedictus dominus, 
qui liberavit te ab hostibus a lege Christi alienis, quos immisit in te ut 

Georgius Pachymeres I. 16 


242 GEORGII PACHYMERIS 


2! , 
iy9gobg (cec, odx iy9gaviéo: nóviog Oixalog. — 0ga 0d vodc 
1 , , L T 2 ^ c P , E) rr: NE 
£y9govc, & (jovÀ&, oig ovx G&v Op 00€ *C0Q)50&G, 7v u» éyo 
* , ; 
9éongu,  £Ónis volvvv zai vo)g iy9govc, xol gofljoug uóvoy 
, - 
uevafaAov. iggvcazo. | oUrcc oiós xvguog xQluaro nou." 
voUra TOU noTQuigycU Aéyovvocg tÜuev(óg 0 xgurüv iÓfysro vc 5 
34 Ji 3 AE 2 , M c , 3 * 
B éAéySetg. xol 71 Q0O0€7U1)V&t (vTiAéyst yog cG dixaloig ovx &(yev, 
- - , - 
&ÀA' Anijyev cg 09e» &noloyovusvog cg xol tlgnvgy udAAor và 
1ijg.0000 zavqvv1zioay xoi cc x5j0oc uscoAofioav- vàüc doovOic 
5 
onovóóc éfleBaicctv. — 0 uev oov flacileüg obvoc singov (o) yàg 
0 xceigóc iÓí0ov xal nàslova Aéyuv) ànonsuq9ec voig szaig10 
4 n ' , Me e C W e ; 1 
C ipe ge ngóc 10 zaACTi(0v, 70 06 ntgl v0 xrdovg ovvoc joav. 
D (27) ina?) yàg noAAd:xig &nootslAag 0 Bacikebc xol vág Óvvé- 
M » , , A ^ i € ^ -2 
penc nooofaAdv ünexgosevo (0yoijvo yàg xol 0 Muyo2) và Tza- 
- , - : 
Aux) eg Bor9ewv , xol xogregüc xgoxvrapevog 1àg Óvváusg &v- 
^ ^ 3 
véy6 , xoà 000v 0 éniy djvvev , uüAAoy uiv ovv xol mQocsly- 15 
puotro voic iy xsvoic &oyoAloic) , uolui xavà viv noÀAgv ndigav, 
ixeveUoaYTOG T0U Ütonóvov xoi ngeofielouc Gvyvoic éxueaSau£vov 
, ce 
E tóv ajvoxQUroQc, móc clgmvqv xol ovrog ünéxAuwe. xal énd 


9. z09josw P. 15. 2»v& P. 16. uszà? 


admoneret non iuste a te illos hostiliter impeti quos hostes tibi quaesisti, 
exhiberet autem et tuis obiiceret oculis veros hostes, quasi diceret en in 
quos fas piumque sit, si pugnare libet, omnem belli vim effundere; quos 
ipsos tamen frustra debellare praelio adortus conaberis, nisi ego volens 
et propitius adfuero. ostendit igitur tibi hostes; et terruisse contentus 
eorum a te vim arcuit, et periculis insidiarum in tutum incolumem trans- 
ferens. sic agere novit dominus iudicia faciens." haec loquentem pa- 
triarcham placide audivit imperator, reprehensionique acquievit obnoxie, 
ultro comprobans et meruisse confitens: quid enim contra opponeret veris 
. et palam iustis, non habebat. illud. tantum ad quamdam excusationem 
subiecit, *atoui ad pacem" inquiens *cum Christianis sanciendam ista 
qua sum periclitatus via properabam : huc enim ferebar ut foedus iam 
ictum cum illis, quos me habere hostes vetas , etiam afünitatis necessi- 
tudine adstringerem, firmitate in posterum certiori." tantum imperator 
locutus (non enim tempus id erat plura disserendi) recessit in palatium, 
bene precante in digressu patriarcha. affinitas porro cuius modo facta 
est mentio, sic se habuit. (27) cum saepe imperator vel aliorum vel 
proprio ductu immissis in tractum Occiduum copiis, illicque cum hostibus 
congressus, semper repulsus esset, propterea quod ibi dominans Michaél 
auxiliis Italicis utebatur et horum vi confirmatus resistebat. validissime, 
adeo non proficientibus contra quidquam Romanis ut etiam male mulctati 
plerumque redirent, longa experientia militiae damnosae tandem persua- 
sus otium ibi et operam in nullius frugis nullius spei negotio male consu- 
mi, induxit in animum non iam aspernari amplius crebras despotae pre- 
ces, nec se, ut hactenus, inexorabilem praebere delinimentis eiusdem et 
supplicibus officiis, sed ad pacem cum ipso inclinare. quoniam autem 


" 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. Ill. 243 


nuiü:g 50a» vQ lei gio uiv yvow:i, ó» ó uiv Iocvvagc 

àvà ysiguc Tj» v0U xgavoU/roc, ntugQOtc ucv z90c navgüc do- 

$sg 0é xal nagà u5rgüc qxovonc elg Ünzoov, 0v xol yaufigóv 

v0U G:flucrogUrogog Togwrwíov ó Aóyog mgoUntüsixvv, óvo OE 
5n000 10 za:gl, Nuxnqógoc ve xal ZízusjcQuoc, eregog O^ ex vo- 

Stag ó "Iodvvgc, xol ó uiv Zigugvgiog üviinoug 3v. Fri xad 2y 

&ngeyuooóry LG» Ouréha, Óó Oéye Numgógog xeyíocotTo yvvQu- ^ 

xóg (7j yàg 9vy&zgo voU facihiog zdácxags PriDwiat) , vovrQ P 162 

iyvoxecav. xol dpqóregou v1» a9olizqv vv 13; Eiloyíag 9vyaié- 

10 gu» "Avvav 2xdo9ijvos ngóg yóuov, Óóionuórg ys Óvvi, ix zoU 
zigorépov x1dovc nagó vo9 ngoffefeailevxóvog Iodüvvov Eyovza 10 
GSíoue. xci 07) uezà noAATc Qogvgoolac ánooselAac v1jv ZAyvay 
vo)g yáuovc élu, eiza zal 0v INuxggógov elg éavrüv ovyxalé- 
oac xoà viv Kovovavzivov zgozóva uy v0 GSioua, xai vipaig B. ,.— 

15 ueyoivog xal ódgoig GyiAoc noóg và oixeia ixntuna. 

Kal oUto và zovà Óvow xavactQooc và vijc &varoAgC no- 
volvta azgocaviziüro, xol üLAovg ui» nitlorovg ngooenzo0TéA-. 
Àov, dmgéroc 02 vüv Oconórqv "Iodvvgv, 49 07) énz9ágget ad- 
zágxg viv vOv zazovuéyov énixovgíav* vaig yàg GAg9eloic üoyo- 

20 Àovu£yov 09 f/aciAéwg voic Óvoixoic Qc Óijdev àvaxalovuéyov 17]. 
Bacilso 30 Àunov, q09év& *à xa9^ fu QuyóOtv, T vt vüg C 


Michaéli erant despotae filii tres legitimi, quorum loannes quidem in 
manibus ac potestete imperatoris erat, missus quidem a patre, traditus 
autem in obsidem a matre praesente, ad conciliandam conventionem ultro 
Constantinopolim profecta, quem et generum factum sebastocratoris 'Tor- 
nicii superius docuimus; duo autem degebant apud patrem, Nicephorus 
et Demetrius, cum tertio ex pellice genito loanne; ac Demetrius quidem 
primum tunc pubescens immaturus negotiis nihil nisi puerilibus remissio- 
nibus vacabat, Nicephorus vero viduus erat nuper mortua ipsius coniuge, 
filia Lascaris Augusti, huic decreverunt communiter tertiam Eulogiae na- 
tarum Annam copulare nuptiis, titulum ac dignitatem .despotae iam ex 
priore habenti a socero imperatore loanne acceptam. itaque cum multo 
satellitio splendidoque ecomitatu Anna missa nuptias imperator istas per- 
egit. tum vocato ad se. Constantinopolim Nicephoro , praeterquam ei 
dignitatem confirmavit, honoribus etiam illum auctum maioribus donisque 
dignatum domum remisit. 

Sicque constitutis in Occidente rebus, Orienti iamdudum laboranti 
recuperando attendebat, cum aliis eo missis plurimis, tum praesertim 
Ioanne despota, quo maxime innitebatur, abunde illum idoneum confidens 
emendandis sarciendisque cunctis per illum tractum detrimentis reipubli- 
cae, et ilis periclitantibus populis, quanto esset opus ad illos imperio 
servandos, auxilio iuvandis tegendisque. revera enim intento imperatore 
Occiduis rebus, et omni cura satagente illa divulsa membra imperii cor- 
pori coniungere iterum ac restituere, infirmari ac debilitari contigit pro- 


244 GEORGII PACHYMERIS 


iat Ovvdueic ngüc 13v 0d0w &xnéansoDat xoà vd uurapeleo9 o 
puxgü9iv. | GAÀO vaUra uér, vv Óvouxdv tj/0vxalóvtov , n&u- 
c ^ 325,€ T/ ;? - ' ^ ^ , 
zw 6 f'«ciAsbg xa9^ 0cov otov vé &vexrüzo xo ngüg TÓ noórs- 
- m * - Y ^ 
gov inaüvijyev. o0 yàg 7v, oix qv ToU Oonótov quavévrog éxcios 
p rotg llígoac Qu? Zosueiv, 3) uüAAov zci rj oiv qófho nA&ovi5 
&va016).4£09 0t. 
E 298. To) À' a$roU &rovc, puvóc Kpooviov , vOv Oel» - 
dutoóv vijc vioveac vekovuérnc, qu£oc 1:jc Oevrégac égoouddoc 
. » , - , h »4 N25 7 » 
dtvréga, ovvéf) 1j; Niuxate x nagad0Sov v& xoi é&olpyng no&yua 
" , € - 
ngaz9ià» uev qoffegóv xoi urócvi &AAq. elg Xoyov onegfloAjg na-10 
gaycpooU» TY nQuTdv, xüv 0 Tw xoi Ono Ovu[iein, cov 
^ d - ' - ^ - --— LÀ J , € »" 
15 ngoo(oÀy xci pov; xol Àj vOv Óawóv noocÓoxíe, «G 707 
peylovoig xaxoic zegilleflzjodas Gvoyxotov. tiva« volg Ozyouévoug 
P 163 xal ujody và elc oc vrolav niCuv, Xeyóusvov dé ui) v000v Cyov 
2 , ' , » ^ c , - , / 
elc qóflov xai ovovoArv. — &t09€ yàg 0 Aoyoc voig uevgloic péye- 15 
Soc émipépewv. Gg ológ v^ ixelvcv. negiecivot , voic 0? peyiovoic 
i&avovdv Votipog oqüv quivio9ot, — zv xakóv iv volg v0t0U- 
Toig QU] TOig Acyouévorc 2upiéver. volg Aoyoig nigooéyovrag , GAÀ6 
, - - - 
xul ig uóAu vüv voUv inaváyuv xai Og im' abtÓv üvrac Tüv 


vincias ad Orientalem limitem sitas duplici ex causa, primum quod quae 
ilas prius defendebant copiae inde in Occidentem abstraherentur, deinde 
quod in necessitatibus urgentium et remedio praesenti egentium casuum 
propter longinquitatem negligerentur. caeterum ubi, ut dixi, pacatus 
fait Occidens, missis ad illas partes imperator copiis quantam potuit 
maximam iis recuperandis curam impendit, fereque in statum pristinum 
reduxit. nam despotae Ioannis ea virtus, ea fama erat, ut eo apparente 
fieri non posset quin Persae quiescerent, aut potius cum metu et terrore 
inaiori reprimerentur, 

28. Kiusdem autem anni mense Martio, cum sacri dies ieiunii cele- 
brarentur, die secunda hebdomadis secundae, contigit Nicaeae ex inopi- 
nato et subito quiddam adeo terrificum, ut si cum maxime turbulentis et 
tumultuosis eventibus, qui maximam afferre consternationem solent, con- 
feratur, nulli omnium diritate commotionis ac popularis formidinis insana 
concitatione concedat. unde ac quomodo acciderit tam vehementer in- 
gruens, tam longum durans, tam anxia expectatione mali gravissimi cru- 
cians terror, tam inevitabiliter in summae calamitatis sensum quasi prae- 
sentem cum extrema desperatione salutis quos comprehendebat miseros 
coniciens, conandum est dicere, utcunque sit difficile narratione rem ex- 
primere uti se habuit, quippe quae sit necessario minus atrox apparitura 
legentibus quam eam experti senserunt. nam quae mediocribus quidem 
affingere magnitudinem ars atque amplificatio sermonis potest, eadem in- 
fra maximarum per se rerum subsidere fastigium impar assequendo solet. 
quare sapientis lector;s est sublevare iudicio in talibus infirmitatem scri- 
ptionis cui cognoscendae dat operam, et quasi supplere imaginando quod 
dictio minus exprimit, evolante animo in ipsam praesentiam periculi, sen- 
susque induente quales fuisse consentaneum sit eorum quibus contigit in 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 245 


7zQcyuérOY üvamolsv zà Asy0usva.  zQuTZ TOlvvv qvÀax; i7 
yuéonc éxelvnc, ontgavefisfrzórog zóv virum sod. ioo doo 
xil énl uoígag Codíov zguixovra , 2n? ioyoig Üvrev vüv Gv99d- 
mov TÓv u£v nvevuotizoic TG» Ó2 xol ccuazixolc, alpvre qu- 
5 plCerut 0yoc ox. iv vi0e uev 1 pépec 1c nóAsog v vidc 0" 
oU, &ÀÀà xéxo nigl viv nóhv ünacav, Toyápov i9voc v 
nns 9agoicoav, vo0c vOv nviàwv xosovoyijoav qvAaxuc, elach- 
Suiv v5v nów us9? Uri nÀsiovav xoi Quváv ópgunu&rav, dcr 
év dxagst vob dunímvovtag oqíaw ngoadox5roc nyvOg xa- 
10raoqórrü». x«l 0 Aóyoc Gua uv égorj9z , Gua 02 xol rjv nó- 
Av megieketiavev, — Qunmoroavertc voryagotv vv oixuiv, za9üg 
fuanrog Cyov copé9n, i£ Otov Govrtüxroc x«rà vüc Guqódove, 
xal ot udy Ey9ev ot. 0*. PxeiOev. qegóptevou à1ÀjAoic ngoaénimov. 
jv à xal voírou xüwtivoig tig xui u)rügnóvoc. xol dont 
15x«và vorov xal (pqorgor; énslyovrog v0U xaxoU ovyzgotovttc 
àÀAyAon, Gregor 8S évégev uevO vem 3j9ehov tlc 7, quum, xai 
8 ÓAn9ij và Asyóueva. — oUve 0 ovror oUv^ xtivo: Goqudsc c- 
yov qo&Luv , nijv voU àAr97 ceivau vaUra Gvuquvaoc &aávrov 
loyvoiCouévov cg voUro. x«l txacog mzepl éavtQ Guquftólmc 
20 Zyov 10 odEeoOw , &vapgqufokoc eye nigl viv quum». dv 600 
Ji vabr? Oxelvoug djoav ,  xeróntv UAXot Éetgbyorreg érgnygdovv 
vàg ovpqogác, xal oixeloug iAcyov 0pJuAuoig vi9tüoO Qu rolg 


20. zó] vov? 


re, dum gereretur, ipsa versari. primo jgitur írihorio diei illius, emi- 
nente supra horizontem sole quasi partibus signi triginta, cum operibus 
homines vacarent alii spiritualibus, corporeis alii, confestim fama dissi- 
patur, non in hac quidem urbis parte, in illa vero non, sed late per 
urbem totam uno circum undique tenore, gentem 'locharorum multitu- 
dine fretam trucidatis portae custodibus in civitatem irrupisse rapidissimo 
et saevissimo simul impetu, ita ut passim ipsis inopinato ubivis occurren- 
ies momento ab iis immanissime omnes conciderentur. 'et rumor hic simul 
prolatus, simul universam pariter complevit comprehenditque civitatem. 
exilientes igitur extra domos eo quisque habitu quo illo rerum articulo 
repertus est, discurrebant confusissime per vias et angiportus, ruentes 
ille huc hic illac, alter in alterum incidentes mutuo collisu, labore utrin- 
que contrario, sed pari; in quem illos trudebat opinio cuique instantis a 
tergo mali. ac sese pulsantes percontabantur quae haec esset fama, et 
ecquid vera narrarentur. porro neque hi neque illi certum quidquam 
expedire poterant. caeterum omnes voce consona verissima dici affirma- 
bant: nam quam quisque incertus erat consilii de via modoque propriae 
salutis in tuto collocandae, tam certum se ferebat de veritate gliscentis 
famae. in his dum isti erant, ecce a tergo alii currentes miserabiliter 
deplorabant infandam cladem, propriis modo se vidisse oculis memoran- 


€ 


:946 GEORGII PACHYMERIS 


, , € 
E P)uóyrac 10v ivvwyyóvovva. oglow uchajóv zavaoqürrovroc, dg 
* 12 ) e !5234 », v , 
&vot viv éxelvov. 9éav Go xol 9Uyovov otkzwtov, ví» qófov, 
om&t , elÓckonoiivrov vU nd91 xci yonyogovot zal và uj Üvze 
niovióvrov 0g9'aluolz T0 ünvixóv niovapévoig xol víjc G9 elac 
&movyyürovot. 0 yÓo xoà voUv qofigóv lopufévoy 10 Ónzi- 5 
xóv, c6 Toic C50 oxoracOéy Oii v0 n:gióv dij ÓtiMac, xol zarà 
voüzov fAénov, mgocsycv dg Ohg9«t düconhacrovutro Tjj 
6 C , , € » c , ^ 
qavraoia, xol0 Uztvótt uóvov (c Ov vnevómole. Tl yüg éxel- 
P 164 vor; 7jfovAsvo 70 và üvnogxro Qc v Onooróat ÜvrG zi0T0U- 
c9oi; oi Ó' dxovorrsg vüv ngócOtv uv Pxgovovro , namw-10 
Ogoutolvrec 0^ 2g ol«ovc oi ucv aic yovlei Qjvovv nagadíscOva 
X01. 70 oglow -G?roig elg covqolav ixavóv voatóuevov , zo ot 
, , , ? , 2.42 € , 
qudv T&qovc zóLot xovavtOvettov üvoryvüvesg eloéüvov, oi à 
&cqaAo: 1óxow énvzo)c ivenlovtvov*  4AXo: 02 dy0gá0fc vi xol 
Sugpa£ov tjjosusvor xgüvremw Una ve mtQutiDovy xoi Aóyyouc 15 
' E "i 2.35 ' ^ c , 2c.n4 Y ó2 
civ G&onioty éyoOvro xol v0» Tyncóutrov P5dbrovv.  djouv 
- Y 
B vóz: 0 uv elc ngooraclav vijg nóLsug verayuévog oix so eüOc 
zoAéucv &A.6 Ayuuózo ó MovovgAMrgc Nixólooc, vij». Eycv 
7ü ngoxadijo9ot vijc ztÓAs c, AL! 08 nÀsiovor ztoAeuxaig du 
zeupícuc évveQ gauuévor ,. oig ovósulo vig Évijy 10 vuyvixdóe Cvvous 90 
^^ , uu" t - 
v0U z0AÀcxiG xol qytüdog elvat 10 qupibonerov , àAAÀ not xowógc 


* 


6. xol] uj? 


tes, dum hostes quempiam sibi obvium membratim concerpserint, difficili 
iudicio immaniorne illá crudelitas caedis an tristius et miserabilins specta- 
culum fuerit. crediderim terrorem, partes invadentem Morphei, somnia 
vigilantibus tetra quaedam obiectasse, atque ut per noctem imaginationi 
solet sopor, ita oculis luce palam illusisse, visa ostentando falsa. vis 
nempe illa est insanae formidinis, ubi mentem consternaverit, furorem 
inde oculis effendere, ut sibi coram cernere moesta tetraque simulacra 
videantur, quae vini cred sint alibi quam in errore delirantis animi, unici 
artificis illorum , persuasione quamvis vana stultaque in certo affirmandi 
fiduciam abundante. talia qui a contra venientibus audierant, referebant 
retro pedem domos versus. pars angulos scrutabantur, sicubi cavum 
invenirent quo se compingerent: alii aliud salutis spem offerens latibu- 
lum captabant. mec deerant qui sepulcris dudum mortuorum sese insi- 
nuantes ibi mussarent. locis quidam munitis et firmi operis caput vitam- 
que commendabant. ab his diversi nonnulli digno viris, et ut ipsis vide- 
batur, generoso consilio, armis indutis, arrepta lancea scutoque, qui 
duceret adversus hostem quaerebant. "homo erat nrbi praepositus prae- 
darum quam praeliorum scientior, Manuélites Nicolaus. huic honor obti- 
gerat praesidendi tunc Nicaeae. erant et alii plurimi, militiae usu non- 
nullo, multorum annorüm stipendiis imbuti. horum nulli tom venit in 
mentem cogitare vanos plerumque ferri eiusmodi rumores, ideoque serio 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. III. 247 


, , - ^ 
ngoonemolxa qófoc. xal u? uovov rÓ xarà oqüc 79tXov &12à 
* hk] A - M , , c , - 
xci T0 X010, nüGA&» 17 z0)i» oubcoOo0t.— ónAicOérrec voryagoUrv 

dié9cov nücav v5v nóAw , oi Ttveg Ouitrovrtg ovyeyeic , xal oi C 
piy. iv9ev oi 02 éxeiOev ue? ogus;c £&aAAOuevot od02v éigoy vw 
5 Aeyoué vov à óóvouów xoi (rov 3, 0c A6 
youérov, uóvov à üóvouów xal avevayu&cav 7ixovov (jg &Aóv- 
v0G vT0U &ortog xol wg voU ÓuvoU oqícw v yoQ) yeyovóroc, xal 
- ^ f 
oxZua ijv &üvuxgvc &Aotong nóÀsog và ngavróutivG, zv ovx 
&x 1v Ógovrov sixovibouévav. 16v yakezüv, OAM ix rdv» na- 

, ^ - €4 / H ^ * ; ^ c , 
cyóviQv Trà Tl; &AuOt0g. OU yàg xsvOg xe xevOv wG Agwó- 
10pevog vÀv &pyóv zgóc vÓ Aqwic9oer, ovÓP nl5ornc wv» GÀÀog D 

, er 3442 7 - , 
nagotQvvey €rtgov , GA oiov ixonaoSérisg 1 qoffóAnntoi ye- 
yovévei , xal voig olxsowg wg GAAorglowg ngoonalovrtc, $nw- 
z1tvov xai ToDg cvv5J&g Og noAquíovg, mag TocoUro» oU 
og&rrovrec za&Q' 000v xal v0 ngüg Pxivav nadeiv iqvA&átrOvro, 

- c ^ - 
150/0u0900t v/jc Oputuzulag xol &93i0t Tzjc x&1à oqüc ngogvulac 
e , P S^ COM: " , D 
fxacroc.  TOT€ xul oi iv tigxraig ciÓrQorg zeÜovuevor (70101 
yàg vüv zo)culov xourrSérrec ag eigxvv Yong v2» iv Nixalo E 
qvAaxiv xwrtzglvovto , cg oU QuOíog üv &noÓgárrec) éxeivos 
, 
volvvy Tiv xou?v Oicucvor vagayzv énlortvoy Toig by9oo)c 


disquirere quid in re esset. sed pariter omnes una communi perculsi 
formidine, satagebant non se solos verum et cives tectaque servare. ar- 
mati ergo discurrebant per totam civitatem, velut quidam uitro citroque 
continue commeabundi celeres nuntii; ac dum hi hanc, alii aliam in 
partem impetu feruntur, nihil quidem eorum quae dicebantur videbant: 
solum eiulatus undique planctusque audiebant, velut capta civitate la- 
mentantium. erantque voces ac clamores plane quales hominum, quos 
cnm maxime praesens pungit ac penitus vulnerat atrocis ingruentis mali 
sensus; nihilque deerat ad scenam tragicam extremae calamitatis, qualis 
in direptione urbis expugnatae cernitur, nisi quod solae quae patiebantur 
personae partes illic, et quidem perfectissime , agebant suas, vim infe- 
rentes comparebant nusquam. non enim, ut fit in depraedationibus 
captarum civitatum, vacuus vacuum exhortabatur ad secum rapiendum, 
et in hoc segnem increpabat. non rursus plenus praedae alius ostentabat 
socio spolia exposita, incitens ut strenue auferret. nihil, inquam, spe- 
ctabatur tale, sed tantum turba tamultuans avulsorum domibus et temere 
eursantiam metu lymphatorum, qui ubi in domesticos procursu offende- 
rant, cohorrescebant tanquam in hostes incidissent, terrore Panico, quo 
erant fascinati, familiares deformante in barbaros, quos ne occidere co- 
narentur sola tuendi se ipsos ab eorum scilicet infesta vi et armis cura 
retardabat. infelices dira caecitate, qui non discernerent cives et socios 
ab hostibus; nec minus miseri fortitudine intempestiva, qua in amicos at- 
que adeo in se ipsos mucronem impetumque unusquisque vertebat. tunc 
hi quoque quos custodiae ferro vinctos tenebant (multi enim bello capti 
perpetuo carcere Nicaeae detinendi damnati erant, ad id ista delecta civita- 
te, quod inde difficilius vias fugiendi reperire posse viderentur) isti, in- 
quam, communi animadversa perturbatione, persuasi revera ingressos ho- 


248 GEORGII PACHYMERIS 


&oidyon xal zgóijott vÓ üoTv , ovx E (v Pxelvovc Cülenov 923." 
2E d» vÓv vÀw inolxev Sogvfov i39eüvro. — x«l Ó7) vv niÜw 
ixAv9dvrec oUgayol vwec jou» ngosxOtovonc vijc qdAayyog, miüv 
o) xav' &uvrav GÀ zavà ngo9vpulav voU qvAdooto9ot, — 1v 02 
: q0 vig éxÓgousic 1£Àog inl vàg níag (vor vijg nOÀeng. — xui 65 
P 165 A«óg mero yéUnv, xai iv OXoylowg Tjj x«9^ abióv doOevélg - 
)ggdb0ovr Fxaorog, «c 7| rtÜvrSOuevoc vw mur miGOrrQY, 
& ot ztoXéuor VEeOev. Oiczzolouv, 3) vovtov. üvad'otvrov voic 
eloyeouévovg xoi GvacotelÀÓOvrov ZydoOev uivÓc otgayim cvycAcv- 
cópévOg T€ xal ixqcvióusvoc. 70 Ó2 4v» gm Uüv&dog «broic. 10 
70007::GÓVTtG. àp: Gic zíAoiG 00 nez Tijc avvTic xol tuüc "90- 
9écéog ànzoyovzó ve xul dvéycgovv, OAM iv vagayi xol gv 
B oijevi xóouQ 2uníinvovteg us9^ dovylag xol cOv xavuaváoc 1jj 
zgoonxovoy üvsbetyvvov.  sÜgtoxov yàg xa9' Tovylo» za91u&- 
vovg ToUc quAaxac xol unózv énotovrag vv &và viv nói yevo- 15 
uévov. — 08er xol uÀXov djiyovr dg 000v qtovruévot, 7j ggc- 
dov» diy Aon níLeig Putóuevov vÓ xaxóv. 0 07 x«l nico 
mugeye» éxelvoig viv vagoyáv, si ovo Boadvvávear vij góc 


4. xac" azxgoQvtutov? 


stes et in urbe praevalere, non quod ipsos viderent, sed ex trepidatione 
quam cernebant civium ducta coniectura, soluti vinculis se comites. addi- 
derunt iis de quibus dixi armatis, et extremo velut agmine cohortem 
auxerunt obeuntem, ut est memoratum, vias urbis, et praecurrentes se- 
quebantur, non illi quidem animo aut impetu pugnandi ultionisve ab ho- 
ste sumendae, sed taedio carceris occasionem , ut fit, quomodocumque 
oblatam usurpandae libertatis libenter amplexi. ista porro cunctorum 
Sic euntium procursio ad portas civitatis ferebatur. sequebatur autem 
multitudo confusa populi, exhorrescente pro se unoquoque, dum reputat 
quam infirmus pér se sit ad propulsandum malum ingrauens, et ita se 
pluribus applicante, sic fere subducta errantium cogitationum summa, 
aut se statim morituros, si hostium ferro per portam patentem extrinse- 
cus irruentium primi armatorum, quos sequebantur, cecidissent; aut si 
hi fortuna usi meliori repellerent ingredientes barbaros et maiore impetu 
incumbendo reprimerent vim ipsorum, noa desperabant singuli eorum, 
quos diximus custodiis elapsos, invenire in communi trepidatione viam 
sibi privatim consulendi, erumpendo per aperta ostia simul cum referen- 
tibus pedem hostibus, et ita effugium alicubi captandi, in fine autem 
huius viae ludibrium sui risumque repererunt. cum enim ad portam, quo 
iter intenderant, pervenissent, mon eodem aestu et anxietate an'mi qua 
venerant redierunt, sed tumuiltuose inordinateque eo progressi tranquilli 
securique recedebant, custodes siquidem portae quiete desidentes sine 
ullo adhue rerum quae pér urbem gerebantur sensu inveniunt. unde una 
re dolebant, quód illusum sibi esset — non tamen omui adhuc solicitudine 
vacabant, reputantes potuisse fieri ut per alias portas hostes in urbem 
peuetrassent. immo cum attentius cogitaveraut, illa ipsa, quam. videbant, 


DE MICHAELE PALAÁEOLOGO L. III. 249 


rác i0£vo qoflov Gyosouc nÜLec ánrouévov oí 279901 a9". é&£- 
Tac nUÀag uev! coyspelag máonc doshgev. xai Ój éxd3ev dia- C 
oxidvápu£vot , oí (idv Zy9ev ot. 0^ Pxci9ev ióvrec, Gua xa9^ zul- 
cuc vaig x«9' ixártgov míA«ig iqíatavro, noyvóvrtg Og uj 
570vovonc vrc xa9^ fo. — cc 0à à loa zal Ey Pxelvoug eigov (13v 
yàp ngóg aiywAóv odddg c ngoódcovcav xaJvnmonttvey), cic 
[4] , 2 , ^ ^ M ? , - , 
cv avyayOévrég xa9Ííavavro ve 1&c qpvyoc xoi &v Upnyov(t TOU Tí 
2.2 , y , ^ *-^ ? 714 , ^ ^ H * 
ztig&trev j0uv' Q0) yo Gy xoz* Gégoc zteativ tovG 09 gote ntégv- 
yec negu9évrac. — eig 0d xal 1» ig alyuilÓy qégovoav &uczárvtec D 
10 2.ev9£gav xal rasvgv déovc £bgov navróc, vá» qvAáxov xoi clc 
g^esnv viUsuévov oqíco: v. án&vgv , üvénvevaáy 1e eO ctc v0U 
Oéovg xol T5v alríav 15c quac Zgtívow 0 yàg àv aírO9cv 
yfjc pvxnoauérgc evey9 voa, 8l ui vig ngéirog vóv qóffov üpev- 
doAóygctv. imi z01A1àg yovv TQanópevot và ódovc, qu0P TÓ 
15 rvyóv zagidóvric, 3» vig ngofláAlowo ,| otOZv nAé£ov tiyov eogé—- 
c9v ToU iE üquarotc Gua v& yevrnO vot xal Gua guqérza avv- yg 
Jieiagpévos 1à6 TOv n0AA0v Gxotc. 10 0^ ix ngoyelgov xal ni- 
Sayàv sig alviav «0 1zc exóvoc vig 9eojijrogog xa9* ixcolav x- 


nimia securitas custodum curam ipsis admovebat augebatque, reputanti- 
bus pari forte negligentia solutos aliarum portarum praesidiarios, facile 
oppressos subito incursu hostium, aditum 'locharis in urbem praebuisse. 
quare rursus anxii partiuntur sese bifariam; et ad duas quae restabant 
(praeter Orientalem, quam vacare incommodo videbant, et maritimam, 
qua nemo suspicabatur venire hostes potuisse) duas, inquam, eodem 
tempore reliquas portas adierunt. «ut autem ne in his quidem repererunt 
damni aut suspicionis quidquam, respirarunt videlicet mentesque a gravi 
perturbatione receperunt. tamen adhuc incerti quo se verterent, ubi 
delitescerent, unde, qua irruissent hostes, omnia circumspectando quae- 
rebant, quid enim? dictitantes: an illos putabimus alis per aérem iu- 
vectos superne intra urbem involasse? cum autem postremo illam ipsam, 
quae littus maris spectabat, portám lustrantes similiter l'beram omni metu 
deprehendissent, et custodum ibi quoque errorem ipsis et credulitatem 
exprobrantium ludibrio irrisi essent, respirarunt-ab omni formidine tunc 
plane, et solutis iam animis investigabant quae origo falsae opinionis 
quisve auctor mendacis indicii fuisset: non enim videlicet terrae quodam 
inugitu extitisse vocem quae ingressos denuntiasset hostes, sed omnino 
primum aliquem fuisse vani nuntium etus. postquam vero diu et dili- 
genter in ista sunt inquisitione versati, explorantes circum omnia nihil 
aliud reperire potuerunt nisi mendacem famam multis eodem momento lo- 
cis simul natam, simul increbescentem, simul vulgi complesse aures, si- 
mul animos inani terrore perfudisse. wuna tantumi quae aliqua verisimili- 
tudine niteretur publici erroris causa memorabatur, supplicatio tunc forte 
per urbem ducta, circumlata de more in thensa per solemnem ea die 
pompam imagine deiparae, turba mulierum sequente quod solet in sup- 
plicationibus acclamari ab mala deprecantibus carmen pone frequentan- 


250 GEORGII PACHYMERIS 


g:pouévre nAj9og fueoOut yvvouxüv , Gg 07) xal Qxqovitv &vay- 
xoiov vjv Óégoiw xorómw Txovcoc.  voUt(v OU» OÀoqvgrixOgG 
xarà IlegoGv xol ToycQcov OeoxherovoOv, tixüg 1à vic qwvzg 
dic. eiv , xoi ovufivot vc uiv xov! ixilvov  usyakoqavovoac 
zovviXodo4 , v00g 02 népiS xol CEwOev vv qmviv Ótyouévovc v6.5 

P 166 xav^ éxelvev cog zegl ixelvcov. égyouévay vzovondluv, xol oUto 
0:009 vat ovvápuo. qóflg vv Aóyov, xol üg vv noÀLdv &xoüc 
nÀngoUrra napo9ijSc: vv 9Opvflov. &AM. éxeivoi uiv ovcc, 0 0€ 
ye Baoisüg uev vaXva uodOv 0ncoc yévorro, onsgenádmoé 16 
xal néuwac il yoaupuicov và 202A xovquéupuro. — uroà yàg10 
&vügüv sivou qgov(ucv. xol votv iyóvvov npóg v0 nageuninrov 
vic qjumc 9oovBovuévove e090c Soovfstv* Ósiv yàg évvoctv 10 
voU ngéyuoToc GvvzóOTOTOY, xol Omc éz9Qol wu) megixad riue- 

B vot z0Atv ur" iv yoQ vv nvgyov 0vrec, àAA uóhag xol dxovó- 

uevou Qi&yovreg àv Ilegoíóu, aivixa nounig9ig óünéyovveg m&-15 
1a0Ofvreg éuflatey Olya moAéuov xul noocflolac.  voUrG xol T 
vouxÜre yotwag xul OvuO(cac 0 facius)g dg vÓ éi5g xo9iova 
z9góg 70 eUqvAaxvóegov zóv Acóv. 


tium; ac videlicet quae tunc maxime timebant, distincte poscenda eorum 
liberatione nominatim exprimentium, nec sine eiulatu ingeminantium '*de- 
fende nos deus a Persis, a 'locharis erue, a barbaris nos deus protege.** 
talia cum meticulosum genus muliercularum et in iis consternatiores ani- 
culae quaedam vociferarentur acutius, credibile est voces illas Persarum 
et 'lTocharorum percussisse aures quorundam aliud agentium, et novitate 
ipsa ac tono formidinem ciente, multos, indiscusso statim indicio gli- 
scente, in absurdam ingressorum urbem istorum, quos appellari audierant 
nominum, opinionem ac fidem fuisse ridicule pertractos. nam ne cito de- 
prehenderetur primus error, perturbationem ex dira mentione statim na- 
tam obstitisse, et persuasionem cum metu late disseminasse. ita tumul- 
tum urbis et illam insanam trepidationem ortam auctamque. sic illi con- 
iectantes disserebant. caeterum imperator ubi ea post cognovit, cum 
humaniter compassus errori est, tum literis scriptis haud perfunctorie du- 
ces praesertim primoresque reprehendit, negans virorum prudentium ac 
ne sensu quidem communi satis expedite utentium fuisse, statim usque 
adeo turbari fama temere illata, primum siquidem explorare oportuisse 
quo fundamento rumor niteretur, praesertim male cohaerentia nuntians: 
quomodo enim hostes intra urbem et in civium iugulis, de quibus audi- 
tum nondum esset foris approximasse, circumsidere muros, turribus se 
admovisse? quomodo qui paulo ante dicti essent haerere in Perside, 
subito alis sumptis volucris exercitus supra starent imminentes desuper 
cervicibus, tantum intervallum, ubi et arces et praesidia Romana sint, 
victoriis momento emensos? haec et his similia merito exprobrans per 
epistolam Nicaeensibus imperator id agebat ut in posterum cautiores illos 
redderet in occursu similium casuum. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. ^ 2951 


Z. 


» 
, 
A gycvou 0^ 2yOdyde và xavà vÓv navgusoynv 24goériov. | 6 yàg P 170 
Baci.ebg nüg yuyvóusvog ngüc 10 ntigot av1Q ce ?jn(wg ngogtvéy- 
, , , - - 
xac9«. x«l zv Osouóv Av&w , énsl üáncyvootO ot và T0U OXx0zt0U, 
d ^ 

z0A0g 3v dguyvauvoc àx navzóc vgÓnov éxeivov ánooxevécugó au. 

509v xal zoAAáxig T006 Goyicgeic ovyxaAdv éuagrégevo v1» üv&y- 
€ , * » ^M » ^A ^ - ? - 
xqv, (6 Ófov Ov &yovro TOY &AÀmwv 07025v 1à 156 Ggzjc noAÀd 
, - 
üvra xul dvottávvora ngocxontv, Ó 0d xüxtlvoig ivehotusvog B 
JE àvóyxge ànagearivov, (c uéya Ti xal 10v án vo) narQuág- 
A ; P A 2 , d - 3 :] e 2 M 

Xov Ócouóv égoAxiov énicvgerou. — 0ygiv Ó ovy ovrog, &ÀÀa 

10xal a?:006 10 zmQCyuOTt YEuEGÜY , & nÀZHuELTAGTOG uj Ol0U T 
^ , 7L uj 
- ^ - , , 
üvrog 1jj dg v0 Ggyoiov v» ngayuérov» inavaxépwa uly- 
, - 

AgSui ó ngüc 10 Jsganeísw vavróusvoc Óvoiv Oártgoc ngatrot, 

- ^ , c 5 3 - » ^ , E] y 6 

j 1à ng0rsQa Gg &iyev üvranatvü», 7| v5» Oegantiav üvapah- 

Aéusvog. 70 ui» yàg àOvvarov, c0 ÓO znüvrcg Gvoixovóturov. 

Hu , f 
2 P - - , 

15 xal déoy üv nagouvety xal 12v T0U uerayvüvos Ouxvóny 000y xol 


LI» 


Hau incipiunt res adversus patriarcham Arsenium gestae. cum enim 
imperator totus hactenus fuisset in deliniendo patriarcha, omnibusque 
officiis eblandiendo ut mitius agere secum vellet et anathematis iniecti 
vinculum solvere, postquam animadvertit se nihil proficere desperavitque 
plane meliorem in posterum successum petitionis istius suae, conversa 
velificatione vehementer in consilium incubuit eius omni ratione amovendi. 
ei rei praemuniendae, saepius convocatis sacrorum praesidibus, conte- 
stans exponebat angustias quibus conflictaretur, inter hinc quidem ur- 
gentes ineluctabili necessitate curas imperii, tales omnino quae solutum 
a caeteris animum requirerent, ac vel sic vix a satagente connitenteque 
prout oportebat expedirentur, inde autem obstantem duritiam patriarchae 
impedientis se ac quasi constrictum trahentis diris vinculis anathematis 
infandi. considerarent haec, et viderent an non esset aequius venire 
ipsos secum in partem solicitudinis publicae, improbanda ista intempestiva 
pertinacia. patriarcham, cuius essent partes adhibere curationem lapsis, 
obfirmasse inflexibiliter animum in prosecutione alterius harum duarum 
rerum, aut ut reponatur in priorem statum id quod meo peccato muta- 
tum est; aut ni hoc fiat, mihi omnes spes redeundi unquam ad commu- 
nionem ecclesiae inexorabili severitate praecidatur. atqui, ut vos pro 
vestra prudentia videtis, alterum quidem istorum fieri non potest: alte- 
rum perquam inhumanum est et ab ecclesiae materna in suos indulgentia 


252 GEORGII PACHYMERIS 


- a 9 , ? EA M^ al * " - 
1À paye» v0U nÀquuelruacoc oloDoucvo 7) xoà xoraogagvuoDrtt 
Lj , ^ , - 
ix ngooigécécc , 0 0 xol vÓv iE avro vorrÓutvo» và yrqotoc 
cevoyvivat, xoi vnv Qioanuclav éxvorncog QéAoveo ócyeoQau, xàüv 
t 4 2 i , 
x«vaiijootr oixovouoito , éxeivog Gn Oeivon, zal vQ uevoyvüvat 
- c - ^ - 
D 2:0 &zoyvOvot cvveloe, (0c zoetrvov Ov tu uevayvüvat 7] G20yvà- 5 
, ^ 
»(t uevayvóvra* v0 udv yàg àvakyngoiav xovQyoge, v0 0 &mu- 
y , , 
Àumv alovilovoar.  «)r0v uev ovv xol zoÀAoxie mgoosÀdorra 
I , - 
 &nontuntOOGi, xol Lgrovvra vo)g vQOzovg viG iavgelug ovy 
D , 5 
onoc Ae«uf&vav àAÀAà xoi moocovad(oO9ae: , xal Télog ovüsv 
, , - - 
4AÀo nvvO&veoO9uas nÀjv vÓ G&v&yxmv tivou *0 vgaUua l&cOut, 10 
- , 5 ^ 
K 0nog Ó' iQro u3, uav9&vav, AA noüc 10 ng&zrav ngorgéne- 
ee Y 34 - ? 2 » 5. 34x 
cJ«t pnóév siÓora, Tüv zQétrtv Oqtiouévov , tivat Ó vno- 
, - uü - ' ? / 
ztitU& TÓ ztüv yAleUmv. — * (ga yoUv Ocdoizévon jut, v xol zgox- 
^ , € $55? 
Tovrog àxeivoc üvoAauf&vov 10 Cyxyua, cc unócvóc aor&Qxovc 
, , 
yevouévov , ur xavoadéyorro , xol ovrt novécag üvivvta yva00- 15 
(wr £9 M 2 , J 3 , ^ ó. - 
pou. 0 0^ obv xul Qjuqatre nÀayioc, &xovoavreg &v Ouyvüte 


- 


1. z$] 7à P. | 11. zoóg 10] có aQóc cd P. 


maxime abhorrens. veri pastoris et providi patris munus fuerat hortari 
ad poenitentiam, et viam ostendere aberranti, calcarque addere, ut ad 
deum frugemque rediret, etiam suam miseriam non sentienti, negligenti- 
que ac respuenti obstinata contumacia remedium. ille autem me ultro 
damnantem detestantemque scelus meum, me omnia verae poenitentiae 
signa exhibentem, me etiam atque etiam poscentem poenas mihi imponi 
salutares, me patientia obnoxia profitentem sectionis quoque et ustionis 
austeris subeundis curationibus paratum, reiicit atque aspernatur tamen, 
et culpae utcumque a resipiscente damnatae conscientiam aequum censet 
extrema desperatione constringere. mihi vero minus malum minusque 
noxium videtur non agnoscere culpam propriam, quam eius improbatae 
revocataeque veniam desperare. prius enim illud duritiam solum arguit 
alias emendabilem impoenitentis in praesens animi: hoc posterius in aeter- 
nae utique damnationis exitium inevitabile detrudit peccatorem. expertus 
omnia haec queror. nihil non tentavi. adivi supplex patriarcham $ae- 
pius: toties reiectus sum. rogavi ut mihi satisfactionis modus praescri- 
beretur: non modo non impetravi, sed acriter increpitus, sed contume- 
liose obiurgatus sum , a non aliud extremi responsi loco ad finem adii- 
ciente, nisi necesse esse curari vulnus, quae autem ei possit fieri medi- 
Cina, se nescire. verum enimvero an non irrideri se superbo ludibrio 
ille iure suspicetur, cui suadeatur et tanquam necessarium praescribatur 
efficere aliquid, et tamen quo id modo quave ratione queat suscipi a€ 
perduci ad exitum, ipse qui iubet ignorare se testetur? monue hinc iusta 
causa mihi relinquitur timendi ne, si ultro aggrediar satisfacere pro cri- 
mine, ubi multa impendero, multa tentavero, multum sudans nitensque in 
sceleris expiationem mei peregero, haud ea tamen iile satis accipiat, 
sicque contentiones me illas aerumnasque perdidisse spretus ad extremum 
ac repulsus sentiam. audite autem et pro vestra sapientia aestimate 
quale sit et ecquid expediat reipublicae, quod per istas ambages obli- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 253 


»".0 , E 0.7 ^ '25 * 
qv 0Àt6 OvpiQégor. — 6209608. y&0 facikelnc zai lduoriOtQ ue- P. 171 
*i — v , 

Tiévau 10 CyyAquo BovAevo«. — 10 O06, (Qi &v xol ovrevéyxot 0xo- 
- 342 € €. 4 2. * ' x - - 3.7 
7)Y , OU0' OAcc :svoloza.  £nl uév ovv voig xowoic, evt09cv 

- - - , ^ , 
 OfAov, zal oi0£v dci igetüivtug uovOévev* 10 yàg t1. xd- 
- , 
5v6v 00v ' üvrog TÀ ng4yuctu Óuuxetv , xol wurde ovuflávioc 
&xolEver, (C uéya Tt vv 0gnlav. Aoyízeo9ut,  ovOzv GAX' 7, 
€ - 5 ^- , 
CrroUvroc oipet. xoióy 0Ae99ov. zal TeLyivog vgónov ivduxvvué- 
e * M - " , - » er - 
vov. 0 Óé zal nüÀÀov Oiueqioovrog Tv G&LÀov GnztTétO4 TV 
, - , 
Qudv, uaxgür &ü» v2» Onuryogiay zavéreva üy, 1v unyt zoi&q. B 
€ v , T! *. 02 I ^ , , , ' 
iOérvóc uórov oióg v 7v negiorüv Tnv (Lafrv. 1i yÓQ puoi xoi 
to - r1 5 ? , - , ^ , 
&yéyyvov voi 0 es9tc &ángayuovoc Buboor xavadeuéro Try» éSov- 
Giav; T 0d yvvauxi xol z0(00 uALov; oig àv nagQevOic uotgav 
2 , 2. 7 € . » , , ' ' Ej » 
eqgtdgesttv &véyx9 160 vvyOV oU ynOuiOcttv. — Quoi uév ovy oUz 
v € -— - , 
uv üuquofinréy ivo vlc nvtvuotuxc lÜuootrge, xüv 0 tt 
15 x£hevos* 1g Ó' iy voUroig z02A0U ys Óém npocsncouvüiv. — 100 


2. 9] 10? 8. &zrso9oi P. 11. 03] xoi? an dg? 


que innuit. videtur velle me depositione principatus et reditu ad vitam 
privatam expiare scelus quod conscivi. in hoc ille quid spectet, et in 
quem transferre cogitet principatum mihi ereptum , comminisci equidem 
nequeo, quanta porro quamque perniciosa inde foret oritura perturbatio, 
subiicere sibi quisque circumspiciendo cuncta potest, ut alium consulat 
neminem. cum enim ille cui interversum imperium patriarcha iure queri- 
tur, nec per aetatem aut experientiam par sit moli ferendae publicarum 
rerum, praetereaque in calamitatem inciderit cum  immedicabilem tum 
omnino talem, quae ut abunde cuncta caetera suppeterent, omnem ei 
prorsus facultatem ac vim adimat principatus unquam quomodocunque 
fungendi, satis patet quam perniciose consulat reipublicae, qui me amoto 
redactoque in ordinem solum istum et destitutum ope collegae universo 
rerum omnium regimini praeficiat. hoc enim quid esset aliud quam in 
exitium certissimum cuncta proiicere, ac mali daemonis invidentis rebus 
bene constitutis indolem praeferre? idem hoc porro consilium quam meis 
privatis rationibus status famae salutis capitale atque iumaniter infestum 
sit, distinctius exequerer, longa oratione singula enumerando, nisi totam 
latissime patentis iniuriae perniciem brevi possem compendio oculis, in uno 
veluti specimine, subiicere. quem enim idoneum mihi vadem dabunt 
tranquille me ac secure deinceps victurum, postquam imperium abdicave- 
ro? quid tunc fiet uxori, quid meis liberis? quos utique principali de- 
lapsos fastigio illa expectat, illa statim excipiet vitae sors, qua vix ho- 
mo de vu!go contentus degeret. quae ego dum reputo, etsi haud prae- 
fracte iverim infitias inesse fortasse spiritualem patriarchae prudentiam 
in aliis plerumque quae praescribit, tamen adduci unquam nequeam ut 
credam posse illum mihi iuste ac sapienter. tantum detrimentorum àc ca- 
lamitatum , quantum ista perniciosissima fortunis capitique meo ac meo- 
rum exauctoratio continet, poenae nomine medicinalis aut poenitentiae 
salutaris specie iniungere. ubi enim locorum, qua in gente, tale quid- 
quam extitisse fando unquam audivimus? et cuius tandem, quod veluti 


254 : GEORGII PACHYMERIS 


yàg xol vlr nov! E9v&t 10. Tot0Urov tlaOTEe; xol cg v mapá- 
c , € om - 
€ Qeyuo BAénov 0 itpdoyrc Aveusonroc Gu)» Uo: roUvo xol iv 
€ ^ 2 *5 ^ , , , - 
Zuiv; 3] ovx ot0e vÓv vOtxUTEG yevOGueyov xodUnos usraS015;c 
uj v9ónov elvoa uezeyz)lvavea vekevsüv ; nócoi yàp ipsdpeóevos 
" i m 94 ó2 1€ ! » H ' " , 
flacilsla ; 0nócoig à xol 7 nlovig Civxvos nl 100. Gyruuroc, 5 
t L Y - i ) ^ ' 9 "n Cm Z 
oc Lopévov xol Zt v0U ffagiMéoG , ovg xol xa9vqaxorog ogiumnué- 
, ^ bl , » EJ M ^ - 3^ » 
»ovc na&Àot 9egotiv Gyuyxn. — xüv avrol uj; Ogqsv i&nzoveec &À- 
Àoc, 42Àà vd y' énl vÀjg gcc xovacrürn, Gone GvribnAoUr 
D zxóc, oUva xal Ógüv zà yelgwva couv. — t( O7) xad üáváyew elg 
$1 103 XCUATETSR ^ 31273 ^ / 20,./ c , : 
12V QgXTv €Ott, 0v uev. 0U 7t0À0 xavcyew éfovAevo, «Gg yevaavea 10 
, , ^ ' ' , ^ , » | Y 
póvov àzoo0zsgeiv; yogic Ó& vovrov xoi 9tOv, cimeg vivi GÀ. Q 
peyloro , xal xavactácu Bacielac avviévot mioztoopey. — 9to0 
02 BovAZv Oimox:Ükv iO9Óov wg Ó' at9aUtsc, «cg Ó& xol u£yav 
Zyov roig Told: vóv xlvÓvvov.  voUrG volrvvv iv9vpovucvovc 
D AN. * s , 
óc xol Ouüc vd Ouxalp vic Bacielac ovungdcvtv, xol uj ovvQ 15 
^ c ^ - ^ ^ 
E xazauiAey quy énl vocoUrov Gnwyrouérov voig Aoywopotg, — a0 


1. sic] ei P. 2. (Aizov P. 9, eig deerat. 13. 9 Aew 
9g uiv qU9.? QU 


exemplar faerit intuitus, auctoritate probati alias facti tantam istam se 
putavit excusare posse, aut etiam commendare, novitatem ? an nescit ei 
qui ex vita privata in imperium evectus principatum semel degustaverit, 
non aliam quam cum praesentissimo coniunctam mortis periculo conditio- 
nem ostendi fortunae prioris resumendae?. plurimorum etenim semper in- 
sidiis principatus obsidetur: plerorumque vero subditorum fides et amor 
in principem vana dumtaxat superficie ostentati exterius obsequii totus 
expromitur, intus nibil habens solidi." quare necesse est enm a quo vio- 
lando sola reverentia potestatis odia malevolorum coércebat, cum primum 
nudatus praesidio imperii telis invidiae fuerit obiectus, iis insultibus im- 
peti vel palam oppugnantium vel clam faventium oppuguantibus , quibus 
salvus haud possit obsistere. quae cum aequos et sapientes omnes ae- 
stimatores rerum reputare apud sese par fuerat, tum eum maxime qui 
me suo ipse in primis suffragio ad imperium extulerit, hoc est invidioso 
et offensionibus exposito implicuerit negotio. unde ipsius est tueri quod 
fecit, non autem id agere, mea exauctoratione procuranda et per eam 
in me armanda invidia aemulorum, ut quem detulit supremus honor, in 
extremum mihi vertatur exitium. quid enim attinebat in summum fasti- 
gium evehere quem paulo post in perniciem ultimam detrahere inde ac 
praecipitem deiicere conaretur, fanto miserius sensurum calamitatem , 
quanto eam experientia prius degustatae in suprema potestate felicitatis 
acerbiorem intolerabilioremque reddiderit? praeter haec, si quod huma- 
num maioris momenti negotium deus peculiari cura dignatur, evectionem 
alicuius in imperium rem esse, utique cui semper interveniat studiosior 
aliqua numinis providentia, vulgo et merito existimamus, quod igitur di- 
vino consilio decretum effectumque sit revocare ac rescindere hominem 
conari, quis non videt quam temerarium, quam insolenter arrogans, 
quam denique audentibus periculosum censeri debeat? haec vobiscum re- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 255 


"- , , , ^ 
daí, ov 15 Pxxhzcle ustüvous (0giaT0:5 0D vOpor TavUEG Jio 

^ 1 , 
ngoféflg»roi; ovy vudg xav. éxiívovg v006 n02A006 Jipantve- 
16; 7j Toic ffaciAeUo: dua qepóvrOC ngóg rotg noAAo?c oi 15 àx- 

: d , LJ] T b] 2 ^ 3! "€i as 

zÀnoíag zoozevroa vóuor; d 0  ovv,.GLÀ cb uy) nag vulv ue- 
510volac 9eouol , àAÀayoU vüv éxxAnousv dot, xal ngocügauov- 

- 3 
poi roUrOig, xoi nag. éxelvov JeganevOToouaot. — vuv udy ovv 
46 xaTÓ yvopujv egnrot, vuiv dé ozenzéov 10 nouréov Bovicvo- 

, 
uévoig ovráu?). ixslvg. | od0à yàg xai zloéru üvéSouea. nácyuy P. 172 
»- ^ ^ » » € 4^ »*» PS L1] , 
&ríata. — xaÀóv yOg 7, naQ" vuiv lüg9ot, 2; Uyveiv 10v TQ0nov 
- - - , 
10 176 9tganzdag évégu9ev." — vasta 100. facing OuuXaAzoavroc 
"^ - L| - , 
Toig GgyiegeUoiv , xol olov ngog và v3jc zc éxgofolicauévov, 
3 cv LEG SUE ^ - 3 , 
ipit hip éx&c1Q Tüv Àcyouérev coic axSoptvoic 2,900£01X01tG 
^ - i1 à] ^ , 3 3 
0Àorijcav và mzQoc fjaciéa voU nargi&gyov cvvOAUG Ovx &z0- 
Ócyóuevor, xai Óià voUrO noÀÀà xal ajvol ngoriJévieg xol Guo 
, - 

15 0vrélgovreg 9sganevam 7,9:h0v 10v 4guvoivra. 02 uv 06 à21Aà B 
xul xu9vniwyvotvro uóvov xci avrov faciéog ngoonéuwavrog 
oD101 1 ueyáAa cvAAyweoga.. (2) 0 yovv flaci.eüg xai &A- P 173 

- , - 
Aovc uév xa9* &va nAeovovg ánéotaAey GSuov vóy iegugynv AU- 


putantes, aequum est, patres, dare vos operam uf imperialis dignitatis, 
prout fas piumque. est, ratio habeatur, neque negligere nos tanto iam' 
tempore misere suspensos atque aestuantes inopia consilii quid enim- 
vero? an non ab ecclesia poenitentiam dari poscentibus definitum est ? 
nonne hoc olim eius leges divinae sanxerunt? non iuxta eas quotidie 
quisque vestrum quoscunque opus est (plurimi autem offeruntur tales) 
praescribendis satisfactionibus curatis? an peiori conditione principes 
sunt? an illos unos ecclesia ab universali sua in filios indulgentia ex- 
ceptos exclusosque vult, nec legum omnibus latarum frui beneficio pati- 
tur? respondete num ita sit; declarate, inquam, non esse apud vos poe- 
nitentiae locum, nec excipi a vobis resipiscentem qui poenas sibi sceleri 
purgsndo iniungi salutares petat: tum meae partes erunt mihi consulere, 
et alibi quaerere rem. necessariam cuius hic copia non suppetit. aliae 
alis in locis ecclesiae sunt: eas adibo, ab iis poenitentiam petam et 
consequar. exposui vobis sensus intimos animi mei: considerandum vobis 
relinquo , et cum ipso patriarcha consultandum, quid fieri conveniat. 
non enim amplius patiar pro deposito me abiici. iam, inquam, mihi 
plane decretum est aut accipere curationis modum a vobis aut alibi quae- 
rere. talia episcopis locuto imperatore, ac per haec quasi prima velita- 
tione auspicato praelium, iili ad singula quae dicta fuerant dolore signi- 
ficato, declararunt, quae severe ac dure patriarcha erga imperatorem 
ageret, sibi minime probari; ac propterea post multa invicem collata 
disceptataque paratos se ostenderunt ad offerendam Augusto poenitenti 
reconciliationis viam. non tamen tunc adhuc ulterius processerunt quam 
.ut promitterent se intercessuros apud, patriarcham quam efficacissime 
possent, suadentes ut pro se ipse de novo allegzaret ad eum oratores 
Supplices, quibus ad impetrandum quod rogarent ipsi se pro virili coope- 
raturos recipiebant. (2) igitur imperator cum alios singillatim allegavit 


256 GEORGII PACHYMERIS 


DR AMEO P ) €.) » t (E c n 4 
col oí 14v &Ovular, ézolu Ovvt, «6 exelvoc omioyvetto, TÓ 
, , - e , ' ^ ^ - - - 
xtLevoutvov éxnAggoUyv* véloc 06 xoi vOv Tijg uovijc v0U l'az- 
, ^ , H , e^ A * [ , . 
oíov zgoioropuevov lwo5p, 0c à7 xci D'ahgoíov qartQurtgov 
^ 4 MA 
p ixodivo , &vÓga nvevuavixóv xol elc naégu revayuérov 16 Ba- 

cil&, AnooréAAov xovnviioAa OcyeoOot vv nocofisluv xol ovy- 5 
, - , c , - 
xutüvevav 17; G5uo0€t. — GAX. 0 natQu&Qymc 7.0146 £v nagà viv 
b] , c ' - , € , c , » , 
&oyitoctov Ung voU (jaciAéwG txevevopevoc , (6 ovx iov Aeyov- 
, - E 
1OY ovi(c enl 1000010». 1() énuviulq ovríoytoOo , noAAO 0 xal 
nugà voU mnvevpatixoU Pxelvov xal 9eélov &vogüc GEwosuevoc q* 
cd / 

C € 77v nuidelav GAAoG olxovouoir vóv Óeouóv Avoac xol ngoozi- 10 
, - ^ - 32.4 € wy ' - » "/ 2 
qu TQ Duci vüv &xorQv, 0 Óé xol uGAXov 2jyolouve xoi &ue- 

- - , 
vu9érwc &y& vijc yvopurc, tc xol volg nptoffevovotr éninlqvrey 
| e)rQ 07 vQ Toon yevvaioc énéyav,  v0Auüvzi cg 09v 
xai avr Ó7 vQ oo» y c enéy&v, u cc à; 
lU Aég &vadoy; X vnv àxtiivov OéAnouy toet Ó€ 
1à vZc f«oiAéog &voadoyz;c mago vrv àxsivo 50t.  oipei Ó€ 
' , ^ LES c ^25 , » € ^ 
xal Àóyog nogO. noAAoic «c xol énuipiotev p^ q und? mvevna- 15 
^ 2 , "Ww UNT J.! b)l ^ 31.03 , » x 
vix0g GvaOcrorO* 0 O7) x&v vytyovóg ?; éqvAox9m 7) xol nogoflo- 
' 34 / » |» » » ^ ^ 2 J Ls 
p 3é» éàoOg *) xci üÀvrov cuttye, xàv uj yeyovoc éqouiodm, wc 


plurimos, suppliciter orans patriarcham ut se cura moestitiaque liberare 
dignaretur, offerens se paratum ad quidvis exequendum quod iuberet. 
tandem et losephum ad id misit monasterio Galesii praepositum , coenobii 
quod regebat nomine quam suo ipsius vulgo notiorem, virum spiritualem 
et qui imperatori patris loco esset, quippe audiendis eius confessionibus 
praefectus. hunc ergo pro se supplicem allegans , obsecrare obtestarique 
patriarcham institit uti tandem inflexus induceret in animum non amplius 
aspernari preces suas. vehementer id ipsum ab eodem episcopi conten- 
derunt orantes, argumentis etiam adhibitis, et indignum videri contestan- 
tes principem tanto tempore isto quasi ergastulo diri anathematis con- 
strictum detineri. urgebat pro se quoque ardenter rem eandem spiritua- 
lis pater supplicis, ille, quem dixi, vir reverendus, demississime depre- 
cans suscepti sui nomine ut castigationem quam aequam iudicasset prae- 
scriberet, et ea perfunctum miseratus anathematis vinculo solveret. surdo 
haec canebantur. obduruit, quinetiam exasperatus efferatusque magis est 
audiens ista patriarcha. adeoque inflexibiliter haesit in proposito, ut 
etiam ea rogantes.obiurgaret, et ipsum losephum acriter coérceret, eo 
scilice& nomine quasi is imperatorem absolvere ausus esset contra paà- 
triarchae voluntatem. fama certe increbuit per multos vulgata, prohibi- 
tum interdicto Iosepho a patriarcha fuisse ne deinceps ipse confessiones, 
ut solebat, eius privatas acciperet eumque absolveret. quod interdictum, 
si vere contigit, an observatum sit, on id transgressus losephus trans- 
gressionis istius venia impetrata restitutus in integrum fuerit, an postre- 
mo crimen istud contumaciae contra interdictum et revera consciverit 
losephus et inexpiatum id manserit, in medio relinquam. fama quippe 
ili priori contraria sparsa quoque est, asserens nunquam perlatum a 
patriarcha tale interdictum. ^et hac defensione losephus ipse, factus 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L.IV. 257 


A .€2 * , er 3 , X. , 
xoi o lo007, zaTQuuQycvaac vVOTtQOY (z7t010y0VLLEVOC UrztéQ TOUTOU 
. üuaxvoítero , Guoc zoÀ0c ivreUOev üvepodtyn xAvótv 17) GxxAn- 
oí , Gc layvoürv ngoravovtov vv Zocerusvóy. xoz' éxsivov ey- 
xyuo narQuugyevoavrog ozibopévo. —— 
5 . Q2. Tr voíyvv Boyógonuvoc iavauévov xal 1ív ovyy- P. 174 
Suv vyottuv velovuéyoy, éogtijc Gyouérnc 7v &xáduovov ovvr- 
" 2 , - -— , J, - , 
Sic óvouóta , TÓYv TiG T0U xígov dv voragíoig 2 zarQuipyn 
- - e 
TtÀÓv uevà vrÓv OqQQv ngiuaxor» , 0v xol uscírny eig9aot ot 
7z10AAol 'oeuyivovieg Aéyav , vobnizAgv "EynvónovAog, AfeAhov 
, , , , 2 , - ^ 
10 xovayogrudzaov nA5or ovv9éucvoc &ouéro eyyuolzs 109 Baci, 
»vxrüg v0:t OUO5G perà TZv Tic vuvQOÍiag jxniZoncw. 6 96g 
v0$g naügarvy0vrGC ix vOv TOU xAjgov OvyxoÀécag Gua TZQura 
& xol aivol ovvoldact 1 "EwryronotAo vá ot ngay9évra, og ^ 
o)x ?jv zuTravtUOQi üxovovrGG n23jv évüc 7] xal Oevségov , z«oí a6 
- , € , » - c , 
1570» xegaAaíuv ÓunvvOuvero , xol omo(eg & Tz UVnoAmweug 
0 Tüv AiffiAov iyyagícac. «c 0' énagsógovy uev 1i dior 
và uérQun, mgl 0 ví» wequLaiov üniAoyoUrvio , Avüyxg» t» C 
slg voiovr0vg OyÓvag ünoóvodutvo» xol to) cvrudórac Uyuv 
6 fa«citbg t$O90g olgOtíg, xol sig xsigug &yuv vóv Aéovza, 
20 &nglS siyevo vOv ygopulsov. xol xoigóv àx(9& ij negl vobtav 
oxéytuc. oig 08 xeqoaàalog 0 AMffelog GvyzexgürqTO. vdd" 


1. covco P. 10. douévog P. 17. dvdyug? 


postea patriarcha, utebatur, asseverantissime affirmans nequaquam id 
sibi prohibitum unquam ,a patriarcha, contradicentibus nihilominus et in 
asserto perseverantibus auctoribus oppositi rumoris, qui in satis magnam 
inde celebritatem abiit. adeoque id unum et potissimum erat in crimini- 
bus, quae Arseniani obiectabant Iosepho, ab eo schismate discissi. 

3. "Tunc igitur sub initium Aprilis, solemnis ieiunii tempore, dum 
festum ageretur quod Acathistum vulgo nominant, quidam ex clero Epse- 
topulus cognomento, in ordine notariorum patriarchae inserviens, post 
ipsorum primicerium, quem Mesiten sive mediatorem: plerique solent 
amplo nomine vocare, libellum a se digestum accusationibus plenum sponte 
imperatori tradidit, noctu post finem bymnodiae. imperator convocatis 
qui forte praesentes adfuerunt e clero, simul omnes interrogabat ecquid 
consensu et conscientia ipsorum Epsetopulus id egisset. cuni autem nemo 
annueret audientium praeter unum aut alterum , de capitulis percontaba- 
tur, simulque cuius esset existimationis qui libellum obtulerat. ad ea 
clericis datori quidem libelli mediocre testimonium reddentibus, crimina 
vero excusantibus, opinatus statim fieri non posse quin baberet conscios 
qui tantum se jn certamen daret, cupide scriptum oblatum tenuit, occa- 
sionem inde sibi nascituram augurans leonis, cuius tantam experiretur 
saevitiam , in potestate habendi. mox diem praescripsit examini. capi- 
tula libello comprehensa haec ferme erant, primum , ex, principio matuti- 

Georgius Pachymeres I. 17 


258 - GEORGII PACHYMERIS 


^- - - "- , 
jcav, cc dn» xc39^ fxactov, mngürov 10 iv ágyj Tijc ógO gu- 
- - , 
vijc uvqOlac óv nig 109. BuciMéoc voluüv £yxówos , uóvq Óé 
- - - , - 
D :Q vouwaylo xai vQ im ab: urguoovvq xekeóoot ziQoonudáce- 
- - - , - € 
oJui* Óebregov vÓ mgooxticO'v. voic v0U covAzüyr tÜptvüg, «c 
, , ^ -- - - , , , 3 J 
xat oqur éqpetvou v() AovrQi) vZc ÉxxAyotog ovyvoxig €ÀoveoO'uu, 5 
- - ^ , 
vueltov yagoxviocY GravooU éxelos voic ogpágorg Éyxeyagoyué- 
€ y , € ^ 
vov, Lyagnuvoig ovo xol &pv1Qvorg* voirov «c xal voig viéotv 
- - - , , 
ixelvov tQ) li uovayd uevadidóvos vv. (yucpéov xekebotr, 
- ^ , 
E UdrAov ov & vd) Oel AovrQQ ekéoO9moov , xol v0 àni vovvouc, 
c c 30 : ^ M : - , , - ^ a2 * 
wc 0 &$10c covAvàv o0» voic GovQUnor o0700 xarà 0 0g pov 10 
- - - - , 
vic Àeungüc xol ueyüAgc xvgiuuxic TQ navQu4Qyg Auovevovat 
- ^ , 
ovyéA9oi ve «al ovAJavavevotse, — xol & uev vi AugéAAo diaj- 
^ , - ^- , 
quo, vaUTÓ v6 xol vow4U 9" frega v4) uévror ye navQuiQyT) 10 
, » - 2 E et ' -M ^ - , , EL 
z6900» &yvotiy o?x 5v, Op 08 9j vÓ züv émugénov Tov- 
t € - ' D , 
| xoüev. 0 OÓÉ ys Baoiebg vOv ygauuorov &naS intuLnauévog15 
P 175 rojg émiümuobvrag vj Kovovovrivov vóv &gyioéov éovrijye, 
xoi 7) ngovr&ve uiv éxslvoig elc yváow à ygéuuavoa, éxowob- 
. ki 
vo dà oqío. vv oxéyuv Oümcg mowír. o) yàg dv» onsQOéodoa 
- ^ - , - Ll ^» E] 3^ 2 
zgüyuo, ÓoxoUv ovufuAAscOOL vQ cxonQ, xüv oux £doxe &mo- 
Led * V1 ^ , H 2 ^ ^ ^ ^ 
X90» ngóc TO vOv zorQu&Qy5zv OcÓízeoOou. —éxtivog yog xoi u?90 
7:006 &noAoylav ÉFrt xoAovuevoc &nshoyeivo , vÓ uev voU ayaAuoU, 
c / I - - - - , 
Ug &070g e 0 tüSag voUTO TÓ ztQTOV, Cg vOlg Movayolg OUYQ- 
4. ro) deerat. 


nae hymnodiae psalmum pro imperatore recisum a patriarcha, iubente 
solo trisagio et super eo commemoratione prooemium absolvi. secundum, 
nimium se propensum et familiarem Sultani praebuisse, adeo ut ei et co- 
. mitibus permiserit saepius lavari in lavacro ecclesiae, ubi sunt signa ve- 
nerandae crucis marmoribus insculpta, cum isti essent Agareni et Christi 
mysteriorum expertes. tertium, quod filiis eius communicari per suum 
monachum sacras eucharistiae reliquias iussisset, cum non constaret an 
sacro baptismo initiati fuissent. praetereaque ipse Sultan cum suis sa- 
trapis per matutinum splendidae magnaeque dominicae patriarchae litanias 
celebranti adfuisset et simul litanias recitasset, haec et id genus alia li- 
bello inerant. porro patriarchae haud usquequaque ignotum erat quid 
gereretur: tamen is totum deo permittens quiescebat. at imperator ad- 
missa semel delatione scriptisque accusatoriis receptis, congregavit epi- 
scopos aliarum urbium qui tunc Constantinopoli sunt reperti, eisque ad 
notitiam scripta sibi tradita protulit, et ut communiter secum considera- 
rent quid sibi esset faciendum petiit. non enim erat cur differretur ne- 
£otium quo dudum aspirabat viam pandens, etsi non videbatur suíficiens 
ad terrendum patriarcham. ille quippe, utcumque nondum citatus ad pro 
se dicendum, respondebat obiectis, ad primum quidem de psalmo, aiens 
se auctorem fuisse istius psalmi tali tempore cantandi, et cum antea so- 
lis a monachis id fieri consuevisset, primum se in ecclesiae usum in- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 250 


9i; Üv, xà» Tjj 0xxhnoia t:hdoOoi,: xol a)rüc &Otrolg ndm B... 
vg av1dgxovc doxobvrog ToU vpucuyov o)» TQ) uvruocó»o sig 
Enc Éxnal5ooci xal dixaimc üv ànoloyrcóutvog & xal ToUro 
véoir oVro rov faciéog Lyovroc, züg üv Óuxaioc iy«oAotro 
5xa9vgtlc ToU zGvrÓc; 10 Óà vo)g ToU covArày àni 7( ÀovrQü 
Aovco9 a. aDzóv nv ijv! elüévos usjve zehevav, — **réog Qixodoc 
v Fx) cloro nüvvow éxetyot vv AotzQÓv , o2 ?jvrov 1j toU vjjc 
&nx)nolec, cg vOv GÀAcv ngüc oic zagáyuact: voU oravgo? xai C 
dxóvov s)uoipobvroy &ylov. — 8) 08 vGÀAe oqicw Qvdiras xol 
10dotféow oioiv, elg ví vo) Tic éxxAro(ac AovtQüvoc àxoioy9r- 
c0vtui; 10 0b TQ) GovÀ1QYy xal voic viéawv (ic. Xpwrisvol n9o0- 
qégso9at &oyicoéoc uiv uaprvgozrvrog vov ITwooidíag àveéOvyov 
ojuot* & 0" ZAAcG dAÉyyomo Uyovrec, ixslvov xal uóvov, àAX 
ovx iuóv 10 nÀryunfAmuo." — àAÀ' oj, ixavà vera Toig dug! 
15 1v ffaai.éa. 2óxovy vàc eO )vac scOwui Ti zurQiigzg, àAAO D 
avvodov 7,9tAs ovyzgorety éE éánávrtv 16» Ggyigéuv , nagóvrav 
éyraiOo xoi naTQuugyüv Óvo, v0U «6 LAitovÓgtag NixoÀáov 
xci ToU Ldvrwyelac EbOvulov. — 09ev xol flaocaxoiz ovAAaflatc 
pereotéAAevo voOc GoyuQéic mavvayóOev, dore nugQyn«viag vic 
20íopvig üvvmtgüérwg Gnmavriüv návracg, pmósaüc zpogdotug 
ánoyg5roovorc ngóc nugeírcuw. Gp yoUv rOhiQ 39v ovvij- 


duxisse. verum eundem se id postea improbasse revocasseque, quod suf- 
ficere videretur trisagium cum commemoratione ad orationis expletionem. 
praeterea si alia facti huius defensio deesset, illa se uti iusta potuisse 
quam suggereret praesens status imperatoris; qui quo iure queri posset 
exclusum se particula quadam ecclesiasticarum precum, postquam patien- 
ter et demisse acquievisset excommunicationi, qua omnium sacrorum par- 
ticipatione arceretur? ad Sultanis comites quod attineret, lotos eos eccle- 
siae balneo nescire se, neque id iussisse. caeterum si allegata ratio va- 
leret, excludendos eos esse cunctis pariter urbis balneis, non minus quam 
ilo quod ad ecclesiam pertineret, cum aliae quoque thermae , praeter- 
quam signis crucis insculptae sint, sacris etiam imaginibus ornentur. si 
autem id non obstat quominus iis, quantumvis verae religionis expertibus, 
usus permittatur aliorum lavacrorum, quid est cur repellantur ab eccle- 
siae balneo? denique cum Sultane et eius filiis tanquam cum Christianis 
egisse irreprehensibile videri, quoniam id auctore idoneo fecerit, episcopo 
videlicet Pisidiae tales illos esse testante. quodsi iam ostendatur nequa- 
quam ipsos fuisse Christianos, illi soli ascribenda, non mihi ejus facti 
culpa fuerit. sed hae defensiones imperatori non videbantur sufficientes 
ad purgandum patriarcham: verum decrevit congregare synodum omnium 
antistitum , cui interessent duo patriarchae, Alexandrinus Nicolaus et 
Antiochenus Euthymius. itaque regis literis convocavit undique praesu- 
les ut post festum sine mora convenirent, nullo praetextu ad recusatio- 


260 GEORGII PACHYMERIS 


, ^ 
yovro, xul à xarà 10v zaTQu4Qynv ovvayOeigur éniueh.éovepov 
p - ^ , * 
E 2«véito. (4) vónoc 0i vfjc a?vÓv ovvódov 0. ffauaxóc 2AAeEia- 
^ , Ej cr M , LAT. : - 
xóg volzlwog jv, va. xol zngovxád1:10 uv 0 «QutQv, Ovyzadé- 
d, € 3 
Covro Óà xol oí ueyiarüveg xol Ocov iv üEuuaoty 1v , ovvsógía- 
P 176 Cov à ot dgyieQtig, xol müv v0 vic ovyxAnrov maglovavzo. 5 
cvrica» Óà xol àuà nacüv vÓv uovüv oi ngosyovreG uovjptic 
cvyGpus Tolg Gv nootovÓOiY. AX o0) v0 vijg noJuzlug 0cov 
jv ntQupavég xal Ó5jAov nv. xol Ó uiv xermyogüv ig uécov 
^ ^ J , c - NS , 2..* , 
zt&guov zy AifeALov zgovravev, 0 Ó &veyuooxero eni zt&VTQY., 
$ 2589/7 - * ' , , 
xul én&i iQoxet mztQoxoltigdou xoi voY mzaTQu&Qy9Y, mtuzoviec 10 
p tocc uiv vv Ggyupéov vot Oi vív xhnguxüv mooctxáLovv 
àzavijoovra zgóg &nóloyov. 0 Ó' Gréveve nágumaw , xol ye xgi- 
civ uiv a3) magourtioOui, TQónov à xplorog xal vónov xoi 
, 
ngócüomo gqebysw iÀeye, xol Ouxalcoc, cg oito9ou* nüvQuigynv 
piv yàp xolvsc9o« nagóvvoc uiv BaciMioc nagórtav 0d ueywzó- 15 
vv xol xooiuxGv, xol àv &vaxróQouc, xol voUrG xol fjaciAécG 
ovrQc Cyovrog xal sig Guwvvav ztQotxuuévov, o)x ü&uv 000€ 
C vü» duxalcov sivou «0 oÜunav. — voUra zgüg vo)c &acoTaAuévovc 
- , - ^ , c , 
v0U zarQuéQxov Aéyovvoc, yougij 60i0ovro và AsyOusve, «g uj 
v. ovxoqavrrOtr. oí Ó' onoctgégovreg iOAov» návia uev. 90 
2 , - 2 ) * , ^! - M 
áoqustag voig &z001Tt00t, xai GvÀÀAoyog ÓwAvévrO. | TOUTO dig 
tra xol vglc yeyovóg Vx vivo xoiginxd)y OunAequc moy. (2uele 


, 


nem suífecturo. pleno igitur vere convenerunt, et causa patriarchae ven- 
tilari a congregatis est coepta, (4) locus synodi regium Alexiacum tri- 
clinium fuit, ad id delectus ut praesidere posset imperator. assidebant 
et aulae magnates, ac quotquot In dignitatibus erant, simul cum episco- 
pis. aderat et senatus universus, et ex cunctis monasteriis praecipui 
monachorum cum suis quique praepositis; nec aberant clariores iilustrio- 
resque civium. et accusator quidem in medium prodiens libellum obtulit. 
is cunctis audientibus recitatus est. tunc cum esset visum citari debere 
patriarcham, mittentes tres episcopos et tres clericos ipsum vocarunt ad 
causam dicendam. ille autem omnino venire renuit, cum diceret iudicium 
quidem haud se recusare, modum autem et locum iudicii personasque fu- 
gere; a qua exceptione iuris species non aberat. nam iudicari patriar- 
cham praesente imperatore, praesentibus optimatibus et saecularibus per- 
sonis, idque in palatio, praesertim: imperatore sic constituto et palam 
occasionem vindictae captante, indignum videbatur, et tota res inique 
comparata. ea porro loquente patriarcha missis a synodo, excepta sunt 
scripto verba eius, ne quid calumniae interveniret, inde qui missi fue- 
rant redeuntes ad synodum cuncta ex fide retulerunt ad eos qui miserant, 
et, coetus solutus est. idem iterum et tertio est factum , certis intervallis 
temporis interpositis: studebant enim qui haec agebant, nihil omittere 
eorum quae canones in eo genere praescribunt. caeterum nihil aliud ex 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 261 


^ , - , 

y&o xal xavovav àxelvoiz Toivra moutrovoi) ovóev 7» noy ix 

, er - - 
toU» Ott u7; 0v zutQutoynv magocrelaOa. zóv vgómov vfic xgi- D 
6t0c , TOvG Ó' ÓvremwTÓÀÀév Pxilvo , cg inuwrEguovdgyov vod 
Beci.éog tva dixatovuévov y oig DGosaoinovixoig mpdyuao:, 

5 to, Ótxeuov &vot urÓ? eiAoyoy v& voira uéyioT^ üvra Olza Ba- 
ouaxijc éniraoclac xuwtioduat. 
2 e - 5 , , c , 
S. Ev x4 dd ToUT. imgürtTtrO , Pvvoyoac Ó zaürQu4Q- E 
2 € - ^- 
Xue, 0 xal An9eg 5v, cg otófr aw (2X0 T0 zivoDv vowia 1j 
*Ü TOU xgaroUrroc zg0c avr0v OpvvrixÓv; OTt xol xwvvtvo: 
- ^ ^ - - - , 
10xaxQ 0 xcxóv iüc9c:, Tjj ToU naTQuágyov xoTad(xy v0 mp0c 
? 2 ' 1^2 - el 2? , - 
éxelvov &nty9éc xoi 0ylO0tc, (ort xal üztoxeváocOat: TaUTO 
FosAso9ot, nzopiddv nücay quxgowvlar, "nnov ve éniflác, uj) 
, - 
ngórtgov tlo9c 2E ov 17v Kavozavitvov xazéAafe , xol facie 
Li c 7 53 » € - 23 L , 
zgóottv,.  75u£íga Ó' zv xaO" Tr voUT. irQurTtrO xvpivvpoc,. P. 177 
150 yovv flaciksüg xoipüv ixctvov oly9:g &morZves 0v xol Üxr& 

, ^ - 5 » ^ - - 2325 ^ , LJ 
7t&Ào4, TOv TÀjg &véacwc (neue yàp eyvoctv vouxUv? 2xeivoy 10 v 
&ufliyvoa lnnov 10v navQu&gyrv xal nagà 0 oívrOtc ngüSot, và 
vt xivoUuevO Qc iv 70 xovadíxyc xal a):0v yeyevzoOou), xol 

c , L1 , 
wc àxutiMEao9ot zagayévorro, quAoqoovoc vnod£rrat z9octó»- 
20;:5, xalzAorov 0cov OjiAtt và yagíevro. ^c yoUv xaipóc TZC 
- 3 - ^ ^- 
isgüc Xarovgyíag énéarr xol 105 Tz» ó xourü» ngüc 10 T) va 
Guosijvou, nées àxediyüg swa vüv avvoU vo)c enl 17g Atrovo- B 


iis missitationibus et responsis elici potuit nisi displicere patriarchae iudi- 
cii modum, et ob id comparere recusare. ad quae hoc erat patrum re- 
sponsum patriarchae per remissos ad ipsum vocatores redditum , cum sit 
olim existimatum aequunr imperatori tribui principem locum. in cognitione 
rerum ecclesiasticarum , nec iustum nec rationi consentaneum esse, quae 
ex eo genere negotia nunc agitarentur, maximi utique momenti, alibi aut 
aliter quam- praesente ac praesidente principe moveri. 

5. Dum autem haec ita gererentur, intelligens patriarcha, quod ve- 
rum erat, non esse aliam horum motuum causam quam iram in se impe- 
ratoris ultionem expetentis, in qua prosecutione periculum erat ne is 
malo aliud malum pro remedio apponeret, suo videlicet in patriarcham 
odio et rancori patriarchae ipsius damnatione proouranda mederi aut po- 
tius obsequi satagens, speravit uno sui cum infenso imperatore congressu 
istud praeverti discrimen posse. quare pusillanimitate posthabita equum 
inscendit, desuetus id facere iam ex quo Constantinopolim advenerat, et 
imperatorem adit. dies qua haec gesta sunt dominica erat. igitur im- 
perator ratus optatam diu sibi remissionem anathematis ad se ultro de- 
ferri (suadebat hoc enim equitatio illa insolita poto adventusque 
inopinatus, et'verisimilis coniectura, impulsum illum metu intentati iudi- 
cii et periculo damnationis imminentis ad hunc conatum sui deliniendi) 
perhumaniter occurrit venienti, et cum benevole accedentem atque hila- 
riter excipit, tum blandis perdiu sermonibus detinet. ut ergo sacrae li- 


262 GEORGII PACHYMERIS 


, 
jlag xovqoqolitero, xoléb»x/svev Gum 9incouétrovg adrÓv u5te 
ntguuévew viv noüc 1àc &ylac sixóvac ngootAsvot e)roU 900xv- 

, 2» Y M , 2 3 3 M 
vicovroc utt &AA0 Ti méQuxgyoUvtac ng6vtty , GÀ. ev9TG éz- 
^ ' ^ , ^ 3^4 / 2 M Y ^ ^ 
quvety uév zóv Óukzovov 70 c0Aóyncov, tüLoystv Óà vóv 9züv pe- 

, MEE ^ ^ , Ve , 2) 
yoAoquogc vüv icoéa xovà v0 oovudsc, xol vijc 1evovoylac &nág- 5 
- *y - - 
xso9ai, — ToUro Ó' 5v mávr0G ngóc 0 TGUT. PxtivoG mogtoxtvü- 
C Cero, v0 vÓv isgágymv Gu? adv x^ Axxhgolac ovvoyaydv, xày- 
, Qao nv ot OT AT D E y 709; : 
- ^ L4 Li , 
veUJev ouom).4c T) Y T0U ÓsouoU Avow ngoyuarevotuevoy Cyetv, 
M 3 , ' ^ - c ^- c - 32 ct 
xal 7) qv1Qémiw v0 u£v v vijc legc Auovoylac, 0 xMiooc 0^ ü- 
c6 putvaOxévacUuevoc Tolg &ix0c: xagudoxoUvrtg vÓv flagiléo 10 
000v oUz.Q &qi&ópevov zegiéuevor. 0 02 facile? vo tego uav- 
, 
Ó/ov vóv naTQuiQyyv xotéycv, xaTü Tw& nocà ÓuwwTQucta, 
D e i] c , € /2 c ód Sik i ^ hi ^ , 
Q4L0, (€ LOTOJLEYOG COjUÀEL, Xguo. Ó& xol cc érri TOY voov zt0007j- 
c , - 2 - L 5€ Li ^ 34! 
yevo. (0€ Óé nore v0U ovÓOoU infu xol Oukxovoc v0 cAOygoov 
2 , P ge does €» -€ , 34 7 - - 
éEef0a xol eUO'Ug 1j £x 10U Legécoc &UAOy1016, Pxozürot v) maga 15 
c M 
ÓóEg 0 nerQiiQync, xol vv Ó0Aov cvvtic acíxo üvréana. xol vij 
- - wd. 
Xetg0g ToU xgavoUrvoc éEpAiOe, xol Ti" Afyov "otro Óo- 
- P» ^ 2 , * - » 
Atgüc xÀénveg viv tvAoylav, xol magaioyizy v0 9eov &v9gu- 
» ? € bi 2831 L ?7» x ' ! , - 
7zt06 Qv , 0) Ocov 0v ov0é ovugépgov;" Zr. dà xol *xoÀa ye 1aU- 
va" zgocovudí;mv, * xol ye faciet évvópuoc Ggyew mpoutgov- 20 


turgiae tempus adfuit, imperator iam in procinctu adeundi templi misit 
certum e suis qui praemuniret, prout oportebat, sacrificii ministros, iu- 
bens eos, simul imperatorem ingredientem viderent, statim, non expectato 
dum ille àd sacras imagines adoraturus accederet, nullaque omnino alia 
quacunque ex causa mora interposita, protinus inchoare functionem 
sacram, diacono versiculum benedic pronuntiante, et dei benedictionem 
solemnem sacerdote pariter proferente voce contenta. ac consilium in 
his imperatoris hoc erat: se una simul cum patriarcha intra temp!um 
stante missae sacrum rite peragi, tacita quaedam futura ipsi videbatur 
sui a dudum iniecto anathematis vinculo solutio. atque 3ta compendio 
quodam opportunae occasionis consecuturum se sperabat quod tanto iam- 
pridem circuitu captatum iverat. succedebatque illi hactenus dolus egre- 
gie. nam cleru universus praemonitus, ut dixi, ad inchoandum missae 
sacrificium proxime instructus omni convenienti apparatu et ornatu, ex- 
pectabat dum appareret adventans imperator. qui astute ad quod inteu- 
debat sacram penulam comitantis secum patriarchae tenébat manu ince- 
dens una, et per intervalla urbane interposita consistens, confabulansque 
plane familiariter, donec eum intra templum simul ingrediens induxit. 
supergresso autem ipso limen, statim diaconus benedic inclamavit; quam 
vocem secuta continuo est sacerdotis benedictio. perculsus inopinato fa- 
cto patriarcha, et dolum subito intelligens, proripuit se, ac manui tenen- 
tis imperatoris elapsus est, ** cur" inquiens *dolose furaris benedictionem, 
et decipere deum conaris, homo cum sis? quod nec oportebat nec expedie- 
bat a te tentari." addidit praeterea haud molliter exprobrans **pulchrane 
haec putas et convenientia imperatori magnifice professo se iuxta leges 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 263 


, ^ -^- 
uévq: ztoézovra, xol dvoqopyrà roig &AXow; &xobooi, dort xcl 
- sj - 
nouveiy ,". £0 OvG Gevüc dv Jano dxetvov xavoideoOérva xal üqu- 
, - - e 
zTqivog, xol Óià Tijg GiÓmoüc ToU vQixAivov mVÀgc (Gc Tüyoc 
- r3 - 5 , 
zi ÓuuB uw , 7, 000v &iyev éycópen góc 9éAncOa», xal vtcg 
S5 nuflüc xorckéufave v olxtn. — 0 uérror ye Baoiebc ofgona- 
Sujcac olov xol aldso9«ic mpoonoiirat oiv Opec 10 ucyaAowyvyor. 
xal ne véAoc 17v legóv Aerovgyíav iA&uflavev, 90v, ora- 
sas, ! 2 -2 * ^ , - - 
Sic y TQ LAthuuxQ) vgrxÀÓvq , ToUG T€ TY itQeQy av nagacv- 
M - , , - 
Xóvrac zai vote 100 xÀ»pov ueracoveulouevoc , éncvéxálet T0) ra- 
, , - 
10 zp«gyz axAngovzra, xol fidere" Afyov "Once; GuaSGc oUrc 
- c - 
Tüv rutrégmv ytOv ázid(ügaoze. xol d Àvngomv éq&vy, xav 
4 9 €^ EM S, A 3423 €. » ^ , 
ví ye zal naQ" Tuc &qixvots 0ÀA. cg Coe, voUc PAéyyovc Óia- 
, ! » 
qvyy&vew ztQoynarevóusvoc, cA«ev éaviüv ovvo910ac udAuta 
hi ^ ü * - ^ A M 
z900c TZv ÓOíxnv. pj yovv inl zÀéov gevyodixOw ztgdwuvéra, 
15 414^ enel v0 volzov évanoXé.umvoa uzyvvua, ovvay9évrow. yeyé- 


E 


P 178 


B 


99« xal voUr0, xol tà uv &mavrQcu, xguwéog9o, t Ó' ovv, 


&AAà Suiv ys uelQos nc üv qvyodixoUvza utrtÀtvOtGO:. T0 
9* 2uàv &vaSezéov 9e , Üncg üv cc éxelvo ffovisróv oixovour- 
Sung." — var! sino zal ngoo9«dig xazá vwvo, noóAquim xàxctiva 
20 cije9000c , Ürw xal vÓ vovrovc noAAdxig Gvaqégovrac negl TÓv 


20. 0] vov? 


imperare velle? quid homines dicent ubi audierint? an laudare ista, an 
saltem vel tolerabilia censere poterunt?" et his repente dictis avolavit 
instar aquilae, pudore confusum imperatorem relinquens; ac per portom 
triclinii ferream, pedes quesnta maxima potuit pernicitate currens, perve- 
nit ad mare, ibique nave conscensa domum se retulit. at imperator ple- 
nus licet contumeliae, ae tam probrosae repulsae $ensu intimo doloreque 
aestuans, tamen magnanimitate simulata sacrificio perrexit attendere, 
quoad missa peracta regressus stansque in Alexiaco triclinio, apud eos 
quos ibi forte reperit episcopos, et alios ex clero quos vocaverat, que- 
stus est de patriarchae duritia, **videte" inquiens * quam inurbane no- 
stris se manibus proripuerit. si offensurus prodierat, quid attinebat etiam 
ad nos accedere? verum ut apparet, effugere iudicium moliens induit se 
magis, intricavitque illis ipsis quos declinare cupit laqueis quaestionis de 
ipso coeptae; quam censeo sine mora urgendam, nec committendum ut 
cavillationum, quibus eludere leges nititur, fructum optatum secure aufe- 
rat, quaesitam impunitatem. quoniam igitur tertia tantum citatio super- 
est, ea, velim, congregatis statim vobis decernatur et fiat; et si vadi- 
monium citatus stiterit, continuo iudicetur: sin minus, vestrum erit vi- 
dere quid de.contumaci recusatore iudicii aequum sit statuere. id equi- 
dem in vestro arbitrio relinquens, deo permitto ut prout illi placuerit gu- 
bernetur." ea cum dixisset, illud praeterea per quamdam utilem intento 
praeoccupationem adiunxit, quod plerumque contingeret ipsos de negotiis 


264 GEORGII PACHYMERIS 


" D , 
xarà oqüc ixxhnouiv p elooxovsaO'ot altzlav ula eivou v7» v0U 
novgisoyov mgóc aUrüv ünéyOeav, xol og d ixnodov 0 oxóv- 
C jaXov yévgvou, a)vo)g và usyólo nag! adrQ ÓvvacOat, xaza- 
' mot TÓY ÀÓyov. 


Tic 0à uev o)v5)v $uéooc Guo ovray9érvov zal nálw,5 
pev. z:01À0 à XaAj9érva xol v5» voU (laci olov nagaírgow, 
cg jujóà abróv OCAuv magsvon, sl ur ye vijc éxxhajolag Oepol 

D ?Eeyoigovv xai mgocxavrvóyxalov, (6) xol vó Xov néunc- 
voi wüvvuo, Ggyigév xàv vovrQ piooXofnoórrov xol xngt- 
xv. (6 0i xol avO1ic 0 novQukgyro Gneine viv Gqun, sgogvi- 10 
Ouig dg 'v0 Ooxo)v oui» &nóvroc yevéo9c* 0202 yàp &navvtj- 
goi xüv 0 Ti yéyorvo ,". vóve uevó Try z0AÀdv oxépur oi iegág- 

E xt xavóoty oiov énegelüso9ot 9éAovvsg elyov uév xol vóv 1ijg qu- 
yodixlac xavóva vüv dnocrÓAov rà zoÀAÀ cqíct zoóc vó và Óo- 
xoÜvra &nogaíveoo. ovuflaMAÓusvov, Ouog ÓÉ ye àv &ogaAd 15 
flovióusvo. ngürr&w, imd xol émi náong cg cineiv vijg nÓlecg 

P 179 vaUT' Lngovrov TOU (jaciéwG oixovouoUvroc Óià vyv vic Gnt- 
y9elac onotgéyovoav onowlav, zol Yva uu) xol a$9c oxlLomo 
pa Sóvvec và yeyovóra , naglovov xol avi ànl uécov và "Eyg- 


1. xarà ov ixxgolog P. 


suarum ecclesiarum. audiri postulantes non admitti, unam causam esse 
odium in se patriarchae. tolleretur istud modo scandalum: visuros eos 
Statim quam multum apud se possint preces omnes et significationes vo- 
luntatis ipsorum. in ea verba loqui desiit. 

Postridie congregatus rursum coetus est. ibi post multa varie dicta, 
postque aliquam imperatoris ad specimen modestiae affectatam recusatio- 
nem'interveniendi synodo, si per vincula ecclesiae, quibus constringere- 
tur, id minime liceret, tandem is, velut consensu coactus invitantium 
patrum, ingressus assedit. (6G) ad ultimam inde, quae sola supererat, 
patriarchae citationem rite peragendam episcopi, ut antea, et ex clero 
aliqui missi sunt. cum autem more solito patriarcha se venturum negas- 
set, addidit *me utique absente, quod vobis videbitur, fiat: nunquam 
enim omnino, quidquid ad id moveatur, adducar ut illic me sistam. "' 
tunc post multam deliberationem et considerationem attentam patres, ma- 
Xime studentes inniti canonibus, reperiebant in primis accommodatum ad 
rem praesentem canonem apostolorum de recusatione iudicii. quamquam 
autem is sufficere ipsis videbatur ad sententiam iure ferendam, tamen 
quia in oculis universae, ut sic dicam, civitatis, prout imperator ordina- 
verat, haec gerebantur, per quam erat vulgatissima opinio ac notitia si- 
multatis, qua is a patriarcha sibi vicissim infenso dissidebat, me per 
eam causam infirmandi iudicii tanquam ex odio ad imperatoris gratiam 
lati occasio quaepiam et ex ea praetextus schismatis nasceretur iis qui 
forte rem uti nunc gerebatur narrari postea audirent, statuerunt iterum 
in medio Epsitopulum; et libellus singillatim expensis capitulis relectus 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 265 


, j Am 
v0z0vÀov,  ó Alfeiloc xa9? v xtqülowv» bnoveywoOxiro, xol 
- , 
&b Éyo: vodc uagrvoycovrag Zourüro. 0 ÓÉ ys "ngoyudraov 
- 7 5 66: 23i , ^ , 3*4 5 b , 
qovtpüv" tintv foU vOvÓE ?] v0vÓE &v&yzm civos vÓv ucovvoo, 
2 » c , e , , » 
6ÀÀ &ux covuzavroag, 0T: xol zw&vreg Ovvoldact yevouévoic. 
5 ec ovy àxXeyéveec vivi oor 9qoav vOv v0) xA5gov, xol uüA- 
rd , , M , 
Àov ztgl oU GovAvÓv, xol ei ovAAmavevoac v) ztvQuxQy) Ovy- 
El - - , ^ ^ , 
xagdicsus» GvoywooZouérov oU 9toAoyuoU AóÓyov x«và 10 oUv- 
9ec, e090c cuolóyovv oUro yevéoS901, vÓy 0d covizàv & Xqgi- 
oru.4»Óg &orww tive xol ui uj elüévon &qaoxov, vécog O^ ixdvoy 
i0zóre Xguorinvóv vopizuv üvrixQvg. ot yoUv xglvovrtg ToUrO 
uóvov Acufávty» 19:1ov v0 ovAluavtoovra xa9t:095vot, TÓ 
Ó* &r& Xguoviavóc ste xol uj, o)voic &paoxov Gvgréov evou, 
xal nl vovoic z0AA01 tagijyovzo uagrvorjoovrec v0 oéfac exclyo 
Q3) xarà XgoiurwxvoUG siyci, oUx oido 0^ dz GAng9éc, dre unv 
15 9egunebovrec z0v xourovviG. cé ÓÉ yt, (gg Vortgov Tuüg 
zvv9uvsodot vüy voi00rQy véAoc Aaflóvvov , 0 covizàv üánoove(- 
Àac zoóc vüv xgavoUvra, ind zog Tav avvoU ciríav uepadixt 
vü» naürQuiQymv Pagérva , cóv GAXoic oig uvve , xal voUzo 
^» - * c , , ? - 
xogiéyvoc 7] uGALov xal Ba9éoc &ánvóuevog ngoocuivvty ,| Suiv 
9001tAol oi vÓv ixdvov Óiungspóvrog và (egà nsguipquava , 6 Àj) 
xol iyxóAzu 0 xowóc Óvouóla Aóyog, xol s fovAomo, xol yol- 
- 3 
gov zogiysvdéyza poóv cg OgsyÓuevog quo. — xol voUT^ 7v 


est, et an testes haberet quibus confirmaret quae accusabat, interrogatus 
est delator. ille vero respondit rerum palam manifestarum hunc aut illum 
adduci testem non debere, sed simul universos, quod aeque omnes con- 
scii factorum a se allegatorum sint. ut autem selecti quidam ex clero 
interrogati praesertim de Sultane, utrum ille simul litanias recitasset cum 
patriarcha, et dum legeretur divinus sermo de more, assedisset una, sta- 
tim responderunt ita factum fuisse, Sultan vero Christianus necne sit se 
nescire; ac tum quidem se putasse illum Christianum. velle autem se 
&iebant iudices hoc solum pro testimonio accipere, simul orasse et asse- 
disse Sultanem: qualis autem fuerit, Christianus an paganus, quaeren- 
dum ex se non esse. praeter hos ergo producti alii multi sunt qui testi- 
ficarentur non esse illuni religionis Christianae cultorem. quod utrum illi 
ex vero affirmarent an obsequentes imperatori fingerent, haud habeo 
compertum. cognovimus tamen postea, perlato iam et executioni man- 
dato iudicio, Sultanem ubi audisset sua causa depositum patriarcham, 
misisse ad imperatorem (sive id ioco sive serio aut quocunque demum 
consilio fecerit) qui eum rogarent ad se mittere ne gravaretur quaedam 
ex suis sacris amuletis, quae vulgaris sermo vocat encolpia, icunculas vi- 
delice£ gestari de collo pendentes ad sinum religionis causa solitas, et 
iussisse ut adderent se, si vellet imperator religionis suae specimen ca- 
pere, vel porci salitum femur avide comesturum. quo testimonio plane 


266 GEORGII PACHYMERIS 


ve T) fRnciAet zteQl ToU müTQUuAQyoU COtyyog à , j uà 
TÓTE T(U lei 7t8Q Qutoy xoc Gwrt«QUC , T pv 
- , ^ 
elvat vv 9eluv xvuztiuA Tov mgooxvvgviv v aéfac aso nogi- 
ovüvroc, "7Q Óà xol xgeÓv véltv üpéycoO at 17v. xavà Xouotua- 
voóg noAuelav éuqalvovroc.  vóre Óà vg &veÀéotov mgl voU 
covArzàv fovievouéwow ixelvv. dóxet ulvÓvvog Eq 9o v na- 5 
H er - 

E vrQu4gyg.  dj0av 0^ GÀAot ot xal ylaqvocvegov éneyeloovv. Oij9ev 
zgoceneviQéuevo, voig xormyogícig, «c &neg xoxeivog elg Xpu- 
o7uxvoóg dA594c iu, 10 yobv negl 2xetvov. IHegotxóv. xaóv 
jy 
4v àxvóncoc vÓv zarQuiQyv qvidrreGOoi unÓé yàg xüxtivovc 
z&vrag XgutiwavoUc civou 1) xol Aoy(leo9ut. — (oc yoUv ngog à 10 

M L ) 3 c H ) » 3 , 
và ÓoxoUvra &nzoqoírtcJou $0Gv, ot £v nAdoUC, 7) xol ztAVTEG 
Cf y m 
zag& vwüc (6 IlavroggazAsag Gsó0cgoc ovrog zv, 6 Evyci- 
- - c 
vv LAé&ioc, 0 Bgovosog lo&vvgc, xol usw? a)vüv Aou 0 
N , , ^ * - , / 

P 180 yàg IMivvAsvgc Domyogic và noAÀAa vQ norQuéQyy 709006yOv, 
ird vov Oieqv ünqorquévqv édga oi, vócov cxQpüusvoc &niyv, 15 
La - 

Q 07) xoi uev^ &ufigiOelac 0 xgoxáv uà cg vorágiov &nooréllaov 
*w 5 - » , ^ , 3 , ^ 5 , 
jj ànavrüv 4j did Óvon a2)v yvous;v éxékeve , xol uli v5v oixetav 
, - , - ^ , 3 , i -9- 
yvounv. và. ve zdogioonc Owuü , và Novnaxvov Touvvy xol và 
"AógiavovnóAsoc DguavQ moocavezi9ero) oi yobv nag rovc 
-—- — ^ , 
B cigguéyovg ix voU negayotuo xudulgeoi vo? zavQusgyov zavé- 20. - 


confirmabatur imperatori culpa in hoc vacare patriarcham, cum revera 
Christianum Sultan se probaret tum exhibendo se sacrarum imaginum ve- 
neratorem , tum se gustare libenter carnes suillas declarando. caeterum 
tunc cum in illis de patriarcha disquisitionibus quasi pro fundamento po- 
neretur minime. illum fuisse Christianis mysteriis initiatum , utique vide- 
batur inde impendere periculum patriarchae. erant qui callidius et ad 
finem intentae damnationis assequendum efficacius argumentarentur, alle- 
gantes parum ad summam criminis referre Sultanis ipsius statum quoad 
religionem. ut enim ille revera Christianus fuerit, certe a Persis eius 
comitibus pariter et promiscue simul cunctis admittendis cavere debuisse 
patriarcham, cum satis constaret nequaquam illos universos aut fuisse aut 
habitos esse Christianos. ut autem ad dicendas sententias ventum est, 
plerique aut potius omnes praeter quosdam (hi fuerunt 'Theodorus Hera- 
cleae Ponti, Alexius Euchaitarum , loannes Brysis, et cum his alii: nam 
Gregorius Mitylenes, patriarchae multum deditus, ubi prospexit ei da- 
mnationem imminere, simulato morbo abfuit, ad quem impetu ardenti im- 
perator me, pro eo quo tunc fungebar notarii munere, ire confestim ius- 
sit, denuntiaturum ut omnino aut veniret aut sententiam suam mihi ad 
synodum relaturo ederet; ad quae is aegre tandem responsum expediens, 
dixit se, quod 'Thomas Larissae, loannes Naupacti, Germanus Adriano- 
poleos episcopi censerent, etiam ipsum sentire, ac velle tribus ipsorum 
suffragiis suum quartum plane consentiens adiungi) exceptis, inquam, his 
quos modo nominavi, reliqui omnes praesentem exauctorationem patriar- 
chae concordibus calculis decreverunt,' sed maiori ex parte ob contuma- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 267 


wngitovro , ni$v Oc qvyoduxovvrog TÓ nÀfov* TÓ yàg G0vArÓv 
été XpioiovOc et eive xal ur, n^ Guquflólorc éxí9ovv , àno- 
Xov Ó8 ngóc xaradixzv vQ xavmyogovufírvo v0 vá gvyodixlag 
xal uóüvov évótutov Vyxlgua , cg n? Qyxhiuaot v qvyodixobvti 
5ovufatvov. oí Óà xol aqícw àrviéSatvov ixavOc , cc si uev dg 
xonov5cac àALoctfiéow 0 marQuigync e)Oivorro, mztQÓrov uév, 
àAXM GÓriov üv d dctfeig Pkeivos , 20 ZyxAguo, ovufalvav éa- 
cJ:velv. e dà zal roig üÀg9claig £Ec 1íjc 025 100 XpioroU 
0 GovAzürv, TÓY uév noTQuktQyTY xol ovtOG üvebJvrvov eivai, ToU 
10z0vrüg iml T) ua gvvgoUvri xupuérov* 0 0 v0 IIwoac Ma- 
xügiog.  &l Ó' oj», ÓAÀÀd GovvevO$vecOau xol voíg (AAovc TO 
nmarQuigyn, Xourtavotc ye üvrag xol ngooxexigoouérovg TÓ 
9s, xa9^ óvànaoro)v sbguoxouévovc Ba9uóv, oig 07, xol aigsi- 
Aero dE üvdywmc vaotunvQcxuv TQ marQiígyy xol &vaoTéAAew 
15:7v àxdOev oifljÀcnow. «0 dé rovrovc nogadpauóvrac ini uó- 
v0 TQ nz&rQiéQym Ólxqv iorüv gj eivai Óíxatov 0 zapánav 
pxóÀ* imuuxüg svAoyov. 6 Ó' ov» Ilc:0íac zt9óc 10 &noffgoó- 
pevov Gqogüv (v0 y&o Vyxkyua uagtigiov jv x09 xol voUror 7j 
xarTaÓízm ovvunoytoJui* o0 yàg àv ÓóSauv névroc TÓv za- 
20TQuigynv Óuxateoc xoraduxülav, s pu xol abrüv tüOQUrouv) 


6. xowovijcov P. 


ciam non sistendi se iudicio: nam crimen de Sultane longam nec neces- 
sariam aiebant poscere disquisitionem de religione eius, qua defungi lice- 
ret, in ambiguo relinquendo Christianus necne fuerit, nitendo autem ad 
damnationem accusati eo quod et certo constaret et secundum leges suf- 
ficeret, recusatione videlicet comparendi ante legitimum tribunal, quo 
rite citatus fuerit. his, quatenus in ambiguo relinquebant crimen de 
Sultane, obsistebant alii satis verisimili ratione, contendentes plane pur- 
gatum de eo videri debere patriarcham. nam eum quidem quo pacto ae- 
quum sit damnari, quia profanos in rerum sacrarum communionem ad- 
miserit, si profanos istos quos admisit fuisse non constet? et utcumque 
se res habuerit, idoneum eos pro Christianis habendi patriarcha habuerit 
auctorem Macarium episcopum Pisidiae, penes quem in solidum eius, si 
qua est, facti culpa resideat? praeterea non patriarcha solus eo nomine 
damnandus venerit, sed et alii multi qui simul tunc cum eo in templo 
fuere, non Christiani solum sed etiam clero adscripti, quorum singulos 
pro ratione gradus cuiusque stringebat sua pars officii ad excludendos 
adytis profanos et non communicandum in mystica functione cum non 
initiatis. quis enim possit dubitare quin saltem ii debuerint admonere 
patriarcham , et cum non fecerint, quin eius, si quod est, piaculi conta- 
gionem in se traxerint, ob quam et ipsi sint poenae obnoxii. praeteritis 
porro tot alii$ participibus culpae, in uno puniendo severitatem haerere 
patriarcha neque aequum neque tolerabile omnino videri posse. haec vi- 
dens Pisidiae antistes, et vim praeiudicii ad se quoque in eandem cum 
patriarcha damnationem. involvenóum pertinentis secum reputans, tacitus 


268 GEORGII PACHYMERIS 


p? fjovylav xaS1usvoc jv. ócov 0^ 2xelvoic use rovrov (ovt 
od0à Ü mgóvov ovvexaléouvro posi» 2E Pxlvov và mpl vo) 
E covitár. Tío Ó^ Opog o)x ?jv o0v0v. ÓcycoOon volg OU odvUv 
éueveyxóvrag vov Tijg Óíxmc wijpov vQ maroukQyg. 0 O7 xol 
cvvéfgn, iEogwOévvog Gua 7Q xa9oigsOTvoi, T uüAkov xol5 
grugy óldvor, xüxivov. (c 0d noÀAÓv vóré xavavuvouévav: 
Aóyov véÀog xol otro: GvvgÀOov doig &AÀLorg éxóvrtg ÓxovrtG, - 
xvgoraL 7) Viqpoc xal ó m«rgudgyne enl xodougéon xovaduote- 
vui. Àvoav Ó' ahynoàrv &yogrv, noupyuxüc qüvot, vOv Bact- 
Aéov süqmumOévvow xoà v0 oóvgO:c. — nAjv xoi dio vávrovroa 10 
P 181 magi vÓv ieQagyüv teggyot &nsAOUvreg và nagü vijg Gvv0Oov 

ngoy9évrvo, omuijvoa YQ zovaóiao. 

B 7. "Owleg yoiv ÓtAgc z90c 2xetvov ümivrgxórec, magóv- 
vog xol voU xA4gov navróc, i0ZAovv v6 viv ünóqactw xal 6 
Eel. 9 el. éroiino Delo Duexshesovro, — ó dà ngüvov u£v süyaguott- 15 
cac 9e froiuov éovróv magdycev ünígysogui, Uny xol floó- 
Aowro.  Pn&à Óà xol mgüg *Óv xA5pov ovgoqtlg *và uiv 
xav" iui üncog ovvífo naguycgoUvroc 9:oU, oidaze, véuva* 
s 0* pog cüntiDel»- v Oelo Oeliueavi, xüv 0ncc olxovouoln 

C 7à xa^ Zuüc.  Zuttg ui» ovy» nowuéveg vu évisc «olia oic 20 
olde v0 dvtÜuo v0 Gyiov v0 xolécav, cd xoà &vo&iovg, Tuüs, 


sedebat. mocuit ili nimius favor patrum. nam ut ei parcerent, absti- 
nuerant ab eo iuridice interrogando tum cum discuteretur patriarchae 
circa Sultanem factum, cuius ipse pars fuerat. nunc serum erat illum 
vocare, manifesto utique praeiudicio damnatum. nec poterat locum am- 
plius habere qualiscunque ipsius defensio, iam prolatis multorum senten- 
"tiis in eos qui cum profanis communicassent, quae suffragia nihilo mi- 
nus Pisidiensem quam ipsum patriarcham affligebant. itaque damnato 
patriarcha, aut potius indicta causa propter neglectum vadimonium depo- 
sito, Pisidiensis quoque in exilium pulsus est. post multa in ista concer- 
. tatione ultro citroque allegata, tandem et hi volentes nolentes cum aliis 
convenerunt, et concordi iam synodi iudicio depositio patriarchae sancita 
est. solverunt autem, ut poétice dicam, subitum conventum, et acclama- 
tionibus in honorem imperantium editis de more, praetereaque duobus 
praesulibus electis qui nomine synodi exauctorationem patriarchae denun- 
tiarent suam, finis impositus negotio est. — 
7. Inde sub vesperam conveniunt patriarcham ii quos diximus ad id 
a synodo electos, et clero praesente universo, postquam suam illi depo- 
sitionem iuridice declararunt, eadem ipsum auctoritate iusserunt expedire 
sese ac comparare ad proximum discessum. at ille gratiis primum deo 
actis, promptum paratumque se exhibuit ad eundum quo vellent. tum ad 
clerum conversus * res" inquit *uti se meae habeant deo permittente, 
nostis, filii: oportet tamen acquiescere divinae voluntati, et boni consu- 
lere quidquid de nobis providentia decrevit. nos cum fuissemus pastores 
praefecti iudiciis notis Spiritui Sancto, qui vocavit nos quamvis indignos, 


LI 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L.IV. 269 


Üncec xarà zü Óvvaróv uiv Enoipióvousy xol 1ü xa9? Zuüc oiz- 
zyoutv, o) xoÀOc ub» iouG, ixavOG Óà xarà v2» zueréQav Óv- 
»upuy, oidurs* ví và Ó5Àa xol Àéym; Opcc z0AAoUG uiv tow 
xal ivmqcontv, magà molhüv Óà xol P2vmy9nutv, ovroiagé- 

5 govrcc à1)ajAoig vÜc nag^ &AaAov üncz9tloc.  vowUra yàg TO D 
acc ixxAgolag oanláyy»a, cg xol fagvvou£vov Tuv cc zar: 
Qov ouüc Oc vézva üvéysoOut, xal &ánzyJavou£vov swGv ouüc 
«big GÀoyoUrcag vijc &neyJelac eg uc yvious migiénery v0dc 
&nty9avouérvove. viv ovv xougóg Algo Gqeyat v0. 0guArg- 

iOuaroa. xal 7 v0 uiv üz^ QuavroU Óxn)gQO, xci cvyyoQU züct E 
xol 0ny TQ Jig BovAnróv znooO9vucoc ünéoyonor. — vutig 0à AXÀ 
1à Tv OxtvOv Tà Tc xxAnoiag, xol ooa iy nénLoig viuloic xal 
Aenpávoig &ylov xol BífiAorc , Gnck3óvrsc xal xaO? £v iQóvvec xai P 182 
üvawunogio«vrec nogaüfSacOt, p) xal Tig iegocvAlag zuüc 

15»ygéimro. — xol v0 Aor yalgere àv xvglg , véxva, xolowLi- 
09:.  Zuiv 0d 0 énevüstmc xol vÓ mv&lov xol vola vv vonuouá- 
TOY, 4 07) xol TQ za1QiuQyclo ngoofalvovrec eizouty xoà xa- 
vóva Tüv uovayóv, xol vuvra lior xónor voig àx uereyyoaqic 
ajoAizoog xvyJévva, nav Aofóvrtg CEiuev." — vaUTG xol Toi- B 

20059" trea mc vüv xAzgo» snov, dors xal ix TOU Oyt)v 


tamen prout potuimus gregem pavimus et vos ecclesiamque gubernavimus, 
forsitan non bene, veruntamen, quantum virium facultatisque nostrae te- 
nuitas tulit, fideliter, testes vos habemus omnium: quid attinet nota 
prolequi? inter haec fieri potest ut nos molestiam multis facessiverimus, 
uti et vicissim perpessi sumus molestias plurimorum. ignoscamus condo- 
nemusque nobis invicem mutuas offensiones in visceribus ecclesiasticae 
caritatis. nam inter nos comparatae necessitudinis poscit officium, ut et 
nos patres libenter feramus quae gravia perpeti a filiis contingit, et vos . 
filli quod a paterna gubernatione minus gratum interdum accidit tolere- 
tis; itemque quae forte a fratribus offensiones existunt, non mutuis ulci- 
Sci odiis, sed ut membra eiusdem corporis vera illos ipsos graves vobis 
et infestos amplectamini. tempus nunc est dimittendi invicem debita. 
equidem, quae in hoc meae partes sunt, quam plenissime possum exe- 
quor, indulgens condonansque cunctis cuncta; et quo deo placitum est, 
alacris pergo. vos ite, censum facite ecclesiae vasorum; et quidquid ve- 
lorum caeteraeque pretiosae vestis, quidquid sanctarum reliquiarum et 
librorum ecclesiasticae habent capsae, recognoscite, probate, numerate, 
accipite, ne quis deinde nos sacrilegae rapinae possit accusare. de cae- 
tero gaudete in domino, filii, et salvete. mos palliolo, pugillaribus et 
tribus nummis, mercede operae librariae describendo psalterio locatae, 
quae omnia iuxta monasticam regulam prius possedimus quam patriarcha- 
les aedes ingrederemur, ut propriis resumptis, eximus." haec et alia 
eiusmodi quaedam effatus ad clerum, et tanquam mox discessurus pro- 
perare iussis quibusdam e praesentibus, quorum ego unus fui, ad sacram 


2710 GEORGII PACHYMERIS 


- - - € , - 3, 
&ncAOsy vwvác inl vj vüv ylav nagolpwya, 6v xci avtóc jv, 
erQagcc noc vodc neugOÉvrac *dochqol" einev, *idob qro(- 

, * 2 , 3 - 3-227 9.3 M , 
u&oO15v, xoi ov TüQOyOT00uOL, xüv O TL xOl 0x Euol ffobAoi- 
€. 
cUe.  TÓ ob» Ouérspov , Gg qué, xavengógOm.  npovévo xod 
^ c , - - 
v0 Acimov 0 flaciheóg, xol Omov iréov $ui» 3E evrfjg xthtvétO), 5 
€ 7| u&AI.ov ntunéro xol v00g &móZovrac.  o$02 yàg &glooutv và 
mugüzav, xüv &pog ngootrouuslot xüv 9üvavoy." — var? &- 
M NX (ddnde. TRAP 4 , - Phe t i] m. € , 
zy &némeunt pev ciQ"Yvnc ztOYvrac, GvrO0c Óé voic 0Àotc éGoue- 
D] - /, 
Axoac Gx&d1vo ,. 10 in voU xoaroUvroc ávautvov noóotayua. 
* ^ L4 , 
D 8. NOE 5v, nti nov 1 vcAtvvoia IIvavzivog, 0z& x0110 
npüc v0 ol9oursQov xa9íovavow ó à$o vüv án voU yéuivoc 
- - , 
&naALoydc ÓvoyeoQv , TO zoÀ) vic vorídog &áxoflaluav. — xol 2 
17v nguTnv qvÀoxQv vij; vvxvóc ixclvnc oi v00 Baciéoc néunov- 
* m, C 
voi iq' qimtQ 10» xavaduxacO vca, xovoyoyóvecg &noyoyeiy ünov 
xal zQoctróyOz0uv. «c yobv aUtixa xoTwyeto , éniflüg v0 ue- 15 
jtovov vao9 , o1àc 7:90c oic ucylovoic níAoic, üqootov và Óc- 
Li - (25 / - ' , 
E 07017 XQu0TQ 70 £&yaguT1Qu ztQ0OXVYOY v& xol DUVE PEORES 

» - , € 
cc Ó' tuelÀe Oi vic xov? üvaroAüc zvArg éRoycoO9on ig c 
xoroülafüv vró i» vj Bogfüge xcÀoÓguv vo? Sovuorovoyoo 
Nixoh&ov, 0 0j xol ovvíovazo vÓ:s agüc vjj QuAácO: xol wc 920 

, -23ppe-., c , ^ ^ , , 
pevoyiov 7j O&eía 5ouobero (éxet yàg moysíomg xavtduxtero 
b ^ M ^ $15 , 5 - c ' A zem 
&nth9siv, xci voUvO xav  olzovouíay otuot 9eoU, Ovi xol v0 Qu 


ut dixerat supellectilem numerato recipiendam, conversus ad missos a 
synodo **fratres," inquit, **en paratus sum, et non turbabor, quidquid 
de me volueritis. quod vestrarum, ut dicitis, erat partium, fecistis. 
faciat et imperator quod reliquum est, et quo eundum nobis sit extemplo 
praescribat, aut potius qui eo deducant mittat: non enim resistemus, 
aut quidquam omnino recusabimus, sive is gladium sive mortem etiam 
paret." his dictis dimisit in pace omnes, ipse placide omnium securus 
assedit, ab imperatore mandatum expectans. vli 
8. Nox erat circiter extrema Maii mensis, cum in serenitatem ex- 
, hilaratus aér ex hiberno rigore, et humoris per vernos tepores exube- 
rantis parte magna resoluta, liquido liberius coelo ridet, quando circa 
primam vigiliam adfuerunt quos imperator miserat ad condemnatum abdu- 
cendum quo iussi erant. is cum abduceretur, superatis gradibus templi 
maximi stans ad portam maiorem gratias egit venerabundus Christo do- 
mino, adorans et ut in digressu vale dicens. mox cum exiturus esset per 
obversam Orienti portam, ut ad cellulam in Barbara sitam mirifici Nico- 
lai se conferret ( ea tunc domuncula mari admota, et ad Oxeensis mona- 
sterii ius dominiumque pertinens, ideo parata fuerat obiter excipiendo 
Arsenio; quod ei sedem exilii apud Oxeam, opportunitatem quamdam loci 
secutus, imperator decreverat, id quod equidem non sine numine factum 
arbitror, dum animo reputo sacram monachi vestem ac professionem pri- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. . 271 


zoc àxeiyog dy aj; OE. mouit e Uncüv vÓv uovayóv uerauquevvi- 
pévoc) — wc volyvv ngóc 73; 0500q 3c Exx1nofac $», aiJoíac P 183 
2g 1016 otozgc xaT) ojgavüv iSaíqvgc vépog oxozócv énAggov 1Ó 
zv», xal Q«yooiog ovváua gall; xartQígero (evüc , z0juó Te 
5iEalowov üorgenóv züv dígu nvgsxfoloir PEzois, xal xrÓnoci 
flgovtGv avvsztig 1à &v dxovóvzov ovvezágacoov ota. — xüx&- 
vog àv zócoig ü&woig voic ündyovouw &Axero ,. toc xol ég 17v uo- 
viv xonvtjxtoav.  Pxdoc yovv Ouxyayóvrog T5» Xufgav, Tjj 
&nvyevouévg voxil vit Middo év9éuevow negugiLov &và 17,» IIgoi- B 
10xó»vg0ov, v() ixtos uovvogíq Q &vo Tic iyyogtoc Aeyouérgc 
Zoseg xuuéro Pyxavazcioavrec , vüZoarrtg xol üz1jQag ix vüv 
Bacilixv,, «6 ui) 9Qo xoig fl'oviouévoic. 
9. Ovvo uv oiv zà xav? exeivoy Querozóuevor , end xoi C 
vobg narQukQyog ém^ PxevQ yvauodortv và» &vayxolov Qvóu- 
15Lov, G£uvuérov ixtlvov 6 uv ZAvttoyclag Eó9Upic oguuéroc 
xGlzAor &g viv xov^ txtlvov &ánéyOuauv cc ur; nag. éxelvov dig 
xowovíov Ozyóttvog, aiziav qégov, el à2g93 &ónov 0v, ncc 
02 q£pov ix qiue o6 ovyaowwvolr xe1á zt voie ZAouevlom, vóre 
Óià voUra xal mgocantóézero 30 PxnodOv Pxüvov yevéoO vt. xoi D 
20gvygva yvoOuodozür. 6 Ó' L4AtzavÓgsiac NixóAamog ToGcoUrOUv 
cvrvauwéiy dénoc» (o1: xal xa9ünaES cÓv xaraynuguwauérovy 


mum ab Arsenio susceptam apud Oxeam) cum, inquam, in eo esset ut 
templo egrederetur, et sudum purumque coelum esset. foeda repente nu- 
bes tetra cuncta caligine complevit, vehemensque simul imber mista gran- 
dine decidit, fulguribus horrendis late aérem incendentibus. Per has ille 
aerumnas ab abducentibus trahebatur, quoad in illam, de qua dixi, do- 
munculam pervenerunt; ubi cum diem posterum transegissent, nocte in- 
secuta navi Arsenium piscatoriae imponentes, deportatum uitra Procon- 
nesum incluserunt mansiunculae illic sitae supra locum , quem vulgo inco- 
lae Sudam vocant, appositis custodibus e satellitio imperatoris, ne adiri 
exul a quibusvis invisere volentibus posset. 

9. Horum in hunc modem contra: patriarcham Arsenium actorum 
magni referre, quinimo necessarium esse, qui egerant putabant, ut cae- 
teri patriarchae auctores fierent concordibus in ea suffragiis dandis. cum 
igitur illi ut id annuerent rogarentur, Antiochenus quidem Euthymius fa- 
cile assensus est: erat enim haud obscure iam olim Arsenio infensus, 
quod ab ipso in communionem non reciperetur. causa ferebatur (haud 
equidem definierim an vera: sed hanc tamen vulgus sermone celebrabat) 
quod Antiochenus communicasset quadam in re cum Armeniis. quare 
idem occasione ultionis cupide arrepta exauctorationem adversarii libenter 
amplexus est, et suae illam sententiae auctoritate adiuncta confirmavit. 
at Alexandrinus Nicolaus tantum abfuit a comprobando facto, ut semel 
ea causa illos qui Ársenium damnaverant a sua communione abscissos 


s 


279 GEORGII PACHYMERIS . 


-SoylGero xal Fucwev fuc véAovg iy vovvo , uiv uevoAAdEac vv 
E éyvoouérov. — (10) vàv 9" Ógyuoéov, niv vdv ngorfgov 
àxelveov ,. IMavovijA ve voU Ocooolovixgc wol voU Xágütov 1dv- 
P 184 Ópovíxov, otózlg GAAog 7v 0 oyibóusvog. và» MvOgóvixov, (ig 
xol xarO uovayoóc &noxagii], q94covctg tnoutv. — 0v» xol ónl5 
1ijc evr00 narQupylac 24océviog, s) clücg (ig Ov Pxivov «0 
zov é£oguo9évia vnédv và uovayv i&enivgÓsc, 1/9Aev àvoo- 
So)v ánoO(usvov sb96og và (xy. (AX odx )yhveró oí dg 
voro xol vo)c isgíoyoc ovuntiOuv.  im&ó? yàg ixvog vórt 
TQ zvQuiQym xov! iolav xomoAoymgoduevog sbgsv, ti póvov Qt- 10 

B 1/00: xal 7) ovvodoc, xaravtbovza, POGw Dev Dypyo melo 
didóvar 10 ngüyuo. xal 7) xarà ula» vüv cvvodixv qjutgÓv, 
ovyeyvoxóvoc xol voU ztaTQu&Qyov , uavovav ve GgyitQutixÓy zc6- 
Qifi&AAevos xol énl xspoMo v5v isgàv émmiOeros xiÓagu , xol 
xagecOtg £En xoigüv PUrrek ovveAO étv 13 ovvóoQ vQ navguigymn 15 
cvvidgevovoy.  (g Ó qyyéÀAsto Tjj OvvóOQ vÓ nsQl voUTOU zi6Qu- 

C uévovrog xol &gytegavixóc eoroMoO c QuávO'avov , Ouvà énolovy 
xol o)x ijJthov ÓéysoQou. (Cg Ó& vig xelycov xoi viv éniovoAdv 
ivegiize viv ixelvov , iv jj énéygaqev éovrüv olxileig ytgolv 
L9aváciv, abrl«e TQ uiv nevgiágym viv voU fomn9sv ógusv 90 
qufAvoOu. xci vÓ vnég xelvov 9iguórv &yVy9oi ovyéflume , và 


4. zóv] vóv 0? 


nunquam amplius admiserit, neque eorum quae fali occasione decreverat 
mutare quidquam ad finem usque voluerit. (10) episcoporum vero, prae- 
ter priores illos Manuélem 'Phessalonicensem et Ándronicum Sardensem, 
nullus alius schisma faciebat, Andronicum detonsum in monachum supe- 
rius diximus, hunc Arsenius, postquam restitutus patrierchali throno 
fuit, sciens sua causa expulsum, ut exilium lucrifaceret, monasticam ve- 
stem induisse, reponere in statum pristinum voluit, sed non valuit alio- 
. vum in id antistitum elicere consensum. res in hunc transacta modum 
est. egit secreto Andronicus cum Arsenio iterum patriarcha, et ex eo 
intellexit per ipsum non stare quo minus continuo deposito monachico 
centone episcopales iterum infulas sumeret: addi modo ad suam curaret 
patrum quoque ac synodi voluntatem. his Andronicus cognitis experiri 
negotium decrevit; et quadam: die, qua congregati antistites erant cum 
patriarcha rei conscio, episcopalem humeris mandyam, capiti cidarim im- 
ponit, et sic ad fores sedens postulat admitti. nuntiatur patribus quis, 
quo ornatu, quid peteret. displicuit plerisque ausum esse iniussu mona- 
chum episcopalem resumere ornatum, ergo hominem consensu reieceruüt. 
et cum aliquis quandam eius epistolam protulisset, cui se ipsum manu 
propria Athanasium inscripserat, contigit patriarchae quoque ipsi iuvandi 
eius hebetari impetum et studii erga eum refrigescere ardorem, ipsum 
vero perculsum infelici successu ad quietem vitae, quam frustra excutere 


, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 273 


)' &vazonérri xa9vgeivot vig ntípag xol ángayuóvac 2vreiOev 
du£yuv. | QÀÀAÀ voDrc piv mgórégov* vür& ÓÀ moAÀol züw v& uto- D 
vayiv xai Tc Aoc0ovc uolgac &ánocgiOévrec xu9^ evtotc ovrt- 
Aéyovro , "uj Gg unóé 9íym vó mag&nav" Afyovzeg 'füc àv 
- ^- , jl " 
5gvratvoíg 17 xaJwugpéct 00 narQiágyov 3j d xoi aQvotn voi 
- , 

.evveivotouw." — &ÀM  ó fuciiég, ind o)x Qv aiv OxxAgotar 
&nofuayroy Ouucpüv, Tolo puév GgyieptUoiy éqi;«e wrqiceod at 
^ - , A * , - ^ 3, Ph 
1óv cqícw doxoUrra, avzóg 06 BuJu vi OvvoQOv , zei &vactéA- 
Auv Qv và cyíouera, cUrazív v& xoa» naguyy(Aha, xai E 

, 2 - , ?, - , - * - 
10 z&vvov iv va) ovAksyéyvov àx 109 nagadvgov 11; avvoU xé.- 
Ànc, 0 0» xol cidgooic voUzo uiv 0gOíoic voDro Ó' &yxagoíoirc 
d -—- - * , " 
zégitÜpvqaxroUrO c70ig xcii , Aóyov 1;attt0 móc avtovg 
TOc(UrÓe. 
3 - - 
11.  '?Eyó vouito, c Tc iuijc B'acikelag ónzx001, tm- P. 185 
, - c , c - ? * - e rt 
15 0£va vÀv &zürrcY VjuOv énl v000Uz0Y zjztv. qgevofAafclag core 
uj énvzQ) ívacO'o: yoijo9ut ovuflovAg G1Là vQ néAag. — e yàp 
xol 7 z«gà vOv GAÀ«v flovi: ovAlouflárav 7à nAdora négvxs 
- , , ^ ^ , E] 2 
voig fovAevouévoig (avg yág xol ovuflovAr, Aéyevos elg vai- 
70 cvvayoué»ov duqoty vv» fovhiür), AA' dvoyxoiov z0UT0 
23.45, 23 3 3 , - ^ , c E] 
202g" 0coig en! GuqufóAq xeizou v0 flovAevóuevov , cg Guqoréoa- 
9sv ào c d j 'tiad- à» 0noli " B 
.oytgpo?6 ioopgózovg :xiücOot, xüv onolag vig. Gamuau. 


tentaverat, constantius deinceps amplectendam domitum repulsa conver- 
tere animum. sed haec prius evenerant: tunc autem multi monachi et 
laici e plebe, abscindentes sese a communione eorum qui damnaverant 
Arsenium, seorsim convenerunt, et vulrare carmen aversantium usum 
commerciumque profanorum adhibendum sibi nunc ad excludendos a se 
reliquos sanxerunt, **ne tractes" dicentes, **ne tangas, ne omnino ad 
ullam consuetudinis partem admittas ullum eorum qui vel patriarchae ex- 
auctorationem probaverint vel probantibus commuünicaverint." caeterum 
imperator intelligens non posse relinqui ecclesiam sine pastore, electio- 
nem patriarchae liberis antistitum sufíragiis permisit. 3pse altius reputans 
perniciem schismatum, si ruere qui errare coeperint sinantur, concione 
omnis generis hominum vocata, e fenestra cubiculi clathrata ferro, rectas 
transversis decussatim nectentibus virgis invicemque in cratis formam 
implexis, hunc ferme in modum disserere orsus est. 

11. *'Equidem existimo, o meo imperio subiecti, neminem omnium 
vestrum eo stultitiae processisse, ut non suo ipsius sed alterius solum 
uti possit. consilio. etsi enim aliorum sententiam exquirere ac cum sua 
conferre deliberantes solent, unde Graecum consilio nomen ortum est, 
ut cvufoviy diceretur quasi sententiarum in unum collatio duarum,  ta- 
men id tantum locum habet in rebus quarum in ambiguo pendet iudicium, 
paribus utrimque argumentis aiendi negandique incertum eligendi arbi- 
trium librantibus. ubi autem haud dubiis im lancem alteram momentis 

Georgius Pachymeres I. 18 


974 GEORGII PACHYMERIS 


- - , c ^ : ' -€ 
àp? 000g 0d évegogoeni; «à íjc ÜüEnc, cc EvrtUO ev uv evi vod 
xuÀoU xci TÓ nájuv àrapalveo9ur, txt 0& OgAov tivos TO 

^ ^ , 
fAánrov, sixoiov üvrQg wi dGÀvouthég Aoyuv cvvvQóqv 
- ^ * ? » 
$a:gogüvva dàAorolorc yoijoOut, oig ci uiv éflovilu, £k 0^ üge- 
L^ t. , € HI 
&ug ngüg v0broig xol v0 Sívov ác nor! üv&yrvov, Q6 mavrócó 
^ ^. € - ^" 
C roU olxdov msiqvxórog ruclkur. | si voívvv ye xol vuüg oic. 
- ^ - eh 
à! éavióv Àoywpuotz ngomyovuéroc zonoOo, xot ovv Ooxi- 
a ^ c - c ^ ^ 
pce votg £&oO9tv. — Oc 0£ vOv olxciov vatgqooróv cavtóv voic 
Me J J c » » , » D PH- 
CE 9ev Aoyibouévoig nogézer cog & vt &v qegorev &xelvou ztgooéSov, 
€ - c LÀ » c v » M ^ E] € , » 
0 to(0Uv0G OptoÀoyÓY tovc) cc (quy éozt v0 zo2' avtov. 6qpo- 10 
- 1 ^ » 
vog 0é náviQg vÓ uQv. q^ éavvoU Ov»iévot , xol vÓ x&» TtG x0. 
P. LA , N , 287 ^ feb. e 
v4» i&e9cv Aéyovr, pu) Óiuxgivew. eiücvon v0 xQelvvóv T& Xàt TO. 
^ -^ - » 
D z&Qov' xol Àomóv ov0e 15g Ovgalag ixcivo ovuflovAt;c oqeXoc. 
P» D € — -— 
1à. otv SvuztOÓvra oidare nüvvOG, xol vOv E qu(0v vüv yevo- 
^ c $ X , 
péyov xéc«Quazou* inl votrQ yàg xol Qxovoueiro 7 6g^ éxáovQ 15 
- - - € , , 
cuv. évyavOot cvvÓQou] , ovt(o ToU 2uiecéQgov xeAeUGGYTOG QU 
|» t0Uro yàg xol QAlore Evyéfl Àzv 10 àni roig aiti 
TOUC. 0UTO y&Q xol &A^0TE GSUVÉDT. | nA"V TO [ C 
, ^- i * 
ÓuxAAéirov Guquofigvety zogézu Tiol. — v0v6 uev ovv. OeA(uov 
t zi $ 
- - y b] 
E zogociovuévov oU ini vjc movQuugylag Oüvrog &AÀog &»rixod i- 
- € 
orato' viv ÓQ xol imi wequhalow xaOoipeOfvroc, «c oldure, 90 
- - - , 
dAAov by«ovaotijvor vÓ elxüg Ól0cociv. — 0 yov ix ToU nagtAdOv-. 
/ - ^ - ; 
106 éoQpuÀrg, voUro zgóg vÓ uéAÀo» fihrwovov mQoouxovousiv. 


fas et aequum vergit, adeo ut hinc quidem manifeste honestum et tutum 
appareat quod proponitur, illinc quod ostenditur evidenter noxium cer- 
natur, tum enimvero vanum inconsultumque sit quempiam innato intimo- 
que naturae ac menti propriae sensu abdicato alienis uti consiliis, quibus 
inest quidem imprudentia, inest et cupiditas, praetereaque prurigo novi- 
tatis et quaedam malesuada dulcedo inexpertorum, inquieto coniuncta 
taedio solitarum. e£ quotidianarum rerum. faciendum igitur vobis est ut 
ante omnia vestris ipsorum mentibus ac iudiciis auctoribus utamini, et 
ad horum examen vocetis quae vobis aliunde. suggeruntur. nam qui suis 
ipsius ratiocinationibus reiectis, aliunde oblatis advertit animum et inhae- 
ret obnoxie, is sane habendus pro fatente se stultum et iudicii expertem. 
stulti quippe ac iudicio destituti omnino est nihil ex se intelligere, sed 
quidquid aliunde offertur caeca credulitate recipere, melius id sit' am 
peius nihil discernendo. tali autem non video quid prosit suggestuia ab 
alio consilium, quae nuper contigerunt scitis omnes: nihil eorum quem- 
quam vestrum latet. idcirco huc concurristis, vocante ac iubente me. 
quod factum modo est, contigerat et alias. verum similium eventuum 
duorum diversae causae ambiguitatem obiicere quibusdam possent. tunc 
quidem ei qui voluntarie dignitatem patriarchalem abdicaverat, subrogatus 
est successor: nunc cum ob crimina depositi, ut scitis, locum alteri tri- 
buere oporteat, par et aequum est praecavere, ne quod priore illa si- 
mili occasione perperam actum est, iterum. hoc tempore attentetur. tunc . 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 275 


101€ Tolyvy vwéc vv vc 0y2000vc polgac xal ánciüevruv, oic 
4 10907) 13C GxxAgolac üouénioic, ztogeoüvousroi tatc vOv àv- 
E , 3.7 ^ t - ^ , L. - x 
Sucwncov oizívig nogiouóv eryov évrebOev v0 oyícna, — «uv uery;- P 186 
» , - - - 
pev éxelvovc , el uve 10 f gay voU xoigoU izelvorc v6 12, c Gva- 
$e. - 5 , ^ c » - 
5 Eloc xal zuiv zc énc&elevocog Punodov couruéroi; ovy. ToroU- 
. Tó» Ti X0] TÀ vUv vnonitóerton yiveoOoi* 0) yàg ünóAoAev 7 
2 LR et 5 23 , 2 LJ M ^ 
&raiía, dg vwvac énagupuévove aivíiag niAiv &vacoficiy xol viv 
&xxiajolav v0U 9xoU oy(Lav ntgüoOot. — 20 yobv ixeivovg Cree, 
qot» Lyovzac üvrixovc E 69i0nov ovvtyotc vac yovícic 2n72v- 
i0y4Leo9as xol zgvqróóv v0 aUrüv ngüira» ioyov, 0AAcc fyc B 
x ' Pass - à c PAR ér e E] ^A - H ,, 
4i ztgrióv* Tolg Ó vxcyouéroig otvoc GfovAoc voic Zxelveov 
Ougiouoig vQooTiuüv viv yeiglovuv o) zoroxvicouev. elg a0 yào 
, , Lu , - n 2, - 
xat vig oxavdaligOtin; 0v: utrGAAArTETOL 10 Tic Ó0Snc avt1Q; 
4AX oj0v vÓv Zucréoowv nagoféfactor, ui 05) Tt zal nagafla- 
15 9i v0 oivoXov. àAA' 0t 00 ovy 9ovc ééovoantor; àA^ ot- 
0dv Eyor Gv vig elneiv , züv noàAà xáporn — 12 Ori $0 ztoiuéva 
qloUyrtG, Pxevov nagazuwn9érvrog altícig ixavoig, UALov v0 C 
, 
zapáncy o)x tbpoip5otre ; QAO uv xol eüporgroeze xal xps 
vóvog om^ xv didSere mouuouvóuevo. — vii yàp &m^ Üxelvov 
- "s « HH. - c 
20TÓv» ztüvrQv t) iEeyéwevo ngüiav xol và TZc yuttégug euevelac 


12. zooziuóv P. 


quidam e tutbulento genere indoctorum hominum, quos delectat ecclesiae 
tumultus, insinuantes se domibus fructum inde ipsis optatum schisma re- 
tulerunt. describerem informaremque plenius quinam illi fuerunt, nisi 
quam mihi praescripsi brevitas, illos honore mentionis nostrae, nos la- 
bore de iis fuse dicendi, licet ad id promptos inclinatosque prohiberet. 
iteranda nunc fore quae tunc acta sint, prona prudensque suspicio est: 
non enim perversitas extincta est funditus. facile, inquam, est quosdam 
arripientes occasionem nocendi, conturbare iterum et dei ecclesiam scin- 
dere conari. quid hoc genus hominum spectet, quid venentur et captent 
isti, ex usu assiduo quasi naturam habentes delitescendi in angulis et 
suum opus clanculum actitandi, supervacaneum sit dicere: illud non cun- 
ctabor facere, quod puto necessarium, increpare videlicet pro rei perni- 
cie acriter stoliditatem inconsultam illorum qui abduci se sinunt susurra- 
tionibus istorum, quid est enim cur quis hinc scandalizetur? an quod 
immutatum ipsi quidquam sit de Christiano quod tenebat dogmate?  ve- 
rum nec hactenus quidquam e sacrae doctrinae placitis motum est, ac ne 
quidquam in posterum moveatur, et vota facimus et operam pro virili 
dabimus. quid igitur? an quia verti aliquid contigit eorum quibus insue- 
ramus? at id quidem ne interdum accidat vitari nulla contentione possit ; 
quare vanum sit hac de re queri. an denique quod pastorem vobis prae- 
positum sortiti, eo deinde iustis et necessariis amoto causis, desperatis 
fieri posse ut alium unquam aeque commodum nanciscamini? atqui ne 
dubitate: nanciscemini etiam commodiorem, a quo. indulgentius curemini, 
sub quo felicius vivatis. nam ab isto quidem eiecto cui uni tandem ve- 


276 GEORGII PACHYMERIS 


n , 
VEctv , jv nov &flovis rois xol negunécor; Oi vl; xal vro o) 
vÜv elg o00v opc ovvij£a oxondv Ont &v atvóg voU Tjuttégov 
, 
xgárovg xatmyogolz»* Aha viv ait(av Aéyo , xal oix imxgU- 
- ^- , - , 
aTOUOL, TOU LU] Tt toy yv TOY ngoonxovrov x faouaxi;c vev- 
: v A j|4 Ure yàg àxelre và mpüg tuác £Uoda, 5 
otc 10» dAéovc yortovra. ovre yàg àxelvo và mpog quc , 
, - , C )» 3* 
xoAvovonc Tic üncyOclag , oUJ' quiv u1) nag* exelvov GSiovué- 
M , ' . 
voi; và. vijc tÜuevelag &vvorà noc vÓv yenLovcva, Onov yt xot ei 
* - - , 
$&lov, oix àv érÜyyove 1v Ocóvrow, xol zl yàg Óci énzgonvav; 
- * , * 
oC Tuv ngóc T0 eb ngüvvev. ünoneqvxózov, 42A ixevov qu) 
- - * , , 
olzovopotrroc 17 doct 70 eUyagt, — vixveoOua yàg y&on zógircio 
1 * ^ 
peuadnkoauiv, xol ovx jv a)&rav vOv OQura yevvrOérva , qu) 
^- , M , 2 
éniyevvu9évrog zol 109 &vrégevoc. — 16y0 àv pvOoXoyor ue olr- 
€ ^ , 
Ougre. | GÀAÓ 10 ToU pioDov wc GXn9to ngoonaiov éncuwezov. 
» ^ , ^ BLU b , , ^ Dg ?) x - 
ignes yàg xol rug vv V5o £grulag yelvovo, ar» obOanav* 10 
yàp a$940u oi0dc ngocíso. ngoofáLAov, x&vrtUOe» éignuo- 15 
9éyri viv UAÀov xa9^ avzóv adzüv di&yew Evuflalve. — al yotv 
C v , 
v0 dHoínava; dÓnose nóvrog xal ejuerelag vutv nooaflalAov- 
^- Lol - c , € 
cac üxtivuc, voU moquévog xivoUvvog 11v ?juevéouv yvourv vnto- 


strum. omnium iuvari unquam et beneficio affici contigit? quem etiam 
dolens indignansque recolo fructum nostrae in vos pronae ac paratae in 
necessitatibus quae inciderant liberalitatis intervertisse. poenitens hoc, 
inquam, et me reprehendens reputo: quin idcirco vos huc convocavi, ut 
me ipse accusarem apud vos benignitatis rarius ac parcius exercitae. 
simul tamen' clare dicam eius errati causam, mec dissimulabo amplius 
impedimento fuisse patriarcham ne qui ex vobis egerent a nostra libera- 
litate quo opus habebant consequerentur. etenim cum nec ille ventitaret 
ad nos, prohibente odio quo a nobis immaniter abhorret, nec nos ad il- 
lum accedere possemus, quippe qui sciremus haud admissum iri, nulla 
restabat nobis via cognoscendi legitimo et consueto patris communis indi- 
cio necessitates pauperum, iisque providendi. quamquam (fatebor enim ) 
neque $i maxime indicaret ille rogaretque, idoneus interveniret depreca- 
tor nobis ad misericordiam flectendis, aut quidquam impetraret, mon 
quod natura duri simus et a dando aversi, sed quod in summa illa di- 
gnitate ingratissimum erga nos se praebens indignum se reddiderit, cui 
gratificari tanti duceremus. gratia quippe, ut saepe dici audivimus, gi- 
£nit gratiam, nec potest amor natus adolescere, quin paribus assurgat 
incrementis alius post priorem genitus, mutuus amor, Anteros, vocatus. 
haec me loquentem parum aberit quin fabulatorem opinemini. caeterum 
fabula, ut in scopum veritatis recta collineans, non raro utilis et lauda- 
bilis habetur. non male quidam externorum dixit solitudini finitimam su- 
perbiam esse, idcirco quod superbum nemo curat, nemo adit, unde ne- 
cesse fit eum semotam a consuetudine hominum et solitariam vitam de- 
gere. quid autem in posterum? aio et confirmo vobis: mutationem in 
melius magnam experiemini. pervenient ad vos benigni radii nobis inna- 
tae beneficentiae, nulla iam intercepti nube patriarchalis offensionis: 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 217 


TüTO:g puCitélag ToÓmoig. — uóvov uj Tig OvÓG) ngüg TO yetgov, 
ioj0é vig 10 za9^ avróv oxonáv xal uóvoy iy o9 noctoig zoulé- P. 187 
v0, L7 Ó' ovx ex! üvvotoic onovüaléru. và y&o xa9^ fxactov 
óus9iuuza iunimüct noayuárov vüg nóAug, xal tvóg &uag- 

b rávovzog noÀLol Gv xaxd» &nyvgov.  qeyeare Tofyvy Tüg ma- 
g«cvváseg, xol roig oylouactv &ntyQáveoOe. | mo1Iol cuxxoqó- 
Qo. aic oliuig viv nagacdioovrat, o) Oncc vulv € yévgvos 
z909vpuovutroi, &AÀ' Ünwg àv a)roig nag! ouàv nogusd cin và 
xarà rgtíag oxomobvitc.  tiz& xarmyoonoovo: uiv faciéov, B 

10 xov, 0 voic nuXouoig niEavrtc i) xoAGc Cav và Tijc xxAgolag 
inoícovot, zal dià voiro xal a)ro?g vá ye nkavücOa 12v dióg- 
Swow (ob: yàg ixdvor lowc üv xol AÉ&ewuv dun fdALovtec) 
&m0xogudoxoUvrag.  *í yoirv noujtéov vui» dori; 10 uiv usra- 
didóvat xal voig &AÀoig v&)v üvttv o) q9óvog* ngariéro tig 

15fovAerat voUTO. — v0 0E voic Aóyoic avré» x&OvndáyeoOat xol adv 
éxelvoug niavücOot oU uot Óoxct oU. )uol àvexróv oU9^ iuiv C 
&cqeéc. di ngogp9érve Tg Tqueglag 7 &n&Aj, wj moc ni — 
TÓv Loycv yeyovog Tig na90v doeroi.— &v&yxn yàg volg 0Aiyou 
cvvóiuozgéqeoOai. vovg noÀLovg* xai robvrevOt» tí; oUtO) vv- 


quinimo grato nobis in locum retrusi et implacabilis istius successuro pa- 
store, commoditates apud nos vestras decentibus illam personam efficaci- 
bus intercessionibus procurante, large in ves eífundi sentietis bona quae 
desideratis omnis generis. tantum ne quis vestrum agi se in transversum 
Sinat; nec sua unius spectans commoda ludat in rebus quae ludum non 
admittunt, aut ea quae perfici non possunt serio conetur. nam singulo- 
rum perperam offendentium civium lapsus universas tricis implent turbis- 
que civitates, natura rerum ita ferente ut ex uno peccante poena in mul- 
tos propagetur. fugite igitur conventicula, aversamini schismata. multi 
saccis induti domos id vestras se insinuant, non ut vobis prosint, sed ut 
sibi eblandiantur aut quoquomodo conficiant ex vobis quae cupiunt, qui- 
bus indigent. inde imperatorem quidem accusabunt; tum nova veteribus 
miscentes, haud bene habere res ecclesiae subinferent, et propterea vi- 
delicet largiter erratum in viis correctionis ineundis, nullo inter ecclesia- 
sticos idoneo reperto emendandis malis quibus respublica pessum iret. sic 
enim illi forsitan garrient, criminantes eos qui sapienter cunctantur cir- 
cumspicientes omnia, et in occasiones imminent opportune procurandae 
ublicae salutis. quid igitur agendum vobis est? quin e vestra copia 
argiamini quibus videbitur, nulla invidia est. faciat in eo genere quis- 
que ut volet. abduci autem persuasionibus istorum, et cum errantibus 
vos pariter errare, nec probarim equidem nec patiar: non enim est tole- 
rabile, ac ne vobis quidem expedit. propterea praecedit ecce ultionem 
comminatio, ne quis sero sapiat, ubi deprehensus quae meruit patietur. 
cum enim necessario ex tolerata pravitate paucorum multi pervertantur, 
quis tam dormitans custodiendae reipublicae praepositus non rationes ineat 
et conatum adhibeat, quo, si possit, sistat impetum ruentis in praeceps 


278 GEORGII PACHYMERIS 


"p . ^ - , * , 
ováCov ic ui Cycetv ov15o0t viv QUuzv ; eyà uiv ovv Óuxelevo- 
, - E 
qutt xol dvàgi xol yvvoaxt, «ol notofóvy xai vé, ova vé oU 
- /, e 
D zogl àygoíxQ , ÓoxipLew moürov voc nAgoiwLovrac, xol ovv 
zojoJo. — 20 yàg vocoty ix vv oyuvóvzov Va vc Borndelac* 
5 2 , M * , ^ )» ^ R74 , 
& Ó' avvoi tg yv vocoitv, vi &v vOlc &)Àoic zt Qaoyotv 5 
, € iN 
&y&JOv; 0A và uev 2xelvcv Ó xoigüc loco Osa uiv à adv 
" - - LI 
Axelvov. xoxíav &nopogyvvuévoic xoi v0U 0g90U £xxLlvovow. o0 
^ C ov , 
cvvoloé, — «àv éxeivou uxdid okoxoiev , uiv và Eyzinua niguotit- 
^ ^| - ^ 
E gezou. — ucyo uiv. güv oido, Opec 02 xol uiv Óoxobv, Ov: vÓ 
- , tc 
voU cylouoroc ZyxAnum iv loq xol &ziotlac veOTjosvat wol o ày- 10 
1 3 , , 2€ P , t ^" - 
zn9eg émi voUTQ x0Aa0tG vgézea xaJocuctc. viti vyoUv 
» e ch ^ * , c ^" - € / 3. $4 
oiücze oz eseve ngüc và ztog0yvo, Qc 3; v() z0vzULbnw en. ya 
- , - ^ t ^. d € ^ , 
S'oig écouevot , 3] v vowtvo, Cyvety jüev 0c vulv ngoo)j«ovra 
, 
t(Uuo9r9100utvo.. " ! 
y /, 
'O uiv otv ffaciebg Tovroic ve xol GÀAorg voiovrot; TÓc15 
- - , 
ngocvaqovrctc do)c vQ Aag, ànoléu im^ olkev mogsísoOou 
P 188 züv oixsiov fxaovov* (19) oi dgyugstc dà vÓ evóooiuov Xa- 
, - - 
Bovvec qmpisea9ui vóv QoxoUrvo ogíot eni jj ueylovy ngoovacto 
vü» émurij0toy , iy voUvQ) ovvíaci n&vrtg xao, 10 iegüv xol ucro 
vüv Dlayrovüv céucvog, xol GAAov &(AAov mgoflo^Aouévov véAoc90 
ip^ él aávt Ü à z4dgiavovnóAecc l'eguavQ , àv- 
ig züvttc ovuqarotot, 70 z40gun c l'eguavQ , 


129. r0] và P. 13. cà ] «o P. 


multitudinis incautae? ego igitur diserte denuntians prhecipio viro cuivis 
et mulieri, seni iuxta iuvenique, urbano pariter et rustico, ut exploret 
prius quales sint qui ad se accedunt, tum si bonos repererit, utatur. 
nam aeger a sanis ijuvetur: si autem animo laborantem mente corrupti 
adierint, quid ex iis expectare boni queat? sed istorum quidem nequitiam 
dies forsitan deteget. vobis autem eorum malitiam 3mitantibus et a recto 
declinantibus, vere ac clare praedico, non abibit stulta facilitas impune. 
ac illi forte poenam fuga lucrifacient: vos deprehendemini; haerebit in 
vobis luendum crimen. magnum scio esse quod edico comminans, sed ta- 
men tale quod vobis attente considerantibus aequum confido visum iri, 
schismatis crimen pari cum apostasia poena multandum. et qui convictus 
eius fuerit, debita sacrilegae defectioni supplicia perferet. os ergo cir- 
cumspecto rerum praesentium statu, quid vestrum unicuique conducat, 
decernite. videte, inquam, an non sit melius quiete vivendo bonis frui 
quam intricando se rebus ad vos nihil attinentibus in poenas incidere gra- 
vissimas. 

Haec imperator et eiusmodi alia locutus conticuit, locum dans ac- 
clamationibus populi solitis, concioneque soluta remisit domum wunum- 
quemque. (12) at episcopi facultate accepta eligendi liberis suffragiis 
quem omnium aptissimum iudicarent ad supremam ecclesiae praefecturam, 
coéunt omnes in sacrum ac magnum templum Blachernarum , et postquam 

3 alius alium proposuisset, ad extremum universi convenerunt in Germano 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 219 


, ^ , ^ € ^ 
dol 2evOfoq Tv vgómov zal isgaio Ouzeymyaiz npénovu, P) 
92 xol viv éx faciéoc x naJauo9 nXovrotrri ÓutOtaow. | Gv yàg B 
€ 13 x "e RA , 1 ' , X 
o &r5jo Traig dAÀn9e(cig quioxalog uév xol qulolóyog ég Gxgov, 
à ^ o? et 3 ^ D $1.3 ^ , , ^ 
xolov d" Gnav toc 0 &v xal eg à zoóyuaro yonouttor, qu) 
, 3^. 5 , , " - ) 
5gu0vov eig &gerrv, éy ngoriunoet ztoÀAGxig TOV. nolvyoy. àrl9a 
^ 73.23 * A M , ' » - t€ 
TO» pir évrQtytlag xui YO ég wvyzv aoqaLéc iyovrta ToU 0Àcg 
3 - - - 
&perj; ovbGvrog yvuvij, & xov fiov xal im. Ouulac Ótdyos. 
, , y : 2 - 
09v Aoywc uiv oUx 1jv , Aoyloic 0d uev? aldoUg xol ToU zoénov- 
* 
Tog ngoctgQégero , xol Àóyov dxovam Zyéna, xcl qoc zv ég và C 
, - , € - ^ 
10424076 vÓv TOl0UTOY , GG z0l avr0c r0U xaAoU uerézot (0g Qu- 
2 - - ^ 7 
ora.  &gevic 06 uevi;v tQ) &vÓQl ovy zjv &v oí nagorrtc olvoitv, 
» ^ [4 Zu ^ , - - » , 
7? uüÀÀov ot zug. tavtoic ztgovyety QoxoUvrec vOv &ÀAov, foo- 
, - 
pma xal zóceg quioxgmotrvreg xal zuépag voctov éxáatQ zgc- 
, - 
7ztovgac xolzt49Q v0 elxüc mpoovéuovrtc, zéj; ve xol fddnv ai- 
, , ^ c , 2 , ' ^" M 
15 govusvot duéoyeaO us T&g 000g, GkvimrónoOtg xal yapatiyot xai 
povoyírovec, 2v Ósviégq Óà vorm sóv olurov xol rjv &yángv 
vi9 £ueyot,. Ert 02 zal viv qukavd guníav xol tz v ovunáduay xol 
- , - 
TÓ 0Aov d:msiy v?)v ÓuxguGeY , 021,000 zivtg Üvt&c xol toig &ÀAAoug 
popa vuxol xol peuipíuorgor, «6 énvroig aqíot xol uóvorg viv 


D 


2. àv] 5v P. 10. uszzzsi P. 


Adrianopolees episcopo, viro liberae indolis et sacris functionibus decore 
peragendis idoneo, ad haec gratioso plurimum iam olim apud imperato- 
rem. erat enim revera homo elegans et eruditus ut qui maxime, ac cum 
in nullo non exercitatus laudabilium. genere artium, tum illas ex iis quae 
non ad solam virtutem sed ad res bene ac cum successu gerendas essent 
utiles, praeferre plerumque iudicio ac commendatione caeteris solitus, et 
ex hominibus eum qui cum dexteritate agendi versandique in rebus salu- 
tis animae rationes in tuto haberet, illo existimare potiorem qui se to- 
tum nudae ac merae virtuti dederet, si ei non in solitudine sed in socie- 
tate ac usu hominum vivendum esset. unde cum non esset ipse quidem 
eloquens, disertos tamen scita et reverenti consuetudine demerebatur, 
benevolus auditor perorantium, amorisque in id hominum genus eximii 
professor; quibus rebus assequebatur, ut doctrinae ac sapientiae, quam 
in aliis armabat, vel plurimum in se habere videretur. virtus vero quam 
in vita exprimebat, non erat illa quidem qualem hodierni laudarent te- 
irici, aut potius qui arcano conscientiae fastu praestare se reliquis exi- 
stimant, magnopere sibi placentes in moroso quodam ciborum ac potio- 
num delectu, suis unicuique, voluntaria religione, ultra praescriptum 
communiter ordinem diebus assignandis, aifectantes itinera conficere pe- 
dibus, quos etiam semper illotos ostentare amant, humi cubantes, una 
tunica contenti, caeterum misericordiam hisce caritatemque posthabentes 
praetereaque benignitatem et humanum condolendi moerentibus officium, 
denique vt uno verbo cuncta complectar, discretionem, asperi quidam et 
superciliosi censores, nullum carpendi ac vellicandi cuncta obvia modum 


280 GEORGII PACHYMERIS 


- et | , , 
ágrvjv neguroui» cigovuivor, xü» 0 vi OxelvOt xol mQürTONtV, 
- M € 
&AM dgevijc vijc xov? üvOgmmnov üvroc, xa9^ 4v üv xol ó à2g- 
. - c T 
Juvüg x«gazvrolboro &vGQonog, xol uüAAov 0 én^ PSovoluc , Ó 
- - € [3 
0; «ol 10 ucvQiozaO0c voU àaoO9oUc uÜlkov OqslÀevat* ov Ój 
^ - , 13e C «P , 
P 189 flov & 2£agsig viv Qukxguoiw , v0 nüv &noscac 5 évóg.. vou155 
, 3 - e^ M ' , , 
volyvy xocuoUvu£YOG &o877], jV O7) xod zcodazuxm]v vuvec AÓyovot xol 
vü» x&T' GUT2v fo» nolwixóv, uécov üvto OecgQqtixoU ve zal 


&nolovotixob , 0 ducc vij; Ogsosuidoc Goyieostc nooxoid eic 
PUN VOS Won een 3 - 1$ LS t. £ 
vüv üÀAov (xelyàg yero xóv v) xav &vovoAgj» 0gt. 1( ué- 
* - 2 »5 ^ - 5 , 2 - 4 , ^ 
Àavt xoÀ v3, 40v — ex&ivo u0v3; éyyoovtaag &oxijoot v0 not 7a pé 10 
- - 3* -" ^ - 
ji07&) nagü. vv Aorv 15.00 viv vic Kwovoravszivovnókttg 
B zpoczaciuv &vaÓéSocO9ci. | o)v oig xol 0 facit) Tv wijgov 
P c) , io» h 30-2. € 214 " 
ánodsieuevog xovgvrifóLa vóv üvógou, xolig' uégoug ngoou»v 
e c €" , 3272) A2 , 9 ^ - va 
0Actg 0guots ztaghrovys xal z5lov ut) &áuontuiacO os TU vijs xAj- 
€ osoc.. (13) ual 07) nagaxhg9dg siSe. — xol ugvóc IMoipaxvg- 15 
- - ^ - € , M 
Quüvog. iv jj voU dylov nvevpuroc éogzy; vnÓ vÓtQ xoi) yeyo- 
vüzt zaTQuUQyG éruxnovoosrot, xol aqiow Guo oviAazovoyrouc 
vi ico) egibáves 996v xal vd GAoy ngotazazon 
[j ' - - -o(q Y Rl J 3 PY , 
zuo Oe v zoocfijvou v 9govo gyoy &xeivq &oyoliac nd- 
ec vnígreQov viuüv 7& volg z.Q005X0vOt vOUG der?) OoxoUvzoG 90 
19. éxsivo P. 


finemve facientes, sua mirantes,.se unos rectam vitae sequi sectam, unos 
sapere, penes unos vim decusque laudis ac religionis residere omauis, in 
cunctis quae agunt se opinari praeferentes. non talis, inquam, huius 
viri virtus erat, sed longe diversi generis, accommodata omnino ad hu- 
manum captum, quali eum insigniri fas sit qui verum hominem vera hu- 
manitate sese praestet, prout praesertim eum decet qui constitutus in . 
praefectura sit, a quo non exigitur ut perturbationum funditus expers 
Sit, sed ut eas mediocritate quadam temperatas habeat in potestate; a 
quo vitae genere si discretionem tollas, omnia ex uno perdidisti. huius- 
modi ergo ornatus virtute, quam civilem quidam vocant, uti et vitae se- 
cundum eam ductae civilis appellationem tribuunt, mediae cuipiam inter 
contemplativam et voluptariam, ille supra memoratus Orestiadis episco- 
us, praelatus aliis etiam commendatione vitae quondam asceticae summa 
aude diu exercitae in monasterio Nigri Montis ad Orientem siti, a reli- 
quis orabatur ut praefecturam ecclesiasticam Constantinopolitanae urbis 
capessere; cum quibus et imperator electionem comprobans, magnopere 
incumbebat.ad idem ab eo impetrandum, quotidie adiens et omni per- 
suasionum et obsecrationum impetu adurgens, ne respueret vocationem. 
(13) his ille precibus moveri se tandem passus, mense lunio in festo 
Sancti Spiritus concordibus suffragiis decreto communi perlato patriarcha, 
declaratus est, et sacro cum illis celebrato, sacrae impositus sedi prae- 
sidere cunctis coepit. 
Simul autem thronum attigit, opus omni actione superius ratus affi- 
cere meritis honorum praemiis virtute aut doctrina praecellentes aliis, qui 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 281 


, , -— 
73 xal Xoyq mgofyew vüv &AMov, vo)c uiv GEuspaot votc 98 qu- 
3 
AorzGicig &án&coic xol dggoig mavrolow. 4» yàg xal negupgo- D 
^ A , € ' c , 3 * 
vqvic yovolov 16 uAio76 , (6 unde xexvijodot BaAavrtoy , GA 
^ , » Kk wes , ". , , 
v0 n1900070utvov éxno9ev énl vi;c ovifiáóoc éxelvov zekevew aíi9e- 
$090, cc £roiiov eivat voi yosloig vi;c eUzouag Onov àv exeivog 
, , 3 j? / ^ - k] c , 
xtÀtvOttt.  TOi0UTQ Ó  Ovzi éxtivQ) YO TÜjg u£v &zÀOT5TOG nÀto- 
véxvnuo elg xavnyopglav dduuqogórgvog ntgiovaro, 10 0i 1Zc elg E 
3 - * , 2 » , 
Baoikén alóo?g ve xal xvflgrüotog dg Cyxknue xeAoxtag xol 
, ^ ^ ^ » LÀ A1 € - -— , 
wevÓovc zgüg vovg noÀAovg &yvixgvc.  7( yàg GnÀQ voU TQ0- — * 
1020v xal üvvzovAg xol 2svOtsgíp zpüc vÓ roig nagoUo: zorca- 

i] B4 3 ^ ' * - 297 - ^ - 
03a uéy xol asvóv , égeivat 0e xal votg idiow; yor,o9ot, 127jv vo 
xaruyorcOct mgoctlyqu óóZav.  "( Óà xvfQvüv vv xgavovv- P 190 
TX, xGl uüAAov iq ixertlaig," Ove Pxtivog uiv ngocavaqépov 
LEE € v» - 2 € , 3 - ^ ^ 
55(ov, 0 Ó& xgarüv ov QaÓing xurévtvt, xyvtUOtv xor TÓ 

15 doxoiv ixovóp& 7 Ózouévo vóv &Azuouóv, cc pu) &moyvotín &no 
üxovóp&t 7G) Ücopévo vóv Dzucpóv, óc ur) &moyvol áno- 
zcguqsíc, àxnülov tonc üvitw iovotegoy , xüy ACyav noALdxic 
o)x ivvs, Tiv voU wt/dovc vnowíuv ngooxrtuevoc xovexglvero. 
1à 0 Uyx)juaxa satra xadánoE vais vüv noAAGr wvzaig inijj- B 


- 12. 19] «à P. 


tales essent partim dignitatibus partim donativis et largitionibus omnis 
generis liberalissime ornare ac cumulare orsus est. erat enim auri con- 
temtor ut qui maxime, ne crumenam quidem habere dignatus: sed quid- 
quid undecunque offerretur, supra lectum a portantibus deponi iubens, 
quo ibi expositum in promptu esset ad usus beneficentiae, erogandum 
eius mandato quocunque rationes egentium poscerent. tali autem huic 
viro abundantia simplicitatis solutioris in vita licentiae accusationem com- 
paravit: pudor vero erga imperatorem , et in agendo cum eo cura vitan- 
dae offensionis adhibita, labem ipsi apud multos adulationis et mendacii 
aspersit. cum enim is sincerae ab omni fuco indoli obsequens, candida 
ac secura suspicionum libertate quoslibet promiscue obvios affari excipe- 
reque consuesset, cumque suis domesticis liberiorem istiusmodi pariter 
cum quibusvis conversationem permitteret, usus ille utrorumque securior 
apud suspiciosum vulgus in abusuum occultorum opinionem incurrit. tra- 
ctatio autem obsequiosa et verecunda cum principe, ex qua ille fiduciam 
sumebat suspendendi effectum supplicationum patriarchae, id agens isto 
ambitioso artificio differendae gratiae, cuius spem mon auferebat, ut 
eum quam diutissime sibi supplicem et sic obnoxium teneret, in causa 
erat ut cum quae patriarcha impetraturum se receperat, ad diem non 
provenirent, qui frustra expectarant, verba sibi ab .eo data quererentur; 
si vero nossent aditum ab eo revera principem, frigide id ac timide ni- 
mium ab eo, videlicet assentante, actum rati, auctoritatem et robur di- 
gnitati patriarchae consentaneum in eo desiderarent, ac propterea tali 
loco minus idoneum ducerent. haec sinistra de Germano iudicia multo- 
rum semel animis infixa subiectis invidiae facibus exardescebant in offen- 


282 GEORGII PACHYMERIS 


envia ente v0 &zó TUv moAÀAóv uicoc, Ort T&-Gyvlonloc tU TQ - 
, 
novQuigyr viv xelvov xovaayav éxxMgjolav , xol 0rt &nÓ 990rov 
- - , ^- 
vijg 9vyavgóc v4) 99óvo vie wgvo0c (oUr0 yg v&c xz)motac 
Axdlovy) véünv ovvo xol o09a00c donnóroue , 09ev xal dv- 
Meoi3 J 2 , 3^ «ey. 0f 2 WW Eu) ' 
civ éyviayouévov yz1yuuotw ox qjv 001i &yo9Ov £o meg éxel- 5 
- * M LÀ c 
vov, TüY uiv ngooxeuévQv TQ) notrQuiQyn, vOv Ó& xol énoué- 
- , 35 - - 
C vov igoc voic yvopotc exelveov. — djoov Óà xol vOv ztgurvón xol 
elg: xaxiyoplec. sàxóAmv , 0 xal ngocovadítovrec IMaguovvtiv 
d. D - u 
zigoccvópatov, zoocánrorrec 0voto Icgotxóv 6S atvíag vij 0t 
^ - 
ixelvog v0 yévoc 10 oóveyyvc zdáloc 4v, vó d^ &véxaSev uod I'a- 10: 
Boüc.  véíog vÓv vQónov usuqópevor vóv éxelvov ÓijJev voUvo uiv 
c 2 1 M NM 2327 c 2 ^ , 
c) üntgloxezvov xal Ogootv uu? cidóvog 5c o? ueróv imflatva 
vipijc, voUTO Ó xal vc enl xoXoxelg OuafluiAÓuevov 17; ngóc ffa- 
D oig , ztQoocutx( vro v0 yévoc tc exciOtv 0v ónóOcv xal v0 Iso- 
* ^ 
cixÓv elvat OuouoAoyetzo. | Op.coc yégmv àv xal naüsvow Ggyalav 15 
Qv. xnlaoio vixi) v. l'eguovoU voU uaxagírov, z01A0 vOv vic 
LL -— 
vásewc vijo ixxAmolac xo3Íova ngàc «0 &oyatóregov nagroruévo 
, ^ , 
P 191 xal gov xol GueAclotc. — (14) v0 02 ueilov 0e nol qukoloyoc 
Qv và udo v 'OXof(QAo equi yc 0 l0 noa Lóyov xcl 
y 1& t Qj Olofjgig evqvet ye üvvt xai m)1)0et 2.070Y 


sionem publicam, multis iam illum intuentibus ut intrusum pro vero pa- 
triarcha, ereptam iniuste innoxio ecclesiam tenentem, et e throno filiae 
in thronum matris (sic enim ecclesias vocabant) impudenter ac temere 
insilire ausum. quibus sensim gliscentibus sensibus, evenit tandem adeo 
ilum maculosum apparere duplicis istius labe criminis, ut non esset qui 
de eo boni quidquam iam loqui sustineret, conspirantibus in unum odiis 
ambarum factionum, tam eius videlicet quae Arsenio favebat, quam alte- 
rius quae suas privatas secuta rationes a Germano abhorrebat. mec de- 
erant maleferiati blaterones in maledicentiam faciles, qui per scomma 
eum Marmutzam nominarent, vocabulum ipsi Persicum aptantes, quod 
genus suum proximum a Lazis, remotius a Gabra urbe Persidis duceret, 
simul eadem dicti contumelia lacerantes eius mores, quasi hominis incon- 
siderati et barbare audacis, qui caeca sui provectus ignorantia inconces- 
sum non dubitasset sacri honoris fastigium invadere, non sine admixta 
amara irrisione adulationis eius erga imperatorem infamia late manante 
dissipatae, velut innuentes familiare id illi et domo allatum inesse vi- 
tium, utpote homini qui suos maiores ex ea urbe oriundos fateretur, 
quam omnes scirent esse Persicam. tamen is qui ad multam aetatem 
veteris ecclesiasticae eruditionis plurimum adiunxisset exemplo et aucíto- 
ritate Germani alterius sibi cognominis patriarchae, qui patrum memoria 
laudabiliter eandem ecclesiam rexisset, multa ex eius tempore in dete- 
rius per incuriam prolapsa ad veterem exactamque revocare disciplinam 
castigando est aggressus, eo successu ut non pauca in melius restitueret. 
(14) in his palmare fuit quod suo ingenti, de quo dixi, et cognoscen- 
darum et promovendarum. doctrinarum obsequens studio, complexus est 
favore ac patrocinio Holobolum ingenii praestantis hominem. et literarum - 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 283 


-P, er - , - - 
zQoctrsinxet, QUT. ÜnoyoOv xar vÓ naptGT0G TjyovuevoG, TOUTO 
uév. tg viv» Pxsvov nagauvO(av na9óvrog oia ninóvOt, voUto 
0 xal lg vv 1v éxxigoiaatixiv. &yoryzv sic naldevow Aoyanv, 
7Ó éxcivov ix vic voU Ilgoópó yc éEeAO ety. zl (A 

: «vic vo) Ilgoógóuov uovi;c iE9eiv zal ngocoxciot 

513 éxxAgo(e, & 1 icyoÀiag énéxtiva T(9 TÓ bat 

5j &xxhno(e, foyov máonc &oyolíag inéxuvo z(9eres 10 VuiQ 

, - - - * ^ - , RJ ^ 
TOVTrOUV 70t00tUO0L T() (jUGiAtU xol vO T3G zQtofitac énoycyov B 
c » € 

ngofaléc9e:, cg * 105 uiv 0 24xgonoA'cnc xol u£yac Aoyo9érgc 

I*oywg, iq! ixavóv ix z9ooráZeoc o5jc, faci, bwógucac 

zaguóidoóg và uaS5uera, Tóm xci &noxexaprxe, xol yotio 

- * c 

i02oziv dAkovc dvycoOct , zal vÀY GAÀcY ovy ?jv10v ToUG Tjj ex- 

xhnoiag, ze«9* 0cov xol &váyxr ngofaivav vovrovc và) A6yo vac 
àxxAyowozixatg yoelaig eic puéLi0T6 zoro(ievoovrac. — xaróveve C 

zolvvv uiv ü&wUcw cg nig vijg àxxAnolac zosofevovoi, xoi 

&Eevueví;ov 1G. Oxo , xol O£youa otov zai xarà v0 eixóc 

15140,0040 xGl tig ÓiÓcGxalov xaracrice: roig ngocqoóo: Tic 

Aoyud;g m0idtvotg." — zal vaUra ui» vüv marQikgzmv Ocivoy 

- 32:3 4 ?0.* - ^ , ' -2 , 

tney, xoi eimüvzoc ebOoc xavavetoon vóv fBacikéa xol v3; ài 

gét xa9vnoxAivat. — 4v yàg vois &Arelouc xüxeivog ngüg và na- 


.9. sig zv] £x P. 9. dzou£éuunusv? 


plenum; de quo cum iudicaret idoneum ac sufficiens, si praeficeretur 
studiis, instrumentum eum fore provehendae ad celebritatem literaturae 
ac reponendae in florem pristinum, sua sane illum opinio non fefellit ; 
quamquam ad hunc ernandum non sola utilitatis publicae ratione motus 
est, sed misericordia praeterea infesti casus, quo ille infeliciter afflictus 
fuerat, curaque debita consolandi eius in tam acerba calamitate.  molien- 
dum ergo sibi putavit ut cum bona gratia imperatoris, illum e monasterio 
Praecursoris eductum ecclesiae applicaret, ibique scholae ecclesiasticae 
praeficeret, erudiendos ipsi committens iuvenes clericos. idque negotium 
cunctis praevertendum ratus, confestim adiit imperatorem, cum eoque, 
nihil non adhibens quod valere ad impetrandum arbitraretur posse, hunc 
ferme in modum egit. **Acropolita et magnus logotheta Georgius tuo 
dudum, Auguste, jussu versatus in tradendis disciplinis, postquam multis 
iam annis insudavit ei operae, fractis demum viribus fatiscit, et ut ei 
emerito alii succedant opus omnino est. id cum universim iuventutis 
gratia me suggerere teque curare dignum est, tum praesertim mihi con- 
venit ecciesiasticis in eo genere adolescentibus prospicere, quos ita edu- 
care ut quam aptissimi evadant ad omnes functiones ordinis nostri, qua- 
rum pleraeque literis et exquisita doctrina indigent, ad nostram in pri- 
mis providentiam pertinet. annue igitur orantibus nobis et universae ec- 
clesiae nomine petentibus veniam gratiamque erga Holebolum tuam, per- 
mittens ut transferam illum accipiamque in collegium cleri nostri et cum 
debito honore magistrum praeficiam nostrae iuventuti, disciplinis liberali- 
bus in ludo literario operam daturae." haec locuto patriarchae concessit 
statim prolixe quod volebat imperator: erat enim et ipse proprio genio 
non parum inclinatus ad revocandum in omni gloriae parte antiquum 


- 


284 GEORGII PACHYMERIS 


^ ^ , , € - * 
Acià Tijg IKevorarvivov magaxviboutvog, cg xaraotzco: uiv 
, cr i] Pic Ld , — b , - , 
D xA5govc, évo uev éni TQ) zntQuovvuQ TV &z0010Àcv voQ Jurit- 
12 ^ € - 1€ /, » , LU 
gov 0& énl vQ vÀv Dlaytgvówv, xoi vuvonóAovg igpóyovc vó&os 
E , 9^ / e / 
voig x1ngoic votc éx 1ijc nÓA&G lepeic, ovavijoaoO 04 0d xol xav 
^ - , / NL ^. , E] , ; 
vóv TOU ucyüAov ll«vAov viv £v oig &gyaloic 0ggavovgogetoi 5 
youupuxzixevouévov  oyoAáv, xol Qoycug Ovnoloig émiggovy?av 
, , ' P - 
vóv 16 Ói0GoxaAov xoi vo) noiduc, cc équotávaw víoze 17) oyo- 
^ ) z 
Afi, xal Omotog f«aovog xal óm;y Aóycw ztQoxóntoi, boi Ó' o0 
* - y PS 
E xal và sixóva quAotqueto9ou, & Ó' o)v QAM üvtowv volg noual 
- : y 
0i0óvon TZ GogoMac xavá vt mürQuov oUvgO:c.  vÓit Ó' oU" 10 
vnoxlidérva votg v0U iegégyov aivzoeo« nooonoO Tool vs avi«o 
- t PU -- P | 4. / 
vQ xavadixq xol Ou» xÀeUgon 0v 07) xüxtivog OeSouevog 
D 3 / ^" ^ [20/4 
P 192 z0ÀAoig 43v GyGlAcov volg àyu9oig, mgocsniwqouy(ooc xai Qu- 
^ c 2 E] - , Ll ? hA ^ LÀ 
TOQu, x0i vz vtQ OudAoxovri nci iéEnvoiyyv v0 T(V ua9- 
, LJ 
uécov ouaozoActov. 15 
15.  T'oU frovc ixelvov xol xa9ocisestg Pyxlqua oic 
M ^ / 5. T, - » 2 
ztegl *Ó» QgoayyonovAov, olxsiov faciet ys Orte , mwüxclyoig 
T — 
&giOpovuévoig elg dosxa ngoostolfevo , cv Ó] xol xavà voU 
, , c , 2 2 ^ E , 
Bociéog uekevuocvrov cg xvtvotvtov & evodoitv avvíza, IKa- 
, € , 
. . QovÀóg vig, Q) Ó7j xol viv ztQcvofieoviuotov IMovisevog oqay)v 20 
, DL ^ ^ 
à Aóyog iSegyacO cigar islzvv vÓ ndAct, eic xüxeivog elg xou 


21. dósinvvro zoo. P. 


splendorem urbis; quam ad rem duo. cleri corpora constituerat, unum 
collocans in celebri apostolorum templo, alterum in templo Blachernarum, 
cantoresque annuis stipendiis utrique addiderat ex sacerdotibus urbis, 
praeterea apud sacram aedem magni Pauli in antiquis orphanotrophiis 
grammaticae scholam instituerat, et pensionibus annuis tum magistri tum 
puerorum sustentationi providerat, adeoque rem curabat ut non dedigna- 
retur invisere per se interdum ludum illum et coram probando cognoscere 
quantum auditorum quisque proficeret, datis etiam, ubi res posceret, 
praemiis ingenio ac profectui merentium, necnon et more patrio ferias 
pueris indulgens. tunc igitur inflexus patriarchae precibus remisit subito 
poenam olim damnato, et ut monasterio educeretur praecepit. porro hunc 
patriarcha paterno sinu exceptum quamplurimis potuit amoris significatio- 
nibus donisque recreavit, rhetoremque diplomate rite sigillato declara- 
vit; ac ludum omnibus aperuit, ubi ab hoc praeceptore disciplinae tra- 
derentur, 

15. lilo porro anno crimen laesae sacrae maiestatis impactum est 
Phrangopulo cuidam, quo imperator intime familiari utebatur, et aliis 
ipsi consciis numero duodecim. conspirasse dicebantur in imperatorem, 
quem etiam interficere quamprimum decreverant, si quam invenire ratio- 
nem commodam possent rei conficiendae. vocatus a coniuratis in partem 
et consilii et facti fuerat Carolus quidam, a quo trucidatum protovestia- 
rium Muzalonem superius docuimus: verum is non sustinens malefacere 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 285 


^- - ^ LE € *& 43 
vlav 1íjc t€ BovAic xci vijc mgüssoc moooxAnOtic, 0 0d tj &va- B 
pelvac yevéo9as vd) «gozolrzt xazog ex noaSsg, éx ngocayye- 
^ , € 
Mag &qávi xaxóc voic xaéoaot, xol s&OUc ngooiyyte, xal zÀC- 
- E 4 
Gxovro. 01 07 xoi éralóuevor voie fl'aoavoic éq* (inso v0)6 ovrai- 
^ - c , * 
50órag entr, xol uüALov & xol ó navQuiQync ovvio zgatdov- 
t' e ' b - € - ^ óé , 
civ , ot 0d QAAovc uév ovx &yov 0ptoAoyetv , vOv Óé ye ztavQutQ- 
- - - , 
quy» xüv àlg9üg xüv ix fag vic à flavor vjj eiüijou £eyov C 
- , , 
cvytoyi;o9« ubrüv ngocovoyyearrov, — «üxelvoig udv énvrav 
^ - c , 
at 0lxot ffageies , moiwüg duuqógove xarà vóv vv Gagrnuárov 
, ^ - 
10Aóyov énóyovout AA) od0' 0 norQiépyrc üvcivo ToU zt00070i- 
Bévvoc 5yuMiueroc, &12^ inéyov xal uüloy enzupatvav xepuévo 
€ € M RJ , ^Y ^ M , 1 M 
oi ó fjagieig enevexáer 0 Eyxlgua ngóg 17v ovvoOov xol Ótwvà 
^ , M 
ànolu , &) qu) Oxdixoiro jj &veyüuevoc. — odrotc udv yàg en* &y- 
à xx ig v5» Óíxgv inoyoydv , avróy Ó£, d ur, 
xÀnuaciy àxz1n0iuovixoig v1» Óinv énoyoydv , ,uD 
15xai éni 1) mg Aéa iyxiruei $nóczor érégav. Obev v1v 
xai inl 1 mgüg facia iyxhnueTt vn00y 0 xn» T), 
, - , 
zoénovaov 0 ngoó1nAoc xavryogotusvoc, oj &vexvüc vÓ ocvoloy 
» » € , , 2 Ev 5 ^ n 
£yuv, xüv 0 vi menOvO& ngóreQov' qu5Óé yog tivo xoaAóv pode 
Oixuiov 10» Gag toU f'acilémg noAvcotiy ógeiovra roi éy9goic 
Baci. éng xarangoíea9ut — ac yoUv axenvouévov à ntgi Tovrov P 193 


8. evzàv? 9. có» deerat. 12. 6] ois P. 


imperatori cooperando caedi eius, totam perniciem avertit in capita ma- 
chinatorum tanti sceleris, a quibus erat in eius communionem adscitus. 
eos enim detulit, insidiasque patefecit; unde subito comprehensi omnes 
sunt. tum dira quaestione torti ut conscios proderent, et nominatim de 
patriarcha interrogati, alium quidem nominarunt neminem, patriarcham 
autem, seu ex vero seu vi tormentorum mentiri cogente, participasse 
ipsis in meditati facinoris conscientia declararunt. ac illi quidem meritis 
subiecti suppliciis sunt, unoquoque ipsorum pro modo culpae congrua 
poena multato. sed nec de patriarcha neglectum indicium est. quin ar- 
ripuit crimen imperator vehementi erumpens impetu in prosecutionem ul- 
lionis; causamque ardenter ad synodum detulit, pro rei atrocitate con- 
querens, et prae se ferens neutiquam acquieturum se, quoad tantum sce- 
lus, prout par erat, vindicaretur. **enimvero," aiebat, *'indigna ni- 
mium et minime ferenda iniquitas esset, episcopos quidem, cum ipsis 
nos videmur in ecclesiasticum aliquod incurrisse crimen, statim poenam 
imponere, me vero in horrendo scelere contra vitam ac caput imperatoris 
deprehenso, tamen prae modestia iudicium tanti mei doloris ac periculi 
per me attingere verentem , sed obnoxie confugientem ad tribunal eccle- 
siasticum , pati repulsam aut frustrationibus eludi." multa quidem se 
hactenus gravia tulisse: tamen huic iniuriae tolerandae imparem ultro fa- 
teri suam esse patientiam; et quidquid antea dissimulaverit, in posterum 
profecto neutiquam passurum adeo nihili pendi maiestatem imperatoriam, 
ut vitam et sanguinem capitis reipublicae nefariis perduellibus prodere 
impune liceat ei ipsi cui ex officio potissimum incumbebat saluti eius in- 
vigilare. his tam acerbis expostulationibus imperatoris coacti patres ne- - 


286 GEORGII PACHYMERIS 


àóxu xalóv &nocitéAAaw xoligovüv, xüv» s ÓpoAoyotn 7) xol ui) 
- 2 - 
ópoAoyÀv  Moxoro ,. énipégem v1jv Olxenv , el Ü* obv, xoi icoU- 
c D - - 
Jug oxénveo9ui, 0 Bacikebg advóOev 75lov cy:0uu09 vot vÓv 73/6 
, ? , e , , e^ ^» M d 
cvvódov &qogu0v, xal ovroG GmtÀJovrag ovg üv xol vüSottv 
» , 
&peodun, xal ei OpoAoyoig, énsvqvéy9ot v0 nodoviuov dízauov 5 
"v nig flacéec TQ xc«và facie volg émiOT00u£voig ovu- 
; - ^ 
moüvrovrt, 8l 0" oív, xol uy OuoAoyobvroc, vv Ósopüv zcioOc 
xoi énavagrücOal oí zpoüc üzw xol oOvoi0e ntgl vovrov, (oTt 
- 3 , 
àvéyso9ou uév,. & vég &Movorvo xaxovoyOv, s Ó* oov, PAw- 
Stgov vou roU flágovg cc &Olzec OuuflaAAÓpevov. | vara voU10 
flaoi.éoc ngooanaoavrog xol 7; vOv Ggyioéov z)5906 ovyza- 
^ , 
vévevov. (16) xol 07 oysdiéLevos. uev 10 1c Ólxrc yocp; 
, , i] ^ , RJ 1] ^ 2 3A ce 
éxéyovzot Óà viv vaylovnv ix uiv oqóv avvüv Óvo, 0 ve Nto- 
, , D » * Mt J 
xocwagstac IMovoxovovávuwoc, qoc Qv xol uüALov éxtlyq, xoi 
- - , 
ó lMoxnoco?, z9otópgs?cv vóve vijg AxxAmolag Ilooixovvo00v15 
^ , / ,? - ^^ c à , j|, 
xoaTà Aóyov émióosc, ix dé ye vOv xhnorxüv 0 10 vevixóós éni 
- , , ' ^ 3 AACACA 4, 
TÀv oexgéreov. l'olqvóc, xoi ov abvoig (y vévagvog, fíg uiv 
M M , ^ , 2 c 2.7 L7 
ov»vmroyOtc xol xshtvott fooUux5, cvéog Ó Ort nag. éxdvov 
, 
éxolquyv , 4a v0 uégoc ngooanoüeyÓnevocg. — néuzv5v uiv vove xol 
^ - , 
dxoctyv dye» ó vOtorgouov, xol Zusg vZc vnóg ufüüvrec, 90 
c ' , - , - , 
Ovclv Tjuéguig Vovegov mgooozóvrec 7jj vroQ vi narQuiQyn éu- 


gotium capessere, concordibus suffragiis decreverunt mittendos qui reum 
interrogarent, et sive fateretur crimen, sive quantumvis infitians idoneis 
tamen indiciis teneri facti conscientia convinceretur, continuo afficeretur 
condignis poenis: si vero nec propria confessione nec sufficientibus ad 
plenam probationem argumentis reus sceleris delati peragi posset, delibe- 
raturam iterum de causa synodum. hoc satis imperatori non est visum, 
sed petiit iam nunc absolute excommunicationis sententiam in Arsenium a 
synodo rite ferri reo coram intimandam a mittendis ad ipsum; ac si qui- 
dem ille fateretur scelus, supplicium ei statim inferretur, quod pati ae- 
quum est qui sicariis parricidis caedem imperatoris machinari ausis assen- 
serit conscius: sin is negaret, tamen ut ex delatione de ipso a consciis 
morituris clare facta plus nimio suspectus excommunicationi subiaceret, 
quoad aut plene convictus puniretur, aut si forte contingeret sufficienter 
purgari, noxa omni liberaretur tanquam iniuste calumniam passus. eam 
petitionem imperatoris patres synodi plerique arbitrati aequam, uf ita 
fieret annuerunt. (16) perscriptum igitur festinato criminationis instru- 
mentum est, et electi celeriter qui reum convenirent, e patribus quidem 
duo, prior episcopus Neocaesareae Monoconstantinus, multum amicus Ar- 
senio, alter Mocessenus, tunc ecclesiae Proconnesi specialis concessionis 
privilegio praesidens, e clericis vero, cui tunc secreta commissa erant, 
Galenus, et cum his ego quartus, vi quidem in id adactus utique iubente 
imperatore, tamen quod illum cui studebam quomodocunque revisum irem, 
ex parte perlibenter. quinta et vigesima die Iulii mensis navem conscen- 
dimus solventem: biduo post ad insulam appulsi patriarcham adiimus, et 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 287 


/, M A - , A j, ^ , 
quricóueda, xoi zegi vv ztgoxtiuévav ztgüc éxeivov ^lyovroa 4- 
à , 
got... 6 0) fyolouvé 16 naguvzizoa urdé vzv &ggy éveyeov ,' uoi 
, 
* zl uot xaxóy ztoóc vóv Bacikéa néngaxsot? uiv! 00Uvnc nÀe- P 194 
* - » 11 » 37» ' 2 ^ 1. , » P 
ovgg xal ovvoy5c &sysv, f £i avióv uiv )yo Our» üvro Tijg 
^ , c - 
5Bocistac énéfluaa, uà O^ Exeivoc navgutgynv evoov o) xaAoig 
9 , 3 . 
ali(cig zr(ucoe; xol viv ye xüÀTucs iy Gxgogilac Tavrroiv 
, - - - 
vs vig ür(umrOGg puevavAoTQG , T0v nzGQU TOY XuravOv 
, ce 
x«9^ txücvyv énexÓeyOusvog £Àeov. | Opeg xoÀó và ovuflávru, 
- L - - 
x0Àà vara, x«l 0 qarQusQz rc aoroU &UXoyelro aOv 77; EbAoyla 
€ , - 
10 züxévQ ngarróusvo." — iiAov Ó' 0 Aóyog viv avra0fAqmv ToU 
" L4 ' Se: - c ^ ^ - ' 
Pecéng, 15 Ó5j xaxüg tziv Pxsvog c)g và xoTÀ voU zug B 
- ^- c , 
"aárvov ovuflovAevotor vi) (jucil8. — og 0 GvenivooerO xai và 
; / - : - 
you onaveyvocOnoóuevor, éixüv»og yvoég &moOtv T0 i) 
2 , A LS 2 , 5 - Ni , e 
£uqegopcevoy ztoÀvg 7j» &vriBatvqy xoi GYTIOZUY Lj &AOUELY 0.06, 
, c c 
15xai ngocumiyoQé Tayéog vnavayuwaoGcxouérov Qg wu) GxovGut. 
, J, , , 3 , ^ * - 
züztlvoy nixaraAcaufavóorrov &ünodido&cxorra zagàü v0 xadJi- 
? ^ 
xay xwovuévoig xol vayéíci zo0lv, Pnégve và cru Toig zugro- C 
- - y 
vuuéroig vig xalónrgag éxuréQuOc» vüv (:v OvíoC, gG 
SA - , 
pud? inoíav üvaywooxouévov voU ygéuuetoc.  1éÀog ÓvoOv- 
, , , ' - , , "3, -€T »! ^ 
20.006 otoarÓv v& xol yijv éneuagrvgero ueyiory quw» ov à, xal 


18. àrov] óvzov P. 


quorum causa veneramus agere cum eo coepimus. ad primam rei men- 
tionem ile vehementer exacerbatus ne audire quidem ulterius sustinuit, 
sed cum immenso dolore et angustia in has querimonias prorupit **quid 
imperatori mali feci? ego ipsum ex privato in imperii solium extuli: ille 
vero me cum patriarcham reperisset non honestis ex causis honore priva- 
vit. et nunc desideo in hoc iugo deserti montis, ubi velut iafamis exul 
Christianorum quotidie misericordiam expecto. tamen bene habent quae 
contigerunt. pulchra haec, inquam, per me sunto: suus ei phatriarcha 
bene precetur, et cum benedictione comprobet quae ab illo fiunt." in 
his Graeco benedictionis vocabulo, quod ipsum nomen erat Eulogiae so- 
roris imperatoris, illa ipsa mulier designabatur, cui erat Arsenius pecu- 
liariter infensus, quod ipsam saxime sciret fuisse fratri auctorem eorum 
quae crudeliter et impie in puerum loannem attentaverat. ut autem ex- 
plicatae literae sunt velut mox ipsi legendae,. Arsenius cum alicunde 
praesensisset quid in iis esset scriptum, vehementi nisu sese contorquens 
ac retrahens auditionem aversatus omnino est; et cum legi nihilominus 
coeptum esset, celerrime recessit, ne audiret. sed qui aderant cursu in- 
secuti fugientem, vix tandem comprehensum (currebat enim velocius quam 
ab illa aetate gravitateque expectari potuisset) retraxerunt invitissimum 
ad auscültanda quae ex scripto clara voce proferebantur. at ille appen- 
, dicibus galeri ad aures ambas utraque manu valide appressis, sonum le- 
ctionis frustra pronuntiatae non accepit. denique gravissimum significans 
animi angorem, coelum terramque voce maxima testes adhibuit eorum 


D 


E 


P 195 


288 GEORGH PACHYMERIS 


, 30 n EE uf T. (5 c , T3 
nácyoi, xol p?) uovov oig eizov ot xavetveec vlov ngoo£yem, 
3 ^ NX » , B LJ ? - » ? P et 
àAAà xol üvruxovoy üv za9' cOroU sztQ Gvépegov 0406€ zt90017j— 
n) ^ 31 48. DL) A , - eo 3 ; E 
Elov oxonzcéiv, & qu) éne(yovvo éuflgi9 Oc, el. ui) xol ueyálcg 1jnt- 
- , - - 
Aojvro xoA&beogcu móc Jeov, imugobvieg 0Àwg. xol «Gg 
« yo1dg üv? iXeyev. f doyupatevooauev, qórvov 1i fiacuiet ovvv- 5 
qalvovreg , 00 07) xai iv égyatii vasvy nagoggupOérreg 9uv. elc 
x&Aóv én&q9uoa vijc éxelvov vyiic ixevetopev, xüv éxeivog uu 
179 j ^ Ane tx " , C: 
, ? 2 T - 
xoi Óhy& ém' égnulag cg x«vadíxovg &noÀhvcu" — cabra xol 
09^ Preoo dy 00Uvn wvyEZc xol zuxplo £eveyzov, 10 plv odX- 
T0LGU 0 00Uvg qvyTic xal ixl £&eveyxov , v6 uy o9 
tW ^ - , 
TQ flache và ÓÀ xol vQ ig vüv Ogóvov xaraovávit zQocovadi- 10 
cac, 1j xol àmorvicóutvog uüAAov, Anénsumtv. "judi Óà xol 
x - , € os , Mc ki ^ 
atbgig vic énclJovogc qufoag zQoothOovvtg, xow 6cov» jv v6 
ngocavaxi(ueva Oxvehécaveec, üqumgnoUuev voU Muérog evslua, 
- - ^ , - 
xai ToU fogéov À«ungoU x«rafalvovrog ài viv xoà Óvou vijc 
vi1Gov. u£güv. &vexzóvegov qyoUue9a nzÀéuv énioxenvouévovg voic 15 
ügeowv. — &ÀÀÀ uGÀAAov 0 xAódcv uéywvog ényyelgezo, xol. uiuvev 
5 946Aacca nàéov, xci v Dulgvoliuéve uóAig z9000y0vvig và 
vaUv, 0 à? xoi DoAqholuayr idwovuxóG ot niyogror zoo di- 
govtec Aéyovoi, ueyálow ix:ice qoflegoig ivevóyouev , xaT. dg- 
* 5 - L1 2 2 J E) - - , E 
amgauXuw o(uot voU po) pev. eiXoyiac &nolvOvot TOU z0TQiU0y0V. 20 
e^ ^ Y» i] er 2 ^ c cet € , 
0 07 xal 49:Ae uiv fxacrog &và ufgoc, wg vortgov cutoA0yovr 


2. «o1] «ol à? an xoi c£, 11. ixsvxrQgodputvog P. 


quae pateretur. et non solum ad ea quae ipsi denuntiabantur non atten- 
dit: sed neque qui eum alloquebantur audivissent omnino ab eo quidquam 
de negotio proposito, quod ad synodum referrent, nisi eum expedire se 
ab ipsis summopere conantem vi maiori utique tenerent, et graves inten- 
tarent a deo minas, si persisteret ja contumacia. tandem summis cona- 
tibus responsum exprimere qualecunque satagentium visus cedere **en" 
inquit, **ut bene patriarchatum gessimus, necem imperatori machinantes! 
cui videlicet etiam proiecti e rebus humanis in hoc extremum desertae 
insulae deum propitiare non cessamus , obsecrantes ut eius animae bene 
consulens misereatur, utcunque ille fame ac siti nos velut morte damna- 
tos in hac solitudine interficiat." haec et eiusmodi alia summo dolore 
atque amaritudine animi profatus, multa simul imperatori, simul in thro- 
num intruso exprobrans aut potius imprecans, dimisit ad se missos. mos 


. autem illo iterum postridie convento, et omni eo quod sperari potuit effe- 


cto, e portu confestim solvimus, et valido ingruente Borea in Occiduam 
insulae oram, satius duximus navigare protegentibus montibus. at vehe- 
meus coorta procella est, intumuitque commotum amplius mare. quare 
navim aegre applicuimus ad locum Galenolimena nuncupatum, quasi por- 
tam serenum diceres, accolae lingua vulgari, corrupto vetere vocabulo, 
Galilolimen appellant. magnis ibi periculis sumus exercit, in poenam, 
opinor, non petitae et acceptae a patriarcha in digressu benedictionis. 
quod facere unusquisque singillatim voluerat, ut postea in mali sensu sero 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 989 


| "00e GXXAove peronelóutvot* Opec dà cav 0vretO tv wormyoglav 


PqopQlptvot xotrnuélovr. ^ vortÓc yo uéec ocionóc enerozínta 
fapóíc, x«i 10 ügog 9ouvoO v xol ntoóv ic 9Xaccav tv éxeios 
TÓzOY xaríxhvos, Óxrolv vs wul juüc xaraxhvo987voi nupécye 
5xav* alyrAóv nfvovroc. | 021à uóÀm n021Àà tjj 9a1do0s npoc- 
v&ÀletnooQcuvitc vijg Kaovotavilvov inéfrutv, pugvüg aadde- 
x15 Ioctüsóvoc, xol tQ natQuupyoUrti ngóvegov noootlgóy- 
Ttg xol T0 nüv Gvayydhavttg Oeguyv üzímow olov ZErvutÓc 
7t«0*. Quelvov ,  müy Avnmnoüv v6 üneyythlac ónikshéoOt noc 
10aciéa Afyovrac, xoi d i Méktxrun. ^ oUrc) O^ tixovOjU TO 1 
1Órt mpóg facia, Dot? üxotcuvta Owyyüvor piv 11v zoko- 
ylav, Ort xal elzüóc Gxovoavra énigyeiv éxelvovc , 3; 94Xovra d 
robe xu9^ Zuóv Quguvituv ovyüv , Quvóv 08 xul v0 xaxonaOutv 
ixdvo» 2y50a09d, dor  abtix inmóto: apuuwooloig 2vgoloic 
15 »vopíopociv. xetvdv ve zal vote ntl éxelvov xaQuxavobv, vatga- 
ztoloyotuivov xol ut9? 0pxov OC xol zQóttoov iniráto: olrüg 
xul (c zep &xtvov p] 9ékovra ÓéytoOvs 10. 7) 0t0óo9 t Tv, 
téug 0! xal od9ig dtüióra ui; Unt déyorco , ngocaveridéras 15j 


- 
€ 


* ? * 
ótozolvn 17v yoozylav, iq d o)$10» ui» ánoortila: xal atc 


C^-—— 


I 


18. émirdést P. 17. 0:100c9«, P. 


poenitentes invicem fatebantur: sed verente pro se quoque ne id sibi cri- 
mini verteretur, pariter id omnes neglexerant facere. nam nocte media 
terrae motus incidit gravis, et abruptus mons imminens ac superne prae- 
cipitatus in mare illud coégit in terram late vicinam inundare, tanto ae- 
stu ac tumultu ut qui stabamus in littore nos continuo demergendos cre- 
deremus, caeterum aerumnosissimo inde cursu transfretantes aegre Con- 
stantinopolim tenuimus sextadecima die mensis Augusti, et primum adito 
patriarcha, ubi quae contigerant retulimus, quam potuimus ardentissime 
illum oravimus ut pro ea qua valeret apud imperatorem auctoritate pra- 
tiaque nobis adesset quae acta erant remuntiantibus, ac si quid necessa- 
rio diceremus quod Augusti animum pungeret, deliniret ipse praesens qua 
valebat arte, atque ut cuncta boni consuleret daret operam. fecit ecumu- 
late quod petiimus; eoque mox successu cum imperatore egimus, ut ille 
placatus Arsenio acceptaque defensione ipsius ultro siguificaret credere 
se, si quid de coniuratione in vitam suam facta cognovisset Arsenius, 
conaturum eum fuisse coniüratos a nefario coepto avertere; siluisseque, 
si quid horum novit, ab iis indicandis religione cohibitum quadam, quod 
suam forte personam decere mon putaret irritare priücipem in subditos 
horum in ipsum machinationibus illi manifestandis. praeterea simul áudi- 
vit a nobis egestatem miseriamque qua ille in exilio conflictabatur, adeo 
motus in misericordiam est ut statim iuberet trecentos ei nummos annuos 
ad sui suorumque victum assignari, affirmaretque in excusationem 'suai, 
juramento etiam interposito, se prius decreturum ipsi eam summam fuisse, 
si sperasset induci eum posse ad istam a se pensionem acceptendami sed 
cum superstitione ipsum quadam abhorrere a communione quacunque sé- 
Georgius Pachymeres I. 


B 


Cc 


290 GEORGII PACHYMERIS 


q.ovc éxelyq votuCoutrove zará 1wa vi» &n^ otto) nogapvOlav 
D.c& xal £üuérvüamv, cT5v 0i Ófomowov uev! )xdivev néunav. eic 
3:233 dt " * J P * $^ A. 0À ^ 2 
4p. tavi5c và vopiopoto. 0 Ó7 xol uev. oU m0À0 ménQuxTO!, 
- : D , 
xal àzoovéAkovrat 0 1ijc éxxAnotac onourruaroyoaqoc D'euovóc, 
c - - , / c ? , ^ Lj 
0 zo) facilixoU xAnoov Xapnadégioc 0 Olvouorgc, xe volroc 05 
zijc Tegüg (egouóvayoc IMapozoc , .&vdosc 2x nakoioU qioot xlvi 
và uu)4ota , oic àrj xol nog. vij deonoivnc và elg yosiav avya- 
z:£016AA.0v10. 
Tó uiv ovv facis obx 5v ic v0coÜrav vÓ TG Omov- 
- bl PI T 
E jc, 4AAà xol và niéov mgocsnebjte, uüllov dé xol ot ydgm 40 
- 925 , ^ aad 3. c! - J -3 
vaUr' inpávrero. T0. O^ 5v. igo 0cov v ox0vOj] éxelvov oU Gvv- 
o9]vor, vógov iv &nogía voU zc &v GyvaOsín xoi za9à vivoc. 
j3 - - - 
P 196 (17) 7j9eXe uv ovv 1j» 108 Otouot Ado yevéoOuu nap v& v0U 
navgi4gyov xol ncn vic ovvódov, vü» 0) Aécavto vpegüro 
10) xol OóEo, Gvra Av ix 109 0c £xeivoy züy Aaóv. 0uyaQo 15 
z Li ' Ó ^ ;-] ^ i 2» , A ^ 9: - ó2 
yt voUro uv Ou x0 qi] n? £uelyq mioogogeio3o, vobvo 
^ ^ * ? , ^ , , c 2 - 
xol di& vv ep qiouvouérnv z0U 9oóvov pezvédeoty, — 0 0^ évroíag 


cum jntelligeret, ingerere quod scrupulosum senem offenderet non ausum. 
ac ne munc quidem velle molestiam facessere infirmae hominis conscien- 
tiae, ideoque metuentem ne recesaret necessarium subsidium si suo ipsi 
nomine offerretur, consentire se ut id Augustae imputetur. denique velle 
se mitti ad eum aliquos ex amicis eius.ad quandam calamitosi senis con- 
solationem. e£ recreationem,. et iis deferendos ad ipsum tradi trecentos 
illos nummos tanquam donatos ab Augusta, cum certa promissione redi- 
turae quotannis ab eadem manu paris summae, id quod non multo. post 
ita factum est. delegati enim. ad Arsenium sunt ecclesiae. commentarien- 
sis Gemistus, cumque hoc regii cleri lampadarius Oenaeota et tertius mo- 
nasterii Hierae dicti monachus Marcus, viri omnes ipsi olim carissimis 
qui et memoratum ipsi ab Augusta subsidium apportarunt. 

Quae cum altius reputo, suspicor equidem non hoc tantum in senem 
parum .sibi aequum studium. ex sola tum miseratione imperatori natum 
esse, homini utique minime simplici aut unum et, cuivis obvium spectare 
in iis quae ageret solito; quare puto illum plus in eo vidisse, atque hoc 
facto studuisse munire ac complanare sibi viam ad antiquum, quo dudum 
tendebat, scopum absolutionis impetrandae;. quam rem quanto vehemen- 
tius cupiebat, tanto solertius cogitabat quanam optime ratione et a quo 
facilius honestiusque consequeretur. (17) cogitationum porro eius summa 
in id conferebatur, ut curandum existimaret solvi sese ab anathematis 
vinculo. per patriarcham et per synodum. . de patriarcha verebatur ne pa- 
rum eo exorando proficeret, ipso libenter quidem assensuro; sed quoniam 
exigua eius apud populum et gratia erat et auctoritas, timendum videre- 
tur ne invidia auctoris actum infirmaret et talem absolutionem pro nulla 
plerique irritaque haberent, tanquam latam ab homine cuius auctoritati 
parum fiderent, et de quo an legitime promotus esset, propter vetitam 
canonibus de throno in thronum translationem ambigeretur, auctor et 


——m———ÓÁ— — "c 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 291 


, - ^ Fd 
vowrb Tec vnoB4AL.ov TQ BuciLs 0 9nAo9 dc F'aAyotov 2» 'Tocozg, 
0c o? TÓOOv vntQenüOet TOU "Aootvlov 0cov v) l'syuuvQ àzr- B 
49 vero Qi v7» ix 99óvov vaancvoU t; vÓv inégrozov émaiüg- 
9. tQ TOv zol doy(Lero piv dweivoc , vaérewe 0 aol 1G. Baci- 
52d 0) xalàg ivvolag megl àxelvov eg 02. Àógovrc, àv yt zal 
À$ot*  oUre yàg Ixavóv eivai voUvo nagà 9:Q xol eUrcQusc, 
1» 23 2 , ^ ^ c - - 3 c 
oUr' GxoTÓyvuOTO» T() f&oikei. — (0g yovv vaUr LAtyev Qu y 
— 3 
&y9 ounoig: ég zarépo vevoyu£vog aO ,: xal zelOuv 2j Éxslvoy C 
ix 108 ngoyslgov xul QU dAAa uév zog Ó Doxeiv ixavá , udAuTG 
, 
1002 zal 0c àz?. exelv notAqpequayro và 70AÀÀ mavis votuto- 
c - ^ 
pévo y. ày. érvoleeg ó ugováiv àv zal nüLAov 0rt xol 20 ozloua 
, ?, ^ M , » ^ , - 
nÀfov iyévevo Quà viv uevdOsoiv, xüv ixsvog waraiysoun. TC 
5 3 * e 2 ' , 5 , » , 
tig avtüv voto zal ye otÓcy ocütvl qvUyAu, zv müvreg mQoc- 
. —- ^ 3 Y » 
17y&ov. | usvafalàv yolv 1ijc yrdung 0 Baoicig ztoAOg jv ógi- D 
15 yronevoc di vavvo éxovijvot v09 Ooóvov 1óv l'eguavóv , zày ui) 
*, A x ^ 
E. éavroU nadv vatxotaln, 611^ otv GALov émO«potjoo: ovu- 
, - 
Bovkeiaw 2xslvq a]v ozoycpnom.  Frottoc O^ dv. slg voivo 10 
€» , * 2 L A. ELIO , 
nogpaviixà 0 "Iwo5Q, nÀzv árveuqéroc, xci og &v obhj9sm vic 


suggcstor huiusmodi solicitudinum Augusto fait supra memoratus Ioseph 
Galesii praefectus, non tam iile quidem in hoc miseratione in Arsenium 
quadam motus quam indulgens minime dissimulato adversus Germanum 
odio, quem palam culpabat quasi e sede humiliori in supremam saltu am- 
bitioso nec per sacras leges concesso transcendisset. unde cum se ipse 
ab ejus communione seeregavit, tum istas quas dixi adversas Germano 
cogitationes atque formidines imperatoris animo subiecit, metuendum de- 
nuntians ne non idoneam ille haberet solvendi potestatem," ac quod erat 
inde consequens, si a tali absolutus fuisset imperator, nec apud deum 
nec apud homines vere liber a diro vinculo censeretur. quae Augustus 
audiens ab eo quem. patris habebat loco, cui et ut conscientiae suae ar- 
bitro et ut omnium quae ad procurationem spectarent animarum consu!- 
tissimo passim habito fidei plurimum  venerationisque tribuebat, anxietate 
constrictus est maxima, quam subinde magis magisque intendebat auge- 
scens in dies schisma multorum ob invidiam translationis Germani com- 
munionem aversantium, ipso secure nimis indormiente iniuriae suae tan- 
tae, nec purgare aut delinire omnino gliscentem invidiam ulla re conante. 
"nam tametsi ommes illi nuntiarent quae contra illum dicebantur et fiebant, 
nemini succensuit, nullum compescuit, nullum vel minimum , ut oportuit, 
nascenti et augescenti malo remedium obiecit. mutata igitur sententia 
imperator multus iam erat in disquirendo secum qua maxime ratione pos- 
set consequi ut e throno Germanus amoveretur. cupiebat consilium ultro 
inde recedendi per se illum capere. quod cum ei suggerere pudor suus 
non sineret, optabat alicunde aliquem existere liberum monitorem, qui 
suadere homini auderet ut quod omnes desiderarent occuparet volens fa- 
cere ac vim arbitrio praeverteret, commodum adfuit in id officii paratus 
ipse primus tricarum artifex talium Iosephus, monitus tamen, et instin- 
ctu. pronus in idem, periculo. velut proprio tentandum id sumere, nec 


292 GEORGIH PACHYMERIS . 


ayvootvrog ToU BaciMéec* ixdvoc yàg xoi 1c 1é.oc vij» vnuowlov 
P 197 rev czv ÓuequAGtvevo. (18) x«i 0j voX Baciéog ivdórroc, iv 
, , €» H - J^ - x E] , , 
&zopgrjvoi 0. Toon và l'eguavg: noocw 2v oyruezt ovpiflov- 
- ^ , 
Àov z9rot1oU 15v natQuaupyíav ovrefovAevev éno9éoD9oi. — moÀov 
^ 5 WO EE T: )» 4.129 
y&Q &ivat TÓv Vegoyov, xcl ovy oió» v. 020904 ec uazoüv &vri- 5 
^ -* - 7 
0ytiv-àxelvov , x&v 000v zagó roU flaaiénc ovvéyorro* anavóx- 
, ^ 2 € , ^ , €» 2 
0&Y yUQ n0TE XOl GUTOY fleoi.éa uaSórza 10 cyiouc. 7 ovy 
€ [ "X. , 1 ^ c L € , 2? y 2 ^ 
B opc 0mocot v& &ppi vóv Yüxiv2ov 0n000t 1 ov9ig Guqi T2» 
O:odoclav. xal Tóv a)ra0sAqov aciijc Ioduvvqv 1óv a5jc Mág9ac 
4 DON UE -:9 * $- tÀA * / , 
x«i qv éettgoJaA &0:Aqv avràüv 11v Nooroyyóvisoav ovyéaty- 10 
cav; 0) fAén&c v0v6 uovayovc &noqooovrac vOv uovéw, oic 
b] , - 2 ^ , ? 3e2$ ^ 
dvd po av. éyyno&cavzec volg doxyruxoig nóvoig; s Ó^ inl vjj 
Eikoyle 9egotig, 41A 1ds vdv &0dgrv ovic Mépg9av, ide 
" — ' - , , - 
€ 1&g avri] 9vyorégac, üncg v( Lgatvío ngooievzxaat xol ooU . 
0AcyepoUoty cc urótvóc. — ot 0 xootuxol GÀ oOx. Vyo o0 Ay&m 15 
e - € / , Y - , - 
óncog *Q Yaxiv9o ngooxuvroi xol 7j Nooroyyovíooy povay?, 
* —- . 
7v à0sg 7j» oidac ovcav. Ocodoaíac xci Todvvov TÀv eoruérov. 
- ^ ? , » * i ? 
Eri yobv 60 Àoumov &vaonoltgOnostai, & yt xai facilsog nti 
^ , , - ^ - ^? ^ € L1] » 
zt &z0AtUlot G6; O7ztÜcOY uEvÀ. Tiudjc ESEAO tiv, v0g Xoupüv éytic 


6. ixsivo? 


prae se ferre consensum in hoc ullum aut conscientiam Augusti; quam 
ille cautionem ad finem usque negotii fideliter adhibuit, suspicionem talis 
molitionis ab imperatore avertens, et videri affectans proprio nomine ac 
iudicio id agere. (18) igitur clam concedente imperatore losephus ar- 
cano. Germanum adiens, specie ac persona benevoii consiliarii suggessit 
optime facturum illum si ultro patriarchatu cederet: intumescere quippe 
vulgarem offensionem in molem invidiae tam validam, cui mox, ubi paulo 
plus se corroboraverit, perrumpendae par non sit futurus, nec faventi 
sibi Augusto nimium fideret: et ipsum enim pro sua sapientia, simul in- 
valuisse schisma viderit, niti contra torrentem frustra et pernicie certa 
desiturum. **an enim" addebat *non vides quam multi cum Hyacintho, 
quam multi rursus cum 'Fheodosia fratreque ipsius Ioanne Marthae filio 
et sorore horum ex alio parente Nostongonissa conspiraverint in exau- 
ctorationem tui? non cernis monachos turmatim ad eandem urgendam 
erumpentes claustris, quibus insenuerant asceticis insudando laboribus? 
contra quae si Kulogiae potentia te satis munitum putas, at reputare te 
oportet opes ferme pares in contrariam non dubie additae factionem so- 
roris eius Marthae. considera. quippe filias huius ut studeant Arsenio, 
ut in eius favorem vehementer incumbant, ut te pro nullo et supposititio 

alam spernant. quid saeculares? dicere tibi vereor quam indivulse ad- 

aereant Hyacintho et Nostongonissae monachae, quam 'Theodosiae ac 
loannis modo memoratorum sororem nosti. quid igitur tibi fiet reliqui, 
si Augustus metu schismatis adigatur ad te deserendum?  praeverte , si 
mihi credis, ignominiam, et festina cum honore inde exire unde mox cum 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 293 


4 29 2€ - Ed L 
10U 4q' é«vroU ngürrü», 5 nog bmirávrog OOi TOU xüipoU 
x«9^ 0v éflovirtwg nouvtey GvayxaoO ron, xai yéAra 0qoic, 

- - -—- y ^ 
Gnoyopüv Tc éxxAgolag xol Gxcv." — voUva uiv ovy ixdivog 2v 
t , , - ^ ^ 
Vz091xng To0nQ ngüc zÓv enl voU natQixoyelov ovreigev * &AK. 9 

S üpe&ic ztgooíovaco voU üxovovroc, xai 6 Aéyuv ovx intdt. — n00 
yàp xai eg vov ixelyq , tg xul Baciebc inier vaUta xoi 1à 
Tic ovuflovAgc Twoo?g x9» ngoavaxéxgovosui; ueme yoty 
xol Cu xal éntovo(fluce xAqguxovg 1€ xai (eQüoyag ytiporoviv, E 
- - - jy 
&qopdv ngóg 17 toU xgavoUreog euéveuv.. 20 0^ Go. Tv yhevn 
10 x«l yéAmg, xol vü Hg Oxeivov 2níZev 000v xal 10 ev uvío« 9a- 

, , ^ - ^ » , -— , 3^4? €t 
À«gonc, émnd vig vewg &nonécot, JupooUrti 0t5609 0i. — GAX. 0 P 198 
xgutü» tn» Onow(av ixxMyauv £94Aov xol ovréytv ztooutzotito 

2782, ^ M - kJ) - 3.5373" 
xal etuevüg ztpoceqéoero,, xci nap&yev &xelyo. nÀdora, ip! 

^ - ^ * - e ^ - 

dido xal và vÀv noAÀGv t&ovoivo yvenac, core xol 15/6 vÀv 
15 Baítov éogvi;g éniováorc, Ove xol 7j ovrijduc e$ UpO gov A«avtla 
5 3 * " ^ TE , »- ? 

TéÀd 0r, QGvr0g népaug nÀtora 6E dgyvgov xol yaÀxoU voui- 
cau zQóc ToU xpuvoUvzog O.uflave , xol &oneüóot évdsioOo: 


D 


B 


dedecore extrudendus es. breve restat tuo spatium arbitrio, brevis est 
occasio voluntarie ac laudate defungendi. si negligis, statim tempus ad- 
erit quo iam coactus et cum risu aemulorum ecclesia invitus excedere 
compellaris." haec ille, fidi se consilii benevolum auctorem ferens, pa- 
triarchalem dignitatem gerenti suggessit. sed non reperit aditum in au- 
dientis animo aviditate in gustu praesentis boni defixa praeoccupato qua- 
lis ista cumque suggestio: quomodo enim id persuaderi sibi Germanus 
sineret, ignorans quo inclinaret imperator, ac ne suspicari quidem valens 
talia sibi nutu eiusdem ac impulsu proponi? perstitit igitur adhuc in pro- 
posito tuendae possessionis throni seque in ea firmandi, ad hoc affectans 
tunc cum maxime usum ostentare labantis potestatis, quasi eam sibi multo 
illius exercitio magis assereret. frequentes ergo clericorum et episcopo- 
rum ordinationes celebravit, fretus scilicet ostentato principis favore, qui 
tamen ludibrium merum et irrisio erat; cui vanae simulationi benevolen- 
tiae niti eum magnopere simile nimirum fuit quiddam ac si quis navigans 
spumosa superficie undantis maris, crusta quadam fluxa innatantium sor- 
dium, muscosi cespitis aut ingestae arenis algae soliditatem mentientis, 
sustineri se speraret posse, atque ad extremum a demersione servari, 
ubi e navi excidisset. caeterum imperator suas quasdam secutus ratio- 
nes, ob quas vitandam putabat suspicionem aversae a Germano volunta- 
tis, egregie perstitit in simulatione fovendi protegendique ipsum, non 
solum vultu sermoneque in congressibus, cunctis verae benevolentiae in- 
diciis monstrandis, verum etiam pecuniis large donandis, quibus ille vi- 
delicet adversas sibi reconciliaret voluntates. quo in genere contigit in- 
stante palmarum festo, quo solemnis duci per urbem supplicatio precibus 
decantandis consuevit, ut cum missis ad imperatorem suis patriarcha ei 
confidenter indicasset indigere se lineis hamo esca induto instructis, qui- 
bus ad se homines traheret, intelligens ille petere ipsum nummos, quibus 
imminente pompa spargendis in plebem studia parum sibi faventium eme- 
reretur, continuo misit magnam copiam aereae argenteaeque monetae, 


P 199 


294 | - . GEORGII PACHYMERIS : 


, ^ , , , , M 257! J 

zagacxevoouc TU ovvrO«G AeyOpievo, éntx0pMumt. xul (vT0C, nét 
LE , , 1 M 
xol vüv rtc0GQxovro uO0TUQUY Tv Lrvov xaTactlvoy , Qunceiv 
, - - ^ -35 LY AMAE NES - "A 
&xéAeve vi) Aa). — xoi vouxÜT djoOy VÀ 290g éxeivov vov. fjaciAémg 

E , 945 394. € M J ) 25 A 2 
buxoNwpiuata, £p. qur) yroodsig un) Gpnyénn viv lvov 
9élov 2E.evow. yn 2 is 
19.....0À zeigov 02 Aéyaw xoi và negl " XYaxiv9ov xoi attic 

, ^- - - - 
07 Osodocílag xai "Icdvvov xoi vijc a?v&v évego9:aAotg vijg INe- 

2 * 3 
ovoyyovioonc. .. 0 uev oUv Ydx9oc uovoyóc djv-àx Óíctog, wot 
- , - ; ] - 
y& INuxata3a. yeyovdc £y un voU Ggyiovoaviyyov vog , yyüg vo0 
ixeloe ztutQuuQyslov ngooxaíicac Eékvoc ve xol Qyyag v6. nÀeiova, 
€ , 
zoiüág v& énmwovvUye , xol vovrovg üvéyov v0. eg ngonaidsiav 
, ^ c 
Uropllero vOc vgogóc. |. (AÀÓ vÀ necQiioyn ngoocyycAievan «e 
09tv üraxtÀv uovayóc noidag éx0uddoxov* xol 0g ngoosxoAsivo 
xal àrxqowrO ,. xal ind ÓckiÓv é«ga. vàv. (vóga. xal (13.0 GÀsij 
* ? - 

v xai &g magprolay frouoy , 2jv 0^ cc £Aeye xol Ov tegopévov, 
2:90010ufiyet ve voUvov xol cc olxelq 2zofivo.. eia ovuflévuov 
- , - 
vv xarà marQui4Qysv, ind xoi a)xüg ÜOxiuoc éqrn nig. vüv 
, F - »Y - ^ V ) [ , J, , ' 
&xelvov UnAOv, cu uüAAoy và elc quay éxeivg ovvinvevo, — xod 
312. 9 - P , c j eene ! - 
ind. iy aij Kovovavitvov noJay, 0 natQusgyno Gr5yero, Gurvxuy 


i 


17. và» deerat. 


qua ille quae vulgo vocant epicompia concinnari curans ea. iactari iussit 
in populum toto spatio quo pompa supplicantium processit, ad sanctorum 
quadraginta martyrum templum usque producta. tali callidus imperator 
astutae dissimulationis artificio fucum: faciebat nimium «credulo antistiti, 
ne subolere ipsi quidquam posset arcanae voluütatis, qua cupiebat amo- 
veri eum a sede patriarchali. 

19. Non intempestivum , opinor, fuerit quaedam hic dicere de Hya- 
cintho deque ipsa 'Theodosia et loanne sororeque horum ex patre Noston- 
gonissa. Hyacinthus monachus fuit ex Occidente, qui Nicaeam. profectus, 
in quodam sancti. coelestis militiae principis templo, vicino palatio pa- 
triarchali quod in ea. urbe est, degens, homo peregrinus et plerisque 
ignotus pueros in contubernium congregavit, quibus non tantum literarum 
elementa et liberales artes per se traderet, sed etiam alimenta suppedi- 
taret. id dum agit delatus ad patriarcham, :quasi contra. ordinem. disci- 
plinae quam profiteretur monachus pueros doceret, ideoque citatus ab eo 
et praesens interrogatus, gnavus industriusque vir est visus, praeterea- 
que intrepidus, et ad quod opus esset libere agendum et loquendum. ex- 
peditus. quare cum is praeterea se sacerdotio initiatum diceret, assum- 
psit ad. se illum et in familiarium: numero habuit. deinde cum incidissent 
ea patriarchae tempora de quibus diximus, cum in iis Hyacinthus. fidem 
constantem et studium. patrono ardens probasset, artiori.ei amicitiae ne- 
cessitudine iunctus est. ^ac ubi Constantinopoli rursus patriarcha reposi- 
tus in thronum est , adfuit illi familiarium intimus, et cui plurimum fide- 


5 


EA 
Qu 


DE MICHAELE PALAEOLOGO  L, IV. 295 


, "- 
xev suaTórOTOG TOY» olwtiuv, cvváu& xol Tyvario *Podío, 
3 xu. y L [ -l 
&vÓgl xoi GUtQ tvA«felug nAngeu xol uovayiuc xaraOtiottc. 
, E » - , - 
ovyyiygv ovy ópqo vQ noTQuQyn xomorol xai TOv 9AOpeov xol 
LI , o - - 
vü» flovievucvov , xol uüAXoy iderevvétgv CrAoUvve ónég v x«l 
c , t ^ 5 ^ * - 
60 navgu&gync UnhGv qycvizero. — ànei Ó' éxeivog. Eefiéflayvo vic 
4 . , ^ c 5 , - t] , 
tevibpg j sesiyoi "s &(yOY NANI, giovativ) partie 
(09 yàp elvro 1Q ze1Qiéoyr ovvonoütiv) và t9c &àv&yxgc àA- 
yewüg uiv 4A. &vaysatoc diégegov. — xal ó uiv g9àvev vóv ffov 
io c 4. o^ ^ E 
ix v0U ninolov vaeEckOuv , "Ydxw9oc 0£ oiv voic ép! àxeiyov 
c , : 3 
100v faciuxüv vqogunivog gófor, nd xal TZ» àÓcAquy àxctivov 
/ € 7 - , *R / 9. CA 
lMég9«v éwge v novQuéQyr noooxtruérgy và pidiota , éxetrn 
-— ^A ^ 
Ój ngosqor, xai nov supiadépaó ig vgogv idt ye, 
- " , - - 
pxdiv v0 fluciéog tidótoc. | 7v ovv vjj uova; Máo9« xoi ó 
2 , c, —- ^ A. hx - 3 , » c LU 
Io&vvgg vióc. | tQuv yàg c1; 10v &ggévow oóvvQv , 0 uev Mi- 
, - - - 
15yo5À v& xal 14vyÓgóvixoc ovvioav vQ facile, xal usc? o) noÀ0 
, € * "A - , ; 3«.7 c , 
ToUT(Y O piév TO TOU utyAüÀov zQuuxrolov &£ioue o-IMiyon, 
et [WESS -2 * - - 34. 7 
vo:tgov dà (v voU L4vÓpovixov, mag& vo) xpavoUrroc ieufla- 
e Y E 2 , , ^ 
»ev, G&vtpoc Oà 0 Zdvógovixoc ucy«g xovoovatAoc nootytipltero * 
nag' $» elviav xol inl volg vikoig GAoUrroc 09 ngutov zÀdoTo - 
P , [4 * , c - R] ^- ^ € LI , 
90Evufefijxer, cg xarà vonov ixavOc iooUusv. xci ot uiv Óvo 
ovtQ Gvrrvry 10 facie, uyóév noAvzgeyuovotyrtc* 0 0* "Iu- 


ret, una cum Ignatio Rhodio, viro et ipso pietatis e£ monachum decentis 
gravitatis pleno. his maxime duobus in illis angustiis rerum suarum par- 
ticipibus malorum et consiliorum auctoribus usus est; quorum extabant 
amborum studia sensibus affectibusque patriarchae consentientia per omnia. 
illo demum eiecto e patriarchali sede abdiderunt hi sese amoveruntque a 
conspectu: non enim est iis permissum exulatum eunti se comites addere, 
clademque illam ac calamitatem rati propriam, in luctu ac dolore malum 
ineluctabile ferebant. non diu post haec Ignatius vitam cum morte com- 
mutavit:.Hyacinthus autem cum suis et defuncti superstitibus amicis iram 
imperatoris metuens, praesidium adversus eam sibi quaerendum apud 
Martham putavit eius sororem, quam commodum perspexerat favere plu- 
rimum et condolere expulso patriarchae. ergo ad eam ventitans adeo se 
insinuavit in eius gratiam , ut etiam victum inde haberet, horum ignaro 
funditus principe. erat porro Marthae monachae loannes filius. tres 
enim illa cum mares genuisset, eorum Michaél et Andronicus apud im- 
peratorem erant, quos etiam-ille non multo post haec honoribus ornavit: 
nam Michael minor Andronico magni primicerii dignitatem ab Augusto 
accepit, Andronicus magnus conostaulus declaratus est; per quam ambi- 
tionem honorum, aemulante primo alterum, multa inter fratres contige- 
runt a nobis memoranda quantum erit opus suo loco. in hunc modum hi 
quidem duo in imperatoris comitatu versabantur, nihil his se immiscentes; 
at loannes ambobus minor natu bactenus in familia et obsequio aulice 


296 GEORGII PACHYMERIS 


áyvgc Vazegoc Qv véoc uiv ngüg v9. 9elou. xal. Osamóvov oad»- 
vou. 2xeluq- uo Svangerodusvog éxcideezo , a2)» 0à jajiéga ngoa- 
xapérgy (lkénov vd nazQuigyg xal airóg Gróneg ov , . * p) 
(am, wu). 3g uégor xol vàv. süvsAeazótov. Uaogavàv xai 
E juazzgotpivot. . güv Pxélv qp àjv. xal 1j 60697) Ocodooía xoig. oi- 5 
volg mgooéxovcu, 4n uiyugcpeérg voU GvÀgóc BoLavuduorov 
xGl ngóg vÓ povayixóv. &zoxAvovao. | ovy» Óà vovtorc 1 aix 
ze c , £/. «x6 » J 3t- 
q.govoüiga 4, Noovoyyóvga povayi), *jv evego9uA, Ó. Aoyog éde(- 
xvu , Uri 0x mgovéguc yvvauxüc v) Tagxovacy ysyévvgvo. | dj0av 
ovv obroL n&vitc VQ  Yoxlv9q ovvórctg, «ol DgkoUvzsg xvónce 10 
$nig ToU neTQudoxov. zaxóc , €) vOuo, elor zal 0íxr , Eogiad év- 
1OQ.  0àÀà raro piv elg v000U20». ; 
P 200 Q0. |.'O 0£ ye Bacietc xol GA nsiuv TQ. zou QzoUvta 
ágrvu. ToU yàg XoAalà Xagütw» ip ixaróv vj; Kavovovutvov 
ngocOuuTolparvoc, ind Du ngüg. 13v. AayoUoax exsiyov ánodn- 15 
qv ,. &g  voUzo nagacxevalouévov , vzodixag iunurtiu. 0k 
)4 ánoggira Ó flacileüg, ég* à) 3) advongoocinwg rvysiv vi 
narQu4Qym xol và o)$10 1Q oc5Q sad» mpüg ixcivov, ?| uod 
B ygówae xc imi v6Aci uüAoy £x XoXxnÓQvoc .£5ogud»za noóg 
vj» &yuroAQv. xoi cO oxéuua. cc a9 V ve Xa) eüngenég. . v0. T6 90 


13. vj deerat. 


avunculi despotae loannis educabatur. hic matrem observans benevole af- 
fectam. patriarchae in hanc se partem, vehementer etiam incumbens ae- 
mulansque. supra modum , addiderat, adeo ut nemo eo frequentius , nemo 
pugnacius. tritam illam formulam aversantium. communionem adversae tan- 
quam. profanae factionis. verbis factisque usurparet, ad omnem. occur- 
sum. partes. tuentium Germani. *cave contingas" inclamans, superstitione 
usque ad minimi quoque ac levissimi usus fastidiosissimam . declinationem 
abundante. cum eo in his erat '"Theodosia soror iisdem praedita studiis, 
quae vidua relicta morte Balanidiotae coniugis ad monasticam se vitam 
receperat, his adhaerebat concordi sententia Nostongonissa etiam. mona- 
cha, quam horum ex patre sororem supra memoravi, quoniam ex priori 
coniuge a 'archaniota genita fuerat. horum erat omnium. arta consuetu- 
dinis et consiliorum cum Hyacintho necessitudo, ardenti pariter aflectu 
condolentibus cunctis misero Arsenio, iniuste, o ius fasque! o divinae le- 
ges! e sede patriarchali in exilium eiecto. sed haec hactenus. d 
20. At imperator patriarchae novam alteram tentationem adornavit. 
cum. enim, Sardium episcopus Chalaza sat diu. Constantinopoli. moratus 
differre non posset suum in propriam. ecclesiam. reditum, atque adeo iu 
procinctu eius. profectionis esset, egit clam. cum. eo. imperator ut aut ver- 
bo coram, antequam abiret, aut scriptis Chalcedone in. digressu versus 
Orientem. literis eadem patriarchae suggereret quae frustra losephus sua- 
serat. callide id excogitatum , utpote ad spem. successus non parum ac- 
commodatum, consilium fuit: nam. et auctoritatis habitura. plurimum. sua- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 297 


yàp vwi9govo» nagà vo) &AXovc AMysw nogóc Pxsivov 1í avi 


i0ídov , xal 10 ysgorovíag üvra 10v Ságósum 3jv ó 2Ayaérioc o?x 
dyiro , oin Ure v0 n&TQrágyr, nagomviiv, Ócov xag" GvtoU Oc- 
g94g &yenár, Óuxvóvrog üy dz oc (A10 vi Bfa9U1egov $n0gv0- 
80» ToiUra Aéyor ve xol ovufovietor oi üqtivot vüv Ooóvov, C 
& pij vi &A10 y&ág, GA obv «0 jc uevaDéaeog à» xal nap' GÀ- 
Àowg cog. EyxA. ? Oruévo loyvoóv ióxu, ort xci 
c og Uyxngue 7Q pevatiOsuévo | loyvoóv , 001€ xü 
2 - » , - , E] x LY , - 
xum. vayxateo9uw GÀ ovv. Pxtlvg nopó Toi Urov ToU 
àz' "Egécov Nwunmgógov tjv ügyuguoóvg» Aoffóvzt ztgocatuTo 
» L1 , c 3 - ? ^ Li » c , 
i0à» và peyüAe, wc 09 uüAAov ixdvov xeradixalLuv 7) tavtTOY, 
vouxUra Aéyoyzi, /— & Ó7j xul vóv narQuigyoUyva vóte Aofórro v 
zag' àxelyov yotupava, incar, vóv Opqxuxóy Ex£ivoc negui tc D 
Bóozogov &u' én£fwre 15jc veg xol üpa vowtv! Gta xivmtixó. 
ngóg za«gauírrcw Vyouqiv, dg ovx iya9üg onovolac àviye, xai 
1566 obx à» Oxdvog volue vowxbra yoüqe xal rÓ» noürov xa- 
;  UNEEHES 5. E , 
Svfoiluv, & pj y! dAAoOcv siye 10 0yyogoUy. — 1éwc O2 nego 
H - A FP * * , ) €. 5 
7ü zpüyua didotc mzogovrà ngóc v0» Baciia néuntty 06 eyey E 


sio videbatur ab eminentis throni antistite profecta, et maxime purgatam 
ab omni suspicione partium futuram eandem erat consentaneum, idcirco 
quod cum Arsenius Sardensis ordinationem admittere pro legitima renuis- 
set, palam hic ab Arseniana factione alienissimus putabatur. quin bac 
ipsa ex causa insinuabatur commendabaturque Germano velut sincerum et 
ex vero studio profectum consilium talis auctoris, cui privatim utile ap- 
pareret perstare in patriarchatu Germanum, a quo utique pro vero epi- 
scopo agnosceretur. quare ut is tamen ipse contra proprias utilitates se- 
cessum inde consuleret, prona erat coniectura occultioribus eum quibus- 
dam et diversis ab iis quae vulgo allegarentur rationibus moveri. nam 
quod ab aliis excipi soleret contra Germanum de translatione sedis, apud 
Sardensem momentum habere nullum manifestum erat, cum hunc consta- 
ret ab eo patriarcha suam ipsius, quam pro legitima tuebatur, ordina- 
tionem accepisse, quem omnes scirent ab Ephesina sede in Constantino- 
politanam. fuisse translatum. quomodo enim is ex ista translationis ex 
Adrianopolitano throno causa Germani promotionem posset irritam ducere 
videri, qui Nicephori transitum ex Ephesina in patriarchalem urbis sedein 
non solum pro canonico agnoverat, sed etiam a tali accepta sua ipsius 
inauguratione in Sardensem sedem, cuius se verum iustumque profitere- 
tur possessorem, reiicere nequiret quin se ipse damnaret. quare aliud 
quidpiam idemque magnum par erat existimari vidisse Sardensem, quo 
ad tam jnopinatam suggestionem impelleretur. talis ergo epistolam sen- 
tentiae quae abdicationem patriarchatus consuleret, seriptam ad se tra- 
iecto Bosporo a navem ad discessum conscendente Sardensi, Germanus 
accipiens, in perplexam ingressus suspicionem est, merito reputans nun- 
quam fuisse futurum ut ille auderet ista scribere ac primum se auctorem 
ferre consilii contumeliosi patriarchae, quem palam probaret imperator, 
nisi huic haud ingratum id esse perspexisset. ergo experimentum dubiae 
rei capere certum volens, epistolam eam statim ad imperatorem mittit, 


.998 GEORGII PACHYMERIS 


» L , , ^5, T 2 , ^ 7 
Cyvo 10 ygóups ,. juo ovvgiov 70 xelO ev. éxffmoouevov viv so g0v- 
vov Séusvoc Gwevdéovarov, cg d ulv inaMytos volg yonqeoty 
c ^ P] - , ^ - : ce ^e " 
0 facilebg x&v ÓuvQ Oucu vó moynua, Q0T& xol &nooTéA)en 
EX / [ / : * , 5 2 * 

P 201 xal vzocigéqpe zavavoyakiav 0v yocwarca ép neg zoiudti 
voro. zt90c vüv zioOov éxOéusvoc, iov elvat ec obx elüóvoc 5 

- J , - . T$. 2 M » , L4 x y 
voU Baciéoc ngoíf?] vaUva, xol GoqoAüg bye évceiOev eivou 

- , t. ? 4 ^ 2 E] * , ^ ? 

Tijg xovGoTAOt(Q* & d quuD v map" oUOty Ojos 1 yeyoouuérvo, 
&1).à zgogéotow ànuAón xol àvegti cc xatd xav log Dyvr- 
» Ar dE - 5 j c - , 
Gv», 1j xol &Alcc nc éniovelÀucv. oc Ó79ev xovanavcv xo 
dj£QUv , voUrveUOev pj eivou nAéov eic v0 uadeiv «c 0 flacu.eüg 10 
B ztgl o)10» TuuxóQnot xol (lovi vovrov và voÜra. y6ygantat. 

- - t€ 
vaUr. iv vQ O9éusvoc, ngoo9elg ix wrvepároy xol óXyavà wg 
-Aunoiro và nAdsore, xu vóv 4ó wyoéuue Óuxouicovte. 

c ' , 2 A 2i. uer - / 

0.08 Aaflov 1€ xoi àvoyvotg ovy 076 voic yeygaupévoig engj)yr- 

O:v, AA. otov &evróv énoAagtioac e otro volo TOV xod» 06-15. . 
poig ovoguyyóusvog xol zegl voU nozpitgyov goovzitav éxovoy- 

, 3: »! , "mi c , €4 1 3. 4A 
xálouo, avrixa nuóév ueÀlnooc urvou cc fà» yipoly evvOG - 
Y ^ » e ^- , J ' c ' 

C cyug vü» üvüpa, ovi vÓv xuyüvuy OujovrQv , xal oi mtgi o6 


8. invi P. 
testimonium ex eventu veracissimum omnium quae. tunc haberi possent. 
eliciturum sese ratus, quo clare intelligeret quid arcamae his. de rebus 
sententiae imperatoris animo subesset. si enim visis literis dolorem .signi- 
ficaret et displicere sibi factum ostenderet, mitteretque post epistolae 
auctorem qui eum ex itinere retractum Constantinopoli sisterent ,: repe- 
tendum utique rationem in iudicio legitimo irreverentis ausi, quo ad prin- 
cipem sacrorum tale scriptum suo nomine non dubitasset dare, tunc sane 
fore manifestum ignaro imperatore contigisse ista, et securum sibi statum 
ea ex parte esse. si autem re cognita totum illud scriptarum: temere li- 
terarum crimen videretur nihili ducere, sed praetextus ei excusando quae- 
reret aut judicium suspenderet tanquam videlicet in tempore. de facto in- 
quisiturus , vel si etiam non ignoto ipsi artificio rescriberet humaniter 
quasi demulcendi ac mitigandi officio, tum sane non fore sibi expectan- 
dum indicium certius ad plane intelligendum imperatoris satietate iam sui 
capti consilio et voluntate talia fuisse scripta. hoc animo consilioque 
Germanus acceptam a Sardensi, adiuncta alia a se scripta, qua signiti- 
caret vehementer ea se re offensum in suo gravissimo. dolore ad. notum 
expertumque imperatoriae gratiae praesidium confugere, per. fidum homi- 
nem ad imperatorem mittit. ille autem acceptis lectisque literis adeo non 
indoluit amici causa, ut sua potius aegre ferens quereretur inique secum 
agi, cui curis reipublicae gravissimis oppresso etiam alienarum de pa- 
triarcha solicitudinum nulla misericordia onus. iniiceretur. hisque indi- 
guanter dictis statim conversus ad nuntium responsum ei quod referret 
patriarchae in hanc sententiam reddidit, habere ipsum hominem in manu, 
potestati utique iuxta praescriptum sacrorum canonum subiectum suae. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 299 


- , à 
7101À0l TGv To10UCY xpizal, xal coi TU negl 30UTOY Ürzety égu- 
c " . 
uévov aola oc BoíAu ^ Baciket yàp o? uevóv vovtav, àAAO nga- 

, - - - 
ypázaov xol 9ogífov viv zav' a)róv , noÀldv Ovttv zal rata 
xai àvayzaloy." .— vaUv" üvua9Gv üxovoac ó navgi&Qznc Vyya 

5Tf$v exQwav, xol àvucysv 0246 00x yov (ur? y&o égwzà và D 
^zeüc Boon vat éxelvo ). £&lovaoDet 100 navQi«gyélov nagt- 
oxtválsro. an sun 
P. ud , - 
21. Mj ud» éguoris«a óre l'augheov, 3:10.02 3; voU P 202 
viplov G10v9goU £ogv5, 3v xal Vy Ovouátousv. — y vavtg 
, - A € , M ce » A. 0 
10yoUv và Voveza oroJuoGuevog , xol ckécac Gp uev TT,» vipQOtY 
v00 GrGvQoU üuc 02 xal v]jv 9tav iegovoylav, Tzc avtijc ju£pac 
Oyíag Osl)zc &noyogtt, xal ngóg và iv vot; IMayyóror avvoU 
M , 
zia. và npüc 94Aaccav Qxodouzuéva O90». rovyoc Óuyav 

€ - c - t] LU 
ix voU fov 20sro. AM "Aue fy quoxovoy xol 6 Baciksóg B 
E] , 30' TW e ' , e A2 - 

15üxovcag 690g éqíororot Gp. £v — ( üp Ó ^ GQyttgevot 
- - , 
xab navi) Q cc OxxAnoiag nÀnowuari, xol vÓv Àvnovutvov 
. - 5 n - ^52 - LS » , 
zt9oo7zouir0u, xol &Xto0, xol &án&Às ngoofialeoOc: 5 pu v6 
2 , ' 385 3 , , 3 4 - ^ 
üxovoi, xal ovOcv iAAeiues mgoJvpuiag v& xol OihnorQG vOU ui] 
3p ' , 9. ^ - acc LE , 
à»áye» xol niv avioy.  zoóc Korca Ó' ixgquie nóvroc. 
90zoiz! doc xàüxüvoc 10v uiv GyvooUvra ngocimouiro, xol gái 
^ ? , 14 M 3 ^ Cem 3 , - , »* * NEN | 
ig tpgevHlag Aéyaw xal dg 10 éEzc tlümctw» ovx Qxvtt, ov1Óv C 
5. Gxcspw P. 


adesse ipsi antistites multos, lesitimos talium iudices. iret, quaestionem 
institueret, ageret quod vellet: imperatorem enim in eiusmodi negotia 
non: se ingerere, satis habentem alibi quod curet, plurimisque tam tumul- 
tuosis quam necessariis publicae administrationis officiis districtum. his 
renuntiatis patriarcha agnovit tandem quid princeps, quantumlibet dissi- 
mulans, cuperet. ac certus non reluctari ( vanam enim et stultam contra 
intellectam imperatoris voluntatem contentionem fore) ad cedendum pa- 
triarchatu se accinxit. 

21. Mensis inierat September, et agebatur venerandae crucis fe- 
stum, quod exaltationem appellamus. in ea sacris ultimum vestibus in- 
dutus, sicque celebrata crucis exaltatione, sacraque diei eius liturgia rite 
functus, vespere sub crepusculum recedit, et in suas, quas sibi ad ma- 
re in Menganis extruxerat, cellulas sese recipiens quiete illic deinceps 
vivere constituit. at diluculo posterae diei audita re imperator statim 
adfuit, una cum senatu et episcopis universoque cleri corpore, ac dole- 
re se simulans orat ut revertatur, et coacturum se minatur, nisi precibus 
annuat; denique nibil ad omnem veri studii voluntatisque significationem 
sibi facit reliqui, quo minus ex animo cupere procurareque velle putare- 
tur reditum eius ad thronum.. ad ea Germanus cum Cretensi, ut dicitur, 
cretizans, et in simulatione ignorandi mentem intimam principis guaviter 
persistens, plurimas se benignitati eius tantae et agere iam et deinceps 
semper habiturum. referreque haud cunctaturum, ubi posset, gratias re- 


900 GEORGII PACHYMERIS 


» 5 , 
0* eivou yog xavegyaouéyov xol &oOtvile, x«l ngog 10. dióvou 
xoi n&gulvnot- 09 tj; KovovaviwovnóAeog. 990vov xal av 
acpuérog Zyovi , 1v xol déyeoOui üvrn&iov xal (laciéan xol voUg 
, » - LIE B ' D ^ , 2 
nugórrag &gytegetc , Gu exflaAov xol Qexvoc 10 yodpqun. unóé 
^ » - M UM » , M / LP 
y&Q &v voU AomoU x&v & vt Ovuotn vij» ngoovaotav Aoufuvct, 5 
xüv «vróc &vayxélot 0 jag.eUg.  vóre vOryauoUv 0 xoatüv Lyav 
iy yeooi quvegag 0 ày Gd éflosAevo, vo? uev ojvv xol né 
mpocavayxóluy üvijxe, Oynua duxvig unanórrog, 10 0. &ydÀ- 
- - " - à - , 
Aur GAXog xolTquüv Zotivo. — xai và ngOc:« uiv TÀ ÓoxoUvré 
oí negl nàvQuigyov éxeivoy 0070, TQ ovuflovAor &Ero00904 éx. 10 
- -. - 5 
àAÀo ngooigoouévo nusoüv và 7g «0100 nagortiocc* dre 
bL ; € .« 
xcl 10 zoxégo iytw» oUx0v xol youqev mngoosquAoviutéiro y. Ov 
éxelyog , eig Aéyevon, mgüog viv &ÀAev véov. Kwvoraviivov 
ngocenévqju&t. v O£ uueilov elyos v0U elg nazéga verá at vi 
véo Kwovovoyvivo xoi faciet; và yàg negl vovtov. nÀauxdüg ci- 15 
- » - ^ - er 
név, &ra5e ulv l'eguavüg ngGvog vd Buoiet zagitóusvog , oiog 
, ^ L * » , € H^ : 
éxdlvog vv ngüg vo)g ügxovvag Jigontuv, vntQuntOéSavo dé 


2. vo) deerat. 


spondit: caeterum senio se et infirmitate fractum, indeque imparem oneri 
tantae administrationis, ad libentissime dandam rite conceptam cessionem 
Constantinopolitanae sedis promptum. paratumque: esse, eamque ut acci- 
perent rogare imperatorem et praesentes episcopos. simul ea. dicens 
scriptam cessionis formulam porrexit, graviter edicens me sperarebt ac- 
quieturum se omnino, aut quidquid contingeret, remissurum de proposito, 
aut iterum admissurum patriarchalis ecclesiae regimen; vel si Augustus 
sese ad id adigere conaretur. tunc imperator habens iam in manibus 
quod votis tacitis optarat, partes tamen semel susceptas agere perseve- 
ravit, contendens, citra tamen imperium. ac vim, ne in recusandi con- 
silio perstaret, cunctisque gestibus ac modis personam aegre ferentis ex- 
primens, ac cum diu nihil proficeret, quasi victus, ad propositum certe 
profitendum verissimum descendens semper eius eximie impenseque hono- 
randi, quod exequi coepit ante omnia benevolentissime roganda Germani 
sententia circa electionem successoris eius, plane prae se ferendo (et eo 
videlicet ipso delinire satagendo, si qua ei superesset in ipsum offensi 
penetrata forsitan Augusti arcana voluntate, cuius esset respectu ad ab- 
dicationem coactus) plane, inquam , declarando se omnino velle plenum 
ei arbitrium servari circa delectum novi patriarchae. addidit. quinetiam 
se patris deinceps loco ipsum habere decrevisse, celebravitque istum. ho- 
norem scriptis ei ambitiose literis tali titulo, quem splendidiorem faciebat 
attributum, ut ferebatur, a Germano primo omnium imperatori gloriosum 
cognomen novi Constantini: quid enim maius. videri poterat quam in pa- 
tris affectum et auctoritatem a novo Constantino suscipi? nec omittam 
qualicunque occasione de ista nomenclatione explicare aliquid distinctius. 
eius inventor quidem et primus artifex Germanus fuit, sua quadam in id 
excogitandum provectus innata indole obsequiosissime gratificandi regnan- 
tibus. excepit autem imperator non ut elogium temere. delatum ; sed ut 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 301 


x«i Bacilsóg Gc o); ánAoc ovufrroc, 4AL' Uri nocé vgmó9«ey P 208 
Ktvovavrivog nag& nezépov, (c Oye, djxove. 0i 06 IMa- 
vovij AÀéyovow* 0 zal dAn9uvoTgov oluor Quà T0. map av1ó 
b] - ^ , ^ - ?t. - , , 
vooqoífBlaouo icagi9ui;cov và uérga và ToU fiov, Tig xÀAnctuoc 
5TÉ qmi xol Tocncovvuov. 0 07 xaí rivug PaqaALev iovOvrac 
Tu)c yoóvovc ic Qexaenzá* a0 69 IoXatolóyoc IMiyozA ovoryeia 
' M ^ A] , -— 
iC qépe. /— npooxelusvov 02. 10 IMavovzA vóv dixocorvétagvov aic 
Baocikslag yoüvov dOrAccev vrexgvc. — zóte yoUr xal ntgl Tic B 
xav &xeivov z9ooxonoUvroc ngovoíac xaí ye ovx oAiya ngogtznay- 
10 yeAAop£yov ,. *Uweveu J«óc vóy elg 10. noiatyev. oirágxr, noc 
02:xal avvezuAmwevat ot TOv iegüv uegipyüv. v0. 0^. eic naséga 
4, ^ ^ ^ i v n a^ am * 
ver dut T0. Baciket uéra uiv. xol &ALcc otuvov^ nÀzv 0v xoi 
Seóg tig vio9solav. npootinslóflezo ,. 1íc ixavüc elg novéga xc- 
- , ^'^ - ' , » E] ^ 
x)ij0Ooi zovtQ , £i 7 0v éxeivoc uév povog &&ov elc azv émgo- 

J ^ ^ , - E] , , * 
15mea» xQuét ; 70 uévrot ye 1€)v &voyzaitv z90u159tvt09al Tt xoi C 
zgovotv mtguvtóv &AÀAoc xel ovx &vayxaiov voig xal vÓv Tog 
vtogGovG vÓv xogüxcv rQéqpovza iyovot. — nÀijv GÀÀ xal 7 du) 

15.ante róv omisi piv. 


id in quo perspici gauderet quam sibi non vanum omen fuisset domestici 
veteris cuiusdam augurii, quo se, ut aiebat, recerdabatur Constantinum 
a parentibus vocitari puerulum solitam, sunt tamen qui non Constanti- 
num sed Manuélem appellatum in infantia Michaélem Palaeologum prodi- 
derint. id quod equidem puto verius, quod sic eventu perpetratum ap- 
pareat auspicium e numero literarum eius nominis ductum ad praedesti- 
natum ipsius imperio temporis spatium indicandum. nam is numerus tunc 
tantum cum numero annorum quibus imperavit convenit, cum non sola 
veri eius nominis sed praeterea cognominis istius elementa in unam conu- 
flata summam fuerint. nam inde deceptos quosdam novimus, qui regna- 
turum hunc principem annis dumtaxat septemdecim autumaverant, eo quod 
nomen hoc Michaél Palaeologus totidem constet literis, non animadver- 
tentes adiungendum huic fuisse cognomentum Manuélis, cuius elementis 
ad priora septemdecim additis numerus absolvetur quatuor et viginti, quot 
annis fuisse illum imperaturum eventa demonstrarunt, tunc igitur cum 
praeterea imperator eifunderetur in omnem significationem liberalis bene- 
volentiae, ultro pollicendo census annuos proventusque copiosos, ad ea 
simul omnia Germanus respondit in hunc modum. **quod primum defers, 
ut successorem meum nominem, minime id opus est: providebit ecclesiae 
suae deus idoneum pastorem, et ei propitius adiutor auctorque aderit in 
sacris eius arduae functionis curis. «eligi deinde assumique me in patrem 
imperatoris magnam equidem rem et summae dignationis honorem esse 
iudico: verum eius quem deus adoptare in filium est dignatus, quis homo 
se talem ferat ut recte vocari pater possit, nisi quem ipse deus, et qui- 
dem solus nec hümani praeventus praerogativa suffragii, dignum iudica- 
verit cui gubernandam committat ecclesiam ? quod iam attinet ad oblatam 
mihi necessarii provisionem victus, minus eam duco necessariam, eum 
utique nutritium habentibus qui pascit pulios corvorum. caeterum et mea 


302 GEORGII. PACHYMERIS 


ixgolo" (iAov 0! viv ZAOgtavoínol), «àv uv Gpyiota 
nÀovr0Uga, Lye TQéptw xol Guo , cvvápa xol S50 yogryovv- 
vi". rabo uiv otv vóve 0 l'eguavüc éni nüct volg mgoffAn9etot 
nagnizovuevog CAeyév.. dv 0^ Qv G.eyev éavrod vj; Z4Ogiavovnó- 
D Aa émxmovyOérra uiv! av?Tr0v mag a)r00 0 QOvtWubg P)xtivov5 
BaghaOu dv ov» Buolhuog, 0g nopóc uiv và elg mvevpoxiuxiv 
P 204 zoAmsiay xol Ma» Gushüc eyev, | (99) dALoc 0€ quióxoopoc 
Qv Vnnoig éygijvo , core 0^ re xal OnAorg ,' xol zrgooeguAoviueito 
óuócs volg zo0Leuloig ycQUv. «uir! ügn xol Gürvroc uiv voU 
Oelov 2v xavayroost ravra. noücvov ovveywoloxszo* dovcgov 0210 
xol üAlov ngoorQifévvov. aàtQ) xovmyognu&vav , c00 yéoovvoc 
ueralAaEavrog, inel elg xolow. xoAosuevog enl. noMaio djuépouc 
B róv énlAnnzov onexplvero c ngoonoiiodor u02v Uv 409^ e- 
vóv éü£vos , 3éÀoc oqlovaro vv ànÓ Tc ovvódov xaOulpscu. 
xoi ebQUc uc9" quégag ó éxovüg Oijdev iuggov, xol 0 pmó8 meg 15 
éovzot slddc 0. vv noiolr xoà Ort máoyor, mel. (v. éxelvq Aóyoc 
ov0elg Óievelvezo , xoà óv B'aciléu Janagüg z5lov éqéivat ot yolj- 
cui 1j] t5. xalorguryynuv wc op v' üvrt ópóct Toic 2y9goíc 
iévou xol cvyvà và ixivmy iorüv vgómocuw. v0 Ó" dg 5v vov 


' 4f Li 
ecclesia" (Adrianopolitanam designabat) **illi quem ei domestica mihi ne- 
cessitudine obnoxiam antistitem praefeci, eas copias suppeditat quae ad 
nos aeque ambos alendos abunde sint." talis tunc Germani fuit oratio, 
quae ipsi obtulerat imperator generose recusantis, fuit autem is quem 
dixit a se sui loco praepositum ecclesiae Adrianopolitanae, ipsius ex 
fratre vel sorore nepos Barlaam, alio nomine Basilius dictus, eorum quae 
ad religionem et sacram disciplinam pertinebant admodum. negligens. 

. (22) caeterum decori cultus studiosus equis utebatur, interdum et armis; 
in quo etiam ambitiose generositatem ostentare amabat, cominus congre- 
diens cum hostibus. et haec quidem iam tum patruo vivente , parvipen- 
dens eius utcunque contrarium vel iudicium vel exemplum, palam. acti- 
tare cum cerneretur, impune tulit, veniam iuvenili levitati gravis et gra- 
tiosi senis conciliante. verecundia. postea tamen, 'cum aliorum quoque - 
impactorum ipsi criminum invidiosis accusationibus premeretur, sene iam 
defuncto citatus ad dicendam «causam, multis diebus simulata insania et 
per eam secura ignorantia molitionum quae in ipsum struebantur, iudi- 
cium eludere conatus nequidquam est, synodo nihilominus | depositionem 
eius rite decernente; quae res illi simulationem excussit. - nam ille prius 
scilicet impos mentis,'nec aut sciens quid in se pararetur aut quid age- 
ret quidve pateretur, ut videri volebat, pensi habens, coepit repente sa- 
pere, et imperatorem adiens oravit, sineret se obsequi naturae propria. 
ipsum indole. in rem bellicam trahenti ; auctoraret ergo sese aliqua mili- 
tari praefectura, qua ipsi praedito, ut dudum optaverat, liceret laces- 
sere manu hostes et de iis fusis caesisque crebra statuere tropaea. id 
quod imperatori audienti gravem et ad extremum supplicanti exitiosam 
suspicionem movit. nam reputans Augustus haec loquentem facile quae 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 303 


, 
Bacikéog &zovaavroc eic $noylay 2xelvo xaxiovgv, eiva xol xiv- C 
Óvvov.  ov»vogcag yàg 6 xgarOv (Og 0 cuUrG AÓyov ÓvvaTOc: 
&osivua xoi z9üSoa (17 v& yàg riAexlo xol vÓ v0U owuoTOC lozvgoy 
75e g ot "b 
. c x X € 7 c 
za TQicOY 7, 7t:9i TGUTO zt£iQU Tu017Y 2jyeio 9e vT|v vrowilav edy- 
5AÀov) xai y^ éntÀnuu£vrog &üvéostoc o?y onéo T&v uüAAov xaT - 
up ( $nég Jew 
1 ? 1 3 € 4 . 25 e - * , 
xiivoy 6ÀÀAà xcd^ qutv utr! Exelytoy v( &noÓpürot xol utkety- 
cs 1006 xol duxmo&Serut, y quAmzoig üéG1u0v zaTOO7(Y £r OG 
, t r 1/0; 
) 0 q94cac quoi za9^ zudv ixiiléong à xurà vOv iy9oív 
?j ] / 4 
imqyys(aro. | ira vijg negl éxelvov qgovtidog üveio9at 94ov, 
107zt006z&cotst T() TivzavóÓvAm, OrQroQ yr 0vrt noóg TüUTG , dzG- 
0 t tl ) 0 1 t 3 
, H , »« "2 EI , $. i» 
(yóvri zt906-[Nizouav avzov vt zal ovv avvO DovAyagov xoi av- 
h 0 
t - - " , - ^ 
vürv üvra, iy nowic vot Gaod0p&vot, "Tiovího», noo TOU dg 310 
? t ? 3 
, - - - - | - 
x&crgov tiocyaytv &uqu ortozoot TOY 0pOaAuQOy», 0 07 xoi R 
/ pu», "T 
yéyove uexà vara. 

15 23....'O- uérrov. fnoieog v0» l'eguuvóv &zooxtvaouutvoc p 205 
mepi mavQiA yov Ovveoxónti v0ic ieoeUGtv, (c poj0ev elüog Oz O«v, 
ot0* fromuov yov ov zol iy xagoía ngovzavegáAsvo. — oic yov 
oUx iv émi0TÓOG TÓÀ TOUTOY,  TOUTOIQ ÜmzOÀGlOG Aoyibotérorc 
ZvOev uév voUtoy ivOty Q^ ixdüvov oi 156 xagólag óaéypaqov Ào- 


8. uij 05 9 94on? 


minabafür acturum, utique cui nec flos aetatis nec robur lacertorum 
nec, quod caput erat, usus iam aliquis ausorum istiusmodi deesset, in 
eam ex suspicione fixam opinionem transiit, timendum omnino ne, si ei 
quod vellet agendi liberum otium daretur, aut transfugiens ad hostes aut 
in factionem aliquam reipublicae infensam sese addens istum inquietum 
animum et gladiatorias vires ad patriae perniciem. conferret, machinare- 
turque et attentaret periculose multa contra quietem publicam. ' constrin- 
gendum igitur praecipitis ingenii hominem putavit, et illo carceri man- 
dando praevertendum , ut aiebat, ne nostro damno perficeret quod in ho- 
stium exitium sese dixisset meditari. postea vero defunsi semel cupiens 
ancipiti cura in tuto detinendi reum ditficilis custodiae, 'Tzycandylae cui- 
dam, imyigro et talibus obsequiis idoneo ministro, mandavit ut hunc si- 
mul cum 'Tzuila Bulgaro, et ipso transfugii suspecto, Nicaeam abductum, 
ambos priusquam illic in castrum conderet, oculis privaret; id quod postea 
est factum. ^^i L 

. 923. Hoc porro tempore imperator, amoto e sede Germano, idoneum 
qui patriarchali throno imponeretur inquirebat unacum episcopis, egregie 
dissimulans quid in votis haberet, nec ulla significatione prodeus paratum 
sibi designatumque unum menti obversari, quem praelatum .omnibus im- 
pense cuperet., quotquot ergo antistitum. simplicioribus arcanus erat sen- 
sus principis ignotus , ab. iis sane, utpote rem aestimantibus e superficie, 
et quam relinqueret ipsis integram evehendi quem mallent libertatem vere 
se habere arbitrantibus, alius aliusque pro cuiusque animo tacitis cogita- 
tionibus ad. eum honorem designabatur. at perspicacioribus aliis, quos 


304 GEORGII PACHYMERIS 


yuouol. — 000i 0d xol eig voUr iflanvov ToU xouzotivrog xal xovrv- 

p oróyovv vOv ivvoidv, Pwtvong tig xol wóvog £Ó0xet 0 tig viv 
ngocracíay inwiduoc 6 xol 9uuronc ví faci. — xomdg yovv 
ovyóiuoxepáuevor zó» D'aAgotov "Iaot)p éyzqitorro, &vógt, zvev- 
pocvuxóv. v€ xol &yadóy , &nAoixóv xoi cv1j95 vo0c ToÓzove , qé-5 
govra d£-zwa xol x vv üvaxvógov , nd yvvowxi avtov v) vic 
uoxagíuidoc Qeanolrnc Elgrvge ovvevórzezo xÀqoqo xal xav? àvu- 

€ yvaorac é&vngoéru , xai QevOsglag ixavà Oelyuuza, — Jyána 0d 
xal v0 Twv tig xydQac ntoóvr» ueradidOvot voi; AAAoig, 00C 
xxi oqoÀdc &noquüvacÓw. , «c &AÀOL 07 oi xu9^ zuüg xÓ10 
yhiozoeveaOut, T0 dà Eévov Ore xal 15; uovojuri) noltreio, évoa- 
qevitov ev paAuqtoic ,. 2v dygunvicig , àv vuostiong, iv bÓgo- 
nocoíeic, Or" (Qu, iy ngaórqvt xol duxotooívy xol 79e xoroti 
xal &nAórgut xoi ovyóloc üxaroyvooto Owyoyj, ot vijc xo" 

D dv9gonov &grvijc guéAe , v0U xol ngotvzvyeiv swl xol rrgooztv- 15 
Eac9ut xal và qux oviAaAioct xol utidigcr xol OuysD vat 
z90c yélora, d nov dy9q magá vwog xav' üveciv 3j xol 
ngáy9w sUyoagu, xol (ntAOeiv Goyovow Óvrauévoig ,' xal Ugretv 
$nig &AÀov, xol &flguic rounétaig civ Ouxqpógoig oivorg ve xod 
TQaynuoci TOUG zoÀÀoUg éozikv, xal uüAAov Ocoig 0 Blog &zto- 90 

E oc «al üándAopwvog xol vij xav? abroUc Gvadoy5c tyonbov.  voU 


18. óvvoyusvog? " 


non laterent imperatoris intimi affectus, unus et solus ad istam praefectu- 
ram aptus scilicet videbatur, quem praerogativa gratiae principis tacito- 
rumque in id votorum commendaret, consilio igitur inter se habito con- 
cordibus calculis Iosephum .Galesii praefectum elegerunt, virum spiritua- : 
lem et bonum, simplicem natura facilemque moribus, nonnihil in usu vi- 
tae e palatina elegantia trahentem.. nam uxorem habens in familia prin- 
cipis feminae vixerat, adscriptus olim clero domestico dominae lrenes 
piae memoriae, ibi ministrans in ordine lectorum; vnde liberalis fiduciae, 
qualis. esse in aulis educatorum solet, multa in eius sermone ac conver- 
sandi forma vestigia extabant. communicare quinetiam largiendo aliis ex 
in eius manus incidentibus, quaecunque secure ostenderentur, sic amabat, 
ut fere alii, quos novimus, talia recondunt et sibi avare servant. his eius 
moribus inopinatum admiscebatur quiddam, quod videlicet homo ex animo 
amplecti prae se ferens sanctimoniam monasticam in psalmodiis, in vigi- 
liis, in ieiuniis frequenter, in potu abstemio, quando erat opus, in man- 
suetudine, in iustitia, in benigno animo et simplicitate, uno verbo in ir- 
reprehensibili conversatione, non tamen neglipebat humanitatem consuetu- 
dinis urbanae, frontem laetam exhibens occursibus, obvios complectens, 
blando sermone: detinens, non renidens modo sed et in risum se effun- 
dens,.si quid facete a quoquam forte diceretur aut lepide fieret ad gra- 
tiam, idem mon ignorare artem insinuandi se ad principes, ab his pro 





DE MICHAELE PALAEOLOGO .L. IV. 305 


yovv roi)rov xcradetouévov Tijv wiqov, 0 Boos) dc na- 
TOLUQYT)Y T0UTO0Y ngoftiAAezat , pavóc Zwigogoguüvog &ixo811; 
E , T" , y , dw Hv f c n 

0ydor vijc Üexutnc émivepajoeog voU eos &rovc, Exaroufieuo- 
voc dé vov vio zegovovgdtic cic &gyetQéag vevéAeo TOL. — ntl dé 

* ^ - !, n c ^ 

5 ye 17v yupozovíav xol TowU10v 1i yivezut. (24) 0 yàp ILwa- P 206 
xüc uovayóc nagà leguavoU Trjv xsgorov(a» Otzóuevoc "Hoa- 
yr - ^ [2] , y 2 J s 0? l , , 
xldoc vác xarà Ogóxnv 5» dgymrolumv, q 07) xol mgovotuóv 
- M € 
dorw ix naÀcwU Ouxciovuéro ix BvLaviiov , wg &véxa9ev vc- 
Aobvrog $n0 v7» Hodzhtuo», vÓ» navQgutgymv xegorovéüv. | ànt- 
10200070170 yoUv T5» ün^ )xvov ytugovoviay 0 "ooo5gq. — xol ó 
xgarüv cogóv vt 71010» éxeiyov 1óT& ztgoGxaletvat nQóc TÓ Qvá- 
xropu, àv TQ) xav. Oxeiva va Aerovgyrcovra. xol à5 éxtivog B 
piv $nà n01Ad i090 12» Aerovoyíay enAjoov, 0 0£ ye IMirvis- 
vuc l'oyóguoc àx nokoiU qégov v7» z&govov(av zugovovety 1Óy 
15 nazQukgynv 2xXyevoa. 
— -— , 

"OXov yojv voU uvóc ixelvov Ó facis, ind oix $v 
àxslvg Tijg v0U Gqogiouot Àvctgc ngovgytuirsgov, iíÓov T 
zmuTQiÁgym xougóv c)v volg GoyisgeUo: OxéínirtoOOL mg üv xoi 

, - 
xarà TgÓzov yíryvou, mgoleugávov a)r0g éxáctzc Oi ToU 
4, doyitQta? 


aliis petendi, non refugere ad delicatas mensas, cum vinis varii generis 
et bellariis, multos etiam vulgaris sortis adhibere, praesertim quibus ratio 
victus in arto esset nec per se habentibus nec parare aliunde gnaris ideo- 
que indigentibus hospitali benignitate amicorum. hunc talem iusto suffra- 
£iorum comprobatum numero ad patriarchatum imperator evexit, mensis 
Decembris die octava supra vigesimam, ladictionis decimae, anni 6775. 
mox kalendis Ianuariis ordinationem idem episcopalem. rite. accepit; circa 
quam ceremoniam tale quiddam contigit. (24) Pinacas monachus, qui 
ordinationem a Germano acceperat, Heracleae 'lhraciae archiepiscopyus 
erat, et ei ut tali competebat ex antiquo ius consecrandi Constantino- 
politani patriarchae, inde ducta ratione privilegii, quod urbs Byzantina 
primis ecclesiae temporibus sedi Heracleensifuisset subdita. nolebat autem 
losephus impositionem manuum ab isto accipere. huius expediendi nodi 
rationem opportunam excogitavit imperator: Pinacam videlicet in aedes 
imperatorias accitum palatinis sacris praeficit, missae illic sacrificium so- 
lemni ritu peracturum; quem ille honorem quaestu ingenti coniunctum 
propter ditissima stipendia eiusmodi fungenti officio decreta dum libenter 
accipiens ibi celebrat, Mitylenensis Gregorius, adversus cuius ordinatio- 
nem utpote antiquam nulla erat exceptio, eligitur ad ordinandum pa- 
triarcham. : 

"Totum porro reliquum Tanuarium mensem imperator, cui nihil erat 
magis optatum quam solutionem anathematis, cui subiacebat, rite ac 
modo nulli calumniae obnoxio consequi , concessit novo patriarchae ut 
per otium cum caeteris episcopis consideraret quanam illa posset ratione 
optima confici, interim, quod ad se attineret, nulla die omittens studio- 

Georgius Pachymeres I. 20 


306 GEORGII PACHYMERIS 


C návi* xnMgjootv Qadíac, n«gl ccv 0 navouioync ixcivov 7/ztov, 
&Uo0a, noitiy và vijc Àvat0c. — c vo00Ut0Y yàg TÓ6tc airov AC 
yovroc ?jxovev , dote xol dr) ógusuOv. teuztopévov éxaovayoU 156 
1àv "Poualov $nugavilog ngooérariev oxidg 7 vüg vob na- 
vQiégyov yoagüg àvrl mgoovayudtov iov Ó£yso9au vo)g in'5 
&Eovolac, ngocontovuérov xol xoAácsv Toig wu) xoà TO 
UGurerayuépya, nig Orov üv xal ygéwor, cvslécovouv. — jvoiie 

D uévvos xol qvAaxác xal n0AAo0g vy DyxexAewuévav tero qóv 
ó:ouv», xarad(xovc ovunaSelac z5íaosv, PSngiuévovg üvexa- 
Aécaro, xal oig ànty9 c siye udxelvoic Eso to, voU navQitg- 10 

P 207 yov utoireVo»voc. (95) inéovo yolv 9j uzvóc Zuvowivog 9ev- 
véga , xaJ? fv xal 7j éxMgo(a Uys. vi» tic ónanavrg éogrív. 
xol 0 narQuioy9c ovvápa nüci GoyieQeUow. 0n0 noÀAQ vá) vív 
Aeunzádov qoi xol Cuvoic 13; éogv3j roénovow , c 0 xol zoíic 
$anig facikéog ngóc 9:üv ixeveluug , eg £e xol negupavdg may- 15 
yvytvoGc, T7v iegàv A«rovoy(ay énueÀet. — xol m c dvvoro 

B záca, ToU fjaciéwoc iv Baoiluxotg tovauévov Óopgvqoolorc avy- 
du cvyxhytQ mzüoy xci molte, voig yloie ngoctyyiLe. du- 
gloic, vÀv &gyeoécy ydov zo fBjuezoc torouévav. — &no9£us- 
vog ovv Tv éml vÓjg xtQoAZG xaÀénigav, dxoÀvqq Tj x:Q0jj 20 
ngoonínttt 9: xal zmooi ngomyovuévog voU navQu&Qyov, xal 
ui9? 6i 9eouijc vijc noo9éotog viv ovyyuonor uel, 0uoko- 


sissime cunctà exequi, quae vel necessaria vel opportuna praeparando 
negotio suggereret Patriarcha, cuius preces omnes ac signa voluntatis 
promptissima quidvis largiendi facilitate statim explebat, adeo libenter 
ilum, quidquid ad se referret, audiens continuoque indulgens, ut etiam 
missis quoquoversum edictis per omnes imperii terras sanxerit, ut literae 
patriarchae perscriptaeque voluntates quocunque missae a cunctis locorum 
magistratibus sic exciperentur et executioni mandarentur, tanquam si quae 
lis indicabantur, qualiacunque forent, ipse imperator iussisset, minis 
etiam poenarum gravium adscriptis in eos qui secus fecissent. aperuit 
quinetiam custodias publicas, et multos illic detentorum vinculis solvit; - 
damnatis quoque gratiam indulsit supplicii decreti, exules revocavit, et 
quibus erat iratus condonavit offensas, intercedente patriarcha. (25) ad- 
fuit tandem decreta imperatoris absolutioni dies, secunda mensis F'ebrua- 
rii, qua ecclesia celebrat festum Hypapantes; et patriarcha cum omnibus 
episcopis ad multam lampadum lucem hymnis decantandis solemnitati con- 
sentaneis, imperatore quoque suas deo preces suppliciter offerente, splen-. 
dide, ut ritus et mos legitimus poscebat, nocte pervigilata, sacram li- 
turgiam celebravit, quae ut peracta tota est, imperator, qui eatenus. 
seorsum steterat, stipante regio satellitio, una cum universo senatu et 
civium corpore, procedens admovit se sacris valvis, episcopis intra septum 
altaris stantibus. ibi ille abiecto capitis tegmine, nudo vertice, coram 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 307 


yv uryologovoc v0 vÓhumuc. xol 07 mw Pgove suptvov 
voU faciéuc, ó notgiipyre xovq» àvà yttpuc Lyov (meo 7 C 
ovyydigroic eveyéygomvo , Ou&uov. xol Qnvüc 10 nizuucigua 24- 
yov 70 ini rQ vo) facuüog nodi Ó5ia07  Iodvvy , ovveyciga 
5 100v TÓ oróuoTt, xol àn' avrüv GÀÀAog xol uer? )eivov fregoc 
xal xa9i5zc oi mávrtcg, Q ip' £xdorQ- mooozínrovrog xal viv 
cvyyconow olrovufrov, éixdüvo: xa9^ fra Óv xyügrmv Uyovisg 
&và ydQGc, vv atrüv TQ zaTQu4Qyy GvvtyOQovr TQÓnOY , z0A- 
Adv yeouévov Qavgéwuv, xal uüAAov vüv ix vij ovyxliyvov, ngóc D 
102Eémoiwv. — xal flog &vacvüc xal roíqov itgoU ueza0ydv, xal 
«ic elxüc npoaxvvioac xol ovvraSánevoc, Gyopot zgàc và Gvéxroga. 
enéraze 0? xal v4) Dystkhnguíro xarà v0 vd» Nunukrov vig 
ZoxiBétrc qgosgiov "oIoóvyy sic 19oqfjc olxovoulay xoi tvüvuá- 
TOV 7à ixová , moAvoQOv ixcvov ovyvüxig xol oig áYayxakoi 
15xa9^ éxdotzv oy:dOv quXogpovotuevoc. 
"Evieb9&v xol ngüc zv ÓuEoyoyn» vOv xowdáv onovcióre- 
gov toénevat, (96) xol in&h nálw üvoidalvaw douv và üv- P 908 
cix&, ToU Orozórov lMiyoazA 6E üv9gunov ysyovóroc, xai züv 
piv Nunqogov ànl 77 i0(o Ggyij xavaAehyavroc ,. 7G 0£ ys vó9 
20 To&vvy yoouv odx 0Myry duxveveunxózog idiay, xai 0 uev Nuxg- 


6. à abundare videtur. 10. Qv govc? 


deo procidens, ad pedes ante omnia se abiicit patriarchae et quam ar- 
dentissima supplicatione veniam poscit, confitens magna voce scelus suum. 
tunc patriarcha , humi sic prostrato imperatore, chartam quam in mani- 
bus habebat et in ea scriptam formulam absolutionis legens, et distincte 
pronuntians facinus iniquum in filium imperatoris, videlicet Ioannem, at- 
tentatum, illud imperatori clara voce condonavit, post hunc eandem pa- 
riter formulam recitavit alius episcopus, inde alius, et sic ordine universi 
legentes e scripto, coram unoquoque ipsorum vicissim se prosternente 
Augusto et veniam enixe postulante, cunctis, sicut patriarcha fecerat, 
condonantibus: multis inter haec lacrimantibus, praesertim e senatu, ac 
dei pacem exorantibus. tandem surgens princeps sacro impertitus epulo 
est, sub quod debita rite adoratione perfunctus, salutato denique coetu, 
in palatium recessit, decrevit autem incluso apud Nicetiatas in arce Da- 
cibyzae Ioanni pensiones in victum vestitumque copiosas, solicite dein- 
ceps eum curans, multis subinde, qui eum necessariis large suppeditan- 
dis consolarentur, et sibi carum esse verbis rebusque quam officiosissime 
testarentur, missitatis. 

Hinc iam solutiorem animum ad reipublicae procurationem studiosius 
vertit. (26) tumere deinde rursus et tumultum minari Occidui tractus 
res coeperunt, despota Michaéle mortuo. is principatum quidem suum 
legitimo transmisit successori Nicephoro filio, fratri autem eius notho 
loanni non parvam regionem propriam excepit, qua is sibi peculiari frue- 


308 GEORGH PACHYMERIS 


, 31 44 AY 4d - € H , RR 4 
qgoc 7yána xuréyov và tavroU, 0 dà "Iocvwuc xol ónig TÓ 
loxouuévo idv woéyevo xal zv vo) GÓtAqoU &nooyóutvog vóiv 
€ , , , ^ , , ^ 

B $uerégov mQoonmiérO, OxvÀAeUQY YÓ 70001Uy0V, 7:0ÀAuQ uv 
5 ^ € ' LN ,? J A » ^ 
àxeivov 6 f&acile0g uetiévat ovx. éQoxluole 9eguovgyóv Ovro xoi 
véov doti &wéusvoy , Ov dorvgc Ó' vaiOdv xol xarà xij0oc 5 

, - ^ c ^ - M [uU ^ 
onívóscOou moÀÀQ xgsizvov Jytivo ToU moAlsutiv.  09t» xci 
notofieloug udy v0 oxMjoóv. ixeivov uaAácot xal avJaÓtc, ind 
I 
0? éxsivog xal agalav yápov Frgeqe Qvyavégu, éfovAevo Oi xx- 
; c 
C Jovc fifleuDoaoSu: vi» sonvgy. — dj» yàg xol &AXo6 0 "Toávrnc 
dg«oz5ongc, qc xol Tj vüv énirroevuárov vayvvrti oU» 17) ntgl 10 
- , 
vá uéguc ovvéctt xol Mav àguavovoytiv, xai eig ücoc v0v Qcono- 
vzv n0ÀAdxic Ar(9 ic, ui] nog xol udvüv inzütvóutvoc naga 
, ^ - ^ J b] J LÀ * 
xgovocuro xal Tjj vig vxme &ÓoE(m ntgifaket» Ovyu3eir. — du 
- c - - ^ 
vaUr« xal oztvcag 0 (jaciksbg Aa» coquüc 1e xol &oqaJ46 vv 
? , , » "t$ ^ , -2 , 
àxslyov ngoxavéláufavev evvouuv , xàl vv Juyavéga v0) Iocv- 15 
p vov zQ àvtuj ai109 xal vig 10 7c IMág9uc 4v0govixo , n&u- 
- 1 , 
vag xoci o)v oOx 0Myy vius; dyaycv , elg yuov ididov, üvoud- 
D * , - Y 
Cv 2E áEuou ttv vóy yaudgóv. uéyav xovoovatAov, TO» Óé nev- 
, ^ 
S«güv "Iodvvqv oeflaovo«gázoga. — xol vQ uév Twárvr éonévócro 


retur. ac Nicephorus quidem contentus sua sorte quiete agebat. Ioannes 
vero inquieti vir ingenii, aestuans intra limites angustos et erumpere 
gestiens, fratris tamen ditione abstinebat, nostras sibi finitimas incursa- 
bat terras, agens ferensque quidquid occurreret. ea iniuria imperator 
cognita bello tamen adoriendum non putavit iuvenem praefervidum et no- 
vitate principatus proiectum ad audendum quidvis, tutius arbitratus in- 
sinuare se ipsi pacatis artibus, et affinitatis eum necessitudine conciliare 
sibi. quare ferocem eius animum legatione blande supplici deliniens, ho- 
minem ad pacem invitavit nuptiali foedere firmandam, filia, quam is ha- 
bebat nubilem, cuidam ex imperatoris consanguineis iungenda. erat hic . 
Ioaunes indole strenuus, manu promptus, ingenio praeceps, et quocun-. 
que incumberet, vehemens, ad haec usu praeditus rei militaris tanto , ut 
ne fratrem quidem suum tot successibus bellicis clarum despotam Ioan 
nem tuto cum eo committi posse imperator duceret, metuens Mart 
communem ancipitesque praeliorum casus, nec satis fidens, si bellar: 
invicem, nunquam eventurum ut aut vi aperta superatus aut fraude ci 
cumventus despota praeteritarum decora palmarum pudenda clade corru 
peret. haec pro sua prüdentia imperator reputans; provido securogde 
consilio praeoccupare ac devincire sibi periculosum adversarium decre 

et consecutus quod optarat videbatur, filia Ioannis istius, de qua dixi, 
splendido a se misso comitatu e paterna demo Constantinopolim deducta, 
collocanda 'larchaniotae Andronico Augusti nepoti e sorore Martha, 
quando generum pariter socerumque novis amplissimis imperatoriae aulae 
dignitatibus honestavit, nepotem quidem suum magnum conostaulum, 
Ioannem autem sebastocratorem creans. in hunc modum pax cum loanne. 
















DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 309 


did TaUTa , xolücov 1Ó uégoc àxelvov ,- &vaxmyàc o9 Tàc utxpüc 
tiyov rà TÀv "Pouaíov orgartvuara. 0) uz» Ó6 xol TOY Aoi- 

- jy J - 
nüv &nontqoovziixtt, àAÀAà noAoc 7v évOcv uev ix 9alácorc 10 E 
vavtixQ yowutvog, éx&itv Óà xarà yv ToufloAAoic ve xol TAAv- 

- 3 - 

Bpioig ngooenéycuy. — xol 10 vavtixóv.T;yev &vijo yevvatoc 0 Quiav- 
Souzvóc, nomrooroárQOQ uv eS üSlac, voU Óé ucyóAov Qovxóc 
"dáoxagi éEwpov Uvroc 7/01) xol jj otov v& ztoAéuoic 0vaazoldic9 ct 
xol uüycig T0 y5oac &véyov xol qv ixtlvov tZ &vanigoüv. P 209 

aj ^€ 25 ^ ^ ^ ' - et 
zal 6 uiv QuavOgunzvóc intqéoevo và ngoieies xol voic 0Aoic 

10?nioTdr&, 0i 0? in^ Pxtivg noAAol vs üvtec 401 u£yito: éc Xo- 
yayo)g xal vayuaTéQyac xal xopTzTGG xal vavagQyove érátTOVTO. 
€ ^ , ^ ^ ^ ' , ^ , 
0 yàg GT0Aoc noA?c xoi noALaig vavolv eEngrvevo , TG uérvvot ye 

- » ? , ^ c ^ ^ ^ 
vo)c üvópsg énAggov» vtavixol, TüGg 0pudc xoi Tüc zn go9vuloc 
Aagqvxrixob, oí &và vyv nóÓAw l'aouovAo: (ob àv 0 "Pouoioc 

15 Quyevétg &inoi) ex "Pouato yvvouxév. yevrr9évrec voic "Ivaxoic, B 
» - - , e^ M , 
&ÀÀo: T& nÀtoTo: ix T(v 2Íaxwvov, ovc xci Ti&zcovac naga- 

" , a » * - - - 
q9s(govrsg £Aeyov, oUvVc ix ve lMooéov xoi rÀv Óvoixdv utgOv, 
e ' ^ e i] ' , e ^ M , 

Gua ue» noAAo)g Gua Óé xol uayluovc, Guo yvvoisi xoi zéxvoic 
- 3 ^ 
tc KovoravitvoUnolw uevqzitev 0 xgatüv.  0«» 0" acvoic xol 
20 elg onyotviv vó&ww oi navrayódtv noocthowrtQg, cC & TiG eimtoL 
- T ^ / 34 / e^ A IAM Bias ^ 
vzüv dg 70 ngogJtv éAorut, ovc navrayoU TY xav Giyuovg C 

- € - 3 

qo9G» xaAovc v& xal nAsorovg ànérate» Ó xgarGv* ov yàg iv 


constituta, et quies ab hac quidem parte securitasque non exigua firmata 
Romanis est exercitibus, sed nec reliqua curare imperator negligebat, 
hinc quidem in mari strenue classe rem gerens, inde in continente non 
segnius terrestribus copiis TTriballos Illyriosque observans et admoto mali 
metu in officio continens. classi praeerat Philanthropenus, vir fortis, 
dignitate interim protostrator, caeterum magni ducis Lascaris, aevo iam 
effeti nec per aetatem fere decrepitam amplius apti curis laboribusque 
bellicis , in illo maximi honoris titulo successionem expectans, intereaque 
locum eius ac vices obiens. ac Philanthropenus quidem suprema erat 
potestate cunctis navalibus copiis praefectus, sub se autem habebat mul- 
tos et maximos titulis praefecturarum inferioribus insignes, tribunos, or- 
dinum ductores, comites , navarchos. classis quippe magna erat, ingenti 
constans numero navium plenarum flore pugnacis et avidae praedarum 
iuventutis. pars huius ex urbe Gasmuli, quos Romanus Digenes, hoc est 
duplici mixtos genere diceret, e Romanis mulieribus et viris Italis natos, 
alii plerique ex Laconibus (hos vulgus corrupte "Tzaconas vocat), quos 
uti ex Moreo, sic alios ex Occiduis partibus, multos bellicososque cum 
uxoribus et liberis Constantinopolim ad urbem frequentandam imperator 
transtulerat. aderant his abunde qui servirent ministeriis nauticis unde- 
cunque coacti, quos Proselontas vulgo vocant, quasi diceres navium in 
anteriora propulsores, valentissimi remiges, quos e cuncta circum ora 
maritima robustissimos et plurimos congregari curaverat Augustus , intel- 


310 GEORGII PACHYMERIS 


àoqoAdg xcriyav viv nóhw Toc Popalovg, «c a):üg 5Asye, 
D 4j 10 nüv 9olaccoxgarovvzac. (297) và» yàg xaxà yüv óc- 
ozórgc Iodvvqc &&nyotusvog noAAoDc xol ueyóAovg eiyev og a$- 
v orgavmyovc, 3*0 Óà orgaruoruxv y üAlaylowc, (c avrol 
qais» üy oi inl vv vaynruvy xowokoyotusvor, ndovor ovyi- 5 
crovi0. v yàg x0 llogAoyovixóv moÀó v& xal ufyiwzov, dv 
?^ RE AAutuvov nÀdoro»v xol à tig nóAsuo» &yoJóv, oUg xoi 
Mzoo9uirag Ó xowüg snor Aóyoc.  ?joav tv9:» uiv Opüxtc 
E àcidev 0à Qoíyic, Ey9ev uiv Maxedóvec ixei9ev 0à IMvool, zal 
Küpsc &AXoL xoi noAAol. v0 ix IMayeÓOovog xat ye v0. Xxv9uxóv 10 
z.9007v, xal v0 Eewixüv "tolaxóv, nÀsorov &ÀÀo. xol &nAüg 
qvaL Tü 0Aov iy üvvnoovórQ Ovvóua ovvexgortiz0 , 0UG xviUv 
ó dtonóvqQc qoflegüc 1j» 0znsg énuovalg, xal uüLÀov voig Óvci- 

P 210 xoig.  za' 5» ait(av xai và vc üvarolic éigoOétrovv, Tüwv 
Il:goóv ini9uopgosvzov xol dloflaÀóviov vaig xdgoug nugà. zrü- 15 
cav ToU xcAÀvoovrog éQnuluv. —09ev xol Malavógoc uev é&g- 
xiir0, oUx üvOpOv uóvov vv iy nÀslovoug v& xol ueylovoug Xu 
Quig, &ÀÀÀ xol a)vÀ» uovayüv. AA yàg llaiouozivy 0 xd- 
gog 6 mtgi Malauvógov 4v, o0 flooxruárc» xol uóvov adio 
àyéAag xal noluvuu , ov0^ àvÓgüv qogü» bvsyxciv &ya3óg , do 20 


ligens, quod et dicere solebat, nunquam in urbe securos Romanos fore, 
nisi toto late mari classe invicta dominarentur, (27) nam terra in tuto 
res videbantur, Ioanne ibi despota multis maximisque sub se ducibus nu- 
merosas et bonas copias regente. -conflabatur hic exercitus ex differenti- 
bus corporibus et velut collegiis militum, quae Allagia solent appellare 
qui militarium vocabula ordinum lingua efferunt vulgari. unum erat 
Paphlagonicum , numerosum et maximum , aliud cum et ipsum multitudine 
tum vi et arte praestans bellica ex Halizonibus, quos Mesothinitas vul- 
gare dicat idioma. erant item hinc quidem 'Thraces, inde autem Phry- 
ges, illinc Macedones, isthinc Mysi, aliunde Cares, et hi numerosi, tum 

ui ex Magedone venerant. super his Scythicae copiae et exterae Ita- 
licae, plurimaeque aliae, ex quibus membris unum, vere dicam, valen- 
tissimum et ineluctabilis potentiae coalescebat corpus; cuius quasi ani- 
mus despota, dum illud movet et quocunque circumfert, terribilis ubique 
apparebat praesertim in Occiduis tractibus, ubi frequentius militabat ; 
; causa fuit cur limes Orientalis debilitaretur, Persis absentia praesi- 

iorum eius vexandi fiduciam sumentibus, incursantibus ac latrocinio va- 
stantibus miseras illas regiones nullo plane prohibente. itaque Maeander 
domo, ut sic dicam, cedere coactus plane desolatus est, non aliis solum 
incolis plurimarum illarum amplissimarumque regionum, sed ipsis etiam 
inde passim migrantibus monachis, alia siquidem Palaestina terra illa un- 
decunque Maeandro amni praetenta videri ac dici potuit, quippe non so- 
lum laeta pascuis et gregum armentorumque opima genitrix altrixque, 
non solum hominum quoque multorum et egregiorum ferax, sed praeterea 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. 1V. 311 


xol uovayiüv ovoavozoAudv énvyeluv ovoz?;oot n159vac üorotoc, B 
749& rocoUrov in' GÀÀoig TÓ nowrcia qéoov ngóc IIoXowtivgv 
zuo' Ücov &vl xol ueylovQ Tv1üro, v vüc Ówxtoifac Exeloe ye- 
»éc9a. ToU iuoU XgugroU xol OtoU. — xal oUic uiv xav! 0Àlyov 
5Matavüpoc zoxuovto, sioycpoUvrov i»vÓoríoo cvv idiot Óià 
vv Ty i9vÀv éní9sow, &nac 0d Lvyóc exeivoc viv Nsoxáovguv, 
"dBolá ve xol Kavorgov z0gut xal IMaysdov xal 7; nsgínvoroc 

Kogía nüca toic 2y9gotc xurevgé£yovzo. | 0 Afyntv Tooystav xal C 
Zrádua NroófhAóv v& xul 1 üvzíntgav 'Pódov, & 79ic xol noumv 
10 0a0 "Popalove 1:Xovvza 299v 2v 0Myg xyoóvo 2yévovzo óguzg- 
voix.  7ü 0à mgüg 9exíga 9aÀácog gUÀa, "va uf) 1à uécn 
Aéyo, 0ca vt iv Maogvavórvoic 1s xol Móovo: xal 00a &v toic 
, t -» -€ c , ^ b ' 
ueyoS9vuoic Everoic 0vza 17 Poualov vazZzovov, c)» oig xoi 
Kr 16 Fvdov uéygu Nayyógenc , inl vocoUrov zgárwTo dote xol 

- - , 3-4 LI ^ , 

15]Megvavónvo? Jonvqgv5ooc xoniuv ó£ipg róüxs Oonvroorroc. 

Tv» yàp ÓOvvdutov, noAAOv vé xol QJovpaotOv oto, ovyxa- D 
Taroiflopércv oic dvoixoig x&l x«v^ OA(yov Ó«navauévov , oic 
x«v' àüvuroA2v 10coUToc 0 xívÓvvoc ntgiéory , (0T6€ uvÓ. dg 
a17v "HoáxAaay 17v voU Ióvrov Baóituv evo nel7j vo?6 óguco- 

, , - ^ Lye - , , 

20gévovc éx nóAsog, TOY éxdot ógíov v Xoyyaga ntguxkucO é- 


18. roco?vov P. 


monachorum, hoc est coeli civium in terris peregrinantium , condendis et 
concursu lectissimorum conventuque frequentandis aptissima coloniis, tan- 
to in caeteris Palaestina superior, quanto im uno ei, eodemque maximo, 
sine controversia cedit, quod haec nimirum vita et conversatione domini 
mei et dei Christi honorata prae cunctis fuerit. talem ob causam Maean- 
der, ut dixi, paulatim desertus et in solitudinem redactus est, receden- 
tibus in interiora qui prius illic habitaverant propter incursiones barba- 
rarum gentium. universum autem iugum illad arcibus nuper conditis antea 
insessum , Abula quoque et adsitae Caystro regiones et Magedon et in- 
clyta Caria, impune hostium grassatiomibus conculcabantur. mitto dicere 
'Tracheam et Stadia, Strobilum et sitas e regione Rhodi terras, quae loca 
paulo antea Romanorum subiecta ditioni exiguo tempore latronum re- 
ceptacula barbarorumque stativS^facta sunt.  obversae autem ex pa:te 
altera mari nationes, ut nihil de mediis dicam, ac quantum in Maryan- 
denis, in Mosynibus, in magnanimis Enetis gentium locorumque censeba- 
tur, cuncta Romano subiecta imperio, simulque his interiora usque ad 
amnem. Sangarim, ita universa vastata destructaque sunt, ut Maryan- 
denum lugubris cantus artificem adhibere debeat qui haec volet pro di- 
gnitate deplorare. nam copiis Romanis, quae multae mirificaeque erant, 
morantibus in Occiduo tractu, et iis paucis quae relictae Orientalium 
praesidio fuerant sensim absumptis, in tantum infestantis itinera latrocinii 
periculum increvit, ut ne Heracleam quidem usque Ponticam via terre- 
stri liceret ex urbe proficisci, finibus illinc imperii Sangari circumscriptis, 


312 GEORGII PACHYMERIS 


vv , xol vOv néguv nüvtov Àelav yeyovórov o2 Ivoóv àAAd ye 
Ilegoóv. | uóva 0à «à noóc 9áAaccov qogovgus xaze.elq9noav, 
E zà negl v€ Koóuvav xal 4guaozgu xol Tioy xoi HodsxAuav, vó- 
n» óvóuava uóvo owLovra' & 07 & ur jj 9oÀóooy ugoct- 
X00vro, xoi vaDra, cTÓv ogüv xartyouévov Toig llígoouc, 5 
náAoL. àv roig ycQoug xol a)TÀ OvvontLovro. tv Ó0 T0 ovvre- 
Aícav Tjj vovrQv dno xal vdv Aor ufywzorv , «c advóc Ó 
flacieig Voregov PAeyev, Ore uuxgüv npo Juvárov noüv vóv vó- 
nov &gQu c0v oàx. 0Myg xci abra o1QoTQ , xol à nÀsora xa- 
voxiiLero, 7 vOv neunouévow dxeioe vuEu gy yluoygóvnc vt10 
P 211 xal qedoMa xal 7j inl 19. Aauflávuv onovóz o) negiogitouévrg 
uécop xol xógp, xal 7 8xdOt» ngüc vv xgavoUrvra qevdoloyía 
pajoév éxovousevovza , cg 0lywróv vu &ánoAevo , coc enl puxgotc 
73 mula, dg và nüv inl xtqoAaloig Vorazos zol 10 dqougsOév 
onovozc 0Myrc àvaxoleia9c:, xal 103a olg cvvtyéct noviuouc 15 
uv tQ quwouévo üAuvgolz 0à 17; Àn9ele vàg Baciuxóc &xoüc 
B atgujvilovy xal yoügoviég ve xol Óuupovvousvoi. | 20 Óà aic 


ulterioribusque plane cunctis in praedam non Mysorum sed Persarum con- 
donatis. maritimae tantum arces retentae utcunque sunt circa Cromnam 
et Amastrin et 'Tium et Heracleam, sola locorum nomina servantes; quae 
nisi prompto maris ad auxilia opportune accipienda commercio uterentur, 
dudum utique fortunam eandem urbium ac locorum quibus adiacent ex- 
perirentur, cumque istis ditioni Persicae adiectis Romano imperio periis- 
sent. quod autem in exitium harum provinciarum cooperatum vel maxime 
est, hoc fuit, prout ipse sero agnoscens confessus imperator est, quando 
paulo ante mortem ea loca cum exercitu non modico perambulans oculis 
omnia fidelibus subiecit et clare perspecta miseratus plurimum est prae- 
fectorum qui illuc mittebantur tenacitas et avara parsimonia cum ardenti 
immensa inexplebili undique capiendi ac congerendi aviditate coniuncta. 
quibus accedebat indidem. nata circumventio principis mendacissimis de- 
cepti relationibus vaferrimorum hominum, qui privatis suis rationibus 
pernicie publica non dubitantes consulere, imperatorem ab expeditione in 
eas partes, ut erat necesse, suscipienda, deprehendi, si res coram pa- 
terent, et multari metuentes, avertebant, elevando fallacissime iacturas 
factas, et ut quaeque arces auf urbes"€*btae a Persis erant, minimum id 
quiddam et momenti nullius esse dicendo: capita enim ipsa rerum et 
quasi claves limitis adhuc teneri, minuta ista nunc ablata quoties volemus 
. exiguo conatu recuperanda. eiusmodi vanissimis commentis tum scripto 
rocul missis, tum voce coram inculcatis, lactatum imperantis animum 
indormire malis facile initio curabilibus cogebant, nihil pensi habentes, 
dum res agerent suas, insidiari credulis principum auribus, et eis infun- 
dere quasi plenis poculis exitialia quidem venena, sed arte sssentandi sic 
diluta conditaque. ut virus eorumnon sentiretur. porro istam, de qua. 
dixi, seram perditis rebus in ista loca expeditionem imperatoris ipse fa- 
tebatur à se metu erumpentis iam in apertam perniciem ecclesiae schisma- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 313 


orgertlag atri» , Gig xal voUro v)rÜc 6 Bacihec OtoAOy& , TÓ 
ovogayiv oyloua tác ixxArolac , xol T no? Gv üvvnoxóxttuv 
Qaxevóvrüv Te xal caxxoqóQuv nÀZOoc, xol 0 noAÀOg ixiivv 
qopvtüc TO» slg ajrüv xarmyopuu&rov , xacl1, ngüc raUza ToU 
5 Baciléoc OuXa Tz» ánooracíav vrtonrevovrog. o) yàg 7v zov- 
xéLuv airovg, àAA' dodvou£voig zàc v àv9gonov olxíac ogi- 
ci» 7v àx ngoytlgov ovyelgew 1 n021Aà xarà faciéec, wc vüv 
xAxgovóuov üduxgotuv, (c £5cdots ToU 99ovov 1óv n«zQusgynv. 
àAA' oi 0pxoi, &AÀ^ aí ovv9z xci, GÀLÀ TO xal vÓ , oig Exeivos 
10 uiv zog(LeoOoi &yov, nAdora vív Óxovóvrcov ünoloufiivovtsc, 
iub 0£, quoív, oí qóflou xal oi Oum: nipiloravzo, uz) xol vt 
«v ÓflovlQrow vtortguGOelm. — 2E (ov ovvéfeuvov inowíai, üc 
&v&yxn qvAavróuevov ünoxexAeigO aa xol zQsuttv, vÓ xu9^ avTOv 
zt0Àvcogobvra xal và TY ngayuárav volg vvyoUotv ànigénovra. 
15TaUrT' LAtys uev Vavtgov Ó xguzüv ngóc vóv AAcEavógsíac 249a- 
vüci0v , Oc aU106 uiv ünwyyauLev, Ort ovvo xüxevoc àni vic 
éxovgattlac xovà napauv9iay TQ flaciAei éuga uev Tác TOY zu- 
Q&v néguy oU. Xayyáosug ignudotc, xavyxove 0£ qi» vow)brav 


tis susceptam. cum enim timeret ne tanta colluvies claustris egresso- 
rum excusso iugo disciplinae vagantiumque quoquoversum pannosorum 
quorundam et saccis cilicinis horrentium , insinuantium se obviis, domuum 
intima penetrantium, cuncta implentium murmurationibus in principem, 
passimque invidiosissime criminantium ab illo tutore circumscriptum op- 
pressumque nefarie pupillum, ab eodem avitam patriamque hereditatem 
imperii legitimo successori et possessori Augusti filio interversam ini- 
quissime, his additam eiectionem in exilium deturbati de throno patriar- 
chae, cunctaque ista periurio perfidiaque cumulata ab eo qui nullo iuris- 
iurandi quo se obstrinxisset, foederum quae sanxisset respectu haec et 
illa (plurima singillatim exaggerabant) attentasset, atque his vulgo plau- 
sibilibus populariter buccinandis emungentium pecunia credulam plebem et 
largas corradentium praedas, quo minus illos abstituros tam utili priva- 
tim coepto erat verisimile, — cum, inquam, baec intelligens Augustus 
formidaret ne tam vehementibus seditionum flabris apertae rebellionis et 
belli civilis incendium , aegerrime postea restinguendum, inflammaretur, 
ad necessariam praecautionem mali tanti, atque ad explorandam inspe- 
ctione praesenti eorum fidem quibus non satis sibi perspectis arces et 
provincias commiserat, istam se profectionem suscepisse deinde declaravit 
ipsemet familiari sermone Athanasio Alexandrino patriarchae, illius tum 
. ipsi viae comiti, confidenter viro tali suas enimi aegritudines et non va- 
nos metus su$picionesque aperiens, quas ille audiens non omittebat qua 
poterat consolatione delinire, porro ex isto ipso nos haec eadem Atha- 
nasio, audita tum sibi postea referente, cognovimus. addebatque ista 
occasione se oculis usurpasse miserrimum plane ac meritissimo praesenti 


IU 


D 


314 GEORGH PACHYMERIS 


énowrilouévov vo? xoaro)rroc voig igmudotow.  (AÀÓ roUTO 
piv xol Zutic xatà vónov épgoUuev nXotortoov, 
P 219 28. Tóre 0i xol voig dÀg9elaic 10 oylopa vijc Gxx)a- 
3v / c ' E] - ^ b] ^ - 
elac qyO5dvtvo , cc xol xav' olxíav vo)g ivióg Ougorodon , xol 
&Aloc udv naépoa Oukyew Aoc 0 vióv, xol uevéou xol 9vya- 5 

M , H , 3 ' , ^ 2€ M 
víg0, xoi vougnv xoi ztvOcgav. 700» Ó6 nàÀsíovg xol ot mtpi 
vv "YóxwOov uovoyol, ororoí vwtc xol tic vónovc x TÓntYV 
nkavouevoi, vnig voU naTQi&gyov UrAoUvrec é&ogio9évroc. — À- 

B Aot 0£ ys xol tig. &gezzv óuufieflomuévor &x ve ToU. D'aAgotov xal 
éréguv uovdv, cc oi vÓvc 17 voU Ilovrenóntov ov? ngooxa- 10 
Ouuevov, dnmopooyévreg vc mo(uvgc txaorog vic idíag x«9^ 
£avro)c Ót£Cov , 5j" ónwotioUv àv Too7q cg xowovíav Ótyó- 

- A c ^ 2 - , "- - , 4 
pévor, voUvo uév (c xoi av10U énifi&vrog 07;9ev v0 Joovov eni 
vj nvegvíaot vüv l'eguavóv, voUro Ó£ xol «c avr0U v0 ng vov 
vnég voU novQutgyov UnAoUvrog xoi vzv voU D'eguauvoU xowcviay 15 

€ &morgenouévov xoi Toig &Akoig mporgémovrog.  iyxÀnuo Ó^ eiyt 


1. oig deerat. 


imperatori deploratum statum regionum ultra Sangarim, extrema vastitate . 
desolatarum. verum ista nos quoque fusius exequemur suo loco. : 
28. Hoc porro tempore in quo enarrando versamur, minime iam 
dubiis iisdemque magnis incrementis schisma ecclesiae augescens quotidie 
gliscebat , utique iam in domuum intima receptum funestis coniunctissi- 
morum dissidiis. fervere ibi iurgiis cuncta, patre cum filio, filia cum 
matre, nuru cum socru commissis, declaratis in partes contrarias pertina- 
eique contentione propugnatis iudiciis et studiis. valentissima erat Hya- 
cinthi factio, ingenti promota numero vagorum quorumdam et hinc inde, 
rursus illinc huc, inquietissime cursantium monachorum. his intoleranda 
declamabatur Arsenii patriarchae iniusta in exilium eiectio, omnibusque 
modis eiusdem procuranda restitutio pro unico videbatur proposita scopo. 
exurgebant aliunde prodibantque, alia quaedam vociferantes emendanda, 
fama virtutis inclyti sodales Galesii coenobii nec non quorumdam aliorum, 
uti qui ea tempestate in monasterio Pantepoptae dicto morabantur, a suo 
singuli avulsi grege et viritim consulentes, dux auctorque sibi quisque. 
commune his cunctis Iosephi recentis patriarchae plane communionem aver- 
sari, nec eum rite promotum agnoscere, tum quod et ipse invasisset sci- 
licet alienum thronum, supplantato indeque detruso Germano; tum ob 
inconstantiam , qua miserari antea solitus Arsenii fortunam et eum resti- 
tuendum patriarchatui dicere, ex eoque aversari communionem cum Ger- 
mano et aliis aversandam suadere, adeo iam contraria prioribus illis dictis 
actisque facta ostenderet, in partem se inserens agnitae sibi quoque 
dammataeque palam iniuriae , et locum insidens unde inique depulsum 
questus esset viventem adhuc patriarcham legitimum. verum hoc cum 
esset illi commune cum alio crimen, alia erat peculiaris quae illum vehe- 
menter gravabat invidia, ut enim Germanus supra iniuriam exclusi Ar- 
senii propria laborabat infamia mutatae contra canones sedis et Constan- 
tinopolitani ex Adrianopolitano transcensi throni, sic et offendebat in 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 315 


:4 —- ^ ^ - 
xci ovrog i0iov utilovy T0U ngoAofóvroc* éxtivoc uév yàp 73) u- 
vaudou z9ooéxgovev , 6 O^ "Inczjp và nó oU natQukoyov dqo- 
Qiu , 0v üqugío9aa enl v ur] vóv flacikéa, &lg nveviauxzy 
€? v c 3241 - - AN i - * 
viórzia ÓfysoJuu. — 0t O^ ni vzg voU llavrenónrov uovijc uo- 
Svayol xoi óntOdggov» xol zaQQnoiwotuxoTtQoy iaÀkov, Gua 
piv óg énuffijvog. Gua 03 xol cic &qwugiouévo v norQiagyotrzt 
infyovitg. | OvreUÀe» yàg xol uéya va ovvéloyilovro , có xoi D 
Aéauv &Àvra, xol uüAÀov tig xoiua xal c inítacw , oy oncc 
, , 2 ^ ' - 3 - 2 , ^ , ^ 
duerÓyQg, AAA xol volg avroic évexouevov vOv ÀAvovra. :02Às5v 
1002 xai viv àx Aóyov &ugqégu» ziQavótgyva Gua ucv TQ Tüv 
zgoocnov oqOv otfacui, &ua Oi xal vQ cvinAo)v Pxvog E 
$anig voU natQuégyov Ov loo5q, 0v» xol c ó1Qxov uevanc- 
cóviog ini vo) natQuungyixoU 99óvov 7jxovov éqibávovra. — vov- 
M Lj , *» , * - ^ 3 - 
TovG zégl nÀ&lovov nowvpevoc 7) ns(9&i 7; noiiv éxnodqwv (05eios 
15 yàg áxíütc xavà wvynv ebovradgroUoay oi £Asyzor) eUngoocz.aG 
6. uiv] xoi P. 9. éveyóu svoi P. 


Iosepho probrum illi uni conveniens idemque late diffamatum, quod illum 
aiebant in excommunicationem incurrisse, sub cuius interminatione vetitum 
ei olim a patriarcha fuisset habere deinceps imperatorem loco spiritualis 
filii et illius confessiones, ut antea consueverat, in posterum accipere, 
quod facere tamen perrexisset. atque hoc utroque nomine tum invasoris 
in veri antistitis viventis locum, contra fas intrusi, tum excommunicati 
propter conscitam culpam, cuius prohibitioni fuerat anathematis ipso facto 
incurrendi denuntiatio annexa, Pantepopteni praesertim monachi liberrime 
audacissimeque omnium losephum exagitabant, alteram in primis crimi- 
nationem vehementer exaggerantes, eiusque indignitatem argumentis e 
iure ac disciplina ecclesiastica speciose collectis demonstrantes, quod non 
tantum absolvere absolutionis incapacem, privatus ipse nominatim talis 
iurisdictionis potestate, attentasset; sed praeterquam expers auctoritatis 
solvendi alterius, etiam ligatus ipse quoque et contracti conscitique ana- 
thematis vinculo constrictus, istud ipsum  praesumpsisset. in quo non 
oratione tantum, loco utique vecti plausibili, ad persuadendum valebant, 
verum etiam auctoritate propter speciem sanctimoniae personaeque ac oris 
commendabilem reveritamque vulgo gravitatem, persuadere semper quid- 
vis idoneam, tum autem efficacia ineluctabili trahentem, quando, ut tunc 
usu veniebat, eodem impellebant quo studia sponte plerorumque incurre- 
bant, iam per se incredibiliter infensorum losepho ut subsessori Arsenii, 
proque illo solo vero legitimoque , cuius oppressam innocentiam vindicare 
optabant, patriarcha momentanea conversione, velut temerario tegulae 
lapsu, repente supposito subintrusoque pseudoantistiti. quae losephus 
initia tumultus animadvertens, et minime contemnenda recte censens, ta- 
lem eorum sopiendorum rationem iniit, quae multo vehementiorem in 
ipsum invidiae flammam accenderet. cum enim adhibito in consilium do- 
lore contumeliae propriae, cuius acerrimi sunt stimuli erga sibi recte 
conscias mentes, omnino sibi faciendum statuisset ut auctores iniuriae 
qua conflictabatur, aut de sententia deduceret aut de medio tolleret, 
primo non succedente (quomodo enim homines capto communiter impetu 


316 GEORGII PACHYMERIS 


P 213 yoijzo« và facile, vol imud? v nel9ew ox Tj» (noU yàp ;) àv- 
ópag Guaxrovc viv tvoraot, xolaluv p000»ro.  variOtrot 
volvvy 7à negl voveo vi) ZAxgonolity l'eooylo xal eic 1oyo9évac 
peyóo xol cop *à uota, nÀ?v x«vguskmufvweg vOv sig 
cvvélünow Cyovvi. — xol 07, énl olxlag énoyaydwv yakenüc ltevo, 5 
dalgov xgsuavrómv uactí;ov, vo)?g ÓÉ ys xgelvvovc éxelvcyv xol 
àvuudv vQ OU cyogüc 9owuflevuv Gxluoc en", alvieic xaxlovouc 

B xol menAacufvow, üvogag noÀ) v0 OG&iwnpenig Lyovtag ix T0U 
Blov xai vijc oq» xavraoráctoc, oUc xol uevà vÓ uxQ(üG OG 
oióv 7& LevtAO civ. 0Eopgloic &Oldov, oig xaOumoE vij ync xoliO 
vÓv yutvov é£ogwuévovg. xol «óv& ngo rOQ zoAÀLoig iníxAaot 
vàc ovvadotc 0 Tooro, xoi 7j rovrov naga9éon Ó nookaflàv 
v0 xgQeirrov igéíoevo cc un0iv unóevi. évoyAijoag xa901t xol A&- 

C yoiv.  Q 07 xol Ó xgaTOY xol a$9ig (yoáro, xci naréQa Qvó- 
po0e, xol elg fovk$v dys, xai tig moÀÀà iyovo ovAiA5nropi, 15 
xal ZÓéoc Zxove utcurtÜovroc. 4v yàg ó AvOgunoc xci TQ 
xócuQ GovrQoqoc, xal Óuvóc onchO9t» Goyovot, xoi mtioct Ore 
xoigóc, xal Qvuüv uaAaEo: xal dygikvoa. — elye 0€ Gv 13 yvco- 


irrevocabiliter ruentes blande ac tranquille dedocendo placaret ac siste- 
ret?) potentia imperatoris, pro gratia qua apud illum praecipua valebat, 
ad alterum efficiendum "vi saeva incubuit. demandavit autem negotium 
Georgio Acropolitae inter logothetas magno, et in primis erudito callido- 
que, sed conscientiae parum tenerae, minimumque pensi habere in rebus 
gerendis credito quid fas et officium moneret, ille igitur domos obiens 
patriarchae obtrectatores prehensos abducebat, vexans, caedens, proscin- 
dens, suspendens, flagellans, qui vero inter illos eminerent dignitate, 
probris dehonestans ac per fora ignominiose traducens, praetentis verae, 
quam celabat , causae odiosissimis iisque confictis criminibus, intolerabili 
utique tyrannide viris ante conspicuis et inoffenso cursu honoris eatenus 
in vita usis. quos etiam postquam tali acerbitate deformasset, exilio 
multabat, nihil sanctam reveritus professionem religiosorum, qui semel 
abdicato mundo exules se terrae ad coelestem u!tro conversationem trans- * 
tulissent. fructum consilii talis hunc Iosephus tulit, ut multorum qvi i 
hactenus studuerant hac violentia conscientias offenderet abs seque alien: 
ret voluntates. apparuitque inde quanto saniori consilio decessor eius 
Germanus in incommodo simili fuisset usus, contumeliam dissimulans, et 
nemini molestiam eo nomine facessens quod in se quidvis aliter quam 
vellet comperisset dictum. ergo hic etiam post casum, et redactus in 
ordinem, existimatione gratiaque floruit, gratus ipsi principi, pater ab 
eo vocatus, in consilium adhibitus, procuratione demandata negotiorum 
honoratus, et libenter ac effectu impetrationis sequente auditus cum pro 
amicis intercederet. erat enim homo innutritus mundo, multo usu vitae 
civilis, insinuare se principibus sciens, persuadereque quae opus esset; 
tum eosdem placare concitareque prout res poscerent. accedebat his 
animi bonis et corporis robur palatinae militiae laboribus par: nec enim 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 317 


pg xol roO acporoc loyvolüc, cc noAAxic ToU umvüc Jj xoi Tc 
égüouádog à»óre zgócodov nouic9o: zg0c BaciMén , voUro uév 
xal àqQ' éavtoO roUto 0? xol xaAovuevoc. 
Q0. "Ead 0d xol viüc v faciei Tivdpuro *4vügóvizoc, P. 214 
50» zal eg flacikelav dusdoyov cic xal vv üAAcv ngórsgov ngor- 
voluale , xol ieu avraguózzav abróv 15; ngenovoy ovioyo , 10 
uiv 90g ooc "Iraloig nosofióso9ai ceiódwc oix dye voU. Ka- 
goUAov ueraEO xequévov xavà vv Iovi(av , 0» xol 2y990v áxn- 
gvxtov éavzoU xai Poualuy 2ylvaoze 0i) v)» nóluv xol 10 uexà 
i0roP BaoAOovívov imi voig nzoeiciv a)rüv x/Óoc' Jn yàg vOv 
' , kl , € * c / , € - 
IMaqoé x«zaAvoac éueyaAovevo Q55 0 ngovtgov xovroc, wc ToU B 
Qnyóc Gooyyíac aivádeLqoc* voUro yg oi zal ovuntqmvnuévoc 
juo9óg jv nagà ric xxAyolag vic eni 10 IMaqpoà ánoorovovvn 
0guijg, àv elg véAog wuxqu. — nd voU1a0, Pyvo ngóc llaíovac 
15 12» ngsaftelav oveilou*. 0 yàp Q5 xelvov. vig 3j» "Pouoyev?g ix 
^ —- c ' M - - - , , 
putoüg v Qrnyi yevvnO dic vij; v0U nalai0U Z1aoxag. 9uvyavooc. 
^ ^ ? Li , , , y e. 1 
vgtig yàg éxelvg  facilevovre vrvixóóe Quyatéoec 500v, «vim C 
ula, xol Qovuacty Elg5vg Ówiíga, Qv ó Incrrgg oyov ifa- 


18. xoi] xol 7? 


huic, ut multis aliis, obstabat valetudo quominus saepius in mense,  in- 
terdum plus semel in hebdomade, adiret imperatorem , partim ultro par- 
tim accersitus. 

29. Quoniam vero iam in virum adoleverat filius imperatoris Andro- 
nicus, quem is ut primogenitum sibi principatus successorem destinabat, 
eique propterea idoneam iam nunc coniugem expediebat iungere, circum- 
spiciebat Augustus ubi ad id aptam inveniret, ac ne talem in Italia 
quaereret prohibebat praesens ibi status rerum. regnabat in Apulia, hoc 
est in parte Italiae Orientali obversa imperio, Carolus, palam et irrevo- 
cabiliter Constantinopolitanis infensus ob ereptam Latinis urbem eiectum- 
que inde Balduinum, quicum ipsi affinitatis arta necessitudo intercedebat, 
liberis amborum connubio foederatis. quare manifestum erat legatis Ro- 

. manis , si forte in ulteriorem mitterentur ltaliam filiae cuiusdam illic im- 
peritantium Augusti filio poscendae, per irreconciliabiliter. infestos Ro- 
feno nomini terrarum mariumque tractus iter, ut necessarium, ita mi- 
nime tutum fore, iam enim Manfredo aemulo perculso abiectoque victor 
Carolus, frater regis Franciae, ex conto sive comite, qualis prius voca- 
batur, regium magnifice nomen assumpserat, ampla ea mercede ab eccle- 
sia remuneratus ob navatam ei fidelem et felicem operam in Manfredi de- 
fectione ulciscenda ipsoque rebelli profligando. haec reputans imperator 
animum et spes vertit in Pannoniam, eoque legatos decrevit mittere. 
rex ibi dominabatur partem Romani generis ex matre trahens senioris 
Lascaris filia. "huic enim apud nos imperantis tres tantummodo filiae. 
fuerunt, quarum una regi nupta Pannoniae ipsius filii nunc regnantis. 
genitrix extitit. altera Ioanni viro imperium a socero transmissum secum. 
attulit; tertia denique Eudocia magno apud urbem domino elocata est. 


318 GEORGII PACHYMERIS 


hj! bi , € ^ , 
ene P són idw didéb woe, xoi vQlvm 7] 1) ueycÀo xv- 
oio xovà vrv m0Àiw ixdoJtiom EvOoxía. iE ixvgc yovv vüc 
4, Lj - ^ 
zgorégac 0 vijc ILowovíac Q5 10) Qnyl xol nal yevrn9elc yvvoi- 
, € 
xo zv «gaiav ix Koud&vov xol aiyudAotov, c6 Acyovoww, éov- 
E A A , € , ^ 
7() 0i& 70 xaÀÀoc &guoocuevoc Ouyazépa yevvü. — vovv Gc e0- 5 
yevi, xai x vv 2daoxogiov xarayouévgv ovyaguóvrtv 6 ffaci- 
M , , - ^ 
D Ac)c éBovAevo vi) viQ. — xol Ó7) elc ngsofielav exMéyevou 7ztgl T0U- 
3, ^ -— - — 
TOV 70v &z0 z019i.0y0v voUrov D:guovóv xoi zÓv u£yav ÓoUxa 
^ , »f^. *- -w A ^ ^ ? ^ d € 
vóv zdàoxagw , t&Ewgov $05 0vro, Óuà vÓ mQÓG ixtivov ar00 
-—- , ^ 
cvyytvéc* ToU yüg z&nznov vÓv vómov và Qrnyl énAgov 000. xol 10 
. -—- , - 
&sAgóc voU 2&oxog. Bacikéwc. — oV 07) xal GneA9Ovsec neL7j 10 
^ , - ^ ^" 
tiic motofielag énAwgovrv, xol v$v vov Qryóg 9vyaíoa TQ) vi 
P 215 oU flaciéog xol fucist vóuqmv qégovow ,. 7j 07) xal "Avvav 
€ — "P - - 
üvouo, ví9-mow 0 xouvOv, xolmnigupaveic vooc y&uovc Tee 077 
T£ xGl T( vi àni T0U Jilov xol ueydAov 1eué 5 U 9&0) 15 
D vta ueyaüov euévovc 4j TOU J'tOU 1 
Aóyov cogíac , vo navouigxov "Iooz siAoyrjoovzog. xol ovOic 
—- , » —— . - 
ToU àmióvvoc Cove uoc IMovvvywvog 0yor faciaxóg avro)c 
^A - - c - 
civ vQ zGrQiuQxoUrve 0. (jacile0g xol mai5o vouiot, xaL oi og 
Baci và ác Oigansac ngóc vÓ utyokuór:tgov Amorácvttt. 
B váv7& 02 vovtQ xol vola zv ógguxlov iolog ec &vayxola, xal20 
, 
vó» uiv zdifladégiov zwyxéovy» ünoxa9(ovgoi, 10v 0É ye Bgvéy- 


ex prima ortus qui nunc regnabatin Pannonia, filius et heres regis patris, 
uxorem ' e Comanis captivam olim , sed insignis, ut aiunt, formae merito 
e servitute in regnum evectam habuit; ex eaque genuit filiam, quam ut 
Romano Lascaricae gentis praenobilem sanguine dignam imperator duxit 
quam filio et designato successori desponderet suo. legatos igitur ad il- 
lam postulandam illuc destinans, idoneos ad tale negotium putavit ex- 
patriarcham Germanum simulque magnum ducem Lascarim , emeritae iam 
licet ac parum aptae gerendis rebus aetatis virum: sed illum eximie ad 
hanc quidem tractationem commendavit nomen et consanguinitas, quae in 
regem virginis poscendae patrem auctoritatem ei quasi avi tribuebat, ut- 
pote germano Augusti Lascaris genitoris eius matris. hi terrestri itineré 
quo destinabantur perlati, negotio e sententia confecto, brevi reduces 
filiam memorati regis sponsam adducunt filio imperatoris, iam et ipsi im- 
perii participi. virgini Augustus senior Annae nomen imposuit. tum il- 
lustri pompa et maguificentia praecipua nuptias eius cum suo filio cele- 
bravit apud magnum templum Sanctae divini verbi Sapientiae, bene pre- 
cante novis sponsis Iosepho patriarcha. anno inde secuto, die octava 
mensis Novembris, regie ambos ipse pater, praesente ac sacris operante 
patriarcha, coronávit, deincepsque Andronico ut iam imperatori familiam. 
et ministerium auxit in modum supremae dignitati convenientem , tres 
praeficiens palatinis Augustae maiestati necessariis officiis. nam Libada- 
rium imperatoris novi pincernam constituit, Bryennium autem honoravit 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 319 


- - -— , 
»iov enl Tic vgonzéUnc Tiu, xal volrov vÓv ix XguovoU zt0A£tc 
TÜaunAáxcva vor&» 15j; avA5c aU100 &yxoSíotrow. | stürQéntoto 
, , ^ ^ - € , [3 
uévvoi ov1Q xol Boxrrolo, BacilixT) yovos; ono&vÀoc, ic 0 xga- 
vély Tasvrv énl vOv elo» Ouvov, cc C9oc, cv vQ navgl.. xoi 
5ingáyO, xal 100s, Gna& 3) xol Oebvegov 7) xal nAéov Zju&v i0óv- 
- » , - - , ^ 3 M 
vOv xgaroU»ia.  Fn&ra Óóobav và (i«cih& (uíav yóg sivou v7)v C 
- - , - , 
dgyn», Baxvuoia 0i vijc &gx?;c avuBoXov , zoijvou 06 xal vavtav 
pla elvat) Qià cotra z9évgvo voUvo. | 0009s dé xol ngocvácotw 
No E , - ^ , - c » ^ 
xal onoygaqeuv gacuiaxdüc, nAyv ov urvoAoysv cc &9oc voic fla- 
- 344 5 , E - 3 s * oe , 
10 0:Xe00tv,. GÀÀÀ. yoéqar Ov $guOgOv olxtíg yel *Mvogóvixoc 
- € 
Xgquovot y&orri Bacilebc "Pouaigv." — oi. 0 ngóg vóv nazégo. oi 
et ' M ^ P] ^ ' 3.2 2 , 
Gpxot x«l. Buciéa uevà viv eig 9v. xal vv exxgoílav iyyotquc 
dáoqáAuav, «cc un mflovksio: GÀX  $noréirouo , xol Aav D 
2 ^ 2-2 T c - - A AAT e ' 
&ogoAec zgoc£feuvov. — àg? oic ot 100 A09 góc asvÓv Ogxor xoi 
150i vic àxxMjotac àylvovro. — évouoygágovy. 0à xol oí &oyiotic, 
Vz' ügogisuóv noi) vrec cüv 0c xal énovacvat vQ flaciAe. | eiye 
M 5 c , ^ 3 A » M - ^ , 
y&o sig vnowíav vo) &Óshgo)g Lm, xol uüAÀAov vOv Óconóvsv 
2 , ^ ^ Ll 325 / , , ' 
loüvrgv, noÀó v0 Otguóv zoQ' xtv flAéncvw dg ucyac, xol 
- , 
77» ngc ixeivoy nagà óánáviwv Óià 10. ebegyevixóv xol ngüc vüc 


7. (axvqolov ? 


praefectura mensae regiae; tertium denique ex Christopoli 'lTzamplaconem 
'"l'atam aulae ipsius declaravit. paratus Avgusto iuniori quoque est ba- 
culus regius auro exterius obductus, intime ligneus, quem teneret de 
more cum patre, quoties divinis hymnis interesset. idque factum est se- 
mel, iterum aut etiam saepius, nobis videntibus, aliud postea visum Au- 
gusto seniori. nam cum reputaret unum esse principatum, utcunque 
communicatum principibus duobus, sceptrum imperii symbolum unum tan- 
tum ostendi deinceps oportere censuit. concessa etiam Andronico est fa- 
cultas edicta condendi, subscribendique chartis regiis ut imperatores so- 
lent, excepta tamen appositione mensis, quam sibi reservatam uni voluit 
senior Augustus, ita ut filio in imperio collegae liceret solum extense ac 
citra compendium scribere rubrica manu propria in hunc modum, Andro- 
nicus Christi gratia imperator. Romanorum. iuramenta deinde a novo 
Augusto, post cautionem scripto datam de sua in deum et ecclesiam fide 
obsequioque, exacta sunt talia, quae clare pietatem et obedientiam eius 
erga patrem Augustum plenam inviolatamque praestarent, distincte ipso, 
deo teste, pollicente se non insidiaturum, se in subiectione obnoxia per- 
stiturum. sub haec a populo et ecclesiasticis iuratum in verba novi Au- 
gusti. decretum quoque pontifices rite pertulere , quo excommunicationi 
subiiciebant eum. quisquis foret, qui in novum imperatorem insurgeret.. id 
actum est curante seniore, fratrum propriorum ambitionem suspectante, 
maximeque despotae loannis, quem ad quidvis sperandum magnis videbat 
praesidiis instructum , fortitudinis bellicae tot praeliorum successibus spe- 
ctatae, studiique erga eum praecipui omnium propter eius benevolentissi- 


320 GEORGII PACHYMERIS 


, , is - 
E jócec 700xttgov oic oirotow &yoSo9éAsaav. — od0iy yóp otro 
- M ^ 
dovÀoi vàc qyvyüg voig &v9gumnow cc 7, utvà yógrroc ebnoita. 
xüv àqéÀow 10 t)tgyerixóv 1Ov ügyóvrev, cvgnotc Pxsvovg 
E] , , e , » - M 
&AaÀabovra vOuzUYG, 6 xrUnOY tyovot dv TQ püAAov dou 
, - 
xtvé.  oUr10 xal AOyoc naQ' ügyovotr üngaxroc, xotirvov üv T0» 5 
, jy - - 
Óvrvautvoy eU. ztotly ngüEw Cr&v Óv. Aóyov 1j Aéyovva, uóvov vóv 
- , : - 
&oxovva qjevóeoOat, — xal uagrvoiov dyevoétc oí dqtkovoot (fo- 
T | 7O fo vÀv àv9go j ? 9j A&c 70 
&voi xcl vQ fo vàv Gr»9oonov yonoikor, o? 07) otynMG v 
, » i - 
P 216 «gpeÀAoUyv nzgofoyovrot. — & Óé vwvac quxpoAóyoc 7, vv yorudtoy 
ànovoía Avnt, OuEárooar x ; 1 ( ngóc 70o- 10 
3 y éxeivot Tv nagovotav, Ti ngoc 700- 10 
»jv ovufiüAkeruu. — xol eb z0oviv Unvoitv, moAÀAdQ xáÀAwv Tuv 
T' iveov cav Ey&v xol 17v uéAAovcay niGay, &ánávcov uiv e)- 
quobvrvzov -zóv eUcgyérgv, toU 0" onoyvovuévov 10. n&Xov. 
a 
101000» Ó* 0tt IIvoAeuaíov udv xol AXt&&vÓgov xol voU 17v ffa- 
cilélay vj; eUegyeoto óglLovioc (o) yàg Eye) Aéyem vovvo iue 15 
ated zer Ai $ yup €Xc ^ty&v Tovyoju , otto 
B o£, Tírog jv) vaVta 1à vor 0i àv éavroti jcov- 
y c5 & yoruova, Ot (v éavrote ngoonoujoov- 
* 3 , » C om ' 3 LEE $oxf | 
vtéG vij &O'avavov &evxAaay duty xol ovoic &qij«ov wrócv Óaza- 
z - f. 
v5icavitg. xal ovrog toc dàdunórqgvog nÀoUrog, 1) tünoilu, 


mam in donando et quidquid a quovis rogaretur prolixe gratificando lar- 
gitatem. nam nihil sic animos mortalium hominibus subiicit ut beneficen- 
tia grate ac liberaliter exercita; quam si principibus abstuleris, invenias 
illos aliud nihil nisi tympana resonantia , quse eo plus strepunt quo ma-. 
&is sunt vacua. horum enim inani sono similia sunt promissa principum 
effectu sequente destituta, cum melius longe sit, eum qui potest, re ipsa. 
dare, nihil dicendo, sed vice verborum opera exhibendo, quam pollicen-- 
tem quae minime deinde praestet, principem mentiri. huius rei manife- 
stum exemplum videre est in herbis utiiibus vitae humanae, quae iuvant 
et non loquuntur succosque salubres tacitae ministrant suos, eo gratiores 
«quo simplicius et ab ambitione disiunctius prosunt. quodsi quibus avare 
sordidis dolet abiungere a se donando pecuniam, cuius a conspectu re- 
motae desiderium scilicet non ferunt, ii, quaeso, dicant quam veram et 
non imaginariam voluptatem nummorum ipsis sub oculis et in manu po- 
sitorum afferat praesentia. si gaudere quaerunt, quod gaudium eo ma-. 
ius, quod vel praesens largiendo percipitur vel certo inde secuturum Hm 
ratur? homines iam nunc beneficiis affecti benefactores acclamationibus 
faustis laudibusque dulcissimis cumulant: deus autem etiam in futurum in-- 
gentia se repensurum beneficiis praemia confirmat. sciant autem eiusmodi 
augusti animi principes unum istum ipsis proprium et semper mansurum 
divitiarum constitutum fructum, gloriam quae ex distributione ipsarum in 
eorum nomen redundat. nam alioqui Ptolemaeus , Alexander et ille alius 
(nomen nunc non occurrit), qui utilitatem principatus sola'definiebat fa- 
cultate bene merendi de hominibus (Titus, opinor, is fuit), eas ipsas pe- 
cunias, quibus largiendis immortale consecuti sunt decus, inconsumptas 
posteris moriendo transmiserunt, unum ex ipsis lucrati bonum inamissi- 
bile, beneficiorum famam aeternam. qua loannes despota late clarus 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 321 


Zjv éxeivog Cy zoóc návrac xol onto facietg éxAdtero. — vov 
&pa xal vmonrtvóutvog m0ÀÀà noomrHro vüv üvrQY. v» yüg 
&pyiv ivtycogtiro vovrQ u$ 0r fagdapeurac xol xoprivogíovc 
uóvoy xal vo)c énl 0U xorrüvog Cy ,. xal ye 1006 enl 17g elaa- 
5ywylc, ovg Ó7 xoi éraugettgyovc Acyovow, AAA Tt xal nÀÉov 
TOY Tc Üa«ciuxc Oetpunsac cvveniwpégecO 04. — àAÀ^ dig 10 
19ó09tv lv iEno9éva, và ucv éxdv và d' üxcov mgocagoigoi- 
puvoc*. xolyàg xol v0 z01) vic oixovoulag áqrorro. vico: yào 
ztücoi 10 ngóvégov , Murvinvg Ayo xoi Pódoc, xal xat yZv 
10zAdHG0TÓ T€ xal uéywTá oí slg ajráQxy ngóvoiev jj0ay. — vóTc 02 
xul 5v dovisav iugalvov noóc sóv veootl ffaciAevovra , & nov 
vt xol tg qukoriulag Aóyov yhouiÓn napgà fucuiéog iduftave, 
uéyac ov tuxgoig iuazloig xol sig yóvv uóAm megitozéAAero , xai 

ó 4jp0c àxeivoc énl vv ávaxzógay n0A0 nÀéov volg noudixoig Gu- 
15 z£yóvouc 0vyAattero 1j vog idiog xal xarà vgónov voU owueTOC 


Cyovcw.  ovrwc ixdvog x vüv to xal oig émoít, Trjv bvÓov 


, 
Qi&Otoiw xal & ioyilevo nagevépawvev, Onov xal avr5v Ó7 1zv 


apud omnes, plus etiam quam imperatores ipsi, praedicabatur. hinc vide- 
licet in suspiciones incurrebat regnantium; quibus illi soliciti acri cura 
incumbebant ad detrahendum de opibus eius caeteraque gloria, quantum 
citra declarati odii publicam professionem possent. cum ergo principio 
concessum ei fuisset non Bardareotas et cortinarios solum ac praefectos 
cubiculi habere in ministerio domestico, sed et admissionales, quos hetae- 
riarchos dicunt, et si quid his amplius in regio fere satellitio censetur, 
quocunque iret circumducere libere permissum, deinceps ista contrahi sen- 
sim ac restringi coepta sunt, modo hoc modo alio ex illis privatum exce- 
dentis modum honoris insignibus ablatis, nunc ipso, quod ita expedire 
sentiret invidiae placandae, sponte abdicante, nunc dominis vel ab invito 
auferentibus. quinetiam splendorem eius obscurare domesticum non con- 
tenti, plerasque attributae olim potestatis partes paulatim carpendo re- 
sumebant, simul dignitatem , simul eius sustinendae fundamenta , proven- 
tus pecuniae annuos, malignitatis iam male dissimulatae minime obscura 
grassatione minuentes. datae illi prius insuláe fuerant pleraeque nec pa- 
rum uberes, Mitylene, inquam, et Rhodus aliaeque, tum in continenti 
plurima maximaque territoria, unde illi mercedes ad victum sumptumque 
caeterum amplissimae redirent. cunctis hisce demptis, non modo in or- 
dinem sed et in tam miserum servitutis redactus est gradum, ut palam 
iam cerneretur ambire aulica sedulitate Augustum iuniorem, ac si quando 
is ipsi, velut in praemium obsequii, aliquam e suis chlamydem donaret, 
reverenter acciperet indueretque, etsi ea, quippe ad formam nondum 
plene aduiti adaequata corporis , viro, qualis erat ipse, perfectae aetatis 
Staturaeque altioris parum conveniret, ergo videres heroa illum tantum 
per regiam fratris aulam curtis et paulum modo excedentibus puerilium 
mensuram tunicarum aegreque ad genua proiissis sese multo magis ac 
libentius ostentare vestibus quam proprüs e suo domestico vestiario de- 
promptis, suoque videlicet ipsius adaptatis modo corporis. sic ille, qua 
Georgius Pachymeres I. 


A 


399 .— GEORGII PACHYMERIS 


RI NN WELUNUML ic 


| t. 7 D ic À , 2 , 
0i pu pyé gov xa)invQuv xul và 050)evxa ztaoéonuo üatfiuero, 
c 
xor rgüzov Og xol er^ oU moÀU Qno7ctrat, T0 vuntivüv éov- : 
- i ^ $. 3. dm ; E ' ' , , | 
TQ ngovodv Oi. x0 éixd9cv &oqoAg xai na05c xoyvnowac 'T 
Gy rtQov. 
- c - ^ , 
P 217 30... àMAAÀ mpóvtgov 4j voU0 QuÓTvon, *Ó xuTÜ vüv ué-5 ; 
e ^ , 3 , 4 29 * -— ] 
yov xovogvatAoy vüv T'agyavtutEy Z4vdgóvixov. xoi üveuibv ToU 
xgavobvrog Aeyéogu. | /p9'uos uév 0 Aóyog xol yaufigóv Gnédase 
- - , t. t. , , 
vojrov 100 Zfovxo Imávrov xol 6E GSuopdzov. aefflaovoxgézopoc. 
1 , M 
voviQ cTolrv» 1à xarü 7jv "OgsoriiÓa vs xal và ivdóvtQu 100 
cr R] , e UE , - A / x 
-Ainov énuevQéquro, xoi 1v avrQ ovyuua T7) yvyouxi za duo 10 
Ki , » c - , - » 9 kJ , ^^ 
B 7j z4ógiavovnoAu. — cog yovv éxeiot ovv yQovoc ézgífevo nÀciovoc, 
o)x ol0' 0 vu nG3 Qv, cc 0^ 0 vv noAóv Aóyoc iiu, vQ UOsA- 
- M c , » ; - ? , , 
qQ IMiya5k vortgg y& üvrt avtoU slc uéyov Óouécovixov. xova- 
E : j - , 
ovávit (y«ovOv ixvónoc , 0 adiüv Ó£ xal 1 sipijoavtt ,. fov- 
Aav fovisverss Mav aloygü» xol voU yévovg &vaSíay. sig vov5 
^ , LH - H ^ , 3. A , 
yàg BoXXousvog ovropoLcv zQóc v0v nevOtQOv, ent £V x0100Tü- 
;- - , - 
cz iv xctl sgoyudrov Üvcov oUx Qvvová oi 1G Tij odvouollac 
C Quéyvo ylyvea9 04, vj» inl vijg névoac oxnijv pupeiron, — éxelym 
- , c f. 
yào (xal auonà) vy .quoixóv 1oyov. oty. wc éégacuo. 70. clay L 
4 , * - , 1 
O:yóusvov, GÀA' àxovciv Ouyconue Qviv aípryuc vQ qo 20 





penitus esset in animo affectus, modestam fastuque superiorem omni de- 4 
missionem habitu factisque gaudebat exterius proferre. quo in genere " 
tegmen quoque capitis margaritüs distinctum et ex roseo candentia depo- i 


suit insignia ultro ac volens, ut paulo post dicetur, obsequiosae mode- 
Stiae instinctu, humilem in se speciem aífectans propter speratam ex ea : 
securitatem et malarum de se suspicionum abolitionem plenam. : 

30. Sed ista priusquam referimus, de magno conostaulo Andronico 
"larchaniota sororis Augusti filio dicatur. hunc paulo superius narravi- 
mus generum fuisse factum ducis loannis, dignitate sebastocratoris: porro 
eidem post istas nuptias credita fuerat gubernatio provinciae, quae, praeter 
Orestiadem et adiacentes huic terras etiam interiora Haemi complectitur 5 
qua cura ut commodius ex propinquo fungeretur, domicilii sedem. Adria- 
nopoli fixerat, ubi cum uxore morabatur. ibi longo iam tempore versa- 
tus, repente nescio quid passus, ut vero plerique aiunt, andita promo- 
tione Michaélis fratris sui minoris in dignitatem magni domestici, incre- 
dibiliter offensus tam ipsi quam eia quo is fuerat in istum evectus gra- 
dum, ad cogitationem valde vituperabilem et genere indignam suo appli- 
cat animum, consilium iniens transfugiendi ad socerum. quia vero tran- 
quilo, ut tunc erant, rerum statu tuto atque impune id se facere posse 
desperabat, quo ei ex sententia negotium succederet, sepiam haerentem 
petrae sibi putavit imitandam. de huius aquaticae animantis natura bre- 
viter dicere non omitto, quod qui observarunt diligentius, tradunt non 
esse illi atramentum in potestate, quasi id sponte cum vult evomat, sed 
atrum istum liquorem piscis huius visceribus conceptum excrementum ipsi 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 323 


L * - , 2n * , 
ovore)i.ouévne xad errore ÜvragéOC, | ( kb. xul ovpupifizuóvog 

— - 2 -— 9-— 
v0 Lov tig Boxy9ue«v xo5rat xal &noquynv vüv» Óuvóov) bx&vyn 
volwvv 9éAlovoa qeiyav vovg 9uoaróüc qii 70 uékloy xol àv 

, e € , E. un-Y 3l 
n0YrOov Ovyriut, xol ovro QuOíg 17; qvyo0slo yotirew. — züztivog P 918 
^ ; t , 
5ovyysly 9éwv và ngéyuara wc forn9zoóutvog noüg TZ» qvyjv 
Th 0vyyv Toyd Uv vé i ? xoi 
5 ovyzvott, Toyagov (EO ev yévog nagaoxcvótu ,. of xol qa- 
víviec v1» yijv nücav éxelvav 2n£9eov wc ànl uégüu ovyzinotrtic. 
e ^ 4 , ^ 3, LX *» 25 
& Tolvvy éxtivor v0 Tyvixáóc Toto &r9gonovc &dgocov, idievy 
ünawti 6yoAjv ngog viv TOv Ótvüw i&ayychlav, o) yotupaci 
10 422. 0 zzovot yvogiosueva* nÀjv cc üv àoqoLóc tzxor vic, ovy B 
itv vaUra TOv per ToU Kwovoraviivov ngovéoov» oqcyóv. 
ad10c dà v5j covvov cvyyóoe ngoaflorSovuevoc Gua yvvoizi oi- 
vORoAt ngóg vÓv nevOsgóv. — Ómolag yoUv 1ijc &vadoyTic éxetÓtv 
&Upo(gnoe , neguzsüv (006€ xol Afyuv, Optog 02 VÀmgv idídov viv 
15uáynv üvánrtO90:., — xol yàg véoc 0 Zovxoc roig ldíorg Goxoi- 
AAT, 2 , Y As 3223.7 , 
pevoc 4jovzolev ávauévov , cott Ó^ ov xui TOv tüt0v vgórzov zutao- 

, vat ^ - 2 : ' A ' Ly 
oxevülov ini và «69 ucihéog Pinuruylouoara x«i TÀ mt) 16 
E] , - E] ^ ) E 3 c t 3 ' 4 
Ío&vrva zapuonóv. — zotuetv * ovz 1v 0Awg éxclyq àv0ol ud- C 

t T 
gcc. yoígorzt xol noAéuowg, E cv xtgüutrew ücl tov? qAsiev, 


. ^." * * * * * Li - 
esse, quod ex contractis metu infirmi et formidolosi animalculi membris 
necessario effundatur. astutiae porro quasi cuidam eius tribuitur, quod 
ipsam necessitatem velut vertens in consilium, ista suffusione liquoris atri 
salutem plerumque sibi conficit, manus sic effugiens prensantium, cum 
enim piscatorem imminere sibi captantem sentit, evomit atramentum , et 
aquam in qua est, prius peliucidam, turbat obfuscatque: atque in illis 
tenebris effugii viam invenit. sic Andronicus "Tarchaniota, ut secure ac 
sine impedimento deliberatum exequeretur transfugium, turbare prius ac 
miscere omnia constituit, accitis in Romanas terras 'Tocharis, qui statim 
ad ostensam accurrentes praedam, magno numero intra fines imperii suct 
visi. quantum autem illi tunc cladis, et omnis generis iniuriarum miseris 
illorum tractuum hominibus intulerint, proprii nec parvi operis argumen- 
tum esset, pro magnitudine atrocium malorum non literis sed lacriinis 
scribendi. caeterum id dici sine mentiendi periculo breviter potest: ca- 
Jamitatem vastitatemque ista occasione huic importatam regioni nihilo mi- 
tiorem, minusve acerbam crudelitate caedium, avaritiaque rapinarum ea 
fuisse, quae aliquanto ante iisdem populis irruptione Constantini Bolgari 
'"ocharos secum ducentis fuerat illata. per hanc ille sibi ad finem desti- 
natum utilem confusionem rerum, ad socerum una cum coniuge profugit. 
ut autem exceptus ab eo fuerit, et quis ipsi novi fructus hospitii consti- 
terit, superfluum opinor nobis sit exequi: illud constat, quod ad nostram 
rem facit, subministratum inde praetextum loanni duci belli in nos mo- 
vendi. eatenus enim ille suis contentus utcunque quiescebat occasionem 
expectans: et'quamquam erumpebat nonnunquam impatiens foederum ani- 
mus, tentandis, cum aderat opportunitas, munitionibus imperatoris: quo 
in genere quae circa loannina sunt ad se aítraxerat: tamen larvam ad- 
huc haud plane abiecerat; non ille quidem natura talis ut in illa diu 


324 GEORGII PACHYMERIS 


4 yàg vU etegyoU 07011) xal ónig voU GgyoU GoyoMav 1 ucywra 
xarigyüleroi* e yàg àoylc Wwylc xol xortggadvpumuévnc v0 
Qvevxcugeiv iv xtvoic, ovrc Oiguic xol oz0vÓaiug vÓ ywptiv 

D óuócs Toig nQ&yuaot.  obroc 4v ixevog TQ Ort Tijg GUiiG 
nelpag xol aQavryluc Vir 10i naganétunovat 49Uu£v06, oU 710-5 
Aeutüv Ove QOSot voig &vovrloig, 0110 uAÀor 10 vcoyetv dueyei- 
pov x«i zóv &ndouvov. 

P 219 31. Taebvv' àou xol Baci.eic ÓtvonaSÀv enl vovzorg Óv- 
váuetg nagaoxevüterea nAe(ovc, niij9oc otl veogaQüxovra ov 
TQ vavruxQ züadÓnv, dg Àéyeveu, xol magadobc TQ tonórg 10 
niunt dià vayéov inl vÓ» "Iodvrgv. — ovvexnéuna: Ó* xciv) xoi 
&llovg zÀtovg vv AoyayGv x«l ix uey'orévov, Ov ec 2v xal 
àv elye óouéarixov sijc vounétgc. 0 0' sv 6 KaflaMMagtoc AA 

B foc, vio yevvódag xoi &vóguxóc , 0c xol nagnnólavosr votz- 
gov voU moAÀéuov rotevOtig iv Tjj yp noQ vov, xxtivQ uv 15 
xMoc éavrQ) 0à neosiv eUxAeüig nogéaycv, ov xá))io1ov voc véoig 
niniüy ni00v. (0 yoUv vàg Óvvóptio zogaLoflo» 0 Ótonóruc 
ngóc 0vot TÀavve 9aggüv vai nagaoxeveig eg xal aUtÓ xn- 
cav 10 tQagoc, ó flacileig xal Aaóv 0ià 9uAáconc ünAlbu, xol 


4. evro? ? 


simulatione teneri posse speraretur. quippe vasti pugnacisque vir animi, 
nihil nisi vim et bella spirans, ex quibus aucturum sese fortunas, et lu- 
cris ingentibus ditandum confidebat. porro viri strenui vel ipsum otium, 
negotio remissi ac languidi, rebus peragendis maximis efficacius est. nam 
ut animae desidis ac negligentis est in vanis sibi placere , ac felicem se 
putare complexu exilium bonorum: sic acris e contrario atque arrectae 
ardenterque maioribus usque inhiabundae proprium est, prorumpere in 
opus quavis occasione, ac nullam frustra offerri movendarum rerum an- 
sam sinere. talis tunc erat dux loannes; ipsis ilis quas furtim primum 
attentaret grassatiunculis et. successibus modicis pro fundamento ulterio- 
rum utens: nec expectans tunc bellare cum hosti videretur; sed ex sua 
spe ac commodo articulos occasionum captans: et non minis admonens, 
sed agendo expergefaciens adversarium indormientem rebus. : 
31. Haec ita erant: quibus cognitis indignatus imperator, exercitum 
comparat ingentem ; numero, ut fertur, quasi quadraginta millium, nava- 
libus in eam summam comprehensis copiis. et hoc tanto apparatu tradito 
Ioanni despotae, vadere illum confestim infestis signis in Ioannem iubet. 
misit etiam cum eo plures alios tribunorum et magnatum, quorum unus 
erat, quem domesticum mensae habuit, Caballarius Alexius, vir genero- 
sus et fortis. hunc Mars hoc bello pigneratus est, sagitta in praelio 
sublatum à quopiam ignoto, qui sibi gloriam, hosti honestum funus pe- 
perit. sic enim decus illi contigit gloriosae mortis ibi oppetitae, ubi ca- 
dere juvenibus est honestissimum. «cum igitur succinctus magnis hisce 
terrestribus copiis despota Ioannes fantis animis in Occidentem movit, ut 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. 1V. 325 


J , M 
&10A0v iSoprvadpevoc ixavüv 2x nóAsog xal viv ónovornote za- € 
- c ^ 
Qv vs xol vtogitov, wg elvat T&G nácac vaUc uaxoác v6 Guo xoi 
, - A ^ c , , 
vayvY&vrovcag roeig z9üg rai éfüejmxorvra, magado)g rovro 
- , - - 
7( nzngo0rooto«roQu QuavOgonzrQ xal a$róv &xnéunzu, oic 
- , 
8 Zattrixoig 400046 ngoorácomy , & zoe zapelxot, nooofiaAAc * 
oUr() yo uaAAov etodtiv 10v xatà yv noÀeuov (t0 , & Czov 
rt yàp yiv nólsuov Qevo , & Love 
LJ € M c ^ ^ A , , - A ^ 
xaJ' avro?g oí zdaiivor vÓv negl oqiíot qófoov rTZg noóc óv 
"Ioívvgv fogStag ànóoyowro. xoi 05 12v raylory» TQ 0n D 
7] 7j g xo 0X T MEE HIM PIE IPTE 
- - , —-— * ^4 
Gv véov ll«rgiv émwT&vrog v0U Ótonótov Pxnigiig xatdye 
, * , c ^ ' , - A , 
10 závrac xal aga, , dc "ipoeyopttv uiv dvrévO ev tels Tüc gu 
^ A ? 
gag, yvooiuayesiv Ó8 và qpoígie c6 puxgüv üvriOzOvta, 0GOY 
ágqocucac9a: 17v nloty 1Q TIoávry, ngodotvot uzj àverxóvta 
^ » e - ^ » ^» t b , 
72v éqo00v* nz0U yàp àv Tig xul 5Ànictv 0$ GÀLov rivÜg 100z0U 
* * - As 9 Lj , ) zi , M ji 3. * ^ 
xai ungavigc owLeodut;. 0 pévtot ye Toávygc 100g n:gi avt0v xoi E 
15 uóvovc c ( nÀr9& xarà noA) Àunó fc émivof 
uóvovg Cyov, TO nÀjO&u xor noÀó Aunónivog, aic éuvoloic 
éneyelges oc0eo9oi.— 09cv xal viv. uiv 09a viv 0^ xtiot ngo- 
T v , A - 
Blatvov, dg olüv vt v, x&tuoquiltevo 1& avroU* 1009 zopttv 
, " e - 3 , , 34$, 1€ * L 
dc uáyn» €v T. vOv Ódvyátoy idóxu.  AL' oi TOU ÓtonOrOV 
- * ^- 
iyvyAaroUDyrtg oloy éxttvov énérQtyov ovveyéortgov ,  z90xura- 


terram haud dubie se concussurum confidere videretur, destinavit impe- 
rator eodem quoque classem ornatam oneratamque superbissimo delectu, 
cum.ex urbe tum ex cunctis provinciis ac navalibus diligentissime habito, 
ita ut numerus navium partim longarum partim celerum ad tres et se- 
ptuaginta ascenderet; quas commendans protostratori Philanthropeno, ius- 
sit eum cum ea classe oras legere Latinicarum regionum, infcstasque ha- 
bere, ac sicubi res ferret exscendere incursionibusque urere, sic arbi- 
tratus certius faciliusque processuras ad spem plenae victoriae belli uni- 
versi rationes , si proprio impliciti periculo Latini cogitare de mittendis 
loanni auxiliis prohiberentur. cum ergo velocissime despota loannes in 
locum esset pervectus novarum Patrarum, ingens ibi cunctos terror et 
consternatio turbavit, adeo ut ei passim pagi et oppida se dederent, ar- 
cium vero praesidia inter ancipites sententias fluctuarent. exigua nec 
longum, ut apparebat, valitura fidei Ioanni datae reverentia cohibente ab 
ipso ad primam statim irruptionem prodendo: nam ad extremum vitare 
se posse deditionis necessitatem desperaverant, utique cum circumspicien- 
tibus cuncta , salutis alia via expediendae ratio humanitus appareret 
nulla. inter haec loannes ipse passim desertus a plerisque, nec alio iam 
fere quam familiarium domesticorum septus comitatu, arte atque ingenio 
supplere defectum opum ef capiti ac summae rerum suarum quam posset 
optime consulere nitebatur, loca ex locis mutans, nusquam diu consistens, 
nunc bic, mox ilic improviso apparendo, conatus insequentium, quoad 
poterat, frustrans, nam manum conserere, et aleam iacere praeli, de- 
stitutum copiis, ultra omnem ut facultatem, ita cogitationem erat, porro 
duces ac milites despotae late per regionem sparsi ducem hostium ubi la- 
teret omnibus vestigiis indagabant: scrutantes assidue loca cuncta quibus 


326 GEORGII PACHYMERIS 


, IT. *» , - 
P 220 Aouff&vovzeg vozovg oig avvóv qovro owLeo9at, Ogcv xol vG 
&noycgsv uév moooipycv &xilvove , v(O ÓÉ ys ÓuMoav. iugatvuv 
9 Astouiégoveg zzoí cÉGAAur* T0 y60 ni59 5 
aggoetoiégovg nola ngooflGAAuv* v() yàg nin9u ntgijcuv, 
, c , - - 
xui xuvnuuéAovy Ówoxovrtg. tg Ó& xogov Pxeivog dnas vijc 
- P , /€€ - 
&zoqvyiic «ai Tü VE ngogvnunttvey 10r viv ünüvtov xavoAg- 5 
q9évcov , Cvm qgovglo éavrüv zuovtUout , xol qégav éavzóv 
* , -] - Li * 3 / € , D ^ 
B voig llóvguig 0yvoüt nola zei éx vcov ovovcoz Óí0mot zal zi- 
» , c [3 
cvtóu qvAoyOmoO0uevoc. xoi ó uv xovaquy)s 0yvQüv evoe vüc 
Y , , 
Irgac, oi à' Óugà và» Óconóvr» uaSóvvsc 27v nl. síxhg 
t^ , 
zéQuiGdi;ovow, — xul ovyvul mgóg vo)g évrüc Ówumvienc iyi 10 
du , c » * - "4 
vovro TOU Ó:Oz0TOv, éuvzolg uiv ngovodv vüv fciviotcv , éxei- 
d p) D * - z 
vov Óà zeguóóvruc ocbeoO9vi* ur) y&o ózoyoQtv ixdOtv, qu) 
M P 
&ALo9i zov vgunícOo:, 7) qgoviécot rà zéQiS zolovra xol 
&ypobc zoToczüntoviu zol Gunthdvag véuvovta , xoi vélog xol 
C e)roig (6 nohtsuloig zoduérov vé.sov GqurviGuv, xü» 0my zoi o 
«)r0ig (6 zoÀeploig zooue .tov GquviGev , xü» my zai 015 


cum abscondi vel exigua suspicio esse posset. unde cum ille latebras 
subinde mutans continuo fugeret, trahebat post se hostes, ulterius sic 
semper in eius ditionis sese promoventes intima: quos ille ipse manifestis 
depreheüsus indiciis ducis fugientis timor audaciores scilicet in se inve- 
hendo faciebat, fretos utique qua clare praevalebant multitudine, nec 
magnopere formidandum quidquam arbitrantes ab eo qui viribus palam 
diffidens, spes salutis omnes in fuga reponeret. ut autem satis denique 
ilum desultorii erroris et fugae infinitae taedium cepit, simulque cun- 
ctantium ab exteris auxiliorum suspicatus coniectura causam, ab univer- 
sis iam se sociis derelictum intellexit, arci cuipiam munitae caput salu- 
temque confidere decrevit. ergo se Patras conferens (praevalida haec 
erat et propugnaculis recens structis munitissima civitas) eo se inclusit, 
idoneum id praesidium ratus cui summam rerum et reliquias fortunae in 
extremo discrimine custodiendas recte crederet. . at despota loannes qui 
tanquam indagine clausam feram venator undique vestigans nullum finem 
quaerendi loannis ducis inque suam potestatem redigere conandi facie- 
bat, ubi cito cognovit Patris eum inclusum, eo confestim exercitum ra- 
piens corona urbem circumdedit, prono ad id usus studio ducum ac mi- 
litum, quos et ipsos belli uno in capite patrandi percupidos alacritate 
proliciebat ad contendendum mira ipsa non dubia vicinia praedae, cui 
dudum inhiaverant, quam suis utique iam manibus elabi negabant posse. 
crebris ante omnia colloquiis et promissionibus tentati obsessorum ab 
obsidentibus animi sunt. proponebatur ipsis per subiade missos pellax et 
quaestaosa conditio, paciscendi sibi praeter incolumitatem securam, am- 
plissima certissimaque praemia, quae promereri statim possent facili de- 
ditione unius hominis, causae tot malorum vel in praesens urgentium 
vel in futurum imminentium. sic enim certo haberent: nunquam inde ab- 
scessuros, aut alio quovis respectu avertendos Romanos nisi confecta re: 
nec interim parcituros, aut ulla misericordia revocandos ab urendis tota 
regione frugibus ac tectis , agris ac satis conculcando corrumpendis, ex- 
cidendis vineis, denique ipsis, si accipere oblata recusarent, tanquam 
hostibus inexorabiliter infensis, omni belli clade perdendis, quantacunque 


— aem 








DE MICHAELE PALAEOLOGO [L. IV. 327 


, LN - , : A- 2... » 
Xoóvoc zgofaiy. «Uta vo? Ósonórov ÓwumYVOYTOG PxtivOr, J 
voig AAq9teig 3j nag! ixsvov mof iatóusvor Pvdov Orvroc, 
nico v& üneloyotvvo xal ngoothanagov» oqüc Tüv oguv dv 

$ 2 M - 1334.3.73 , ; , : 
yUt, ET. .0U v0) ztQodoUvot zal zóv Todvrgy «a9vaioyvovuvot. 
c - , , ^ 
5«6 yoUy evo So zoóvoc àrglfiezo , xoi ot ucy GvoffoAatc évorugovy 
^ c 3 och » 23a..6 ^ - » 2 
vájv ngodocíav, ot dé 0cov ovac &vvcci 10 zy TÀmigov, im- 
g&otiv vu vüv ovyg9ov Zyvo 6 Io&vvgc. — xal axonsvéov oc &gi- D 
010.  Yvxr0g y&Q éavrü» Gz0lvoig i& 100 velyovc xavoyalóounc, 
c u7) qood oi ovoazonédov BadíLov, sb9/c ve pueraoyz- 
, ' ^ ' , - , —- : PER ARP 
1O0nevilezos xol yAoivav uiv uéAouvav zépitiQerO4 , zouTti Ó avG 
gtioec Vnzov QvizQe, xai xavà Dsouünovra ueraoxtvacÓpvoS 
, N 
xcJivdóvrov n:gó uégag véxvag ünüv v0 orQu1óneÜ0ov OuEna 
dgorqyuaTiuG ior ovyváxi zepi érnov Ój9ev &nolmaAócoc. 
IG WC Y ^ c '2 - » F^ 
xci ob uiv xavguchovy , ot Óé xoi üncAoyotyro £v0o9cv Ov ox1- 
15 viv uj làstv v0 osvoAov, ixélvov xol và sig et gsotv OowaM, za- E 
Ouziozvovuévov. — xol oUvt( AaJuv vüg &ánüvrov yvoctc üno- 
1xerat uév v09 "Popuotxovavoavonédov, ivoxevacO dc dé Gu £u, 
( ; , c , 
xoi ÓU& àó5Aov vàc O/Buc iv ruégeig uezgleig xozolofr, uuj- 


ad id perficiendum patientia opus esset. nam sibi abundare otium, et 
unice vacare soluto curis aliis, quantumlibet spatium in ea obsidione con- 
sumere. talia denuntianti despotae Patrenses sive vere sinceraque men- 
tis propriae sententia, sive ita faciendum suggerente, quem intus secum 
habebant, loanne duce, mansuete modesteque respondebant; excusantes, 
maturam in praesenti rem non esse; suppliciter orantes remitti tantisper 
oppugnationis impetus; magnum brevis morae pretium fore: nam se in- 
terim confirmatis viribus, ubi praesidio, quod impositum cervicibus per- 
ferrent, eluctando satis possent, omnia quae poscerentur effecturos et 
loannem in suam redactum potestatem tradituros. auditae preces sunt. 
vis suspenditur; fides expectatur promissorum. longum in his tempus 
abit. hinc Patrensibus in artificio quod prodesse coeperat, gnaviter per- 
stantibus, inde Romanis spe sibi vana victoriae proximae blandientibus. 
hoc articulo rerum tentandum aliquid magnum dux loannes constituit, 
adhibita in consilium, praeter ipsi familiarem innatamque audaciam, ex- 
irema necessitate rerum suarum ultimo iam in discrimine pendentium. 
noctu per fidos paucos, iuratos arcano factum habituros, demitti se cu- 
ravit funibus per murum, veste antea mutata, ne posset agnosci. tum 
ut erat sago nigro in famuli speciem larvatus, equi habenas manu tenens, 
nocte concubia dormientibus cunctis, per media transit castra, identidem 
inquirens supplici clamore, si quis sciret quo abiisset sibi elapsus equus: 
domini, monstrare ne gravaretur: magnam indicii mercedem fore. sic 
euntem si qui vigiles videbant, procedere sinebant nihil suspicati: alii 
abditi tabernaculis quos somnus ab audiendo non arceret, negligenter 
reddita intus voce respondebant negantes equum sibi visum. in hunc 
modum impune traiectis quam late patebant castris Romanis universis, 
sub auroram per vias occultas contendit "Thebas versus, quo paucis die- 
bus inexpectatissimus pervenit. qui enim ibi quidquam praemoneri de 


328 . GEORGH PACHYMERIS 


Órvüc vOv» aro? slüóvog (0206 yàg oi Zv0ov Ilazo&v zAjv vüw 
oixtluv. xal oig énlavevev Tj0soav, oV 7) xal q^ zuégouc fusAAov. 
ovaxi&lety. 10 Ógüuo. Toig £y 7ij nÓA& uz] qowvou£vov zo) "Ioóy- 
vov), éxeos volvv» zóv ufyaw x)giov xarakaufláve, Opcvv- 
P 291 uoivv& oi. ( Xvguvávygc y6o xoà yAdvray. yero), - «ol 75 
n900)4znagtt fom9tv, sg niovw Ó vv onovü0Ov éavroig xol 
xijdog àr(9eu yevéo9ua ,. 0g Aofleiv ixeivov youfigóy énÀ 9uyopol. . 
6 0 uéyac xígioc "Indrvgg 1. xa9^ av1óv uiv naggstiro , c£. 
ux9* elvat oi Óvvasüy End avivyla. xavaMip iive do9evel y& üvst 
xo noÓdyog. Ouvij ngoonoAalovst, &0:1g0y 0É oi eivas züv noida 10 
IovMzuov, 0v xci tg xijdog oio» éxévog ngovture xoi Aíav 
xonoutov nagiüelxvv. | GAÀà và uiv voU xjóovc xal Vorepov 
B ZAeye v:leo910:0904 vv. ovvoAloyudzov xuuírov, 0 à7 xal 
yéyove* xóve dà vguioolovc xoaflaAAaglovc do) aXrQ, 1| xol 
nÀtlovc, Gg Mytzei, P5 obige ünonéuna , üvàgag ágtixobc xal15 
70AAQv Tivüv xa9vnsQrtQoUrvrag. ovg Aofov xal voig «Ür0U 
zgoguiSac ài val , Qc uijdevi quogadecn ,  xoigóy énanoroas. 
tuninz& vüv ngoySévvuv ur elo9ouéroig uxjdé vi ngoodoxdiouw,. 
4A iy üvéce navzolo Qikyovoi Aoyuudv. ig yov Cysexaué- 
C vov. cétg 08 dog elaffdAA&t novi avQasócg Gxovauvttc oycüóv éva- 20 


cius adventu potuisset, quem ne Patrenses quidem Patris excessisse adhuc 
noverant, paucis illis domesticorum factum, cuius soli erant conscii, si- 
lentii quod sancte promiserant fide summa celantibus, et prout conve- 
nerat loannis absentiam tegentibus artificio facile avertente curiosas su- 
spiciones solicitae praesertim et alio attentae tali statu civitatis. at loan- 
nes magnum 'l'hebis dominum invenit sibi cognominem: Syrioannes quippe 
lingua ilic usitata vocabatur. hunc adiens infimis precibus orat ut sibi 
auxilietur, oblata in pignus foederis propria filia ipsi nuptura. ad ea 
magnus dominus loannes negabat se aptum nuptiis, quippe cum. malis 
desperati remedii aliis, tum incurabili praesertim conflictatum podagra. 
sed fratrem sibi esse adolescentem Gulielmum , quem in istam affinitatem 
sibi valde probatam et utrimque iudicatam utilem offerret. **ferum haec," 
inquit, *iam nunc inter nos cónventa suo videlicet curabuntur tempore," 
prout est revera factum, istis deinde rite celebratis nuptiis: **nunc uf 
quod instat praevertamus, accipe a me auxilia quae postulas." . datisque 
ili caballariis trecentis, aut ut quidam asserunt pluribus, eum continuo 
dimisit. erant hi bellatores lectissimi omnes, pluriumque instar singuli. 
hos suis admixtos summa celeritate parique silentio, ne. ullo sensu rei 
quae parabatur hostes admonerentur, castris ad Patras positis admovens, 
in ea opportuno captato tempore totis viribus irrumpit. omnium horum 
prorsus ignari Romani erant, nihil tum minus quam tale quidpiam expe- 
ctantes. quin, ut in supina securitate fieri amat, in omnis se generis 
rcmissiones relaxaverant, curas solvente cunctas opinione, cui ut certis- 
simae acquiescentes persuasissimum habebant loannem utique ducem, a 
quo uno metuere aliquid poterant, conclusum teneri arce, quam artissima 


NOE 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 329 


t 2 - * L , J » 
guyduycav, Gyvoobvrreg T0 ÓpGua. Tort volvvv ovuulzavreg y- 
Oev uév oi ntl zv 'Piwyüv Iégoct , 1010 0d 10 "Pouoixóv xol 

c ' ^ , , 3 3. € 3-2 , 
oi ztQl 10v ÓOcanOTTY xo&tiGTOL , ixtiQev Ó& ot ztcgl zóv Io vvmy 
3 ' 42. £ »o M » X : , 
IraAoi xai ot evr0U z0AÀol y& ÜvvtG xul u&yiit0t OvvépQrjyvvyzo. 

, 3^ ? c ^ ^ - 3 b] 
5 xal aovunzaóytec Ato mAelovc évixow. — oi uv yàg vij xav? ai- 
^ , - E] - » i 24 3 - er 

TobQ Ovvrüiu SuggoUrreg üxuijteg Ovveg xal é$ a/TZG trouuot 

z900faAsty» xcrà vgónov ivénimtov* oi 0 vo?to uiv 16) àn9oc- 

Joxztq xaranioyérrtg, voUTO Ó2 xal nÀOog cOupuxrov ivt, 

y oig üváysn xal vwac xol nagà 1Ó zgetv ópgosiv, drásrugc 
10xol wg o) oqíc: 9aggotrrec Qudyovro. — xal TéÀog v.g ngo tgc 

qihuyyoc ixkvOtonc ai xerómw iv o) ngoongxovocig ÓuA(ag 

y 

j8«v , x4) cvvezagéccovro xa9^ avrooc Qogvfovusvor, xol pu- 

xgóv ómicJonodo)v:eg véAog elg qvyrzv idAewav, xolióv ngózt- 

gov ó ini xavznóÓu, xüxcivq üAkog moocénau, xol obi ovy- 
15yvOévreg óztÓvovro uév 1 0nÀAa ünéÀvoy dà voi Vazovg, xoi 

, 32.22 of ^ Lud ^ - , ^ ' 
povoic z00iv éQ'Gogovy v0 Gt5eadot , 210ÀÀ6 ToU ÓtozovOV 70 uév 

- 2 , H 3.3 - » 3 Ld M 
ov»0iüvrog &lg 9éggog 10 Ó' ánulo?vrog, tori Ó' o5 ye xol 
zagorg)?vovroc.  ixA»9n Ó' 5 uáyn, tnt» àv mig noujtixds, 
xol Tüv ToU Ótonórov qovüv 7Aóyovr , ztgl éavroU vézQeuaivov 


2. rüv] voi P. 5. ivíxmv] ixsivov P. 


ipsi undique obsidione circumcingerent. ad primam igitur impressionem 
re videlicet inopinatissima perculsi turbatique nostri omnes sunt: stete- 
runt tamen in armis Persae sub Rimpsane, magna pars Romani exerci- 
tus, in primis vero loannes despota cum fortissimis suorum. in hos in- 
. vectus dux loannes cum suis Italis, plurimis et ipsis manuque promptis- 
simis, praelium commisit acre ac cruentum, quo Romani ab Italis plures 
a paucioribus plane victi sunt. nam hi confirmatis animis, ordine ser- 
vato, fortes ipsi exercitatique congressibus bellicis, parati re provisa, 
disciplinae industriaeque vim admiscentes ineluctabilem ruebant in adver- ' 
sos. illi primum casus novitate attoniti, deinde ut vulgus e vario mi- 
stum genere male cohaerentes, nec ita lecti omnes ut non inter fortes 
ignavi quidam horrore periculi trementes incomposite pugnarent et diífisi 
praesentibus tutiora circumspicerent, succubuerunt ad extremum. porro 
ista phalange priore dissipata fractaque, qui retro in subsidiis stabant, 
pudendo correpti metu, confusam et tumultuabundam utcunque obiicien- 
tes aciem, statim pedes retulerunt, initio cum quadam ordinis cura, mox 
effuso temere quoquoversum impetu trudentes invicem incurrentesque in 
sese mutuo, dum praevertere praecedentem posterior studet. denique 
iam confusione praevalente pro se quisque arma exuere, equos dimittere, 
pedibus salutem quaerere, despota quidem revocante ad officium, hor- 
tante, increpante, minas ubi caetera non profuerant addente, postremo 
corripiente manu quosdam et in hostem vertente. frustra omnia: inclinata 
semel, ut poetice quis dixerit, pugna, metu videlicet lymphati ne sen- 
tire quidem voces despotae, nedum «curare videbantur, ad sibi privatim 


P 222 


C yàg xiva, zol Cuna xol 0nAa xol Vaxovg xal Oeguntluv ükkny 


330 GEORGII PACHYMERIS 


ec » t V^ M 1 0010U »' ' , ó A J » 

fuuoroc.  qQorto yàp wu?) vQuaxootove 1j xol vovrQ Y Oraotovg 1j 

xol nÀt(ovug sivo" dÀÀà vQ xarà opüg nÀQ9u v0 n2j9oc vüv 

» , e c 3. D 2. SES 

&vvut ov «qoisov , cg ovx &v QopgQraavrov , el uy ye xoi avvol 
- , $^ c 

zÀtlovc üvvtc v0ig 100016 énjjéOQy. — VOTE Z6 0 Ócomótrg duoxa- 


gadoxioac vQéntt «e xoliwodg xol v0v Vnzov dvidlg xuvà «Qívoc5. 


Ld * 
qevye.. xüvceüOev 4j» fAénew GÀLovg uev nínvorvoc, &Alovc 
à) qeoyovrac, vo)g Óà Dupvoic xounvouévovc xol zoóc 10 GuUe- 
, L K 
c , c , » » 9..2 - A , 
09a. ixevebtuy évolpiovc üvvac, &AXovg Ó dazogpoyac xvi mérguc 
, " » P] d E) / PEN c 
xoAou(Avovrac, GAkovc Ó' «v3ug &ánoyouévovc, ono0tv 7 Aiyvn 


' 2 , ' ^ A , 2. 4 - , M 
g8o éxelvcov. xol zgóg v0 Gqervew Gz0vronuoc vi uevo[)0Àq vic 10 


vóy5c uoAaocouévg xad v0 0ózoav oqíiow iqelüero. — züos 0^ 3j 

- * , / s 
uoigu ijv 0Àt9 goc, ouaot, yonuao , 0nAoig, mno," ovtoiC 
?» , z ^ ^ c ' M VEA »/ , ^ i] 
iyüVuaci* v0, y6g Opoyevig ur] di0Aov. znerOe oqevvtv, v0 0 

- ^ £4! c b , - $2 9.» y / 

yopwvoty vÓv &Aóvra Og ivóvu&vov nüctw im long Qv.  «éog 
qevyóvrQv vaig qoguvoic otxieug énidcuevos vóv ueytovévav xal 
o.0r0U /& 10D Osoztüzov noAvv PEeqogovv vÓy nÀoUtov*: ixnapoto 


xhdoav cQvglg éexévovr, péygi xol aDvOv vOv immodwr 
9, ozócov P. 


consulendum solicitudine unice omnium versa. putabant enim non trecen- 
tos aut duplo triplove plures, sed plane pari saltem, forte superiore ipsis 
numero hostes instare victores: quomodo enim nisi multitudinis sibi con- 
scii maioris talem exercitum invaderent? eatenus sustinuerat despota 
belli sortem expectans: tunc tandem desperatis haud dubie rebus, versis 
equi habenis in fugam se quam effusissimam avertit. hinc iam miserabi- 
lis facies campi. videres ibi alios cadentes, alios fugientes, quosdam se 
abdentes inter ramos arbustorum, paratos tendere supplices manus; tu- 
tiores alios latebras in praeruptis petrarum fissuris quaerere; non paucos 
in servitutem trahi, quibus videlicet praeter spem | parcerent crudeles li- 
cet illae ac in caedes promptae manus, satietate saevienól, aut emolliente 
quodam miserationis. humanae sensu in tam subita conversione fortunae. 
fatale autem ingruerat exitium cunctis pariter rebus, corporibus, pecu- 
niis, armis, equis, vestibus ipsis miserorum, quibus si forte commendatis 
communione generis condonaret vitam ^ misericors humanitas victoris, a 
spoliandis tamen. iisdem nihil avaritiam tempus suum nactam avertebat. 
itaque passim congestarum avida spoliatione vestium magni et invicem 
fere pares unicuique Italorum acervi constabant, his in campo gestis, 
rapacitas in stativa desolata fuga exercitus incubuit. tabernacula porta- 
tlesque domos illic proceres Romani militantes, despotaque in primis, 
pro copia cuiusque magnifice instructas habuerant. in has praedatores 
versi multum inde divitiarum expórtarunt. pocula enim illa, qualibus 
principes utuntur, exquisitam suppellectilem, arma, equos, alia instru- 
menta. usus familiaris, totumque illum speciose delicatum apparatum su- 
perbae regiaeque luxuriae converrentes.exhauserunt, avara usque ad pui- 
visculum diligentia, siquidem ipsos quoque aculeos calcarium sedulo colli- 


' 


DE MICHAELÉ PALAEOLOGO L. IV. 331 


, ^ , ' J c 7 Y 
LvOnOY, nÀtüora zagextogdatvovreg* xoi vnvixás ot v01€ cu 
Sav ngogavóc v0 oU Lvro9ívovg üAnu9ivóv' quol yàg ixdü- 

, 2? » ^ ^ n j? - ^ , c 

vog zvT tvycoJdoL GÀ XGÀ& TOlG 6yOJooig nÀzv ovréotetc, «ug 
, 3 T ^ , , » , » v7 
"z4v9' oi& vt 7&0 TOUTOIG £vy£0OG1, Ty OvvtGiy &yoitv..— éÓnj- 
52.000 0 zal 10 1:56 ebfovilac zoiju« voic GvriSooUot zo uiAAov 

, eol / ^ , c 1573 * - E [4] 
xo^jouov* z0460ac yàg z000C «c zal ec uvgitdag nocotoOci v D 
zuptovrcoavo BovAsvua, xol oi y9ig novtobvitc zol TQvqavieg 
voiQ nÀj9toi onuigov vanéwvol 16 xal zmiviygol ,. Gyvayoniooué- 
vgc vijc &floviac.  &oyovva yÓo yr, neuücdw zol zwóvreéorza 
c * , » ; - , ^ , ^ Le 4 

10 tu 71X1,00VT& 7| tUXÀA€UC 7z£00U0U€YOY. —| XGTX il vy6Q xGl GQyot 
/ ?j t pro xt; 
-] , - - » "qu. 3 3 4 * * 
et quj ye zgopr9oito TOY 620v, 0v éQysiv éréy9ms; xol oxonóg 
, e 
uev. ovx üvevOvvoc, e! u7), ngoeínor zol ngoqwAdEmtoi, üoyav 
, e , 
0' ávtéOvvov návtoc , & ujj ngoxiydvrevo: üy ér&y9n oxonóc; E 
ovutyoUv, oU' 710.00 y& xol Óe. 
3 - , - 
15 Ob: uiv oov nagalóyov ZG 1ivyng ovpfácogg xel rüv 
- , 
vaoAektuuérov zarenmtgyórov, &rdaa 70 nrtgüw 5 quu Oiüg 
3 - 
ov00 , (C Aéytrut, meginyyéALa TO Ovoygegég ixeivo xal &z900- 
Óóxqt0v cvuflacua, zoAÀoig uiv cg Ajagv, GAÀÀong 08 zal dg 
ITA t. ne. ] , , [3 * E »* 
&xnÀmaw, Toig Ó &g xavüythov», ovg Ó5 x«zaqgorüv» in&adt 


gentes apponebant lucro, tali successu demonstrante manifeste quam pru- 
dens votum fuerit Antisthenis omnia hostibus optantis bona praeter men- 
tem:. nam cui consilium defuerit, eius thesauri quantivis in praedam sa- 
pientiori cedent. en millia bellatorum toties multiplicata ut myriadem non 
unam conflarent, ita evertit aíflixitque momento consilium hominis unius, 
ut tot illi ac tanti ex heri opulentis et copia rerum usque ad luxum et 
delicias circumfluentibus hodie humiles, egentes, vagi palmas porrigerent, 
non mendicitate magis quam professione. dedecoris proprii, quos sua ipso- 
rum socordia debeliasset. nimirum ducem exercitus fortem quidem et vi- 
tam quoque ac sanguinem pro gloria victoriae pacisci certum, sed prae- 
terea vigilem ac futuri providum esse oportet, semperque acri solertia 
intentum, ne quis inopinatus ingruat casus. id enim officii omnis prae- 
fectura, maxime autem militaris, sustinet. ad hoc, inquam, tales in 
summo collocantur, ut longe prospiciant. an enim speculator in culpa est 
qui non praeviderit, non praeindicaverit perniciem ingruentem cuius ob- 
servando appulsui constitutus in specula fuerit: dux habebitur innocens, 
qui non praescierit, non praecaverit insidias, furtivosque impetus sagaci- 
tate praeoccupans, mature obvians averterit, quod potissimum ut faciat 
in id evectus fastigium est? non profecto. minime id inquam; nec de 
hoc quisquam qui sapiat dubitaverit. 

Caeterum ut hunc inopinatissimum casum strenue, ut solet, in omnes 
late partes fama vulgavit, varios in variis repens nuntius excitavit ani- 
morum motus. multos gravi dolore affecit; mon paucos usque ad stupo- 
rem perculit; quibusdam laetus accidit, et risum nostro ludibrio movit. 
denique non deluerünt qui ex metu; quo prius tenebantur Romanae po- 
tentiae, in contemptum transirent, et praecipuum copiarum imperii robur 


332 GEORGII PACHYMERIS 


vv Luxéz^ ovtQY xol voic Aemropévoig zoooenuvideoO Qi. — Axov- 
^ * ^ » , n 4 , 
cavitg yàg 1Ó mtpl vóv Evgunrov vavrixóv, oig 07) xol elg TQu.- 

P 293 xovra vabg 0 cróAoc OÀlyov Oéovvog ?5moríero, xartDóQpovv 
7üv eni dig xol volo nÀsovow. — xol Ó7) 6S avv ye vavovoAgoa- 
pevoc xavà v09 facikeiov avóAov é&dgquov vavioyoUrzoc nol zov 5 

^ 4, t 2 , c e »€ 
vv ZnumtQi&da , cc avríxo qavéyrec otgraoveec. — xol Gut* 0g 

, * - jJ 
jjoavre GpO9ucav, Tjj nagavtixa vóÀug xal uóvg àgagórog £h- 
aníLovteg xaranAQsut volg "00 T0U xatentnyótac equàApoctr, 
igünroai 0? ga xal rovro; zagU puxgüv oO tuxgüg xivüvvoc. 

B roUv' Àyyc9iv 1À Oconóvy Óityovst xovà vip» Zigiulaviv ,. 3) xol10. 

- A. 9 ' F] - a 17» 9t. 4 , , , 

QRGÀXov v0 GÀnOég tnudv xoi GÀvovrt vT000UTOV OUVLÜAVTOG z1QU.— 
3 4 , ^ - - € , ".- ^c 
yuaroc, Gvébeoé v& vOG vf|G vyTiG oguuc, xoi vzttoenao ot Oci- 
cac zéQi v( Gv0Àq, &l vocovrov yeyovótoc ui) iunno97 10 uoi- 
gidiov àAAà xal néga vàv yeyovótov zgocAJoi. — xol 7) 66 aDviG 
óvoi» TusgOv Óikorquoa Aag xol uóvgc qug nouitor vvxtoc, 15 
xal Tü T0U niLoU OTQatoU ovvo9Qgoloac iyxavals(uuata , magu- 
LaBdv obv civ vl, Znuntrgisdi éqiovaror, xol zóv ovOAor iv 
- , , » ^ ' c - R] ^ - , 
C XQQ :xióvvov xaralougava* rÓx yàg xai at TOv y990v vijtc 
^ ti ^- ^ 

iugaveig 100v zgooflaloUcat vÓ vqvixáüe. — ec yoUv xoà ozlyac 
» , ^ * e c 1 - € , 
£orqca», xüxtvo. uév Ge mQootfaAov, ai Óà ví» Pauaimoy 20 


excisum dilapsumque gratulantes, delendarum quoque reliquiarum impe- 
tum caperent. nam Latina classis quae ad Euripum stabat, navium paulo 
minus triginta, sic animis aucta est audita nostri terrestris exercitus 
clade, ut non dubitaret triplo numerosiorem imperatoris navalem exerci- 
tum, stationem tunc circa Demetriadem habentem, incursu repentino ag- 
gredi. inspirabat alacritatem in audax consilium certa fiducia pari for- 
tuna utendi maritimo quoque praelio. persuaserantque sibi, si perculsis 
incommodo terrestri et recenti clade territis infesti supervenirent, specie 
ipsa sui praesentique occursu debellaturos, potiturosque mox navibus, 
portu praesertim inclusis et per angustias explicare sese in navalem aciem 
non valentibus. et parum abfuit quin spei compotes fierent, momentoque 
ingens periculum summae illic rerum fuit. cuius cum esset raptim indi- 
cium perlatum ad Ioannem despotam in locum,cui nomen Drimianis fuga 
receptum, is quamquam plenus cladis et pudore moeroreque confusus, 
excitavit sese tamen, haud molles admovente stimulos iusto metu, ne si 
novus iste quoque succederet ad votum hostium conatus, non solum ac- 
cepto iam incommodo fatalis cumulus adderetur, sed ulterius quoque us- 
que in jrreparabilem imperii ruinam damni pernicies excederet. quid 
enim timeri mitius poterat, si classis, sola tunc pars virium Romanis 
. salva, deleretur? hac solicitudine instinctus ex effugio illo ac latebris 
erupit suis; e£ quod Drimianim ac Demetriadem intererat iter bidui una . 
nocte pervolans, raptis secum , quas colligere potuerat, reliquiis exerci- 
tus ferrestris, extremo iam discrimine periclitantem Romanam ibi reperit 
classem. apparebant ab alto expeditae ad invadendum praelium hostiles 
naves ordinatae seriatim. stabant ex adverso Romanae productis in de- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 333 


cxuyndóy xoà Oexadoc énjeoov , ai uiv vc nonc Osxádoc viv 
ngurzyv iéyovro uéygv, xol vic Ó:xádog 7 ngex ngocQua, 
Üzov xol ó QuiavOgwzzvóc nowroorQármQ 7j xoi v0 flactuxóv 
&veyrysgro oxijntgov, € OUrnOsc, xal à7, ovunicoUOGt tmv 
5iyugav zourtQév.  GÀÀ' ovx 4» uíav intwqQroórtiov nolAdv D 
iveyseiv* 69tv xal neguijoav éni9éuevo: uoyouévoig, ogvzovrsc 
&vrttyouévovg, xoraféAAovisg &vJiovouévove. — 01€ uv noÀAol 
xol uayaíoug Coyov éyévoyro , 0110 0 xai éni vOv vüdtwv 0ja- 
c9alvovisg ivané9vgoxov , GALo( 0 aU vgavpatíat yeyovórec elc 
i0zélog &vrtiyov. 10» ÓÉ ye ngt)xoovQérooa xol moAAai iaAÀov 
auig dxíci, xal nd xaSixcaOci oix jv cnAuuívov ntcóvroc, E 
Tüg ueyaíoag àufáAAovreg vv Unlov iviüg ZxiLo»ro.  ToUto 
vuig lomaíig vavol Ó(ya xol ToU xa^ a)rüg xiwvvov sig Óulav 
&vQxtorov» ztQiorarO. 6 ÓÉ ye Ótanótgc voic ulywAoig éguová- 
154évog Gtye yeiguc, xul xarnviiflülu và. ucyva. uva ze xol 
z01YLUL6vVOG, xGl Gg GU10c 0 Otanótrc &1, xai ngoofor v £xor, 
xal ó xceigóg &vaxli95voi aqíc: opáAuo, d uóvoy zQoc£youy. 
Giotyé v& gelgag Su ev Toig ivróg, xal ngo9vulag zagtiye ovu- 


cadas versibus, acie per multiplices ordines profunda; cuius quae frons 
erat decas prima committere iam coeperat, excipiens primum impetum ir- 
ruentium vi summa Latinorum. in his decem nostris princeps erat ipsa 
praetoria, qua vehebatur Philanthropenus protostrator, unde erectum 
prominebat, de more alte conspicuum sceptrum imperii. ea expedito 
ante omnes procursu miscuerat se hostibus strenueque dimicabat, imitan- 
tibus pro virili novem caeteris. verum cum in unam illam extra ordinem 
evectam undique Latini coorientes conatibus pro se quisque vehementissi- 
mis irrumperent, non sustinuit vim atrocem ad extremum, admisitque vi- 
ctores, qui eluctati constantiam resistentium fortissime nostrorum, truci- 
dantes adversos, deiicientes obvios, miserabilem ediderunt stragem. tunc 
multos absumpsit confossos gladius, multos hausit in aquam delapsos mare. 
alii tamen adhuc, licet semineces vulneribus, ad finem usque resistebant. 

rotostratorem ipsum multis petierunt telis, quae quoniam perferre ictum 
in corpus nequibant valida ubique protectum armatura, gladiis per rimas 
et commissuras armorum insinuatis saeve illum excarnificabant per intima 
fodientes. id vero animadversum ab aliarum militibus navium, acerrimis 
et ipsarum insultbus laborantium, fregit denique pertinacem in id loci 
constantiam, tristi et immedicabili iniecta ex desperatione formidine, 
quando apparuit e littore despota manus tendens, ac supplici clamore vo- 
ciferans, starent adhuc animis: en adesse sese despotam auxilia feren- 
tem; occasionem adesse reponendae hostibus cladis nuperae, si paulum 
modo conniterentur. haec loquens vultu, oculis, manuum protensione 
commonebat, e terra intuens in navibus pugnantes, nutu, gestu, omni 
praeterea significatione indicans adducere se auxilium praevalidum mox 
moxque adfuturum. id enimvero plurimum valuit. nostri milites a nota 


334 GEORGII PACHYMERIS 


foXa, cc ivrti9ev née for9uav. | oi 0? xal nopà v0 dlxàc 
P 224 5vügiCovvo ,' xai Ólzgv dyolam ovv xe1eoqürvovro. |Ó 0) voíc 
ze oavvzoUaw éQa&ctv dxuijra Xa0v moooézeune xol agocentffox- 
Su, zal quvate xol oyinaci: ngüc Üuvvav nagexéAa, àg* Q ui) 
oqostn xol và exei, — 606 0^ eni SvgoU &xelvoig 0 x(vüvvoc Voravo,5 
(AAoc Cyro nugaxoldv xul 9:ojüg ixtrebtv aUTQ) Ó7) 1) vomec- 
vQ cy5muevtt 3x yàg vije Ocio ExatépoO tv üvriováoeuc n0AAol 
P 295 Y zuxntÓvtOY dj06v, xol daAocoa Qéey ouai, (39) 210g 02 
xoi 4j ngcvovuxvoUOn xcriOuxGLero voc xol 105 voig iyOgoic 
&noytro , !» 3j xol 0 Tüw vgOv Uapyoc 7» xol oí ffaciexol 07-10 
puatas xol ot vOv ayiov GrügOv ngóxQrot. — xoi vóve TÓG moo- 
Oupulac 2xslvav inaíEov Qmret xarà yijc tiv xoXónvgov vfic ut- 
qoc, xol Xóvw nüvvttot, xai Ódzgvour ixeveten May Pheemvüic 
B 40) xovéngoéo9ai vOv ovuflólov ánayou£sov. | ovrt TU. 21013. 
xürG)iravetov xol Aóyoig xol ayiuact zal 1i) v0U vgÓn0v Tüzti- 15 
y), noÀkovg ve mgocemili)Àey volg FEoO v cic &vaniogotoOo: 
vo)g Àtínovtag , Aüvüyagé ve vo?c uoyonévovc xal ttaps9ügovve, 


facie ac voce novis receptis animis, instar aprorum , qui circumventi ve- 
nabulis in 3psa morte dirum frendent, haud impune trucidabantur. inte- 
rim iis subsidio despota, piscatoriis forte naviculis repertis, lectos bella- 
torum manipulos submittere; vocibus pariter et signis procul, ut coepe- 
rat, animare; concitare in ultonem, admonere ultimum id tempus fore 
servandae Romanae rei, haud dubie periturae, si offensioni terrestri cla- 
des maritima superveniat. haec ardentissime agens licet, parum proficie- 
bat: intendebatur enim periculum, et parum a conclamata pernicie res 
aberat, ille conspicatus magis: magisque «Romanos cadere, congeminari 
caedes, coacervari cadavera suorum, decoloratum cruore pontum, inelu- 
ctabili vi ruere victores, aliunde jam ratus auxilium quaerendum, dei 
opem veniamque ardenter invocat quam demississimo habitu supplex, non 
frustra, ut mox videbitur. (32) jam praetoria nostra expugnata vi ho- 
stium ab ipsis abducebatur, et in ea universae classis praefectus, impe- 
ratoria insignia, ipsumque adeo robur nostrae militiae navalis , ' lectissimi 
fortissimique bellatores, quando, ut dictum est, novam addendi- victis 
animi rationem ineundam. ratus despota tegmen capitis in terram abiicit, 
pulvere se aspergit; et quo habitu numinis opem imploraverat, in eodem 
perseverans vehementissime cum miserabilibus lacrimis milites: orabát, ul- 
timum prohiberent ab imperio dedecus, Augusta signa me impune abduci, 
ne triumphari ab hostibus sinerent. talia diu lamentabiliter ingeminans, 
demissioneque ac supplici gestu obtutuque vocem adiuvans, mec sesnius 
continuo submittens recentes laborantibus, quae opportune subvenirent, 
fortium virorum manus, unde caesorum damna supplerentur, robur au- 
daciamque pugnantibus immisit excitavitque animos, ut iam supra vires 
conniterentar,- proiicerentque se in tela hostilia caeco quidam impetu. 
ardor erat in mortem ruentium, quem amentem ac rationis impotem di- 
ceres.. nec minori opus erat tali articulo desperatarum rerum. sic paene 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. IV. 335 


" $ M! ^ ; M 
z«l àvciwOT5r0vv ninrovitQ, xagzeguxol viveg xol zag0 v0 Ófov 
E - ^ , - 
-«orvónsroi, — xol véAoc neguyivovzot TUv ey9Àv ovy» novo noÀLQ 
- - € 
xul uóyOq. — xcl À7 Ovoirv 7 xul vQw)v &no0gacacüv ot Aomnol 
, , 
xarà xg&roc &Aicxovvat, — xal o? uev oqayévrtc neo0visc eig Q- C 
b] , 5 , - ? 24/ * , * 
5Àeocav &zinv(yovro , iyOvot uüAÀoy 1; &Aoyoic xol réxzvoic 1,0av 
^ U 
qixevot* ot 0^ dAXot ovyz)aOEreeg yaotégu vnüc idíag &xacor 
» * , E , Li ^ e 91 J4- «4 
zgüg vv zólw v5yo»vo Óe(Aoi0t, tuxQaüv 007» naQuuvdiar éni 
- ^ ^ - ^ , c ^ , 
Toig ztgoAoflovc. dewoig oic oqaAsct Qéucvoi —| 0 0d Ótonorzc 
- - , , - 
xal oi civ abvTQ yvuvol Tüv &n&vrov üvttQ, zQocflaAórvitg v) 
- , 3« 
10240:0ív Kegauéo , 9én Ovvtg )cuvr, xal daxgécv àSía, ntpi- D 
/ A .C ac 5 , - c 9 - CNET. ió 
016)Lovrot TE (ug &tix0g zOQ é£xtiyov TOlG cUQEOtiOL , xai (oc olov 
, , »--€ , | € , ^ 
v€ ÜsganevovzGt. — T7016 Ü. vztQnad20ac xoi 0 Ót0notnc xol ze- 
- - , e - 
Quo Àyroec 17; oviqogit , Óconóovvov 19güzov qcvyaov 0cov x vív 
, -——y 
ovufló)ov 0 QovAdag evrüg nad. guxgüv xivdvrevaac à3&y 7j xol 
- - , , , 
15i190v 10 yc uégoc 1v GÀALov xol 1j; ovvüAngc óvrápttog , ovu- 
1 - » , c , 
Bod, 1€ 1ijc üsozovelag ixeiva, 0a iv xalvnvgg xol onod5uac: P 296 
- - , c 
uad ye ày égeozolaw Tune xol zoAwotc xcl 157 £x n00qvoac vzo- 
youqij, ànori9evou , oUrc Óixawscoc 0pSri;vot 10 faciet, oix 
oida x«rà Àónzyv oqerégav 7) xol v7» Pxelvov ixuilaEw *. GAAoig 
20 02 xomoic xol zaléntga 2E Qpluv xovacvoluo9eic, oUroc Tir cic 
* , - wv , ?, 5 b] ^ 
70 210060 TQ BacU.d iugavio2500utvoc. — zal y^ éuqonig c 2ó 


victores a iam perculsis superati tandem sunt, sudore quidem multo cruo- 
reque: sed tanti decus fuit conversae e discrimine ultimo publicae fortu- 
nae in successum tantum, ut duabus tribusve tantummodo elapsis reli- 
quae omnes expugnatae Latinorum naves a Romanis caperentur, pleris- 
que vectorum lapsis aut proiectis in mare, ubi gaudium epulo saginaque 
sui maximum piscibus dederunt, quantum scilicet allaturos sese coniugi- 
bus et liberis triumphali domum -reditu speraverant. alii Latini super- 
stites intra naves quique suas diligenti custodia servati deductique in ur- 
bem, sua miseria gratum infensis spectaculum fuerunt, qualicunque so- 
latio praecedentis cladis. at despota cum suis spoliati omnibus quae ha- 
;.buerant, ad. Achridensem Cerameam pervenerunt, miserabili prorsus et 
digna lacrimis specie. ille nudos et omnium egenos vestivit recreavitque, 
quantum pro praesenti copia humanissime potuit. hinc iam sensu pudo- 
reque offensionis tantae ac tam insolito ictu adversae fortunae fractus 
animo despota insignia istius tituli abiecit, indignum iis sese reputans, 
qui modo. in tam propinquo servitutis periculo fuisset, a qua non suae 
illum opes aut virtus sed casus et fuga liberassent. quare iis quae usur- - 
pare prius erat solitus in capitis tegmine, in calceis, in phaleris et frae- 
nis equestribus, in rubra subscriptione, symbola despoticae potestatis, 
deinceps abstinens, sic imperatori se sistit. haud scio an magis testando 
proprio dolori; an irae illius deliniendae. et hoc quidem ipsi ex voto 
contigit. videns enim eum Augustus in communi vestitu, privatoque ex 
lana pileo, multum de indignatione, quam audita exercitus clades in eius 


336 A GEORGII PACHYMERIS . 


B 71022 .v/jc ópyijc xavanavu cj vüv evufóLov ámoüuqu4ctb, xx 
povyg Tijg 9éag dóSag Psvüc 1Q ngÓ vov doywuévg «à ut- 
gia. | 


1. iro uguácsi P. 


animo excitaverat maximam, remisit; commovente vicissim ista humili 
specie misericordiam in fratre, viri tanti, subita conversione sortis e 
tanta gloria deiecti. )yPÉ 


, 1 
E. 
P 230 ÜUvro uiv oiv TÀ» xc1à Óvow EvpztoóvrOv, xol TOD xoTÜ 
- , , - [1 , , , 
yüv oqálpatog üvtioyxo9frroc v() xavà 9uaocav tüvvyriuatt, 5 
Aínyc 0 Bacikebe peraEO xal jdovzc qv.  Opcc 02 voic Aoyipotc 
éniroénov T nodyuava, «0 uiv Óvoróynuu vLondom Plz, 
"0 À' eivUynua ntQupovóc dgioveUOQ0t, xol TO piv yAsUnv olov 
L4 ^ - , , ,? € ^4 hi , ^ t 
4jyttvo vo) ànoorürov ipyolaffotvtoc và zopà Óvvapur, c0 0€ 
B noÀéuov xaróp9cua xal rQónaiov GvruxQvc. | 09tv xal TÀ Tijc10 
10ovZc iv(xa, vac xelvag évvootvrog vv nolsuíicov xal Gvügac 
à avraig nÀelorovc, rüg uiv xarayOelouc TQ vecplp , vo?g dé 
- € "noo , , ^ , , ^ »* , 
Tuíg &gxroic éxdo9évrag aidnoodérovc xoi uovy 9éc 10 xav^ av- 
TG» Ünxrvórvvag vgónaiv. — jÀón&a ÓÉ ye 10v ffJaaién xol ó v«ic 
xoníot xov6xonoc ovoavry0c, (c byyüc doxeiv eiyct Oud vàc nÀm- 15 


V. 


je in hunc modum in Occidente gestis, et offensione terrestri suc- 
cessu navali compensata, cum medius aliquandiu inter luctum et laetitiam 
quasi pependisset imperator, tandem caetera liberis hominum iudiciis 
utriusque facti aestimatione permissa, magis ipse incumbens in auspica- 
tiorem partem, infortunium furtivae grassationi hostium, victoriam gene- 
rositati heroicae suorum, cunctas sortis iniquitates fortitudine splendide 
praevalente palam vi aperta perrumpentium, aequum. censebat imputari. 
atque illud quidem contemni debere contendebat. velut quoddam ioculare 
ludibrium foedifragi nebulonis ausi maiora suis viribus, hoc magni fieri 
ut arduum et gloriae solidae plenum experimentum verae bellicae virtu- 
tis, cui honos tropaei iure quam optimo deberetur. facile igitur vince- 
bat in eius animo gaudium moerorem, recurrente praesertim memoria tot 
hostilium . navium navalibus additarum suis, tot hostium in iis captorum 
indeque detrusorum in custodias, ubi ferro vincti tacito sui spectaculo 
tropaeum quasi quoddam  extarent Romanae felicitatis. hic tamen me 
plane purus Augusto esset fructus animi, periculum. Philanthropeni tem- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 337 


yàe ToU Sovürov* npgóc yàg talc &ÀAaig xal ulav T7 xoà vt- 
qoi» dye xougíav &neovguv Sávarovy. 09v xol lurgoic ém- C 
ueAg9 dg xal uólic ngüc và vyiwóregov xAlvac 1Ó ztgl avvoU Oc- 
doixévat vovg zoAloóg eqmotiro. ind 08 xol &ydAÀ«v Qu oi- 
5 tov züv facia üvrlnowa 1üv Ouvüv àv ixagrégu, TÓ ToU us- 
yéXov dovxüc viu: üSuopiezt, 0 uévron ye dOsAqüc voU xparovy- 
Toc 6 Ioávvgc v1» aita» &natvz9ec noo! zy» xol tà vijc Ótono- 
vélac &án£Bake avuola, xal y! üánoxgiOclg và dg xógw, cg viàv 
éxelyov. ávdgoSévzow dr uy) üv dicio eivos Ótonoztlag üvo p 
10 pégew vo)c VEo3ev , xal ngocansóéz9q. Ü9tv xal xow?j» Alu 

ix yogvooovguarog xalonmrQa» àvOéuevocg, usAoaufaqéci 2 zx:0(- 

Aou x&l toig xa9* Vuzov oroAwuoig xocuevog, uóvoy 10 Ótonó- 

Ung xsxio9oc. üvoqaígszov eye. 

2.  Tà uévvos vig ixxlgolag dvóct msgupavOg, xoi 10 P 231 

i150yícua tg uéya 3otzo, vOv Z4gatviuzü)v eni nA£ov mgooti9 eué- 

vGv , «Gg p) ptOvove éxetvovc oi 07) 1) natQuioyr Zgotvío Zvrv- 

góvtec eldov oyiGeoO ui ve xoi UAoUv on£g éxelvov, GAAÀ xol zotc 

pa^ 0Acg ldóvrag x«aJvnoyouévovg roig &AÀoi. — no1é 0d xai và 


perabat, ita decumbentis ex vulneribus navali praelio acceptis ut eius 
vitae timeretur. horum erat vulnerum unum praesertim in renibus gra- 
vius, ex quo secuturam mortem plerique ominabantur. evanuit tamen 
triste augurium, medicis enixe ad curandum aegrum nec sine successu 
contendentibus, ita ut brevi post tempore non dubiis rediturae valetudi- 
nis indiciis extantibus, qui eius causa solicit fuerant, cura solverentur, 
quando imperator suarum esse partium ratus consolari passum et pericli- 
tatum sua causa talem virum, pretium ei aerumnarum ac plagarum re- 
pendit amplum, magni ducis dignitate ipsum honorando. frater autem 
imperantis Ioannes, cum esset ex eo quaesitum cur despotae insignia de- 
posuisset, obnoxie ad gratiam respondit, postquam iam filii ex Augusto 
nati in viros adolevissent, haud aequum esse despoticae potestatis nomen 
in extraneis haerere. accepta responsio est, libenterque uti deinceps sua 
ista modestia loannem imperantes permiserunt. ergo is pro aureo fim- 
brieto, quem prius gestaverat, vulgarem promiscui usus cap'ti pileum 
imposuit; nigris quoque induit pedes calceis, nigris equos proprios ephip- 
piis iastravit. vocitari tamen in posterum quoque despota, ut ante, non 
desiit, populo ex consuetudine deferente, nec Augustis invidentibus, me- 
rum ef re significata vacuum nomen. 

2. Interim ecclesiasticae res manifestius iam quam uf posset dissi- 
mulari laborabant, et schisma incrementis ingentibus augebatur, plurimis 
se in dies ad Arsenaitarum factionem addentibus. neque enim ii solum 
qui Arsenium patriarcham viderant eique studuerant, abscindere se iam a 
communione adversariorum eius et pro ipsius restitutione certare palam 
cernebantur, sed et alii passim nulla illius peculiari notitia, nullo in eum 
proprio affectu praeoccupati unquam antea, tamen in eas partes ambitu 
et studio sectariorum eius attrahebantur. vulgo in primis illud omnium 

Georgius Pachymeres I. 


3938 GEORGII PACHYMERIS 


anco vo) "Loo? quulóutvov, óc áquproudvoc dy, alpiutvov 
B züc vÀv m0ÀÀÓw qvyüc éxróncg ixÜpuve, xüv ixtivog ovyvà 
Aeuf&vov n&gà facikéoc xoruera vó qukódnQov roig zpocxt- 
pívoic myüEayev. — o0 yàp 7v 0 Uyvjouc o) nagev93c Qdufla- 
vtv, «9g Aye noÀAdxig vóv fucihén, oU LepavuxoU uuvóvov5. 
zü» zarQuiQynv waviyovta, Gg a)r0g tig 0 và Tijc EÓcu Anc 
abvQ) &voryvóc , voc Gu. Exelvo xal odrbv dodOdv mortar xa- 
C vózitv , pócvüóg Qunodilovroc. ^ vo0g niv o)v Aovg, o? xavà 
zóAtv Oievolfovrec 2v0Aovv &véüny àxrgenóuevor voUrov , ovó2v 
Lyo» Ogü» &AÀo 4j và puoi qgoviiCéw. Üxelveov. elg vipiijc AÓyov 10 
xol mgooracíac, o)y 0ntg "5(ov, GAÀÀà xci jÀOyer Aeyóvvav và 
uédlicra. üvü0gac 0? nvevuatixoDG elüOc xev? àvavoMv vidgoty- 
vac xoi 9eQ uóvo Üüvrac, Óxobwv xol ntgl ixclvov cg oxuvda- 
Allowto , LoutvüE wüxtvoy Tüg yvpag ngoxavacyev, «vroic 
D Üpuuoc: 9:9 volo ixdlyov. — xol 7) negl. vovrow vi faciet 15 
xoioAoyyodpevog , vnó 70143 13 onaváA: évoxevacd dc in^ àva- 
«0c dA«vve, xoi voic &vügdow éniorác , v à) xal elg và uá- 
lta 0 Saevuacrüg Gp! &psvzv xol Aóyov BAsulünc 7», nolic 


17. égiezag P. 

ore celebratum de Iosepho, esse illum sibi conscium excommunicationis 
contractae, vehementer perturbabat plerorumque animos. et quantumvis 
iste acceptis ad id a principe pecuniis large profundendis extinguere in- 
vidiam, quaesito per beneficentiam favore, conaretur, in eamque indul- 
gentiam tam pronus incumberet, ut nemo ab eo quidvis posceret quin 
statim assequeretur, tamen nec sic efficiebat quin magna et tristis circa 
eum solitudo cerneretur. quo facete alludens imperator, manu saepe pre- 
henso patriarchae praesentis pallio, dicere solitus erat aperuisse illum 
sibi paradisi januas,' quo ipse post eum, nullo turbae obstantis impedi- 
mento, facile ingressurus videretur. ac eos quidem qui palam in urbe 
adversus Tosephum declamantes populum ab eo avertebant, cum is iam 
omnia frustra expertus nihil haberet aliud quod ageret, contemnere opti- 
mum putavit negügereque, nulla eorum in distributione praefecturarum et 
honorum ratione habenda, reiiciendisque petitionibus talium, ac si qua 
forte urgente necessitate studiosius cum eo quidpiam cogerentur agere, 
auribus superbe avertendis, duritia quam facile sentirent in contumaciae 
pg ulüonem affectari, caeterum idem audiens viros spirituales per 

rientem insudantes virtutibus, deo viventes soli, etiam ipsos in sese 
scandalizari, praevertendum inde ingruens malum omni studio putavit, 
dignamque rem eam statuit cui praesens procurandae nulli parcens operae 
vacaret, spe videlicet invitante fore ut apud eos auditaram in se absen- 
tem criminationum calumniam conspectus ultro: oblatus blandusque coram 
sermo refelleret. consilio igitur imperatori communicato probatoque, co- 
mitetu multo splendidoque usque ad luxum apparatu, in Orientem pro- ' 
fectus est; ibique cum alios viros celebres repertos; tum illum in primis 
admirandum religione *^ doctrina Blemmidam, ut suis partibus adiunge- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 339 


* ^ 
ijv v0Ug &vdgac vnonowvutvoc. xol ngocénuds AéyQv noooxzei- 

' ^ 3. * 2 * , c -^— ^- 
09e. uiv. xol aviüg ZgotviQ xal narguQyrv Tydodui, TÓv 
xaT éxelvov GvozivacOévrQv Óiuxtvzc ungóé T0 fouy) gpovit- E 
Cuv: Oucoc 0 üvéysnc ovorc vi» £xxlgolav ztoiuatveo9at, üváy- 

53v &vot TivÓ 10v 2xelvov s0nov &nonAggoUrv, Pxsvov uu; üvroc. 
3. * LI * ^ ^ v , ^ , 
evvó» Ó tivot neg rODQ GÀÀovg Óoxiuucor TÓY yoroiucevoyza * 
a)vQ yàp ngogxsodct xal fBaci.éo. nmiroogogotuevov , dott ui) 
e , S es ^ q/ 95 ' , 3 , 
0z06c Evuflalv&v viol. zaken& zal &visxsovo. ngooztuuévou éxelyq, 
- 4 ; 
4AAà xal noAAoig GAAong &U ylyveoOou Oi viv góc abvóv fiaci- P 
10Aévc dyoaOSoOéAum». |voUto xal ngüg &AÀovg TÓw nvévctixüvy 
2 - » - ' ^ 2. * , M , 
ávÓgüv £Àty€ , voUTO xul ngüg avzóv BAeuuiónv, xal nagscvAa 
^ à2262 7, 2 , - , /, 
vàg 4m. éxéivay ebvolag quioqgovovuevoc. . zi) 0€ y& BAcuu(ór 
3 ^ ^ 
xGl 4AÀo xarà cxonüv 5v r0 n&iOov Oxdvov ÓfyeoJos. — ina, 
^ - - T « 
yàg ixsvog qilócoqov» OiaLOv (ov Olog vv» «ds i5omro xoi 
154na9Gc dys zoüc vU ywüpeva , ovre vivi ngoonaJOv ovre uiv 
duna9üy, 41A qv 0 votg Éxtlyo Oc e ui) oduart 0Awc xard- B 
iu j 7 c &xelyo óc &l ui) od 6 xardi- 


ret, enixe nec plane frustra laboravit. persuasit enim eis fere quod vo- 
lebat, cum diceret studuisse se quoque ipsum Ársenio, et pro vero illum 
habere patriarcha, existimareque vanas inique structas contra eum hacte- 
nus et artificiose compositas machinationes omnes, actaque ista cuncta 
ducere pro irritis nec nauci facere. sed cum iis obsistere nequiret, vi- 
deret autem destitutam ecclesiam gravissimis esse periculis expositam, ad 
eam sublevandam et certissimo exitio subtrahendam accessisse, supplendo 
utcunque loco pastoris veri, aliena nec a se revocabili iniuria eiecti. se- 
cutum autem in hoc iudicia multorum, aptum se ad id necessarium eccle- 
siae in necessitate tanta exhibendum officium censentium, ob eum maxi- 
me vel auctoritatis vel gratiae locum quem apud imperatorem obtineret, 
a quo audiretur, qui suis consiliis deferret, suis precibus annueret, prout 
esset utilitate probatum publica. non modo enim opera fuisse sua miti- 
gatam imperatoris iram in Arsenii fautores, effectumque ne iis ulciscendis 
maleque multandis summa princeps potentia uteretur, sed procuratum 
etiam cum successu, multis ut aliis bene esset, propensa in se privatim 
imperatoris benevolentia in cunctorum , quoad potuisset, egentium com- 
mune beneficium derivanda. talia cum religiosis iliis ascetis, cum ipsi 
Bleimmidae , singillatim quemque conveniens, omni ea adhibita, quam ha- 
bebat plurimam, conciliandorum quibuscum ageret suavi efficacia, memo- 
rasset, vertit nimirum in sese studia eorum affectusque rapuit, coope- 
rante in id ipsum non parum liberali largitione, qua cunctos opportune 
delinivit, non illibenter admittentes; quamquam haec quidem res parum 
ad emoliendum ipsi Blemmidam valuit. longe aliae viro illi, pro genio 
peculiari ac secta disciplinae cuiusdam propriae, Iosephum rationes com- 
mendarunt. inerat Blemmidae animus alta quadam et aspernatrice vulgo 
spectatarum rerum philosophia subnixus, abstracta mens quaedam a con- 
cretione corporis, et procul abiuncta contagione humilium curarum. nil 
magnopere mirari; ne tangi quidem tenerrimis affectibus naturae, non in- 
dolere tristibus, non exultare laetis, non efferri speciosis, omnia unum 
esse ac perinde haberi omnium securo; nullo discrimine odii gratiaeve de 


340 GEORGII PACHYMERIS 


gero , €v ÜkoylGero xoi 2Agotviov eyac xod "Imo, 09 yvuvotc oi- 
voi; ngocéywv Toig ycyvouévoig , eig vüv uev zolvew édixn9érzo 
10v Ó* énifijroge*  voaüra y6o xopusgnoUc zwóc Ouxvolag xol un- 
9v iyovanc viv nagóvzov nA£ov eg 9toglav zycdivo, 4M cidoc 
9toU piv xà sboraÓig xol &xirgvov , àv99uncv 0 10 ugóér iv5 
quidevl 20 100. airo xüv flpoy) uévav. (e) yàg xol Hoazhclzo 
doijo9o« 10. u3) ini voU aro? elvat dic. fánzay, xol Koursio 
püAlov dg uà ünaS, vv ngoyu&tov Olxgv áclggov QeUjavoc 
znagoTQtyovvQv), uj xewóv vog urÓ^ GAAoG Sévov, & xoi 249- 
céwog &duxofro. — vÓ yÓg Avayxaiov €v elvat xol uóvov vÓ tbct- 10 
féc, 1o/rov à vugovuérov 161A üniggiq9os üv&yxr voig ai- 
govu£voi Civ xoxà vgónov. zar. &oa xoi Ioco) rcr, xat- 
101 zc excirov oUrQG CyQY. (6 qujÓ2 vrjg xéLÀgg eO Ov ngov- 
n&vifjoot, AÀÀà pugóé ngeoióvrt ngos&avactivo. | uaxpó9 cv, 
uà? 4o vi züv dg 9wnslav xol opuxgongéneuv elg yov ad10 15 
duungátac9o. | v0 yàg npóc q«Aocogíav éntxdavig xal 10 ngüg 


personis, nullo respectu privatarum rationum de quibuscunque iudicanti, 
ergo huic tali Arsenius aut Iosephus nomina erant mera, quibus auditis 
nihil ile sane ad favorem invidiamve moveretur. unum interesse puta- 
bat sua, iustum amplecti, nocentem aversari. tum de causis protinus 
ipsis siue praeiudicio a personis ducto statuenti Arsenius quidem iniuste 
deiectus, losephus illegitime intrusus videbatur. trahi enim in censendo 
iudicium a studio, et pendens arbitrium liberae mentis inclinari momentis 
aut obsequii obnoxii aut quaestuosarum rationum, vitio imputabat animae 
humi reptantis, nec attollere se aptae supra massam hanc vilem crassae 
concretionis in contemplationem sibi congenerum et se dignarum idearum 
superioris sphaerae. «caeterum ut in rivo profluente tam momentaneus 
est transitus succedentium invicem irrequieto cursu partium aquae, ut 
nemo bis in eandem, quod recte dicebat Heraclitus, digitum immersum 
possit tingere, immo ne semel quidem, si Cratylo creditur, existimanti 
unicam. quoque tinctionem pluribus vicissim respondere particulis semper 
labentis undae, nihil novum aut inopinatum videri debere, si rebus hu- 
manis instabili sese vertigine volventibus, nullaque vel ad breve spatium 
immota permanente, Arsenius. quoque vice sua passus esset iniuriam. 
porro necessarium in vita unum esse, tenere officium religiosae deoque 
subiectae mentis; in quo qui perstare volet et ex praescripto virtutis 
vivere, abiicere hunc oporteat curas mortalium eventuum, et anxiis stu- 
diis sapienti casuum occurrentium neglectu semel defungi. haec cum pe- 
euliariter familiaria sibi dogmata tum Blemmidas Iosepho coram ipsi dis- 
seruisset, comprobavit ille laudavitque; nec mutuam ab illo tamen assen- 
tationis ullius expressit vicem. adeo enim ab huic adulando abfuit Blem- 
midas, ut neque ad se invisentem patriarcham obviam e cella prodire di- 
gnaretur, ac ne ingresso quidem et ad sedentem ipsum pergenti ex in- 
tervallo assurgeret aut ullam omnino tralatitiae istius urbanitatis venera- 
tionem curaret adhibere, pusilli esse atque ad servitutem abiecti animi 
reputans ad huiusmodi sese aucupia gratiae demittere. mens nimirum 
eius exaggeratae cuiusdam et modum supergressae vulgarem philosophiae 


, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 341 


$t , - : , | - P" 
7à sin xal uóvo TOY zgayuázov )ÓufAyrixóv Gushixtoy ixeivov 
dl9u rà ngóg VAgv, xal 10 igerüv xatà volr Lytov zagecQa 1Ó 
igiéuevov. — 09tv oix dv9gumoig &ÀAÀ mo&yuaco inifaAov, 
xelvoig uev eret 10 QoUua xal óntgs&enAgvrero xal GÀlog Tt- 

r - £ ket ^ ' $63 , , [;] LI f. 7 » 
54v zotito 7j 37» xar üvOQunovg Tüurv, 7; 07 Ócfwwoug éyu 
' e / - : , Y X442 Y 
xal mooUncavirotg xol dovAongezdio xaracTGctg xoi GÀÀ. Gvra, E 
oic 07) yalgouev &v9gcnoi — xol roig uiv Etoiw /xelvouc ovtw 07) 
^ , E - 
vipaytcoxüóg &ye xol neoegQuvuale, Oda JeoU rabrac ryyovuevoc* 
- 2 Y ^ » ^ Li ^ c 3 
Toig à' £yovoi, xaOSuc uv xol xuttlouBavev, &iytv, wG oU zt&y- 
10róg ywvopévov ToD ywoutvov xavà 9:v xci ü&(ocg, GÀA' ivlore 
xai xut" üvdpomov, n&QuycgQoUvtog JtoU. Tv yoUv rOwMUTTY 
Oeioidcitoviuv Gd noz? &ánotgenónevoc Uu xui và Tmozjg 10x& 

Ni. pEhS H " 2. d - 03442 2 2 Y E 
T?» t£, OU zgoO6uevog avtov GTiuOUV , &AÀ  ém iot vTÓOLV 
» ' , c , e ^ * ^ , 

. &yuv Tiv xgíciw GtgovutvOc. — ovrt) y&Q xoi 10 quiocoqo» qiAo- P 233 
150óquwc inAijoov 16 jj Aeuffávev ngóowza eg Tí» sorxvrry zpí- 
[4] ix Vm L] €-:$9 , ^ , - ^ » 
ci», 5v zal xu9^ avt0» xíxguxé. — nÀTy xáxzdvog tlÓoc av9ocw- 
o» ^ ^ ^ , ? * ^ , £9 
z0g Qv» xGl vÓ zoicv ÀAuvovoyroQy , énd 16 xoJ^ avróv Qiu é- 
, * , 
pévoc z&guoic £Qídov 20 flovAgua, — 30 0 5v xa9' avtiy vv 


theorematis irretorto defixa suspectu, adeoque ex altissimis dumtaxat 
assueta rationibus aestimare res humanas, rigidum sustinebat illum et 
inflexibiliter erectum ab ista humilitate officiorum aulicorum omninoque a 
«quovis — materiae, quippe qui abstracte intuens quod optandum 
erat, quod passim optabatur negligeret, unde non hominibus sed rebus 
intentus, hia quidem servabat admirationem, his attentissime consideran- 
dis instupescebat, alia eas veneratione prosequendas statuens quam ista 
superstitiose sedula commercii humani, quae constat exceptionibus ad 
blanditiam compositis, affectata renidentia vultuum, occursibus officiosis 
caeteraque servilis obsequii professione simulata, quales nos illusiunculas 
invicem commutare in consuetudine vitae urbanae homines gaudemus. ille 
autem habitus quidem istos a concretione materiae seiunctos (nam hos 
sic nude spectabat) et veneratione prosequebatur magna et supra modum 
admirabatur, dona dei illos reputans. eos porro in quibus cernerentur, 
pro modo quo eos ab ipsis arbitrabatur participari tractabat, sic apud se 
statuens, non aeque omnes, quibus inessent, illos secundum deum digne 
possidere, sed quosdam interdum secundum hominem, deo permittente. 
usum porro istum suum et morem libere omittendi superstitionem istam 
quandam personarum anxia sedulitate venerandarum etiam tunc in lose- 
pho tenuit, non eum praecipue contemnens, sed exceptionem a suo uni- 
versali iudicio et modo sibi praefixo cum omnibus agendi in huius unius 
gratiam sibi non faciendam censens. ita enim se philosophice obsequi 
putabat praescripto illi suae philosophiae iubenti non admittere ullum re- 
spectum singularium personarum in iudicio de rebus, nude ac mere ut 
sunt ab eo, ut dictum est, spectari aestimarique solitis. caeterum vir 
hic talis reputans se hominem, et commune naturae debitum se soluturum 
sciens, testamento condito de suis rebus statuit jn hunc modum.  mona- 


342 GEORGII PACHYMERIS 


uoyzv. és zoe Qinuévaw , univ xazà utra voÓnov $nontcot- 
: 
cav érégo, xal üntg elyev éx ffaoiiéov quiogooviuaa, cc ovu- 
B zocoUcOoi vÓ züv» TÓv vopjuopdrQy elg éxotóv Arvgüv ügiJuóv, 
^ 3 ^ -— ^ - Y E - LÀ * » , ^ 
xol aUT0O. 1j; u0v3j v0U Ovroc 9eoU. (và yàg üvtt xvolcc xal nooc- 
avéxevo ) &vaqatoevo, Ouvnordévra, eig negunolgalv ve xol a2v5 
vv AAeupikrov ánonAjocotw dva. — v0v 02 vov Urov vÓY àno- 
veroyuévov záorqv xoi oUt0v 1/5iov vv zaTQuéQygv vnoonualve- 
L bs € - M Dem ^ ' , 
c9, xal yt B'aciAén énixvgoUy Xenaoi c &Su000t 7tQ0G TI)V 7,014V 
C énavilSÓvroa. xol yéyovev ovt, xü» ÓünoOavóvroc ixtvov, 
3 , ^ , 5 , , ^ ,? , 
0orQüxov qaol usraanicóvroc, Gvtlauflavóv ve vüc énixvQuotic 10 
- , 
xai và Órrerayuévo ÓuÀvov, cc rà uev voulouoza 17 utyoln 
vOvTuU Éxx)xjoía ngocavart) Tyco: elg nsgixoírow , vjjv dà uoviv 
éxelrqv. vj 00 L'aAzatov uovy; onovcO von eig uevóytov. — Ó yotv 
€ , 2 ^ - , - »? »? € ^ c , 
ico&pync "oon 17 àvavoly iq! ixovóv Óurghpag vnéortQtgv 
dg Bvldvztov. : 15 
P 234 3. | Kol utrà quxgóv 176 vov Bacikéoc Boviyágov Kov- 
, , : nnda LA ? APR. ^ 
orauviivov ovivyov Elg5vgc utvaAAoZaonc, tig omovoag o spa- 
- , - , HH" , [4] ^ ^ * T" ^ LES 
Tüv éxtivov 9éAcv avvá£sot ég 0 Toig zo1&. 10v Ziuov zoi ovt); ye 
IMaztóov(e xol Ogéxy àvaxoyz)» ysvéoOoi, iml noÀ9 Óanavo- 
uéycv Tüv orgurtvjuáTOv volg Ovrezéot noAéuotic , zéupac Óiu- 20 


sterium, in quo degebat et perseverare semper decreverat, sic ut tunc 
erat, manere semper liberum, nulli unquam subiiciendum alteri , iubebat. 
quod autem pecuniae possidebat largitione imperatorum, centum librarum 
summam conficiens, hoc totum monasterio eidem deo qui est sacro (nam 
haec erat peculiaris eius domus nuncupatio ) proprium servari perpetuum- 
que attribui mandabat in fundationis augmentum aut supplementum amis- 
sorum. vel quovis modo casuve deficientium. iis porro tabulis supremae 
suae testibus voluntatis, quibus ista commendarat, subscribere patriar- 
cham voluit; impetravitque ab eodem ut cum reversus in urbem esset, 
curaret easdem ratas haberi ab imperatore, et ipsius auctoritate ad quan- 
tam possent maximam firmitatem roborari. quod et factum est, exiguo 
quidem operae pretio, nam Blemmida deinde mortuo, cunctis illis pro- 
missis et spebus, velut tegulae, quod aiunt, interlapsu, in irritum eva- 
nescentibus, rescissum id revocata confirmatione et cassum effectu testa- 
mentum fuit. ac pecunia quidem magnae huic ecclesiae in dotis aucta- 
rium attributa est, monasterium vero, cui tam solicite Blemmidas cave- 
rat, Galesii monasterii dominio suppositum, ex eo pendere eique inser- 
vire iussum est. caeterum losephus per hunc modum, aliquanto tempore 
moratus in Oriente, Constantinopolim revertit. 

.. 9. Non multo post regis Bulgarorum Constantini coniuge Irene mor- 
tua, studens istum regem imperator devincire sibi firmiori aliquo vinculo, 
et sic regionibus Haemo subiectis, uti etiam Macedoniae ac 'Thraciae, 
pacem ac quietem asserere, quod co tunc magis factu necessarium puta- 
bat, quia tot continuis expeditionibus ac bellis magna iam pars Romanae 
militiae absumpta fuerat, missis eum legatis ad foedus invitavit, pollicens 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 343 


 mgtofevesou, vrucyvovutvog elg xijdog éixivp dobvai xal vv 
ddcÀquü0z» £avroU lMagía»v 5v vÓv 9vyarépov 5c EvAoylac B 
devzégay, jj 07) ovrqixec 10 ngózégov 0. uc IAAIoC xol uéyac 

 Oouéazixocg. xal Ó7, vOv ÜgxtY ngoflévrov c ovAlauftavsoSat 

570970: xol Micéufgaav xai 24yzlaAov (ixslvov yàg ovoac xa- 
vacxev facién, xol abdig üiio» tivcu 10v mglv iyovza Aonftá- 
vtw abrüg émi v4 ysvgoouévq 06 ngoixa xjó&) ó uév Baci.coc 
7& ui» voU x5Üovc inAggov cx Aia» quAor(ueg xol Bacuuxüc. C 
ovve£ze yàg v3j vvugev9noouérg ad10c faciksig xal 0 zavQuig- 

10yrzc, x&v 2XuÀvÉQg(a yevOptvo:, istos Ósononixdg uevaoxevagá- 
uievoi t5v eg yáuov niunou£vgy 1i Kovozaviivo ,. exeivgv uiv 
)nü nÀ&iot: dogvqoglo zo0c ixetvov ünéivov , aivoi 0^ onéotQe- 
qov. xal *à uiv voU x5góovg oUr(c 0 fucieUg i&enAygov, 1 
0d n:gi qác nóAtuc &vifiéAlero ,, roig ulv GAn9eloug eld ivrei- 

15 9ev aagouge9noouévrv 17» "Pouoiün 1à xo&riora, vO 0 Kor- D 
oxaviívQ ngogqücug inA&rievo miDavác, üAÀac ve xol TÓ uj) 
£yuv sbOéng doUvai, 7) vv énoixov x«züdcyouécroy vàyv nó- 
A&cov* "Pouavíag yàg sivos u£goc exelvag xoi 'Pouatovg a?rovc, 
uj tiva Ó'. eUAoyov "Puualovc ónó Boviyáog vtÀsv. o) uz P 935 

20 0" àc s£Aoc üánéAtye vv Ódauy 6 Bacilevg, AÀÀ ngocavgora xcu- 
Qóv Tóv Tig vixvoyovíag Óij9tv, wg àv» xal xÀnoovóuov vovrQ 


19. Boviydoor P. 


in sponsam se illi daturum propriam neptem, Eulogiae suae sororis filiam 
secundo genitam Mariam, quam prius in matrimonio habuerat Philes Ale- 
xius magnus domesticus. processit, Constantino annuente, tractatus us- 
que ad conventionem foederis sanciti iuramentis, quae distincte compre- 
henderent Mesembream et Anchialum, ad Constantini utique ditionem per- 
tinentes urbes, sed hactenus occupatas ab imperatore, quas utrisque 
tum visum est aequum esse bona fide reddi antiquo possessori et impu- 
tari in partem dotis novae sponsae. his hinc promissis, illinc stipulatis, 
imperator deductionem sponsae ambitiose ac regia plane pompa celebra- 
vit, ipse proficiscentem mulierem cum patriarcha comitatus Selybriam 
vsque, indeque illam ad Constantinum frequenti ac superbo satellitio per- 
ducendam curans, ac sic Constantinopolim reversus eatenus fidem pacto- 
rum imperator praestitit. nam quod promissarum attinebat restitutionem 
urbium, in ea non festinandum ratus varios eius differendae praetextus 
quaesivit, revera periculum dirae vastationis ex ea imminens terris impe- 
rio subiectis praecavendum censens. caeterum interim Constantinum la- 
ctabat speciosis obtentibus multis colorem aliquem habentibus, quorum 
hic verisimilitudine inductus nonnulla videbatur. aiebat videlicet istarum 
incolas urbium recusare Bulgaris subiici, cum ipsi Romani essent, nec 
se adhuc, quantumvis conaretur, potuisse huic eorum aversioni mederi. 
ut res fiat suaviter, expectandum videri, dum natus Constantino filius 
foret ex nova coniuge: tunc enim fore omnia proniora, rege tum scilicet 


344 -: GEORGII PACHYMERIS 


c ss; f. "n L3 

quvéyvog 2x yévovc "Paatxo? sünpoowmotro xol 4; Gnó0ocic. «d 
5 4 - -- 

0" 4joav yéÀoc GvvixQvc xol ovvaóutvoy qyeüóog qQ. xoóro avy- 

, Y LJ 1 
xgvnrovioc.  Opg ÓÉ ye xal kxcv. 0 Kovozovitvog on£uve xai 
ilonévütro , l xol 7j Qo9siod. oi. o) vocotrov. flon90c ixtivq 0ao0v 

B 7jj Pouaíó: énéunsvo. — inel 0^ 0E Puslvov zeudlov éd gu züv IMo-5 
z07 &uv1z,, 0evà inole, xal 10v ov(vyov xorgvéyxale vàg onov- 
óóg ye Aíuv xal noliustv , ác nó.tig ngocanonotrra. züvrti- 
Oe» xol dur oix ÓMya Evvéflaue ,. xol Svuficffrza àv nAdiora, 
eb ur ye 0 faci.eüc xijdog góc vóv INoyv enl vó9q jj Eóggo- 

, , - 3 ^ * € ^ j? ^ kl ^ 
ovvy q94cac nodjout Gvelye vàc 0guóc exelvov 13; ngóc 1Óv INo- 10 
- D , * L ^ j , c P" , 
yüv d£&uv0& xol QicAve 1. (JovAeéuuta, cc abvíza xatónu àni- 
C ópouovuévov v0» Toyóguov, 2v a010g enín xotc BuciAéwe, 
t 4 »4 7j 
t - Y - , 

D 4. 'O 0i Noyüc a?10c xgátwo10g 7v &vijo vOv Toyágov, 
dc orgatrylav v6 Suverüg xal vg(ffuv vote nodyuactv , 0c Gua 
zÀeoroug Óvvo. é ó ov Toyá vc avroi DM 15 

€ Óvvéutoiv é5 ouoycviv Toyagev, ovg ovroi Movyov- 

Alovc Aéyovotr; itunoctatüg ix tüv xor) vàc Kaoníac &gyóv- 

- , [4] "aiA 1 ? Pe P] , - , ^ 

(Y T0U yévovc, ovc KKavidag óvouclovow , tiofaAAe v0ic và 

vó»v Eb&iavov ffoosowg P39vtgw , & Ói và ndÀet roig "Popuedouc 
- - 7 

ba5xovt, iic nóhtwG Ó' GÀovonc xoi vü» nonynpétov elg ovtvov 


1. sUmQocczoitivo P. 


Bulgarorum heredem habente Romani sanguinis, cui sacramento dicere 
Romanos non dedeceret. haec allegabantur, quae, ut vere loquamur, 
mera erant elusio e£ mendacium promissione tempus obducente inumlra- 
tum, nec plane fallens Constantinum, quamquam is. volens nolens dissi- 
mulare cogebatur, et tacite dolere fucum sibi factum obtrudenda coniuge, 
quae non tam ipsi adiutrix quam terrae Romanae data esset. Maria 
vero postquam Constantino pepererat Michaélem filium, omni iam excu- 
satione cunctationi dempta ipsa quoque transire palam in viri sensus et 
utrique factam iniuriam accusare indignanter coepit, maritum assidue $o- 
licitans ad repetendas bello iniuste negatas urbes, unde multa mala orta 
sunt; et plura gravioraque prodiissent, nisi Augustus mature sibi prae- 
occüpasset novo foedere Nogam, data in uxorem ei filia sua notha Eu- 
phrosyne. qua necessitudine devinctus imperatori Nogas palam ostendit 
icrupturum se cum 'Tocharis, quibus praeerat, in Bulgarorum fines, sta- 
tim atque Constantinus regiones incursare Romanas coepisset, suspendit 
hic metus consilia Bulgari, et malorum inducias Romanis fecit. 

Hic porro Nogas potentissimus "Tocharorum erat, bellicae artis 
longis experimentis multam peritiam adeptus, usu rerum in tractatione 
negotiorum tritus. is cum magnis copiis e genere, cuius erat et ipse, 
Tocharorum, qui se ipsi Mugulios nominant, missus a principibus eius 
gentis ( Canidas appellant) circa portas Caspias degentibus, irruperat in 
boreales Euxino gentes Romanis quondam subditas, sed quae post ca- 
ptam a Latinis urbem, et res imperii redactas in artum, necessario ne- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 345 


xaractürtov "Pouoloig, sv xvglov &no.ag9éyra , adtóvoua E 
3j». TaUzr' ügc xai üxovtl qavedg npoctküpflave xol xartÓov- 
Aobvro.- iddv» 0? ydoac ápevéoac xoi Orr, dlc Gyyrv zatà oqüc 
ebrígzg, àgmzwruta niv Tv nzinpüvrov xol éeviQ à P9»: 
5n9000xrürtui.  (g 0b ygóvov voiflouéyov ,. énuuyvivisg ogíotw oi 
ntl Tijv peoóyatov xavoxnn£vor, 24Xavol M6yo, Zízyo: xai l'óv- P 236 
Soi, "Pácot xol 1à ztpocoiotvra zovvoig Quiqoga yévr, L9» ve 
Tà 2xelyav uuvO vovoi xol y.dooav TO C9erueraAaufávovo: xol 
oT0Àjv, x«l dg cvupdyovc «roig yivovrou. — xol ut^ ov 7t0A0 
10&g nÀg9og àgi9p0U. zotirroy 0 £neAO v 1v Toyagov abc dv- 
didmot, xol üvvnóatarot 0nov toitv ylvovret Tuic dvváueotr , tg 
xal suyuc TÓv dvo zvglov noLéov vópq ir? atto?g &aoorárac 
ióvieg oiy 0ncg nziguyevéo9ot , 4A1AÀ zal oqaira: 1& nÀA&coto 
"GOóvtag. 07i 10 ÉQvog éniorsu pév yoigov zal qiAalAgia, B 
45z«l 0EU e zQÜg noAÀéjtovg xal novngóv, xal 17v Qw?» avraQstc, 
xal ye Tà xutà (fov üvenmóntóv ve xul üzgoprdtvtov.  iyon- 
c«vio yàg &vréxaOtv vouoOérg ov Nóhow»a 3) 2dvxotgyo 3; 49á- 
xovvt. ( ob10t yàg A9 qvatoig xal Zdaxiüeiuovioi xat iow Go 
oí - voudrai coqol -coqoíg xul ovrveroig tà ig Aóyov Àóytoi) 
900AÀ  àvópi àyrvüri xai v0 müv» norggi, xax uiv v0 ngüor, 


glectae a dominis sui tunc iuris erant. has facile ac sine magno certa- 
mine, prima statim ostensione sui cepit.sibique subiecit. et animadver- 
tens uberes terras ac populos ad constituendum per se regnum idoneos, 
fraenum excussit imperii eorum a quibus erat missus, et res agere suas 
instituit, proprio principatu constituto. processu deinde temporis miscen- 
tes se ipsis qui mediterranea illic incolunt, Alani videlicet, Zicchi, Got- 
thi, et Rhossi, quique finitimas hisce habitant terras diversorum gene- 
yum populi, mores paulatim ipsorum didicerunt, et cum vitae usu lin- 
guam etiam ac vestitum eorum usurpantes, in militiae quoque consortium 
assumpti, non ita multo post exercitus confecerunt innumerabiles, qua- 
rum conscientia usuque virium in potentiam immane quantam 'T'ocharorum 
geus profecit, adeo ut quocumque se verterent, ineluctabiliter cuncta 
prosternerent, et cum e superioribus dominis quidam ad ipsorum defe- 
«tionem ulciscendam eosque sub iugum revocandos bellicas in eos expe- 
ditiones suscepissent, non modo ipsos non vincerent, sed magnis acceptis 
cladibus in lucro ponerent quod plerisque suorum bello cadentibus pauci 
salvum reditum haberent. gaudet haec gens vita simplici; haerent invi- 
em mutuo nexu civilis caritatis; tolerantes sunt laborum, in bella prom- 
ptissimi; paucis ad victum cultumque indigent, nec solicite congerunt aut 
consulunt in futurum avara providentia. ad hanc scilicet formavit eos 
disciplinam priscus ipsorum legislator quidam, non sane Solon aut Lycur- 
£us aut Dracon (hi enim Atheniensibus, Lacedaemoniis, et quibusdam 
aliis sapientes sapientibus, eruditi doctis, ad rationem exactas condide- 
runt leges) , sed idiota ignobilis, vilis opificii labore tritus, prius faber 


[o 


D 


346 * GEORGII: PACHYMERIS 


, J , 
dro dà xol elg Kávi. (Goyovvd. vu einot) xuraozávet, 0c. xol 
, - « "- - 
ex Kaoníov nvAavov üviavy 10 3yog G9 9ugoijoov, xoi 
- € LJ 
oqíaw &d 10 vixüv. umtz(9tt,. s volg i0foig vóuoig mooc£zoiv. 
€ 3x3. - € - » , ^ M B - A 
ot 0 1j0av oic &fjgoig &ncyeodat, voiG zUxoUOm Goxtiodoi, vÓ 
, » ^ » , ,? ^ ^ 
quAaAAgAoy £yetv ,. v0. eovovoutoy &nooTQéqeod qu, TO xoumtvixóy 5 
5 , - 
&onüLtoOat, 10 uj0cv negl Blov ontiÓuv , 10 n&ccuc ypijodat 
- - , T t ed 
vgoqaic u0ev vàv. feffAov Cyovvag, 10 yvvoazt avvoiztiv zÀ&- 
, - 
GT0ig, xGl vovrO4G ngocavaridévar av v6v  Gvayxoiov ztogi- 
/ € ! ^ , ] 
ouóv, &g Guo udv a0 yérog nAg9íytoOn: Gua. 0^ Cra xol dv 


M - - 
Ócomro, TO pj0év vv xaO" vnócvacw ngooxvüoOat xrzudav, 10 


;9? , , , » 2 ^ , M 
pauó^ éuuévey. xviopua00. 0L4OY ,. 66 |uezopatvem soi ueraqot- 


- , -— ^ - 
*üv zgÓc v0 yoroiov , züv ygeo. vooqi;c eli vo , olor xooué- 


- -* M Au j, - - cer 
vovc Juoüv y xal 10v (nazov ixxevroUyvag éxpoqv oa«uu106 , & 
. - T 
Óé vq xal oteyavotégac ngooüéo, 1gogjc , &y«&tq olüg 10 olua 


c . - 
ovyxAslovrag. nó TQv éqeozgióa viOévau,. (0g EvrebüO ev uxgov 15 


ovoruJév ix vàng P)xsiOev Oiguórqroc Ódnvov ví9to904, xtv vl 
, P » 
zov Quxog ivvvyov Tig evQor, . énuggéazvev. 15; Quntyóvg, xv 
T ) A/UX » x E / * od € óé , € 
otov éxeivo xci jj, xüv 3) üuzezórtr. uj) Ócorvo. (0 0d oxonóc, dg 
j » - - - in 
üy xal &»ev yotíag ToUTO z0t0UyTég , inl vijg yoelag moti &yoy- 


4. vàv agov? 


ferrarius, ex officinae ac fornacis fuligine in imperium productus et Canis 
declaratus: sic illi principem appellant. hic gentem excitavit istam ut e 
Caspiis portis prodire non dubitaret, polliceri ausus, quocumque bellum 
inferrent, nunquam victoria fraudandos, si legibus a se propositis accu- 
rate observandis attentam diligentiam impenderent. summa legum haec 
erat. delicias aversantor. obviis contenti. sunto. mutuae societatis ca- 
ritatem servanto. privatim sibi pro arbitrio consulere vitanto. nihil in 
vita victuque exquisitum affectanto. «cibis quibuscumque sine mundi im- 
mundive discrimine utuntor. uxores simul plurimas habento ; et his cu- 
ram parandarum rerum ad victum vestitumque utilium mandanto:. ince 
multiplicationem gentis, indidem necessariorum abundantiam nacturos. 
praediorum ac soli possessiones aspernantor. fabricandis domibus non 
immorantor: vitam desultoriam hinc illuc, quocunque utilitas vocaverit, 
assidue migrabundam adamanto. ubi cibus defuerit, aut sagitta et ve- 
natu paranto, aut secta equi vena sanguinem sugunto. si solidiori opus 
alimento sit, intestinum ovis sanguine: oppletum sub epbippium ponunto. 
sic mora concretum et illo calore coctum sanguinem, cum vescendi desi- 
derium fuerit, voranto. ubicumque cuivis panni aut pellis lacerae segmen- 
tum forte abiectum occurrerit, sublatum statim vesti, qua tegitur, assuito, 
etiamsi bona sit nec sarto egeat. nimirum hoc citra necessitatem fieri 
iubens id agebat, ut, cum opus foret, neminem puderet indumentum 
manu sua proprium sarcire et consarcinatis per veteramenta novis assuta 
pannis vestiri centonibus. porro his praescriptionibus sperabat assecutu- 
vum se ut sui summa vitae securitate fruerentur, expeditosque ad nutum 


Li 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 347 


292 P , ^ ).; 
xalouevor uj oloyvvowto, Toig zGÀowc và vía ngocentufaA- 
- , 
Aovreg), xal ovrog avrog uiv iv àvéctt navtola Ur» , odguvay 
zul àgeorglÓón xol CvÀvpua zxal.avrov Lov nogà vÀv 176 yvvcu- 

», » ^ - ^ - v » 
xwvívidog Cyovrac, a)vo)g Ó& noliuobDvracg và 1v (Xov cya, 
5pÓev zolvngayuovovbvrac. ^ vuvva TOU vouoJérov Tüwzioxav P 

- ^ 2 , » " ' D àv A TT 
(»)v y&ápg &vsuvro9qv vovvoua*  Tüwzig yóg v0 Ovouu, 6 Ó6 
Kévig facisdc) và nopayyé)pova iy &áoquAet Vyovreg &Aij9euy 

, ? - ^4 , , ^ * 2 
v& y Aóyorc &áoxoUot xol ÓuxatooUvnv ày ngé5eot, v0. u£v eav9s- 
pia ngooixov vy5c v0 Ó' eO Utd yvoumc, Oc GveSanátrcov 

A] 5 T7 ^ , , $4.2 , b] , i] 

10 uéy &ivat oic &v àxovor zig éxégov Aéyovvoc , &veniflovÀtvrov dé 
oic ngórror üv ngóg éxtivov &regoc. 

2411à Noyüv ud» xnÓccac ó ffacilcóg vqvixdóz , vv ixel- 

» , E] 3 H e M H Ó , B 
v(Yv Goyovro , zéunov ovx üvíe nAtiora , 000 76€ ng0g ivóvu&- 
TY 707,0 xal cu ngóc vpoqüv nouiA(av , zgóc 0? xal &v9o- 

150t40v oiv» 0À«c ziSüxvac quAoriovpuevog. (0 Ó& và uv elc 

- M / ^ j, 4, , ^ ^ ' M 
PBoóoci xol nóow ua9Ov $y4na Acaufévov, x«l yovoóv à xoi 
v » , , , ^ Y J ^» ^ , 
&oyvoov £v éxnapuect z900t0£yevo* và O£ noimxiAa Tj 190g xoÀAv- 
"1006 3 ngóc óvpuora (iquiorqgGivo yàp xai raUva ztpocano- 

t U c , ^ ' 3 , * 
o1£)iov 6 faci.tec ). &áqouevoc vate zsoolv àvrociva vÓv Otuzo- 
20uu0Óuevóv , & yorouusvot ztQüc xig ali ini vi) Ünovoy tivot xal C 


13. zgóg deerat, 17. zooctxüfzsro P. 


haberet semper omnes, nulla uspiam solicitudine affixos, quippe quibus 
sarissa ephippium vestis et alimenta, quibus unis egebant, muliebri mi- 
nisterio cuncta e gynaeceo suppeditarentur, ipsi rei bellicae uni vacarent 
spoliandisque alienis, nihil praeterea negotii habentes, aut curiose inqui- 
rentes quid futurum esset. talium auctor legum 'Fzinciscanis fuit. nam 
cum proprio nomine Tzincis hic vir vocaretur, Canis vocabulum, quod 
regem sonat, eius privatae adiunctum appellationi 'Tzinciscanis nomen ef- 
ficit, nunc memoriae commodum occurrens: nam cum agere de hoc coepi, 
nondum venerat in mentem. caeterum his eius praescriptis acquiescentes 
contingebat istos populos veracitatem in loquendo, aequitatem in agendo 
tenere, quorum illud libertati animi convenit, hoc rectitudini morum. 
illud rursus tutum praestat audientem a circumventione fraudulenta men- 
tentis socii: hoc a cunctis quemque insidiose grassantium dolis liberat, 

Huius gentis principem tunc Nogam sibi foedere conciliatum impe- 
rator cum missis aífatim luxuriae nostratis instrumentis ad delicias Ro- 
mani usus invitaret, minimum profecit, quod ad mollitiem quidem ve- 
stium ei suadendam spectat. nam cum ciborum ei exquisiti gustus offerri 
curasset variam copiam vinique odorati tota dolia, his quidem non illi- 
benter est usus. aurum item et argentum in vasis poculisque dono datis 
probans admisit. at versicoloria varii generis tum. capitis tegmina tum 
membrorum indumenta caeterorum, quarum item rerum vim magnam re- 
gia eidem munificentia imperator miserat, haec, inquam, aspernabundus 


348 . GEORGII PACHYMERIS 


àváAygvov 7 xüAontQu, d Ó énavtonaguévoc uágyagoc üusvty 
ot vos17z 10g dotoazóc, d elg flgovtáv xvnove, dote uj dn- 
Boóvvrtov yivto9ua 10» qopolvza, 6 Ai9oc ovvalgorto, ei 1à no- 
Avzeli; «v9ig dvdlpuara cg éánoviav uev evilepfidvot, — 6t udv 
ovx &Àtyov, mapgtggizmva , e. xol ivàv9elg àn^ 0Alyov 0c0v 1üg5 
q:A'ag &qociooc9a, GntxÓvouevog n«gavtixa. perelopftave 
xvrüv 7 ngofativ vjv ovrv5On, xoi qogüwv éxvügoUto nÀéo» 1) 
000v vüic noAvtcÀéoi ov0loig.  e)aítoC xel eni vulg xu ntQouc 
inoía, T]v ngüc ygiow Avayxalav vv ntQvtr(v, xüv 5v Tüwv 
70ÀvvtÀÀv, dv9eigovuevoc. i Ó' éixdivog nAatróutvog Ovgouv 10 
qége Cheye và) qogoUrzi 1Ó xvéoac vrjv otavotv ve xol 0ztovàs- 
72016, £0O 0g u0TtUGY éqUQu, 0 A9oi 0902 uopyágoic 4AX* d- 
qi. tgooéyov. 

T'obvov rotyugovv Cro 0 ffjacileüg Froiov 00. Kaovovav- 
vlvov zavaógauciodu: xol vzv Pxdvov Gzvitóuv xogav, d voigi5 
ToU facikécg éxetvoc nior, o IMeosufigélac uóvov ovepotig &v- 
vélyevo xol vijc VdyyikAov , 4AÀAÀ xol Notónolw xoi "Aya9uoUno- 
Av xcd Kavovoliüwv xol GA &vva. qpovQiu, Gntg ot vo flact- 
Aéug imextvacáuevor ngooexrüyzo vQ facie, xal May dy ze- 


16. ar£dóov P. 


in manus sumens percontabatur ab offerente an id certo praestaret bellus 
iste pileus capiti quod tegeret, ut nullo deinceps mali appulsu laedere- 
tur, nullum dolorem sentiret; an inspersi huic uniones caeteraeque inser- 
tae gemmae vim haberent arcanam quampiam fulgura fulminaque aver- 
tendi a gestante; vestes item illae speciosae ac molles num inembra quae 
ambirent lassitudine in labore prohiberent. tum illo scilicet negante, 
Nogas quidquid horum interrogans attigerat fastidiose reiectabat. ac 
quamquam amicitiae mutuae contestandae causa unam e missis ab Augu- 
sto vestbus sibi circumdare sustinuit, brevissimo eam tulit spatio, fami- 
liare statim e canina vel ovina pelle vestimentum resumens, eo se ma- 
gnifice ostentans, nec minus, ut apparebat, in illo sibi quam quovis re- 
&io paludamento placens. sic et in operimentis capitis fecit, opportuna 
et sibi assueta prae speciosis pretiosisque eligens, quodsi qui haec ies 
attulerat forte fingens respondisset inesse iis quam requirebat vim dolo- 
ris ac fatigationis malive omnis arcendi, tunc sane ille statim credens 
cuncta induisset perseveranterque gestaret, non gemmas aut margaritas 
videlicet, verum promissam utilitatem curans. 

Istum igitur tam potentem principem habens paratum imperator ad 
irrumpendum in Bulgariam, quoties inde se commovisset Constantinus ad 
depraedandas aut quoquomodo infestandas regiones imperio subiectas, non 
Mesembream solum et Anchialum securus pactorum mordicus tenebat, 
sed praeterea Sozopolim Agathiopolim Canstritzim et alias quasdam ar- 
ces, a ducibus eius oblata usis occasione captas; quae ille omnia sic ar- 
ripuerat, ut certus videretur non amittere de manibus, ac ne umbram 
quidem ullius ex his nuper acquisitis vel minutae munitiunculae unquam 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 349 





poiy ty, pui qpovolov oxiàv ngoiZusyoc. — Meotufigeiav. yàp 
zai i» Ouxalov aóLer moz! &ys, Aofüv zagó toU lMvzi5. 
(5).0 9? IMvzÜ5c ojroc, V») inavaloaflQv tipa9écisQov duj- P 238 
qioonot, yauflgüg uiv. 3jv ini 9vyovol 0 IMaáv , osyyauflgoc 
502 O:oddgov ro? 2iáczagi. dod» Ó' obrog jv Cv Aóyog xoi 
"Toávvg ovvil3stv 1. Zlovxo. zol facis, zal ys oüv xelvq à 
xa1à icu inigoueiv , quLoxaliac náorc Cyovra de'yuota. — cg 
yov ixsvog hióra xal ovrog v?» dgyy» idysro vv BovAya- 
qo» Boílyagog àv, ovrégaivév oi uiv mgoozoovew xai Bacild, B 
10 Gg xài noAÀáxig 0€. Ey9pac xal noAéucv. 10i Tv "Poualov iva 
orpureUuas: , Ovvéfauve Ó£ ngooxgotsv xal noAXoig Gua xal ue- 
jiavüci vüv Boviyágov xai 1aguyaig o ngoorovacig iuníazav. 
var! &ga xul vovrQ ÓiagOovovutvo: noóc 1óv Kwevazaviivoy iz 
Xépfam i jpuotlag v0 yévoc Lyovra daoxAvovoiw. 000v ovv àv- 
1524név oí ngüg v5» &gynv ix ogtrégov yévovg, umÓiv v9 od 
ngoo5xQv, viv Oxdlvov ixyóvg» haffQw tlg yvvaixa v0U "Imdvrov C 
zéuwavroc, £m? io«v &iyt vÓ ngüc v5v v0U Lov Baciltiav di- 
xciv *Q lMezÜ5. — xüxtivog uiv vv "Téígvofov &ye, xol và tijg 
Bacilslag xg inigégero ueyoAonendic* 0 0à Mstic à wéxAo 
90nsguxQaTüv m016 uiv Tzoxeito vOVTOIg xal xaOmovyalt, z0z6 


9. cvvégoivs uév oi mg.? 


reddere. nam Mesembream olim possessam iure iam suo se putabat obti- 
nere, quippe sibi donatam a legitimo tunc eius domino Mytze. (5) hic 
porro Mytzes, ut altius repetens distinctius rem exponam, gener erat 
Asanis ducta eius filia, cuius sororem in matrimonio habuit 'l'heodorus 
Lascaris, pari Asani affinitatis gradu admotus. Asan autem hic est, quem 
historia docet loanni Ducae imperatori socium fuisse, iunctisque cum eo 
copiis incursasse communi expeditione Occiduas regiones, magna omnis 
elegantiae indicia praebentem. ut autem loanne iam mortuo Asan re- 
gnum Bulgarorum Bulgarus ortu accepit, contigit eum apud imperatorem 
offendere, simultatibus in bellum quoque apertum prorumpentibus, Asane 
non semel suas copias Romanis opponente. sed et item contigit parum 
gratum suis ipsum evadere Bulgaris, multis et praecipuis ipsorum ei gra- 
viter offensis infensisque. "unde is in perturbationes haud parvas incidit, 
proceribus, quos ab eo alienaverat invidia, inclinantibus ad Constantinum, 
dimidium generis trahentem ex Serbis; cui nulla cum Asane cognatione 
iuncto quantum ad suffragium principatus deerat ex genere, supplevit 
affinitas, quae illum ducta in uxorem lrene filia "Theodori et Asanis ne- 
pte, a patre "Theodori Ioanne Augusto in Bulsgariam ad has nuptias mis- 
sa, in pari iam iuris ad Asanis successionem gradu cum Mytze consti- 
tuit. et Constantinus quidem urbem Bulgariae regiam TTernobum tenens, 
caeteris etiam cunctis eius principatus ornatus insignibus, pro haud dubio 
Bulgarorum rege sese palam magnifice ferebat. at Mytzes circumsitis re- 
&ionibus imperitans interdum quidem his.contentus acquiescebat, inter- 


350 GEORGII PACHYMERIS 


Ó" ab9ig xol üvrequlovelzte z90c - Kovoravztvov, 0v zal mort 
dusxc v &üzéxieev elg X9iviuayov quéreQov Uv. — zal & wu?) voic 
D rv "Pogatov Ovráusci iyojoaro ngóc flordtar, vix" üv xol 
&Aob?c &udiro. | QAM. d 1n Qénu cg nÀdouwyyac, zol Óvvo- 
q9dc es9ic 0 Kovovavitrog 10v IMvzügv Ówux&a SupgoAeuze- 5 
gov. 6 0? Gua aéxvoug xatoAoflOv viv Miocufiguar , dxciQev 
P 239 ixezev&e. 10v. ffaciAéa dczeoDat voUtov xal Aorga. Aopfévt v3 
nólw. | oxéhÀet yov 0. flucikeüg 25 adtijg vóv l'Aoflüv xovgona- 
A&rqv. xol uéyav noniay Qotosegov , xoi 0c GAAou ovváua. pev 
zal cvvügxovg orQutoU , x«raAcfOv v3v IMéctufgeuv ,. £xelvnyv 10 
uév. megunoiet 1oic "Pouatoi ,. 20v Ó£ ye Mvzügv di& v0U :Mipov 
nij &ys mpóc ff'aciMa. — vov 02 xol Ó£yevea ngóqquv xol zagg- 
yoost £ipeevGg , xol noüc vi X«apudvógo &noygovroc ngoun9ev- 
B oápevog éxeio nov .ov oic zézvoig zavuoxqvot, ovvdnxag ngüc 
a)rüv norotpievog qoe xol 10y nguviozov vir "Iodrygv ovvag- 15 
uóoc4 77; 9vyotol. 
41 71j uev zxouvióvy Ov 9vyazégav Elgyvyg ovr ngov- 
.O »áa ví». yápaoy ,.. (0) vàv 0£ ye Qevségav "Mvvov fjotizo n£u- 
z&v v) xouzoUvri Xcgflag Sxeqávo à Ol'ocot, ig^ 4 vi) eu- 
végp vig IMyhaivo (0 yàg óugvvudv 1 zzgl xul ngüvoc v 90 
Quy Iloivíag elg 9vyavéga. yeyápfosvso) elg yov ovránzetv. 


dum contendebat cum Constantino, ac fuit cum eum bello persequens in- 
cludere sese cogeret in arcem quamdam nostram, . cui Sthenimachum no- 
men est, ubi quominus caperetur et periret, opportune allatum a Roma- 
nis copiis auxilium prohibuit. sed fortuna deinde vices alternante suc- 
cessuum, auctus rursus animis et viribus Constantinus tanto. tamque va- 
lido impetu incubuit in Mytzen, ut is impar resistendo Mesembream cum 
liberis confugiens, inde legatis ad. imperatorem supplicibus missis pactus 
cum eo deditionem sit cum sui tum eius civitatis, quam in sui servati 
pretium offerret, nec recusavit imperator, sed statim Glabam curopala- 
tam, qui postea magnus. papias fuit, cum aliis et idonea manu militum 
misit. is ingressus Mesembream eius rite possessionem iniit imperii Ro- 
mani nomine; tum Mytzem per Haemum itinere terrestri perduxit ad im- 
peratorem, qui ei perhumaniter excepto omnique amoris significatione 
recreato uberes fundos apud Scamandrum assignavit, quorum annui pro- 
ventus ad victum ei cultumque splendidum abunde sufficerent, ubi et 
ipse deinceps cum filiis diversatus est, pacto prius cum imperatore inito, 
quo inter ipsos mutuo convenit ut Mytzae primogenito loanni primogenita 
item imperatoris filia desponderetur. Pa 
Sic lrenae maximae. natarum | Augusti provisum coniugium est. 
(6) ab hac vero secundam Annam decrevit pater mittere ad cralem Ser- 
biae Stephanum. Uresim, secundo eius filio Melotino nupturam: nam pri- 
mogenitus patri cognominis.iam uxorem habebat regis Pannoniae filiam. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 351 


xal 5 TOv ngüc &AMjlovo ovvOtoujiv oréÀÀa uiv dic motofelav. 
vÓv hepágynv, ovrvexntuna Ó)xol vj» xópmv (n0 Sigancle ut- 
ylovy Baosaxy. — xal ye xavakafotot 1v Bégoowv agíc: và tijg D 
goviZc Corm n:uqOgvar moüg vóv Otgsow Xiépavov zóv yagro- 
5gvÀaxa Béxxov, Üügo 0à oi» Gv zol sóv "T'oatavovnóAcugc 
Kovdovurráv. 3» d) xal ngüc jc Oconotrgg ivsevayuévov 16 
ga&groqiAaxi adróv ngoontkOeiv xol yvooíaot 1 xavà votc Xéo- 
Bovc voavótzsoov ,' Unug. uiv. ogílow. laviv 7j dicia , ncc dà 1j 
vá vic Qxclyov &gyig Óu9Uveron*: Exelvr yàg zal ueylovnv viv 
10 $sountíav 1jj Gvyotol noortolualev ini 71107; novvoía Bacuaxi. 
&xelyo olv» ngountkOóvrt yvogíotw xai G1uaveiy. ngoctvácoc- 
10, nglv üy àmifjj Seofllug 6 navoidozng. . ok 0 &mozérvec ov 
uóvov o202y adv slg 9egantiav cidov ixciac xal ügyc Tijg 1vyov- 
onc üEo», AA xol v0 Orpuntvrixüv 30 Ov Pxelvoig fl:iénwy 0 P 240 
15 Ol'oeoig xal olxidtov , xoi nüALov 10 v zjuavUglov, ví. àv xoi 
nca» obrot OienvvOavezo. — (0g O' Jjxove nag? Mxelvov Ovi 16Eig 
doviv aUvr Blacízuoc, xal dc 1i; facii: elg 9sgansíav &xolov- 
S1Zccit»v, ixtvog droLaoryoac qnolv a? at, ( TaUTO; xol 
ziuiv o9 avrijOzc oUr7 2j Olea." — xal zóy qüvos ve xol áp 35v 


8. óà deerat. 18. 2xalecrücag? 19. Tüv] rovr0? 


cum igitur de omnibus ante conventum esset, ad executionem pactorum 
mittit imperator legatum patriarcham, et cum eo sponsam virginem regio 
magnifice stipatam comitatu. his simul cunctis ubi Berrhoeam pervene- 
runt, expedire communiter visum est praemittendos. ad Stephanum Ure- 
sim chartophylacem Veccum et cum eo Traianopoleos episcopum Cudume- 
nen. fuerat autem ab Augusta peculiariter commendatum chartophylaci 
ut praecederet sponsam, priorque in Serbiam adveniens exploraret ad li- 
quidum quodnam id esset hominum genus, quae ibi forma vitae cultus- 
que, quae ratio consuetudinis civilis, quis ordo publicae rei, ac ius 
ususque principatus. nam cum illa proficiscenti filiae apparatum et pom- 
pam quam potuerat maxime regiam, et cum specie ac pretio ad magnifi- 
centiam , tum usu, et copia ad mollitiem deliciasque comparatam , ambi- 
tiose attribuisset, muliebri scilicet. curiositate nosse avebat ecquid paria 
ilis, aut qua istis proportione respondentia, repertura esset sua filia. 
ea de causa iusserat priorem eo proficisci Veccum, et sibi per nuntios 
significare quae comperisset, priusquam patriarcha cum nova sponsa Ser- 
biam ingrederetur. at Veccus et Cudumenes ubi pervenere, adeo nihil 
ibi ad ministerium commodum , ad pompam exquisite ornatum, aut omnino 
vel mediocri dignum magistratu repererunt, ut ipsum illorum instrumen- 
tum ac comitatum Stephanus Uresis admiraretur, et viso tabernaculo, 

raesertim autem familia obsequioque:eunuchorum, quasi obstupescens 
inopinatissima re, quaereret quid haec tandem essent et quem usum ha- 
berent, cum vero audisset partem esse illam praemissam .satellitii ac 
supellectilis reginae adventantis, indolescenti similis exclamaret *' heu, heu, 
quae et quorsum ista? nos harum deliciarum usum. non. habemus ; ". et 


352 GEORGII PACHYMERIS 


viugrv Ouxvét» mtviyQà qogotaav xal raÀaole noocóyovcav, 
xal Cobro" Aéyav yegl Quxvéóvra. "roig vvpquic uei; ngooqe- 

B póutJa."  4oav 05 xal và xar! o)roUg v0 nagánav Durá ve xol 
e)1EM], wg ümolv 9uouig xal xAénvovrac. cg yoUv (niotQs- 
qov ot ztug3érreg xol &xoiffic 20r Aovy và) movQuigyr & ve eidov 5 
xol & Jj«voav, baéxioacár v6 voig negl. éxeivov. viv ngoOwulav, 
xai mtl éavroig Qggudovr, uj xal ix vo nagoyofua ivédgog 
xoÀenolig miginíGorev* 00 yÓQ &lyov micTév&v üvOQáct ui] éni- 
eroeqouévoig oloyévgg xol u£uyetg. | véwG Tieoav elg «0 ngóoc 

C voci vwéc Tv nogslay xol votc 0Aoi; onóntoc Cyovstg. | cg 0510 
xavéAaBov v1» 4yoido , 13v uiv facia xal 0 nigl. abri oi- 
xevixüv xal 0cov tlg 9agonsíav a$roU nov Óuuvanovovat , àxsi- 
vot 0é ngocyyéAovc noóg Oloeow néunovisg xol abvol oyolalg 
voig ngócc zQooíBwwov.  1jj lloAóyo 0& magayytikávrow , dv 
Óg &Acog 9:oU éxdvo: xarÓ yAdOocav dnosv, xol xol noüc15 
"Linatriov lóvroy , né£unevos niv noéoflv ixciQev 6 xol usodlov 

D éeiyov, l'égpyiog voUvoua, € 0 xai A0zog &vogiv àvedps?- 
cac ngootUnulov, . Tác à ivédgag xol ngornv oí ntgl 10v ma- 
vorágyv Gxovoyszeg édeMay. — vóve 08 xal àxgiflg ic qóftov ué- 


6. dzinAacüv P. 


haec loquens simul nurum ostenderet paupertino sordidam vestitu ac la- 
nificio intentam, unaque manu eam indicans subiiceret **en tali nos cultu 
nurus consuevimus habere." porro in caetero circa cralem apparatu ni- 
hil nisi vulgare obsoletum ac plane plebeium apparebat, nulla victus 
mundities: e venatu illauto, ac tumultu sane venatorio, nulla specie aut 
ordine. ministerii , nulla mensarum elegantia, raptim cibi vorabantur, ut 
ergo haec sibi explorata qui missi fuerant reversi ad patriarcham retule- 
runt, utque distinctius narrarunt quae audierant, conturbarunt ea non . 
arum comitatum universum, infregeruntque cunctis animos, solicitudine 
iniecta ne insidiis excepti spoliarentur: quid enim expectarent mitius a 
barbaris adeo incultis , quos nullus mos aut pudor, nullus respectus hu- 
manitatis aut officii verecundia revocatura viderentur 'ab audendo quod 
liberet cumque? tristes igitur hisce curis segnesque procedebant , anxia 
constricti formidine periculorum in momenta, ut putabant, singula impen- 
dentium. in his suspicionibus cum Achridam devenissent , regiam ibi re- 
liquerunt virginem cum familiari ministerio: ipsi coepto itinere lente per- 
gentes, praemittunt nuntios ad Uresim, qui docerent praestolaturos se 
mandata eius et occursus ab eo missorum apud Pologum. est id loci no- 
men patria Serborum lingua sonans, ut aiunt, nemus dei. ea spe Li- 
paenium progredientibus occurrit a crale legatio, cuius erat caput Geor- 
gius quidam , magistratu illic simili praeditus eius qui mesazon apud nos 
dicitur. huic ex insidiis latrocinio illatum damnum et ante nostri audie- 
rant et ipso referente cognorunt certius. atque ut primo rei auditu co- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 353 


ya» xa9igzavro, pi xal vewrtQuiO7 vc ogíow ü Gvrxéasov * 
zojg yàg oru xal voig ldíoi; xol uülAov Toig évÜóEorg xol üg- 
govoiw ij»sügejovrag cyoAjj yoUv ánooyíodor. Gv üAkorglov. 
jxovo» dà xol nagà I'egylov 1 uiv slg ngsofeluv návrs 16 
50xonj vÀ» facio» ángdé vs xal (QÀcg ca99&^ Pxcivor yàg E 
xal cc &g&ovza pezà 10v. nazíga dg xijüog ngooíewro zv vióv, 
A00 ngoiégov zü» na(mv Zreqévov và GxéAog xaztayórog xal 
Biov Cüvrog üángéyuova* 6 0à 42A vro xíxAq ntgilaAAóutvog 
xà Guoloyguéva inzAvyólero. xà Ó' sg 12v 00v Ovoytoij v6 
104AÀug, xal Gg «txüg Ptxvv Unui9 elc. av 0^ &và u£pogc xoi 
oí n:gl züy yagzogiAaxa (ai yàg vic Óeonoivrc nagayyekias xol 
àEu)cug Óuvol sg *Ó noui» xdvuv qgovi;uv , oUzcc lóvra) 
Guxlávitg vàg ngoJvulag và nazQuigyr xal voig Ggyovaw , àg* P 241 


6. ztgocíovzo P. 


horruerant, ita facti accepta confirmatione moestissimi senserunt quo lo- 
corum malorumque devenissent: quid enim non iure metuerent in tanta 
barbariae licentia? aut quomodo sperarent parcituros exteris ac tempera- 
turos avidas manus a gaza peregrina eos qui ne a popularibus quidem 
'suis, lisdemque illustri magistratu conspicuis, abstinerent iniurias extre- 
-mas? caeterum de negotio ipso ac foedere principum. duorum tam incon- 
sequenter atque ambigue Georgius jste locutus est, ut spem successus 
omnem prudentibus excuteret. primum omnium deprehensum est errorem 
imperatori oblatum in re ipsa ac substantia negotii, dum is filiam de- 
spondere se suam credidit minori quidem fiiio cralis, verum propter mor- 
bum incurabilem maioris heredi haud dubio et successori designato regni 
Serbiae. nunc autem intelligebatur ex Georgii sermonibus vana illa fuis- 
se, quae iactata fuerant de íracto crure ac desperata valetudine primo- 
geniti, qui filiam regis Pannoniae in matrimonio habebat. de caeteris ad 
rem quae agebatur spectantibus, idem legatus non minus inopinata et 
ambigua ferebat, alia quaedam, quorum nulla erat unquam audita prius 
mentio, proponens, circuitusque vaíre captans, eaque de quibus certo 
convenerat astuto involvens silentio, quae omnia mirantibus nostris simul 
occurrebant. pericula infestae latrociniis viae, quae quam non sine causa 
timerentur, ipse legatus sua eius generis recens accepta damna comme- 
morans plenam faciebat fidem. partem etiam momenti, nec eam levem, 
ad novum inclinantibus consilium addebant, quae chartophylax coram per- 
specta retulerat de sordibus et miseria domestica regis Serbiae, quaeque 
idem sibi enixe commendata dicebat ab Augusta de prospiciendo dignitati 
ac commodis filiae, quam , uti se res habebant , manifestum erat, 81 per- 
duceretur quo intenderant, non in regnum aut regni spem sed in servi- 
tutem transcribi tristissimam. haec patriarchae ac reliquis in eo comi- 
tatu praecipua dignitate conspicuis omnem infringebant impetum ulterius 
pergendi, utique reputantibus nullum coeptorum commodum aut saltem 
tolerabilem exitum , nullum longae ac laboriosae viae fructum sperandum 
apparere, ne pactis quidem videri constituram fidem, si futura e prae- 
sentibus aestimarentur. quid igitur attineret in ambiguum et obliquis an- 
fractibus confusum negotium velut in caecum perplexumque labyrinthum 
sese altius et irrevocabilius immergere, et non potius deprehensa vel sero. 
Georgius Pachymeres I. ; 


354 GEORGII PACHYMERIS 


rA , Mace S xA D , "i 
9 ui nAéov ztgofvou nad yo órodid xol énixlyÓvva. | ovra 
M 
&yóvvcy yivevat e xal 6110 Ó&wóv , 0 07) xol dg onowylu» &u- 
, - - /, .! ^ M c 
Bàáka oqüc ToU xol ngocOtv lóvrag naO5v vü ytoura. oi 
yàg vijv xdguv énqxnaéror xazà oz(yac lóviec igiovavzo xa91- 
péroug noXAdxig ,. xal éciguy cog &Ao9£v zov Tjxovvacg* oqío: ' 5 
*y Ld 
4v Gxonóg nagurrosy và bxvov, iq Qni xol voxrüc ànc- 
, 
B Jóvrsg ovÀgotav. 0 Ó5 xci uir? ÓMyov Aauflávat véÀog* ww- 
^ ^ , 3 4, ^ ^ er - 1 
xrüc yàg éniüvreg GOqq  moói vo)c éxelvov Vunovg ovioot, xul 
r4 - 
j nod» &xyov, &qavibovociw é«vrovc. 0i 0' Gu fg xal vm 
atyàc yvogíbovot uév 10 nguyOév, Urroiok 0£ rotg Ocdpaxórugc. 10 
? * - , y c 5 » LI *5 S » 
&ÀAA DgroUo: uaüzotoc 1jv 7) on0ovÓr" ovts yàg &yov ua9eiv nap 
&xelvoyv vodc ogeségovc énahvóvzav ,. xol 10 Ógacrixdc trábuv 
* , ^ , , ^ ^ b , 
xai 4nuivtv ov GvvTYEyxt, QU) xoi nÀéov émovuflain, àv9gu- 
C. z0ic uv 15v l0éay 9noloig Ó£ 1üv 190n0v nagiuntoóvsov. | Occ 
voic àxelveov &gyovot xonocuevor elg Borj9&v (unà yàp Uyawv15 
óncc x«l xuvü9eitv), Tüv xgerrÓvuv (nnov &uoÀoAótov» àvvi- 
, L3 ^ , 2 ? 3 » EJ ? «42 3 , 
G5xovutvoi voic vC y0Qac oUx ét (OQv , GA. ovÀ  Pyyvg, ue- 
vavaottóuv elg voUmio9ev iflovAevovro. — xol Àj dotáonc ij 
BovAig &yad3jc xol evvouovanc nÀéoy 7j ujv fl'Aawovogc, ng- 


12. ézxilvóvrov P. 18. 02] uj P. 


fraude pedem statim referre, tandemque imperii honori, imperatoriae vir- 
ginis dignitati salutique consulere? talia illis deliberantibus et adhuc sen- 
tentiae incertis supervenit quidpiam, quo suspiciones in metum et ex- 
pectationem verterentur certam grave quiddam et exitiale patiendi, si 
porro pergerent, siquidem incolae regionis per turmas accedentes rece- 
dentesque, ubi cominus aspexerant minime familiari vultu, ac sic speciem 

raebentes euntium praeoccupatum insidiis locum, unde noctu erumpentes 
impetum facerent in peregrinos, quorum iter explorassent et quam mul- 
tum praedae traherent praesenti conspectu observassent, formidinem no- 
stris admoverunt, quae cito in dolorem transiit. nam non ita multo post 
nocturni grassatores clam appulsi, pede suspenso summa cura strepitus 
vitandi, equos nostrorum abduxerunt et cum iis quam longissime doge 
runt. Romani sub auroram furto aguito quaerunt auctores facti, de ob- 
viis percontantes ecquid horum nossent. sed vanum scilicet studium erat 
indicii testimoniique corrogandi a consciis furum in suos ipsorum popula- 
res sociosque, quorum rapacitatem haud paulo imitaturi libentius quam 
accusaturi viderentur. itaque prudens consilium fuit rem istam mon ni- 
mium urgere, ne ista ipsa instantia irritata gens barbara, belluinam fe- 
ritatem humana celans specie, peius aliquid funestiusque designaret. 
tamen ne quid intentatum relinquerent, magistratus locorum adierunt , 
rogantes ut equos sibi restitui curarent, sine quibus institutum ad regem 
ipsorum iter perficere nequirent. verum ab his nihil aliud impetrari po- 
tuit nisi ut equos ipsis regionis eius, nulla parte cum amissis compara- 
biles, offerrent. quae videntes nostri ad consilium tandem in proram, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 395 


uva» ve «Qovovrat, TÓ TOU AOyov, xoi roig ümicÓtv intxrtivó- 
pevot &oc "Ay ol0ac Tieoav. — éxei9ev 02 6vviua 15; Baci. Oto- D 
caAovixrc éniflávrec, xjdog ixvo xal ovvd:yxag xoi ovraAlay- 
paa zao* ot0ty 9éucvor, ngóc Baciléa énéotosqor. 

5 T. Tre volvvv uezü xoigüv xal và ztgl TO Zivggyiov P 242 
EvvéBo 2Xetvà xol ngon Qaxogíuv. | Kooviov yàp ivovávroc ug- 
»óc ácvrzr9uc qjóqor v]v yv érágacoov ovveyüc, ovg 07 foa- 
Op0)C xoimoAloyOv timo: Tig, xol Ó7Aor Too» onualvovrtg &niv 
iyyé9tv xaxóv.  quüc yoUv Tuégoc xai ovytyéattgov enzjyovy ot 

10xoórot xai ueilov 7| ngórtQov. roig uiv ovv iumntcovoa Óua 
&E«) 7ztov xaToixely v0U Gottoc Cntitv, Qc ti nÀ£ov yérgvoi GÀv- B 
Edovow. | GAÀà vOE 5v Pdnwywouévg Toig Tutgwotg àxelvoig 9o- 
oUfoic, xol cuouóc iunínra fagb?g xol ví» uvruovtvou£vov 
pélLov. d» à ix&vog ot TQÓpoc, (c Uv» vig cinoi, yijc xot 

1570 A£yguov xivovuévgc, àAÀà xarà oqvyuobg àvorwayuóc, oc 
iy üxaget nücav viv noh. éxclvyrv 2x 9sueliov üvotgantjvot xol C 
zt0tlv elg voUOaqoc.  olxoi O^ éxelyow xol üvaotáotig xviouéTOY 
ur5óé v0 fgayb üvrwoyóvrtg dvedidocav xal xarénintov, ivono- 
Aaufavouéroy ivrüg vív àv99gdnov, urdtvóg Eyovrog 0ny qi- 

20yo., 70 yàg và» olxodougu&ro» ovvtzig 15 ixilvov qvyij 


quod aiunt, incumbendi reflectendique retro itineris compulsi sunt. refe- 
rentes ergo pedem quam maxima velocitate in tantis difficultatibus licuit, 
Achridam se receperunt, ibique resumptam regiam virginem 'Thessaloni- 
cam deducentes, inde omissa iam omni cogitatione indignae ac pernicio- 
sae affinitatis ad imperatorem redierunt, 

7. Circa hoc tempus aut paulo post contigit miserabilis et omnium 
digna lacrimis Dyrrhachiensis clades, hunc ferme in modum. mense in- 
eunte Martio sonori e terra fragores increbuere in strepitum fere conti- 
nuum; quales boasmos sive boatus cum vulgo loquens quis dixerit. hi 
nimirum clare denuntiabant imminens malum, cum sic aliquandiu inferne 
tonuisset, repente die quadam acutius et continentius insonuere coepta 
tonitrua, quo eorum augmento moti quidam in formidinem acriorem tectis 
excesserunt, diversorio extra urbem quaesito, ut si quid inde funestius 
ingrueret, salutem in tuto haberent. nocte porro superveniente diurnis 
huiusmodi tumultibus terrae motus incidit gravis et omnibus de quibus 
est fando auditum vehementior. non enim is erat tremor quasi quis dixe- 
rit terrae in obliquum nutantis, sed reciprocus validissimus impulsus, 
nunc velut contrahentis sese, nunc impetu contrario se dilatantis et eii- 
cientis soli. quo ex alterno succussu contigit universam iliam. momento 
a fundamentis everti concidereque civitatem. domus enim, quae illam 
conflabant, et illa quantavis extructa firmitudine exaggerataque aedificia, 
haud paria resistendo prostrata sunt, deprehensis intus hominibus misere 
oppressis, nemine quo aut qua effugeret habente. nam erumpentibus.;e 
proprio domicilio domuum undique aliarum ruinae occurrebant, ut sperá- 


356 GEORGII PACHYMERIS 


y - - p 
zgociozutTo, xul noÀAq Tv gov ivrüg oludw 3, i&óvrag cobs- 
^ 2 , - , J b 2 ^ * e á 
cJe, nav xáxtivov owO«ucd» x uégovc* ovÓé yàg dv Tuc 
^ ^ * ws » ^ l1. 9M. 
D xoi xarà TO &xégouov Oueyévevo. | &AÀm yàg n^ &ÀÀg cvvémunte, 
xol 0 vavTQG mtcovOnQc 1üv xivÓvvov ünoÓgüg xará vw« TÜynv 
y 
àuntsoíongg &ÀÀgg cvviloufüvtvo. xal v d9900v uiv 10 Ó&i- 6 
vóv , ÓvcztQic dà 4) dove viv& quyóvra owbeoJou — nolÀoig 0? 
xoi 0vaug énéorg, ot xol zgiv uaOcv v0 ovuflày oUx ipOavor 
E 4azoÀh(uevoi. — nznoi0óQia. 0à xol ffgéQr pu). yovv! siüfvon 30 
- - 1 3 
golenÓv voig igunloig ovyxavenv(yovvo. . vocoUtog Ó. 5» 0 iEac- 
qvgc xrónog xol 9ógvflog, wore xol vijg 9aldconc &vaffgacao- 10 
pévgc FEm9ev vobc ntguycyovórag onovotiv , oty üncg ágyv 
P 243 (Oivov éxsiva, àAXÀ xal aDtrv roU xócuov énuoti;vot ovvréAtav * 
v yàg nzagaSaAacolav uiv viv nóAi» Pxtvmv &ivou, Ótwàv d 
xol vivayuv iuniGév ialqvgc, vócov uiv Sog)flov yeyovóxog 
, , , L] , R] , 2 , - 
&vOguonQv, v0cov Ó& xvvnov énixaraminvOvr(Y 0AÀAnAou vüwv 15 
oixguátov , oi tSum9tv sbgeOévreg ueióvog xazacdoOérisc ác 
^ ^ , " 
àxoág od0é» eiyov Unovosty €regov 7] voU. xócuov zavvüg é&agdvi- 


15. óà deerat. 


bilior salus sub tecto manentibus quam prodeuntibus videretur. sed et 
si qua pars domuum terrae assultibus obsisteret (nulla autem fuit domus 
quae non saltem ex parte iis deiiceretur), si cuius, inquam, aedificii 
membrum firmius non labefactaretur concussu terrae, superne tamen ob- 
terebatur altiorum in vicinia murorum casu. alia quippe super aliam ca- 
dendo cumulabatur domus, ita ut si quem in prima succussione fortuna 
servasset quaedam , non longum id beneficium esset: alia enim mox su- 
perincidens domus exitium frustra servato repraesentabat. quam ergo 
subitum ac vehemens, tam ineluctabile ulla vi, ulla fuga vitabile malum 
erat, ut commodissima sors plerorumque videri potuerit, quos dormientes, 
velut triste somnium , mors invasit: lucrifecerunt enim angustias prae- 
cessuri , si vigilarent, fatum extremum: metus et desperationis saevissi- 
mos horrores, qui calamitate. improvisa citra sensum hausti sese perire 
nescierunt. quae praecipua felicitas lactentium aut nondum per aetatem 
rationis compotum puerulorum fuit. tales enim obtriti suffocative unam 
experiebantur miseriam corporum, nullo praevio exacerbatam angore ani- 
morum. inter haec cum ad sonitum ruentium tectorum, ad clamores et 
gemitus pereuntium hominum accederet horribilis fremitus insolito quoque 
simul aestu effervescentis maris, qui adhuc supererant haec tam atrocium 
initia dolorum non uni quantovis usitato infortunio rerum humanarum, sed 
ultimae consummationi naturae ac mundi universi praeludere putabant. 
cum enim ad mare tumultuosius tum quam antea unquam intumescens 
sita Dyrrhachiensis urbs esset, cumque ex urbis universae varia ruina, 
ex collisione caducarum molium, ex eiulatibus consternatorum aut morien- 
tium concentus horrifice mistus immanium sonorum fragorumque aérem 
compleret, qui extra Dyrrhachium illa nocte fuerunt, accipientes attonitis 
auribus tumultuosissimam istam confusionem vocum et strepituum horri-- 
bilissimorum, nihil sane suspicari mitius poterant quam advenisse finem 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 357 


ctv. — Kx oix (yov otv To? cecuoU xpoT5ycavrOQg, (UG tyiv 
to1óc iyxaralugSZLvoi, &ÀAà nüv TO Piviüg xaranzcOtiv xol ToOg B 
&rvJgonovc ovyxorayüoo:, mooG uóvgv avr5v Tjv üxQgOmoA 
(Exelvr yàp xal &vzéoze xal oty omjzove v otoud)) , Zuégac d 
€ Li ' 
5 pavelorc ovvroéyovow oi zttgloixot Guo. uazéAAotg 78 xol dix).- 
* 3 - , 2 , A 23 : ^ , 
Aeug xoi novrl 1 ngostvyóvr: üpydvo oóc ógvyjw xoduvoi, 
xal ngoontcóvieQ OpurrOY , iva yoiv xoé vi0t TOÀGiunOQorg Fr 
- 3 , - , hk c » * - 
DOotv üánopvroity voU xivóvvov, 10 0€ nÀéov cog àv xoi z1obroy C 
zavroÓanóv ?xqogr5oavrig roig Ppunloig xavaonao9éyra Xoaffóy- 
10 tec Zyouv* 1óre yàp Toile no&yuaoty vàv ntoóvraov xal oí xÀngo- 
, , 1€ , ^ , , 
vóuot ovyzozcóvovro, xal 0 Aoyyóvay và é&ovAgc Óíxac ixelvoig 
oix jv. ig? jnfgewg ob» ünav 10 yeyovóc dlc IQagoc xoracxá- 
yayiec xol yovoobr dproavtsc 9époc ABayol 16 xal oi ntgioi- 
xot, (06 GuGig yocuevor TGig ÓuxéAAaic, cíÀog tomuov ágiáo: D 
x 
155v nort nOhwv Pxevnv, wyvogioufryyv orutioig 1iiv Gpvipoic, 
àv ovot. xorültyonévg» o? TQ tiv&t à2ÀÓ uóvo và Óvopálso ot. 
t€ , , 2 M , c M » LM - , 
0 0' Pxkvmc Óoyugtoc Noojvag tvotOtlg xüxtvog TQ TOrE, xal 
qvAay9dg uiv àAA^ iy noAloig TÀv ushdv à ovufloAoa roU xiy- 


extrémum rerum humanarum et fatalem coeli ac terrae destructioni diem. 


causa, et nomine tenus, cum modo urbs non sit. at eius antistes Nice- 
tas unus repertorum inter ruinas, et servatus superstes ille quidem, cae- 
terum im multis cicatricibus reliquis ex plagis quas illapsu saxorum 
tignorumque acceperat, luculenta vestigia mirabiliter vitati periculi cir- ' 
cumferens, memoria ipsa cladis, quam viderat et senserat atrociórem 


358 GEORGII PACHYMERIS 


, , A ^ 
óvrov gégt», muxgüv inv ovugogdàv xol 5v» TwwT' à» Tig xl 
, , , 
z900t00x5os mümoTt, xorüqofogc qibvys, gg Fonuov o)x 
- , 3 - 
éavtoU uOvov 4AÀÀ xol vdv vaírgc énolxav xod xóAkovc wviouá- 
, - 
vay xài ztoUyudTOY a)rüv 17v untoónoAwv. 
, P 
8.  Tó:e volvv». xol ó Z5 IIovAlag Kágovioc, Pxnoois 
^ ' , «] E] - X - 2 € 
70Yy "eru xaTOyOYuOGuevoc, év àxujj 5v 10v» xa9' ovovó» 
"Quyuütov, xol vrüv nogaoxtvóig niedlorov iueyalóvero , tx 
0z0»0oc àv facis và nAsova in^ alioi; 1v BoAdovivov ovs- 
, Ll - - 
«Aleyuártov, cc ivttÜO:v fni vj móÀa oltoSou OuxotoUoOuu. 
, € E 
nageozevale uv xol TÓ vavrixóv nÀciovov 000v, xoi ocpa0t xoi 10 
e , RGNEN 3.4 M 044^ INE , 
0nÀou xal yoruact ovvexgOtet* 00 uóvov Ó0£, &AXÀ xal róv ná- 
, ' € 2 v PPWA hie , 
zv ngoothuréoa xol 9toudc ófero igelval ot azv. xavà vij nó- 
Aeg éxotQailav , (0g xol GÀAwG Óixoiov Ov Unveiv và ÓY zoi- 
dov avroU, ig' oig oqíc: ovugtovoUot xol 1 Gxx)rola avvia 
-- c i c 3 
xal cvvegyety và u£yiovo. vnioyveiro. | xol ó uév iv zovou ijv, 15 
5 -- , "r-1 DN ' 3147 ^ * 
&x 10100 nopaoxcevalóutvoc* 0 Óà fucikebg &véguovo vO ngüg 
^ éxelvov Oinywooxov xal T0 n&v &ónowa, Ürt xol zÀtiovrong uev 
vaic vavoiv éEmgrésvo , noAÀQ 0 xol vQ xavà y5v nebuup du) 
Jgsvtgolov negouo92500utvog elg v0 voU Zlvogaylov énívaov, 
"as À » » ' L 3 , , 2 ^ 
ég5juov üvrog 7j xol uüAAov nog éxelvov xoztyouévov, tig 1090 


opinione omni, perculsus adeo est ut locum fugerit nec sustinuerit insi- 
stere sepulcro suae metropolis, quam orbatam civibus, corona moenium 
et aedificiorum elegantium omni ornatu, opibus quoque spoliatam, haec 
ad extremum sui pastoris secessio reliquit plane desolatam. 

8. Hac tempestate fortuna. regis Apuliae Caroli, qui iampridem 
Manfredum debellaverat, in flore atque apice felicitatis erat. in primis 
apparatu ingenti navali potens et formidandus habebatur. palam autem 
se ferebat infensum imperatori ob societatem affinitate firmatam quae 
ipsi cum Balduino intercedebat. cui velut ius vindicaturus pristinum, ex- 
peditionem in urbem Constantinopolim adornabat, navesque ad id et 
praevalidas et plurimas et tum corporibus tum armis tum caeteris utilibus 
ad owl rebus copiosissime instructas compararat et congregaverat. 
neque his contentus a papa etiam petebat et ardentibus instabat preci- 
bus, ut Constantinopolitanae huiusmodi expeditionis auctor ipse fieret se- 
que isti negotio praeficeret: dignum enim esse id bellum, quo videlicet 
repetenda filiorum eius esset hereditas, quod patris communis nomine 
auspiciisque gereretur. in quae illis consentientibus, ecclesia quoque con- 
silium. probavit, et cooperaturam se ad effectum votorum quam posset 
maxime promisit. his tunc agitandis conficiendisque intentus Carolus erat. 
imperator vero prorsus imparem se sentiens isti sustinendo bello, nec 
bai dubitans quin succumberet Romana res, si contra eam Carolus 

uceret tum illam, de qua dixi, instructissimam classem, tum simul for- 
tissimum, quem item paraverat, terrestrem exercitum, Brundusio in 
Dyrrhachii navale iam vacuum et occupanti expositum mox, prout desti- 


f 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 359 


E - , £7. Y UY , - 
&vax1ioO vot y0rcOuevoc , (g éAéyevo," Óvvosóg 7v , xávrtÜOev 
duzvÓv Qxovóuec 10 oroGzevua, GÀAoG £yvo 17» noc àxeivoy uá- 
u , ' 
, ' ^ , 1 25,297 , 
X1» uevayapgícacJat. — xol Ó7 noAAaxig uv ovx iüiovc néuncy 
^ k] , , ^ , ? ^ , , LE 
ztüg& 10v n&zav (o? yàg idivaro. àxelvov xazà 9vgac ánavriv- 


5106), &ALwc 0d ygauuazoqópove xgvquóóv, xai 07) xai "IzaAdv 


&midóSovc 0covc zÓ& quLoUvrag xol TZc ixevov ovupoglac yi- 
vooxouérovc, iori Ó' év(ove xol ovg qotogíovg avtol Aéyovou, 
&dshgo)c Oder, OntgyOutvog xal Qwntíwv, noÀ)g 5v Óvou- 
nàv 1óv "Pong &oyitoéo, xal xoranotvuouévoc uz éqeivou Kagoc- 


Xpuozisvo?tc orgoveota9aa* eivos yàg xol 'Papualovg, otc abrol 

I'ocixoig óvoudlovo:, oU a)T0U XguoU xol z56 oUvTZG ÓxÀg- 

cíac oic IraLoic, Cy&v dà xal airóv voUtrov na1éga nvtvuari- 
^ J 2 , » Hi , » 

xàóv xal loy(tecOot &oyiegéey Ovza vÓY zQuzi0TOY, — $05 O6 xol 


^ TY 
15 0210yv&10 0L 7& yoroiórtQM' TÀ Ó 7v 10 ulav uávOoay ycréodua 
P4 (07; 3j , 


i2v adajoíav 90D, xol àg9Tjvat zÓ uécov axárdaAov, üvórvgra 
inucqoroav ix naÀcwrégov roig ixxlmoieig* uà yóo dva. 
Aornóüv QuzoÓmv voU va/vo yivea9ui &n0xa1a007096/076 Toig i£o- 


1. jv] dv? 


naverat, deportandum. bifariam enim isto modo partiri copias Carolus 
decreverat; et iam misisse Dyrrhachium dicebatur qui solum praeoccupa- 
rent ubi steterat illa civitas, quam etiam, ut ferebatur, reficere cogita- 
bat. cum, inquam, haec secum reputaret imperator, alia omnino ratione 
quam vi aperta instantibus occurrendum malis censuit. missitabat igitur 
frequenter preces et literas supplices ad. papam, non per legatos aut. ho- 
mines agnitos pro suis (frustra enim tales mittere conaretur, tenente 
citeriores Roma. provincias et quasi portas ipsas aulae pontificiae Carolo, 
haud dubie prohibituro ne transirent), sed per alios fidos et non suspe- 
ctes ob dissimulatum habitum tabellarios, et per quosdam Italos illustres, 
quorum sibi amicitiam paraverat quosque a Caroli partibus alienos norat. 
utebatur et ad id interdum eius generis hominum ministerio, quos Latini 
Frerios vocant, quasi diceres fratres, quos ad id sibi officii praestan- 
dum artificio blanditiarum attraxerat. horum interventu omnium multas 
erat in obsecrando obtestandoque pontifice Romano, ne sineret Carolum 
exequi quae destinaverat, neve permitteret Christianos Christianis bel- 
lum inferre: esse enim nos quoque Romanos , quos Latini Graecos. appel- 
larent, uni eidemque subiectos Christo, unum unius ecclesiae corpus cum 
Italis conflantes. se quoque papam habere atque agnoscere spiritualem 
patrem, episcoporum omnium principem. huic professioni promissiones in 
posterum plausibiliores. addebat, daturum sese videlicet efficacem operain. 
quo in unum ovile redigeretur ecclesia dei, nationum discrimine sublato, 
et scandalo damnosi discidii, quo. dudum. perniciose communis concordia 
dirimebatur, de medio amoto: nihil enim iam obstiturum quominus id fie- 
ret, restitutis in patriam antiquam. suam Constantinopolim illis qui ex. ea 


D 


10Àg 7& xarà voUv ngürruv, ugÓó6 cvyyogtv Xpuoriavoig ànl E 


P 245 


360 GEORGII PACHYMERIS 


pglororg tijg zt0ÀecQ. — vaÜTrÓ vt Ovyvóxic Ousujvve , xoi ygvoüv 
zéunov KadónvaMoi (ovoógeyEw 6 EAMQv cinowv, cic 9Ugoc oU- 
o" v0U náza x«rà v9» XouroU ulunow) xol olg Aoi; énlaveve 

B qíAoic, evoÓu và 1g vo0c 0v nánav ixtvelag xadíovo, xoló 
Kágoviog éxco$ero.  a)róg 0) xal mÀéov ó faciucüc Tbv ngóc 5 
zov àxx)olav elorvgv énwvyóéov, vo?c udv éxei9ev égyopévovc, 
xol uüAAov & vijc xxAnolac éxelvgc eiev, quAoqgóvog ngooíezo, 
Qc xal nove vóv Kpoorovnc énloxonov, üvógo Àóywv» üvra xal 
duyAcocovvra xav! mot5ugv Tj» Qtav, Ov xol vQ narQuiQyg 
níunav xol xvfiegvOv uevà xoigóv uevquqiate ngóc vó EXMqvi- 10 

C xortgov, xol ixxAnoiav didóvon oí vQ Aóyq Tüc àmióococ , ug 
cyoAüLovri vzc Àayovonc, TO«uké ve xaà Quxovóuer xüv Gjévevo, 
el ur] ye qepa9elc àxcivoc elg üvovowv xol vv Zuevégov BAdfuv 
«0 uev xa9^ "EAXgvag éctoAo9on xal nw dye, viv Óà faoci- 
Auxsjv £üuévetaw ünoAcAexac ziol nov 1v Ilovvonoáxkeaav éio- 15 
píLero.  véog Ó' o)v «jj ixxhnole oóx 2v dumnodnv» xoà nüv 

D iéxevo ovyyoüc9ot oUroc £yoyvt. — üAXovc Ó€ nolAoig nAzlavove 
qoeglovc édéyevo xal mpóc viv PxxAgolav nsunev ügyieotUot xoi 
natQuigym, 8x vijc moooqooüc atràv xowaovíag ey qjaAuotg , év 


dudum pulsi per Latinos fuerant. talia simul subinde inculcabat, simul 
aurum transmittebat ad Cardinales, quae vox Latina Graecae respondet 
significanti cardines, studens hac arte papam, qui et ipse, quod de 
Christo dicitur, quasi ostium est, his quasi cardinibus ei affixis in quam 
ipsi esset utile partem invertere, quod non frustra tentavit, impetrato 
tum a papa quod petebat, et Carolo ne sibi bellum inferret prohibito. 
ipse autem interim imperator magis magisque attendebat paci ecclesiae 
procurandae artiusque stringendae, homines Italicae ditionis, maxime si 
ecclesiastici essent et Latini ritus, forte Constantinopoli peregrinantes 
aut degentes benevolentissime admittens adhibensque. id quod observare 
licuit in episcopo quondam QCrotonae, viro literis divinis pererudito et 
lingua iuxta utraque diserto, quem in patriarchae comitatu collocatum 
eique commendatum post aliquod tempus sacris Graeci ritus vestibus in- 
duit, volens procuransque ut ecclesia hic ei gubernanda per delegatio- 
nem, ut solet dici, traderetur; cuius delegationis capax erat, quippe 
qui eius, quam primum fuerat sortitus, cura et gubernatione liber esset. 
quod effectum haud dubie fuisset, nisi sub haec ille deprehensus moliri 
nescio quid inimico animo in nostrum damnum, in vestitu quidem Graeco 
perseverare permissus etiam postea fuisset, tamen amissa deinde impera- 
toris gratia exulatum circa Heracleam Ponti missus esset ob nescio quam 
civilem causam, in qua ipsa eam adhibuit moderationem, ut declararet 
non obstare se quominus eo, licet exulante suo iussu, ecclesia ad quod- 
cunque utilem putaret uteretur. alios vero Latinos plurimos et in iis 
saepissime F'rerios, humaniter excepit et in ecclesiam misit, ut ibi ab 
episcopis et patriarcha in omnem libere sacrorum communionem admitte- 
rentur, oblationis, psalmodiae, ingressus adytorum, stationum, partici- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 361 


voie inl vv &Uvov clooywyotc ve xol or&otow , iv ueralyya 
10U Ótíov &grov, 0» &vríóogov Aéyovow , ix nàüvraw üÀkov 
nÀ5v utzaMpweoc (o? yàp Vyortov) 17v dg yyvac xauévny vv 
&xxAnoiv ciorvgv xortuncóóov vt xoi ngoucquiabouevoc. 

5 9. "Entune 0 xol GvOgac ixxAgowozixotc 010 10 á&io- P. 246 
ngenig ix ve TQÓnov xol Óqquxlav Vyovrag ngóc 10v Qiya GQpay- 
ylac , a$rádtAqov uiv ToU KagoíLov 10 yéroc üvra, To) toó- 
zovc 0» xwTO GÓrAqiLovra. ot À' doav 0 ve Tig ÉxxAmolag 
georoqvAaE 6 Béxxog xal ó voU factuaxoU Goyididxovog xAnpov 

10 MeAzgvusiyc. oig 07 xol ovx Pxycgo)v sg Bpsvryoiwv u«- 
nzgoi000901 xol yr zyoou£vovc BadiZew , zv uiv uéyge xol .4- B 
Advoc ó0óv Vanoig yocuévovc ódtizv nagtiyev, xdv 0d vgóc 
Üuflárvrac xol 90Aaccav viuvovrac viv ic vüv oiyya, 0nov nov? 
ü» tvgtOtim Oiáyow , nowioSoi: Óintgaieciw. — v O6 ot Ó Tijc 

15n9toftlug Oxonóg x&xtvov Óogow xai Aóyor cc Óvyazórixua- 
Aícoto9ui, x«l magaoxtvóluv clgmvuixüv Üvra voig quuouc yod- 

^q&v uev xal mpóg 0» dÓ:hgó» cà dxóra xal 10 9oácoc ixua- C 
Ari» xol rüc óguóc éxelvov dvéysw. — Qüov ydg, cx xal vwa 
oitGJoi, nro» üvra xcl Qmya Trviumuévo» GoyiOtv xoi inl 

20 u£yaA.tió ttt £Eovolag viuopevov, ngóc 0é xol vo)c TQónovc si- 
9v, 1ü» Ocírtgov xol y9ic elc oiyyo veviunuévov, moóc dà xol 
7jj (&ovoíe unóusvov xal ye axoliby n£duv*. uz0e yg üntvd- 


pationis divini panis, quem antidorum vocant, cunctis hisce communica- 
tionibus (excepta interim sola perceptione sacri calicis: non enim hanc 
ili quaerebant), quam serio procuraturum se spoponderat et perpetratu- 
rum receperat, ecclesiarum pacem iam nunc auspicans et sensim usur- 
pando obstaculaque amoliendo praemuniens. 

9. Misit autem et viros ecclesiasticos multae dignitatis, tum merito 
virtutum tum officiorum auctoritate quae gerebant, ad regem Franciae, 
Caroli genere fratrem, quamquam utriusque mores minimum inter se ger- 
manitatis praeferebant. hi autem fuere chartophylax ecclesiae Veccus ef 
regii archidiaconus cleri Meliteniotes. his cum non liceret recta Brundu- 
sium traiicere propter ibi dominantis Caroli metum, praescriptum ut via 
terrestri Aulonem equitando se transferrent, indeque nave conscensa per 
altum in Franciam tenderent, illic regem conventuri ubicumque versari 
eum contigisset. scopus legationis erat regem donis et verbis quantum 
fieri posset delinire, conarique adducere ipsum, quem fama ferebat pacis 
esse studiosum , ad suadendum fratri scriptis literis ne bello inquietaret 
Orientem. erat autem verisimile magnum pondus habituram auctoritatem 
fnaioris natu germani, qui rex a principio fuisset tantumque ipsi potentia 
praestaret, ad haec qui vita rectus et moribus inculpatus haberetur, ad 
emolliendum animum et feroces impetus fraenandos Caroli minoris natu 
fratris, qui nuper tantum vocari rex coepisset, angustiusque ac opibus 


362 .. GEORGII PACHYMERIS 


vto9al novs 10 óg9Óy móc 1Ó oxolióv, ti 0? oov, usó" dmo- 
D oxoAiovo9oi, GAÀÀà vÓ cxoliv ngóc vÓ 090, mag! 0 xoi, 
zgocryogíu vic mot tyroc digno. — 8 uv otv nel9oi, GAX. 
.obv ivwyyávuv v nünq vntg D gouxüv, d40:gv xol oDrGw 
üvrov xoi 100 aUrT0U 25uouévov OvOparoG, xol ovrQG Oxxónt&v 5 
z&gücjoe. và xarà 10v Pouaiov. voU dócqo?U unyoviuoza. 
voUra oU faciéuc Avadiufvov voig nofofevow, Vnà ueydAg 
Seganig laoU vs xal facuaxdw sixóvov. xol ixnopuárar xal 
E fageloc 0Eódov , c xal qavévrac uóvov éxnAiEnr, Erica. ug 
9* Aidva q94cavreg xol vgóc inflüvreg Iayóvo xgg. Zuxe- 10 
Mag ngooéayov, uavOávovat négav ngóc Kogygóóva, 5v Toi- 
yi0ty. Aéyovow , &nelJ'óvra vóv Qiyya volg xoà adiflény Ai9ioua 
z0Àsuit». xoi 07 iq? Tuégoug ixiioe vavAoynodpievor &navtó- 
9«ev e09Àc Tovvíotog 1/hovvov, v0 Zuchixóv. xavuuerQoruevot 
P 247 nélayoc, ig ov 0j xai vavaylo yorocuevor nag". 0Myoy 490v 15 
v0U (ivJuoO voi... c dé uóA«e 04À1À za9óvreg üánéflowov, và — — 
piv. Qnyi ày ügguozle Üvrt yalen?, ngoosA9óvrec 1 flaocaxó eve- 
gtloiiov yotupava*. 6 02 QE ur Cuv 0 vi xal 0g, vojro uv 
ágouorÀv voUro 0) xol nol(uoig ivacyolotusvog, ávrgra ve 
voítoig và ngáyuova xal ngüc v0 vocoxouetoOat y. oi 0 xa9" 20 


3. asi901* s£ 0^ ovv, dA? 


fraterno inferius regnum haberet, denique obliquorum et a recto inflexo- 
rum morum homo, quibus dirigendis aptissima esset amussis domestici 
exempli et late celebrata rectitudo sancti eius regis tam arto illi sangui- 
nis vinculo coniuncti: non enim rectum ad obliqui normam exigendum est 
(enimvero depravatio haec quidem, non correctio esset), verum obliqui- 
tas detorti exaequanda ad rectum, ut sic sua constet regulae ratio ac vis 
origine indicata vocis a regendo et dirigendo ductae. quod si persuadere 
fratri non posset, certe ageret apud papam pro Graecis, fratribus et 
ipsis et eodem Christianorum nomine dignatis, sicque conaretur infringere 
fratris machinationes in Romanos. his ab imperatore mandatis acceptis, 
dant se in viam legati comitatu ac .satellitio stipati numeroso pariter et 
ornato , regio ipsi cultu instructuque supellectilis splendidae, imperatoria- 
rum imaginum ac vasorum, ut longo ista portantium tractu caeteraque 
magnificentia illustris. pompae mirificam egredientes urbe attonitis visu 
populis speciem fecerint. aulonem pervecti, ubi nave illic conscensa 
Pachynum Siciliae tenuerunt, audiunt transgressum regem in adversum 
littus prope Carthaginem, quam nunc vocant Tunissim, cum Aethiopibus 
Africam tenentibus bellare. ergo ibi morati paucis diebus, solventes ad 
Siculum emetiendum fretum 'Tunissim versus, navem illo cursu fregerunt, 
et parum abfuit quin mergerentur. ut autem vix tandem multa perpessi 
exscenderunt, regi ex gravi morbo decumbenti literas imperatoris reddi- 
derunt, rex incertus quid ageret, hinc quidem morbo urgente, inde belli 
districtus curis, supersedebat expeditione negotiorum, intentus valetudini 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 363 


quépav 9daua édoov. Ocuvóv, Iyagnvóv utra£o xal Zdaivov. 
Ko yàg QuLdconc éniaqgevotuevos "TIralol óyvowpuati 2ygóivzo 
vj váqoo, T0 utroEO xaréyovreg^  2di9(ontg 0à Kagynóón 
qoovolo Tt xal ógnumrrQio xouuevor &lyov uiv ey &oqaet xa- 
59109«1, syov Ó? xoi üny magtíxow 9aggovrvrcg óguüv. xol 
cvvtyOg xa9^ Zufoa» dutzoAé£uovv ngóg GAMjAovc, wc nAtiorovc 
áugqorégo9t» nínruv. — inéktvo O0! Aowióc loyvoóc, COvnoxov 
0à inacoó:tgo, xol Ó 9ünrww» o)x jv, nvgul dé vex) o) 
xalovro x«rürtÓvmoTGv. 7| vüqQoc Ó^ &xdlvr etgeiá ve xai fa 
| 10944 ojca , ovg COvrac rot, vovrovc xal Juvóvrag iyero, 
xai ottQ nÀdorovc oTt xal ávaycuaTovoO at xoà uéor xivóv- 
yeve» üyyapaAoUcuy' ovr Gvzvol ivOev uiv 1 noAéuq ixi- 
Se» 0à v Aou) Pmimvov. — ógu?) Ó* Pxeívowig dvéba cg vnip 
GrevgoU xivÓvvevOVOL. — vÓTE XGl 0 Qi, énél yeigov &iye xal oi 





15 :à Tijg owrrolac &ánéyvooro , 000v 7jv yoruozicac àxtivoig, xai 
QeSag Qoniv mpüg sg5vnv Dyww xal y! & neqiéovot xol avyxgo- 
v5Xcwov dg Óóvopuv, éixAswtev üvauévovrag zovyáluy. — nd dé 
tijc énioUo nc enéorg oi 10 yotóv xal 70m 0 Q5 érelesva ,. ot uév 
Gu gi éxcivoy eb90c ivoxevaoduevon zÓv vexgüy éxetvov wg «y aÀqg- 

20 gogogíe qtuopévov 9e , uigorc GAeiqorzec xol fgáouact 1e 


curandae, per has moras feriebantur oculi quotidie nostrorum spectaculo 
luctuoso atrocium et cruentorum Latinos inter Agarenosque certaminum. 
aliquantum a littore fossam Itali longam duxerant, et quod eam inter ac 
mare patebat spatii tenebant. Aethiopes Carthagine pro arce usi ad re- 
ceptaculum tuta, eius fiducia erumpebant audacius in hostes. hinc quo- 
tidianae velitationes et pugnae conserebantur, plurimis utrinque cadenti- 
bus. grassabatur interim perniciosa pestis, densabanturque mortes, adeo 
ut funeribus Libitina deesset, superstitibus ad cadaverum sepulturam non 
suíficientibus, unum scilicet illud ad tragicam lliacorum malorum faciem 
deerat, quod pyrae mortuorum non arderent, sed fossa eadem illa pro- 
funda et lata, quae vivos tuebatur, defunctos hauriret, tanto iam nu- 
mero, ut brevi complenda videretur et ad aequalitatem attollenda campi: 
tam in eam multi quotidie partim hostili caesi ferro, partim lue pestifera 
extincti devolvebantur. vigebant tamen animis reliqui; et sibi conscii 
pro crucis gloria periclitari sese, ardorem audaciamque a causa belli 
trahentes, fortissime adversus quantamvis fortunae iniquitatem niteban- 
tur. rex interim morbo invalescente in eum redactus statum ut de vita 
eius desperaretur, allocutus tamen legatos est, magnam ostendens pro- 
pensionem ad pacem inter imperatorem íratremque procurandam. eam- 
que conciliationem pro viribus se promoturum, si vita suppeteret, promi- 
sit, expectare interea ipsos et quiescere iubens. ab his dictis postera ei 
dies suprema illuxit. rege mortuo, qui ei adstabant, defuncti cadaver, 
pro merito animae, quam deo esse carissimam persuasissimum habebant, 
unguentis delibutum et ahenis ferventibus incoctum pretiosis condiderunt 


C 


D 


364 ^ A GEORGII PACHYMERIS 


prycoow dvéovrec , viuloig ynoic evantvi9ovys 1 Acdhyava. oc 15 
E notgíó. &üvaxouícovrec, oi Óé ye noéoflug wsvaig, 0 Afyeros, 
1Óv vatoynuévov onéovosqov vaic yspolv. | GA Ó ffaoieüc odx 
7g í& npoounyavüc9o: üuagvov TOv ix ToU Qnyóc, àAAà nol- 
Aoic éxéporg uegoAafloot zo0c n&nav (7) yàp vov KaposAov énl- 5 
S«cig Vna) và v00 oxono? Qixvíy 25 ünavrog éneigüro. 
O9 ijv 0à xol vv elg agaoxevàc xavtgou9vuruéroc eye 
xal óphdc, cc éxd9tv uóvov ngooÓoxü» üinoyoovrOG ytv5- 
P 248 otc9oi, d1AÓ x«l avt1Oc Oc siye nageoxevotero. (10) sioaya- 
yàv yotv &Ec9tv otro» dore n)gyovc nÀnoócor TQ nÀQjOu, vv 10 
Aomnüv Toc noAircic nogttysv elc quAaxiv dc xavà xougóv avc 
&vrinogéSovotr , xol yolgoy 0Àac dyéAac, xol oavrovc éntu£gils 
toig moA(reig &và déxa xol nÀéov 4) xol QAAeinov éxáotq dilose, 
dore oq&rvetv xol abro0c &zoxegüalvorvac và ivróo91a và 1a- 
Qíy và xoá qvAérvav , 0nAa 1e uvola xol Oiazodc xal ügyava 15 
B atrgoflóha, ónAoréyvoig xol qnyovixoig 70 ixavóv zag£yov, 
jroípale. — xal vÓ vavtuü» P5orvev ünav. — olxo0ónove v^ ém- 
cvjoag zÀdovag xol ino rárac i íuov 0 vtyog vijg nóAtog 
v0 ngóc 9áleccav* và yàg ngüc vi» yijv ÓsÓínhwato mávrwg. 
xal Àaó» nÀtorov xol uxiuov, O00» ünoyoüvra TOLADT]) tt&- 20 


loculis, venerandas illas secum in patriam reliquias relaturi. legati vero 
nihil nisi vacuas, quod dicitur, manus ex tantis promissis reportarunt 
domum. caeterum imperator per regis mortem spe frustratus sua, non 
tamen destitit alia ad destinatum via grassari, sed multis aliis apud pa- 
pam intercessoribus adhibitis (nam ingens a Carolo metus omnia experiri 
suadebat) impetrare ab. eo ut Caroli expeditionem impediret conabatur. 
Nec porro idem his conatibus arte Martem avertendi adeo confiden- 
dum putavit tanquam haud dubie successum optatum habituris, ut appa- 
ratus negligeret bellicos: simul enim providendis in omnem eventum quae 
ad vim arcendam opus essent, diligentem impendit operam. (10) primum 
omnium frumentum invexit in urbem tanta copia, ut quod ab horreis 
publicis et turribus expletis multum adhuc supererat, deponeret apud ci- 
ves signato numero, repraesentandum ab ipsis pari mensura, quando 
repeterentur. induxit et numerosissimos suum greges, quos item civibus - 
distribuit, decem cuique plus minusve porcis assignatis. hos qui accipie- 
bant, occidere confestim iubebantur, et intestina quidem sibi habere, 
membra solida salita publico servare. immensam ad haec comportari cu- 
ravit armorum omnis formae copiam, iaculorum praesertim, sagittarum 
ac telorum cuiusvis generis. ballistas praeterea et machinas eiaculandis 
saxis fieri plurimas iussit, fabris earum artificibus iusta mercede nume- 
rata. classem in primis expedivit suam, cunctisque necessariis instruxit. 
architectis item et structoribus uno tempore adhibitis pluribus, murum 
urbis qua mare spectat geminavit alio adstructo: nam qui partibus civi- 
tatis ad terram versis praetendebatur duplicatus ubique dudum fuerat. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 365 


puczivj; mokiuov diro, 35 ajrác Oirarrtv, c tlg xougüv 
doaz91couévovc Gu ÜnAoig xol danaviuac, — néunwy 6 1006 
ui» Tí» xar? olywlo)g xareyvgov xol vijsovg, ovg Ó' àvé- C 
o:cÀe. xol 10 lv Blayégvoig vécguov o)x ünoücyÓutvog «c 
5xaürà ngócunov zagéyov vaíg vavol ngüg vüc TO» iy9pdw tiv 
uv , 10 0 xoà ngóccnov Óvoytgig &ivau 0g àvriasa1ovoac 
loyvoOg uáyto9ur, vóv Oporov vQónov xol vQ naAoiQ vécplo 
ngoo5z9:r0 (Aéym 0d noci o)y Q z9i xol ngomv -dasivoi 
iyoüvz0, 14 ag0g vj uo»jj voU s0egyérov XQugzoU, d2Àà TÓ 
10 ngc 1j nÀz v0U vtcopíov 2xti9tv vouacuérz) c návroc ToU D 
xa1à 9ülaccay xégatoc Auévog üvroc xol vav1üy aig "Pouotov 
vavolv ücov xal roig TOv iy9odv di0óvroc. AA. dÓOg 10 xarà 
vorov ywouévag u&ysodoi 0cov JaggaAsoTtQov uiv GvÓgacuv 
àcqaMorigoy 0? agdyuaci, 30 ngüc và» BA&yxa Kovrooxéhov 
15àvoixodoutiy 39:Atv, (GrTE yvgOoo: uiv ueylavoug mérQoug 10» E 
x)xÀqg zónov, iufaSUva. 0b v4» 3vróg 9éAaccav , üpyvgov 
$ygí» xvzóv iufaAóvza , énoiodous;cal v& xol azéyr vai vavoiv 
&noyoOvra, niAac à. imisvoi àgagvíac 2x cidijgov 17; iv zaig P 249 
nérgoug slol3ug CSu9ev, do9^ Gua uiv àoqalüg £yuv vóv oró- 


multitudinem quoque quam maximam fortium et exercitatorum bellis ho- 
minum, quantam abunde suffecturam rebatur cunctis simul locis vastae 
urbis defensandis, iam nunc congregatam certis extra urbem stationibus 
. disposuit, introducendam in tempore cum armis et commeatu, quae foris 
habuisset. misit etiam per littora et insulas qui maritimos aditus muni- 
tionibus praeoccuparent; in quo delectum et iudicium adhibuit, non por- 
tuum ex aequo cunctorum suscipiendam defensionem censens, navale si- 
quidem Blachernarum non probabat, quod naves, si quae ibi relinque- 
rentur, hostili contra appulsurae classi adversas obiiceret; id quod ad 
pugnae successum plurium vi summa. ex alto invehentium contra paucio- 
res terrae admotas, periculosum existimabat. vetus pariter navale ipsi 
non placebat. vetus navale voco non illud, quo nuper Latini urbem te- 
nentes utebantur, quod est prope monasterium Christi benefactoris, sed 
aliud portae vicinum, quae ab illo portae navalis nomen accepit. causa 
cur hoc displiceret erat, quia totum iilud cornu mari praetentum late 
portuosum est, et parem commoditatem ibi standi hostilibus iuxta Roma- 
nisque praebebat navibus. sed intelligens fore utile Romanis navibus 
posse Latinas a tergo adoriri (sic enim et audacius pugnaturos viros, 
et rebus securius consultum iri) Contoskelium quod Blancae adiacet re- 
aedificare voluit. itaque locum ambivit muro lapidibus maximis extructo, 
et comprehensum eo gyro mare profundius effecit, deprimi iubens fundum 
immisso argento vivo. moli quoque illi muri circularis inaedificavit lori- 
cam idoneae altitudinis ad naves intus positas tegendas ; tum ostio claustri 
eius catenam ferream imposuit exterius arte commissam foramini ad eam 
inserendam in saxis vi cavato. hoc consecuturum se putabat isto muni- 
mento, ut tutas a vi omni ea statione haberet naves, et ut illae inde 


366 GEORGII PACHYMERIS 


Aov, Gp 0! xol vate vw 5y99Àv üvoyoutvai (ui) yàg eivor di 
10 godj0sc tijc 9uldoongg lozac9or) xavómw luninvtv. 1àc jut- 
4éguc.  roqoA(Levo Od xal voUc enl aij; negoloc l'evvovirac , ec 
Q0) ovvenizid üvzot o1égyovrec vüg omovóóc, o) u3jv 0d àAXO xol 
&AAcoc qvÀdvrOUTO TjYV npÓc 100g éntÀevoouévovg xomovíav, 5 
xüv ànócyotvto ToU zgóg ixevovg noAéuov Oi 10 yévoc , &AA.oc 
B à? xoi nagéona xal idíovc ànoít (Avllovc einev. &v vic xelveov) 
voig sÜpevelauc. 
Kal va?va no&rvov xol xaracxevoloptvog ngsoffelag av- 
Sic ovyvác &noctéAAuv oix &ncxvt nagà vüv nánav 0i 9aidc- 10 
05c , xal uüÀov 0r. xol OvvtyOG oi nánci &nyAA4rrovro TÓ 
Savárg. xol 10 vüv mngtofeu» xiqáAownv 7 Tüv bxxhqouv 
f»woig xol vo) nolo) Oxovü0dAov üva(gscuw. — Ovyxgivov yào 
C z0 ini voU Zloíxa "Inávvov ovvoduig ysyovóg nug^ aitíav «oU 
ánocvéAÀuvy Ódidtv xal ovupaysty voig àv 17] nüA& ánooyéoOo, 15 
(c évo(ucv Ty Zuevégov Ovrcov Auvovoyev éxeioe xoi uvnuo- 
»&&y» ToU züna vcaUvO Vnixvovuévov (xol &neotéAkovro Ü ve 


7. 65] v:? 10. xiovéAAsw P. 


opportune in hostiles aversas possent erumpere: providebat enim fore ut 
invehentes sese ad ostium eius portus Latinae naves, adituque prohibitae 
obice catenae, ibi diu propter maris fluxum consistere nequirent, sicque 
in eas, simul proras vertissent, nostrae a puppi facile ac tuto possent 
impetum facere. praeoccupavit quoque renovato foedere ac praemunivit 
Genuenses habitantes in Peraea , ne Latinis se adiungerent ad urbem si- 
mul oppugnandam, sed volentes in fide pactorum perstarent quiescerent- 
que. quinetiam ad quantum posset praevertendum, ne libido eos caperet 
cum popularibus ipsorum ltalis, ubi armati advenissent, aliquam saltem 
communicationem usurpandi, quo utique impulsura erat eos necessitudo 
cognationis et generis ac patriae communis, et peculiariter invitatura ho- 
stium ab ipsis verisimiliter vim belli temperaturorum moderatio, pellexit 
blanditiis beneficiisque praecipuos eorum ut clientes sibi et. (quod eorum 
vocabulum est) ligii fierent, hoc singulari professae subiectionis officio ad 
fidem inconcussam devincti. 

Inter haec varie providenda parandaque non cessabat variis subinde 
missitatis via maritima instare apud papam, urgendo quod coeperat; et 
quia contingebat frequenti pontificum morte alios-ex aliis papas fieri, ut 
quemque de novo creatum noverat, statim deliniendum. per suos sibique 
ut poterat conciliandum curabat. | in capite harum omnium cum papa 
tractationum ponebatur speciosa illic et optata res, conciliatio ecclesiarum 
et antiqui scandali amotio. ad hoc ille sic agendum movebatur exemplo 
e Ioannis Ducae principatu repetito. memorja quippe non ita vetus ex- 
tabat, loanne Duca imperante synodi consensu decretam missamque lega- 
tionem ad papam, «qua nostri profitebantur se paratos obsequi pontifici 
Romano eiusque in sacra liturgia mentionem rite facere, si is societatem 
abrumperet cum Latinis urbem Constantinopolim tenentibus, et se illis 
auxilia non missurum polliceretur. ea legatione functi sunt episcopi duo, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 367 


, E] , , , 
Xágüsov Av0góvixog xoi 6 KvGlzov D'ecoytoc , xol vay! üv bye- 
- y - - 
yóvev , & ixsivon xaviü£yovro) — ovyxpivav ovv 2xtivo ngüc oUro, 
xal üyayxactuxcTeQov sbgloxay 10 vOv 3j 30 ngÓteQov , 00Q TÓrTE 
ik] - 3 , ^ ^ Lj , m v. - Á, 
pé» ngoolaflév 7;1c(yovro 10 pij nao! avzoig 6v, viv à" Gnofia- 
5Àeiy à. iy ysgol zivOvvevovot, 7ó aírü ngovrtvé xol ovTQ Tolg 
, 1 ^ Y^ Y 1 , c -! 
zóAat — uróé yüg &AAog yv nelOwv 10v n&zav vntguayeiv 
- ^ - , 
1G» Docuxüv, & jj vaUro Àéyot xol noürtow m90cíorato yàg 
y M 
10 oxávdalov, xol 10 Atvxo?g L4yagnvo)c vos 'gouxobg mag 
1T - , - 
ixelvoig ueilov Jgevo. aU? ga xal Qxovóut Ótà uiv vv 
- - , - 
1020«0)zcy &ogvixdv onovody 10. oxávioAor AésoOca, du& 0 vic 
- - - , , 
v0) oxavddAov Aiotug iniwgtO svo: v. KogovAq vóv a10Xov, ài& 
dà vo) ndAw dog oAdc tovc "Poualovc Viv xol uj x9éc xal ngà 
10/tnc uóyig ldóvrag 1i» navglüa xoi Óvoytgóg énavaacO vrac 
, , , , ^ ^- |» 392 E 
z&Aw &qévrac énavaxouniav , ngóc 1Q) xoi &AAcG &ng3vo roic 
j - , ^ x * , 
15 nÀeloz0ig xivóvvov. | vaUvo Quuvoovutroc noÀoc ?;v «o4 natQusQ- 


1. xol post "470g. deerat. 5. ovrog? 12. ro? ] rovrov? 


Sardensis Andronicus et Cyzicenus Georgius. fecissentque nostri quod 
offerebant, si illi propositam conditionem acceptare voluissent. in hac 
recordatione celebris facti comparans imperator ambo tempora, reperiebat 
magis nunc necessarium id consilium videri, siquidem tunc ista maiores 
nostri paciscebantur ad recuperandum quod non tenebant: modo autem 
agi de non amittendo quod in manu esset. solet autem maius putari ma- 
lum perdere quod possideas, quam non acquirere quod tibi debitum exi- 
stimes, si ergo recte ac prudenter tunc nostri pro spe recuperandi ur- 
bem talia promittere potuerunt, quidni nos easdem sine iusta vitupera- 
tione paciscamur in praesenti metu eiusdem urbis amittendae; cuius nempe 
jacturam vitare aliter non possumus? manifestum autem esse non posse 
ulla ratione agi cum papa spe inducendi eum ad favendum Graecis, nisi 
prima in fronte tractationis talium rerum promissio certa collocetur: 
quamdiu enim conciliatio ecclesiarum non ostenditur, perstat scandalum 
vetus, et conventionis omnis viam obstruit lapis quidam antiquae offen- 
sionis, inveterataque Latinis consuetudo Graecos existimandi vocandique 
Saracenos albos; qui sensus quoad in ipsorum viguerit animis, frustra 
speretur ullam unquam processuram cuiusvis cum iis concordiae ineundae 
rationem, quare suo serviens tempori omnino constituit hoc aeternorum 
dissidiorum semen et necessariae conciliationis unicum obicem tollere, pace 
conditionibus memoratis paciscenda: scandalo porro amoto, pronum de- 
inde speratu erat non aegre impetrandum ut expeditio maritima Caroli, 
quae praesertim timebatur, inde impediretur. qua ex re Romanis prae- 
sens idemque quantivis pretii fructus existeret, nempe ut firmarentur in 
secura possessione nuper tanto vix labore recuperatae patriae, neu co- 
gerentur, quod miserrimum idemque non vitabile aliter esset, quam ab 
heri aut nudius fere tertius revisere coepissent ex tam diuturna tamque 
"dira servitute summa vi receptam dulcissimam patriam, relinquere iterum 
et in longinqua exilia redire. talia imperator assidue secum reputans, et 
apud familiares disserens cum continua inculcatione periculi extremi aeque 


P 250 


B 


368 GEORGII PACHYMERIS 


, 
guv nt9wv xal avvodov. oi à" ágacwouévoc ova. xol inmo- 
, - - , 35 ) 
Aalag áxovovrtg nvéQQ , v0 v0U Aóyov, và Ga xvauévoi Guxs- 
cav. 0) yàg 2v a)10ic Qvtiovijvot 10 nQG tov xal ünoAéyev 1é- 
y - 
Asov , 4AÀà uévav xol adig y 13; xvgíe viv éxxAnoía» qyovut- 
^ A5 - 5 ^ ^ ^ , Li 
you, xau xol &QyT;d6v eye, xal uy) nagd xau xivovreveuv 5 
xplveoSai xal flavaíocv , ngürov uév ovx &xov lg vov oUzQG 
, 3 - - ^ ^ - , , 3 2 
&y áxagét viÀeoO yon 10 nag& oU faciléwg xiwovutvoy, 6 
c * , , , » ^ ' , 
wg xoi noÀAéxig xevmocviov fociénv cov TÓ zéQi TOUTQV 
àvaxvziovoü» aludüv ixoótro, oU: yevéoOau xal 10ve , Ósi- 
óé c ? ' ^ , A0» ce 3 95 ru 
vegov dé cg & xol ur yévorto , ur, àv oUvitg égOiivar uéya 2010 
- ^ & 3 r 
xaJ' quüc cx&viahov. i» zovvoig uiv ov» và /xdvav, — xol 
qosplorc pulv xol Xomoic TroAoig Gyonzvexcic ngootqégovvo , xol 
y f. - 
0co» 7» 0 xarà XguTwuvo)g o) Óíovayto, éni Óà 1) màéows 


cunctis impendentis, cuius haec una praevertendi offerretur via, multus 
item erat in suadendo jsta tum patriarchae tum synodo. illi autem etsi 
obiter haec potius ac perfunctorie quam libenter audiebant, prae se ta- 
men tunc tulerunt gratam eam sibi iucundamque inferri mentionem, ve- 
lut ea ipsorum demulcerentur aures; quod falso simulabatur, longe ab ar- 
canis discrepans sensibus, verum illis ut non placebat negotium, itaáhec 
suppetebat praesens animus ad obstandum coram in os principi contra 
nitenti, cuius gratia ac verecundia obnoxie constricti acquiescentium spe- 
ciem praebebant. utcunque illis certum erat perstare deinceps quoque in 
semel adita possessione auctoritatis independentis, qua ecclesiam, ut prius, 
ab omni absolutam alieni primatus subiectione se fixum babebant tuituros, 
ne cauponum et illiberalis sortis homuncionum subiici unquam ipsos (quod 
abominabantur) iudicio contingeret. dissimulare autem in istis initiis tuto 
se putarunt posse, primum quia nunquam ipsis in mentem venit uno sic 
momento consummandam rem, quam movere incipiebat imperator, verum 
eventurum nunc quoque confidebant quod saepe aliis alias imperatoribus 
idem aggressis usu. venerat, nempe ut disturbaretur per sese negotium, 
sponte natis, ut fit, in ipso tractationis decursu offensionibus colliden- 
tium sese votorum studiorumque inter partes longe diversis utrinque 
praeoccupatas affectibus et sensibus; unde in plenum effectum sincerae 
concordiae perduci tractatio nunquam posset. deinde quia vel si forte 
conventio partium assensu coalesceret in pacta utrinque stipulata, haud 
secuturam tamen unquam opinabantur ex parte Graecorum executionem 
propter alte impressam animis nationis illius universae aversionem a riti- 
bus moribusque, ac praesertim imperio spirituali auctoritateque in rebus 
ecclesiasticis superiori agnoscenda Latinorum; ex qua iras odiaque in 
tantum. exarsisse dissidiorum aeternorum incendium videbant, cui bona 
fide restinguendo nullam suffecturam appareret qualiscunque conciliationis 
inter capita partium , quantavis sancitae religione, reverentiam. ei fidu- 
ciae ecclesiae tunc nostrae principes indormientes, praeterquam , ut dixi, 
placide admiserunt primam illatam ab imperatore mentionem subiectionis 
papae profitendae , ultro etiam, quasi auspicantes concordiam, Frerios et 
reliquos Italos, qui tunc Constantinopoli versabantur, benevolentia non 
vulgari amplecti deinceps affectarunt, communionem sine discrimine ad- 
mittentes eorum in omnibus quae Christianam religionem atünebant; et si 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 369 


ot0^ iyvooiuéyovr ,. uxovdol zivtg óvrec (7j 3d àv. &noun ;) 
: , - ? » p* » ^ 2 - 
àvaicO 106 Tv ngoviouévov £yovtec. — éQ&c yàg &gyzj9ev éné- 
xav xol üvrtnüvr u? xara0tyouévovc, xüv 0 vi yévoro, tintQ 
- b] J 3:35 ^ , 3 Li - M 
TO» ànyyogevuévov àvópitov 10 Tthovutvov. | 4AÀ^ éxeivortiv 
E c 
5lxgolav Cyuy y. &oqaAst olüucvor, c ngoslorrot, xa9? 6 1i 
He d P ^d c , ^ é ^ 
xal z9&Zor votuc9 ev ovugégoy , zj0szaLoy, xol zwovuérov zagá € 
, LÀ , ' ^ ^ ^ , 
Baciléog vOv vor)rw» (inl noÀO y&g àrglfezo 10 xivovusvov) 
c 3 ' 3-9 
xaTruélovy xol cog ovóév évotutov. 
11. Toc voU xarà Xvglav Dggyogíov , &vogóc Qiofc- P 251 
10 foguévov elc &gezzv xal CykeroU 176 Ggyolac vv éxxAngowov. ci- 
Qvygc xoi ópovoíag, sig v0 nanixóv. ngooxAn9érvoc áEíoua xol 
405 t$v tni Pounc ix Zvglag àvvovroc, yíverat oi àv9dpuov 
- - , 

(Zixovovo yàg &xevg xüx vÀv roD aciéng urvvuérow ngüc 
názav Gc vv elgrvgv vOv £xxAnotv aigoiro) néuwot ngóc fa- 
i5ciéa, xal qUAaxüc uiv rà moOra »xivov àonácac9ot, Gua 02 B 
xol àgAdcoi v5» xAjow, xal(g rác dguvuc éxvóncg vOv ixxAq- 
^ $e ^y » , - 4 7€ , t] » 
civ 0géyotro , x&v (jovAorvo Tovro xai 0 fjaciltvc, ovx àv ev 


19. *dx] xoi P. 


»" 


quid plus exigeretur, haud se praefracte repugnaturos prae se ferebant, 
nimium simplices quidam ac stulti (quid enim dicam lenius?) qui non sen- 
tirent quid ageretur, et quem in exitum ab his principiis pronus lapsus 
esset, prae mentis hebetudine non prospexerint. oportuerat enim a pri- 
mis jam tum initiis obstitisse acriter ac clare reclamasse, denunciando 
neutiquam se accepturos aut ratam unquam habituros conventionem ullam, 
qua dudum apud ipsos sancita de praerogativa suae sedis deque aliis 
dogmatibus ac ritibus, ab usu sensuque Latinorum abhorrentibus, rescindi 
vel infirmari quoquomodo viderentur. illi autem in tuto mansuram salvis 
suis privilegiis ac iuribus ecclesiam, quidquid imperator istis molitionibus 
utilitatis intuitu praesentis efficeret, arbitrati, ut dictum est, quieverunt, 
vel ipso illo quodam tacito silentii suffragio comprobare visi quae im- 
perator movere de talibus inceptabat. nec processu ipso negotii per len- 
tas tracti moras excitati sunt, stolide securi per opinionem falsam, qua 
coepta eiusmodi nunquam ad finem provehenda persuasum habebant. 

11. Dum haec agitantur, Gregorio qui erat in Syria, viro late ce- 
lebrato fama virtutis et insigniter studioso antiquae ecclesiarum pacis at- 
que concordiae, tandem in papalem dignitatem vocato et e Syria Romam 
iam ad hoc proficiscenti , venit in mentem mittere ad imperatorem certos 
homines cum literis, qui eum primum a se benevolentissime salutarent, 
indicarentque sui vocationem ad papatum, denique declararent ingenti se 
ardere. desiderio procurandae pacis ecclesiarum et firmae inter eas con- 
ciliandae concordíae. quocirca significarent, si pari studio teneretur im- 
perator (audierat enim Gregorius quid ab ipso moveri coeptum de hoc 
genere fuisset, quidque iam super ea re decessori suo papae Clementi 
nuntiandum a se curasset), nunquam ei fore commodius tempus eius ne- 

Gregorius Pachymeres I. 24 


370 GEORGII PACHYMERIS 


» , , E ? A * LI 2« 
&ÀÀq yevéaO 04 x&AAiov 7] oU1oU yt v1» nozuxsv üSlay xarézovroc. 
vav:« 100 l'onyogíov Ódià qgiglov ÓOuuumvoaauévov, ÓzAov 4v 
€ -— 
C dg ó uev xguióv xavà Uu av 17v ngüc vv Kágovkov 17v dg- 
A , €  - ^A » - 
vnv ibv& , wg aviie ye ur ovonc uró dg voir qégav ixclvnv 
, c hy $.A , P] 3.9 - A -  ! 
7.001€, oi Ó& négl zv 'oryógiov 0v av10 volto vÓ 176 dgnvzc5 
^ * ^ - - er i] ^ 3 
xuÀóv xoi vnv TOv PixxÀnowov fvooOi. | urÓé yóg Ófzutor urÓ 
0Acg &UAoyov &Ovy vowUra inl uaxgoig 1i0l OragégsoDui, GÀ" 
, 3 - 
1j &ánodovuevov zág altiac 1óv alzuiuevov &gnvebtv nagéyew votc 
m) " ^ * , - 259/ » , M SUY , » o? 
&0eA.qoic, 1j urjv àv volg ldioc óqquxlorc &^ ovv zgovoutoig 0r) 
€ , ^A e , » 2 , E] , b 
P 252 éx«végov u7) ovv) Oiuqoguc éytv. xol &xrgvxvtoG GÀA5Ao &ne- 10 
, - - - 
xy94vec9ui* dgxeiv yàg Guqorégoig vo?c éx9gooc z0U oravgob, 
T 
Qv TÓ 1éAoc üánc&u, xol &yamqvóv ánoyouvzoc qégovrag ovopus 
v0) XguotoU ngüc éxelvovg tigeoO ut, Ónov xol 0 vixüv. énouve- 
, , 
10» xal 10 üzoTvyyáv&v Go v50i0v, egy v7» ngoOvulav ÓcSacuw. 
e ' y ^ 2 , Y ^ ' , c 
ovt) u£&v ovy z90c &AÀ5Aovc éyovrec aciAevg xoà. D'onyoguoc, 0 
i] »- 2 ^ , ' , p-34 ^ 
uv Tcv elg vÓ mgoot 15v yugovovíay OeGouevoc, jacieDg 0€ 
Z ^ rd d Dg - )Ó ? H ' ^ , 9 
noÀ)óg iv évrtUOtv vj cvvOOQ énéymav xol 10v navgu&Qynv 9u- 
-9 € , € , 
B zcviuxQG vnutgyÓuevog vnoxAivuv xol &yv&w *Ó onovOaLOutvov* 


m 


5 


gotii tractandi quam se papalem obtinente dignitatem. talia cum Gre- 
gorius imperatori per Frerios denuntiasset, manifestum fuit imperatorem 
quidem per pusillanimitatem solum, metu consternatum apparatuum Ca- 
roli, ad istud procurandae pacis ecclesiarum consilium appulisse animum, 
nullam unquam absque hoc foret, réi talis cogitationem suscepturum: 
Gregorium vero in idem studium incumbere sola captum eius rei hone- 
state, quod videret quantum boni ex ea conciliatione redundaturum in 
publicam felicitatem foret, reputaretque nec iustum nec conveniens esse 
tales ac tantas gentes exiguis causis in aeternas implicari simultates, 
quantoque conducibilius futurum esset, quaecumque ipsarum in culpa de- 
prehenderetur, eam bona fide emendare ac purgare crimen suum, subla- 
taque offensione praebere fratribus, pacem, vicissimque acceptam sincera 
mente colere; aut certe si post disquisitionem corstaret nihil in utravis 
esse quod iure culparetur, perseverare tranquille ambas in propriis unam- 
quamque officiis ac ritibus usu legitimo statutis, nihil alteri succensentem, 
nec internecinis, ut hactenus, invicem odiis contentionibusque commissas 
implacabilium et exitiosarum utrique discordiarum funem ducere. suffi- 
cere quippe utrisque hostes crucis, quorum finis interitus. abunde, in- 
quam, ac multo. plus quam sit satis suppetere gentium infensarum, in 
quibus oppugnandis qui Christi nomine censentur virtutem suam. bellicam 
experirentur, quibus bellis et vincere gloriosum et vinci salutare est 
propter ingentem mercedem illis qui suum studium, opera etiam suc- 
cessu cassa, ostenderint a deo fidelissime repraesentandam. sic invicem 
affecti animis imperator et Gregorius, hic quidem coepta via progredie- 
"batur, ordinationem percepturus suam; ille autem multus erat in ambien- 
da synodo eblandiendoque patriarchae consensu in ea quae cogitabat, 
passim commemorans et cunctis subinde inculcans, esse Gregorium per- 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 371 


"» ^ A - , ^ , $79 , - 
&yui yàg xol üvÓga zc dgnvgc vóv nánav xol &miOvulac tiic 
xQtlrOvoC.  piév' o) zoÀ) O6 xoracrüvrog voU l'onyogíov ngé- 
cfuc P9: xaraleuflávovo: 10 Bvlavwiov, xol oí npéofuc 
. , [4 iN , , 3 , 4 
qoégiot,. (v &g » lo&vvgc Ioocorocov cvouacuévoc , noAivnc 


5ügyij9tv xal Evvevüc «à dc yAdiooav EXAgva , i 97, xol Lzog qv 


B V. - - ? - c , c ? ^ , 
$zig vig tÓw» 0xxhgou)v £vwGtc, wc Éxüvog AÉyov» noglota, 
e 1 , Li t - 3 , » , 
dore xal noAÀdxiG xatev/eO Jot éavtoU GUtixa JuyvaTOY, Tiv uó- 
yov ngoflaiz và Tijc elgrvuc, 0 Ó7 xol yiverou vovtgov. — 10)" 
* ^ 2 M 3 - , , 
QAtye, xol vaig GAgOtoig onovoaci5c 7» vic o5nvnc Qtouora- 


10706, (01€ n0AÀdxig xal napaffiA).cv navQuigyr v& xul 17; ovvó- 


Óo xortsunágtu xol va)rg» inéonwó:, và uiv xa9^ Zuüg ix- 
[LI 
, et » et L3 , 
Sud&bov, dor! lore xal 616 0 navQiégync Aerrovgyoln ,  avzóv 
&notiOéutvov vzjv xaÀUnQay, oO uzjv 0£ QÀAÀ xal vo?G uev? av- 
cS , e, Mo» n SEP 
vov ovÀAauflavovra , tioéoyeodot T& GÓvra, xai zG9O TY TU- 


15yóvra ügyigéa iovóutvov vüc uvoruxüg ovravayuvaoxev e0yüc 


^ , , , - » NO LE / e 
perà züonc tvOovoi0TETOG.  T0ÍG Hé» OUy zuéréQOLG OUTO) XO- 
, DIR. - , ^ 22 ORE. - H 
ouíac xol etAafliic ngoctqégero, ngüc 0^ TIraAovg &qogiv xaXov 
3 ' A. ? , - , 2 , 
tlycu xoi &oquaAec &Aeyev ügeuévove vzjc noood;*nc elc axavdaAov 
^ - Ei 
zgociuiérng voic Gdeqoig ovrog elgnvesem, — el Ó^ otv, xal aj- 
19. zgocxeiésqg ? 


studiosum hominem pacis, et vero instinctum desiderio boni publici ac 
splendoris rei Christianae universae. paulo post a iam inaugurato et in 
sede Apostolica rite constituto Gregorio eodem adfuerunt Constantinopoli 
legati F'rerii, quorum unus erat loannes Parastron nominatus, origine 
civis noster, prudensque ac disertus Graeca lingua. hic et verbo affr- 
mabat et factis prae se ferebat ingenti se studio flagrare conciliandae 
inter discordes ecclesias pacis, adeo ut saepe audiretur optare atque im- 
precari sibi mortem tanquam nihil censenti sibi restare amplius quod in 
vita cuperet, si modo contigisset procedere feliciter ad desideratum finem 
negotium quod tractaretur pacis; cuius et compos voti deinde factus est. 
haec ille loquebatur, et revera promotor erat ardentissimus ecclesiasticae 
concordiae, adeo ut saepe de negotio tractans cum patriarcha et synodo 
patres illos vehementissime oraret, ut quae suarum essent cuiusque par- 
tium in rem studio communi conferre ne gravarentur, res interim nostras 
magni faciens, usus, inquam, ceremoniasque nostri ritus dilaudans et ve- 
neratione palam prosequens summa, ita ut interdum sacrum faciente pa- 
triarcha , nudato ipse capite caeteraque adhibita significatione infimae re- 
verentiae suis secum comitibus assumptis ingrederetur adyta, et coram 
quocumque illic reperto adstans praesule mysticas simul cum eo legeret 
preces cum omni fervore religionis. et ille quidem erga homines nostri 
ritus ita pie decoreque se gerebat: Italos autem praesentes intuens, ae- 
quum et tutum aiebat esse dimisso eos amotoque additionis ad symbolum 
scandalo cum fratribus, quos viderent coram, Graecis conciliari, vera 
ita demum coalitura pace. simul tamen admonebat nostros, par esse 
ipsos quoque quas Latini allegarent additamenti symbolo inserti excusatio- 
nes non aspernari, sed potius ut idoneas satis accipere. qui autem omni 


C 


D 


372 GEORGII PACHYMERIS. 


vo)g &noloyovuévovg énl 13; ngooOdxy Óixoawv ÓcysoOoun, (ote 
E xol vo)g ui» Aéyovrag ix navgóg viov ve, Vpuüg 0x navgüc 0c 
víoU vÓ nvcUua 70 yw» éxnogestoJau,  noagongkslGu» xoi 
Gago eg 3eo? uvoz5oiu nagaxónvovrag. —xtivog uiv vava^ 
Oeye xol avoxidlov 10 inl vQ ovuftolq v0Xunna, ngéofhig Qv 5 
xal ngovoyov uüÀAo» navróc v0 ngtoflevóuevov 9éAov &vivem* 
oí 0d vj éxxAgolag xaAÓv udv Üeyov viv elgryviv. evoa, xol nüg 
yàp oU; x«l uüAAov Odajoteic Tou reuC , xequATc AÓyov 0yov- 


P 253 oci6 Toig Ónovdinort vov dgnvágyov XguovoU uadqvalo, nÀnv 


323 , v9 $$ b a2* E ^ / Z 
piv! áoqahelag xol o)y cc Cwvyev* &vot y&g vOv xívÓvrov u£- 10 
- It - - - € 
yav Toig voi 0g90U óncwooUr Guagrávovot. "xol z0U10 0 Tjutv 
&ovi &vvél nengüg9an, cc xal aivíay Cav. voU v& xcuvovoueiy 
& ov0dlg ngórtQov, xal toU u?) Qékav uero(JüÀhew móav elg 0 
. ANDR : VUA: SM , 325 * ' VILLA 
xai nglv Tutv'- &AÀ  &vógsg ueyalos vr gevyv xol cogo v2jv 
yvàocw zgl vovvov AaAgoartic óuyvéz9qoav , xol dóEav Pxelvoig 15 
Jiéovgoav. 10 0& xol elc nÀ£ov vív Cour éxvelvtoO04 109 uevolov 
jy - P 
B oUv^ éxélvoig aj». O&hq1Óv , xal voi nÀcoválovot Qua9éc üAAoG 
c - Li 
xai ToÀu5o0v Óó nÀeovaouóg. —nzÀ5v v0 xal zuüg va» ngocOqxmv 


2. éudg] Zudg 02? 


reiecta compositione, invicta utrinque pertinacia, in contentione perstare 
vellent, vociferantes hinc quidem ex patre filioque illinc autem ex patre 
per filium procedere spiritum sanctum , nullo iurgiorum fine, eos, qui- 
cunque essent, insanire pariter aiebat, et inverecundos scrutatores my- 
steriorum dei, ultra quam fas esset humanae infirmitati, curiosos iu pro- 
funda divinitatis immittere oculos. hac ille ancipiti ambas in partes ora- 
tione, minuere obumbrando tegereque conabatur invidiam temere attenta- 
tae additionis ad symbolum , pro suo videlicet legati, hoc est sequestri 
mediatorisque inter invicem adversos, officio a munere; in quo sane-fun- 
gendo fide optima diligentiaque summa versabatur, nihil non experiens, 
nihil tanti ducens, quod pro spe assequendi legationis suae scopi libenter 
pacisci recusaret. ad ea porro ecclesiae nostrae proceres in hunc modum 
respondebant.. *honestam sane ac expetibilem pacem esse, quis hoc qui- 
dem neget? praesertim inter ecclesias adeo conspicuas, quaeque haud. du- 
bie capitum instar haberent aestimatione universorum, qui ubivis terra- 
rum degunt, discipulerum Christi principis pacis. verum pacem istam 
secure ac tuto, non autem quomodocumque conciliandam. magnum enim 
impendere periculum a recto in utramvis partem aberrantibus. quod ad 
hanc conventionem mutari a nobis vultis, non recens aut nunc primum 
institui contigit a nobis, quibus ideo iure impingatur crimen aut usurpa- 
tae audaci novitate rei quam nemo prius attentaverit, aut obstinatae re- 
cusationis eo redeundi ubi antea eramus: sed viri magni virtute, doctrina 
sapientes, ista multum inter se tractata constituerunt in hunc modum, et 
dogmatis summa constantia tenendi eis auctoritatem indiderunt. quod au- 
tem inde secutum est, ut contentio in rixas immodicas erumperet, nec 
ipsi voluerunt, et culpa eius omnis imperitis et audacibus ultra fas hac 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 373 


€ , M , 
zpoqégew vuiv 16v) v yopav ele xol dixalcg óvtidiGolusDa, e 
c ^ M 
Ovootfielac tu&c 1j Gocflslng, 10 yelguavov , Oi. tiv noóoO couv 
? , c c $5.€ - 3 , ^ ^ , 
&yooqüue9u, wc ouolg xol juciv ücefoUvrov. Ói& Tiv mooodi,- 
e - 
xy» 1ü uoi, — nd Ó8 12v nl v ovuffóAo ngooOdxyv &ánorgt- C 
: 
5nóut9«, cc uj xaÀóv UALoc 0v urÓ &oqoAig và ocvoAoy xa- 
vioqeouéroig 2neyyagetv, xàv ivróc Aéyoitv voU. 0p9oU, noi 
J € -— 
Ofzoiov uiv ngoreiver và Ouow; tíc yàp Tiv éxüAumos nà- 
z01€ 0tt0c (0G Acyeig ueri nooodaxnc OnoAoyttv ; xoaXÓv otv xal 
cviqégov z7v egivgv oc ontid0ovza vOv PxxMyowv otro) mepa- 
10c9at ovriotüv zabíitrv, coqGc olxovopgotvra. nap? "Ivraioig 13v 
- P ^ x - 
v0U oxavódAov üqe(gecww, xüv Teig cut» oi aivuDpevor ToU D 
[3A , aS 2 , c fot jy , 
oxavócAov, Oioíec Tutv ànimiyrrovra cg éro(uorg ov0t Ocyc- 
c3oi 12v én(nAuEw. d 0d nag? Pxelvoic 10 oxavUaLov QAaorev, 
Q»&yxQ nvevpavuxóv Ovta xol agtoffeviyv vic tonvgg Pxvoic 
5(9iv negüodui 10 nl 17 xoioroulo ToU ovpfólov Gud Y 
15« 0 2] uto TO t «0U GL.OOTTIUG. 
cet »- c - ) J, ^ eu 3 € &' 2 
oUrtQG Leyov ot tc exxÀgalac, xol otro tyov cg ot0cv áxov- 
, , , 3 , A LOC ^ 
c0ut»ot (jaciéoc , tl ngooréoco: éy voUrOi, xol d ye 16 ué- E 
ji010. &n&Ad. 


in parte excedentibus imputanda est. caeterum quod querimini culpari 
vos a nobis ob additamentum symboli, tunc querela haec locum haberet, 
et juste id nobis exprobraretur, si alienae aut, quod pessimum, falsae 
impiaeque doctrinae vos propter istam additionem accusaremus. tunc 
enim iure causaremini nos dogmate per additionem indicato reiiciendo 
istud , quod vobis fa!so impingeremus , impietatis crimen vere consciscere. 
cum autem non dogma in additione reprehendamus, sed contendamus tan- 
tum universim nec probabilis nec securi exemp!i rem esse, immutari prae- 
licenter aliquid aut adiungi scriptis prius editis et cum summa considera- 
tione tum aeterna firmitate stabilitis, quantumcumque quod mutatur aut 
additur intra recti fines sistat, eoque dumtaxat nomine vestram istam ad- 
ditionem reprobemus, quo iure in hoc quidem causari potestis paria nos 
in hoc genere peccare, cum a nemine, quod sciatur, nostrum fando un- 
quam sit auditum professionem fidei cum ulla tali adiectione recitatam.. 
bonum igitur conveniensque fuerit te conciliare pacem ecclesiarum sincero, 
quemadmodum: prae te fers, studio conantem eam potissimum eo perve- 
niendi viam insistere quae rcctissima ad scopum istum est, nempe ut Ita- 
los pro tua et sapientia et auctoritate gratiaque apud ipsos satagas ad- 
ducere ad scandalum amovendum, positum utique ab ipsis, utcumque id 
factum a nobis falso criminentur. nam si penes nos scandali obiecti vere 
culpa resideret, merito nos obiurgares et patienter reprehensionem exci- 
peremus, quod sumus parati facere quoties erimus nobis conscii meruisse 
reprehendi. si vero scandalum ab illis ortum est, oportet te, cum spiri- 
tualis sis et tractator pacis , amovere ab illis conari crimen temere prae- 
sumptae novitatis in immutatione symboli." sic loquebantur ecclesiae 
proceres; et sic comparati erant, ut imperatorem audituri non essent, 
quidquid circa haec iuberet, etiamsi gravissima quaeque minaretur. 


374 GEORGII PACHYMERIS 


441 0 Bacilebc &naS voU roi090s oxonoU ysvóusvog, oix 
, ^ , 
oidu & OéAov 3) xol mooo(haLouevog , 0 07) xÀüxelvoig uev one- 
, € - 2 , , , 
xgUnvezOo , Tiv d. éveqeoule , qoflovc taganAézav xoi noAéuovg 
/ 
xci ytünoOusva O/nuTG, uevuOérog siye xv 0 ví vig £AEye. 
P 254 (12). guüig yoUv ovrióvrcov. negl zóv (ia0iMéa v0U v6 z&vQiiQyov 5 
xol vOv Ggyigémv xol sivav ix voU x1ygov, éufigi9éovtgov ogíct 
ztQl vOv» mngoxtuévov 0 xgovüv ÓuAéyevo , ovviigov. uiv. xol 
, 
vo)c qóffovc ovvrijJuc, 0o) uzv 06 GM o0 néunar énioqoAMc 
Hh) , ^ , 5 ^ M M c , ^ 
dexvv vÓ ytvgoOucvov. — eiye yàg xal otc onofláAAovrag, votg 
2 ' * E] , , M :] ' ^ 
&ugà vóv &oyqiutxovoy Aéyo Melegvivgv, vo)c Gui zóv ztQq- 10 
B zanoctoAáguov. Iecgyiv óv Kónguv, xol vglzor, c xol ur 
oUt0g Gc ToUrOVC, dÀÀ' oiv ágeououévoc xol énioluíoc, 1óv 
Qjvooa. vij éxxhaolac 'OLOBoor. | ad ye Xauflávo xol ün' xel- 
vv Tàg vOv iozogiOv avvagae, ngovfGALero uiv 10v Zobuav 
T , M 3 ^ » 3.3 :- 2 - ' ^ 
qvy5yv xol facia xci vog dp! é)Oxtvov GQgyitgetg xol zóv15 
, - , e , p » , H 
navQucgynv oqóv. IMavovzh, ong évióidov &ntA3ovrag zie 
v ^ , - 
sic Aezovgyely & xol uvnuovevew ,. el uóvov ó z&aaG 126 z90c 
DS: - , Y M vs WS ' ^ ,, 
C zo?c iv 17; nóA& fon9elag &nócyono. — xol Gu uév 10 xodíziov 
u » ' Led - 
vic xxAnolag elg niovw mgocxopitevo , Gp 08 xol 7 faciet 
^ , 
và 1Ór€ xal y)» ngéyuaro ovvexglvezo. — tigov(JGÀAevo 0à xal vic 20 


9..ro0)6] vov P. 10. 7026] vóv. P. c 
Perstabat ille tamen fixus irrevocabiliter in prosecutione istius coepti, 
haud scio an volens an coactus; quod illis quidem abscondebat, nobis 
autem indicabat, sermone perplexo praeferens solicitudinem anxiam bello- 
rum impendentium plurimique sanguinis fundendi; quibus malis praever- 
tendis, immutabiliter haerebat fixus in proposito negotii quod coeperat 
urgendi, quidquid contra quivis allegaret. (12) quadam igitur die cum 
convenissent apud imperatorem patriarcha antistites et ex clero quidam, . 
instantius iis efficaciusque imperator de pacis negotio disseruit, intexens, 
ut solebat, orationi suae formidines atrocium malorum, quae vitandi ra- 
tio haec una offerretur. adiungebat nihil esse periculi in assentiendo La- 
tinis quod cuperent, multis id rationibus demonstrans: habebat enim qui 
talium ei argumentorum copiam suggererent, auctores studiosos eius pa- 
cis, archidiaconum Meliteniotem , protapostolarium Georgium Cyprium, et 
tertium (quamquam minus ardenter, sed fere dicis causa et superficiarie 
rem eiusmodi amplectentem) rhetorem ecclesiae Holobolum, proferebat 
ergo e penu ab iis historiae deprompta memoriae veteris exempla , maxi- 
me illud imperatoris Ioannis Ducae et antistitum qui tunc erant simul 
cum patriarcha Manuéle; ut consenserint, promiserintque , missis etiam 
episcopis qui in haec paciscerentur, communicaturos se Latinis in sacra 
liturgia et papae mentionem in ea facturos, si modo ille abstineret ab 
auxilio iuvandis Latinis qui urbem obtinebant. ad cuius rei fidem codex 
ecclesiae, in quo ea praescripta erant, prolatus im medium est. circa id 
vero factum disserebat imperator, comparaus statum rerum qui tunc erat 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 375 


xaz' ixdvov ag 059:v oqíwv yooqdc, móc pr xatmyogobvrtc 
e 2 ^ * ^ 354 7 - ^ , 
0Ac6 &ctfeloc votc TraAotc Z&(ovy nagaigotyrag 13v ngocOTxrv 
ToU cvuflólov, iv vaig Àomaig yoagaig àráyganztov Lyovrac, 
cvvOu£vat oic negooopuévorg üvoyuwooxoviac. /— ngovztve 0 xoi 
5ig^ beo; TÀv ueylatuy uvorroíov o) OiuxotéAAovron D'ooixol 
- ) ^ 93 € - 3 ^ ^ j? , * 
xotrtvtiv IroÀoig ovÓ' oncoori)v, 6AAÀ xal zv éxtvwv noóc 
^ c , c *5 2 - , » 
Toic zuerépovc uetégaotv ouolay. elyac el yAdocav yAooonc Tut 
€ ^ - ^ , 3 » Ll € 3 
gov, Ellqwuzv vc oqirégac. (va Ó' £ya &vtixavovíay 7 àn 
ài goíac ávaqogáà vov óvóparoc, Oünov ys xol p) n&noc üvrag 
^ 0v 3x: " - - " -* 
10 rovc &AXovc &vayxm utrtytv 1014006 TZ xomwv(ac Tolg ixxAg- 
ci&Lovotw ovriaTauérovc , AtrovoyoUvroc ToU iegéug xol 1Z,v 15c 
, , - , - 3 ^ k] -- ^ - 
TQi&O0C y&grv zt&ot Qidovroc xou; &ÓtAg v 0& xoÀetv xol np 
? - , et ^ ki 2 ^A , € 
TOv ÉxeivOY utttov altína , onov xal narépga vÓv 2dfgaap ix&Au Ó 
&y 15; qAoyl nAovowc , Tócov ünzéyov roig TQónovg 000» xoi TÓ 
- 3 
15uécov 2xe(vov y4oua vzc. Pxcvov Oinozáctoc zv uogrioioy, — d 
0& didotusv. x«l Vxx)gtov, 0015 vwà 1005» TéÉuvovra 9óAaocav 
TU Qixalov &uquafigtéiv. — vara xoi TotavTa T0U flaciléog Aé- 
yovroc, 0 ncrQu&Qync magd» ixdos xal Tü mi010 qépov Tjj 
, c 3/7 * - "-€* $7ip 9! ' 
Xe«groqvAaxi Oc avrixa bdéySovzt x vig àm^ Pxivov fíug xoi 


8. dvzixavovíev Possinus: codices xoweovíav vel vv xoivovíar. 


cum praesenti. proferebat etiam praescriptas et chirographo munitas de 
hoe sententias praesulum illius temporis, quas ratas haberi et ut pro- 

rias censeri ab ipsis, qui nunc eodem essent loco, debere contendebat, 
in iis considerari iubens ut patres iili omnino abstinuerint ab arguendis 
Italis impietatis aut haereseos propter additionem in symbolo attentatam ; 
quam tolli solum a symbolo petebant, indulgentes ut in caeteris et habe- 
retur et quemadmodum caetera legeretur. commemorabat deinde distincte 
persequens maxima quaeque mysteria, in quibus Graeci communicare La- 
tinis non dubitarent aut vel minimum cunctarentur, iidemque prae se fer- 
rent transitionem ipsorum ad nostros ritus simile quidpiam esse ac si quis 
linguam cum lingua commutet et Graece prius locutus Latino deinceps 
uti sermone malit, aut e converso. quid porro habet canonibus adver- 
sum prolatio nominis papae publice in ecclesia pronuntiati? utique cum 
multos, qui papae non sunt, mos obtinuerit et ex usu inducta necessitas 
impertiendi tali genere communionis, nominatim exprimendo illos dum 
praesentes in ecclesiae conventu adsunt celebrante sacerdote ac t'initatis 
gratiam omnibus dante communiter. fratrem autem illum et primum vo- 
care minus habet offensionis, cum patrem Abraham vocet in flamma di- 
ves, tantum ab illo distans moribus quantum chaos illud magnum inter 
ipsos interpositum demonstrabat. si autem et provocationem demus, pe- 
riculum scilicet est ne quis tam vasto et infesto mari litem illuc secutu- 
rus naviget? haec et eius generis alia disserente imperatore, patriarcha 
praesens, ubi aliquamdiu frustra expectavit ut chartopbylax, cui ut eru- 
dito et in id argumentum parato fidebat, pro Latinis dicta extemplo re- 


376 GEORGII PACHYMERIS 


: 3 
&xovottc &qogicuórv éniidnow iovauéro , g^ à xav üváyznv 


t 


eno à elc «glow ldiav negl v "Isaldv. |. 0^ dvoycOdlg u- 
qoréou9ev, Pv9ev uiv vQ v0U flaciMec qóflo xciv 0d aj; vo0 
&qogipoU eUAaffelo , uiaog ivanoAéLunto , xal y& QuoAOye: 10 
n46Uoc, tg Óvolv xoruvavot duqorégov qóflov xol süAafielac, 5 
D xal 0r và v0U zwveUpaT06 mgoriytéa 7) và ToU OüptaTOG. TÓTE 
Oucugóá)v Zeyev Qc oí udv énl veri xol elol xal Adyovzat, oi 0d ot^ 
tigiv otvre Aéyovzou, oi O8 Acyovzos ué£v ox dol 0£, oi 0 àvd- 
7.&Àtv élgl uv o9 Aéyovzon 0é*. àv voíroig vaxtéov xci "IvaAove, 
Q0) ÀAeyou£vovg uev. &AÀ* üvvac évóyovc aigéot. — v0Uro 10v £v 10 
nurQiutgyry i9áogvve nAéov, facis dà Oenóv. PdoEc xoi Bags. 
E 20€ 08 Aonynorz)v &yogryv abvíxu, ur) oiüc 9^ ontveyxeiv vo0c Àó- 
yovc* üvagctaófncvou yào evvei9ev 9) 90a vQ Baciet, xal od« eiyev 
0 Ti xal Au, c on? üváyxng Qao ese doxotvrog. 013^ o dpi 
vÓv ügyiduixovóy vé xol 1óv 1gwranootoAágiory Ótzgy ogunxaüv óg- 15 
iujoavieg évodíoy 2neiyoy osegoGc vi) Décxq o «axüc xglvovtu 
Aoyig xol vaUrd ys 0vvi xod vnég v00c noÀAo0g doxoUvzi qpovetv. 
P 956 13. 'Huéga nagjA9ev ixilv, xol ó yagvoqvAaE vQ ffa- 
cU ünqy96vevo , alv(ag égyolaflotvz: voU flcapou. — xol u^ 
13. 9v9« P. 


felleret, intelligens eum , ne quod promiserat facere auderet, imperatoris 
contrarium palam sensum studiumque demonstrantis verecundia constringi, 
tandem invitus licet in necessarium consilium trahitur imperandi ei sub 
anathematis, si recuset, incurrendi poena, ut quid iudicaret de Italis pro- 
ferret. hoc imperio perturbatus Veccus est, inter hinc quidem haud mol- 
liter urgentem praesentis Augusti metum , inde autem contra stimulantem 
consciscendi anathematis scrupulum medius in arto deprehensus. itaque 
huius ipsius confessione angustiae orationem ingressus, ei exordio subie- 
cit sese, cum hinc a saeculari potestate, cuius vis in corpus est, inde a 
spiritali, quae in animam valet, in diversa propellatur, potius animae 
consulere velle quam corpori. tum usus partitione sic dixit: '*quidam et 
sunt et dicuntur haeretici; nonnulli neque sunt neque dicuntur; alii di- 
cuntur quidem , sed non sunt; postremo aliqui vice versa sunt, licet non 
dicantur, tales. in hanc ultimam classem redigendos puto ltalos, quippe 
qui cum haereseos non dicantur rei, revera tamen eo crimine tenentur," 
ea libera vox magnam adiecit patriarchae confidentiam , perculitque ea- 
dem imperatorem, qui non leviter indignans sic obductum consiliis suis 
ostium, conventum subito abrupit, cum non haberet in promptu quid 
reponeret inopinato dicto , cui necessitas ipsa illa, qua fuerat expressum, 
veracitatis auctoritatem adiungeret. verum archidiaconus et protaposto- 
larius instar irritatorum in trivio crabronum coorti acriter in Veccum in 
os illi vehementer obsistebant ut male iniqueque iudicanti, quamvis cae- 
tera sapiens esset et praestare multis doctrina videretur. rn d 
13. In hunc modui transacta eo die res infixum imperatoris animo 
reliquit gravis in Veccum indignationis aculeum, quo ille stimulante cau- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 377 


- - y. , Lj 
óntofloAv 0py,c vv XoUuvov ngootyodutvoc To&vvzv oc naga- 
zotofitvtijv dxsívov dudxovroc [xguvev. — eloiyt T8 17» xavzyo- 

c T7 - 324 4, $^.6 ^ ^ ee 
gí«v 0 Xotuvoc eni ovvódov, xai 0 xaTzyogovutvoc viv vnogt- 
, 
0tv nugeygáqero xul z2jv xatryooíav ec oncgnusgor za9£xQovero, 
, (S, * 
5zuTyyoolav Aéyov vavingv xol uóvov Tov focuéoc, cvr:0v Ó' B 
2 [44 5 ^ , € 2 
oby oióv Tt tlvat uevÓ. Ócoz0TOU xQívtoJat, — vaUT  PÀtycv énl 
, $3300: 94144 1 pv - [Y , L 
ovvódov oraÓOtc in" a$roU v0U Tónov ov 10 ngóttgo» éxoOéLevo, 
v0U Xovuvov uécov tovauévov xal xav5yyogobvroc, TOv Ó0& ovy- 
- , - - 
xlqtxüv Ggoyóvrov, ToU usyüAov AoyoOérov voU L4xgonoLirov, 
10 709 Aoyo9érov vÀv oixtwux&v toU lIotgonovAov xal &AAcv , avve- 

M , 9 
dgiaLóvto 17j ovvód c xal 9:L0vvov xgívev e &x ngoounov ToU 
facilc neuqDévrev. — Tóv& volvvv of uiv &oy«otic nagrroUrro € 
15» xglow , pu Cuv xgívaw AéyovitQ xÀAnggixóv natQutgyov, eb 
uj ad10c Curgéyetv. | 6 0e nutgikgznc ov0* 6Auc 20ídov, àXX 

15&naE e6güv ovrtgyóv ontguaytiv TO:kev. | üngusía O^ àvretOev 

À (9: * T | c 3 - ' À 

zaTrzokovO& xol ovvóOq xal &gyovot, «6 dad vóv uéyov 1o- 
yo9£rgv zóvs xaüraqigüutvov TZ ovvódov cg ànÓ Quüg fAx& Ó 
x«oproqvAaS Tjv ojvodov , xol tí noujtéov oix oid,  obroc D 
? c , , ^ , ^ , 
&z0xgovo9évisc onéovoeqóv 1e ngüc fucikén, xol & ovufeprza 
3 , ' , - b €. .4 c , * c 

90 &z2)/ytAOY. zttgi uévio: T0U zc avrüv 0 y40r0QVÀ«8 vaoovti- 

, c , Ll - 3 

Aóutvog , € 7) Qoxolr zigooxgovay vQ acid, &ándOSdy 7yu- 


sas nocendi quaerens eo irae vehementia elatus est, ut apposito ei ac- 
cusatore loanne Chumno dicami male obitae legationis impegerit. detulit 
autem Chumnus ad synodum id crimen. «contra quod Veccus praescri- 
bens exceptione falsi etiam delationem ipsam ut seram et intempestivam 
reiiciendam contendebat, addens satis apparere non Chumni accusationem 
istam sed imperatoris esse: sibi autem haud tantum suppetere virium 
opumye, ut litigare cum domino auderet. haec apud synodum locutus 
est, persistens in ipso loco ubi prius sederat, Chumno, qui accusabat, 
in medio stante. intererant synodo ab imperatore m/ssi senatorii magi- 
stratus, Acropolita magnus logotheta et latropulus logotheta domestico- 
rum, aliique nonnuli considentes una cum patribus. hi porro imperato- 
ris causa magnopere nitebantur, ut delatio acciperetur et iudicium fieret. 
verum id episcopi recusabant, nefas esse dicentes clericum patriarchae iu- 
dicari nisi ipso permittente. patriarcha vero id sese permissurum palam 
negabat: nactus enim semel ad quod optabat adiutorem, eum omni sibi 
ope ac contentione tueri decreverat. hic nodus negotio iniectus cum 
patres synodi, tum quos dixi magistratus, ignaros quid agerent tenebat. 
ut tandem exsurgens synodoque excedens magnus lopotheta diceret **char- 
tephylax synodum sibi obnoxiam naso quo vult trahit; unde cum hic no- 
bis non satis constet quid facere oporteat, id quaesituri alibi recedimus." 
ita repulsi redierunt ad imperatorem, et quae contigerant narrarunt. at 
chartophylax apud se considerans «quo statu res essent suae, contrahi 
animo coepit; et ne temere lacessivisse imperatorem atque in eius offen- 


378 GEORGII PACHYMERIS 


, 
Bóke ur) &xocovrmikco wurviav. | adr yàg Frog &evor. xoà 0g- 
E gíxiv &nzo9éc9«t xol nücav &qetvo v?» ngüc evróv ngócodov, 
xowtrixüg 02 slvai v5 éxxAgoloa, xüv 0 Tt mQütoi 
t. jj xnole, xüv o Qao, quj zegau- 
^ ^ - € 
vela Jot T)» Baciléog xóm xol voUvo, wc uj oxiGuv 12» àxxAn- 
3 
cíav Óoxoíg, sl à" oiv, ÓÀÀÀ xol dg i£ogíav néunsaOva, cis 
2 - - -—- € 
P 257 Qehqróv vQ xgaroDrvri, xol roUv! tivi mQÓOvpuoc. 0 uévvoi y6 
Bacikeóg vZv Tac Opyyc GUoSíav vQ OZOtv zpóg aviüv quAav- 
TPANIPIS 9096 Po 9 q9 
9 , 0 , i é ^ ^ » hr en , € ó 
Qon ovyxgUnvov, &néntune ngóg và oixot urdév ein, 0 
M 2 /, , ' ^ € -— - 
xol elg éEogíav ngozroué0ero ,. xal 1à. avroU TQ axeoogolandee 
- 5 2 iiw 4 - c - 
vic éxxAgolac &voviDslg iuaziov ntviyotv éaviQ ngovyót, xol10 
y& vo)c lólovc qépov xol éavzóv 1Q ueydAq vod xoveníioevty, 
€ - 1 ^ - - ^ - 
c yovv o)x üvvorà ióxu à ngóc ixdivov 1 faciet v) va 
ngooqvyóvra , néuwac (aciaxóüc ovAAaflüg ivosonueouérag 1i 
e - ^ - ^ 
B àgv9od) us9^ ünáonc ixeivov uevexoletro viuijc. — xol 0G xadv- 
mxovt, xai EUOqgv abr(x« sbOO üntot voU xaAoUrrog, xali15 
- M M -2 - 
zgiv iuqovicO vot xozéyerot ,. xol elg qvAaxzv viv voU Ziveuis 
, ^ 22 / « € LJ , , j 
nvgyov 1oic Keivoic oojuovoqvAazc idovow 0 uiv &v vovvouc djv. 
" , 
c 14. 'O )à Bacike!c voíc msgi aivüv Aoyloi zoroacpevoc, 
T ^ M , 
(v ztQüjrot xal xo&ziOTOL 0 G.QyiduAxovog xal 0 mgavazooroAáguc 
Y , , - ' / 
z0av, Gvvr:i9nc: rÓuo» xol &nó ÓieqóQwr tovoguür 76 zal y92j- 20 


sionem ultro incurrere videretur, eum adiens rogat ne sibi innocenti 
irascatur. nam se paratum esse vel ad officium abdicandum, renuntian- 
dumque emolumentis et proventibus quae inde perciperet. se quidem 
esse de cleri corpore: tamen quocunque statu sit, non recusare imperato- 
ris gratiam , quin magni facere ac sibi ambire ipsius ecclesiae causa, ne 
scindere ipsam videri posset, quodsi gratia se indignum imperator sua 
iudicans amandare in exilium vellet, etiam ad tantum mali subeundum 
sese promptum exhibere. haec imperator audiens iram penitus animo con- 
ceptam sibi dedecori futuram, si proderetur, ratus, fucata benevolentiae 
in Veccum specie occultans, remisit hominem domum nullo verbo addito. 
at ille in exilium se comparabat. et sua familiari supellectile, excepto 
quem inde sibi ad praesentem providit usum paupertino vestitu, in apo- 
thecis ecclesiae deposita, ipse obsoleta veste cum suis asylo magni templi 
se commisit. quo imperator comperto, haud se iam videns perficere 
posse quae cogitabat propter religionem loci sacri quo Veccus confuge- 
rat, missis regiis literis rubrica insignibus, omni eum honoris significa- 
tione ad se vocavit. nec ille recusavit, sed statim exiens ad vocantem 
recta pergebat. verum priusquam admitteretur, comprehensus est et in 
carcerem turris Anemae conclusus, Celtis satellitibus custodiendus tradi- 
tur. et hic quidem in his erat. ) 

14. At imperator eruditione usus doctorum hominum, quos circa se 
auctores adiutoresque huius negotii habebat, quorum primi valentissimique 
erant prius memorati archidiaconus et protapostolarius, scriptum compo- 
suit ex variis contextum historiis et testimoniis, quibus demonstrare €o- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 379 


ctv üxaruriora TÀ xorà TOPQe IraÀotg mogicTÓ , xol népwec 
z90g 10v marQuigynv Ov LAxanviov 2Agoériov ,  dvdga yegagóv 
- s 
piv xala(uor, rà Óéye xav! tiva à ng&yuara i Gugosré- 
, - 2 , H , , Ó ki , 
geig yoLevorra toig iyrocuc, ÓézuoOva unvv& v0vÓe vóv TÓuOV 
-— , *, 
5xci xowüv ngóc raUra 0v GnóAoyov cg:0u4co( , nv dE ioro- D 
- Quv xal ygnquxüv zonasov. |. 10 yàg 4n zoiMac qwveiv àcde- 
1ég uiv G.Aog zal pároiov* nAjv Ó' 4AX ov0' avróg ÓfSouoi." 
- - - , 
àxivog uev otv voUra , Sagoüv cg otx ánoÓvotzal vic góc 2 
, 5. [4 
youqérra* và» yo gyagroqoXaxa iv üqvA&xvoig &yev, àv Q) 0a- 
, 5 ^ , , ,? , » 3 € , 
10 Aeverv &ye và zt&yza , yucrotv ex Aoyov «ero. | 62X 0 zaTQusQ- 
^ - L) M] c , , , 
! 
Xnc oi» iij OvvoO Q zregi " TOLLOVU Mitre ud: tiniuees E 
^ - M 
cv»jyov 10bc uev! as10rv eivui doxoUvrac.  1j0üv oiv xol 0gov 
"Am » y * ' € * H , 
10 15e Oxxlmolac Pxxgurov. — 4j00v Oi xol oi megl zóy Tegvouxó- 
- , - 
ztovAov "oavvixiov ,| oyilóusvow uiv. v09 natQutogyov zegipavoc, 
- , - , , 
155,06 02 1c xoslag xolovonc và vic uxgowvylac éxelvrc yopuv P 958 
1 - - 3 
oÀx &yov. | giv rovro; Od zragi;y xol 7j 100 faciéoc avrad6Aqu 
- 3 ^ ^- 
FEoloyía, xal nüv 0cov iv uer! avcroic àv uovayoic xol Xoyíoig 
* ,*3x9 Y , - 
&erolóuevov. | oic oxonóc eig 4v ngog zÓv vÓuov ànoAoyeio3oa 


9. iy svgvidxroig Eyov ? 


nabatur nullam inesse Latinis haereseos labem. hoc deferri a se curavit 
ad patriarcham manu Arsenii filii Acapnii, viri gravis et honorati, sed 
circa istas controversias in utramque, quod aiunt, tibiam claudicantis. 
hic patriarchae volumen reddens addidit mandare imperatorem ut illud 
legat, et si quid deinde haberet quod his opponeret ad suae sententiae 
defensionem, contrario id apologetico scripto ccmplecteretur. caeterum 
videret ut in eo nihil allegaret nisi ex probatis et fidei non dubiae histo- 
ris sententiisque idoneorum auctorum: nam auctoritate propria et quasi 
Pythonissae instar ex ventre loqui infirmum ad fidem et vanum fore; et 
diserte iam nunc profiteri Augustum se, si quid tale offeratur , haud. ac- 
cepturum. haec ita mandabat imperator magnopere fretus invicta, ut 
putabat, soliditate scripti; nec putans fore unquam ut aliquid plausibiliter 
excipi contra illud posset, maxime cum securus iam esset a chartophy- 
lace, in quo utique partis contrariae spes universa penderet, et a quo 
videlicet uno iure timeri aliquid in hoc genere potuisse videbatur.  ita- 
que sibi certo persuaserat se rationibus et auctoritatibus illo scripto alle- 
gatis plane causam evicturum. patriarcha vero consilio habito cum syno- 
do de eo quod circa id scriptum agi oporteret, congregandos putavit 
eos quos suarum esse partium credebat. erant hi lectissimi quique ac 
flos delibatus ecclesiae. nec abfuit ab eo numero '"Ternicicopulus Ioanni- 
cius cum suis, utcumque illi palam se a patriarcha separaverant. tamen 
nunc communi utilitate vocante minutas illas offensiones animorum , cau- 
sas eius simultatis , seponendas tantisper putaverunt. cum his adfuit et 
soror imperatoris Eulogia, simulque quidquid. in monachis et aliorum or- 
dinum doctis laudatisque hominibus eximium et spectatae claritatis fuit. 


C 


D 


380 .. GEORGII PACHYMERIS 


- ^ * M 3 , c , 
TQ facis. xol Ór &àveywoloxero uv 6 1óuoc, üAÀoc 0) QAÀo 
b] ^ ^ 
T. "006 TÓ zGptor0c voi ngoxtévoig Gyvéleyev, — dns O8 xal 
f - 
Xotía ijv ovugoacOi;vo: voüc Aóyovc xol elc £ve avrasO 1/0609 du 
, ^ 
vOuov, xol &xnciro 0 cvvOTncóusvoc, üvtoéyero uiv aüv Voyov 
«2» oy / - 
0 lucotvnc Tof , dye dà xol üAXovg xal uüAAov üv ovyygaqéa5 
- , ^ - 
TY TOw0DTQY iué vv EvvotOv ovÀAQnTOQUG. — xol quer? oU moÀo 
€ , »« l e 2 ' ^ E é J.. - 
0 TOu0C éEeloyaoto , Ov O7) xoi xowóic &vayrcoOérva ndAiv vog 
04. íi c jy ^ ^ , , € 
0A0t6, X04 000V ?j|V zQÓG TO tUOXyTLOTtQOV utévaTAOGOOÉtYTU, (0G 
^ - - 
Qa Àvzolr, oxAnodg £v «iw. Zyav vÓ» üvoaxta, qur) abroU 01) 
-2 
v0U Zdogotvíov néuzovot. — ó uévzon ye (facileüg OcEéqtvog TOV 40 
3 , - ^ ^ ^ 
&noAoyov xol &xgifldc 016.00 inel Eyvc noÀAQ Aekeuiuévog volg 
, - 
Àóyotc, xol &atQ. iuqavioO elm , airiog alaysvgc éavt( yevgoó- 
- ^^ € 
pévoc , TQ Ódoxev vnó ntQupoorzOtcc xol ov xorO Ótiav, (Gg 
3 2 A 
4v &AnBéc, neguogüv, vntQugarva, xol &viflüÀhevo T]v üv- 
yvoow. 15 
a ^ 
Ovttoc obv £x«govoOÉvrec oí negl. 10v facla vij éyyegn- 
attoc &AAoc Éyvooay vntiiO«v vóv Béxxov dv qviaxaic. (15) ve- 
, - 
páyux à Éx (íB)v avAAÉyorreg iegiiv., én&l. xal Aoylg &vzixa- 
Síavavto xoi Aóyoig zv &và 9uv, Àó Uv &yiuv, 0G 
yotg 1jv üv&yxy nt9uv, Xoyovg yoUv &yíov, 000t 


horum unus erat animus, et conspirans in id ardor incumbebat, ut scri- 
ptum concinnaretur volumini ab imperatore misso contrarium. ad eam 
rem visum opportunum recitare cunctis audientibus imperatoriam scriptu- 
ram; et ut quodque ex illa caput auditum esset, continuo quemque pro- 
ferre quae forte occurrerent utiliter in contrarium alleganda, negotium 
deinde colligendi cuncta et in unum diversa digerendi suscepit ad id de- 
lectus lasites lob; qui et alios habuit adiutores eiusque participes labo- 
ris, in primis huius historiae auctorem. omnes hi collata diligentia in 
ordinandis collocandisque apte variorum sensibus, brevi tempore volumen 
confecerunt, idque conscriptum in communi coetu cunctis audientibus le- 
gerunt, unoquoque admonente si quid mutandum aut temperandum cense- 
ret, in id maxime universis intentis, ne quidquam in eo relinqueretur 
aculeatum aut durum, quo imperator offenderetur, denique opus elima- 
tum quantum satis est visum, per eumdem Arsenium ad imperatorem mit- 
tunt. is eo accepto et attente lecto multum se opinione illa falsum agno- 
vit, qua negotium scriptione sua illa mittenda statim conficiendum existi- 
maverat. tamen hunc ipsum praesentem sensum animi dissimulavit, eru- 
bescendi, si is enotesceret, necessitatem sic praevertendam putans, 
publicam vero scripti oblati lectionem differebat contemptu quodam, ut 
videri volebat: sed vera causa erat eius morae convictionis metus, super- 
ciliosi obtentu fastidii velatus. 

'"Tali consiliorum successu repulsus ab optatis imperator et qui cum 
eo sentiebant, alia sibi grassandum via statuerunt, Vecco ipso intra 
carcerem tentando.. (15) animadvertentes enim hominem, qualis erat 
Veccus, sapientem ac doctum non alia certius expugnandum videri ma- 
china quam argumentis et testimoniis ex ecclesiastica eruditione petitis, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 381 


xal $nig "IvaAdv à0óxovv eivai, ngovttivov Qxelv xazà qvAazry 
xa9zuírQ. 0 0 Aaufldve xol Qigyónevoc tou wg elg elgri- 
vyv ovyxarexwero. xal" &nloUc dw xol quioA59Tnc dg ünav 
T uiv ánÀj voig ygaqaic xa9vn5yero, TaUrÓ ye náGyv voic 

5ànogotow, ti uérQleg &zogoitv, &mgoodox5tog T0 nüv oloué- 
»oig Cytv, — TQ o9 QquhalySa ovx 7005« OuoAoyt» ur crau 
qure uv vy». xolg alla v0 ép! "EAAgvixoig oyolátovri 
3) 9iloag yogaqatc &yyevéoSou ot ZuueLerijaot, — DéXev uévroi xol 
làsv vüg BifAovg xal àvayvüvoa uuiMorigov, ig! à và v 

10 tv yguqiüv ngoaéSav ,. xol oUzoc 7| n&c9évea Gvéyew Cav Gv 
2xelyoug 10 9gpoc xol nayíuc taoracOot ig 0 Tt xal xAvor, 7 ui) 
z&cÜívra vàg aitíag duqavéig nogworür Ov Gg uu?) ne9omo. 
voUT! PAeye, xal ó Bacieog xarévevtv, i£ayayov vt tijg qvÀa- 
xijc vüc Blflkovc elg ávdyvaot nugtiyev inl oy0AMjc. 

15 Tà uvis ye navQuíigym uékov 1» àp! éxáorQ. 1üv mpüc 
Baciéa &noxglosov , ualóvoc 707 énuiDéuevoy xal y zotutiv 


ei custodia detento considerandas obtulerunt excerptas ab ipsis sacrorum 
librorum sententias quae Latinorum causae faverent. eas ille in manus 
sumptas attente perlegens sensim ad pacem inclinabatur, duabus ad id 
ei suffragantibus dotibus, candore quodam animi fuci expertis et innato 
amore veritatis. quarum a priori assequebatur ut, cum simpliciter ac 
citra praeiudicium suspicionemve fraudis ad cognoscenda quae propone- 
bantur accederet, facile induceretur similitudine veri, passus idem quod 
mediocriter dubitantes solent, qui levi momento in partem inclinantur ai- 
teram, et ubi vel paululum imminutas conspicantur ambigendi rationes, 
quibus antea in suspenso tenebantur, continuo causas se nactos idoneas 
rati dubitationis deponendae, tenere se rem ipsam et liquere iam sibi ne- 
gotium prius obscurum existimant. at altero illo sincero studio profiten- 
dae veritatis prohibitus affirmare quod non erat, cum nondum omnem 
sibi abstersam caliginem sentiret, haud sane simulare sustinuit sibi plane 
esse perspectum id quod apparere ipsi dumtaxat et prima blandiri specie 
coeperat: verum nullo tardatus malo pudore ingenue fatebatur se non ad- 
huc clarissime videre quid penitus in re esset, negabatque satis convictam 
sibi mentem ad ultimum expediendum de controversia tanta iudicium. et 
causam eius cunctationis ex eo repetebat, quod hactenus saecularibus 
plurimum intentus literis minus otii studiique tribuisset sacrae scriptorum 
divina tractantium eruditioni meditandae. quare cupere sese attentius 
ista cognoscere, librosque ipsos perlegere diligentius, quo ipsa iam peni- 
tus introspecta sententia oraculorum aut certo constitueret nihil exceptio- 
nis idoneae superesse, quo minus plane confideret irrevocabili amplecten- 
dum assensu id ipsum in quod inclinari iam coeperat, aut si non persua- 
deretur, causas explicaret ob quas haereret. eam viri orationem proba- 
vit imperator, et ei continuo e custodia educto libros per otium expen- 
dendos praebuit. 

Patriarcha interim in acri erat meditatione defixus, disquirens apud 
sese quid probabilis responsi opponeret argumentis imperatoris, quem pro 
suscepta palam causa nunc iam vehementer instantem utique nec in po- 


P 259 


B 


C 


382 GEORGII PACHYMERIS 


D uj év:a. (16) va$9' ógÀv 0 uovayóc "IB "Iacivgc, xol 
nigl viv yvopurv óggedroac voU mutQuigyov , pij xa9vqslz) vic 
ivovácece üntntv , unyavüral vw votoUzov inl vQ a7» yvy 
v0) na1Quégyov ovgoíSat. — onozí9eron yàg yvounv yotqt xol 
néun&v voig ónovónmors tüAaféow àvóguow tg niqoogopíav5 
09e» , ngooti9éyza xol 0gxov ép* Qi ui) xAovotvzo , àÀA^ dga- 
góroc cysv , «c oO xa9vqiig mivevovraCc, xal otro tfÀEuv 
éxelvovc ngüc 0 eüuevéovegov , (016 xol GyiLouévovc v0 ngütov 

P 260 déyco9ou. — ToUroig voíc Aóyorg Ó iegügync mn&o9ec yyoptt ot 
àcud vat v)» yvounv, xol d£eviOtvo vjv vaylovqv.  ngiv 0210 
neuqpOvai, tQoEe vüv Goyisgéouv ünontgücOui, Oc uá9or & 
ig 1éÀog àvzloyoiev. | ovvag9évvov volyvv ónaveywooxevo. uév 
4j yvy voU notTQuíQyov, TootOvro Ó & ye xol ov10l Qupévéy 
Pyoit» xarà vaUrqv. xol OuoAóyov» a)rix4, xal viv yvoumv 
f£xacovoc iüía $noypaqi;, nÀnv vv ngovotorégu» , ifeflalov T&15 
xolxavgoqolro. cg yov» inéug 9 uev 7; yvoum, tv àqi- 

B xoi Ü' 4v 0 novQi&gync ToU p]0^. & vt xol yévorro uevaflóAls 
(roic yàp üoxoig ovvelAznro) , 05Aog 2v xal moüg Bacuéa Aéyav 
c o? noujoQy 0906 xavangosóuevog 17v &yyelogow. |. uévzot ye 


2. nogà P. 


sterum quieturum satis apparebat. (16) in ea conflictantem meditatione 
patriarcham conspicatus monachus Tobus lasita, et non sine causa veritus 
ut par ad extremum foret eluctandae contrariarum rationum et molitio- 
num instantiae, tale quidpiam machinatus est ad firmandum in resistendi 
constantia patriarchae animum. suggerit illi consilium scribendae mitten- 
daeque pastoralis ad universos curae suae subditos fideles epistolae, qua 
et illos admoneret quid tenendum in his esset, et quo efficacius iis per- 
suaderet in commendatis constantiam , iuramento palam interposito spon- 
deret nunquam se deflexurum a rigore semel fixae sententiae, aut eo de- 
scensurum , quantumvis a quovis traheretur, ut a quibus iure se suosque 
abscissos hactenus putasset, eos in communionem acciperet. his lobi 
suggestionibus acquiescens patriarcha ei commisit ipsi negotium formandae 
: jn eam sententiam circularis epistolae. qua statim composita, priusquam 
emitteretur, visum patriarchae est experimentum capiendum iudicii de 
his rebus episcoporum, ut inde perspiceret ecquid sic animati apparerent, 
ut recte confidi posset eos usque ad finem inflexibiliter in recusandi con- 
stantia mansuros. congregatis ergo ipsis lecta est perscripta, ut dixi, à 
Tobo monacho patriarchae sententia, moxque interrogati singuli sunt an 
idem et ipsi sentirent, et num certo decrevissent in eo perseverare. 
omnes statim assenserunt, et cunctorum praeter providentiores paucos 
propriis firmata subscriptionibus epistola missa quoquoversum est. ea vul- 
gata, constrictoque patriarcha insolubili nexu, ne in ullam circa haec 
mutationem sese posset relaxare, quippe cui iam non esset integrum a 
sententia tam publica professione declarata resilire, iurisiurandi utique, 
religione devincto, is sane prae se ferebat se negaturum imperatori quod 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 383 


- - ^ 
fl«cilsóg dmoyvobc oiov ivrtüOev «vig Pxdvov xeravtiotcc 
(Quvol yóQ oi 0gxoi xwAvu») iv duvQ uiv 10 ovufàr Tysta 

)» ^ y 3» Li b - "* - 3 
(ix tonc yàg tj» ovzQ faviggon T0 86x rad EUR ix aai &c zé- 
— ^ -- - M 
Aog T) uerà 00 zarQukgQyov mgofivai)), Oj06 Ó^ &noxgovodeic 
àxslvov vovc Ggyisgeig zgoozoytvo tufgiOéossgov. — dy voz 0 C 
5 exey 9 aQyiiQeig z:0007)0x up gor. : 
, ^A ^ M 
xci 6 DBéxxog ivoyoAácag vic BífAois , xol ovrog noAAjv iy- 
TtU9ev inl 1j ngá£u fojJuav, Gc ugótv nÀéov voAuzocvtav 
- ) - » $3 - /, ^ ^ - 
TÀv TIroAdv tovg 7j 10 enl vQ avufioAqo ngoo9éivat, xol zv voU 
SevuactoU KugíhÀov Aé&w magzytv, Tuücg vt xüxtvovg xorÓ 
A - , ^A eé€-5 3 € 3 - c , 
1020 àyzc gov ovupliBélovaav, v5» **z0 85 éugoiv ovoudagc vaág- 
Xov, voviéo:ww ix novgüc Ów vioU," «gg &xd»mv uév Qyóvrcv 
LI » Li - ^ We 1 ^23 - , , ^ 
Tj» x, Tuv à vv Óu4, xol Gjqoiv zovrov ixdivov ovufifja- D 
c17y ylveo9ot. — voXTO xol zt0AÀÀ vv vou Uu lÓov, xal ngóc 
, ^ , 4« c ^ - ^ - 
voUroig T» £yay IMo£iov &vgov Jingrupobysm.; & pug tv 
- ^ ^ Li 
15 énugvoAdv ngüc '"Povgivoy uexà n011à oro Aéyovra. **5 (v oix 
E] - ^ ^ - , 2*7 t. , 3 :] 
aizíuy oqüc Tóv uovoytvi; 100 zvevuatoc &néóusav Aéye ,. GÀ 
e 4 3 » ^- n; , , ^ 
(y& 10 Ói. evroU ngoicvui ÓmÀwcQ0t xol rav17 70 0vvaqég xol 


&nagüALaxrov Tjc ov0íag zagaoizonou ," àd/svarov Ó' dvo, 


xal oU ueyáAov 4d9avacíov xav5xovev, à» 1j) 1ijg vQuddog vá&u. E 
12, zzjv alterum deerat. 


petebat, et nunquam consensurum in concordiam ecclesiarum quae íracta- 
batur. quare desperato imperator assensu patriarchae propter iuramenti 
obstaculum ineluctabile, aestuabat animo, difficilem inde fore negotii exi- 
tum providens, nam utrumque ex aequo imperator optabat, et iniri con- 
cordiam et in eam consentire patriarcham. tamen inde repulsus ad ur- 
gendos episcopos vehementius incubuit. inter haec Veccus lectis libris, 
cum in iis observasset multa quae conventionem ecclesiarum multo quam 
putarat expeditiorem ostenderent, quippe cum inde constaret' summam de- 
mum peccati Latinorum in additamento verbi unius ad symbolum consi- 
stere, et quod dogma ipsum attinebat, extaret Sancti Cyrilli testimonium, 
quod nos et illos in hoc quidem capite conciliabat, illud nimirum quo 
sanctus ille doctor ait spiritum sanctum substantialiter ex duobus exi- 
stere, hoc est ex patre pér filium; ut iam tota controversia in praepo- 
sitiunculam redigeretur, nempe ambobus aeque agnoscentibus filii cum 
patre in spiratione consortium , cum hoc solo discrimine quod Latini ex 
filio, Graeci per filium procedere spiritum dicerent; quae parva erat et 
nullius momenti differentia, nihil prohibens quo minus in summa dogmatis 
consentire ecclesiae viderentur. his, inquam, et multis eiusmodi conside- 
ratis Veccus insuper invenit aliud ad eam rem palmare testimonium S. 
Maximi in epistola ad Rufinum, ubi post multa sic scribit *ex quibus non 
principum se unigenitum spiritus ostenderunt dicere, sed ut per ipsum 
procedere significarent, et ea ratione cohaesionem inseparabilis substan- 
tiae constituerent." suadebat idem auctoritas magni Athanasii diserte 
affirmantis fieri non posse ut in trinitatis ordine spiritus agnosceretur, 


384 GEORGII PACHYMERIS - 


v0 nv&UtLS yoveloxeoOat ju) z9000iüc 0v &x 9£oU 01 viov , GAAO 
zoujtuxG c, dc Aéyovor, — toítorc ve xal volg Tol0UTOIG Ovyxgo- 
vidc olov 6 Bézxog i? Q vv i0lav 9sgantioc ovrtioroiv, 
onexA(vero ngüc elgnvrv. xol 0 Bacilstg noAAgv ivrev9ev du 
Bave viv gonyv, noAéuovc dà voice iqearóvac xol aipata $xyv-5 
Suodueva ngoftaAAóuevoc , Otog 08 2v &oqoAst uév&éw npéZavia 
zagà vüv Gup^ «órüv Aoylov Aoufhivov. | 09tv xol Toig Gg- 

P 261 yigtUot z0À0c 2v iuninrow xol xaravoyxáGo» vij» ngütw, by- 
xooviGóvro xal uüAXov vv ngéofisov. 

17. Oc yoUv xol 5r àvijorzvro và ToU zocynoroc, xalio 
jv &váyxg noéofug néunto9ui ip? à nog! Gxclvov 10 doqoMc 
yevéa9uu , Gg ivveU9ev uf) Unonvettv vüy xlv0vyov ónorayévtac 
jj vv. Pxxgoiv ngoloty xal 105, yvrotove ?xtivnc vouitoné- 
yovc, éEAéyovro uév ol ngéofec, oi à' joav ó ngonurQugyed- 

B cac l'eguavóg xol 0 Nixalag Osopávgc, xal vv ovyxkquxóv 015 
uéyac Aoyo9érnc JAxgonoMigc, Ó npoxaSdusvog voU Beaviaglov 
Ilavógerog, xol 0 uéyag Ouepumvevizc Beggoustng. ' 01 07) xol 
àvà ul«v TQujon, évrtiOtv uév ol Tig bxxAmolac, ixd3t» 0e 
nÀjv toU ueyáov Aoyo9érov oi ix voU. [jaciMtc , Aafóvreg Gvi- 


16. ó deerat. 


quin ex deo per filium non progressive sed efficienter , ut loquuntur, exi- 
steret. his tandem et horum similibus attente perpensis Veccus, omni 
jam exempto conscientiae scrupulo, totus ad pacem propendebat. quae 
res magno incitamento imperatori fuit ad inceptum urgendum. ergo eo 
iam fidentius illas sibi solitas formidines allegabat, bellorum videlicet, ni - 
concordia iniretur, impendentium cruorisque fundendi, addens nullam esse 
causam tam necessariae praecautionis omittendae, cum quod ad praever- 
tenda tanta mala petebatur, securum innoxiumque quiddam esset iudicio 
praestantium theologorum, et ab omni erroris aut culpae periculo remo- 
tum. quare multus erat in instando episcopis, iisque omni conatu per- 
urgendis ad negotium conficiendum , expectantibus id ipsum qui aderant 
a Romano pontifice legatis, et reditum differentium spe tandem obtinendi 
quod petebant. 

17.. Hic erat tunc status negotii pendentis. quo articulo rerum iam 
maturum atque adeo necessarium visum est legatos ad papam mutuos 
mittere,.quo videlicet tanto securius formidata Latinorum expeditio sus- 
penderetur, praetextu iam dempto Carolo Graecos oppugnandi ut schisma- 
ficos, quorum esset in Italia legatio Romanam ecclesiam principem 
ecclesiarum agnoscentium, ei obsequium profitentium , ac ut suam rite 
venerantium dominam et matrem. electi ergo in legatos hi sunt, Ger- 
manus. qui patriarcha fuerat, et episcopus Nicaeae "Theophanes, praeterea 
ex senatoriis magnus logotheta Acropolita, praeses vestiarii Panaretus, 
et magnus interpres Berrhoeota. his triremes ab imperatore datae sunt 
duae: unam qui ex ecclesia erant simul conscenderunt, altera regii vehe- 
bantur excepto magno logotheta. extulerunt autem secum multa et pre- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 385 


yovzo, énipigóusvor xal moAÀà zÀw ieQdv dejgov, oroÀàc Ayo 
xul xardyovca dxoviouara xal cívO9era nolvriua Suuiueza, 
zgóg dà xol viv vc ixxhgoiag i»dvrü» ix yovcondácrev üSdag C 
Óià pugy&gov , 1j» 0 Baciebg ngoceveyxav v) 9l vsuéve. dài- 
590v üvrog tnoEwv, cvyyopoUuevoc, ind o)x 59actw érígav 
sisi 'ijvat TQ) uey&A: vy xopgegalov vod , &yraAAoyTy vo) 
quopévov ngüc v0 0v oiov zowbwputvoc, AaflQv ünéovzAAe xol o- 
v4». oi uiv ov» oUrGG dvay9Sévreg ünénisov* 0 Ó& facito 
ind oix tiys Qov ànooyíoOat voU novgi&gyov (Avrtiyevo yàp D 
104g Aenüg nérgag ixslvov Oud v& v/)v üz^ Pxelvov ovyyalgnow xal 
Tj» ngüg dxdvov nAnggogogla», Gg óm' av1Q co91700utvog), 
cvvO5xog noiira. uerà ToU maTQu&Qyov (oi yàg ügyiegelg x«l P 962 
uóyiG xadvnixMiOncoav) ojrog iyovcacg, abrüv uiv i&EX9 Ova 
TOU zG&TQuxQyelov Zy 3j vijc megiBAénvov xad1,0901 uov?; , awLo- 
15 uévav vv ngovoulov aiv) xal ye uvyuovevouévov xoà 10 ajyy- 
Sic, ündik9óvswv 0d vd» ngéofieov & uv 7j ngü&ig ónwoórnors 
QuaxcvO en, abróv xal zmüA vot vüv nmavQuiQyz» slg 0 na- 
rQingytiov àvel9Ovra , xal ye uerà vd dgyugéuv elnvevem, 
piv và» cvuflávrov nokoyitóuevovy* & dà zgofatz xoi sto- B 
200oiro &lg véÀog v0 ngortÓév, ajrüv uiv ivveOev dgyrioos ndu- 
z&», üAÀov 0à &vr a)roU imiciíjon: 77] $xxÀzo(e, wg uu yo- 


tiosa supellectilis sacrae dona, stolas, inquam, et aureas effigies, tum 
composita ex variis speciebus aromatum ingentis pretii thymiamata. ad 
haec et maioris ecclesiae endyten sive tapetem altaris, rosei coloris, auro 
illusum, «unionibus insertis. hunc imperator, quando est anathemate so- 
lutus, divino templo sacraverat, donum revera tali persona et tali cere- 
monia dignum. receperat autem illum apud se animo curandi ut similis 
formae alius fieret, a se magno principum Apostolorum templo dicandus. 
occasione porro invitatus hac proficiscentium Romam legatorum eum ipsis 
tradidit, compensaturum se abunde recipiens quidquid ecclesiae, subtra- 
cto isto ei dudum parto donario, deperire videretur. et illi quidem in 
hunc modum solverunt Italiam versus. at imperator avelli se a patriar- 
cha haud facile ferebat: ei enim haerebat ut lepas petrae, vel sensu be- 
neficii; quod ab eo se meminisset anathemate solutum, vel antiquo usu 
et ex eo nata fiducia salutis per eum assequendae. quare illum quoquo- 
modo segregare a causa schismatis studens (alios enim episcopos in suam 
tandem sententiam pertraxerat) convenit in baec cum illo, ut patriar- 
chali palatio egressus diversaretur in Periblepti monasterio, salvis ei pro- 
ventibus et honore consueto commemorationis in sacro. quodsi quae res 
obstaret ne profecti Romam legati negotium conficerent, rediret ille in 
patriarchales aedes et suae ut prius dignitatis usurparet munia, tumque 
in communionem reciperet episcopos, nihil illis succensens quod in pacem 
cum Latinis consensissent. sin coepta ex voto peragerentur, fixo ipso 
manente in reiectione pacis, quippe cui acquiescere fas sibi non putaret 
ob iuramentum, tum sane absisteret honore, locumque alteri ecclesiae 
Georgius Pachymeres I. 25 


386 GEORGII PACHYMERIS 


poiv àxetvov £lvas, Toig Ügxor ngoxavtilnuuévov. — TaUra. mpüc 
àAMjAovg ovrJau£vav 0 uiv navgrioync xavtl9Qv. dc ajv vij 
ntguf£nzoU uoviy ngogxaSiGu , évüexász puyüc "Exoropffaii- 
yog, Ó:viégag émwsujotug ToU cun, Vrovg, xavéyv xol và 

€ abcoU zgovójux. Gvaqolgeva* và d) vic Uxxdajolag Uri iv yalirn5 
cav, nj» vv 1ijg exxlgolac vevayuévov elc Goyovzac. 

D 18. Exslvou yàg xoi Mav ónónvac ó xgazáv elyev dg 0) 
cvv9nooutvoig Qadioc, xol uüAXoy noAAéxic obvoig 100. Béxxov 
OuoA.eyopfvov: xol ngoflaMlou£vov và àv &ylov Qnrà ur) ndoué- 
vog ztápzav ,. 4A Odio ovct u)) x«vadeEouévoi , & ngoffatn, 10 
v)» ngü&w.  ÜOtv xol altlag oqicw ó xgaráv iniárrevo dug 
ngóc v?v nQóc a/róv dovidav àqmwábovoi, xol «c óvud(Lovot. 

E ui» ágyitQelow $noxhi3eiot, xavagauévoig 0d faciei voaDr. d 
vayxdátovti ylvtaQvt.. GuéAz vot xal ngürov oqüg Swntlcig onih- 
S«iy Üyyo , xol ngoosxaAdro , xol viquryvaGC ngocqégero xixÀq 15 
xaSicac xal rà cvvidq npoflaÀóusvoc. undi yàg xágw GÀLov 
ngoypatéseo don viv elozviv 3j voU Qewodg noAuovg Gvaxomijvat 
xai Popáicv otjaro. neguroiz9ijvos ixv910ca9a. xwóvytvovza. 
uéya 0d xol niáduv 17)» éxxlgolay üxovoróugvov , uróé vo) vv- 

P 263 zóvvoc nagog25oouévov. . «Qul dà xeqaAaloi xal uóvoig vü móc 20 
vj» 1í» "Pouolov txegola» ngavzóusvoy. neguv5ocod0r, nu 


vice ipsius praeficiendo concederet. his inter ipsos conventis patriarcha 
in. Periblepti: monasterium migravit die 11 Ianuarii secundae indictionis 
anni 6782, fruens ibi reditibus suis annuis sine diminutione. sic  eccle- 
siae quidem corpus in quadam tranquillitate erat, non item qui ei prae- 
erant. 1 
18. Hos enim valde suspectos habebat imperator, haud facile assen- 
suros autumans, utique cum .disserenti plerumque apud eos Vecco, et 
testimonia sanctorum: patrum, quibus fuerat ipse convictus, proponenti, 
non acquieverant, sed in sententia perstabant, prae se ferentes non acce- 
pturos omnino concordiam, si conventum de illa foret. hinc irritatus 
princeps comminiscebatur. quae ipsis impingeret crimina; quasi subiectio- 
nem ipsi debitam detrectarent, exprobrarentque episcopis pacem proban-. 
tibus, imperatorique maledicerent, quod eos in suam sententiam: traxisset. 
prius tamen quam haec persequeretur infestius, blandis eos experiundos 
suasionibus putavit, si posset delinitos adducere. convocatis igitur iis et 
exceptis perhonorifice medius considens solita illa sibi ef saepius ante al- 
.legata memoravit, non alia se moveri causa ad tractandam pacem profi- 
tens quam necessaria praecautione imminentium inevitabiliter, nisi de illa 
conveniret, bellorum atrocium, et pia parsimonia Romani sanguinis ,. quem 
aliter immanissime fundendum periculum praesens esset. ne porro dubi- 
tarent quin post istam quoque pacem mansura in statu pristino, citra ul- 
lam momenti maioris immutationem, foret ecclesia. cordi hoc sibi fore; 
nec quidquam in ea cura neglecturum sese certo confiderent. tribus de- 
mum solis capitulis totum hoc concordiae cum ecclesia Romana negotium 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 387 


vég Pxxljrg xal uvguocvyQ , 6v fxacrov t vig dxpifg 0xo- 
zog, xivüv svo: üváyxg. f" móze yàg xalzogovoiutcag ó ná- 
nac zgoxaSiou vüv duy; aóre ÓÉ vict xal én&A9oi Olenv Lyovot 
Sülaccav rocavrzg» vauécSo: xal vÓcov üvautroijoci néAayoc, 
5ip' à 1íy vonutoué£vav noorelv Tvysv; 0 9* ini a5 Tueréon 
xal uóvy Éxxkgola, xal Óevrépo 17j xa9* $uüc xal ueydg, züv B 
zánav uvguoveótoOoi T0U zarQuioyov AcrovoyoUrroc, vl üy T 
0p94 ngooctaím; nócocig olxovouloic oi nazéptc ngüg 0 vi yevé- - 
c9«t ovuqégoy iyorcavro; xal a$:0 O0) v0 üv OJióv yevéoO a 
10 GvO9pumov xal oravgüv vaoustvat xol 9ürarov xaraÓfucOan,- 
&AXoc Uva 9:9 üngeni;, e uz» xol 940 ovraklyuu£vo oduar, 
4X" ovv xaz* olxovoulay v7» üvartáro yéyove , xol vv wu? ngt- 
nóvruv 9e capxogógo yevouévaw nüco 7, olxovu£vr oécaoroi. C 
ovr yoZua Suvuacóv 7 olxovouía. xol y' zutic ento olxo- 
15 vouixójc vüv 2nzorquévov xivdvvov quyotusv, ody 0ncc slg &uog- 
víav Aoyts910ttü:, GAÀÀ xal ngoconodczovrot oi yvoctcc dgl- 
er5yc énxfolo. judico 0f, àAAÀ' wc üxovm, xal ágyiugtig dic 
TOUTO Ovyxarü»tvOavTGC ümoorQépeoUt, xol v ixxAnoiav zu- 
oío9t oylluv, xal quiv, dc 7xovorut, xaTrapáücOt. và uiv 
900)» ztgl vovr(OYv ort xcipüg ciOcrtiv xal nAgoogqogttv xal &và 
uépgoc nÀgooqogtio9aa* oUre yàg zjuiy eUzgenig vorxUv^ üxovav, D 


contineri, primatu, appellatione, commemoratione. quorum unumquodque, 
si quis recte consideret, in vanum abiturum appareat. quando enim ven- 
turus Constantinopolim papa primatus istius sui ac praesidentiae praesens 
sit possessionem aditurus? quem autem putarent causam hic dicentem 
rovocaturum Romam, et tanto intervallo vasti maris, lite illuc sequenda 
jus ex provocatione cognoscendi asserturum Romano pontifici? memorari 
autem papam in nostro primario et patriarchali templo, in altero item 
illo vestro magno, sacris operante patriarcha, quid utique a recto exor- 
bitans videri sapienter aestimantibus queat? an latet prudentes rerum 
quam obsequiosis accommodationibus consueverint patres libenter redimere 
publicas utilitates? exemplo utique ipsius dei, non indignum maiestate 
sua rati accommodare sese nobis usque ad susceptionem humanae naturae, 
et in eo ipso nostrorum simili assumpto corpore perpessionem crucis et 
mortis. qua benignissima supremae divinitatis carne indutae ad nostras 
miserias demissione orbi universo parata salus est. ita mirifica res ac- 
commodatio est. nobis igitur adeo non imputabitur ad culpam, si peri- 
culum impendens simili accommodatione declinaverimus, ut potius eo no- 
mine peritis rerum et perspicacibus commendandi simus. vos vero etiam 
episcopos, qui tam iustis adducti causis nobiscum sentiunt, aversamini, 
ut audio, et ecclesiam conamini scindere: immo nobis, ut fertur, male 
recamini, his providendi nunc tempus est, et ante omnia explorandi ad 
iquidum quid vere in re sit, ut et vobis quid nos velimus, et nobis quid 
vos aut copitetis aut egeritis, mutuo perspectum plenaque singillatim ex- 
plicatum notitia constet. neque enim talia vel nobis audire decorum est 


388 GEORGII PACHYMERIS : 


oU39^ outv &oqoAic vowUra. Aéyav. xol qóftlov éufáAAuv moAotz 
c o9 orqoóusSa Tusc enl vosroi , 6AAÀ zpoofiacduso ip* 
xoi 7/91] GAME xal ojoAoysiv cc Éxelvor Acyovow, cora. nAqg- 
gogogseiv tavi xo4góc , xal nAngooqogrsousv. 0 08 viv xoi (fov- 
Agc Tc 0E vuv xonLout»v, xal Asyíro fxaorog 0 oi Ooxoín5 
uóvov ux TQ olxelp ovoisízo Sena. abrapsoxQv üvrixQUuc, 
E àAX )Oxxlgounoruxóc Qv Éxito xal Asyfzeo. — 10 yg xo- 
ventiyov tp iori, 10 qwyti» xivÓvvov dvayxoioy el raUTa ngdt- 
voiuty. | ÓnócO» Ói voUro,  xu9^ avróv fxacroc ivvodw olo 
zgogeoéro v7)» yvopav, wc &vev éxelvov oU9^ quiv xivirén vaUru 10 
xol viv v0 ntgl vovtQY 0ÀCG Oxontiv &vovarov." — vovroig xol 
Toto rotg évépoic v0U f'aci.éog xoraónueycyotvrog vo)c Tijc Ex 
xAgoíag mQocyoviag, Pixsivo: x«l &ngsinég ogíc: xoxagücOn và 
Baci xol UAM xwóvvüdto fyovvro, xol záunav PE ajrüc 
P 264 àz5jovoUvro , xoi y& oqüc ngóg viugloc érolpog éOidocav , & 15 
àly9üc P2yyowro. 10 Óà ngüc vo? Ggyugetg Óiaqégeo9on ui) — 
&lyot vv &n&xórQv Cieyov* duovau£vovc yàp vai ngásto: rooc 
Aoyovc ivavzíovc noiio3ot vüv Mav dxoAoUd«y tiva. — nÀqv o0 
xaxoAoyotvvrGc, Og a)roL quor, xoi vav x«rávtvguy OvediLoy- 
vag ogíc..  yvopzs yàg iac fxaorov eivou xóQuov , xol 0 01j- 20 


vel vobis securum loqui, et falsum incutere populo metum, quasi nos. ul- 
terius quam praeferimus simus in hoc pacis negotio processuri, et in 
animo habeamus mores etiam et ritus nostros commutare cum Latinis ac 
per omnia idem cum illis profiteri. haec ad liquidum, uti dixi, explo- 
randi nunc tempus est; dabimusque operam ut de iis plane constet. in 
praesens consilio vestro egemus; quare dicat unusquisque quod ei vide- 
bitur. tantum ne nimis indulgeat proprio affectui, sibi unice placens, 
sed cum sit ecclesiasticus, ecclesiastice loquatur; quod enim nos urget, 
unum esf, effugere periculum, inevitabile ni haec facimus. quantum au- 
tem id periculum sit, quisque apud se cogitans aestimet prudenter prius, 
et sic quid opus facto iudicet dicat. certe nos, absque isto periculo fo- 
ret, ista non moveremus, inutile autem fuerit vestrum quempiam tota 
ista de re deliberandi, quasi iam integra, iudicium sumere, his aut huius 
sententiae verbis cum delinire sategisset imperator praecellentes in eccle- 
sia, illi ante omnia crimen diluere curarunt quo erant insimulati maledi-. 
xisse principi: id enim valde ipsis indecorum, nec minus aliunde pericu- . 
losum arbitrabantur. quare id confestim infitiati sunt; et se ad quaevis 
subeunda paratos supplicia obtulerunt, si vere de hoc convincerentur. 
dissidere autem sese ab episcopis, qui contrariam amplexi sententiam es-, 
sent, ultro sunt fassi: sed id non esse inconveniens dixerunt, cum valde 
esset consequens contrarios eorum esse sensus et sermones, quorum essent, 
facta contraria. caeterum in hoc dissidio versatos citra maledicentiam in 
adversarios, quidquid ipsi falso quererentur, et citra exprobrationem ul- 
lam mutatae sententiae. iudicii enim proprii quemque arbitrum esse; et 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 389 


u&gov o Qoxei ziv, avgioy touc ozégEny zol Gyanzoty, o) na- B 
Muflokóy Two. Uvra xol xazü vÓ zvyüv ixrgenÓusvov, ÓAÀà Ào- 
j'0uoig dovisovra, é&xe»yww nueraxlwoutvov ig 0 v1 xal Oóoi 
cvugégoy xai avro)0g zQürT&Y. xal voro voi O0 uj napü 

5 ovvilóxoiv , dic zu0TtvOutv. T0 Ob mgl vüv mpoxuuévov Zuüc 
igaücO0 , z.0ür0v uiv Qc ov uezüv july TZc ztol ToUTQY axé- 
yegc x xavüvow , Vn' ügyioet veAoU0! xol ügtlAovau €ns09ut, 
tí zQ!) xol Àéyuv; nÀ$v dÀÀ' fxaczoc 0a xa9* ab1üv iporá- C 
c9w, xalicwc qóftoc ovóslc jc ozjc Baci.tlac eic Boviz» ngo- 

10 z:9e/0ng 70 ngoxt(usvov, Afyeawv T0 naguoTOutvoy. — vór& TOlvvy 
lgorouévoy ó uiv üánfAsye xol 1 vola*. uróé yàp vovrov xaza- 
Aufit» ÜLwc T5» ixxkmoíav &vl yoroau£vzv xol uóvo, zoZvoi 2 
diarygtiv xai voic Ow yevroopéroic 0. 07, oqeic ix vv ngorégwv 
nogéefov. d Ó' imoeezon xly0vyoc, ajro?g uiv u?j yotàv 

15 goo»zíLuv a7» uj» 00 £Uy:0904, 10» d£ yt xoarovyra uz) àvié- D 
vai uiv 1v slg uégiuvay zxóvvov, ip i) &xióvycoc 1ày xly- 
Ovroy &AÀoc ixgivyoqutv. — 4j0av 0 of xal mocrtiov góvov Pói- 


12. yegcouzvgv P. 17. cav à* o1] o? à" Zea» P. 


quod quis hodie non probaverit, cras forte praeferet atque amplectetur, 
non inconstantia vel fortuita levitate sese versans, sed momenta rationum 
sequens, credere sese illos antistites, qui sententiam mutassent, aliquid 
vidisse quo moverentur ad propendendum in partem alteram, fecisseque 
in eo ipsos quod sibi expedire iudicassent; neque censere ista in re ab 
ipsis contra conscientiain TES uod vero imperator ipsorum de his 
sententiam rogaret, ad id sic responderunt, primum sibi per sacros ca- 
nones non licere deliberare de talibus, qui patriarchae subessent, eius- 
que sequi iudicium et praeceptis obtemperare deberent. quare non ha- 
bere se quod in commune dicerent. posse autem quemque privatim in- 
terrogari. sic enim metus scilicet nullus tardabit singillatim interrogatos 
a maiestate tua, ne, quid ipsis in mentem venerit, proferant super iis 
quae proponentur. fecit hoc statim imperator; et eorum quos privatim 
audivit, alius tria ex aequo cuncta capitula reiecit, nullum eorum accipi 
ab ecclesia posse contendens, quae uni supremo capiti patriarchae suo 
parere didicisset: oportere autem tenere et transmittere ad posteros, quod 
a patribus accepissent. pericula porro quae impendere dicerentur, sui 
privati muneris non esse alio modo praevertere quam orationibus pro eo- 
rum amolitione deo fundendis, principis vero id solum postulare officium, 
ut is nihil politicae bellicaeque solicitudinis omittat, quae praecavendis 
malis et reipublicae ab iis incolumi servandae profutura videatur. erant 
nonnulli qui duo priora capita, primatum et provocationem, sine magno 
damno relaxari posse dicerent, quippe quorum neutrum ultra nomen et 
speciem ad factum procederet, sed sub obtentu vano subiectionis osten- 
tatae, non exhibitae re ipsa, integram nec ullo interruptam usu Graecis 
servaret iuris hactenus usurpati possessionem. longe ab his diversum vi- 


390 : GEORGII PACHYMERIS 


dovv xol Pexqrov, Oc a)rÓv ye xol Ova ote v' üvrov v7z0- 
xoidijoto9ui xol cyZu fEav xci Üvou« zt» ToU ngórrtoÓ nu" 
uvngóovvoy 0? uereivou và nánq. QoxoUvtt Qtaqépgeo9ui, éni ovu- 

E fóAq xol voUra nlottoc, ji) xol vüv Mar üánugrué£vov 3. 6 0d 
EigiMivoc uéyag olxovónoc Qv vi) 10r6, vQ yngg vt xol 17j 2906 5 
1ü»v Buon ovvnOsle niortócv, xal ngoctiundgu oraSeic xal 
yt tv yovátov 1o Baciéug ántóusvoc, uy Uyrüv üvoyontiGuv 
àAAó1Qtov nóAsuov, idioy xa9^ zuüg aóvoUg ngootnwotip* quio? 
yàp elgzvsiouv návrac, xüv qute, quoiv, snvevaciuev. 

P 265 19. "Ev vo?roic 755 Zucpag veeoOslonc xelvgc, énioydw 10 
ip! $ufosic 0. Bacikeic, xol ua9Qv dc iv xAvdw»i 1à vic ix- 
xA5cleg tol xal &ig Óv fva o0 napoÓÉyeron 0 079v üvévüovoc 
v0» $noxligévra , ngó rov uiv oytsÓukcuc vóuov oxonóv tz v npóc 
Baciéa &Uvouav Cyovxa. ExéAevey noygdqew , o)x oid". eni nolav 
xotlav niv voU OóEoi oyciv vüw vig ixxhyolug bnooruávotu, 15 

B xüv ai $noOéotg 10 Ówiqogov cyov. —xüxt&ivot ngo9Upuoc $n£- 
yoagov ü ngüg v0» f gaüg, v0U OoU , **oi tiXoyotvréc oe ei- 


9. Qoxo?vci] Oousiv zà P. 4. 3» P. 8. zgocszivojj ? 


deri übire tertium de commemoratione papae in sacro. per id enim in- 
duci ius in usum, et verba facto sanciri: tum enimvero id concedi quod 
tam obnixis hactenus studiis recusatum a nostris semper est, ut scilicet 
palam in nostram communionem admittantur ii quos constat in scripturam 
publicam, et eam quidem ipsam qua fidei regula traditur, nempe in sym- 
bolum, ausu intolerabili peccasse. at Xiphilinus magni tunc oeconomi 
officium exercens, ea fiducia quam ei auctoritas senectutis et multa cum 
imperatore familiaritas dabat, eum orare stans aggressus mox etiam pro- 
cidit coram ad pedes, et genua principis amplexus his eum obtestabatur : 
*vwide etiam atque etiam, domine, ne satagens nimis anxie avertere a 
nobis externum bellum intestino difficiliori nos implices, cum eoque pa- 
cem pariter utramque, ecclesiasticam et civilem, perdas. neque enim 
vel si nos in hanc pacem convenerimus, in pace illi scilicet cuncti per- 
stabunt. "' 

19. In his illa consumpta die, per aliquot inde consecutas nihil 
novi Augustus movit. tandem videns tumultum in ecclesia increbrescere 
factionibus commissis, dum unus alium in communionem non recipit, et 
qui fixus in antiquo sensu perstat, eum qui novis propositionibus assensit 
ut profanum aversatur, gliscenti obviam ire malo decrevit in hunc mo- 
dum, ante omnia scriptum concinnavit quo solum id agere videbatur ut. 
fidem et obsequium imperatori a subditis debitum sibi firmaret. subscri- 
bere illi iussit unumquemque, haud scio quem ad usum, nisi forte ut 
subscripfiones ecclesiasticorum expressisse tandem ipsum fama vulgante, 
multi putarent ipsos ad omnia assensos, qui scilicet ignorarent nihil ec- 
clesiasticum eo scripto contineri. promptos se passim ad isti subscriben- 
dum formulae ecclesiastici praebebant, prolixe imperatori bene precantes, 
verbis illis dei a&d Abrahamum **qui benedixerint tibi, sint ipsi benedicti: 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 391 


Aoynuévor, xal oi xazagmusvol o6 xixavzoovzow." — ?ntira zn£u- 
ayac. Tots ldlovc oixiav &xáotov xoartwzAdqu, 0g T' aire Oc 1€ 
xal ovzl.  xol7j ngógaoig, cg avrüv uév divas 10Y xazacyóvra 
TÀv nóÀw , xal zgóg toig &ÀLoig aUrOU xol uóvov xal 1àc ol«lag 
Seat, dnoyagítea9os d saírac Toig tivooUgi, Toig 0d xará v« C 
dqmnátova: xol 45» zàgw ávargénuv, Óíxoiov Ó* eiyou xal và 
TüY 0niGOv xyoóvav üvabxseiv To? voixotyrag énolua. — ávext- 
quÀaiÜyzo zagavtixa xóoptá v& nayvota xal &unio xal zv Ort 
Tig ét, xal 10 ueilov éxglvoyro xoi eig xa9oaiwot. — roiuá- 
10 £ovzo dà xol qogtídtc voU 2SogíLeo3vu v0)c 2,07) xaraxpítovc 9o- 
xoüvrag. 0o) uv 0i xoi uéygig CAzogiy 1à Óuvà 7oav, àAÀÀ 
xal nilpo vivég viv Ótvv pevtiyov, «c voUc ki» elg ZIzuvoy D 
vo)g Ó' ig Nujgov, üALovg 0' 2g Kéw xoi GÀAovg dg Nuxalac nó- 
Aw megiopí,ea9ot, &AAovg 0 avOic Tig nóAtog Totg uiv áxov- 
150ítwg vo)g Ó' éxóvrac iEogílso9oi, &AXovg Óà uéyg. SyAvfiglac P 966 
xal "Paidsozo? ,. vwüg 0! xal ivróg 100 xav vóy Qápov Aévoc 
yvociiaynoarrag 9noxMivat 1& xoi vootpévor. 
20.  To/ro ngooxsc9uo xal vÓ xarà vÓ» Qrroga. Óuj- 
yuue, qoftpóv 0v iüsiv gofitgóv OZ xal na9tv, nv oix ini 
9070Ur0v T0) xaipoU ycyovüg àAÀà zpóttQoy.  Ovvünroutv Óé voic 


ui maledixerint tibi, maledictioni subiaceant." post haec immisit satel- 
litium. suum passim in domos scrutatum et contrectatum odiose intima, 
sine discrimine innocentis aut culpati. allegabat, ex quo ipse urbem ex 
hoste ceperit, in suum proprium ius transisse domos eius universas. bha- 
rum porro usum citra pretium indulgere se fidis sibi: suspectis autem et 
quadam in re sibi parere abnuentibus istam nolle gratiam facere, sed et 
ex his iure se utentem suo pretium locationis respondens concessae habi- 
tationi tot retro annorum repetere. in summam ergo conferebatur pecu- 
nia debita pro usu aedium ab annis iam ante multis; et eius praesens 
solutio exigebatur, idque peracerbe pignoribus statim captis et eo no- 
mine ablata familiari supellectile. ita corradebatur quidquid ornamenti 
aut pretiosae rei cives in aedibus habebant. naves etiam parabantur, 
quae illos, qui iam satis eius criminis comperti damnatique viderentur, 
in varia exilia deportarent. nec iam in minis aut sola expectatione mala 
haerebant, sed in praesens illorum experimentum miseri trahebantur; 
quorum aliqui in Lemnum, alii in Scyrum, nonnulli in Ceum, quidam 
denique in urbem Nicaeam relegabantur. alii passim exterminabantur 
urbe, vel jussi excedere nominatim vel sponte necessitatem praevertentes, 
quibusdam, quoad adhuc deliberarent, usque ad Selybriam et Rhaedestum 
exilio praefinito, nonnullis citra portum qui ad Pharum est; quorum multi 
malo ad assensum tracti, professique se paci acquiescere, postliminio re- 
vocati redibant domum. 
20. His addatur narratio de rhetore, atrox quaedam et terribilis 
etiam spectantibus, multo magis patienti. quamquam haec quidem res 
non hoc tempore contigit, sed paulo ante, referemus autem hoc loco, 


3992 | GEORGII PACHYMERIS 


deivoig và Ótvà elc v2)» t:jc 10ve flag mogéovaow. — o1 o1 ori xol 
vocaUro naJóvrtg Toig Voregov P.9oUoi u0? quystor, ur Aé- 
Eact, qur) xo.J'oUot , uóvov 0^ üg&vclo «ovfitiot xal oU posue 
3 d&ovo9o qgovrldog yp, Anzvác ixonusDa, dna d xol 
xgnóui9a. ^ Oudg, d ovroi, vo)c Tijg 2xxMjoluc; mov ovávrtc 5 
3j no) Báweeg 3) vl xal yoroiuov ivociEdusvor; 4A oy vuir, 
voic 02 OsEouévowg 2j utuwig, xol uüAAoy Ote xáxklyotg énid'eué- 
voip OygtusDa. | 0A vU uiv negl ossa hu y. piv OE xorgüg 
10 xotvó» Oujysic9ot Oujynua. y 
"Huéga 1jv iv oic itgoic &vaxvógowg ovváseuc, | zal 7j c9»a- 10 
C Eug teg, xol Ocov y. iepopováyor xol 0AXo6  iegapnévorg xol 
uovayoig návóguoc. | magijv dà xal nazQusQyne xal &ánaca oóvo- 
dog. 3 Ó8 oxéyug migl vijg xwovuévng donvng Óxslvuc. — 1óv& 
yov xagso9évrcv, viueSércov 0* ini xa9é0og. xol Gugoiv vos- 
vot Gc ovvoycvicouévo 1. fucile, 0) re Gpyidiaxóvou Me- 15 
Auviyvudirov xol vo) ztguramootoAoglov. Kvnglov , 6 jio 'OAó- 
D PwAog loraro, ngoodoxów» 11v» nó. fluoiéug y gnou. .. 0g 
0* od cplLero eni xo éd gac xol ad1óv. £Geo9ui,. EEE9Uv xa37- 
610. nd 0B Aóyew xvovuévay. xoi 0 Qvo retro xal yor- 


coniungentes similia similibus, gravia gravibus, in specimen exercitae 
tunc violentiae. heu, heu miseros nos, quod tanta passi ab his qui po- 
sterius venerunt, quorum in hoc toto negotio nec facies visa nec audita 
vox est; qui quod nihil passi sunt, obscuritati suae vilitatique debue- 
runt, utique non tanti habiti, ut curare de ipsis aut omnino cogitare 
dignarentur qui haec movebant. .ab his, inquam, nos iudicabamur. et 
uid dico iudicabamur? nunc quoque iudicamur. . vos alloquor, o eccle- 
siastici, ubi stantes, aut quo progressi, aut quid omnino in. communem 
utilitatem operati? sed vestra haec culpa. non est. illi sunt reprehen- 
dendi qui ista. acceperunt. quamquam est aliud maius quod iis succen- 
seamus. non enim tolerasse vel approbasse contenti quod alii agebant, 
in partem ipsi iniuriae venerunt; ipsi in nos infesti ruerunt, ipsorum au- 
xiliarem operam nostris oppressoribus navantium experti vim sumus. sed 
querelarum satis. id potius quod suscepimus agamus; nam rei novae 
inopinataeque referendae hoc tempus elegimus. 
Dies erat ecclesiastici conventus in sacro palatio. in sacrum eum 
coetum collectum fuerat quantum erat tum in urbe sacerdotum et mona- 
chorum. aderat et patriarcha. cum universa synodo. . deliberationis . argu- 
mentum erat propositum, pax ecclesiarum illa de qua instituta tractatio 
fuerat. considentibus iam cunctis, et dignatis honore cathedrae a prae- 
senti Augusto duobus illis, quibus ad id negotium adiutoribus fidis ute- 
batur, archidiacono Meliteniota et protoapostolario Cyprio, rhetor Holo- 
bolus stabat expectans ut imperator ipsum. quoque iuberet assidere. sed 
cum id diu frustra expectasset, exiens is in proximo consedit. disputa- 
tone mox inchoata requisitus est rhetor, cuius opera praesentis profutura 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 393 


oqtog 00óxé Tj nagovola 2xdlvov , üvibrézó v& xol maglovazo, P 267 
o) ui» dà dloze doxeiv eijevijc và ngüc faaiéo di) v0 cic 0ij3ev 
aij áviplog 2xelvc onóyvov. « 89v xal igeroutvoc oix &nzsxpl- 
veto, xai dzulóutvog và ngüc yáguv Aéyew ,. &xeivog noduvqiiav 
50lo» ngóg và ngórtgov moujcópevog, 71v ivavi(av vQ face 
Aoc 4v Ba(lov dg pij ovvolcovrog ot0epoU ToU cic Lirnatv 
anpoxepiéyov..— xol süO)c citron uiv 14. BaoiAit 0 Ovpoc , xai 
foi; jv, xal dc Oiovovc àd xol TQ qoorjuati dAMongócoALoc, 
xal üt 09 na^ UAAgy aiziay GAX* adv voUro vü ddl Óvcvotir xai B 
10:0 dal vig Quvóg nénov9:v, alwtrrouívgg Tijg nowijg ivieUOev. 
6 03 dxgáro nó9u quiorudag xal 0óE xazagpovijosuc Jvuàv 
üxcigov tlSoc 15v. T5jc nowijg alíav énogprotulev * 5j 9 5, 
Gg ixivo» Myuv, 4 ngóg v zoidu "odrvgv xoi.ffaciko &- 
vout, xaló uiv eiznev , oi Od zegl aov ffaciléa ec 0ij9ev eivootv- 
15z:g dg yágm üAkog UAAo96y no9ev ixnnórjoavrsc Qwxonüv dg- 
pev. dX 6 Baci) ig 079v quAav9Qunsvóutvog OixwAve, € 
xcigüv elg 2xülkgow Sul, cg Dum Voregov. — 0 piv ob» Qvo 
Tj» ToU zgarovvrog 0oy]» Vnomrt(cw Tjj ixxÀgoío nQoorQéytt, 
xal nap! atrio JAzile ocGeoOui, — 0 08 Aaflv ExelOev negiooitu 


6. 2»] à» P. 


videbatur. ille accitus adstitit, sed implacido in principem animo, a quo 
se spretum omissa delatione sessionis penitus indignabatur. ergo interro- 
gatus primo praeter opinionem siluit. urgente vero imperatore, qui eum 
confidebat in suam, ut antea, sententiam locuturum, ille non dissimulans 
poenitere se prius actorum, et contrarias imperatori partes deinceps se- 
cuturum prae se ferens, libere affirmavit negotium quod proponebatur 
haudquaquam fore utile videri. perculsus inopinatissimo dicto imperator 
excanduit, increpavitque hominem magnis clamoribus: nempe illum voci- 
ferans exprobrabat non nunc primum sibi infensum, ambiguum iamdudum 
et in contraria versatilem, non alia magis causa per oppos:ta circumagi 
quam malevola libidine sibi obstandi, quem pessime odisset. ferre illum 
istius suae malignitatis stigmata in naso, illi videlicet olim abscisso in 
poenam aversi.animi a principe. ea rhetor audiens elatus inconsulta ira, 
quam ambitio impotens opinione contemptus irritata ultra fas propulit, 
veram istius quae sibi nunc exprobraretur poenae causam est liberrime 
professus, clare dicens se naso multatum, quod loanni puero, legitimo 
imperatori, fidem et benevolentiam debitam praestaret. haec eum locu- 
tum, qui circa imperatorem erant, alii aliunde erumpentes, quod sic ei 
gratificari se putarent, quasi discerpturi petierunt. verum eos imperator 
affectata moderationis specie prohibuit, poenam non condonans, sed in 
aliud tempus differens, ut postea apparuit. rhetor autem iram imperato- 
ris veritus ad ecclesiam confugit, sacro se asylo ad salutem usurum spe- 
rans. at imperator blandis inde illum suasionibus extractum perpulit ut 
quasi animi gratia in monasterium Hyacinthi se conferret, commodum vi- 


394 GEORGII PACHYMERIS 


elg Níxoiav ,. c in^. eüuevelg, 079v elg vij» 109 "Yaxiv9ov áno- 
oréAAwv nuovi. | ono ygóvog veréAsosQt, xol xivovuéroy. aór6 
1v zuezégmv , ne xáxeivov Jjxove viv Ótüoyuévov. ánocvacttv, 

D deSapuevog xal xav5yoglac uy) ngoazxovoag xdv pr^ ónocobv, 
&AAo9ev xougüv vouloag x&xedvov u£v tuuogijoot quc 00 OtdiEa- 5 
03a xeivov evas 10v ngénovra , niunt nó ótopotg &ya, xol 
ngórov uiv àzm5vüg ngootéccoa xoi &mav9gunaoc. aiziLeod ou, 
nés 0 10» xouvóv xtivoy Oolauflov áncgyátevou, | 0yolvq yàp 
uoxgi Tàv ouyljAuv xsheoag xoijoos ixeiyóv ve ngüvov. xoi 
1ó» "aoízgv IMoMav deívegov xoi £i5g AÀAov, fug xai tg Óéxa 10 

E zo? ágiJjuoU 1v &vÓgGv nocw9érrog, Vororoy 0d xol viv xci- 
vov vetu» dg Tj» 1ÓY uaytuov 05Jtv iyOtEw, voc uev dvo 
v0Pc nQUTOvG «6 xol ini 15 0noOéot ur) xoravevovrac xol éyxá- 
voic mpoflárov énigogzítu ovv abroig voic exelvov Oiuympraot, 
10» Qzroga 0d duugegóvrcG xal $jnaci npoflázov xarà oops x£- 15 
Asst vUnTtOÀ0. Ovvexéotegov, xol ovttg &và Tz» nóA ünocov 
Souuufievouévove xéxAq Tijg éxknolag neguyaytiv , &viuobyzac 
éxeiae nÀéov elg qóflov xol &án&M;c toig xAggixoig £vOeiSiv. 

P 268 "Engérzéro uiv. ovv voU10  EAaqmtoluovog £xzg utvüc vov 
énióvrog FCrovc, voU mazQuioyov 4Agocviov noórtgov 1j voUra y(- 20 


delicet diversorium; quo facto hominem humane consulendi specie relega- 
vit Nicaeam, ubi erat id monasterium situm. nondum annus effluxerat, 
cum inter hasce nostras de concordia ecclesiarum motas ardentius con- 
troversias, certis comperto nuntiis imperator Holobolum e priori quod 
alias ostenderat iudicio pacis istius. consilium probante palam iam resi- 
liisse, perindigne id ferens aures facile praebuit calumniatoribus indigna 
quaedam et a tali viro aliena de Holobolo deferentibus. quare occasio- 
nem eam commodam ratus simul invisi capitis ulciscendi, simul deducendi 
nos ab opinione, quam de eius ut viri praestantis auctoritate doctrinaque 
praeclaram habebamus, adduci eum vinctum in urbem iubet. hic primum 
illum crudeliter. immaniterque concidi flagris imperat, deinde novi huius 
spectaculi per civium ora pampam traducit. longum de collo trahentes 
funem primum Holobolus, secundo loco lasites Melias, tum alii continua 
serie virorum. decadem explentes, adiuncta undecima muliere ,  Holoboli 
eiusdem nepte, osteptui tracta velut maga, per universam urbem et pe- 
culiariter circa ecclesiam foedo triumpho ducti sunt. et duo quidem prio- 
res, quasi videlicet obiecta sibi et satis probata crimina pertinaciter ne- 
garent, intestinis ovium ipso adhuc fimo refertis impliciti onustique pro- 
cedebant, addito in singularem Holoboli dehonestationem, ut per totam 
viam iecinoribus earumdem ovium e ventre recens extractis in facie con- 
tinenter caederetur. quae sic acta sunt non magis ad ignominiam infe- 
licis illius quam ad deterrendos perstantes adhuc in pacis reiectione cle- 
ricos, quibus hoc exemplo luculenter. ostentabatur quantum ipsis in tali 
proposito perstantibus impenderet mali. à 
Haec gesta sunt ineunte anno die sexta Octobris, patriarcha Arsenio 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 395 


vta9at TjutQUv *5 xarà 12v vi;jcov ueralAdzavroc, e^ ovy rQui- 
xooij l'auAwvog wmvóc. ot Ó& oU xXygov Ov xívÓvvov oqí- 
ew» alogovuevov fnovrec xaduxézevov 10» xooTobvia dvtivat 
e?$vo)g ác Ópync iq O Zovyoc xaJ5c9u:, uéypr üv oi npé- 

^ 50fuc ix 'Pourc inavaleóEnow* &AX* o? nd9ov n01A4 Janagoby- B 
1:6, GÀAÀ! üvrixgvc Pxglvovro 176 mgóc facia xaSocwiosuc, 
jv u1j ye 1à 1c vnoygaqic teAoitv. — xg o£ suec elc qóflov xa- 
aéqevyov v0U i vt xal nA£éov ngoofioOTvot, 6 facite avtíza 
n9001TágOt, xci Àóyoc éxriOevou yovooffovAlnuoG, nAnonc uiv 

10 qQuxeodeazároy dg» a5orc 0? xal Ogxew. zaluuvawtótov, 7 C 
pa» u? ixfi&oanSo nÀéov, ur, ÓuungáSac9ur, ur nagtyyepr- 
cot po^ ec vobv BaXei» uéyor xal dc xsgalay uílav xoi lira vo 
ovufóAov n«geyaysv, ur nÀéov vv TQu)v xeqakaio», npw- 
THOv xal ixxhyrov xol urvruocUvov, xui ovtOY ni quloig óvó- 
15g02 xü^ olxovouiav, Uryrioo, £0 obv, An vt xoi ngowA;g 

yevéaJ'u« xal và qofisgoirega onoayeiv.  vaUro yodwac xol vno- D 
"yodiyac, ngocéír. 0à xol flovAÀr xovor; x««zacqaModusvog, n&u- 
n& 3j OxxAnoía dià ToU. nowraonxgitig Neoxawapsuvov IMi- 
OXeXA. 0 07) xal BeffatoSévrec ónoygágovow ,. &viv xal vó1& Ti- 


sex prius diebus quam .ea fierent in insula mortuo: suprema enim illi 
dies fuit trigesima mensis Septembris. porro clerici tali edito specimine 
irae imperatoris, proprii haud vana imagine periculi territi, rogarunt im- 
peratorem breves inducias, et ne in ipsos aut decerneret aliquid gravius 
aut omnino urgeret, quoad qui Romam gissi fuerant inde legati rediis- 
sent. sed nihil impetrarunt, quantumvis ardenter orarent. quin eis se- 
vere denuntiatum est inexorabiliter damnandum laesae maiestatis, quicum- 
que ipsorum non statim subscriberet capitulis concordiae quae tractaba- 
tur. quarum terror minarum cum quosdam in fugam egisset, veritos ne 
vi maiori cogerentur facere quod aversabantur, iussu imperatoris vulga- 
tum statim eius diploma est, aurea munitum bulla, quo sub imprecatio- 
nibus dirissimis et iuramentis horrificis contestabatur haud in animo sibi 
esse, ac ne prima quidem cogitatione tenus venisse in mentem, adigere 
ulterius quemquam aut urgere inducereve ad admittendam vel unius iota 
minutissimique apicis adiectionem ad symbolum. .contentum se omnino 
fore assensu cunctorum in tria dumtaxat capitula primatus provocationis 
et commemorationis, quae et ipsa nomine solum tenus, necessaria quieti 
ac securitati publicae accommodatione, concedi cuperet. in haec ni ob- 
temperarent, perniciosissima sibi quaeque ac prorsus exitialia mox a se 
ipsis eventura certum haberent. quas minas quam exaggeratissime atque 
asseverantissime inculcans intentabat in illo diplomate, quod scriptum et 
subscriptum , et aurea praeterea munitum bulla, mittit ecclesiae per pri- 
mum a secretis Neocaesariensem Michaélem. eo plerique persuasi secu- 
rique effecti subscripsere, quibusdam tamen adhuc tunc quoque id facere 
recusantibus; qui propterea in exilium missi, post aliquod tempus resi- 


396 GEORGII PACHYMERIS 


vüv, ot 07 xol &opw9fvrec  uctá xaigüv ovyxataSZusvoi, xa- 
váyovrou xai évobrrou 17; Gdajoía , od0tvüc vOv toU xAjgov 2i- 
Achyavroc. : * 

P 269 21. 1L4AÀà guréov xol và vóv moéofwv.  Pixüivor yo 
nagd. xaigóv nÀe/cavrec (Koovíov yàp &oyoutvov jqvüc «oic5 
vavolv iuflávitg &n£nitov) ngüc a)vQ 1 MaAéa, üv zol Evo- 
q&yov xoXcv eo900i, Mjyorrog v0) urvóc ylvovzot, xol 15; àne- 
oropéry vóve usyaAy néunvy tonfgac vavaylQ yoüvra: Quvi. 
aD1íxa Og. awe uev 7j 9áXacon , xol xavéftouvev "EXAgonovilac 
Aaungóc, civ Oi vigéeo: yoatav ÓuoU xol znóvrov xlvi. —xoli0 

B »25 uiv o)x ovgavóOtv Ógtpt, àAÀ' T» vulg dÀn9tloig vOE Jj 
o:xià. y5c xal ovviduc, nAQv &acAgvóg vt xal GAoungc GE Goié- 
QuY. Jj 06 100 &épog üxavoaczaoía xal ovyyvoic T0 dcvóv enqv- 
Save Tig QoÀáoonc, xal Óuvóc iginrei voíc nÀéovoi xlydvvoc. 
ztQéivov uiv ov Oiéoyev 0 xAiOwv vüc vate n! àv, xol ot15 
iv a)raig oUx tyov slÓévo« z0U 7tpolacw (ga Exártgoi* 0v£do- 

C cav yág vQ xvuazt 0qodpgdg nAyupvoobvti 0mov ztgocagéootv 
&yglcg xal qégoi. 09v xal oi negl 10» l'eguovóv xal 10v u£yav 
Aoyo9 £érgv &vaSovv ze ngüg nélayog viv voujoy xol 2Sovolatov, 
1() ncÀéye zt076000YTiG G0qOTéQov 7) xarü TOUG Aomovg. — xti- 20 


piscentes, assensu dato revocati sunt et ecclesiae coniuncti, nemine iam 
ex clero residuo, qui non consentiret in pacem ecclesiarum ad votum 
imperatoris. 

21. Sed dicendum de legatis. illi enim alieno navigare orsi tem- 
pore, sub initium videlicet Martii nave conscensa, ad Maleam, quem 
vulgo lignivorum ob crebras illic navium submersiones vocant, extrema 
mensis eius decade pervenerunt, ibi quinta die maioris hebdomadae sub 
vesperam naufragium miserabile fecere. subito enim aequor intumuit, et 
validus ab Hellesponto ventus ingruens terram pariter et pontum aterri- 
mis obduxit nubibus. nondum quidem prorsus condito in occasum sole 
commissa nox erat: verum opacabat late cuncta nox alia quaedam nihilo 
tetra minus quam illa naturalis, ex umbra terrei globi solita induci, eo 
etiam tristior, quod nullus eam lunae astrorumve temperabat e coelo 
splendor. violentissimi vero motus procellosi aéris conflictusque colliden- 
tium sese ventorum horribili fragore tumultum vehementer maris auge- 
baut, gravissimo inde imminente navigantibus periculo. ac primum vis 
tempestatis distraxit ab invicem, tamque longe abduxit triremes duas, ut 
neutrius harum vectores scirent quid sociis actum, quove aliam navem vis 
coeli salique propelleret, hoc tantum aeque utrisque sentientibus, cedere 
se necessario ineluctabili vi aestuantis vehementissime pelagi, nec quo 
impetu tanto impingerentur exploratum habentibus. in hoc incerto tamen 
rectores triremis qua Germanus cum collegis, et magno logotheta fere- 
bantur, sapientius consuluerunt, trudentes in altum navim et totis acci- 
pientes velis abigentem a terra ventum, quod tali tempore plus a littore 
quam a lato aequore metuendum recte ducerent, in quo alios ratio fe- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 397 


voL yàg puxpovy5oaviec di a0y wiydvvov, xol jj Eug Qyyoc 
ovo dAniLorreg ou950:09ot. & Auc iyxíyouv, jv yiiv uv 
égvAdocorro vóv ánó zastng dt0ióvsc xlvüvvov, nÀgv 0' àAM ov- 
0 nA 14) nedyei énlozevoy. — 09v xol. xovó. gusgüv 1ijc qogüc D 
510» xvu&rQv TrrOuévov ToU xvftQv5tov üqav»dc voig &xraic 
z,9000z10/0v0t, xal oVrac avvóveQ xavadvovron, Oüpo 2xtiva fa- 
cilixà xol v7 vic exxAjotag noAvtiuov ivàviijv odvoic &vàpgáos 
cvyxaraÓvcavrig, évóg xal uóvov duucaOérroc, 0c À7) xc Gy- 
y&oc &ysyóva vijc ovpuqopüg, — «al otc uiv.ol Guqi vo0e &gyov- 
10zag iEanoAoAortg TyyéAÀovto* oi 0Z. negl 1026 vijc &xxAnolog xol E 
zv uéyav Loyo9érzy viv vóxva nücav ngóg e xUua zgóg ve 9- 
Aaccarv QuuvavuogoUvztec , xal noAkdxig éyybc 0.9 óvveg ToU xova- 
Oivot, uÓJag xol cOv ztoAAjj Bie. $navyatovonc zjuégac noóc Me- 
Suv», yivovzot ,, uóyig &no0gévieg nap! dado nücar 1óv igc- 
1501ür0 xivÜvrov.  ixtiot Ó' üvécovstc zjuégag nÀtlovc àg* r uc- 
Suv và vig GAÀgc vQujgeeic & zov voU xAvOcvoc Ótayévoro , ày P 270 
dórot. ylvovtos jg nugüc GyyeMag uev! o noA, | o? Ó7, xal 
uóvo, 1ugOévitc, ini oix 7v UnoovQégtw , 10ig ngóon éniflaÀ- 
Aóutvor ngóc 172v Pou5v üánénhtov. xoi vU ÓAycw qgutQóv xa- 
20z0ÀeflóvitG TÓv z&zav à 1c ngtofelag énA5govv, doutrog 
vaod:Sauérov voU nüna vo)g nQéoflug, c 01e x«l viui;00: OQ UG 


19. à' óiíyov P. 


fellit stulta pusillanimitate pelagus vitantes, terrae viciniam affectantes, 
quasi spes inde salutis ostenderetur, portu, si legere oram pergerent, 
facile inveniendo, quo tutus receptus foret. at quamquam interim illi 
quidem satis, ut sibi videbantur, ab impingendo in procurrentia littora 
cavebant, nave sustinenda, ne propius aequo terrae admoveretur, ad ex- 
tremum tamen arte ipsorum omni conatuque victis, validissimo impulsu 
ruentium in littus fluctuum impacti ripae navem fregerunt, demersique 
cum illa perierunt omnes uno excepto, qui nuntius calamitatis enatavit, 
e quo casus ille tristis ut evenerit est postea cognitum. eo naufragio 
raeter homines mare absorpsit regia illa, de quibus diximus, dona, et 
in his insignem illam ac pretiosissimam endyten sive pallium altaris ec- 
clesiae maioris. at episcopi cum magno logotheta noctem totam cum flu- 
ctu marique omni nautarum industria luctati, ac saepe in extremum de- 
mersionis admoti discrimen, aegre summa vi sub. auroram Methonem te- 
nuerunt, elapsi praeter omnem spem periculo praesentissimo. ibi quieve- 
runt diebus aliquot, exspectantes indicium de eo quod «comitibus evenis- 
set, si quo forte tempestas similiter salvam appulisset sociam triremim, 
verum non multo post tristis eos eius naufragii nuntius perculit. unce 
intellecto sibi iam solis haud amplius. collegas expectandos, nec causam 
esse cur re infecta reverterentur, versus Romam solverunt, et paucis 
diebus pervenientes ad papam legatione functi sua sunt, perhumaniter 


398. GEORGII: PACHYMERIS 


B ziigaig T€ xol ulzooig xal daxvvMoig , e 3) Uxelyoy ye in^ óg- 
gueoeiow ovvij9ua, /— Fap obv xui 9égoc 1st Qwyayóvtsc, xal 
và &xóra quAogpgovrOérrig nagà 100 náno, tà vijc notofislag 
duvOcroUo. — xal qOuwonwpov Ajyovrog ovráua notofiso. a5v 
noy xovoAauflávovot, , | 

C 29. 'Hv» oiv ünivitbO:v ógyijocs uiv 0v. natQudgyv 
xütà TÓ Ovyxelutva véAcov , uvruovtvtoO Qi 0d v0» nuzàv , xol 
&9^ obra xal vóv elg navoukoynv &vóytadus uAAovra sprgite- 
c9al 1e xol xa9uczüv. «0 uiv ov a0» navQiágyrv nogaxiti- 
co lpyüüsc 7v, ind odx  abvóOtv Pxeivoc naggrtiro Tv z00- 10 
oracíav. «9g yovv oOx 4v magourtoS0t,-páprvgauc Tv ngüc 
BacilÁa. Adymw exslvov oc djv napaotijoavrsc (oi 0* Tjonv ot ntpl 

D 70». Óixciogókaxa Sxovraguotrv) ec omoyvovuévov 09v 100 
zatQu&Qyov z7v éxovolav éxyalorow sl svodoivo 10 Loyov, voUtEv 
jv qovZv aic nagaízrow vikslov, noooér. 0 xoi vóv 0guov Uxge- 45 
vov oí &oytegtlc , 17jv uév coc vn00ytotv zÓy 0d Gic xcAcpmv &vti- 

E xogvc. 70 yàg tvOtv uev 3) xavadéysoOos viv noüw Ouvvovra, 
éxsi9ev 0d yeyovvlag Zxyoptiy oniayvolusvor ,' ÓnAoUvrog jv náv- 


5 


ilos excipiente papa, adeo ut eos honoraverit tiaris mitris et annulis, 
quibus insignibus episcopos ornari mos illic obtinet, vere igitur et inse- 
quenti aestate ibi exactis, omnibus culti a papa benevolentiae indiciis, 
transegerunt quae in mandatis habebant. tum extremo autumno mutuos 
ipsis adiunctos a papa legatos Constantinopolim perduxerunt. 

22. Ex hoc legatorum adventu pacem factam referentium duo con- 
secuta sunt, vi prius conventorum, exauctoratio patriarchae, et papae 
in sacro commemoratio publica; quinetiam ad electionem successuri in 
patriarchatum palam vocati quibus in id ius est suffragii. ac quod pri- 
mum quidem horum attinet, nonnullius negotii res fuit deponi e sede 
patriarcham , ipso dignitatem eam ultro non abdicante, nec sperari si- 
nente abdicaturum. interrogare autem eum an paratus esset sponte ce- 
dere, et rem aleae committere non explorati responsi, haud tutum est 
visum, expeditius iudicatum est interpretari voluntariam eius abdicatio- 
nem velut iam factam, ex iis quae pactus cum imperatore fuerat. auditi 
ergo testes sunt idonei, princepsque in iis Dicaeophylax Scutariotes; qui 
confirmarent promisisse losephum, si legati Romae negotium concordiae 
transigerent, patriarchatu se cessurum; eumdemque iuratum asseverasse 
se consensurum nunquam in istam pacem. his compertis congregati super 
hoc episcopi concordibus votis statuerunt videri hoc ipso patriarchatum a 
losepho iam nunc ultro depositum, utique conditione, ex qua ille suam 
liberam abdicationem suspenderat, iam clare impleta, ipsoque manifeste 
deinceps inhabili, propter iusiurandum quo se obstrinxerat, ad eam ge- 
rendam dignitatem. nec istam longe quaesitam interpretationem censeri 

osse, sed veram expressionem certae voluntatis, quae ex conditionata 
in absolutam eventu ipso rei per conditionem expressae transierit, prae- 
sertim cum qui fidem ad id suam etiam religione irrevocabili iuramenti 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 399 


TU np0yt90v05c Tc noó£toc 12» l0luy nagalzroi* ànl zl yàp 
xài ini vüv vijc éxxAro(ac nouyuürov sivat 1c ngóseoc ánofla- 
O5c, «c xóguw xoi 0gxovg àridew ToU 3; déSacSva xol $nooyé- 
cug toU ixycgtv abríxa zgofláanc; di vor raUra xul dpyíav 
5 ixelyov. xoavawrnqitorror, xat ye urvóc "Exarouftouvog: iyyárg 
zavtrGL 10 TOUTOV uYTMÓGOUVYOV, xal mQ0c vZv xarà 10v -dvá- P 971 
nÀovr zd«/Qa» ix tZg nigifiénrov ueraqomü. oU Ó' avrov 
puvóc fxrg xal dixáry, ToU Xaixndóvog NixoAdov iepovoyoUv- 
TOoQ xarà và üvüxroQu, dAvaywOxerot uiv QirrOG, TV "ng£- 
10 ofeov ovváua 1 acie éxeiae nagóvrev, 0 &ánoOroloc s^ ovv 
4j neguxon? Tijg vOv noüseov fifAov ( IIérgov yàg 109 xogvqatov 
Tüv &moOrüAwv yero togr;, Tv éoprLu 7j &x)rja(a enl 13, xa- 
TaSéou rüv 9siov. &Avotov), Gvaywaoxtsos dd Goavtog xal 10 B 
Sov &ayyOuor l'oonaxóg Tt Óp0U xoi "Popaixüg, xol ovr 
i15xarà Tónov olxtiov xai ó máünag nagà voU diaxóvov dvnuo- 
»eUtro, «0 À0' dv ó l'gnyógioc &xgoc gyioe?c 1/jc &noozoluc 
&xxAaxjolac xal olxovutvixóc nánoc uvguovevóutvog. 
23. . "Evzti9ev zà 15c ixxAgoíag ivóott, xol duoréAAovro C 
ám dAÀAQAov &v99onzoi, xal ó uiv ixowcva rQ0s vüv Oii 
20ovváseuv, oi à ("uy Gwm ur Síygc" uéygi xal exnoiázov 
avrüv x«l zgocquvrudázaov &zaxgiflovuevoi. — djoeo Óé ueizov vó 
cxloua , xal ó z9ig inl vide nimoogopotusvogc ousgov üncosoé- 


obligaverit, omnem sibi ad inde resiliendum occluserit exitum, nec inte- 
grum sibi amplius reliquerit, conclusa iam ecclesiarum concordia, in ea 
sede perstare, in qua se non perstiturum, si de ista. pace convenirentur, 
deo palam teste pollicitus sit. his de causis concordi suffragio patrum 
vacare sedes Constantinopolitana iudicata est. itaque mensis lanuarii un- 
decima die primum sacra fieri coepta sunt sine consueta losephi ut pa- 
triarchae mentione; et ipse ad Lauram prope Anaplum sitam ex Peri- 
blepti monasterio migravit. eiusdem porro mensis die sexta decima, Ni- 
colao Chalcedonensi sacris operante in palatii sacra aede, duplici lingua 
pem est, quam vocant, epistola: fuit ea sectio ex libro actorum: 
etri enim principis Apostolorum festum eo die agebatur illud, quod con- 
suevit ecclesia celebrare titulo depositionis sacrorum vinculorum. sacrum 
quoque evangelium simili differentia linguarum Graece pariter et Latine 
recitatum est. et sic loco proprio papae etiam per diaconum solemnis 
mentio est facta, et Gregorius summus pontifex Apostolicae ecclesiae ac 
oecumenicus papa proclamatus. 1 D 
23. Hinc res ecclesiae laborabant, et disiungebantur ab invicem ho- 
mines, dum alterius alter communionem admittit, alii odiosas illas divor- 
tii formulas usurpant, *cave adire, cave tangere," superstitiosam istam 
contaminationis ex promiscuo usu formidinem usque ad vitandum poculo- 
rum etiam contactum , usque ad compellationes allocutionesque omittendas 


400 GEORGII PACHYMERIS 


qvo. xal QomtQ &t vig xaxoonAdyyvoc yov émovuárroc xol 
(Xov vooz0z06 OinAoUv yet 70 üXyoc , xal vÓ npórtgov aU5s- 

D coc 73; 100 éniyevou£vov n9oaxgovot , exeiya 0^ ovOic ngóc &A- 
ÀgAa Ouagépexov doe 10 elg 9egansíav vovrov xal avooliv dg 
evEnv 9utígov y(veaOta xal &ánayogevty 0» xQuvoyza, vóv a)- 5 
vü» TQUnzOY xol vÓzt Tjj voU D'coU ixxAgoío ovvéflawc. — mpoóvzoc 
jà &noyguüvrec vov xavà 1óv 2490éviov Gylouavoc, émovuninta 
xol ÓevrsQov 00s, (ov. eivai uiv xol Guqu à uéyiora. àppo- 
oTjuora xol vÓ uéya vijg ixxlgolag oua, xal &ovacíaotoy oid 
1€ Ótavualveo9ot, xa9' abrà O0) xol Àiav üSOu fara , es00c 10 
9' avJug vo)c éxorégog usgídog ngüg GAMQAovg Ouuquovetr , xal 

P 272 vo)c u£v oUrwc vo)g 0^ &AAcG, xal ro)G uiv &nÀOG vovg ^ à- 
xgiBéavegov. ÓtaxtiiaDai inl TQ Gylouuti cio à» và v0v& üElwc 
Sonv5so, üzov ye xal nüv xol và» àntgnuévov nguuéAguan 
oid» iQóx& xal lc ovyzolosog Aoyov v0U xowoveiy Gvexvóregor ; 15 
otÀà yàg 0cov xal néngaxvo ini roig tEc Ouegrullero, AÀà 
ngocttíJovr nAslc xol yelguaza. énidouukevópevos zoig xaxiotou, 

B oc üv vnaoyyotv xoi rÓ»v moOUG Zovyülovra. T0 yt yüg vOv 


18. vs? 


extendentes. augescebatque in dies schisma, ita ut qui heri non dubi- 
tasset consuetudine uti cuiuspiam, eumdem hodie aversaretur. ac veluti 
si cui iam male interius aífecto novus aliunde insuper morbus accesserit, 
duplicatur misero dolor, et prius malum a superveniente languore gravi- 
tatis ac molestiae augmentum accipit, quinetiam ipsi ambo morbi pugnant 
inter sese in perniciem aegroti, cuius ad incommodum miseriamque redun- 
dat quod quae remedia levando forte languorum alteri utilia admoventur, 
eadem simul alteri vires accumulent, sic dei ecclesiae tunc contigit, cui 
cum jam antea abunde malorum esset ex Arseniano schismate, alterum 
hoc supervenit, grave utrumque per sese vulnus, sed quodvis eorum ex 
mutua. societate importunius ac tetrius, magno ecclesiae corpore, utcun- 
que tum ab haeresium seditionibus libero, per hos quosdam infestos invi- 
cem assultus compugnantium intra eius viscera pestium duarum varie 
discerpto misereque lacerato. in quo illud etiam inopinatum cernebatur, 
ut qui unam in partem consensisse videbantur, rursus inter se confende- 
rent, ea de quibus convenerant, quibusdam hoc, nonnullis alio modo in- 
terpretantibus, his caput controversiae simpliciter accipere contentis, illis 
subtilius enucleantibus velut arcanos eius sensus; et dum obnixe in sua 
quique placita incumbunt, scissuram propagantibus, quis haec pro digni- 
tate deploraverit! ubi totum demum scelus assentiri renuentium, si quis 
ex vero censeret, nihil esse deprehenderetur, ac certe comparatum cum 
incommodis ex promiscua cum prius abscissis communione orientibus tole- 
rabilius. reperiretur, neque enim quantum intus in eo est actum, fideli 
famae indicio foris enotuit. addebant scilicet palam ostensis abstrusa 
plura, eademque pessima, liberales isti extrusores mercium pestilentissi- 
marum, quibus scilicet addictius sibi adiungerent, quos natura vel usu 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 401 


Aeyüvetov soxotoyov xul vOv dxovüvraw lduotitóv v£ xol Gygolxov 
inis nlotw voic Atyouévow, — oGqgov uv otv vüv dygotxov ur, 
z0Avmguypovetv, àÀÀ^ àmgeayuóvac io9«: cclso9o.. — 2v Óé 
Tig 3:005 xol Oieyelpot ngóc T0 09ev áoqolteo9 ut và elc nlovw, 
5gtU Tfjc xop/Urc ónéor. 0 vr Ó* üv vic Éxeivov xoi nelote Ayov, 
pérgióluv ngóc vara wc urÓiv nàfov dora naxéXoc ve xol 
oxünár»5c xai frorzc &ngüyuovoc. Tot vr0vc 7102A0l vo)c zt0À- 
Aobg t$góvrtcg (0208 yàp márrov Ó Aóyog ünttroi) olg 07 xci 
Aóyoc tfjc Oteqopüc ngocotize xal tovoglac uckzua Tv xal ygo- 
10gaic ngoctyov xal TO Tic altt&cet c ónócov ?jv 2ylvooxoy , xol 
o)y rro» pergloc 3| áoqaAOe iygóvro rote zrg&ynaci, utitov 
ànolovy 1) 0cov Lc 10 oyíoua. — yoijv yO9 lowc Ónócov 7v y9ic 
10 n90c to)c Iralobc 2xelvoi; Qiiqogov, vocotov xal ztgüc vo0c 
lólovg Zyav , Onov y£ vwvec xal airoic 07) vóre xutà yotíav xoi- 
i5»wvovvitg xaÓ?^ 0 Tw Tig &uüt, TÓYv iüíov &ÓthqOv cg ivaye- 
orárov Óudoravro.  ÓÀÀà à quév Pxslpwv obruo, xal ó Aóyoc 
napivQvextat TOU dxóroc, voU náJovg xwvcavrog.  oU08 yàp 


11. 7] «/ P. 


remissiores non satis habebant utcumque acquiescere videri, quando hinc 
fraus artificiosa dicentium, inde audientium incaute simplex rusticeque in- 
docta simplicitas, conspirabant in concilianda dictis fide. atqui sobriae 
moderationis officium fuerat temperare ab inquietando curiosis allegatio- 
nibus crasso captu idiotarum; et si quid quisquam ipsorum dubii move- 
ret, ac praetextu scilicet firmandi se in fide recta quaestionis interpone- 
ret, non ut isti, heu quam putide! faciebant, effundendae eruditionis in- 
tempestivae occasionem sumere, obruendis oblimandisque non inteiligendo- 
rum ingestione rudium mentibus, sed monere ipsos ut in mediocritate isti 
statui accommodata se tenerent, neu ultra marram et ligonem vitamque 
tranquillam affectarent de his sapere. verum haud sic agebant qui multi 
multos tales repererunt. non enim omnes haec mea reprehendit oratio, 
sed solos eos qui perspectum et propositum oculis habentes discriminis 
articulum et controversiae tunc agitatae verum statum, quippe qui nec in 
historia peregrini essent, et scripturis attenderent, et quantum in se in- 
vicem dissidentes ecclesiae culparent plane cognoscerent, eo tamen quod 
eam in hoc negotio haud adhibuere moderationem , quae ad pacem publi- 
cam securitatemque optanda fuerat, maius longe quam oportuerat schisma 
fecerunt. satis enim et plusquam satis, opinor, fuerat non abhorrere nos 
fastidiosius a nostris qui modo conciliati Latinis sint, quam Graeci La- 
tinique prius a se invicem abhorruissent: nunc quosdam Graecos vidimus, 
qui cum antea ne,ipsos quidem ita essent Latinos aversati ut non aliqua 
saltem eos humani usus ac civilis commercii communione dignarentur, 
quos postea intelligerent pacem ecclesiarum amplexos, fratres licet suos 
abominarentur ut detestabiles. sed de his hactenus: iam enim sentio 
exire me fluxu sermonis ultra officii cancellos, dum efferor affectu, im- 
memor non accusandi, sed narrandi suscepisse me provinciam, quare in 
Georgius Pachymeres I. 26 


402 GEORGII PACHYMERIS 


iysalstv &AX. iovogetv ngos9éus9a. — 09v xol Ó udv Aóyog yu 
1à ngayO9évra v(9naw , PEéovos dà uglvew 16) BovAouévo. 
, Li LES M , , € 
P 273 94.  Tót:s volvvv vo uiv Icon àgyrouvrog, cg ngo- 
AdAexvou , vijg O^ ixxhgolag Dyrovonc vÓv ngoorqoóusvov, nol- 
Àol ivexglvovzo váv Óoxoívtow ánó 1e v uovayav «ol àv à4- 5 
Acc iegeuézeov , Fogene dé nÀfov 7j yzipoc 14 Iolysumi , &vógi 
eUyevet u£v 70 ég yévog, éx IIguyxínowv 0à 1ív xa1à IIekonóvvy- 
cov xov&yovrt v0 üvéza9ev , ónó9tv véog Eevurevoac xav' ágtzij 
B Aóyovg xal nolueíag dxgifttovátng i) vivi vv *orÓ, T1)» àvaro- 
Ajv uovàv zo) IMéAavog 0govc, 0nov ye xal 1óv &nÓ nazguxgyüv 10 
Ieguavóv &oxeiv &fyousv , qégov éavióv 2yzAeéu, — éxeiOev. 0d 
uexà ygóvovc và faciet ngoozcost, xol 15v voU IIavzoxoézopoc 
poviv niO:tvOs(c, xoavactüg tig Ggyiuavóglzuv, sivo xol v 
^ M 3 ^ , , ^ , 

"90g vovc G&varolaxovg Toyégovg Ouwnpsofivoac , 15v vog3ov 
c Malay vob faciéoc elc véuqmv &yayav excios v Mnayi, ngóg 15 
Twy xo vic vv 'OonyGv uovigc 2navt.9Ov zovyaltv. | Vove- 
DE96 7e uorne s jGU OStP. 

j) - M 3 , 
gov 02 x&v 1j, vij 2vvioyelag éxxAnalo. elg navQusQyny xaSiova- 

, 3» €. » S^-€ , c - » 
TOi,  T0TE Ó& xa9' aviüv Ovrt xol movyalovrt 7 yijpog cogens 
vv Àourüv nÀéov ég 0 vj xarà vjv Keovovavrwovnolu» àxx1g- 
cíag mgoor5otoJa. —xüv éyeyóvu voUrO , 7v uj yé viveg viv 20 
105 4 y DOO 924 - Bé e ' I JÀ » 
&gyisgécov eüOOxovy nl 1Q DBéxxg, Gua uiv yaproqiAaxt Üvvt 

, 
D &u&. 0) xol ueyóAq GuevoqvAex , xal xhéog Dyovr uéywcrov. 


orbem iam nunc redeat oratio, res nude ut gestae sint proponens iudica- 
turis pro arbitrio lectoribus. 

24. 'Tunc igitur, vacante, ut dictum est, per depositionem Iosephi, 
patriarchali sede, et ei qui succederet in sui curam ecclesia poscente, 
multi quidem idonei ad hoc visi designabantur, qua ex monachis, qua ex 
alterius instituti sacerdotibus, plurium tamen in Principem suffragia pro- 
pendebant. erat is genere nobilissimus, e veteri prosapia Principum Pe- 
loponneso imperitantium; unde iuvenis profectus vitae perfectioris profi- 
tendae gratia in quoddam Orientalis tractus monasterium montis nigri, 
ubi et expatriarcham Germanum monasticam exercuisse vitam diximus, 
eo sese inclusit. inde multo post tempore ad imperatorem accedens, 
commisso sibi Pantocratoris monasterio archimandritae potestate praefuit, 
deinde legatione functus ad Orientales 'Tocharos, et Maria imperatoris 
filia notha in sponsam eo ducta coniunctaque Apagae, reversus in qua- 
dam cellula monasterii Hodegorum tranquillae vitae ac contemplationi se 
reddidit, insecutis temporibus vacanti pastore Antiochenae ecclesiae pa- 
triarcha est praepositus. hunc tum apud se agentem tranquilleque re- 
ligioni operantem plurium, ut dixi, calculi ad Constantinopolitanae sedis 
regimen vocabant. pervicissentque quod volebant, nisi non parvo anti- 
stitum numero potior ad eam rem Veccus fuisset visus, qui et in officiis 
momenti maximi, chartophylacis supremique custodis supellectilis sacrae, 
fidem atque industriam nunc cum maxime probaret, et summa in existi- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 403 


- ^ - So csi , € , 
àvatcOéyvov O^ ini 10 faciet vüv xarà v&c qyqovc, 0 Békxoc 
, TD 
iüdjexvo dEu)rtgoc vá Te üÀÀa xal zi Àóyiog 0 àv7jo xol xaTa 
, - - 3 : , 
oiu» Du i0 cyloua vj inl vijc éxxAolag noXvygovio nda 
xal Àoytótgi. — 09v zol cvvayOévisg ot. Ggyicotic &v sabe 2ni 
5100 Otíov xal ueyálov Tiucvovg fva xal vÓv «vr0v xol noG ov 
* , , J LAE 7 , - 
xal deíregov wrmqilovral ve xal voírov. —zoi 0 Béxxoc dixoot; 
- M] A ^ c hi - € 
pi xab Fxrg Hivaveyidvog ugvóc xovà 5v togr5v vw ayiov E 
, - ? , , , ' 
noiégo» vv iv Nixaía novQukgync. noofégintos, Oevréog 06 
- - 2 , - j 3 , c , -— 
IMoupoxiroivog, Tjj énwv0:y xvgixz;, àv ucro "uou ToU 
- , - 3 , 
i0ave/uazog, và TOU nvtvuutog Üfcyevat xol ve).teioUTOL GQytepevc. 
, ^ c 
6 uévto: ye faciebg n^ Exslvq quxgüv. ayoAácag 1üv vobv, wc 
3 , . - 
v ye xavacvalz ngóc vv nvevuutuxty exeivqv &gyry , 10 Aorüv P 274 
xocQuxaig idídov qgovricw , &lüng ixavóv ixdvov üvra và Tijg 
)xxhnolag i9uvuv utr! ajrágxovg ztíguc xal Tig mtgl vaUta 
, , - € ct c ^ , 
i15zupnólÀgc cvvéosug.  mogdiys dé ok &roiuov. éavzüv ovAXijwe- 
09a ig 6 Ti. xal Óéoro, P/níjov neg! ixsvov xol avt0g 1Ó 
, , , 
Ono ztácyüv.  iidov OÉ ot xol nagoroíac yopgav évivyyárvav 
, € LI 
$nig á»v9gdnov và ngénoviu, xal ye àvrtt» , Q 09 nagà 10 


2, iü£0oxro? 


matione apud omnes esset. ea suffragiorum differentia cum delata ad 
Augustum esset et eius voluntati compromisso permissa, ille haud cuncta- 
tus Veccum praetulit cum aliis praestantem dotibus tum maxime doctrina, 
postremo quod is vir tam longo usu ecclesiasticarum rerum, tanta fama 
sapientiae auctoritateque praeditus unus utique omnium aptissimus vide- 
retur ad comprimendum schisma, negotiumque concordiae eatenus pro- 
motum fine optato coronandum. ergo rite congregati apud templum maius 
episcopi, praerogativam imperatoris sequentes, magno consensu studioque 
primis secundis tertiisque suffragiis Veccum eumdem unum patriarcham 
declararunt. Veccus igitur sexta et vigesima mensis Maii, festo sancto- 
rum Nicaeensium patrum, patriarcha creatus est: secunda vero lunii, 
dominica proxime secuta, illustri die spiritus sancti spiritus eiusdem per 
sacram ordinationem particeps factus, rite inauguratus in patriarcham est. 
imperator sub haec initia per tempus non longum studio et solicitudine 
] immoratus in stabiliendo tali homini isto spirituali principatu, securam 
deinde mentem imperii negotiis advertit, solutus omni metu de ecclesia, 
utique cuius regimen ei commendatum sciret, qui et experientiae satis 
| et prudentiae plurimum habens nullo deficeret eorum quae ad res eccle- 
siasticas recte salubriterque regendas possent desiderari. exhibuit autem 
se novo patriarchae paratum ad eum adiuvandum quacumque in re opus 
haberet, sperans vicissim ab illo in occasione similia. dedit eidem et fi- 
Quciae locum, quo auderet suscipere agereque secum causas hominum 
egentium gratia principis, non frustra se id facturum sperans: confide- 
bat enim nihil eum nisi quod fas esset concedi petiturum, porro Veccus 
has interveniendi pro miseris partes toto animo capessens, partitos habe- 
bat in duo genera quos isto misericordiae officio iuvaret: prius erat ca- 








404 GEORGII: PACHYMERIS 


0£ov iyrevEOuevov. — Qiéyeus yàg &avsóv Olyo votc ve Oconévowc 26 

B Aovc &0 mácyuv voic v& qtgopéroic xod vt güc &nogvynvY riv 
byshgudrov Óuxolona. — xol volc uiv «óc iy éavtol mgococno- 
notÀv )itác 1 Qvooác ve naguflhindc v' 0g9oAuo, P91oa 1àv 
ik oU facilénc Phtov, OpokoyOv uiv ajvóg nig Oxvov «05 
nroiGu, Ótóuevog dà àqi9Tvoi v0 npootquuévov Q zr«(- 
opazi* Tüv 0) xal $agguktrtgov vntQuayGv d ourotvet cic 
&àtxovuérov vu v3» Miow. — o) yàg éougvéoc Vyontev dg 0 vt 

C j&9oi 7à 709 Otou£vov nüc àv Vyoiv , 61A atiüc óxoiov, uó- 
vov Ev &AySeiuv 10v Aéyovro cc &vvoO9qoou£vov váv Aoywv, 10 
16) Bacilet avxüc Qiaxglvow vàc Gvadoyac ànortro xavà vàc xgí- 
osc.  &movro Ó? xol ot ngóc vÓv xgovoUvto, Aóyot xavà và Gva- 
doyág. nQgopxovóu& yào npóc vÓ yorouiov xol vó6 mtgl éxáozov 
&vaqogác, Gc v?» uev ngovávrtoOat viv Ó' onovárttoO Qi, xol 
viv uiv mQwToloyngconévnv viv Ó' oortgnoacav, (016 xai z0A- 15 

D Àóxic ueveyyoáqeo9at 10 vc àvagopüc yoouuótiov ovuflefistt, 
€)c Oevtégov 7; xal vglvov 1j x«i oovárov TtÜgoou£vov voU naga- 
tvouüv éx rÓv &xórov xiwijoot BaciMéG ogqopopuévov, noüvov 
0é ye v0U 7] óodlog &vvoOqoouévov 7j xal eg yaguvriouóv swa 


19. 7 xol] & xol P. 


rentium necessariis, quorum esset egestati largitione consulendum, alte- 
rum delatis criminibus periclitantium , quibus vel ad depulsionem obiecto- 
rum falso patroni efficacis opera vel ad delicti convicti veniam impetran- 
dam auctoritas deprecatoris optaretur. ac horum quidem eo studie cau- 
sas amplectebatur, ut officiosas illas hominum generi noxae medicatrices 
Litas, quas Homerus claudas rugosas distortis oculis iaducit, ipso corpo- 
ris habitu agens repraesentaret, tali captans specie miserationem princi- 
pis susceptis suis necessariam, confitens quidem ipse eorum nomine pec- 
catum, remitti autem poenitentibus poenam rogans. pro alio miserorum 
genere culpa vacantium interveniebat confidentius, obnixe contendens et 
principem urgens, ut penuria laborantibus opem iure quodam ipsorum de- 
bitam ne indulgere cunctaretur, velocissimus ad intelligendas necessitates 
indigentium, et eis exponendi eas fusius seu laborem seu verecundiam 
lucrifaciens, perspicacitate benigni animi auditu statim primo cuncta com- 
prehendentis, sine mora operave diligentioris interpretis. abundabatque 
patroni caritas ad omnem falsi suspicionem abolendam plenamque conci- 
liandam clientulis fidem, dum suas angustias narrabant. occurrebat quin- 
etiam diffidentiae supplicum, et impetrabilia petere ipsos asserens ultro 
addebat timide agentibus animos audendi, suggerebatque ad persuaden- 
dum aptas, pro genere ac statu causae, postulati evincendi rationes; 
easdemque digerebat accommodato ad finem optatum ordine, perite diiu- 
dicans quae illarum proponi prior, quae subiici alteri, quae postremo 
subiungi loco deberet. unde contingebat saepe refingi rescribique libellum 
supplicem, etiam iam oblatum principi, usque interdum ad principis eius- 











DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 405 


- ^ T , Li 
dóEZovroc. in^ ovvQ yóg xol zd moÀAd» i9ugcovy» oí 0l 
t 7 , 2 , v Z3 x - 2 
6c uéyot Bacilénc üávayO1ooutvar, xol évooSoc )jv 0 0Àpv ev- 
- c ! -— t. 
Tíxa ntgl Tv oqezégty dixalv Aéyav , eig &A93 QóSav Aéyuv 
- y 
OU Pxtvov ngóg vüv xgaroUvvra, | oUv(G 5v ngóc vüg &vodoyoc 
- 3 , € 2.5 , e M ^ 3 ^ 
510v &vJguzov 0 &yro Óorquoratoc, «0t xoi ngoAo(eiv ov yei- 
góv wa TÀv avr0U ig Ocyu^ dxgifloUc noggrolag xol vi;c negl 
^ , 2 , /, NY , , LA - 4 
70 Óílxoio» Avrilmwecc. | Dégovg 4v dxum, xal 0 xgatüv Ql 
10 1ijc usonufglac oveDegurarov, uerá vv pev? üguoroy vnvor, 
^ $3. 953.2 , , 2 , 53 
xarà và Qürov uéco xadTuevoc vau glale. — ovvedgukCov O^ zv 
- , ^ 
10éxeívo xal navQuigyne iyyóOev ix. ig zagac iyav , yviza xai 
facito PE ÜVnvov óvéygorro, ix voU otov nagayívsaO cu. 
] , , 3 s "I €... E) , y w^ 
éevéyyave volvvv , xal ivivyla &Siooig vnég év9gunov 1v ov 
?Ó - ' € € ^ , LI - Y c 
50uxo9or uiv 0 tegebc Óuylvooxev, ov xoÀdc Ó' &yuav 0 ffaci- 
Aebc mgl xeivov oU xavéveve ocieoO9ot. — xol 5, &varaci; áuqo- 
y - ^ 1 
151égu9sv ixov? 5v Oogvfijco: xoi róv Gxovovra. Toig Ó' oOx 
Dyer Vr, àAÀà v uv dig ónig Oixalov Aéyovui 6 Uoc &v&&a 
i 4, » - r3 A VNRC - 
xüi za«0groicvixcTéQOY &mÀmvT6, (Qjaciket 0& 10 éni vQ) Óuezgt- 


10. zvíuc? 


dem offensionem ; cui et stomachum et suspiciones nonnunquam movebat, 
quod iterum et tertio interpolatus una de re ipsi libellus inculcaretur, ut 
jam qui primam propositionem acceperat placidus vultuque benigno spem 
fecerat, ad toties replicatas instantias corrugaret frontem , metuens ne 
suae iam facilitati illuderetur , praesertim increbrescente confidentia mul- 
torum, qui freti conciliatore admissionis et eodem supplicationis suffraga- 
tore patriarcha, audientiis sine fine captandis producendisque aures im- 
peratoris obtundebant et videlicet irritabilis natura fortunaque hominis 
fatigabant patientiam, eo ipso gratiam ad populum patriarchae cumulante, 
quod eum, ut consuleret miseris, videret ne favoris quidem apud princi- 
pem proprii cavere dispendium. tam effusum efficaxque in novo patriar- 
cha eminebat sublevandorum inopum studium. cuius hic singulare aliquod 
exemplum haud inutile fuerit referre, unde specimen prudens lector ca- 
piat liberae fiduciae viri istius fortisque in iustitia propugnanda constan- 
tiae. aestas erat summa, et imperator altissimo stante sub medium 
diem sole recens a pomeridiano somno in medio coenaculo frigus capta- 
bat. obsidebat autem fores audientiam expectans patriarcha e vicino ad 
hoc profectus et ibi considens, ut ad primam ab experrecto imperatore 
paratus admissionem staret. admissus tandem causam agere coepit homi- 
nis, ut ei compertum erat, iniuste damnati. caeterum odio quodam in 
hunc hominem praeoccupatus imperator, salutem miseri quam petebat 
patriarcha non annuit. hinc praesule ad instantius deprecandum incum- 
bente, principe vero in negandi proposito perstante, certamen ortum est 
utrinque sic accensum ut audientes conturbarentur, cum finem patriarcha 
urgendi, Augustus renuendi non faceret. ad extremum conscius patriar- 
cha se pro iustitia pugnare, in zelum exarsit, et liberioribus imperatorem 
pupugit verbis, ille odium quo flagrabat in reum, in nimis vehementem, 


E 


P 275 


Loi 


406 GEORGII PACHYMERIS 


ofisvouéro £y90oc noüc vv xo1& voU mosofietovroc fagvrrra voé- 


B pavit ovvéfouve nagoEoveoO0i. — xol ó uiv 20tvo, 6 0' üvé- 


D 


€ 
»tvtv. 0 u&v xol ÓgactixoTtQov qvriflóAt , 0 0^ dyplows. — aé- 
Aog àÀX" GOuxeio9'ut TÓv &v9gunov Deyev, 6 0* oix éqodvrizev. 
- AE * " 

(c 0à xol ÓfAoc vv mQóEZov nogoflokdrtgov, Tv wj y^ àxovot, 5 
c 2 3442 , Y ROM , ^. , » ce , 
0 Ó* QA. ovx dÓlÓov *Ó nagánav viv Avo, xüv 0 vi xol ng&- 
tot. xal ebO90c LAoc doéíüv cÓv itgén, xal *l 02" gol, 
€ s * ' ? ^ *5 »« » j 4 l , 

xol &nó zlvov Goyitgtic elvat &Ziov 3) uayelgove xul ovodsupQac, 
"^ c , 2 , » e , 2? - P » P 
ovg vnoxA(vew üvüyxg xüv O0 Tiv 9éAout;" vaUTÓ T€ Eim&iv xol 
3 , ^ - , Cu ^ ^ 
&9900v 10 15;c natpuoylac ovufoXov gpor z?v Baxvrolav, v2» 10 
9' 2migoiljoot ztg0. z00Àiv TQ facile nscoUcav, vóv 0^ Gp? à- 

, [4 - 5. H - NY ' í 
vaorüvta, T | mOÜ0Qv siysv, t5 ycttv. — xol 10v uv ff'acu.éo àv 
aloyUvy noiwUvza 10 ngüyua àveóv àvioracSou, 2xsivov 0£, mo- 

Ld 

Adv éntyóvrow xal ye vÓv ix flaciéoc ovyváv ntunou£vov xol 
€ J , c 2 , - - 
onocrgéyon nagaxolosvrov cc tlg Aíngv v faciet yevrooné- 15 
vnc vijc éxyorjostog, 10v 0? umo 0Acc dxotoor, QAO neC5 Oiel- 
Sev xal Tv uov?» TZc xo9ac xorakafsv, Coyo ÓcGavra vÀv 

- , , c AK 3 , , » ^ 
voU DuÀov qoi onolau, xol c ov Aoapf&ver mgóocmtO» v xoTzO, 
9t0v ylrgvos, —| RAAore 07) ndAw (mooro£za yào xal voUro Qu- 
Q^ . rj - 
SZrc) nig àv9gonov Oénoig 4v ÓoxoUvrog Vy v0 Olxoiov 20 


2. evvégoauvs P. 


ut putabat, eius patronum vertens, asperius et ipse responsavit. proces- 
serat paene in iurgium lis, poscente hoc, abnuente illo, efficacius hoc de- 
precante, contra illo excandescente. tandem contestante praesule iniu- 
riam homini fieri, principe nihil id se curare ostendente, praesule se ad- 
huc fortius acturum, ni audiretur, prae se ferente, principe contra osten- 
tante, quidquid faceret aut diceret, nihil impetraturum, ne tum quidem 
patriarcha victus abscessit aut susceptum suum deserere sustinuit, sed 
aestu elatus effervescentis intus zeli: *quid igitur?" inquit, *an censes 
aequum episcopos apud vos nihilo pluris esse quam coquos aut stratores, 
quibus omnia vobis obsequi et ad nutum servire necesse est?" simul 
haec dicens pastoralem baculum, patriarchalis insigne dignitatis, ante 
imperatoris pedes abiicit: ipse impetu exurgens velocissimo passu se fo- 
ras elicit. id videns imperator et ad ignominiam pertinere suam repu- 
tans, solicitus assurgit, multis digredientem tenere patriarcham conanti- 
bus, et aliis super alios ab imperatore missis eius nomine rogantibus ut 
rediret ad vocantem Augustum et discessum hunc eius molestissime feren- 
tem. ille ad omnia surdus cursum tenuit, quoad in vicinum, ubi diver- 
sabatur, monasterium pedes pervenit, re ipsa ostendens quae indoles zeli 
sit, quamque ille, cum deum habet auctorem, reverentia quantaevis etiam 
praesentis personae non retardetur. alias rursus (nam et huc impetu se- 
mel digrediendi capto prono lapsu procurrat oratio) alias, inquam, rur- 
sus orabat patriarcha pro homine, cui iustum censebat ab imperatore id 
indulgeri quo egebat, sed replicata saepius nihil proficiebat oratio; et 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 407 


, T 
ig! oic xol fl'aciléc déevou, —| 1AI.À. oA xu snow oix Tjxovo, 
X o£ , J € , , c , 
xoi vztgnusgoc iqalvero 7j fBor9&vn, — dpésreras volvvy 0 nps- 
- j;3 - : - 
afeiov xaigo?, xol 0 xcugóc £ogt7) ?jv ToU € udgrvor negiparotg E 
I'écgyíov xoi ojvoEi; &vógóv oix 0Mymav &và 15» vOv WMoyyávav 
. , | € 3h 4€ ^ M 3 L ? Hd ' 
5uo0r5y». xoi ó uiv tegevg v2» &voluaxrov a 9voíav, 0 0d 
E A € , ^ ? * 3 , c - , 3 
Baile) tovópuevog éxeAelvo. énel O^ értAevza 7), TOY ÜcjQuv &va- 
^ LX 
qopà xai ta àv Baciléan vapdusvoy ngotctOdy g^ o vt us- 
vacydy àvridc gov xoi tAoylav nagà voU Aurovoyroavzoc 0cza- 
3 a , - 367 , D 
090, &volyvvvzot 10 ngóaOtv Óv &Óvrtov 9vgin, dugavicevoa 
106 7i» £UyZv véléowv vQ f&cils, ngóctot Baciesc, Pxsslye vüc 
- - / » , ; ^ ^ € c M ^ 
xtigac ToU 9eíov &grov Aywyouevoc, n£ya viv Óckiv 0 (egebc 30 
v0U iegoU GQrov x1áouo xaréyovcavy. xol ovro TOV u£v yegüv P 2 
Anevauérav v0. faciet, Tic 0& Óc&iüc v ieget évQeuovonc, 7, 
j4&oca qfgu viv ixcalay xol v Avnovuévo Urvet azv Aéow.. &i- 
^ - - , - 
18 ec üv vóT& yevvatoy nagaovruo Vvyit;c, ToU uiv ixertvovrog Oov- 
- - L4 
vut vv à00tv, xci v0U ui» dig xoigÓv üvagrOrtog wg puo) Ovroc 
ixtlvov xoigoU Àvotwc, ToU O6 xal uGAAov dg Uvroc é£avaxga- 
et ' Lf - ») - 60 ^ * , ^ 
Dovrog óue uiv oywcuo) x 9toU Gua 0€ xol ovunadtiag ngóc B 


15. ante ixszsVovrog haec fere exciderunt: f5ro)vrog TO xAdcuu, 
TO) Oi, 


iam longa adeoque infinita videbatur saepe frustra rogati auxilii mora. 
arripit igitur occasionem intercessor, quam a religione fore putavit effica- 
cem. festum agebatur perillustris inter martyras Georgii, et conventus 
erat non modicae multitudinis apud aedem sacram monasterii Manganorum, 
incruentum ibi sacrificium offerente patriarcha. imperator sacris adstabat. 
ubi vero perfecta oblatione donorum tempus adíuit quo ex more lotus 
imperator accedere debebat ad perceptionem panis benedicti, quem anti- 
dorum vocant, et eulogiam a celebrante accipere, recluduntur anteriores 
adytorum fores, et prodit qui bene precaturus imperatori iuxta morem 
erat. praesto est Augustus, et manus porrigit sacrum sumpturus panem, 
cohibet dexteram sacerdos, qua. fragmentum sacri panis tenebat, et sic 
extensis imperatoris palmis, manu vero patriarchae rigide suspensa, lin- 
&ua eius toties antea reiectam supplicationem iteravit, et homini aegre 
habenti, ut ab imperatore quod optabat, contingeret precata est. vide- 
res hic utrinque obnixam in proposito constantiam duorum invicti rigoris 
animorum. nihil enim de sententia dimotus imperator fragmentum pete- 
bat, patriarcha vicissim veniam orabat pauperi. atque imperatori excu- 
santi non esse id aptum veniae isti concedendae tempus, et differri ne- 
gotium poscenti, patriarcha contra reponebat optime coniungi cum per- 
ceptione gratiae ex deo indulgentiam in hominem veniae; tum assevera- 
bat nunquam se tributurum sacrum panem, nisi quod petebatur largiretur 
imperator. finem certamen non habebat, quoad tandem intentiori suppli- 
catione institit Augustus ut sibi panis daretur, non tam ad usum fru- 
ctumve, ut aiebat, proprium quam ad offensionem spectantis populi vi- 
tandam, apud quem existimationis iacturam subiret, si vacuus et sacri 


408 GEORGH PACHYMERIS 


- , , : 
&v99unov. || véAog àvvifloet Bacileoc 10 xAáopa Aopfave , 0) 
- € € ^ 
zar ygtíuv uüAAov, «c iÓuEer, 7j eye xevüc Gnoargéye vüv 
€ ^ 
a0» aloyvvóutvoc. . (c 0. oix iidov, &c xoiua Myov Aaufiá- 
, - ^ , ^ 
vüy , & u?j Àótt 10 Oiuxevi;g Avnovu£vo viv Xónmgv, uszaftuAsv 
v6 70v (lacikéa. 10 iLagüv eg Ópynv, xoi uróiv zgoodévra xoi 5 
^ €€ À,, 7 ?» - Ye, «€ , » - ^ ^ , 
€ '*üvéopra" sintv ''éográcauev" yogijoat ngog 10 naAdzuov, 
6 , 
P 277 29. Eni rovro; 0 flaoikic aiüso9dlc vv ü»0ga, dig£- 
EE 2 - - c0 : ^ H 
yevo puév. &xnoOev olvíay oytóuucO voa ToU Oncc vanta tin và 
ToU Gvdgüc Gxaránigkrov, v( O6 ye véoG 10g ntgl e)v0v àno- 
, 
Aoyovuevog Oncg noAAdxig Uviiffalves xol 00 nel9eros uuecicesov- 10 
tOC, T!» Ovveyij ngootOgsiav 7yTikro Tijg &madeag, «al cg ovys- 
- , ^ - 
z0g àvoyAotutroc vattóv v1 n&oya volg Gajuxógoie zt0AÀdv "600 
» , 
B zideuévov fgojuzov*. ógylGeo9ot yàg 2xelvovc, 3v ui) vig &no- 
, ^ J ' MA ^ » JE M ? 
oxevolyrot và TtOÉvva ,. xai ad1óv noÀkóv xaO éxáovgv énav- 
, - Li , ' - 3 , , , 3 ? j 
vÀovuévcy vOv vaoOéactv, xol voUv. oUx éx unvvudttv 4X. ad- 15 
vozgoctmuoG, Ónóve xol 7 Aviuoyla xouóv Vye mpóc txaovov, 
0ià 10 Elea. Gyovaxvetv xol 0vaxoAaivtv zpóc viv xavávevou, 
€ noAAdv én&cptórrev Alo9ev. üAley xol utOQ'tÀzóvvov éxéovov 
^ c ^ ^ - ^ H ^ ^ - M - 
7:906 €xvTO 70v voUy 10» BaciAtOY, — xai z0v uadelv xol Crvijaot 


19. zóv u«9.] và u«9. P. 


expers ferculi ab ara reverteretur. verum ex adverso patriarcha magis 
timendam cavendamque studiosius indicans dei offensionem , **acciperes in 
iudicium, Auguste," inquit, **hunc sacrum cibum, quoad certum fixum- 
que tibi erit homini iniuste vexato solatium negare." tunc vero caperata 
fronte imperator, et priori placiditate vultus in manifesta irae indicia 
mutata, cum surgens dixisset **ergo festum infestum egimus," nullo 
praeterea verbo addito in palatium recessit. 

25. His experimentis veritus imperator tam acrem in urgendo vi- 
rum, cupiebat alicunde aliquam expediri rationem commodam intrepidae 
eius et inflexibilis retundendae vehementiae. de qua cum apud suos fa- 
miliares sese purgans ageret, accusare contumacis pertinaciae solebat ir- 
revocabilem illam patriarchae perseverantiam in usque et usque instando. 
ad impetrandum id quod iterum, et saepius petitum, idoneis causis ne- 
gatum fuisset, addebat fatigatum se molestis hisce obtrusionibus petitio- 
num frequenter reiectarum, idem pati quod nauseantes solent ingestis. ci- 
bis magna copia, quibus iram commovet importunitas reponere non desi- 
stentium fastiditam cramben. multa quotidie sibi negotia eius generis in- 
geri assiduitate insatiabili, neque id per literas aut nuntios, sed coram 
ab ipso adstante per seque agente patriarcha; unde fieret ut quoties 
quod concedi non expediret peteretur, grave sibi et permolestum essef 
renuere propter verecundiam viri tantae auctoritatis praesentia incussam, 
id per se incommodum intolerabilius reddi concursu et gravitate principa- 
lium curarum et occupationum , undecunque ingruentium ac videlicet ne- 
cessario attentione varia mentem principis in diversa trahentium. his ut 
modum adhiberet, constituit certam praescribendam patriarchae congres- 


DE MICHAELE PALAÁEOLOGO L. V. 409 


xci» dvrvyleg iQiv , wc uéguc slc voUvo vOv én1à Gxleydl- 
enc. xod ixAeyivoa viv vQltqv ,. (c elvos uóvgv vaitqy Tijc efi- 
douódog &nácnc xeigóv ivivzlag nig áv9gonov oU zatputo- 
gov noóc facia, reySival rt xal ygouuutixóv 100v 10» E 

5 guAivov IMayazA P) à rüg Aíouc vàv àvoqopgóv &vaütyoutvov D 
yoáqeav.  obrwc 5» 7j vgltr Gqopiouévn 96 ove xol naga- 
xl5otog. «4g üv Óà ur) áquugoiro 7; uéga ToU ngovoulov, &cxo- 
Ag9évrog àx GAloi xav! üvéyrgy voU &vaxroc, rónoc üvanai- 
os. Toig negl vÓv naTQikQynv 4 tijg q0pac éváy9 uovij, ec 

102)» xal $noorQéqov ivíore , 3jv vu mouta9tv uy) àvéoac S üvoy- E 
xalag &oyokaeg énuontcovogc TQ (facie, Tj Oeo Owia u£ypt 
xal ig Ow vv vvxvüw üvenAggov 10 dàAug3év. xal no1Àg» xa- 
Adv ix tc ntgl vaUra v0U naTQiágyov onovórc ünovavro &y- 
Soumoi. — àA1A6 voUra piv Pg vocoUrov, ü Ó7 xolx«9^ tiguóv 

15 29go0AafiQv 6 Aóyoc onéuvnotr. 

Q6. 'O uévzo: ye Bacikeüc ngéofuc s)vgenioac &aootéA- P 978 

À& zgüg nánov, Gua uiv Óyhooovrac vüv Tc noáitec inue- 
Atouóv, Gua dà xol và xarà Óv Kágoviov uaSnctovrac, d 
xaSvqijke vij; 0guijg exelrng xal z9óg 10 antmvóvegov VatxA9m. 


9. zoig] vs P. 


sibus diem, unam e septem orbem hebdomadarium conflantibus, extra 
quam ab audiendo patriarcha, patrocinio reorum aut egentium fungente, 
vacatio principi certa constaret. idonea ad id visa feria tertia patriar- 
chae admissioni tales causas acturi adsignata propria est; ordinatusque 
notarius in id officii proprius Xiphilinus Michaél, qui et causas tali au- 
dientia relatas et responsa imperatoris ad singulas in commentarium re- 
ferret. sic deo et solatiis afflictorum consecrata dies hebdomadis tertia 
est. ne vero interverti talis in id temporis usuram, superveniente forte 
principi alio necessario negotio, unquam contingeret, diversorium in eam 
diem patriarchae provisum est in monasterio viciniae; in quod is subinde 
recedens, si qua inevitabili avocatione imperatoris averteretur attentio, 
immineret e propinquo in occasionem resumendae opportune tractationis, 
ita ut quod mane perfici non potuisset absolveretur vesperi, excurrente 
nonnunquam in aliquot commissae iam noctis horas et antistitis diligentia 
et patientia imperatoris. non facile dixerim quam multa commoda ex hoc 
tam assiduo benevoloque patriarchae studio in homines solatio egentes 
redundare contigerit. sed de his hactenus, quae variis transacta tempo- 
ribus unam in seriem, ordinis et memoriae compendio, oratio nostra com- 
plexa est. 

26, Caeterum imperator expeditos instructosque legatos mittit ad 
papam, simul significaturos perpetratum iam negotium et executioni con- 
venta mandata, simul clam sciscitaturos quid rerum moliretur Carolus, 
et ecquid adhuc demisisset animum, fero illo quo in Graecos antea inci- 


410 GEORGII PACHYMERIS 


, - , 23 
oí dé maguycvouevor và uiv vic elorjvnc Óykooavrec nidty9q- 
^ , - 
cav, xoroAouf&vovo, Ó' xo: v0» KágovAov $vuoU nvéovra 
B xal Auragóg và) nüz€ mpooxiutvov xai ngootenagotvva. épeivos 
, ^ 3.54 ^ , c, y ^ € 
TOUT(Q Tv ni vrjv nüliv én£Aevowv. — éc)Qeov ovv éxeivoy óoru£got 
vüv noÓÀv voU nán& ngoxviwdotutvov, xol ég v000UTOv Tag 5 
pavioac ovrioyruévov Dove xol 10 àvà yeigac oxijnroov, 0 oivg- 
9:c xpateiv voic vOv IraAov usyuovüciw , 00oUoty éx uoviac xa- 
t , 
€ ragaytv, nud Auavetov xal v5v ngóc ünagrwuüv i5odov 
, M J ^ 2 € 3542 t€! * , 
n190BaAAoutvoc xoi ztoovtlvcv và, ov100 Oixoi ov. 006 TOY n&- 
» 2 , 2 2. 3 ^ - 2 - 
này» b£rüdtv ünoÀvav, &ÀAM 4v nagà xoqqQ Aéyov. —Avrenijye 10 
^ c , Xe CUN - - c 28 f E 
yàg xol 0 n&zac và vaio vOv I'ocuxáv dízow, wc éxelvow ovoa 
c , , ' i0 , 2 
7j ueyaXonolug éxslvoug nd)av xol ngooeyévevo, xol 01i vóuog &»- 
S9onoig voUTaO , xai ÓOga noléuov xal nóA«c xol ygrjuaso , 20 
08 udlov vZc xxAnolag viol xol XQgiotievol. — Xguoviavoig à 
D xarà XouuuvOv ipüvor, ut xol eig nagopytouv 700. Oclov 15 
nQUTTOuuev. 
Q7.  Obroc àvayarcitouérov 109. KapovAov, 6 flacicüc 
Tüv 2E ixelvov quoviióev &noAv9dc ineflaAAevo voig &yyog «ga- 
vOi0TtQOV. — xal Indgiov n9o0zcQ100v1o Ócyevoat, &vàgo 01A» 
- : , 
uiv viv ic uáyag ndpav Lyovra, vavágyovro Óà xoi vijoov ue- 90 
^ - , , 
P 279 ylovuc, 9v AviuonvAag Joc voic exei Aéyey , ovufléquusi 08 vv- 


tabatur impetu remisso. legati appulsi nuntiarunt consummatam pacem, 
et excepti perbenevole sunt. invenerunt autem ibi Carolum minas spi- 
rantem , et omni contentione precum incumbentem ad exorandum papam 
ut sibi permitteret expeditionem in urbem Constantinopolim. videbant 
igitur quotidie advolventem se papae pedibus, et eo subinde furoris in- 
quietissimi prorumpentem, ut quod manibus more Italicorum principum 
gestabat sceptrum, commorderet rabiose admotis dentibus, indignans sibi 
negari, quam instantissime petebat, facultatem exequendi quod constitue- 
rat, paratum scilicet exercitum adversus imperatorem educendi; iuribus 
ad id frustra commemoratis suis, haud persuaso ut id bellum approbaret 
et surdo ad preces omnes tales persistente papa. qui vicissim allegabat 
Carolo Graecorum iura, placide admonens possessam ab illis dudum Con- 
stantinopolim , iterum ad antiquos dominos fortuna revolutam. eas esse 
rerum humanarum vices: et urbes et opes demum caeteras praemia esse 
belli. eique legi acquiescendum, praesertim. cum Graeci quoque eccle- 
siae filii Christianique essent: **neque,"' aiebat, * possumus Christianos 
cum Christianis committere, ne iram in nos dei provocemus. * 
27. Sic represso impetu Caroli, imperator ista cura levatus eo ani- 
mosius incubuit in res suas quam optime constituendas ex praesenti usu, 
uando ad se confugientem benigne Icarium excipit, virum multa prae- 
liorum experientia militarem scientiam adeptum, princeps is fuerat insu- 
lae maximae, quam qui illic degunt Anemopylas, hoc est ventorum por- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 411 


auc Px9ev quyóvra. v?» yoUvv vicov mgooxvgot Buociz, xoi 
u?rÓc Toic voU Baciéuc olxeloig Eyyodqerai. — Baciebc d^ &no- 
BaXàv uiv ngó óAyov ctflaavoxo&zoga, &zoflalov 0? xol 0sonó- 
75v, TOUC nÜra0PAqovc, Ur O8 zr9Ó voUzwv xal (Xov ctflaoto- 
-6x0éroga zai Kaícaga xoi zooroflsorikQuov xol uéyav Óovxav. xal 
[4 - ^ ^ 3 , » ; , TO 
&7À06 vo?)c iv voig peylovoig GEwouaciv ,. GAAove &voyxny &eiyev 
c , * L! - a AUN, , '!» 2 , 35 
torva. — xol 07) 10Uvov uv vÓy TIxégiov zal ét àv lduratg eye, 
xal Guo Ovváutos zeLixotc éufiflóoac vavolv xeivov n? Ecgínov 
, ^ , b , Ai ^ 
zéunt vi) utyé)o xvolo "Ivivvy ovpupu&ovra, | xoi à7) énti ovQa- 
M - ^ c , 
10 10€ vOv ve» &néBoive nigl nov vo?c Nwgtovc, 6 "Io&vrgc nv- 
Sónevoc 1v àxelvcw énóflacw , xal y! oc elys nodalyóc Qv vic 
^ Uu 3 , 3 3 3 , , 
aoc éxtlvovc ovx Gnécoyero u&ync, 6AX  avtó9ev ovvra&óuevoc 
xal 10 Zdavwixó» türQenicag t$O0 TÓv üxovoOévrow Tie. — xol 
páynv xoaTcgàv ovupíéac &xovri dc nínvu* 10 y0g vv noÓdv 
15GAygua o) mzaptyt ortgoOc àvriflalvew aig dg! éxávtga Tíjc 
àgeovgl0oc xAMpuaEm, àAX Gu TxovilLevo xal nagevOvc Pine 
t —- 
xal zA(oxiro. xal o)v «vTQ) (Aot T6 710AÀ0l ovuzod(Covrou, xol 
ó7 xal ó voU "Ixagíov av1á0shqoc. iv vo?rq Óé xal orQarüc 
- 3 
&nà Egoüc tloflàÀhau, ob) Wytv 0 uéyac orQavontóégync Svva- 
20 0zvóc "Icvvgc xoi 0 uéyag xovoovavAog 0 KaflaAAdgioc IMiyana. 


14. dxovriacQcig P. 


tas, vocare consueverunt, inde autem casu et conversione quadam sortis 
ad imperatorem fugere compulsus ius in eam insulam suum ei cessit, ipse 
in domesticorum Augusti censum adscriptus. imperator autem amisso 
paulo ante sebastocratore, amisso item despota fratribus suis, et ante hos 
morte pariter sublatis alio sebastocratore, praeterea Caesare, tum pro- 
tovestiario ac magno duce, et ut verbo complectar uno, plerisque illo- 
rum qui dignitatum maximarum titulos gerebant, cum deberet sufficere 
alios in eorum loca, bunc quidem Icarium adhuc in privatorum ordine 
tenuit: caeterum eumdem cum pedestribus copiis impositum navibus in 
Euripum mittit, cum magno domino loanne dimicaturum. expositis hisce 
in terram copiis et usque circa Soreos progressis, audito earum excensu 
Toannes, etsi aeger podagra, praelium non detrectavit, sed subito instru- 
ctam Latinorum aciem eo recta ducens ubi versari hostes audierat, acri 
commissa pugna telo ictus concidit. pedum enim dolor haud passus eum 
librare se firmiter in equo et scalis equestribus utrinque pendentibus ro- 
buste insistere, vim ademit sustinendi se post ictum, effecitque ut primo 
statim teli quo percussus est impulsu sella excussus corruerit captusque 
subito fuerit, et cum eo alii multi casu eodem implicati, quippe neces- 
saria subveniendi duci laboranti cura a fuga maturanda prohibiti, com- 
prehensi pariter in custodiam sint dati. in his fuit ipsius Icarii frater. 
interim et exercitus a terra irrupit, quem ductabat magnus stratopedarcha 
Synadenus loannes et magnus conostaulus Caballarius Michael. hi cum 


419 GEORGII PACHYMERIS 


, , , 
xal ó7 ogu5cavrec éni DágooXa qoovorov, 0 Q9Íay 6 naloic 
(i - E 
D £y& Aóyoc, iq! Q otvagxoitv voc iv vi) poovolo, ngoonínrovot 
v) àx vogslac "Io&vvn, 0g 05) xai aqíot ovoocs A 
f t 53, 0€ 07) xal agíct ovogtSac nóAsuov ytv- 
vatov xal &vÓgixóv aigst uv xal vóv Xvvaózvóv xol u£yav ovga- 
vontÜdgyuv, vÓv u£vrot ye u£yav xovoovaUAov 0 $n. àxelvp Aa0c 5 
"Ivaóg duxcv xovolofftiv o0x loyvotv ,/ à1A* 0Acuc qjvleuc ixci- 
' M » ' ^ ' , M 
voc àvüotc elg qvyrv dAavve, xol voOc uiv Ówxovrac z0A0 ngo- 
Séoy HEjAvEs, có ÓÉ ye uoigldiov üAiEnn ox dv ixelyg , uüv 
E závr' Pngavttv.  &vaxrórQgov yàg aívov TÓv Vunov, voiG 
?» 2! , A ^ , » ^ - 
07109€V oiopttvoc (ave xoi ngoc éxelvoic uovoic éyoY 70» v0UY 10 
0nac ixgíyor, ngoonvaía Oévàgo us9^ ÜAyc vijc v0U Vnzov. qo- 
Qic, xol xarà ovij9oc ovvOÀüron — uic OÉ viwec vÓv innov 
, 2 ^ 3 J / Ac 2 , - 
ov5covrec (o0 yàg 4v éxdvqQ uéAov v0U Vazov, àAÀÀd ye vijc 
azAyüe ve xol voU 9uvávov) Zui9vijvo xavaffiflá;ovot, xol d 
* * ' 3 , ^ , , 
&iyov ngóc O:ocoalovixgv óünayoyoviig xe Qunzovoi vtÀtvt1j- 15 
P 280 cavra.  voig à ntl vóv Imvvgv àvédmv djv wvelvev 10v ngootv- 
, , , » »| M , c 
xyóvra xal noÀéuov jíga GuvÀeóu». .Vyvocav Óà xol v0re Po- 
- , -2 , h 3 ^ »* j ^ et 
poto. Aep9évzec udyn vo "Ion&vvov* o yàg iS dug avotc cg 
LER 2 3 , ^^, 2 ^- ^ 
nzagavaSuuevoc, GÀÀA. éx Àó0xov zooofjaAov, oioc éxeivog v0. v01- 
«Urn, xarénÀgse JeaOtg, xai ÀaÓv Cxagurov xol énituxüg ua 20 


4. uiv] àà P. 


Pharsala tenderent (arx ea est, cui nomen antiquum Phthia fuit) animo 
commeatum importandi praesidio, incidunt in Ioannem nothum, qui sta- 
tim eos acri praelio adortus non minus fortiter quam feliciter rem gessit, 
captis cum aliis plurimis, tum ipso Synadeno magno stratopedarcha. 
magnum conostaulum Itali milites Ioannis diu persecuti assequi nequivere. 
ille quippe. totis habenis effusus in fugam longum insequentibus praece- 
perat spatium, ut iam periculo defunctus videretur. sed fatalem horam 
ne ista quidem contentione conatuque summo frustrari aut differre infelix 
potuit: dum enim incautius equum impellit securus anteriorum, a tergo 
solum ingruere periculum :existimans eoque solicite respectans, in obviam 
arborem toto equi currentis impetu impactus dirupto pectore. concidit, 
equo libero abeunte: neque enim equiti, diro casu et letali vulnere affli- 
cto, vacabat de equo cogitare. hunc tamen aegre aliqui morati, semi- 
necem ei Synadenum impositum 'Thessalonicam cum deportassent, mox ibi 
mortuum sepelierunt. loannes interim cum suis multa impune facta no- 
strorum caede, spolia plurima pretiosamque praedam victoriae praemium 
tulerunt. hoc altero iam eventu Romanos tristis experientia docuit quis 
et quantus bello esset Ioannes hic nothus, vir omnium callidissimus ad 
insidias struendas, tum ubi ex iis in plures cum paucis erumperet, im- 
perterriti dux animi roborisque perrupturi quidvis oppositum. ergo is 
nunc quoque non palam occurrens ex adverso, sed ex latibulis improviso 
irruens, inopinatissima illa specie copias alioqui bonas et satis exercita- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 413 


- » - , 5 , - , - , 
gv tuntigovy 7À nog' eni0o nvalopatc &vogizüc xovayavisó- 
u&vog OóEav eixAelacg &noqéperon vic ueylovnc. — vÓ ÓÉ ye vavsi- 

^ e ] 3 - v3. 27! ; , ^ - 
xóv xol 070v àv a)1atc vavolv tjv GOyutot Quevror9évrec, 7; udÀ- B 
Aov xol yéga pygg éntveyxóuevor v0) ztQl 10v uéyav xvgiov 
2 , 2 , ^ ^ - , $-f 

5 'Ioávvgv , £ó9vpq xagóía zgóc vóv xguvotvra yivovrat, — xai oi 
ply éuqi vóv uéyav xégiov vnà Ótouoiz qgovoG íidovrar, viuá- 
vut 0À 6 "Iudgeog &vrinowa vv dycvov v 10U ueyáAov xovo- 
ota)Aov üEuuert, —- Ó uévroi y& 1v Ornfóv Xa0g 10v &otAqóv 

, - c 
"Io&vvov  D'ovAihuov uéyuov xóguv | ürtixoOiuorüct. —Pxvov C 
, , 
100? àyiAac 0 Bacilzbe xal doxiuucac Aaufürvuv yauflgüy 6g? üg- 
Li , 3 , )2 3 € , mce 

xow &oqoAécw ànéAve.  pirécQoi Ó' 1,0«v oi yopot xa^ $no- 

, ' , 3 3 »5 ^ "o 2 ^ - , , 
oyéotic xol uóvac. AA. Pxdvog Gu énifác 1f;c naroldoc, vóoq 
niguntOQ» Téhtvtü. — Óundcyeven Ó£ 0 Ódchqóg Pxivov l'ov/c- 

^ ^ 4^ 3 / c , c T . 
poc, Ov xoci yauflgóv "Imávvov 0 10yog nagíova , oAortÀdg TZv 

- 9 , Jen 3 * *P, ü in , 

1570U vtÜv5x0vOC xvQuiüryTO.  xGt 4v z90Cc L«pnatovc avriqpeponue- D 
* » € , ,? ^ , , , b 
vog , &i xal xaT. &r06 0 OT0A0C éxtioe ngoofloAlov éx&xov Táxel- 
, - 

vov «gl o20i» da &vttv, ztgibocauévov 15v 100 utjüAov Óov- 

xüg &Elav voU Ixaglov xoi óv o10Xov &yovroc. 


98. "Tov Inozg 02 xo97ufvov iy 17; x«1ó, 10v MvánAovy E 
204055, »ócog inuonintà 1 loávvy notQutgyotvit Óuvj* 5v 
à' aivüg 0 Béxxog ó xol mgóregov z«groqíAaG. — zal 7 nolo 


tas primo perculit, mox impressione vehementi disiecit stravitque, gloriam 
suo nomini maximam tali facinore adeptus. at navalis exercitus universus 
incolumis, quippe incruenta victoria potitus, insuper spoliis dives, loan- 
nem cum suis bello captum ducens, gaudio et gratulatione ingenti ad im- 
peratorem rediit. at loannes quidem cum sociis vincti custodiae tradun- 
tur: lcario vero merces operae bello feliciter navatae repraesentata est 
magni conostauli attributa dignitate. sub haec populus Thebarum fratrem 
Ioannis Gulielmum magnum dominum pro eo constituit, verum loannem 
ipsum imperator honorifice tractatum, propria ei filia in coniugem pro- 
missa, post firmatum iureiurando foedus liberum dimisit, nutante adhuc 
coniugii spe, quippe non ultra pacta, et sponsalia progressi. caeterum 
destinatus sponsus simul patriam attigit, morbo correptus obiit, successo- 
rem principatus in solidum universi relinquens Gulielmum fratrem, quem 
superius diximus loannis nothi filiam duxisse, quique ideo soceri partibus 
addictus infensus Romanis mansit: quare classis in eius terram quotannis 
invecta eam vastabat, damnis afficiens ingentibus; nec Gulielmo spatium 
prospere quidquam agendi ac ne respirandi quidem dabat hostis ei oppo- 
situs impiger lcarius, magni iam ducis potestate classem ductans. 


28. Diversante porro, ut dictum est, Iosepho in monasterio ad 
Anaplum sito, morbo corripitur gravi loannes patriarcha , Veccus nimi- 
rum, idem qui chartophylax prius fuerat. per eum languorem cum multa 


414 - GEORGII PACHYMERIS 


DA - /, - , 
zu90v xal Quícac , voi; iuvgotc ÓóSav iv oyoMjc vónq uevore- 
P t 
9íivra 10v ággeoro)vva xov! idíauv 9iguntésoDe:n, uj xol 1 
&oyoMo vQifjv Qunodi 1j vóoq , ind xol Quíoac ngüc v xol 
E i c - , ^ - 
P 281 DTITIT xad'agtuxóv 1900g£oto9at qv, 0 T54G ZLovpag 7,006 TG&UTO 
«ómog ixgivevo xonouuoc. — xol ó uiv flaciMeoc 0ià vata uevo- 5 
» M ^- 
Ssivot zv "Ieo1)9 éfovAevo, cg ovx tÜngenig &AAoc 0v ey tui 
- * v 
povij 9«czolfew vó» t€ ügyóv &x navguxoylac xol róv 70r natQuug- 
, b] 36 , er ^ 5 ^ A -) ^ € , 
yevovia. | &AÀ O Iccvvgc éuo uév tidoc v0 oU Inc5g Xaov, 
xul Gg «)r0U Oyt00v yypguoauévov éxelvog 16 nq0d)an ijc Gcdajy- 
olac &AGufavt (xal yàg vi» üán^ éxelvov lovi» 9éAwv 0 xou 10 
B A«uflávew ntgi. ngocc nov OunvrOuvero, xüxtivog voUrov za 
vobg noAÀo)g Pskéyero cg AÀLwg Aóywv xol ini roig moáyuact 
J cet ^ x LI - el ód ' "um é 
vo/fva) , Gua niv ovv 0i voUva, Guo 08 xol vQ víjc ogevé- 
Quac yvounc nioTEUQY &donvixQ , ÓiexaoAvos uev 10» Ioor9 ucza- 
1í9s09ou , oUv« 0^ üvroc éxeioe xol aDvüg 17] uovij évónuet , xali5 
* VAN a" A / ^ 3 , i ^ 2 
4v 10 &nà voV0s xal ngocanoové)Aov ngüg 'Ioornp, xol ác àn 
, , 
éxelvov &noxplotc quioqoóvogc xoi uerà. ngooqvelac zi&05c 0eyó- 
^ , E 
piévoc. 4j» yàg ó àvio éxetvoc elgrvixóg ve xol ihagóc, xal vo- 
- - - ? , LU ? , et 3? E] , 
€ cojro» 7jj vig ixx)5oiag ngó5t 6n15yz9610 QOTE un^ eicyvyi- 


1. usa évzo, P. 


vel a malo ipso vel a remediis passus meliuscule iam habere videretur, 
medicis visum transferri aegrum oportere in seductum a turba negotio- 
rum locum, ubi curari per otium posset, nulla interpellante molestia 
quotidianarum occupationum. decreverant autem in ista ei quiete propi- 
nare purgantia quaedam pharmaca, morbi videlicet reliquias et noxios 
humores eius causas funditus exhaustura. secessus porro ad eam rem 
aptissimus Laura putabatur eadem illa ubi degebat qui patriarcha fuerat 
losephus, quem ideo imperator alibi collocare statuerat, haud consenta- 
neum existimans eodem hospitari domicilio decessorem successoremque - 
patriarchatus, verum loannes simul compertam habens comem hilarem- 
que losephi indolem , simul conscius ipso tantum non clare palamque suf- 
fragante sese nuper ad ecclesiae fuisse gubernacula promotum (etenim 
Iosephi sententiam de successore volens imperator explorare, consuluerat 
eum de persona quam ei muneri aptam iudicaret; et losephus Veccum 
prae multis ad id elegerat ut et alioqui disertum ac doctum, praeterea 
negotiorum administrationé tritum, denique praeter caetera, quod eius 
tranquillo et studioso pacis ingenio confideret) haec, inquam, loannes re- 
putans obstitit quo minus inde losephus amoveretur. illo igitur ibidem 
permanente, eodem et ipse divertit, missitans subinde officiosas ad eum 
salutationes, et mutuas ab ipso comitatis humanissimae significationes re- 
cipiens. erat enim losephus adeo pacificae placidaeque naturae, ut eo 
quod hactenus ecclesia egerat ad pacem oblatam disturbandam offendere- 
tur, nec veritus fuisset fateri saepius se, nisi praeoccupatus iuramenti a 
se palam editi religione fuisset, ad omnia fuisse assensurum: nec enim 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 415 


, c ^ , - 
adu nolÀáxig óuoloys» zó» Ogxov ysvécOon xaAvumzYV ToU xol 
S.N E , 3 ' , 2 x , - 
«r0» £v TOUIOIQ tivUL, PÉnu&l mÀéov ovx iv yevéodoi TÓY mzQu- 
4 , 
g9évvov, à ónthdnflavty. iy vosvoig Qu&yov 6 "Torrgc 20124 
' , E] - 5 , e^ M ' c , 
uév yoauudzis ec xeigac elige Aauflüvov, 6 0r, xoi ot ayibouevot 
525crl9ovy, Óuxvévisg vi» ngüzw cg aqaAegàv xol 9:09 mópog 
, e L] ^ 41-3 ^ ^» La b 
BéAXovoav, Gua 0! xol vo) TIraAo?c ivoyovc atgécsoiw oU ovvz- 
oxuucuéyoig GÀ)og xol üuqufoAoi: &ÀX Qiugavéss v6 xol Aau- 
- 5 L] Y o3 - t - ^ c e^ 
ngaic.  &yov dà xal &nó ygaq v «c à79tv vac vnoddzac, ag 
c. , 
xal xartüTQUvYVOY GuvtyfortQOY, xüv mov vt xal &yiouc 0oprj9 y) 
, » (uU M - Ns PES € 
10 9'eAguazixóv, &u0t Tig, xal T0 xa1O ogg naguüv idc, «c 
"up Een UY Let. , &oc * * " 
ntgi &lgrvrc oiov cg elonvevréov uev 0nov uo) 3eóv Gnuiovusda, 
. - , - 
xal z0Àeuxtéov abJig 6nov LguovoOo 9«0» zwóvvevoutv , TaUT. 
éxcivot ngüc 10 xaSolixarigov uevaqégovteg , xol &AÀa nitiota 
ToinUra zugivelpovrtg vaig cq» cvyygaqaig, magíarQ» TÀY 
T c , j3 1 3 Rh 2c 2 , , 
1529üEw cg cqoÀlsoár. 4v Ó& r0 énOpevo» é$ &v&yxnc yoüqev 
3 7€ 12 - 9 4 x - , 2 pl. 
xàxeivov xal àz0A0ytiodot ég' éx&o1q vüv Aeyouévov. —.GÀX. &i- 
[4 
Og algóutva ox&vdaAa. oc Aoyav. Aóyoig uaxouévov , 4E cv oix 


» 


y - 
tort dundi0goxav 7; ovoav 1| doxovoa» xcrzyogíav éni naga- 


iam suspicabatur quod antea timuerat, rem ulterius processuram quam 
quo esset hactenus promota. eo igitur hospitio loannes utens, multos in 
manus sumpsit legitque libellos ab iis compositos qui perseverabant in 
schismate; quorum erat scopus ostendere suspectum hoc totum pacis ne- 
gotium esse, longeque a deo.ac vera religione nos abducens; praeterea 
]talos haereseon teneri reos, earumque non occultarum aut ullo modo 
dubiarum , sed evidentium et meridiana claritate compertarum. talium 
assertorum documenta se habere scilicet aiebant manifesta planeque con- 
vincentia testimonia scriptorum authenticorum, quae et ambitiose con- 
texentes proferebant. ac si quod sanctorum assertum in contrarium op- 
poneretur, primum excipiebant arbitrarium, ut quis dixerit, id esse, hoc 
est pro sola voluntate paci studentium ad concordiae oblatae comproba- 
tionem accommodari. deinde concedebant faciendam sane pacem, sed 
tunc tantum, quando non exigeretur consensus in id quo deum offendi 
constaret: neque enim dei iactura bene tranquillitatem emi; satiusque 
multo esse decertare, ubi ne a deo veraque religione excidamus prae- 
sens periculum sit. talia illi in maxime catholicam conformantes speciem 
scribebant disserebantque, multa in eam sententiam accuratis lucubratio- 
nibus plausibiliter congerentes, quibus appareret anceps istud totum ac 
periculi plenum videri debere negotium. ea ille legens, necessitatem 
subire videbatur manifestam scriptis ista contrariis refellendi responden- 
dique singillatim ad singula. sed idem providens ex isto aientium et ne- 
gantium conflictu scriptorum eruptura scandala, raris lectoribus ea luce 
animi vigentibus, ut blandientem utrinque in commissis invicem argumen- 
tis altercantium verisimilitudinis speciem sano iudicio discernerent, nec fa- 
cile scriptori quamvis cauto fore eam in tali tractando argumento mode- 
rationem tenere, ut satis sese subtraheret plerorumque reprehensionibus, 


Ico! 


416 GEORGII PACHYMERIS 


fiáct. vÓv uaLóvav 1üv yoáqovza, Ltuevev dotuOv. — xal ye v 
Eiguivo, vgl yegagi) xal usyáhq olxovóuo «9c Pi»xx«Anolag 
P 982 ü0vvt, x«9vniyvéro ur üv xol ygtwat noté eig àvr(ggrouw Óij- 
Sz», ui) QóSeuey" qol * roig xuuévoig nageyyegotvreg uv 0 
vi Àéyowuuev. — ixelvoug uev. doxovor vecreguouu vov. énl z0it ex- 5 
xAqcixoruxoio Oj006 yos» xol üvéytv magücdoiu, xüv si Tt 
qoitv, xüv qavigOg xol voig xtuévowg zi gooxpovoiv Óóyuaotr, 
a)rágxnc &noqvyr v0 onig 15jc ixxAgolag ÓTj9ev VoraoOoa, xol 
tjv tijc ipyokafllag niigav Qüov GxxMvoiy &v..— zuiv Ó£, xüv 1d 
B gavóravo Aéyouuev ,. Gyanqróv e us) mrgootyo(ge9 à uóvoy , 4ÀAà 10 
Q3 xol ntgl vgonijg Tüv xtuévov qeiyouuv." — vaUv^ PÀ&yeY 
àxtiyog t01€, vÀc vOv oyiouévov Aoufávov &và xeéigac yougác, 
aig 10A) 10 caOg0v iyovowug ini noÀ) oic CAeyov iflovAero uiv 
àvuéyuv, Pysvo 0E, xüv véAog viv nsigav o) Oiéüpa , 09v 
07) xal noALoig nigunént(ox&u voi yolemoic. vÓvé Ó^ ép zuégotc 15 
1j] 44asog ngooxagtig/joac xal xa9updc vywirac ec Kovoarz- 
C voszolw énovéorQsqe, vQ Inojq us9* (Aagóvsgzog ovvva&duevoc. 


verum ei auf apparens praevaricationis in rebus maximis crimen impa- 
cturis, sustinebat se a scribendo quietusque perstabat. quin et Xiphi- 
lino viro gravi, magno tunc oeconomo ecclesiae, confirmavit se haudqua- 
quam commentariis eius generis elucubrandis operam unquam daturum; 
ne videamur, inquiebat, semel constituta rursus in dubium vocare, quasi 
quae semel fixa tenere decrevimus, eo ipso in concertationis aleam de 
novo iaciamus, quod cum iis qui contraria palam sentiunt quosque pro 
novatoribus in rebus ecclesiasticis habemus, ultro descendamus in certa- 
men, audire cognoscereque sustinentes quid illi pro se allegent. cum 
enim manifestum sit eos semel statuta rataque habita conari convellere 
dogmata, unum nobis idemque sufficiens adversus instantias eorum omnes, 
in contrario palamque pro nobis stante ecclesiae consensu, patet effu- 
gium, quo abunde securis, nullo fine miscendarum litium ac iurgiorum, 
licet nobis compendium facere disceptatione declinanda, qua utcumque 
pro nostra parte clarissima argumenta proferamus, vix sperare possumus 
assecuturos nos ut quae allegaverimus attente cognoscantur; multo autem 
verisimilius timere possumus ne nobis imputetur refictio revocatioque in 
dubium semel omni firmitate constitutorun dogmatum; quod odiosius, et 
nobis fugiendum vel maxime crimen est. ea tunc ille dicebat, quoties in 
manus sumeret haerentium adhuc schismati commentarios auctorum ; quos 
tamen cum deinde legeret, animadvertens multam eorum labem fraudem- 
que, impetum interdum capiebat refutandi splendide quae mendaciter af- 
firmabantur, et fucatis ratiocinationibus detrahendi larvam. sed teneba- 
tur, ne id faceret, ea quam dixi ratione; qua tamen excussus ad extre- 
mum est, venire coactus ad experimentum scripto disputandi adversus 
contra sentientes; unde in multas et graves contigit eum angustias inci- 
dere, tunc autem sat multis diebus diversatus apud Lauram, et iam 
plene restitutus valetudini, Constantinopolim revertit, salutato in di- 
gressu humanissime Iosepho. A ; 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. .. 417 


Av) » - et 
29.  Oisx $v 0€ vwoc fotustv évrebOsv, dore xol zv D 
3] j , 
- , c 
"Too?jq àxdios x«917,ucvov àvanaveo9ci, àAX 6onufgat noooqoti- 

- b] P^ M » a ^ é A 3 " 
TÜvttC 5vOyÀovy» 10v GvÓga xoi cvyvaig ntgiéAaA.Aov &0z0A(atC, 
TO» aDtoU LrAov (xal yàg xav' 0Atyov xavéyvzro 17, Tv TQ0ztQY 

WUTOU Sy] y«0 »/ Vvxro T3 e 
- ^ ^ , 
SünAórqt) &valonvgotvrsg oiov xal zgüg vÓv Oeguóttoóv dieycl- P. 983 
Qovtec.  4jv yp 0 &vjo eni vocoUvov [Aogóc xol uérzQu0Gg, dore 
3. J , ^ - -5 , , . 
xul eineg yoela yeyóvet vwvüc TÀv v7) éxxXoto korvtivonviQy ngog- 
- » - , 
qoiüv ixelvo , oi O^ T9eXov toXoysioOat , | uóvov dv éxdivovc 
ztgoozínttv xol viv &bAoyiav imiyttv, xol avrÓv tüOéwG xoi- 
^ - - , e 
10 voveiv xelvotg 1v. zyagiouórov v0U nvevuaroc* 0 xol voic zeol 

^ - 3 -- 

éxsivov xal Aoroig &ALoic ovx olotóv jv. | dià voUvo xol óonué- 
- 3 , , 4 ^ Á i 
Qut ztgooqoi üvzec àved'uggvvov znÀéov zgoc v0 veÀénG oyiteo9at. 

- - - c P! 
ToUz' &xovoO9iv TQ xguvoUVvit, 0 0) nÀngogogíav viv tig éxeivoy B 
Axelyuv dqelc, xal v0 ini noÀloig ovyzeyognuaóg ix ngo9éotwg 

150) závv utrglac , cc o) Ólxout nácyov xotcuéuqpero , & avrüc 
^ , 
uev ovvijóezal oí aic àvazasotow cg txóc ngocanodtyóutvoc, 
éxelyoc à àvüpáci: ngocqépevos sÜuevOG xol oixt(ug z&vv noÀo 
10 góc a)rÓv Ouectzxóc Éyovoww, (ort xol 0 oda xarazéuyety 
Vic 0xxnolac. —xoijvot Ó' ixevovg avrQ, xol ut «v0» oqíaw 
- E - : 
20€a:09u1, iy99oig àgidicc ovot xal 2nl voic ueylozog Qiuqego- 


29. De reliquo haud poterant quidam vel ipsi quiescere vel quiesce- 
re sinere fruentem isto secessu losephum, sed quotidianis hominem tur- 
babant congressibus , multum ei negotii facessentes, dum eius languescen- 
tem, ut querebantur, nimia morum simplicitate zelum excitare ac quasi 
subiectis facibus accendere tentabant. erat autem is tam remissae ac co- 
mis naturae vir, ut si cui eorum qui cum ecclesia communicabant causa 
incidisset adeundi eius, et qui accedebat, vellet benedictionis ipsius par- 
ticeps fieri, non opus alio haberet quam procidere et benedictionem pe- 
tere: statim enim quemcumque ad communionem admissum prolixe imper- 
tiebat gratia sancti spiritus; quod et iis qui circa ipsum erant et reliquis 
aliis videbatur intolerabile. quare ipsum quotidie adeuntes etiam atque 
etiam urgebant, ut plane se ac palam abscinderet ab omni consuetudine 
partem contrariam sectantium. id vero sibi nuntiatum imperator gravius 
accepit quam pro caetera sua in eum hactenus demonstrata benevolentia 
et fide, culpans in eo quod nimis se facilem praeberet studiis factiosorum ; 
in quo eius cum prudentiam constantiamque requirebat, tum praeterea 
querebatur iniuste ab eo secum agi, qui ei tam liberam tranquillamque, 
quod ea ipsum gaudere arbitraretur , quietem ac securitatem daret: ipse 
autem non dubitaret nec cessaret in intimam etiam familiaritatem admit- 
tere homines, a quibus longe alia sentientibus et in contrariam toto nisu 
factionem incumbentibus corpus ecclesiae laceraretur, cum potius opor- 
tuisset ipsum pro auctoritate sua dare operam ut illi sese ipsi accommo- 
darent acquiescendo publice decretis et tranquille vivendo, non autem 
committere ut exemplo eorum turbulentisque consiliis abripi ipsum et par- 

Georgius Pachymeres I. , 27 


418 GEORGII PACHYMERIS 


à , - ^ 
C uévoig.  ngovzeuze volvvy v00c &nego)vzag pur) óéyto9ot oqüsc, 
^ € - 
4jv uot ot 109. xo.9^ zjovglav xa9109«t,— "Ivory 0* &ánexoívavo, 
* 3 , L ' ' » » $30 e ' 
jv Gv10» T& zéQu0Qllcev. OéAor xol vovG Op avT0v, OUTO xüi 
* , - 
ávayxaic voc ngooióvrac t) 0éysaOvu, moórtgov d' o9 xoaAoc 
Cyuv xatzyogsogut, d|v vwac ngocióvtag xal O£yorvo *. Aváyxqv 5 
5 - - - 
yàg tiva. ngooqoiüv oqíoi: xci vOv dyvotev, u? Tt y& vOv 
yvoolpcv ovxvotc slg nogáxhnow. — 7) yoUy» ntgtopíGuv , & 9é- 
D Àor, 4j &vevov üqévra &xauvoiíavoy u) uéuqeo9or. — voUra. uiv 
"Imo ànsxogivavo , o) vQ nàéov sig xaxovyiav vàv nagüviav 
, - ^ 
ur, GÀAÀ niottUnv jj Óux9éou , Guo xigrüc volg Aoyotg xai 10 
- 1» b , 2 4 - hi , -— 2 
vijc Bagórqgzoc oUx 0Myov, & vic v«ui;c £&o01gaxloac nouiy £94l« 
^ - , ^ LS ? , , » c 
xal Tijg üánó vüv GvJOQunaov nagaxÀroeog éonuov. 0 08 flaci- 
Aeg olov àx À)v Aóycw Aa(jiv vÓ oí cvvoicov, xal Ort xavijQGev 
c - 
0 zétcóu£voG Acycv ov a&vr0g flovAÓuevog toc moiiv xavà T)V 
E agóc àxélvov dvocníuv  ànéoytvo ,  &bngóccnov olov ivieU9ev 15 
1üv négioguouy éxelvov Oéusvog cg xélvov ngdrog uruodérvoc, 


tes palam sequi hostium manifestorum, in rebus maximis ab ecclesia re- 
que publica irrevocabiliter dissidentium, appareret. misit ergo ad lose- 
phum imperator certos homines, qui suo nomine vetarent ne talium dein- 
ceps hominum convictum congressumque admitteret, si quietis, qua gau- 
deret, certam sibi vellet constare possessionem. respondit Iosephus unam 
rei quam iuberet exequendae rationem esse, si se ac eos qui secum es- 
sent in exilium amandaret imperator: relegatis enim facultatem defore 
istos quorum familiaritate interdiceretur alloquendi. quamdiu vero eo 
loco degeret, haud se iure culpari quod adeuntes ad se aliquos non ex- 
cluderet: nam nisi humano solatio carere omni in isto secessu vellet, 
necesse sibi esse officia non aspernari ultro ad se ventitantium etiam 
ignotorum, multo autem magis admittere notissimos sibi olim et familiares 
plurimos, aut isgitur exilio me mulctet imperator, aut libere me frui si- 
nat hoc quod indulget otio; nec colloquiis, sine quibus vita hic quidem 
vitalis non sit, criminis quo carent notam app'ngat. haec fuit ad missos 
ab imperatore oratio losephi, non illius quidem eiici volentis, aut a 
suburbani secessus, quo libenter utebatur, quiete divelli, sed magnopere 
fidentis olim in se perspecto affectu imperatoris; quem nunquam eo ven- 
turum sperans ut tam carum sibi caput amandare sustineret, de industria 
in ea quam fecit exilii mentione verbis est usus acerbitatis nou parum 
sono ipso praeferentibus, «cum sic exaggerans diceret **exterminet sane 
nos, postquam honore deiecit; et si omni humano privatos solatio vult, 
in feram aliquam eiiciat solitudinem ," tali scilicet commemoratione confi- 
dens commoturum se aliquam in animo principis sibi devinctissimi aut 
misericordiam aut verecundiam sui. at longe opinione falsus est sua: 
quippe imperator, cuius in animo tener ille vetus ac filialis in Iosephum 
amor refrixerat non parum, hoc illius responso plausibilem nec sibi negli- 
gendam offerri excusationem apud. vulgus credidit sententiae durioris, 
magnam invidiae partem detractum iri recte ratus decreto in losephum 
exilio, si, quod egit, studiose divulgaret id ultro sibi conscivisse popo- 
scisseque ipsum; se in eo tantum voluntati eius apertis verbis indicatae 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 419 


néuac i&éyea v6 Tic Zdadpouc, x&v vij Xr (qpovoiov 0* attg 
é&nivroldiov n90c voic &xgoig vijc EüEelvov 9aLdoorc) negiogia, - 
tiysget udv. OvsngíCew ,| Óvoysost. 0. nópnov Owytiuótuw, wg 
xuiü oróu. àünavrüvroc vjj voc foofov xal Zw zuxgíuv ix- 
52víovroc 1c wvyoóvgroc.  vivüg Óé xol rÓv uovayOv, ot 7 
xüxtlyo ngocéxtivro , &ÀLov uiv 411009 2oglLa xol vijoot; voi; P 284 
xur' Zlyciov mtgiogílev, Óv Óé ys uovayóv Tacívgv "Inf 2v 
Kafaía (qgosgiv 0* az ngüc v. Soayyága xclusvov noraud) 
vn! &ogaecie n£unyag ntgiogitu. i 
10 30.  Tóre uév oiv xal ó Bacilebc ixovpazeiaw in? 'Ope- B 
orwí0og nagaoxevalóuevoc, vroog Dtvovítug nagaxwovuévove 2S 
àvcidtluc vantvoUv ifovÀero.  ngórsgov uiv yàp noÀAQ ngoti- 
xov oqüv Beverixol xai 10 xatà oqüg ovvéügwv niovtQ ré xai 
&gyia0t xol n&gooxevatg &ánaocic, üre xol v7; 9uAGo0] noocyon- 
i5uévovg nÀéov éxslvmv, xol uavgoig vavoi và mtÀéyg Oumt- 
guiovpévovc , xol mgooxrücdai nÀtova xípón ovvífewt» cw C 
oí l'evovizot ngooexvóvro nQayuavév ueraxouíoiot xol xiviot- 
gw. iE 0rov Oi 100  EjEisvov niláyovg )yxgartig Qyévovro D'i- 
vovirat f'aciéug Qidóvroc xai iy dAevOsgle náoy xol Gehe, xol 
20xatit0Àu0v ob$T0D xol uécov ytudvog iv ovateAAouévouc xazà 
pijxog vavolv, üc ixdvo: vagírag Afyovoi, nÀéovreg , uj uóvov 


9. dogoástog P. 14. Gr£] rovrovg ydo &rs? an ovg ys? 


annuisse. ergo ilum educit Laura, et deportari curat Chelam. arx ea 
est insularis in extremo Euxino mari, habitatio iucunda verno tempore, 
hieme aspera nec fere tolerabilis, quippe illam Septentrioni obversam in- 
sulam saevo totis faucibus Borea perflante et frigus inhalante rigidissi- 
muy. quosdam vero monachorum, qui ei adhaerebant, alium alio exula- 
tum misit, varie in Aegaei relegans insulas. at monachum lasiten lobum 
Chabaeam, quae arx est ad Sangarem amnem sita, fida ibi custodia te- 
nendum misit. 

30. Circa hoc tempus imperator expeditionem in Orestiadem ador- 
nans, Genuensium sese insolenter efferentium fastum deprimere consti- 
tuit. his antea quidem Veneti haud dubie praecelluerant opibus caetero- 
que splendore, ita ut horum proceres, unde concilium publicum et gen- 
tis senatus constat, divitiis armis et reliquo apparatu omnis generis Ge- 
nuensibus longe copiosiores apparerent. causa erat differentiae, quod 
Veneti plus mari uterentur, et navibus longis assidue ultro citroque com- 
meantes quaestuosissimis commerciis vim. pecuniae congererent, haud 
paulo maiorem quam quantam lucrari contingeret Genuensibus intra fines 
angustiores et quasi timidius negotiantibus. ex quo autem Kuxini poten- 
tes maris, concedente imperatore, fuere Genuenses cum plena libertate 
atque immunitate portoriorum et vectigalium quorumvis , tanta et atten- 
tione et assiduitate in rem incubuere, ut ne media quidem hieme dubi- 


420 GEORGII PACHYMERIS 


D 'Pouatoig &néxAacav vàc xavà 9UAacoav xckeo9ovc xol ngayua- 
véag, &AÀà xai ví» Biveuxüv nostro «t xal naguoztvoic 
vzegécyov.  Oià voUro Evvéfouve oqioi: xal xoralolovtótoOo: 

H , - - 3T 2 b c k 3 
pj uovov züv coU yévovc éxelvov 0219. xoà "Pouatov | advám, 
y - 
zgoonsquAoviuto. uév ovv fjacileüg lüleg xol vw eDyevet L'e- 5 
vovízg , lMavovz Àeyouévo 109 Zoyaglov, và Tijg xav" àv 
75 7 Atyou£vo 10) Zayaolov , jc àvao- 
e 
P 285 A4» Quwxalac üpuvd, uéroAAov ovéyenc Cyovta, ig^ ov à5j xa- 
, , E TJ - , ^ - 
Toux10G66 OUvauus TQ lOig Ao &doyábevo. xol noÀAA vüjc igya- 
cíag &nováuevog xol nÀéov 79«sv tyuv )x Tic TOU xQoroUvTOC 
ngüg éxeivov sUuevelag xol Ouu9éoecc. — v5lov yoUv u7, üvtioO'o« 10 
Fvovtvoug àx vv vo utgüv di&. 9oXáconc E)bEclvov xatiyav 
1 - Li - , ^ t. 
ovvzT5olac uéraAAov, énd moÀÀy vol yoüvro: Tovry và 0E 
dglov quara tuolvovzsc youuact Ouxqógoic , cc ópüv CSeovt. 
| € * , € ^ 3 - , 2 
xol 0 flacikebg xaravebuv énfrurTtv. 0t uiv ovv iv 1j móÀa 

B levovtrat , Guo uév. aldoUucvot 3v. BaciMixiv ngóovasw, Gp 15 

' 31 € ^ , LI , iy » » * 
dé xol Qc T7» noli 5» [oyarqgv ónóflocw cyovrtg, é&uevov éni 
790z0v T0U 7Q intovGAuéva nÀngoUv. AÀoi ÓÉ vivec ex I'evovuc 


6. 0 ? 


tarent Pontum íransfretare, utentes ad id non penitus rotundis sed con- 
tractae longitudinis navibus, quas ipsi Taritas vocant. hac illi strenuita- 
te ac diligentia non modo Romanis maritimae negotiationis vias omnes 
interclusere, fructumque ac lucrum ad se traxere navalis universi com- 
merci: verum etiam id consecuti sunt, ut numero pecuniae, et quod 
inde plerumque consequitur, cultu ac luxu ornatus varii pompaque dome- 
stica speciosae pretiosaeque supellectilis Venetos iam ipsos post se relin- 
querent. hinc more ingenii humani contigit ipsis efferre sese arrogantius 
et insolescere , non aliis modo Latinis prae se spernendis, sed Romanis 
etiam in Oriente dominantibus. attribuerat autem liberali privilegio im- 
perator cuidam Genuensi nobili, cui Manuéli nomen erat, Zachariae fi- 
lio, Phocaeae montana quae Orientem spectant, quibus insunt aluminis 
fodinae. ibi ille habitans cum sibi subiecta operarum multitudine inde- 
fesse laborabat eruenda distrahendaque ista merce; ac cum inde pluri- 
mum congessisset lucri, gustu, ut fit, quaestus in amplius ditescendi 
sitim accensus voti se huius fore compotem speravit, si benignitate impe- 
ratoris, quem sibi faventem erat expertus, ulterius uti pergeret, cum 
igitur exposuisset prono ad illi gratificandum Augusto accommodatissimum 
ad sui compendii rationes fore, si negaret deinceps aliis Genuensibus fa- 
cultatem importandi alumen e superioribus per Pontum Euxinum partibus, 
inde siquidem vim inferre magnam illi consueverant istius mercis vendibi- 
lis in primis, quoniam plurimus, prout hodieque cernitur, eius usus est 
in pannis e lana texta colore vario fucandis, impetravit quod voluit; et 
edicto Augusti rite signato interdictum ea negotiatione Genuensibus est, 
isti decreto, ubi enotuit, ea quidem Genuensium pars, quae domicilium 
Constantinopoli habebat et sede fortunarum iam illic constituta non alium 
alibi uspiam receptum se habere sentiebat, refragari auctoritati principis, 
in cuius ditione viveret, non ausa, talis deinceps invectione mercimonii 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 4291 


| 
na^ otÓZy 12v ngóoraStv Oéusvor, vavnzygoduevor ucito qog- 
zí0a ozgoyyUAzv rdv fagvqogrzyovoóv inAsov vic oqerégac, 

^ i ow - , "- ^ M 

xci Ó7, 1Q Ogpquixd zoocoxtAavreg Boonógo OiénAsov 10 otevó 
vo) llóv:ov, óqgovi(iorog Cyovttg xol faoiéog xol roU xr 
50güc cvriJovc' urdé yág &ivou TÓv ngooíoyovra voic evvov9ot 
i D'evovag, nglv àv ngóc vaic BAayéovaic yevóuevov flaciMéa v& 
&bprusiv rà exóra xol ngooxvvdv, éxégoOi ToíntGOo., — vÓTE 
zoívvv éxeivoi xal atvÀv avyvOtoiov vv xo1à oqüc Guslyaavtec, 

- Li 
ovgíQ yonodüuevo: TQ ix vóvov nveipat üvijyovzo üqgorzíovmc, 
10 xal 10 o1óua Otexfvrec voU Ilóvrov móc voic fogttoic 1ijc 9a- 
^ , 
A&conc Jquécw. évedgauov. — x&xeivot £v 1à m0AAÀ nl ygóvov na- 
QoréUovréc ÓuevéAovv.  Vorsgov xai qograymyoUcav Antiodutvor 
va)r,: o)x 0Àíyov uégoc vo) qógrov xal orvnTzolav iyovouav, 
, ^ , , 29 23 , - 
iy Tot TÓ n&vio vincóutvo»i xat CONES J'opoUvzec xa- 
- ^ 

151énÀtov. —flacikeüg 0d nvOópsvoc v5» Quiflaow 2v óuvQ v5» xa- 
za&goóvyot énoiiro, xal inl Aoywuó tovgtqe nóg üv 2yyévowo 
iy xyígol vo) xoroqgovycoavrac ntgugytiv. | &ÀÀ' otÓ^ éxelvoig 

2 , i] , € LE , ^ 3 LA ^ 
jjjvonro 10 nG&QU&nav 7 toU Bfaciéoc SéAlyoig.  GuéÀet TOL xal 
9i qgovzídoc énow vro vzc o0 vvyovorc 10v noU» t$o0Cco: 

- J , 
20 ogíct xol abro?c Qiadgüvas vÓv xiv0vvov, 0v énvvOvovto ingo- 


abstinuit obnoxie, mandatis imperatoris obtemperans. verum alii quidam 
ex ea gente domicilia Genuae habentes , praescripto imperatoris nihili ha- 
bito, fabricati navem ingentem rotundae formae onerariam, e proprio 
solventes portu et in 'Thracium evecti Bosporum per Ponti fauces in Euxi- 
num penetrarunt, nulla cura aut ratione habita vel imperatoris vel anti- 
quae consuetudinis ipsorum , qua soliti eatenus fuerant, ubi primum com- 
parebant in his partibus, adire recta palatium Blachernarum, nec quid- 
quam antea rerum genere aut quoquam divertere, quam ibi suum obse- 
quium imperatori professi solemni acclamatione ac veneratione fuissent. 
tunc igitur iis illi omnibus contemptis, ac cunctis officii modestiaeque 
raüonibus susque deque habitis, austro inflante vela valido secure tra- 
iecerunt per angustias Bospori, et in Septentrionales Ponti portus invecti 
non sua solum illic per otium negotia tractarunt, sed praedis agendis et 
piratica toto illo mari facienda non parum temporis triverunt. tandem in 
onerariam incurrentes magnam et pretiosis gravem mercibus, quarum 
pars erat non exigua pondus ingens aluminis, ea expugnata praedaque 
universa in suam navem condita retro proram in patriam verterunt, 
iransituri denuo securissime praeter urbem ac portum Constantinopolis, 
sine ullo cuiusquam metu, per summum Romanae potentiae contemptum. 
eius audaciae superbiaeque certior factus imperator indignissime , ut par 
erat, iniuriam tulit; decrevitque non committere ut se impune tantum 
ausos gloriari Genuensibus liceret. disquirebat autem modum quo istos 
sub manum ac potestatem suam redigere contemptores posset. at neque 
his ignotum erat votum studiumque imperatoris, itaque curam ac diligen- 
tam non vulgarem adhibebant in expediendo cursu explicandoque sese ab 


Cc 


D 


E 


422 GEORGII PACHYMERIS 


- € - ^ a 
- 41/0904 rosroic nag. faciie. /— aic yobv Gxci9ty niovot và vijc 

- 3 € , 
àvaroMjg x&rtquívovro ügr xol 7v uiv o)cvolg mori iE oíglov 
nÀduv, mori Óà xol Aeyplovc ngóc vóv duníinvovva üveuov , 0ncc 

—- x - 
üv oglot géno, 10 nveUua , àv UAXoig uev ovvagxt 2v 10 Tor0U- 

3 3 , 5 ^ » A - , D) 
vov xoi oqíc: üzoyouvroG tiys ngóg tvnAowv, T7, Dag Óé5 
zgogícyovow €v xoi uóvov ioxiuctero mveüua. xonoiuutUcoy 20 

P 9286 co? Boggü, nÀ$v ow &veiévov xal xaviggadvuruévoc ov oc 
xol elg vipveutav. &uqufldALso9ai: 10. voU üégog uováorrua x voU 
cà Aalqu xol uóvov qyatgav, AX Ov do. xol Tavatrnv óvouá- 
cud vic v» vavrixüv* vovro yào xal uóvg eov loyvolGca9uu, 10 
&nnhnixóteg TOv. 0ÀAwv, mo0g v0v &nÓ voU (aci Xoyov vaíc 
zogsloug mórü)v àquÜAvovra, xoi y! iq Zuégowg ngoadoxdoiw 
&cuévoig oqíow néovr xal loungóg Puva, xol i6 ovgíeov cà 

Uu Vovaro v5 vul. — &) 07) 9agprjoavrec vüc vóAuac £9'ügov- 
| mwveno Tozazo 7jj vii. — « 97) 9egpr, c Tóc TóAuac é9'&oo 
, , ce 

B vov vüc lü(ac, xol vo?c quocovag o)víxa Owztvécoavrec 0Aovc 15 
xarà gov» iqégovro , niovvoi uiv xai jj 100 nveóuavoc ogoógó- 
vq, 00 u)v 0! QAAÀ xol «à nÀevgà vijc vrüc ffóeig odcuc ijo- 
vvov xal Ünkoig xavexocuoUvro , (0g &noyouvitc Gv9t5ovonc 
- - - , . 
piv 290g nig xol nüv 10 flaAóutvov vijg vetg, noLeunoorcov óé 

E / y 
zal aOvÓv d Twvec x (huciléc én(Sowto. — và uév odv regi vob- 20 

c ^ , 3» ^ ^ 
voy 0 facileóg zv9óutvog ünociéAhwv mgooéraTté vOlG xoTÓ 


insidis Romanarum navium, quarum rectoribus sciebant ab imperatore 
mandatum ut observare ipsos in transitu ac omni ratione comprehendere 
conarentur. ut igitur ipsis e Ponto patriam versus cursum tenentibus 
montes Orientis apparuerunt , facile usi sunt, ope artis nauticae, vento, 
qualiscumque tunc spirabat, non plane adversus, illum nunc recta op- 
pansis velis nunc obliquatis capientes , prout opus erat ad flectenda pro- 
montoria; ad quod sufficiebat aura modica. ergo sic progressi continen- 
ter sunt ad Pharum usque, ubi subductis rationibus instituti cursus et 
periculorum impendentium, statuerunt deinceps non quemcumque sibi a 
Septentrione ventum satis fore. qui enim tunc flabat lenis erat, molliter 
solum stringens, non pleno impetu impellens vela, ut malaciae propior 
coeli status videretur. egere se autem ad eluctandos quos providebant 
occursuros obices vehementi Borea; qualis est ille quem 'l'anaitem nautae 
vocant. huic, inquam, confidere uni se statuerunt posse; qui nisi com- 
tingeret, plane desperabant insidias se Romanarum posse navium effu- 
gere. ecce autem postquam aliquot ibi dies substitere, commodum ille 
ipse optatus ventus spirare ab arcto vehemens coepit; nec cunctati vide- 
licet illi sunt totos illi libentissime pandere linteorum sinus, audacterque 
invecti spe optima ferebantur, evolaturos sese rati vi aurae tam prospe- 
rae trans quamlibet infestos insidiantium conatus. navis latera quinetiam 
siccis boum coriis munierunt, ut ab igne forte iniecto aut alia quavis ab 
hostibus eiaculata peste tuta forent, arma ipsi expedierunt, vim repel- 
lere parati quaecumque ab imperatoriis inferretur. his imperator com- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 423 


T) Mf e 
ntgoíav. I'evovízoig né£unzwv vo)c xwócovrag, of xol cvyvoog C 
^ 3 ^ ^ 
zéumovitg Tovg ünzigoUvrag 3) nÀeiv z9o0cTéQU 0x &iyov nzi- 
c 5 b] , 
Suv. oi à" óántatoyovv. uév ngüg vij» Zvoracw , Üutg v0 àg* 
€ ^ , , 
&RUTÜY 7:000QCt£v0t (0YOY. &G T€ 70 ztgüc faoiAécQ tUvovy xai eig 
817v ngüc 10 yévoc éniorgoqujv, 7jqiovr v nàv n^ dxselvg.. 0 uév- 
M , 7 5 7 € , xd , 
)? 
TOL.y& Bacikevg éayaüryv ntgupgóvgoiw Tynocusvoc, xoé y! eig 
3 , 
&riulac ueiDovog Aóoyov , & xaSvqxóroc éxnAevouav , énaytlga 
i] ^ ^ ^ , c , € , , ' ' 
u&v 1&6 xo T6. Tiv zt0Àw evgegrelaag 0AxáüÓac, ntguovvéya 02 xoi 
, 
xa9uc Tig énaxiro xivag 10 üvà 12v nóliv l'eouoviixóv, àqu- D 
-— , - 

10076 0 rovtorc 10v. Beoukoiov ZAAéSIov züv Idlvérmgw. — xáxtivog 
e - M 3 ^ , t * * A 
€ TOC ztgi avrov züv DBoonogov cg &y& Ouunegoio9 elg Occ 

, 
inoía mgocr&cony* x«l d uz vovrovg xareywvicovroi, gov 
(du zal 10 1c &oyijc ovégeoOoi, — ovvraEduevos 10ryagoUv ot 
eni 10» vrv, oi dé xul ini 100 alyuAoU nogaraSauevor, vzv 
^ - 

15 pogvryóv xoziotoav iQéyovro. | «al ot. uiv n 9o0níntovrec xal ye 
zÜxÀq 1v000 )v &gyov énàs 414A" ox 7; 
("VxÀ( nigutvooOuevou uantóv égyov énAgoovy, 4A! oOx Jyvov E 

, T -— 

T0 "agüzov' 4 Tt y&Q 6$ ovgíac 0gu3) xoi 10 vntgavtarqxóc vij 
^ ? j e J^ , ^ , - Li 

vnóc éxelvoic eg Ova uciao Ta. for Ou, xol u&reig voic áv9ioza- 
*. € , - c Le 

péroig djv 1j onovór. | xal oi uév. énciyov ógucivreg éqésuw , ot 


10. feeziogíov P. 


pertis imperavit Genuensibus Peraeae degentibus mittere qui sisterent 
hos populares suos, et iis suaderent non sic insalutato imperatore prae- 
terire. fecerunt id illi studiose: sed nihil profecerunt, perstantibus aliis 
in proposito et monita convicio repellentibus. quare illi, ne sibi fraudi 
esset aliena contumacia, retulerunt imperatori se quod suarum erat par- 
tium. sedulo egisse, dolere autem quod hi sui cives sibi morigeri non 
fuerint: coérceret eos ipse pro sua potentia, nec peccantium culpam im- 
putaret insontibus, aut gentis universae proprium esse duceret paucorum 
crimen, his imperator auditis summae sibi fore ignominiae reputans tam 
proterve se contemni sibique illudi sinere, immittit in eos repente quan- 
tum expeditarum in navalibus et portubus repertum est navium. hae 
omnes universis e Gasmulica navali militia, qui tum Constantinopoli 
fuerunt, plenae, canum instar irritatorum coortae in transeuntes Genuen- 
ses sunt undique, vehementissime instantes. impositus ad hoc dux ipsis 
fuerat vestiarius Alexius Alyattes, qui cum suis confestim traiecto Dos- 
poro nihil sibi reliqui ad omnem contentionem faciebat, mandaus atque 
instigans, sicque. in animum inducens, si non expugnaret tali loco teme- 
rarios piratas, nihilo sibi minus id fore dedecus quam si praefectura 
ignominiose privaretur. ordinati ergo hinc quidem in foris navium , hinc 
e terra in littore milites, pro se quique eiaculando impetebant onerariai. 
sed cum nihil minus quam quantum ab optimis expectari militibus poterat 
tali tempore facerent, frustra erant tamen, utique adversus onerariam 
extantibus alte, iisque munitis, lateribus protectam, et valido a puppi 
impulsam vento, sicque prorsum irrevocabili ruentem cursu, strepitus 


494 GEORGII PACHYMERIS 


0' 2zi Tijg vqóc xavqucAovy cg univ àvvoóvrov* ovyvówv yàg 
ülovevórvov vodc qoaoovac xal noXvonotc ztou)vrQv v0 orcggóy 
dylxa voU nveUuavoc, xol ngootyopot ueitov 7j Qüot^ Énaysós;vot 
P 287 roig xárw9:v iunodíLovoi, xol xev! óMyov Oi03109a(vovoa du 
qUyyave vobc énvideuévove xóx)q, n03X00c ngüc üAiyove üvrac. 5 
0 0 facieig Ec nov xa95uevoc toqvise zàc 0guüc ivopdv các 
&noQvydc, xol cvyvodc Pntuntv , UAhovg ént9dggvvev ,, üÀLove 
x£htÜwv xol agocaneovuevoc. oí onovool 0^ 4oav üvüvrot, 
xal zv onevüOvveo» zàg yéipac vQ oUglq voU zvebjuxoc 7) vac 
ániüidgaoxtv. dg yobv» ixtivor uiv iv ánágow; zjoav , ó flaci- 10 
Aeg à" iv à3vulo. Otvfj , yAeóqv v0 no&yua olóuevog xal üvzi- 
B xQvc yéAova , &locye vig vOv Gu? avv0v Bovidv ÓoxoUcav ovy- 
olc&v. 7j 9" 3v xoncauévovc nagà Karalávov Tjj oqüwv vit, 
ueylozg víy üAAov oUoy , énfijvos vob a)vógutig noliuágyove, 
xoi oU: insuflalÓvvag vo)g ixelvgg quoowvac v ngocugáo- 15 
covrt zw&UuQOTL OG ztQUTO C peréyovvag voüc vévuc coyviopévove 
usuyloct, dore xal &nvosiv, xal otto vijc 0guijc xa9vqtioav 
à! ÜÓlyqv óguüv vo)c ini 9uzégag üvrac. — voUro yo» (fovAsv- 
C 9v &ua. 7i) AÓyq 10 Foyov djvéevo, xal 0?) vv valor» tufáv- 
veg x novuvmc ylvovvos vic xovoyouérgc* PVwvys yàg xol 2j vag 20 
&yyéc, xol sbyeQnc 7v ewtveyOjvos «góc và mpomyovueva. 


6. vijg dogvyijs? 7. émid'egoivov ? 


vani circum tumultuantium egregie securam, ridebant igitur eius vectores 
conatus hostium inanes; et cum distenta vento carbasa crebris undecun- 
que sagittis perforarentur, iis utcunque pertusis pedem nihilo secius fa- 
cere pergebant, abundante vi aurae propitiae; qua longius ante a tergo 
sequentes efferebantur, quam ut esset periculum ne a quoquam eorum 
prope adiri, nedum. capi aut teneri possent. quae vero naves a lateri- 
bus incurrerent, eas utpote humiliores et minores ludibunde repellebat 
ingens mole et plenis velis oneraria pervolans. cernebat haec imperator 
ex edito longe intuens, alios missitans super alios, adhortans, iubens, 
minans. sed et ipsius iubentis et parentium cunctorum aeque inania ef- 
fectuque cassa studia erant, evolante inter manus navi beneficio venti 
prosperi. cum ergo milites quidem quo se verterent ignari, imperator 
autem sui contemptu ludibrioque tanto in iram irritatus maximam, varie 
sed inutiliter aestuarent, fuit qui Augusto consiium e re nata non im- 
probabile suggereret. id erat ut in quandam, quae magna et praevalida 
forte illic stabat, Catelanorum navem commodato a dominis acceptam, 
inductis repente quot ea posset capere militibus, iuberet illam continuo 
expansis eidem vento totis velis in puppim fugientis invehi, et sic in- 
fracta vi aurae viaque Boreae obstructa, velocitatem imminuere ruentis 
cursumque retardare. dictum in opus confertur. momento se admovet à 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. V. 425 


xüxtlvgc ntoovorc z9009tv ai Tijg Óvrigag mnvooi Qunalovo: 17; 
ngorépe, xol 10 noÀó gvomua vüv quocuvov Tjc nokgulac elc 
óüA£yov ntQiov&y abv(xa Gxívyrov jv vo)v ivugyálero. — iuni- 
zTO0vOÓv vory«goDv &uqoiv 2x 9aégag ixJogovrseg elg àxelvry, 

5 xal v xávo9ty ngoofton9ovaütv, ueyloroic ngoS9vuloic £Bakoy. D 
xal ovrQg én^ aUtoig (Aor xal n^ éxslvoug Eregoi énsufalvovisc, 
voU Baciléoc nagadaggivovroc FoOtv, xpartgü uáyr, enl noXU 
vic 9aAáconc ngoshOoUoav aigovci: TZ» vaUv, xci vüvTTY u£v 
ngóg TQ aciuxQ veogío iovüct xoráZavric, avro)g O8 vaiG 

10 &Zíeig Oixoug bnoflaAóvreg éxipcogovy. — zoAÀoig Ó' éxtlvcw xoi 
vo)c ógp9'uAuoDg Puovrrov roig ngootvyoU0o: maooGAoc, àvit- 
z0G Tic ngüc 10v Bacikía xaruqQorvüotoc.  nagtoiüc TovTQ E 
Evunirr& xoi GAÀo Ti, xol roig l'evovízaig ngootgífezon Vyxln- 
pU.  Tivüc yüg éxelvev oztongavevoauévovr ngootldvti , xoi ei- 

15 nóvroc dg ?; nólig xol nóJuv Covos voic zjuevépoic, UrA.aoac exdi- 
vog BáAÀa xarà zógonc xal zóv óg9oAÀuóv» àypsio: v Zdaxivq, 
xol eb9ic v mi5Qiavrt 0 Óià uayaloag Poysdiitevo 9ávaoc. 
Tovro ucJov facisbg Ótwvà énoíu, xai vóv iüiov ngootgérgv 
o)x üvít UytÓv. — cic 0^ oix i0idovv (od02 yàg jv) e92c 9vuüc P 9288 
20«igeru: xaT! éxcivov, xol TQ lMoviíálw»: lMavovjA avriza 


3. Mens P. ibid. sigy&gevo. cvuzinvovodv? 13. ilo 
TE . 


tergo inumbrans et ventum intercipiens oneraria, latitudine vaste paten- 
tium alarum obicem opponens vento propellenti Genuensem navem; quae 
sic destituta constitit, otiumque admotis hostibus dedit in eam insiliendi, 
adiuvabat id agentes e Catelano paris altitudinis navigio varius et vehe- 
mens undique conatus humiliorum undique navium omni ex parte ado- 
rientium, nec obsisti diutius potuit. alii super alios irrumpentes perru- 
perunt tandem aditum; et post longam atrocemque pugnam, adhortante 
suos e loco conspicuo praesente imperatore, capta tandem oneraria in 
urbis navale deducta est, vectores autem eius meritis subiecti poenis. 
multis enim eorum eífossi sunt oculi sudibus forte repertis sub miserorum 
palpebras infixis, debito, ut exprobrabant, supplicio, despectui habere 
non veritis Augustam maiestatem. contigit et quiddam alias huic non ab- 
simile, unde gravis in eosdem Genuenses et invidia publica et indignatio 
principis exarsit. cum enim quidam ipsorum iactabunde Proselonti dixis- 
set "iterum a nostris urbs obtinebitur," indiguans ille infregit colaphum 
tam valide Latino ut oculi ei usum ademerit, non impune: nam statim 
percussor gladio confossus interiit. quadam eius rei fama sparsa commo- 
tus imperator hanc certo factum explorandi rationem init, suum reddi 
Sibi remigem a Genuensibus poscit, graviter id urgens, et ni faciant mi- 
nans. ut autem illi non reddebant (nec sane poterant eum repraesentare 
qui nusquam iam esset), pro convictis hoc ipso patratae caedis eos ha- 
bens, nec ferendum id facinus ratus , Manuéli Muzaloni subito imperat, 


426 ^. - GEORGII PACHYMERIS 


, € - 
20001600: 10 yévoc iEavaoraroUv nav uiv usilycovro. 
cvvijx1o Tolvvy &y üxaget 10 ovgavuoTixóv, 0cov dy iv vj; nÓÀu 
xol 000v ZEcOv ngoceyérevo. | vol Gp qoffegol uiv idciv qoffc- 
, ; 3 à / ^ [ 20. A 5../ - * ' 
guvtQou Ó^ émi9éaO oi vc &n&vrtv oluiag xvxAoUot, xal ngüg 
- 3 - 
7(Q Pyyager 10av, gv &nó roU flaciéoc Gvapévovteg xékevouv. 5 
B ot 02 a) qofitgQ) éxnXoyévisc, xol xa9* Gov olov 1€ ovortlAav- 
veg TÓ &ugvtor vo0U Juuob, &nmveotvto zgóc và ngarrÓutva, 
xol Tij; xavà oqüc loyVoc Gutlvovc 13; vnoxMoa. xal 7G vantuvi 
, 1 
cy)u«rt xaréqurgcav, xol Ó5 mgóg ixcaíag évgünovto, xol 
, » " / A WI c 1 e 
ngootluncpovy TOv iiv vgay5Àcv ixÓ5Qoarvreg éavrotOg dg 0 1110 
xoi fovere. 0 xgaTüv yono«gO«i:, ÓpoAoyoUvttg JjrrovG &vat 
€ zc Bacuaxi;c £Eovaíac, xal 0 1«7190016000: &UnttO tiv $nioyvov- 
pivot, uzó' ávaqvynv teivou oqíou. nÀzjv 15v &nó roU flacuéng 
evunádSuav.  oUr vr«mnavoOérig TQ qóflg nAij9og ü99govv 
7zt90c 10 xekevOuevov éved(dovv, xal n0AAd zQvolp ngootiaSévreg 15 
M M 3 ^ , , - - - , 
TLYV faadanne ogygy p)4c xotouiértovot, 1010 vi;c 0q- Gv Aog 
D Unc éxeirmy &vvouuozégay yvogloavrec. xol vao uy àv ovvouc. 
15. zooriun9évrsg P. 


exterminet sine mora genus universum Genuensium. ille momento, quan- 
tum erat in urbe, quantum in suburbana vicinia militum, cogit. adsta- 
bat acies visu ipso terribilis, minis et procinctu saeviendi formidolosior 
multo, iis utique quibus praesens pernicies intentabatur.  circumeunt 
extemplo cunctorum domos, ferventes impetu proximo diri adoriendi ne- 
gotii, ad quod nutum modo imperatoris expectabant. fregit haec species 
"quantumvis audaces alias animos, et tumentes licet intus innatae, offen- 
sione nova irritatae ferociae compressit spiritus. cum enim sedatiori mente 
reputarent quam in praecipiti res eorum salusque penderet, facile vide- 
runt non esse id tempus experiendarum virium, quas male comparato 
certamine succubituras, si cum imperatoris potentia committerentur, haud 
esset dubium. ira ergo propria in potestate habita, ad alienam , unde 
metuerent, exarmandam efficacissimum delinimentum adhibuere supplicis 
demissionis, siquidem humili provoluti habitu ad pedes principis, et funi- 
bus in suas ipsi cervices iniectis apparentes, misericordiam implorabant, 
obnoxios se ferentes, paratosque ad quidvis subeundum quod decerneret 
Augustus, cuius potestate se inferiores agnoscerent et maiestati obse- 
quuturos ad nutum sancte pollicerentur. unum sibi tutum in clementia 
eius a clade imminente videre perfugium: in id se confugere, ac ne illo 
excludantur etiam atque etiam orare. sic metu in modestiam subacta 
conferta illa plebs pertinaciam remisit prius ostensam, prompte quod 
mandabatur exequens. indictum enim multae nomine magnum auri pon- 
dus exolverunt, lucro non parvo imputantes vel sic placare atque a pro- 
priis capitibus quantovis fortunarum damno avertere potuisse imperatoris 
iram, eam iam tandem agnoscentes efficaciorem ad vindicandum scelus 
quam esset ipsorum ad audendum perpetrandumque proiecta temeritas. 
et haec quidem sic se habuere, 





DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VJ. 427 


Z. » 


A y , 
Juss 0 xal «$916 qgovridcv 05e và xarà vüv Jdiuov xivov- P. 292 
pevo. e£ yàp ovryOtoíat 100. Kuvavaviivov xol in| 1Q x5ónu 
' , LÀ - , , ^ » ^ 
o7z0»0ol ovvtyéovro 105, 1$5c Mapíag xivovagc 1óv &vdgo npóc 
C9pgov iq? olc xal neidononoauérov zóv Miyar àv àvoflokaic 
y - 3 
51à ntgl viv lMeoéufgeav douv, xal Ó5àog 5» facikeve ixelvouc 
zAarióutvog &qognuác 100 ur; di0óvot & xal xaJénoE didóvat oix 
jv Bovkouévo éxclvg. — üvegoízute Ó£ vÓ pico xal 7; ngóc Baci- B 
Aéog các umvoóc Pxvgg Eiioylag magógacic. 10 Ó' ouo» 
c 1 p , d. m , , c 3.5 H 
Jj n&gl züv yeyovózom 13; &xxMyaíe Qiaqogá , cc tic 0y9 gà Xoyl- 
i100:09at 1Q xgaroUrTt u?7) 0ne abi)» oyiouérr» T5c ngóg TZ» 
2 Ij 2 ^ * ^ - t- , 
&xxAnoia» xowqwvíac, &AÀAa xci nolkovg vOv oyibouérov ztQu- 
zoiUcav xal ztgi9OÀAnzovoav.  ro09^ 5 lMagía nvv9avoutrg 
- t - - 
Té» ónruégot 60) abvzv qorwvrav (70v yàg xol TOv uovayáv 
o)x OLyois v5» elc ixclvv ovégEavrec ixexeluv) Uevó Qutiéza xavà, C 
15 z0U Olov, arvyotoo uiv xai zzv ngüZw , c ngüc vovc ixerevov- 
^ h] € L] / M ^ LA ^ ^ 
T&g CAeyev , ey Qcivo) 0é zoiovpévg xai 11» 17,6 uriTooc nooc Ba- 


NL 


Coss imperatori novarum initium curarum attulerunt res apud Hae- 
mum iterum turbatae. nam conventiones Constantini et illa foedera, 
nuptiali utcunque necessitudine firmata, iam confundebantur, Maria virum 
in hostile adversus Romanos odium movente eo efficacius, quo pluris ea 
esse apud ipsum coeperat edito ei filio, qui Michaél est dictus, cessante 
interim imperialium promissorum fide. nam cum pactis sponsalibus rece- 
pisset imperator Mesembream Constantino se cessurum, nondum eam tra- 
diderat; et satis apparebat deliberatum esse ipsi nullo unquam fine com- 
minisci praetextus non dandi quod amitteret invitissimus. subiecit iam 

er se ardenti offensioni flammam nova iniuria neglectae spretaeque ab 
imperatore Eulogiae, quae mater erat uxoris Constantini. causa inter 
eos dissidii fuit Eulogiae declarata propensio in eas quae minus impera- 
tori probabantur factionum ecclesiasticarum partes, quam ille odio sororis 
.in se cuidam imputabat. sane matronae huius in ea re ita eminebat stu- 
dium , ut non contenta se ipsam a communione consentientium fratri Au- 
gusto segregare, plerosque etiam auctores participesque schismatis con- 
ciliare demerendo sibi fovereque patrocinio palam affectaret. haec Maria 
quotidianis audiens nuntiis (cursitabant enim inter matrem filiamque nun- 
dinandis in causam schismatis muliebribus suffragiis intenti monachi non 
pauci) gravia in avunculum machinari orsa est, invita ipsa quidem et 
abhorrens ab impio in speciem facto, ut dicere solebat implorantibus eius 
opem quos dixi monachis, tamen excusans, sinere inultam se non posse 


428 GEORGII PACHYMERIS 


ciAéoc &néyStav. — 09v xal noóc toa Óuxvica 10 y9oc ntigü- 
voi znQüvrtuv xol ueilov 7 xarà yvvaixa* Óv yàp "oojp c)v 
&AAoig, Ov O7 xoi Ka9apÓv tvópuatov , néuna ngóc IIoAcwoi- 

e ' - - b , ^ , 

D »zv üua uv 1(Q TZc AlMag novQitgyr vÓ nouyOévra Qicoqu- 
corta, ua dé xol TÓv covirüv xar flacikéog cg vv ixslvyo 5 
napaxw(0ovra, QOO Gp Exttvov uev Vv9ev Boviyágovc 0^ 2y- 

- , 1 , - Mw— ^ 
qt0Utv ovvel9Ovrac 12v y09ov ToU facikéog xoxoUv* tivot yà 
^ - 3 [! , € , ^ ^ 
xot TQ 9elo &n5y9vuévov 10v fjacilén (6c nagoafl&vra v1» ngóc 
^ €- 2 
éxelvov 9'oroxtlav, odÀi»y O0" Ao divoi vÓ xivoUv. 9s0v in^ àv- 
Sownovc 7j 10 negafvei: oqüg vüv ngüg àxdvov vopilouérmvy 10 
/« 2 - - ' 3 , c 4 - 
E Ó0fo» àgy59tv. TQ uv ovv zavgukoyn ot zogà 5c lMagíac 
, 
ntuq9évreg o1. Afyew. dOóxovv , xol nag! UAAev uoSóorre và 
yeyovóra* 69s» xol nag uóvov vÓ ueysOUvav ngoctidérvac v0 
ng&ypa GAgj9iwodc ngéoftig siye, xol oóx bmoAengoyuóva 10v 
néuwavra , ànloveve 0e voc negl vÓv 24Ae&avOgelac 4A9'avaocuor 15 
^ :) / E , 3. , [4] , 
xo ye vÓv. ZAvitoytlac EbOstuov. éxtivo zQévrtwv 0 xol uóvoc 
€ ^ "(S - 3 
P 2993 ZE«w r0 noriv. TQ ÓÉ ye coviràv nag" ikmiwuóv 3» nóvia 7 
3 J , c 2 » - ^ ) - 
àxelvov notofleu. cc jmóé nov! GAore yevouéryg voic zgó avroU 
vijc Alyónvov &gyovoi*: ngooézi 0? xoi 20 £9voc vv Boviydouv 
A i] » cet ^ 3 2 ^ 3 , 3 € ^ 
Q3) negupavég 0v dove xal «ic àgyzv üváyeoO9or, i» Unovolaug 17v 20 


aversionem a matre sua quam prae se ferebat imperator; cui proinde 
parem odii mensuram rependere aggressa, plus nocere conata est quam 
verisimiliter potuerat a muliere timeri, siquidem Iosephum quemdam 
cognomento Catharum cum aliis in Palaestinam misit, partim ut Aeliae 
patriarchae manifestarent quae acta fuerant, partim ut huius opera, col- 
laborantes eodem et ipsi pro virili, Sultanem illic dominantem in impera- 
torem concitarent; quo illo inde, Bulgaris ex parte alia irrumpentibus, 
imperatori subiectae provinciae ancipiü utrinque malo vexarentur. nam 
exosum esse utique deo imperatorem ob ea quae contra ritus patrios in 
religione immutasset: una re autem maxime moveri et concitari deum ad- 
versus homines, si eos videat olim sancita ecclesiasticae doctrinae dogma- 
ta legitimumque usum sacrorum corrumpere intrusa novitate non vereri. 
ac patriarchae quidem missi a Maria facile persuaserunt quae narrarunt, 
utpote ipsi jam ab alis audita; itaque cum hi novi cognitarum antea re- 
rum nuntii nihil nisi exaggerarent indignitatem fama iam celebrium acto- 
rum, pro veris eos et sincere agentibus legatis habuit, nihil curiose in- 
dagans circa mentem eius a quo mittebantur, aut inquirendum suspiciose 
ducens de toto istius legationis consilio, ecquid arcani quidpiam artificii 
et politicarum privatarumve rationum specioso zeli pro religione obtentu 
celaret, itaque tanto studio in negotium incubuit, ut vel si contingeret 
Alexandrinum Athanasium et Antiochenum Euthymium imperatori assen- 
tiri, profiteretur solum se non dubitaturum obsistere. Sultanem quod 
attinet, inexpectatissima haec ei accidit legatio, quippe qualem nullam 
unquam fando esset auditum decessores suos Aegypti principes accepisse. 
offendebat etiam obscuritas Bulgaricae gentis parum hactenus celebris, 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 429 


nosofielav inola , xol ovyrAdc &nínsuns. T0 uévrOt y& Ooxotv 
1 1c iMac navoiegyevovre I'onyoglg xal May. àAg9uiy dy. 
Ó yàg 4vvioyelag xal ngosntÓzugos 7; Kavataviivov, Qvo9ic 
vv ToU Qryüc Agutvlag xeigüv. | àxcivog yàg iy9oc 1) nepuig- 
571 VuoOv xol 9v ixnoddv noijooi, ind và yrgac txt züv 
&vÓga, dxiidmo: voic &ndEovow 7, 07j xal &noAUvct ix 100 naga 
zofjua Evuflalg. — zal ot A«flóvitc üuquáAQ. xazeniovevoy zéroa, 
igruq otoy xol &ánav9Qunq à dg negáxhrcw. 4A )xeivog 
QvoOsíg, Gg Vheye, vaic voU OQuvparovgyoU NioAaov iuocra- 
100íaic ,. a0i1Aet ngoozoéze xoroyOdc eic nólw.. ó ÓÉ ye MASay- C 
Ógtac, xol a)rÜg VortQoc vüv» nQay9íviow ysyovoc, &valiuv 
uy oix dy 10 ytyovóg , Opcg O^ dgnvevev, iunodmv Zyov 15v 
Eevurtay «00 raUra Uyré». o9 yàg mgooxéxhqro ini vovtQ, 
àAÀ' ad10c xoà nagauvO(av wv Inaoyev Avntzodiv à voig á9éoic 
15 di&yeov. 0g éni Jauéva. 1Ó» (lacia. xaéqevys, xol énuevelegué- 
voic éniovàc ixguye. Óeiv zjovyóluy, 100 uev ovungüzoa zavreld 
&négcv, 10 0^ &voxwelv xa9tovüva 1jyoUvuevoc üxaiov. b 
2. 'H uévio« ye Mala IMiyoz 1óv noida xal zagü 1j» P 994 
T)uxtav aséyaca ff'acuaxóg Frgeqe xol &vijye, vi» eqrula» ueró 
6. &zoàéodoi? 9. zo? deerat. | 


nec multum posse iudicatae; quare ab ipso tota res pro suspecta con- 
tempta est, legatique silentio dimissi. caeterum Aeliae patriarcham sua 
minime fefellit opinio Gregorium, in iis quae de aliis duobus patriarchis 
autumaverat. nam Antiochenus quidem iam tum Constantinopolim adve- 
nerat, liberatus e manibus regis Armeniae. hic enim rex ei patriarchae 
infensus, et amovere de medio ipsum cupiens, forte incidentem in suas 
manus tradiderat certis hominibus abducendum eo ubi perire illum brevi 
necesse esset, et illi acceptum rupi desertae mari circumfluae commise- 
rant ad certum exitium, omni quippe humani subsidii commerciique de- 
stitutae facultate. verum ille liberatus inde, ut aiebat, coelesti auxilio 
thaumaturgi Nicolai, ad imperatorem confugit, Constantinopolim se con- 
ferens. Alexandrinus autem, post ista quae de religione nuper sancita 
quidam improbabant evectus in thronum, retexere prius acta non cura- 
vit; quare quietus permanebat, eo securius quod propter locorum .ubi 
degebat longinquitatem a Constantinopoli minime aspergendum sese con- 
fideret qualicumque invidia rerum illic transactarum, praesertim ad qua- 
rum ipse consilia vocatus non fuisset. accedebat quod multis, ubi erat, 
inter barbaros verae religionis hostes vivens, adversis conflictatus, ob- 
struere sibi quem unum. habebat ad confugium paratum portum gratiae 
imperatoris e re sua non putabat. itaque obnoxium se illia quo solatium 
expectaret praebuit, nihil succensens ab eo constitutis, sed quietem am- 
plectens, abstinens tamen diserta comprobatione iam actorum, verum iis 
quomodocumque semel statutis intempestivum nunc quidem existimans a se 
controversiam moveri, 

. $9. Interim Maria Michaélem filium aetate immatura coronari cura- 
vit, regieque inde alebat educabatque, in acclamationibus publicis locum 


430 GEORGII PACHYMERIS 


zurígag TQ) z0i00 napéyovca.  $nóntuc 0) vj Eqsvrw9A16fho 
$47 Y , » c " *. 
xal Mav £yovoa , Ótonóty ye 0vtt, vnonottizat 0 QoAlcc éxci- 
vov* và yàg voU IKwvoraviivov &o9tvóc Fyovroc énole vowizü 
xoracxevüLet z6gl tQ) noil Qecudoav. — néuyaoa yov, 0gxoig 
B 47] uflovAtioal ol , nel9u nagayevéo9oi vóv Nqevrio9Aaftov 5 
3c ael € $e -. o , 2 J c ' 
7&9' avt5v. | 0 Ó£ 10ig 0gxoic 9uogoroac ec Tégvofov qxe, xoi 
10r nogrfhuxóra vionoicOui z5iov. xoi rj en" éxxlgolag nege- 
qovàc 77 Magie éxeivog vtonenolgzo* uevó yàg vàc voU tegéwg 
ivreUEnuc xal và im^ abvoig qüra, ÓiacyoUoa 1üv intvÜUTQv 
&uqo Man xoi Sgeviio9Aaflov nag* éxázego vOv abvijc &yxa- 10 
Adv &r(9t, xal ovv3toiOv yevouévov. üncAcvo én' oixov viüc 
€ xexAguévog v5jc tüv. Boviyágav oconotvgc uezà IMiyosj ó Xqev- 
vío9Aefoc.  ovnc noÀ)og xoóvog vj» vionouav nagéuézQé, xal 
Óolivoouévy xvelva 7] 079sv wijvro vÓv vionokicdos zi0T2- 
cavra. dA qp Zlixn o)y &ontg iJoc av7j và noA. xavquéka, 15 
3 2-3 ^ ^ , ^ T - 2/ , 
4A dit 10» xÜniroovia 10 oiue voU &Óixcc ntqovevuévov. 
D xoi 0 Aóyog &vc9«ev fovAevos ueveldeiy và 13,c Ótmynoeng. — 
E 3. ^H» áygórgc ixsioe tuo9oU Bóoxov yoígovc, Kogóó- 
xovfac xsxAnuévog*. 10 0^ 0voua 7j, EAMjvov yAdocao eg Aáyavov 


ei. post parentes tribuens. sed his illam intentam conturbabat a Sphen- 
tisthlabo molesta suspicio, ius utique non inverisimile ad Bulgariae prin- 
cipatum habenti, nec contemnenda ad id tuendum potentia subnixo, 
quippe qui despota iam esset; quare optimum putavit dolis illum aggredi, 
praetextu fraudis indidem sumpto unde causa ipsi pro puero timendi ma- 
ior erat, e morbo videlicet regis et viri sui Constantini sine spe de- 
cumbentis, mittit ergo certos homines ad Sphentisthlabum , qui post- 
quam iuramentis ei quam religiosissimis sincerae in ipsum Mariae bene- 
volentiae fidem plenissimam fecissent, quam blandissime rogarent venire 
ad ipsam ne gravaretur. persuasus ille ac fretus religione iurisiurandi, 
'ernobum se confert. nec ibi aspernatus senex annosus est ridiculam a 
tanto iuniori femina oblatam adoptionem , quae fratrem illum, et quidem 
minorem, faceret pueruli lactentis. res palam in ecclesia celebrata sic 
est. post adhibitos a sacerdote solemnes in talibus occursus benedictio- 
nes et ritus caeteros, magno allucente funalium numero, Maria regium 
diducens pallium ambos hinc atque inde ulnis admovit, Michaélem pusio- 
nem. ac senem Sphentisthlabum ; e quibus hic in hunc modum foedere 
sancito, domum. retulit novum titulum filii dominae Bulgarorum a Mi- 
chaéle puero secundi. non multum ab hac adoptione tempus processerat, 
cum circumventum insidiis, eo facilius quod a sibi cavendo fiducia eum 
novae contractae necessitudinis averterat, egregia mater adoptatum occi- 
dit. . at divina iustitia non qua solet in plerisque. patientia sceleris huius 
poenam distulit. statim excitavit qui sanguinem impie caesi requireret. 
cuius eventus narratio paulo altius repetenda est. 

3. Erat in iis partibus rusticus quidam mercede porcos pascens, 
Cordocubas appellatus, cui voci cum quaedam inesset usu popularis illic 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI, 431 


ibheufáru, xol zayavüg ivrtíO9tiv qumuileroi. — obrog TOY 
xoíou» iniueAdg yov éavioU xayuéka , oUr' inl tgogoic 
oUr' im^ ivócuacw doyolovutvoc, uóvo Ó' doro ànolóv xoi P 295 
&yoloic Aayávoic &nsgívroc eys xal üqeAGc, xal ngóg rovc érat- 
500vc xal avtov xaT^ éxtivoy üvrac oic dure nolÀéxic, ÓrAoc 
jv utyüÀa ntgl éavtoU qavralóuevoc. oi 02 ojy $tr0v xoitjé- 
Àcv 1) uv éníovevoy. — yet ev éxeivog voatvoug oix oi0* ónó- 
Sev lAnío: uevecgícac 10v vovv éavtQ) mpootiye , xai t)yác ün- 
Óídov 9: cc Zyov Frvys* noU yàg ixsvq uerüv xal 9l Ào- 
10 4e» xüv inl voUv, iv toic &ygoic ioa xol toic nag! avrov (ooxo- 
uévoig/ zolgorg 10 nagónav ixotüniruéro xol üqeiAdg Uyovn; B 
Gívvovc otv rà z0AÀà Ouyov, xal otótv ngovgyov ti96utvoc 
Tic zgüg àgy5v wa zaTruoiüot0GC, mnoAÀÀ4xig và o$rà Oui 
TOig &ygótoig Pxevoig xai ovqogíloic, &yluv vwàg ivivzlag Aé- 
15 yov xol naguximrouc vàg nag? ixtlvov elc 0 xivnóTvot xoi t9vovc 
dE. — vUa noÀAdxig ÓutEus» Pmiorevero. — xal TÓn üAÀwg 
z9o0tlyov avTQ 3 Gg dóxu' 5v yàp ngoOtoulay »yyóc OzÀov C 
TOU xivzJjvOt, — ug ovv 10 14; Óguz;c ovvOnua Aéyuv Aofiy, 


40. isa] oca P. 


linguae oleris notio, Graeci qui olus lachanum vocant, istum, ubi coe- 
pit innotescere, hominem Lachanae vocabulo celebraverunt. hic ita so- 
licite suibus sibi commendatis attendebat ut sese negligeret, non curans 
quid vestiret aut quo vesceretur, naturali simplicissime defungens victu, 
solo pane et herbis agrestibus contentus. familiaribus utebatur indolis et 
educationis similis homunculis; quibus plerumque magna de se quaedam 
olim futura quasi vaticinans iactabat, saepe illis irridentibus, nonnunquam 
etiam non plane detrectantibus credere, his ille nescio unde spebus in- 
flatus, gravitatem affectare coepit insolitam, componereque se in speciem 
sanctimoniae, colligens subinde animum, et deum invocans quibus uti 
poterat precibus homo funditus omnis institutionis rudis, quippe in agris 
semper versatus pascendis intentus porcis. apparebat igitur fere cogita- 
bundus, verbis saepe significans voluere se animo nescio quam machina- 
tionem novi constituendi principatus, quem quasi ad scopum acta et me- 
ditamenta cuncta sua dirigeret. habebatque de talibus ad suos illos so- 
dales rusticos et subulcos serios saepe sermones, memorans mira etiam 
visa et quasdam apparitiones sanctorum, a quibus impelli se aiebat ad 
iugum excutiendum et sibi usurpandum gentis imperium. eiusmodi tam 
Saepe disseruit, ut quantumvis incredibilium fidem faceret. iamque alio 
ei plerique studio quam prius attendebant, maxime cum  ediceret fatale 
tempus decretae sibi divinitus pctentiae imminere, moxque se erupturum 
in eius arripiendae conatum, quem prospero successu fortunandum sciret, 
ad haec arrectis aliquandiu subito diem pronuntiavit, qua die proditurus 
esset e latebris et maturo iàm praeclaro coepto felix auctore deo auspi- 
cium daturus. nemo dubitavit aut renuit. conclamarunt omnes duceret 
quo vellet; se alacriter in cunctis obsecuturos. nec facta dictis abfuere. 


432 GEORGII PACHYMERIS 


avvlx! ixiivovg igéAuevon ngüc viv éavzoU 9eganslav , xàxelvq 
el c é ? D , ? : - 2 
faovrot w6 ucym Ti éXnibovzec mgutuv. | ünégyovros yoUv» eig 
, - -— 
qwQav, xxi v0 vo) cvqoofloU xrzo/szrovow Qvoua, «c 9ióOstv 
c - 
4x6 ol voU &g5or ovvOngua. — xol Gua Aéyovreg Unügov, xol 
(9 Asl LO LJ 3 M * ^ , é 
ngooenevídtvto mÀtlovg éx&oTgG. — xüxevog ngóc vÓ tvOtOAÉOTE- 5 
, 
Qov uevefláAAezo , Quuzéxóvqv v^ évedidvoxezo xal onádqv aigie- 
, 
D Lovvvro Vnzov v^ énéflouve, xoli9ágg& ngóc Coyo pello 1) xav" 
, -— - - - , 
aUr0*». TOU yovv Kuovoraviivov &odtvüg oU Gwparoc yovrog 
(zó yàg oxéAog xavsayüc Pyuw üxivqvog djv ,. x&v mov xal áncÀ- 
^ € LE! 
9d» Ou, i'iuaigc iqégevo qógroc xsvüc) moAAol xazadeyo- 10 
govv, xal uüAÀAov oi ngócouo: Tóycgor, &xÓgoudg éxdovqc 
noiVvtitg xoà lMvoódv ovvoc Aclav và Ivodov zidéviec. qAayyt 
- , , c - 3 [ » 
yoiv Toyógov ngooxgovcoc 0 zdayavüc tunínra oqío: usd &v 
E énsgégevo , xl à xa 7 | oj9ug 4X i oU 
énsqégero , xOTà xg&rog vui, xol av9ig 4AÀy, xol oUTQ 
^ H , à ? E -. €t H , - 15 
7:006 v0 &yGAe0TéQOY ét. 0U z10AÀoiG ?ju6g04c xodiovaTO.  x0gQgar 19. 
- - 3 
volvvy ngogeri9evró oi, xoalim' aÜvQ moÀov vóv v0U &U muy 
- 3 
Amnouóv ágagórwc &yov. x«l ó zdayavüg noXig 5» quulóue- 
(4 b] ^ € , , 32 4 2 , 
voc zavrayoU' ovóé yàg vuéoa igloraro xa9' 5v ov nàÀttovc 
vÓv ngorégQv &yt xol TvdgayáOt ngocfáAAov.  ToUro i9opv- 
Boe udv xol óv Kovoraviivoy 7ü nÀdora, Óyyt3iv Óé nagó 20 


18. o7] oi P. 


addunt addicuntque ipsi se frequentes, magnis elati spebus. cursant per 
regionem proclamantes subulcum a deo missum, et ad manum iam con- 
flatam ingentem certatim undique accurrentium aggregant numerum, 
crescebat in dies multitudo, et novus dux ad consentaneum assumptae 
dignitati se fingens habitum, abiectis centonibus honestiorem induit ve- 
stem; enseque succinctus, equo inscenso, ad opera maiora quam eius 
hactenus fortuna caperet, palam se accinctum ostentare ausus est. vale- 
tudine tum, ut dictum est, Constantinus infirma utebatur: nam crure du- 
dum fracto facultatem incessus amiserat, et si quopiam esset necesse 
proficisci, curru pondus iners trahebatur. ea res contemptum illi con- 
ciliavit plurimorum. in his Tochari finitimi, fera gens et assueta rapto 
vivere, nihil a claudo principe timentes liberrimis in Mysiam excursioni- 
bus agebant ferebantque passim cuncta, et veteri celebratas proverbio 
praedas Mysorum impune frequentabant. in horum unam manum incur- 
rens cum $uis Lachanas eam internecione delet. alia die deprehensam 
similiter cohortem istorum alteram ut priorem interficit. hinc paucis die- 
bus celebre fit eius nomen, et videlicet non parvis et populi et regio- 
num accessionibus opes eius augescunt, cunctis pro se quoque spem in 
eo summam emendandi publica incommoda collocantibus, famae interim 
ambitioso praeconio Lachanas ubique buccinabatur. mec dies praeteribat 
qua non et eius numero cresceret exercitus, et qua non ipse aliqua se 
insigni de hoste victoria commendaret.  conturbarunt haec non parum 
subinde nuntiata Constantinum. ipsum quoque, ubi fides tandem non 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 433 


dóta» xal «irÓ» Sogvffst facién* v0 yàg oUrwg in£À9Óy nap 
&Eín» o)x üv inck9e» d uj inl usylovowc vi0ly Qiovto. — ó uédy P 296 
oiv Kovoraviivog uóvov vagüiag à xarà tÓv Lvyv uttzveyxe 
zóv vob» ngüc 10 &ngocÓox5rGc qav» xal cg o)x üv uj Or 
5y^ otroc, AX o$0* &AXog vic qj] nové. 0 02 facileic volvo 
p) xol ràxi xaractco: 9éAwuv, coUro Ó? xoi ngüc và àxov- 
c9évra diuvapoy9 elc , zgoXaficiv qniyevo xol rüg üxgac xaro- 
gvgoU». xal à iE9ov Tc Kwvoraviivov im' 'Opsarwidog 
JAevvt» 0Ào QurZoi. — xapdvog 0^ 90r» xal náyowg inuy B 
10 ztáGye: vt xal vüv üvrxéavov* ovunodíGezot yàp ó (nzoc inl ná- 
yov Qaivav vQ facis, xal cvuntoO» ixcvQ 0 imoyovutvoc 
nrüua Ouvàv ytig&g v£ xal ngóocov ÓgUnzevot , oUvQ xaAenGG 
Ge uxd^ ügxécos zóv aic éxovgavélac 0Lov yoóvov ünaAsiya:r à 
vgavpara, &AA. Fri Aehpava vv nÀyyOy» Quuérav. inave9óvri C 
1570 facis. — ua yoXv inégr, Ó xgaváv vic 2MOQuavoD, xoláua 
4 oqay) 1oU. Kuvoravrivov &yy£levai, — c yüg ad&vero xa9* 
Quégav 0 zdayavüg xal noÀÀol mgoccyUQov» ixelvq  xoroAuyo- 
goivitg vo9 ogüv Buoiuwg, ixnodó» 9" 4» 40m xai Ó Zqev- 
zío9).aflog vv 00Agv ánovauevoc vijc Mooíac, oi dé ye ngocou- 


5. y]83' P. 


creditis primo indiciis famae constantia facta est, ipsum, inquam, quo- 
que inopinatissima novitas vehementer commovit imperatorem. hunc sua 
suspectare prudentia cogebat, ne subesset his quidpiam incomperti mali : 
quomodo enim homo tam vilis tam secure prodiret, nisi productus fiducia 
opum non apparentium, et multo maiorum quam quae cernerentur, sibi 
conscius virium ? caeterum in communi admiratione amborum Constanti- 
nus solus, quem periculi vis propinquior ureret, trepidis raptim habitis 
toto iugo delectibus, admovendam strenue putavit manum remedio mali 
longe ultra quam quisquam imaginari potuisset inopinatissime nascentis 
crescentisque. porro imperator nondum ille quidem expedivit consilium 
bellandi: tamen sibi proficiscendum versus istum limitem constituit, par- 
tim ut ex propinquo cognosceret certius et, si quid ibi labaret, confir- 
maret; partim ut qui ab illa parte patebant in Romanam ditionem aditus, 
per quos ne Lachanas irrueret audita de illo timere cogebant, praesidiis 
et munitionibus idoneis praeoccuparet. hoc animo dum citatis equis ver- 
sus Orestiadem contendit per concretos rigida hieme gelu campos prope- 
rans, contgit et pati eum et periclitari gravissime. nam equus quo ve- 
hebatur lapsans in glacie, cum sessorem effudit, tum supra ipsum tota 
mole concidens tantum non oppressit, vulneratum in manibus et vultu 
adeo non leviter, ut vix totius eius diuturnae expeditionis spatio persa- 
nari plagae potuerint, aut effici quin luculentae cicatrices reducem ipsum 
in urbem adhuc deformarent. caeterum tunc illi :eo itinere Adrianopolim 
advenienti occurrit certus de caede Constantini nuntius. cum enim ado- 
lesceret in dies potentia Lachanae, et Bulgari passim a rege suo ipsis 
spreto ad subulcum deficerent, nec qui potuisset obsistere Sphentisthlabus 
Georgius Pachymeres I. 28 


434 GEORGII PACHYMERIS 


xeuopdvor 1 Kovovavriyo i& àv99unuav 7,oav «ot; vijc IMoglac 

xoxsvrQtytloug xartgyacuévor, O00. OZ xol msgujgav, oi uiv 
D za 2xelyov ini Óvavoloac ónnztvovvo oi 02 zal zaig GAn9elvuc 

* , L E! , 2 , * ^ 

&Óvovóovv ,' uóvog 7) uev. 0Myaov. eyxavoAaq9 dc. Kwvotavitvoc 

€ - ^ ^A -» * 3 ^ - * ^ 

ógu( uevehD v cày 70r xal aivoU xoazolvympoUvza. xol 7, ovv-5 

vaEáusvog vüc Óvvapéig éqépevo uiv 2q? üáudEnc. oi 0 olc /xsi- 

3 ^ DM €. * - c 1] 

voc éniottve 1üg Vnig Exslvov. óguóc xaztxhüvro. | 0 06 2doya-. 

vüg óuóct ycpnoac xvo , Guo quvdg. 2nucaizre xol xoá 
E zgóroc aigét, xáxtivov uiv xarà nóA«quov ngóSovza flaoieiag 

hh, , € , , ^ - , 

&Eiov Olxqv íegelov xovaoquvré. — vivüc 0€ viv exslvov xovaya- 10 

viOüputvoc: Toig Aouroig Gc oqerégouw; iygüro. xol óc fieflicoc 

&nuoyàv viv ydogay «0l nósov jjmvexo , xol y^ aU1üg aigüv oUx 

, t » . ^ , , ^ ^ 4 3, 

&víe Gg &Qyov xol facieog quuuloucvoc.  4AÀ& TU EV X0T - 

dxsivoy oUtc y, xal otro óoguéoui nAéov. iuzyalivevo xol &vo- 

Qovusevog 2nsóidov. 15 


P 297 4. ..'O 0d Baaieüc vQ uiv. nag ó0Sav ovuflárzi cic exc 
ioyjoag, và 0à xa9* abróy c 2vijv xavaoqodatóusvoc, 0nov 
&cqoAdg dyiv àx Kwvoravilvov nsoóvrog, imostew 1j9tht Tog 
z90c vóv zLayovüv &yyutelotg. — xol néuwac uv énéinuigüro voU 
Bagfágov, iq? Q xal yvüvas d ixavüg Dyor xal ngüg v0 ngónto 20 


superesset, insidiosis Mariae delinimentis miser lucratus exitium , proce- 
rum vero gentis qui maxime Constantino studuerant, partim sceleratis 
Mariae molitionibus.interfecti fuissent, qui vero adhuc vivebant partim 
falso suspectarentur quasi rebellibus faverent, partim revera regnantibus 
offensi penderent in praevalescentem factionem, Constantinus ferme solus 
in medio relictus acri necessitate compulsus est tentare cum paucis opum 
antiquarum reliquiis aleam belli. et se Lachanae iam ipsum contemnenti 
obiicere. instructam ergo contra inferens aciem ipse in curru vectus, et 
fidi ei pauci, reprimere impetus impune hactenus grassantium sunt adorti, 
at Lachanas contra se venientibus occurrens, simul vidit, simul admovit, 
simul vaesano irruens impetu caedit exercitum et plene vincit; ac regem 
ipsum, qui nihil eo praelio fama dignum ac tanti nominis fastigio egisset, 
miserae instar victimae victor obtruncat, reliquos suis adiungit. et 1a 
apertae plene regionis potens, ad urbes sibi subiiciendas convertit ani- 
mum, solito successu: nunc enim hanc, nunc illam capiebat; nec quietu- 
rus videbatur , quoad rex totius haud dubie Bulgariae ubique acclamare- 
tur. sic se res Lachanae habebant, quotidianis proficientes successibus, 
et ad summam brevi, ut apparebat, potentiam perventurae. 

4. Imperator vero indoluit quidem, ut par erat, inopinato casui: 
caeterum securitati rerum suarum quam fieri optime poterat studens con- 
sulere , conandum existimavit id quod ex Bulgari ditione olim usurpave- 
rat, cuius possessionem firmatam sibi videbat Constantini morte, sibi 
certius asserere, quinetiam augere, conciliando ac iungendo sibi per affi- 
nitatem Lachána. misit igitur qui tentarent animum barbari, et eadem 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 435 


ztps», oUrwg Go&áusvoc uiv üniglrrOc, TÀ u£yiova 0^ tüvv- 
an*dc tx v0U Qücra. — xal ye xal yaufigó» ini 9vyavol ivosizo B 
zov , & oqío: dóSusev. buxavouévog xol npóg avrjv vjv vüv 
Boviyáoov àpz5v.  Optc ^ ivopüv xol v0 2c vÜy5e Gorarov, 
506 Gua uiv guplleo9ut xal 1à u£yioa üuo dà xal và igyota 
z:9000010£09a xMyovoav và Cvy&á, àgtv7; 02 xal 10 mpooytvó- 
pivov olxiov xal v0 ánoyevüptvov oix üvéAntoTOV, VuUATtVE 
và 20AAU Tv TÜynv , Q3 QoUon ueydAo alqvgc 10 nü» vayéog C 
ágéAyrat, xol Gosrzc uj ovozc ur? figa) xol ó map" &xtivgc 
100i0óusvov QuavgQro, wc wu qXáray uivyyávovra. 9uvud- 
DCeo9'at xol PAeetoO us &ánovvyyévovra, Oi voUro xGl vaUro orot- 
qu» énl Aoywguüv ,. Boviijv ovyéleys vo?c Gu? aXróv óvyxaAGv. 
ient yàg vv 10v Boviyágov àgyrjv voU mgoovar(covrog y05- 
Lovcav i6 àváysmc, nageii9u à xul vQ 2doyavü vÓv ix toU 
15 Must "Iovrgv, xal vQ uiv vUynv xal 90ácoc xal 10 inl qd» D 
zpayudzav siyos elg noooflactw vic doyijc ovvzeAécoyza &yivcoxt, 


15. zó deerat, 


opera dissimulanter explorarent vires opesque eius, ecquid tantae, ac 
caetera eius omnia tali loco essent, ut expectari iure posset eum qui tam 
tenuia initia portentosae felicitatis multiplicatis hactenus successibus cumu- 
laverat, pari deinceps qoe profectuum tenore ad culmen fortunae 
summum perventurum, quodsi horum relatu cognovisset non esse illum 
inidoneum regno Bulgariae, nec imparem eius nominis sustinendae utcum- 
que maiestati, haudquaquam abhorrebat a cogitatione generum sibi illum 
asciscendi propria ipsi collocanda filia. tamen reputans attentius cum in- 
constantiam fortunae simul maxima indulgentis, simul subita inclinatione 
lancis etiam antiqua eripientis, tum virtutis tanto praestabiliorem condi- 
tionem ac naturam, cui et quae insunt bona vere propria inamissibiliter 
possidentur, et quae desunt verisimiliter sperantur, vereri magnopere 
coepit ne cuncta haec sortis beneficia cita eiusdem, mature poenitere do- 
norum solitae, mutatione auferrentur; et vel si perseverarent, tamen 
quod virtutis ne modicum quidem subesset, eadem brevi mora obscurata 
obsolescerent, seroque intelligeretur non fuisse properandum in nimium 
mirando consecutum ista, aut eo qui talibus careret misero putando. 
quare perpensis istis alio vertens animum, convocavit viros prudentes 
quos habebat secum, iisque exponens videre se necessario providendum 
| ede Bulgariae, duos poesedt qui ei praefici posse viderentur, 

achanam et Mytzae filium loannem ; et illi quidem fortunam suffragari, 
inesse animum audendi, magnisque nec improsperis coeptis munitum abunde 
ipsi videri posse iter ad summam isthic potentiam, loanni tamen ut 
non desperandum, videatur posse ad optatum succedere conatum istuc 
aspirandi, facere genus ipsius et caetera ini pso sita bona praesidiaque, 
quibus haud dubie attolleretur ad spei non imprudentem in eo praeva- 
lendi, si tentaret. addidit in hunc magis sese propendere, meliusque 
collocandam in hoc promovendo arbitrari operam. idem plerisque pla- 
cuit, maguoque assensu probatum imperatoris consilium est asciscendi 


436 GEORGII PACHYMERIS 


"Ioívygy 02 10 ydvoc xol 17v &q* a$r00 aóvagot xaroyvgobv ic 
 &pziv ot& ^ üvra xal uüAAov difxguve. — wal molkotg ye 2jgeoxtv 
5 Bovij, TOv toU Muri; viv elc youflgóv yevéoO9wi vÓ Baci, 
xol ov1c6 éni 1j; ngóoO«v Bacilele xovaotárra ovveyegOijvae xoi 


P 998 dm e«tr0P Becifug, Gua uiv dià v0 mgóg vQ lMvvig Óixowov 5 


xal 10 ànó tÀv norígov o)roU ngóg cqüciAegóv, Gpa 0b xci 
i& vijv voU Baciéac noc aivóv xnócuoviav, oa xol nevOepot 
zpóc youfgóv.  sxóg d? xol züv dayavüv ix vvync PHalpvgc 
qveudérvra, noyolácnvra ác óguàgc qaovucóv 'Ponaixüv 
 &weioe Üvvágeoy 3) ngóc QovAslav Onontosiv 7| uz» xol mov xgv- 10 

B fivc: qebyovtu, QU) Cyovra 0ny, oa xol loyvoloowo. — IMaplov 
02 xol maida vairgc üov ro)g Tegvofiórac ngodovvai* và yàp 
ngüc a)ro)g iwiwnc xaxà o) TocoUro» puxgà (dore xol M49 
9idóvat. 

C 5. TaV09"' 6 facite (lovitvodputvoc, xol vzv &n0 voU 15 
n&gidgyov fovijv nigwag iv àmogorroug ire. xal Og vÀ 
z01Àà ngóg rüv lMwz0v Pogeme, xol ygáqow vv inl v5 fov27j 


goz5» jàídov. ^ vo?ro xol Iloiyzup Ó isgouóvayog Geodóowc, 
^ Y 


" | , 
dEuo9elg xol ovrog noóc ovulovisv 2v negl roUtQY , Cygagtv, 


Ioannem in generum, et ius ei genere ac hereditaria ratione competens 
ad istum principatum imperii viribus fulciendi. nec videri dubitandum 
quin eo magis inclinarent Bulgari, ac facile praeferrent barbaro subulco 
iuvenem nobilissimum, tum patris eius Mytzae respectu cui regnum Bul- 
gariae debitum fuisse meiminissent, tum memoria mitis in ipsos laetique 

. Àmperii maiorum eius caeterorum, tum denique metu palam ei foederati 
tamque arto et insolubili pietatis domesticae vinculo irrevocabiliter ad- 
stricti imperatoris, quanta inter socerum et generum intercedit necessi- 
tudo; ex quo certi essent totis eum imperii viribus adiuvandum; quod 
videntem Lachanam erat verisimile remissurum statim multum de audacia, 
et compresso tumore quo aspirantis fortunae aura levem hactenus homi- 
nem inflasset, furere tam licenter desiturum, atque ubi Romanas acies 
in suo sibi solo videret oppositas, aut in servitutem relapsurum pristinam, 
aut fuga matura, damnatis praevalendi spebus, latebras alicubi captatu- 
rum. Mariam porro filiumque eius facile prodendos a 'T'ernobitis, in quo- 
rum essent uterque potestate, verisimile ex eo esse, quod tantae ac tam 
recentes extarent mulieris eius in ipsos iniuriae, ut earum ipsos iam 
plane oblitos credibile non esset. 

5. Haec cum a concilio dicta essent, imperator patriarchae super 
ea re sententiam exquirendam putavit, arcanis per viros idoneos missis 
literis. ille in Mytzam sponte dudum sua propenaus; celeri rescripto id 
consilium prolixe commendavit, et videlicet praerogativa tantae auctori- 
tatis ultimum in eam partem pendenti deliberationi momentum addidit. 
eodem concors accessit iudicium hieromonachi Theodosii cognomento Prin- 
cipis: nam ad hunc quoque im^erator consilium postulans scripserat, ut- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 437 


L : ^ , - 

1/0 &lc wyijgov Ov nazgiagyelov* ó yàp Eo9Vjuoc éreDwi«a 56 

Q:ovnóAsoc. 10 0" One o) ytigov tinti».  xtyrowto uiv oiv D 

70 zurQuuQyceioy , xal z0AÀol TOv ijc &vazoAdc nioxóno noQij- 

€ ' j? L2 » € B - - , J 

0&4», oi u£&v 2xeiQev lóvrec, ot 0d xal évraU Ja vaic éxelvov ztg0- 
59onaic yevóuevor* joeoxe yàg nl vovtoig xal 7j 109 -dvaloofov . 

Ozodcg15rov fovi5, sg vóoov 705 xhi9évrog voU narQuigyov, 

- z 

zob?c ixavoUc éx zmgorgonijg àxtlvov yiveo9oi, iq d süy uec? 

ixeivov zoooxAnOnoóusvo» Gventlgntog GG ixavüg wVngllowro. 

c - ^ € , ^ ) * -- D 2 

wc yov» éiyveivo 0 yoroqievooy , xal ovócdlg 09 Iloíyzinog &ze- P. 299 

y - 

10yívooxev , j» ovv e090c xol wogiteadu. xol ngooxaltiadu: vüy 

» 3 » t€ ^ , ^ ^ , LÀ , 

&vÓpa. GÀÀ' 0 faciAe)c coqo» 1t OvvogOvy éni 1001016 Vz(UTTEUE 

TL» yÀAeómv, xai rÓv xQsuáquevov ix Tic vnowlac xardysov u- 

3 , , ^ ^ , ^ 3c -) 
z06 0935075 7z90vv0u. 0» yop lloéyxira ux 0d. 0Aov 17; exxÀz- 
oíe évovpevoy 0i& 1à ovufávra o0? 0AcoC 2yvóu , 10 00 ovvv- 
& évodn u doc dyvón , 

45710xÀMvsaO ài xazà viv inegráqv ngostvouérqv devo u£v , oix 

&ys Ó' dgugórtG zuoTtUnv. — E yoUVy wrquodtg üntgei, dvo B 

piv exslyq) 35)» 0t: xol üfiovuevog oy vzdxovoty. GDyáQxsg TicTv, 


pote iusto suffragiorum numero designatum patriarcham in locum 'Theo- 
politani Euthymii iam mortui. quo de toto negotio non abs re fuerit di- 
stinctius hic aliquid ponere. "viduata pastore patriarchali Antiochiae sede 
aderant multi Orientalium antistitum, quidam ea causa e suis ecclesiis 
Constantinopolim profecti, nonnulli iam antea a degente illic Euthymio 
vocati: huic enim ex morbo quo decessit decumbenti persuaserat ei assi- 
stens '"Theodoritus episcopus Anazarbi, e sui patriarchatus praesulibus 
idoneum ad sese iam nunc evocare numerum, qui videlicet, si quid ei 
deinde contigisset humanitus, eius successorem iustis possent suffragiis 
eligere. inter hos Euthymio iam mortuo de substituendo ei viro loco isto 
digno disceptantes satis constabat cunctorum iudicio concordi neminem . 
Principi videri praeferendum. nec ulla per quemquam ipsorum mora erat 
quin protinus perferretur decretum evectionis eius in dignitatem istam, 
isque in eam rite vocatus inauguraretur, nisi paulisper supersederi deli- 
berationemque suspendi iussisset imperator. verebatur is, pro ea qua 
solebat intimum rerum occurrentium profunde perspicere prudentia, ne 
sibi obrepi illudique in hoc negotio sineret, meritoque sapientibus risum 
deberet, si hominem circa eam quae tunc flagraret in ecclesia contro- 
versiam a se diversa sentientem, contra se ac quam putaret meliorem 
causam, (anta repente armari auctoritate permitteret. caeterum quia 
eundem illum Principem ita videbat non dissimulasse inclinationem | pro- 
riam in factionem schismate avulsam , ut tamen non tam in eo fixus 
irrevocabilisque videretur quin sperari posset transitio eius in partes eo- 
rum qui supremi eius honoris voluntaria delatione nihil non ab eo me- 
ruissent, necessarium esse credidit huius spei pignus antecapere nec rein 
tantam nimis periculosae aleae committere. quid si enim aliter ille iam 
proclamatus ef inauguratus patriarcha quam speratum erat saperet; et 
diguitatis summae, quam a stulte confidentibus accepisset, toto pondere 
incumberet in depressionem ipsorum eorumdem qui sic ipsum inexplorato 


438 GEORGII PACHYMERIS 


vovc 0d ys xoMcovzac t6 üvdyxnc dnogéosoSon 10 Tjyrov, Ui sol 
GÉr)vrtg ov ngootÓfyOÜncuv.  yoüqet yoUv xal aUo. iv &nog- 
Q'yroi; TQ) narQugym, ntgüv mgórtgov, ti9^ oUze xol iquévoi 
wrugitea9ou. — 2; 0! néiga jv di roU. ovyyodqovroc váds* obroc 
yàg ovvij9uüv Zyov dg ixdüvov vjv ueylovu» xol inl 7j nilgQ.5 
vavry TOY &ÀÀhow ngovxoivero.  vÓvt yoUv xarà và àv àmoggi- 
Toig éntovo)uéva. uiv mgüc f'acikén Q matQidgyn ineozaluéva. 
0 zagà natQiiQyov vii ovyygaqit, qorráv éxelvo ovyyvdásig xol 
7à nig voU notQusQyelov mzgortvOutvoc, slógg ur eldóri av 
voiv é94100ptv xol viv yvoguv iveyvgalov, xal y* énMgooqógovy 10 
ninpogopovuevoc tc xAn9elc onaxovotie xol 17» elg 10 nacQuig- 
qttov xMjcw ngooroevo. — yéyove va)Ta , xal Gg vnowgglo à»- 
vtUÀev ngocgtpOucvog 0 xgarüv rà quim vé inéorthÀe xul ys 
Tüv &vayxalov xarà fovinv xowqmvóv ioi.  zürt volvvv vüG 
a)rüv de&iusvog ovufloviág, xol nó ye vovvcv v7jv 1/jc Os00(- 15 
vuc, toyo và vijc flovAjg énAjoov , xol néuwyog &ya ve slg éav- 
vüv 10v "loávyg» ix vüv xavà S«iuavógov Tootxüv (ixz yàp 
xal vàüg ÓwwrQif&g énowivo , o)rágxoc vÓv &g mgóvouuy Eywv) 
xol uera0ynuaricac youfoóv ixaAea xol facie Boviyáguv. 


promovissent? his de causis scripsit imperator arcano patriarchae videri 
e re fore, si priusquam destinatae electionis monachi Principis in patriar- 
cham indicium emanaret, experimentum caperet eius animi, et sic tan- 
tum perferri faventia ipsi suffragia permitteret, si qualia vellent et ad 
ecclesiae pacem expediret, facturum eum certo constitisset. hoc porro 
experimentum per seriptorem huius historiae captum est: is enim ex 
longo familiarissimus Principi ad ista exploratione fideliter feliciterque 
fungendum idoneus prae cunctis est iudicatus. huic ergo patriarcha iuxta 
sententiam arcanae imperatoris epistolae arcana scripto ipse quoque man- 
data cum gisisset, ille pro amicitia saepius adiens Principem monachum, 
ei subinde, quasi ficta sermonis causa conditione, mentionem patriarcha- 
tus, ignaro quid de se cogitaretur, sciens ipse ita intulit, ut certo ex- 
iscaretur penitissimum eius sensum animi; qui cum. talis esset qualem 
imperator et patriarcha Constantinopolitanus optabant, et utrique per- 
suasus prius ego persuasissem illum, si patriarcha declararetur, secuturum 
non invitum quo ab Augusto et urbis patriarcha consentientibus vocaretur, 
itum a patribus nullo iam obstante in suffragia est, et conspirantibus le- 
gitimo numero calculis rite est electio perlata. his ita gestis imperator 
'"Iheodosio uti iam electo et designato patriarchae honorem habens, et 
amice scribere et communicare deliberationem de rebus magui ad rem- 
publicam momenti, in qua versabatur, eiusque super iis consilium exqui- 
rere bonum factu censuit. horum tunc porro responsis per omnia con- 
gruentibus accepts, et ipsius in primis, quam item consuluerat, Augu- 
stae, consilium in rem contulit, accersitum enim e Scamandro et 'lroi- 
cis regionibus Ioannem, ubi ille prius morabatur, abundante ipsi e suis 
ibi praediis ad victum cultumque splendidum proventu, mutato habitu 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 439 


pevevideu 02 xal voUroy clc 10 voU z&nnovidoàv &và nücoav 5v 
zepb ajr0v nÀny9iv Oouwufisóov voUvoua, xolO(xac noooriDtic E 
1üc üElac voic ys ui?) oUrtG Acyovot xuvá viva uepvmu£voic yosiav. 
xol 1Àv BovAyógnv voc uiv noooycgsty évoluovc éxdÀet wg «v- 

- $zíxa sb:pyerzotw , vog ÓÉ vi xal zgovooUrvrac voU ücqoAoUc 
zéuzov Odor udv JjyaAAiv , dvegoovyve 02 zaig Jniow dic eb 
zgüZovrac & vüvInávyrv dé£omto flaaikéa &noozávsec Mopíac. 
vaUro uiv ovy x «jc A0piavoU Quovóuti, xal vwac avzíza ngüc P 300 
póvgv Tj quuyv zmgooyagoUVvrag sU i0ga, xol xartÓnpuuycye 

10 Boviyágovc voie 6nooyéotow. 
6. "Enavil9óvn 0* ic nl zyyéAlero xal 5 109 IMiyazA B 
ix Tí» Ovowxüv 0oov ox jÓng quii.  ó 0^ 5v 0 vo9 Miyo 
Ótonórov vióc Vororoc, Zuuirgioc uiv 10 xov! dgydc Aeyóue- 
vog, Savóvrog 0? voU zorgüc TroUvvoua xarà uvyumv )xvov 
i5àvralAazóguevoc. —(Q à7j xol potga vüv voU ztQ0c xmptv z9oc- 
xtxMyoouévg otx &moyoOca vQ utyí9u vic xaT! avrÓ» GE(ac, 
$c nagà v0U xguvoUrroc ériyyovey dj0n yauflgüg Vni uéroc yt- 
véa9ut, otóauüc iQóxa. cT vo. xUxclvgv ügelg faciet ngooz- C 
xups, TuOTtOY yoóuuaow Opxoig xaryoqolicuévoig. | cav 
90udv obv TQ facis trarípgov vOv S9uyaiígav Elg5vgg Guo. xoi 
"4vvye (5j yàg Edoxla quxgà 7v xal Vzt) aí ngóc vog vvuqiove 


generum simul suum, simul regem Bulgarorum appellavit; cognomentum 
quoque ipsi addidit ab avo Asane, et universo suo comitatui, novo isto 
illum .celebrans nomine, magnifice ostentavit, poenis etiam decretis in 
eos qui, quocumque incidente usu mentionem eius deinceps faciendi, ali- 
ter quam Asanem et regem Bulgariae vocarent. Bulgaros quoque quot- 
quot in praesens parati ad. accedendum sunt reperti, spe beneficiorum 
statim a se percipiendorum evocavit: ad alios qui adhuc deliberarent, 
idoneos qui allicerent misit, donis eos iam nunc deliniens, in posterum 
autem spebus corroborans quasi consecuturos cuncta quae cuperent ad 
vitae florentem statum, si deficientes a Maria Ioannem regem accepissent. 
haec ex Adrianopoli providit; et quosdam ad primam talium famam sta- 
tim concurrentes beneficiis affecit, caeterosque Bulgaros magnis pollicita- 
tionibus trahere in partes populariter sategit. 

6. Reverso post haec in urbem imperatori nuntiatus est appulsus 
mox futurus adventantis Constantinopolim ex Occiduo tractu Michaelis. 
erat hic Michaelis despotae filius natu minimus, Demetrius a principio 
vocatus, sed paíris postea mortui nomen ad eius memoriam omisso pro- 
prio usurpaverat; cui cum quae iure contigerat hereditario paternae di- 
tionis pars sufficere non videretur magnitudini sustinendae novae quam 
tum primum inibat dignitatis generi imperatoris (sic enim esse et appel- 
lari iam coeperat Augusti filia ipsi a patre desponsa), ea relicta se ad 
imperatorem transtulit, confisus literis eius. iureiurando firmatis. erant 
igitur Augusto ambarum filiarum Irenes et Annae (nam Eudocia parvula 


440 GEORGII PACHYMERIS 


cvvaguóctg dungó9touoi* | GAX* ob zc Elgnruc yóuor à. 105 
Baciket gnutoutvo: BovAyáguv 44oày irtkoUvro ntgupovéotegov. 
D cvuflólotc yàg éxoijro B'aouaxoig, 2E dpgluv uv xax? &qeozolüag, 
volg 0" &ÀÀou oig a)roic flaciAst* xal ovv colat jcav, & uiv 
£todoirzo. £niflatvav / Tegvóflov ovvóua xol voig voU (aciécG 5 
P 301 jvrvdueow., 8i 0" o)v, GAÀA xol ov91g cg Óeonórac vic Poua- 
doc aeuvivecOot, — voi judv ovv veveAsouévos 2j0av ot y&ptot, xal 
BovAel ngovz(9evro ovvtyeig Ong àv xol 1à ngóoc xa^ siud- 
Qeoy ztgoycgoitv' roig Óà voU IMiyoaz yópoig xol vij; 0evzégug 
và flaciéoc 9uyovéQuv vvgc noooíozató vu vv 17,6 2xxAnolag 10 
xavóvav, o0c 07; Xwiviog náAot 9elg Gqoguauotc ixgázvvev áoqu- 

B Aéow. 4j u£v ov» coU Osonórov Nuxnqógov "dvva 1íjc 100 flaci- 
Aéuc 9vyavogüc "Avvgc o)ravewía zv, Nuggógoc 06 xol Mus 
a)jráÓ:igo: závrog.  ntQuorauévov yoUv oU xuv' airoDg ovv- 
oixeGlov &lg &xvov fa9uóv vÓ» CvOev uév ix vtoadguv ixti9ev Ó* 15 
ix so covyxiusvov , ida ovvódov ntgl rovvQY oxtyopuérnc xol 
Tc naQ' a)rüg votUc. ind jxnrovro, xoltà züv feci 

€ Aéov ovvoÀAóoyuara cg tlg elgyvgv ywópeva  20óxovy nàsio iv 
üytoty. tyev. 1j 07) à 16» üAMev, Órnonxovo9«. và cc oijdev 


adhuc erat) decretae iam et in procinctu expedito nuptiae. caeterum 
Irenes cum declarato iam palam rege Bulgezrorum Asane illustriori cele- 
britate matrimonium peragebatur, rex siquidem gener insignibus utebatur 
regiis, quoad colorem quidem solum in phaleris et stratis equestribus, 
quae ex lana tantum erant, in caeteris autem iisdem plane cum ipso Au- 
£usto. conventionum nuptialium haec erant capita, expeditione in 'Ter- 
nobum communi iunctis Asani copiis imperatoris, conari civitatem illam 
et cum ea Bulgariae regnum novo Augusti genero acquirere: sin fortuna 
coepto non responderet, eidem in aula imperatoria despotae honorem. 
auctoritatemque conferri. in haec pacta peractis nuptiis, continuae iam 
consultationes erant qua eptima et facillima ratione possent destinata circa 
regnum Bulgariae ad votum confici. Michaélis cum altera filiarum impe- 
ratoris Anna connubio nonnihil obstabat ecclesiastici impedimenti ex ca- 
nonibus quondam a Sisinio perlatis et excommunicationis ad firmitatem 
omnem comminatione munitis. etenim Nicephori despotae uxor Annafiliae - 
imperatoris Annae consobrina erat, quippe nata ex sorore imperatoris 
eiusdem: Nicephorus autem et Michael germani omnino fratres. interce- 
debant ergo inter ambos designatos coniuges sex gradus affinitatis, ex 
una quidem parte quatuor, duo ex altera; ét opus erat synodo ad rite 
de isto impedimento cognoscendum, illudque relaxandum, si expedire iu- 
dicaretur. sed ubi patribus consultantibus visum , propter bonum pacis 
quae inde firmanda speraretur, causam esse iustàm faciendae regiis spon- 
sis gratiae obstaculi canonici, quo eorum coniunctio vetabatur, magno 
consensu itum est in sententiam permittendarum nuptiarum, ex quibus 
pes nasciturum apparebat publicae quietis commodum , abunde praepon- 
eraret indecentiae, si qua inesset ex canonicis praescriptis in connubio 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 441 


magà xavóvag ywoutvov TQ 90g vo)c Ósoufvovg AM xowüc 
Rióxu. xal vóvÓ: vv vgónov oU ngoowrauévov 1v9évrog à&r- 
vét0 ud» dg ó:ozórag 0 MuyoyA, vj vv 06 facit ovy y& 
cvvibeóyvvro. xciv bvrtUJev 0 uiv Maya Baci.cUot dovAoc 
5iv Üoxow, 6 0" "Iouyvgg tvonovóoc Ów 0ov, sd faouséco 
Bovkydgow, "Pouoloig 2» 0gxoig, si Ó' oiv, àAÀà xol avrog D 
Üpzorc zT Gc JovAeiov oig flacilsUow , $nÓ Tovroic Otanórnc 
TGTTÜLEVOC. : | 
7. ^EfovAero 0? Bacileüc zgolaufávtw Maolay , wu? xoi E 
10 g94oy à xa9* abrjv s Jury &uoy ve vi» Baciéac flov- 
Ajv, xal xaréontvós ovyvoog in^ ixdvgv néunawv, o0 vócov 
cxi x«ractpóyovrag Üücov Tuégwg ueraytQuovuévovg àp* à 
zeoadoitv Magía» xal vo)g voU acing Óézowro maidac. 
j uévro« ye Magia dy ágóxvoig Vyvo yevouérg; xal óvoiv uécov 


^ € 
152vanduAnuuérg xaxoiy* &r9t» uiv yàp T0 qay»iv x véov xaxóv o P 302 
quuérm t 


Zlayavüg ngooxi(usvog dTonuov Tiv yuQav x«l ngoorxrüTO TO 
négiS ngoofiáAAov uóvov, ixdü9tv 0" oi dvváuac v0U flaci.éuc 
- - 3 
ànioboc: nzÀdlovc dijo: zjoav 10 uéy vanztivóv xol 0cov 2x10g Uy- 
- [4 , 
quobyrec, vÓ 0à ivrüc xol ntgupavéc ix navióc 19ónov vnonotov- 
- - , 
20ueyot,.— OJtv xol nsQl éavt]j v& xal v) zt0u01 veQeuouvovog dawol 


personarum íali prius invicem necessitudine innexarum. quare suffragiis 
cunctorum indultum principibus quod petebant est, et titulo despotae 
Michaél honoratus Annae reginae, quippe imperatoris filiae, rite matri- 
monio iunctus est. inde Michaél idem sacramento Augustis in clientelam 
obligavit fidem. loannes autem Asan iuratus promisit se foedus cum Ro- 
manis societatis servaturum, si Bulgarici sibi regni secura possessio con- 
tingeret. sin id non succederet, clientelari:nexu subditum permansurum 
Augustis, gradu sub ipsis inferiori despotae, cuius titulo dignitatis , si 
regni Bulgarici spes non succederent, insigniendus esset. 

7. Studebat autem imperator ante omnia capere Mariam, ne illa 
spatium liberum sibi consulendi nacta res suas bene constitueret obicem- 
que impenetrabilem opponeret consiliis et spebus imperatoris. ergo is 
festinabat alios subinde atque alios contra ipsam mittere, non tam hosti- 
liter illic grassaturos aut vastaturos regionem, quam blande pellecturos 
Bulgaros ut Mariam dederent et generum filiamque imperatoris in regnum 
loco eius acciperent. haec Maria intelligens redactas in artum res suas 
sentiebat, duobus in se unam hinc atque inde ingruentibus malis. hinc 
enim nuper exorta pestis Lachanas victricibus instans copiis regionem 
desolabat, quocumque intenderat cuncta statim adventu primo capiens, et 
sic plerorumque circa Ternobum locorum iam dominus effectus. | ex altera 
vero parte copiae ab imperatore plures supervenientes increscebant , qua- 

rum ducibus id apparebat esse propositum , ut extra urbem quidquid in- . 
firmum et expositum iniuriae iacebat depraedarentur agentes ferentesque, 
intra ipsam porro civitatem praecipuos quosque procerum promissis ad de- 


442 GEORGII PACHYMERIS 


goovrldsc àzdpuzrov 13» wvyjv, xal mgüc dugorega uéor uj 
03évovoo Vorac9at 9regov inuspoUv Zyvo, nMjv üoov xal tad- 
vq» ünóvacSui Tv xa9^ $ufowocw noay9trvov và uso. — a0 
piv. obv noóc facia xMvav vív. elxórov uiv &rguve, xol UAAcG 
süngenic éavzj; awLovoy udv và vijc ougpooírnc xal à ngüc 20v 5 
&noiyGutvoy Oí«ous (Oxaun 0À. závvmc wu) avrvomsty Té cqayei), 
irrovor Óà nag! »xilvov owl:o90i nog! ot 07 xol Tüv viudjv 
ixvjc«To. Óià raUrG yoUv 10 ngOc f'acikéa néuntw xol tutvsótw 
TÓv Óuxalcov Éxgurev. | 000v 02 10 xa9^ abr$v cvvoicoy x9? 0 
3v Bovkoutrg , xol May &nüdov liylvmoxiv: ajT5 uév yàg v2» 10 
Tu] xüTOyvQoUr a)T5 vt xal moi0l IMuyasj 0i anovóc eivou, 
Baciléa 02 urd* ày iv Ünvow; 95oci ügévro vo)c noidag, oUg 
9j xci z9£aro xa9uGTv, Pixvoig ntgunowi» Tjv üQy5uv.  oUrQ 
uév ov àv ánó Bacikéog xal uüAXoy ixavüc ünsylvooxks, và 0d 
z90c 1óv Báoflagoy néunav xal. üSoUv onevoouévgy xa9* asta 15 
Qiurehti»y vo) iQvovg ügyovcav , ovr. tyuv Àóyov vZv E(aciv 
fxQuwé* TÓ» yàg Qyijc vavvnuc Qvsimorovuevov. onévdto39a ngóc 
72v xa:éyovcav rasrtzv &óvrvurOY. xai và ánÓ faciéeg ovv- 


fectionem delinirent. quare illi pro se ac filio solicite trepidae curae 
acres animum turbabant. ac cum ambobus simul hostibus obsistere ne- 
quiret, placare si posset alterum decrevit. in quo festinandum iudicabat, 
ne sibi, dum haec parat, ab altero interim duorum vehementer utrinque 
instantium irreparabiliter oppressae serum deinde talia moliendi consilium 
et conatus irritus evaderet. in hac illi deliberatione dubium mon erat 
quin ipsam officium et pudor ad imperatorem potius traheret. quo enim 
decentius, quo honestius quam: ad avunculum neptis, ad amicum viri de- 
functi vidua eonfugeret? potius utique (cum alterum vitari non posset) 
quam interfectori mariti se dederet, et cum summa iniuria defuncti con- 
iugis torum eius prostitueret subsessoria recenti adhuc illius caede cruore 
mananti. prius igitur, ut par fuit, eo propendit, ut ab illo salutem 
quaereret a quo dignitatem acceperat, et ad imperatorem, per quem se 
meminerat in regnum Bulgariae provectam, legatos supplices mittere re- 
ctum et conveniens putavit. sed aequitati honestatique acris adversaria 
in contrarium incumbens obluctabatur utilitas, alio avertens deditam spe- 
bus avaris et quaestuosis rationibus defixam mentem mulieris mordicus 
sua tenentis, et nihil non agere ac pacisci certae pro statu ac regno sibi 
filioque asserendis. ab hoc autem proposito perquam abhorrens consilium 
erat confugiendi ad imperatorem, cuius menti nullam, ne per somnium 
quidem , obversaturam unquam cogitationem apparebat regni Bulgarici 
Mariae Michaélique puero servandi, quippe quod regnum iam spe avara 
propriis prensare addicereque filiis. coeperat, in id irrevocabiliter incum- 
bens, ut genero illud filiaeque subiiceret. quare id quidem miserae per- 
fugium praeclusit desperatio inde impetrandi quod emptum quovis pretio 
volebat. inde autem repulsa quo se verteret? nam a Lachana per lega- 
tos poscere ut secum tanquam Bulgariae regina iis conditionibus pacisci 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 443 


voovcav qpovzizey énola*. uró2 yp zosuetv: Bacién ünoE vnip 
TGidov ntg0 zc Ggyác pgEdutvov duxgéotoSus. — Vyveo volvvy 
zt&pideiv uev vÀ ToU üzoryouéyov Óíxoin, rragidtiv 02 xol àv9go- 
zt» víuscip , &l vowxírm TiQ oUOG. TOl0UTQ Éanitrv ixÓolg, toc 

5 uóvov 0à TÓ doxobv ovvoicov a)17j t xol zt0401 cvrideiy. | 00 0^ E 
v, dc Dóxu, Ükyv éavijv imoghyor v ovqoofg, xol óna- 
voi£e 9iguc avr flaciAs(ag xol nótcg, abDrQ Tt Ovvélvat xai 
cvvorxeiv cg facili Óéonowa.  ToUTO ÓOievoroeuérg ojrixu 
n£un& (0908 yàp Zosusiv eitov o£ oU ffaciMéoc ànoorokal) oic 

100rucagzcovrac vQ f«ofléoo và Tác Bovizc vt xal dEwwosuc. 
xul 0g áxovcac mpürov uiv xaJuntgnqavtero Ó59ev xal voic 
dntotoAuéroig &ánsotuyóvero ,' Oiu9ovntOutvog olov, d dgy9v 
000v oUnw xvjcouévn» aitQ oná$7 xol Ovvdpti xotízrovi éxelyr, P. 308 
q9ávor yaglCeo9wi, — ucc xol và ToD AÓyove mpooítro , novmy- 

15 9íc &yav zal Ba9£oc , o)y Oc vig àv enoir qiAóyvyic xol c yv- 
vutxcvíridoc igact5yc* 10 yàg uoAcztuv và 79r vv Oetouérov 
xul Mu» 0 xaraggovyoóvrGv a)ríxa QuqvAdrrev0, üAÀwg dd 


»" 


vellet, quae integram illi et Michaeli puero certamque relinquerent pos- 
sessionem principatus, petitio erat tam a spe omni consecutionis procul 
remota, ut nec proponi dignam Maria ipsa iudicaret: quando enim aut 
quibus in id illectus pactis fretus numero, ferox successibus barbarus, 
regnum quod palam affectaret, cuius partem iam teneret, proprium in 
solidum iis cederet quibus id summa contentione tum cum maxime extor- 
quere conabatur? unum ergo restabat, turpe quidem et probrosum, sed 
nihil non pro regno pacisci paratae necessarium, vale honori ac famae 
dicto, spretis iuribus regiae viduitatis, maculata nobilitate imperatorii 
sanguinis, prostituere se subulco, vilique ac cruento latrone simul in ci- 
vitatem simul in torum admittendo pudoris et existimationis quantovis 
damno. ambitioni litare. tanti ergo arbitrata, ut regina ipsa , ut mater 
designati Bulgarorum regis dici pergeret, Lachanae uxor esse vocarique, 
cupide ac raptim (nam ab imperatore metus cunctari non sinebat) mittit 
ad barbarum qui suas illi nuptias cum  dotali offerrent regno, ad ea ille 
p aspernabundo similis talis interpretes foederis superciliose repel- 
ebat, cavillans ridicule offerri quod maiori ex parte iam teneret, gra- 
tiaeque imputari reginae quaesitum iam sibi armis victoriisque principa- 
tum. tamen ne durus nimis ferusque videretur, nuptias talis foeminae 
admisit, astute id ipsum tamen, quasi alienae indulgendo voluntati, non 
propriae obsequendo libidini, annuens in quo erat profundior eius quae- 
dam quam ab homine sic nato sperares prudentia. vitandam enim recte 
pues contemptum ipsi parituram apud suos opinionem uxorii et in vo- 
uptates ex bellica ferocia emolliri facilis viri. quin et humanitális fa- 
mam aucupans moveri prae se tulit miseratione fundendi civilis, si qua 
coeperat tenderet, sanguinis. ad extremum ea verborum vultusque gra- 
vitate qua non accipere ipsum quidquam gratiae sed beneficii loco tri- 
buere se significaret, quae offerebantur accepit. scribuntur mox con- 


44d GEORGH PACHYMERIS 


xac? donrqv xol voV uj yéco9ac tugvMoig noMpuoig c'inóta xu 
vt0£yevo , Gc ziv didoíc, o) Aauflávov. — gxtv oív ycvogé- 
vov xol ovvOn«iv 6S £xevípav onavolyvval 16 adv vàc niAoc, 
xai ivióg Ót&auévrn viel éavij; o0v. ixclvq voc. yduove , xol ác 
vewioctc Tio facsag xol avgig ovvüua O£yovros, xal yt 
magacxevater TQ) (facie? üvvinalov, cg Qéro, ixavÓv. oUrO 
evufláv ve xal àxovaOév 1v flacién atvágxog xolg ivijy du- 
a4águEev, vnexolveró 16 xüxeivog ur àJvud» oqaAlOusvoc vv 
tnidov, dÀÀà ovvydv v mag! áSíav Pelvyg nvalouati, dor 
xal vü yérvog xarocicyUvot xol hv &gy9v mgocanoÀAivat TQ utj- 10 
dvüc &Elp xavsyyegícacav* und yàg üv9££uv ÜAwc xol Vzo- 
oxeiv éxeivov éniflgloacav ix "oyáguv divajuv, 7v elxóg énuoní- 
zt&v, ua uiv cg àx990v ngoparz;, Guo 0) xol zapó vüwv ol- 
xeluv xoraqgovovusvov.  roOUrG Àéymw o)x &víti xol o$9i nén 
zv» 7€ Óvváp&g üywviovuévac xol và ngog xovofiozv IMapgíac 15 
x«ragxevalóutvoc. 0 volvvv z[ayavüc ngóg züg Tijg yvvouxóc 
Soswec xol &njz9ero xol flapflagrxüc 1j96.e QiaU» , vote Gu 
abrüy xai May vnonoivusvog* Eyvo yàg üuqotéoo9tv iSaprvo- 


ventiones, pacta iureiurando utrinque dato muniuntur. nec Maria moram 
fecit aperiendarum Lachanae portarum "Ternobi, seque ipsi nuptiis iun- 
gendi. coronationis inde novorum coniugum ceremonia splendide celebra- 
tur, acclamata denuo regina Bulgariae Maria novo titulo uxoris Lacha- 
nae regis. sic illa se comparasse gravem adversarium imperatori avun- 
culo putabat. quo non parvam ei revera nec parum. molestam adiecit 
curam. quamquam ille quidem audita repente rei fama, dissimulatione se 
solita involvens, diligenter cavit ne causam doloris, quo intime urebatur, 
veriorem praecipuamque proderet, quod nimirum excidisse se votis et 
interversas sibi spes proxime iam ad exitum perductas cerneret. osten- 
tavit autem plausibiliores alias de facto isto dolendi rationes, infamiam 
videlicet quam illa infelix istis esset flagitiis promerita maximam, generi 
ac familiae probrum foedissimum inurens. simul autem cum honore digni- 
tatem ac nomen regium perditum ivisset; quo ipso mox privanda, sensura 
esset inutiliter se peccasse, dum id scelus spe tuto regnandi consciverit. 
nam regnum quod homini nulla re nisi mala digno turpissime tradidisset, 
ipsi mox extorquendum a 'locharis, quorum potentiae. irruptionem in 
Bulgariam parantium nihil posset Láchanas opponere quod par resistendo 
foret. 'Tocharos autem, ut movere quamprimum. in. Lachanam non. omit- 
terent, duae causae incitabant: etenim quod eos prior ille lacessivissef 
eorum. copias caedens, ulciscendi hostem apertum necessitate ad eam ex- 
peditionem impellebantur ; et rei ad id audendum facilitate incitabantur, 
quod Lachanam esse scirent hominem nihili, exosum et spretum etiam 
suis Bulgaris. talia passim apud familiares imperator disserens, non ces- 
sabat interim: alias super alias in  Bulgariam copias mittere, omnemque 
admovere machinam ad deiiciendam eo regno Mariam. at .Lachanas cito 
pertaesus regii luxus et deliciarum uxoris, iis cum stomacho reiectis , 1m- 
mundam illautamque barbarici ritus, cui dudum insueverat, vitae ferinae 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 445 


v , 
pévovc noXéuovc xol z&c fAaxslog. urüéy cag vt ovoac warcvvó- D 
- , 
Cv vobc )x vÓYv moléuwv xiwóvvovc, rt xal noÀAdxiG ngüc 
)elvyy duaquAovexoUvra ivvelyew nÀgyóc. — ovtrüg Ó£ xgeírvo 
z6&on5c &cyolac và xóxÀq ovravwtüutva xoívov vnenoiito TE 
- € 
510)0c Ggyovroc vOv Boviyágow, xal ngüg moAéuovc rrouitevo 
: L] 3 , 
vo)c xaT! Üuqu. 00i yàp 9v otvt Toyágoic 0i 1à ngog3érva 
» ^ - £ - ? LE * - 
ozty0coSau oUre ToU v0U [l/aciAég óncooUv ávagrüv. ÓiÀ voUtO 
2 c » 2 , ^ c M ^A à? » 
xad? 0ücov iGyvtv üvrenagerüzTtrO , YO uiv éxQv 10 Ó' &xov. g 
3 , 
&py?v yàg Aafiv jv o)x TAniev, Consvóe ur) uóvov £yav àALÀ 
^ Ld € 
10zal cvvicvüy. — nid euévov 0. GAAoC xal 1v Co9tv óonu£got 
». , , v ^- L1 , » 
xal àxov xaTqgvoyxáübero uüyto9ou* Tu yóp xol Béofagog cv 
noAeunoovra i$ Gvüyxnc vóv uj 9élovra noltutiv. — Óià vaVTG 
- 2 31 , , LÁ 
yoi» và xoT^ )xtlvov ebwd& noguflolwrtgov ovunAcxOutva,  oUtt 
-—- , ^ 
yàg oi &vJiovóuievor loyvov. óguaig üruxrovoaig üvriGyév , xol P 304 


rationem usurpabat, hoc ipsum videlicet aestimans utile demerendis sibi 
familiarium suorum affectibus et studiis, quorum alendae augendaeque in 
sese benevolentiae cuncta quae ad id conferre viderentur sedulo adhibe- 
bat. satis enim intelligebat quantum indigeret eorum opera, utique cum 
sibi duplici ex parte diversa et magna imminere bella cerneret, qua ipsa 
ex causa muliebrem victus cultusque mollitiem exercitam oblatamque ab 
uxore contumaciter adeo reprobabat, noxiam criminans et enervandae 
tunc maxime necessariae bellicae virtuti accommodatam, ut eo nomine 
Mariam non solum plerumque increparet verbis, sed verberibus etiam ac 
plagis miseram contunderet, intentus interea sane, prout res poscebat, 
solicite cunctis per circuitum parandis ad excipiendos ingruentium utrin- 
que impetus hostium. quam ad rem arte qua poterat maxima delinire ac 
conciliare sibi satagebat primores principesque Bulgarorum, ut eorum ad 
bellum, quod utrinque atrox expectabat, fida strenuaque uti opera pos- 
set. non enim ei supererat spes salutis aliunde ulla quam ex vi aperta, 
cum esset manifestum neque cum Tocharis, quos implacabiliter irritatos 
magnis a se acceptis cladibus sciret, e cum imperatore, quem .dome- 
Sticae rationes ad irrevocabiliter urgendam generi filiaeque in Bulgariae 
regnum evectionem compellebant, tractationem iniri ullam aut vel tentari 
conventiones foederis posse. quocirca quantum valebat maxime ad forti- 
ter resistendum se parabat, vellet nollet eo illum adigente necessitate 
tuendi regni; quod cum capessere ausus esset, non modo tenere illud sed 
etiam sibi frmare atque asserere contendebat. cum autem assidue modo 
hac modo illac hostes irrumperent, Lachanss raptim ad omnia occurrens 
praeliari ferme quotidie cogebatur. id ipsumque alacriter agebat, quippe 
quantumvis homo barbarus, satis iudicii habebat ad intelligendum quod 
est verissimum, pugnaturum eum «cum non volet, qui non pugnat cum 
potest. ac propter istam impigram audaciam ad quaevis ultro pericula 
occurrendi favebat ei plerumque fortuna belli, vehementibus, licet inor- 
dinatis, ruenti incursibus; quos saepe ineluctabiles experti milites nostri, 
Iz iam fidebant disciplinae atque ordini quem observare in acie di- 

cerant, ac passim horrebant cum eo congredi, praesertim quod exempla 
crudelitatis, quae homo ferus et immanis in bello captis edere solebat, 
late vulgata refrigerarent impetus missorum contra eum militum nostro- 


446 | GEORGII PACHYMERIS 


10 QievrovoUv xuzQ poU 77)» &névvev£m cc uj) xac yoncontyov 
voU ntQuyeyovóvog. 70 yàg tlg yetgac yevéoSau 4 IMayavit loa 
xol $ávazog jv &nmvelug tyexa, 1ijc 20yóvuc* flégfagu yàp 7/91 
1à ix 1íync Osuvà uoAdooty oix oidtr. 09tv xal t0AAAxg voie 
zóAuocig niQuyevOuevo, nagaviíxa vQ Tür Óuvüv mwoug, 5 
GAdiev , GovordlAOntvor- ünqvrtírvovy. — molÀaig uiv obv vaic 
B áugl 1àv :4oàv Óvvóutot negicovoiy(Gevo * mÀgv oi éxelQev ivlove 
xol üxovrég &Aioxopvot y. xoAofg 706v di 10 ngoonínvuw oU- 
Tíxa , c) Óij9&v vvgávvov uv &ánaAAayérzec, faciet 0à noooyi- 
»óutvot. Toig Ó^ vreüOev ünayouévoig 2xet. ovx 7v onovor9ij- 10 
vat 10 oGGov , &AX cc éy9'gol éxoAóLovro. ; 
P 305 8. "Eroifovro uiv o)» ivitü9ev rà moóyuata, Ag» 
0' dánolAoynv vv xcxáv ovx v niGo9u: e) uzv voU ffagfá- 
gov üánoÀkeyQv. fg xol vayéoc iE 9Óvroc inmráone (10 yàp 
zaMuflolov Tijg vóync 000v ovn oUx 5v xqvyd )xdvov, zoli5 
püALlov qvondérra 30 nüv x vüyyc, 09tv xol Toydoov Tvv5- 
pévog TjyyéAAevo) vaic àei9ev quoac duninva Tegvofilroug xot- 
B pic cpuuévoig záXo xoà MMaglac, xol Gua zai) ngodidóvat 


13. & wj] 7 và? 


rum, inde morte peius horrentium manus cum tali hoste conserere, quem 
nulla. calamitatum humanarum misericordia molliret ad sublevandam in- 
dulgentia vel minima eorum sortem, quos in eius potestatem Mars varius 
infelici casu redegisset. huic certe causae imputabatur, quod maiori saepe 
commissi potentia Lachanam non vincerent, quia nimirum totis suis viri- 
bus non uterentur, et horrore captivitatis nimio constricti retardarentur 
a conuitendo quantum possent. in hoc tum nodo haerebat bellum, cito 
alioqui finiendum. nam et plurimae et florentissimae undecumque con- 
clusun Lachanam Asanis copiae tenebant; nec tamen debellabatur , metu 
perculsis Romanis militibus ob nimium diversam conditionem utrinque 
captivorum, nempe qui a nostris bello capiebantur, felices dupliciter 
erant, tum quod saevitiae diri tyranni, cui servierant, subtracti essent, 
tum quod in lenem atque humanam transissent potestatem clementis prin- 
cipis: e contrario qui a Lachanae militibus abducebantur, certum habe- 
bant nullam superesse salutis spem; quippe statim , ut hostes, inexorabili 
feritate trucidabantur. , Vw 

8. Extracti per has moras in longius aequo tempus belli Bulgarici 
non aliunde a prudentioribus exitus expectabatur quam a clade Lach 
nae; qualem illi brevi superventuram aliquam verisimilis spes esset, quod 
is frequentissime periculosissimeque dimicaret, nec semper superaturum 
appareret propter solitam inconstantiam sortis, praesertim cum inflatus 
successibus multa temere inconsulteque susciperet. id non falso provisum 
haud. miulto post constitit, fama vera vulgata victi a "Tocharis praelio 
Lachanae. quo nuntio exciti "Ternobitae ad captandam dudum optatam 
occasionem excutiendae cervicibus foedae tyrannidis Mariaeque ulciscen-- 
dae, in quam antiquis odiis flagrabant, dedere ipsam decreverunt una 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 441 


vavrQ» Lyvocav voíg ToU faciéwec, vüv Mad» O2 Otonórnv 20£- 
govro xal ürt xol ix zaLon0 mpocixé oí à Boviyóguv» ngdá- 
yuara. 4j uév oov IMagía tugogroc ovoa à ànà voU (fagftágov 
xvyuat, uo nou)00 lMiya5 ngóg Baca (intÓjua yào 7j 
5:40giavoU 10 Ósz:gov) jJjyevo , xal qvAaxaig vac ngoonxovantg 
idídovo* 14oüv Óà xol civ» Eig5vg, o); Gua, ÓAAÓ utrà cv C 
Aoü» ixyn, facilíoc nogóg nólw iA30vrog àvédgv énffvavoy 
Tigvófov xol facis équuilovzro. 7v À' iv roig u&Aw ra Tóv 
zgovyórtov xoi TégrsQijg, Q dij xol ueydAag vÓ Boviyaguxóv 
10z000:y6€ xol zaQ' éxdlvoig iueyolilezo, —ovrov ifovAtro uiv 
Bacisbe 14 14cà» xavà. yévoc ovvelgaw xol riuv ü&uuauct* T0 
yàg $gépzov ün^ ixclyov ngüc Bacielav n0A2 7v, inci xal orga- 
T5yOv ÓAog 4v voU pellovog équíutvog. | dpnodv 9^ 4v roig D 
Bovisvou£voi; 7, cébvyoc* 10 yàg vaítzv Lyovza vinGoS'at urÓdv 
1574] 2doà» x«iü yévog ovvánrorvia Aoufávorrog uàALov jv móc 
Tj» Tü» vnovoovu£vov &vawuy nücro»v 0cov (unvotvuo. — id 
T0U10 xul Ósanórz» mgott(vu mowiv, & Tig yvvoixüg ànocrüg 
1j v0U L4oày» ovraÓÓAgy cg yauov Gvvántoivo. | yéyoys voUr0, RF 
xal 7 ui» ToU Tiro? GvLvyoc dy9iioa noóc facio 7; xaxd 
20 Níxcia» idídoro qvAax; oiv vig 'Ooqgsvuo9Adfo, 7 0b vov 


cum filio ducibus exercitus imperatoris, Asanemque in dominum recipere, 
cui ius vetus competebat ex genere ad successionem in regnum Bulgaro- 
rum. Maria igitur uterum gerens ex barbaro Lachana, shinul cum Mi- 
chaéle. puero, deducta ad imperatorem Adrianopolim est (in eam enim 
urbem imperator secundo advenerat), ubi custodiae convenienti com- 
missa est. Asan vero non tunc simul cum lrene (illa enim post Asanem 
eo venit imperatore iam Constantinopolim reverso ) magna celebritate in- 
vecti sunt 'l'ernobum et reges acclamati. erat porro inter proceres di- 
gnitate in Bulgaria praestantes quidam "Terteres, maximae apud eam 
gentem existimationis et gratiae vir, summisque ab iis efferri et honori- 
bus et laudibus solitus. hunc imperator voluit Asani affinitatis necessitu- 
dine iungere et dignitatibus honorare, praeversurum se ratus hoc pacto 
periculum insidiarum imminens novo regi ab homine quem potens factio 
suorum clam ad regnum promovebat, et ipsum bellicae peritiae fama in- 
ctum, quique ita militares gessisset praefecturas, ut plus. quidpiam 
privato fastigio spectare.a penitius intuentibus esset animadversus. cae- 
terum huic imperatoris studio incommode obstabat uxor quam tum habe- 
bat Terteres; cui si in eo primo coniugio perstanti honores et beneficia 
imperator congereret, nihil Asanem iuvaret, sed potius eius periculum 
augeret potentia eius aemuli novis opum accessionibus corroboranda, et 
quasi accumulando novo fomite, quo facilius exardesceret incendium for- 
midatum. igitur proponendum 'lerteri curavit imperator se despotam 
eum creaturum, si repudiata, quam haberet, coniuge vellet in. novam 
sponsam accipere sororem Asanis, facta haec sunt, cito assentiente 'Ter- 
tere, cuius coniux prior cum filio, Osphentisthlabo dicto, ad imperatorem 


448 | GEORGII PACHYMERIS 


"4aoóv aira0 qu vd Tegrcof] ovvrouütero xod 2i 15/c Oconorelac 
P 306 GzuoueTt Oeuvivovro. (9) seiyev ovv ivrsü9ev 1i Ooxtv và 
peyéAa ngüc ovvtoylav ó 1doáv , xoi yoóvoc 0Myog aiv nagsué- 
1oe 72v Tv DBoviyágov Goyzv. — énd dà ayéog nagaxszivuvro 
(z00g yàg &zioTla» v0 Bovyagixóv Proiuov, xol aUguig Povi5 
muoTeUetv üvéutov uAÀAov 1j oiv sbvolaig) , xol và vijc &ánoota- 
clag 0ijAor cav ix noÀÀOv cÓlvovrieg, velonvQu Óà vovvoi 
B vàg yvóuag xoi Ttortoijc «gvquóóv fooikadv 209, xai và1Aa 
qavegüc àv elc 177v $nowylav uóvo và ngóc vóv 2doüv xijó& ovve- 
xolonttto, € p) moÓQouv Oe» Q xor yévog ovvünztro, 10 
cv»idoyv vj» nagaxivgow 6 4oáv , xol Ótlooac uy) ngoXoflóvitc 
ÉxgijEotev. 10 O&tvóv xal o) qevxvà Laorró oí à v0U xivóvvov, vv 
qvyjv svoyrnuóvoc nonio9ot ngovvós xol utrà xépüovc. ^ 0 07) 
xal dyeycQtt xegoalvtw * à yàg vic fl'acielac vv Boviyágav 
C zo&ynuaTa, ü 0i xol xáAuoT. eov & "Popolov Aaflóvre vj11- 15 
pívov 10 náÀer ovgavyobvrog vo) facuéoc "louexov, xol 
y' évéxavto 1691oovgiouéro, xov aDyruaa uüAXor 1j xoà xotíav, 
varo. 7) xal oov jv UAXo qógrog tixópiorog, iv gave nsQi- 


12. Exgxj&suev. P. 


ducta huius iussu custodiae mandata apud Nicaeam est. sanis vero ger- 
mana 'erteri nupsit, et novi sponsi titulo despotarum cohonestati sunt. 
(9) haec 'Terteris affinitas magnam Asani facultatem obtinendi secure 
quod capessere coeperat regni attulisse videbatur. sed videbatur tantum: 
nam eventu mox ipso apparuit non diuturnam eum eius principatus Bul- 
garorum possessionem adiisse. mutare illa cito coepit mobilissimae levi- 
tate gentis: Bulgari enim adeo ad perfidiam faciles habentur, ut aurae 
atque incertissimis flatibus ventorum quam horum benevolentiae confidere 
sit tutius. ac defectionem quidem ab Asane machinari eos ex multis ap- 
parebat: excitabat autem ipsorum in id studia "Terteres arcanis molitio- 
nibus regnum affectans. extabant quidem indicia non vana quae talis 
hunc ambitionis suspectum merito facerent: sed ea ne animadverterentur 
inumbrabat affinitas eius cum Asane. quis enim facile crederet suo ipsum 
insidiari generi, et prodere ac evertere velle hominem cuius haberet in 
matrimonio sororem? tandem tamen erupit res in notitiam minime iam 
dubiam Asanis. quare ille veritus ne opprimeretur improviso quodam 
assultu nec salvus periculum evaderet, praeoccupare fugam statuit, ho- 
nestum praetextum obtendens consilio, ut rebatur, nécessario; quod etiam 
quaestuosum facere studuit praeda adiecta: occasionem enim eius rei 
commodam sibi nactus videbatur habens in potestate thesaurum regium 
Bulgariae, in quo supellex speciosissima et pretiosissima servabatur ex 
Romanis olim parta, quando ducente Isaacio Augusto male ii cum Bulga- 
ris pugnaverunt, amissis impedimentis, in quibus fuerunt ipsa insignia 
imperii; quae ex illo tempore condita 'T'ernobi custodiebantur ad ostenta- 
tionem potius quam ad usum alium. haec et alia quaecunque elatu faci- 
lia reperta tum sunt in regiis apothecis Bulgarorum, clam compilata sac- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 449 


oxóvrtg OUxxotg xcl vij; nLteog xflaÀóvrtg vvxvÓG, oro v00c 
&lg &veoiv. xol rQvqiv tüv C$o zov 1?;c nóAewc i&vrag oynua- 
vi Óuevor &và xoátoc eU9O v6 ueyakonóAeoc Cpsvyov. xol ngá- 
zov sic Meoéufguav $20 Baoduaxg xóunq xol vovq3; q9ácavztc, D 
5ag u!j qopadev qeiyoviec, ov1o 9uAáooy yodvros xol ng 
zpüg v5v nó. xul à? xarayOévrac vij xaví 10v JAvánAiovy 100 
&gyiovouriyov novi; eq! zuégoug 0 xoaüv o)x iéysro, iv üpyij 
nuvzoíq 17» &noqvyz non vutvog, xol 10 nüv Óug xal xaxav- 
gla. Exelvmv xglvav, noXAv nóvov xol idc óndaav £v figa- 
10zsi. «gg Ó' oix 5v 10 yeyovóg üvaXosoSoa , ixelvoic ucv xy 
geirau TJ» nóJay elosOóvsag và (faciei Qugavizeo9ot, ó dé yc P 307 
Teozegijc égrumc Bacikelac, 9sAóvrov xal vv Boviy&gav, im 
Aeufárevou. xol iv OMyg Gu' Txovero facitug Pnifalvov, 
xai Gp TOiviovpevog xarà facikéag éyxgavzc vv BovAydgav 
157v. ÓAÀà raUra uv dg vooovrov, à Ó' évrtUOcv doavOug 
égoUuev. 
.10. "Hóa 0à ygóvov nagpynxórov vevrdgov "Iosvvg và B 
3c nerguugytlag duuqiégoyst , xavà uijva zdnvouva tZdG éfl0ó- 
page lvóverióivog Oeo xatzyogía: rovq nagd mov v0U xA2oov 
200vggántovrot, wevüeig uv xal Óuxxevig v0 zaQümav, 0) uv 
0i xui dvoysotig vQ xgaroUv:w Oéyeodau, — 2» yàg àxevo 0i 


eisque indita exportari noctu Ásan ex urbe 'lernobo curavit; ipseque 
mox cum uxore ac comitatu quasi animi gratia ruris amoenitate fruitu- 
rus, egressus indidem summa celeritate Constantinopolim versus iter ar- 
ripuit. ac Mesembream quidem usque regia pompa luxuque speciem ss- 
curitatis ostentarunt; quae simulatio necessaria erat ne fuga deprehensa 
sisterentur. caeterum ibi nave conscensa mari Byzantium feruntur. ex- 
ceptos illic primo exscensu Sancti Archangeli Michaélis monasterio prope 
porum sito imperator aliquot diebus admissione exclusit, iratus ipsis ve- 

ementer ob fugam quam iudicabat intempestivam ; totumque id consilium 
vanae ignavaeque formidini adscribebat, qua fructus laborum expeditio- 
numque multarum uno momento inconsultae levitatis iacturam irreparabi- 
lem querebatur factam. denique tamen, cum quod factum quomodocum- 
que fuerat infectum fieri nequiret, permisit iis ingressis civitatem sibi se 
sistere. interim 'lerteres vacuum Asanis fuga regni thronum, magna 
Bulgarorum voluntate , palam occupavit, unoque nuntio auditus est et oc- 
cupasse regnum et solemni ritu coronatus sicque in plena et certa con- 
stitutus possessione Bulgarici principatus. haec tunc in hunc modum ge 
habuerunt. quae secuta sunt, in tempore reddemus. 

10. Iam autem evolutis annis quatuor ex quo loannes patriarchatus 
honore praecellebat, mense Februario septimae indictionis, graves in eum 
accusationes a quibusdam e clero conflantur, mendaces illae quidem ac 
plane inanes, non tamen eiusmodi quas aegre imperator admitteret. stu- 
debat enim ille vel maxime nancisci modum hebetandi aciem nimii, quo 

Georgius Pachymeres I. 29 


450 GEORGII PACHYMERIS 


a" , c - a , - , - , 
oz0ovózc nÀtovnc vaoyaAüv Ov v0vov v0U LnAov và n«rQuQzT, 
P - , c 2c € , » "ow 

C xal uüAÀo» 1& ot ngayOévra 6E noyéov Zyovta, mti cv üvq- 
végo iggé9y. vara yàg xal &AM üvvo. nAdiova émovuflatvorza 
3 ^ i] M , , , Li ' 2 5 e - € 
&vánit mév T^v Bacikéog Ogymv, ov u5»v» Ó' dev Ong 17;c 00- 

p m ^ » i» c j » ' L 
tijc enioygn vóv &vdga xol &AXcg ognasytíav ova, xoà J'eguovoyóv, 5 

^ 3 ^ » CN , ^ 373 5 

zÀjv oU Tà xa9' aviüv (vojvrov y&Q xol &ntQuuegliuvang yer ) 
&AAà và x«3' éxégovc ovvolcovra, UyvoUvzt yoty v9oónov xe9^ Ov 
c ^ J , 9-2 ^ , » 
vzoxAvy v0» Àéovta, xonouc 00» Tà xoT5yognutra, hag 

E) , - - 342 ? / c - ^ / 
ovx 42193; ÓoxoUvva ovÓ. e0nagudexra. oni yàg elg zogyYcíav 

3 - » 

D xüv IInkeig ógAev àv 1j ixeivog | iegoovA(ag 0d CyxAzu! àv áng-10 
véyxavo xal ó in' àv9gunoi; dówpóravog Zguotelóng uüALor 3j 
ixelvq Dixie ngooznvevo. 10 Ó& elg faouikén cg xaragüiro, 
ajr09tv T?» cvxogqavríuv ngoíoyero üxovóptvov.  &xéivog yàp 

, , ? , A5) - , ] 
nóÀo: ngtofevnw» slg Baca onég vwog vàv xonbóvztv dAéove 

n10AAdxig uiv xarà ntiga» ngovv&vé và oí Óoxovvra ovvolctv, 15 
- y 
vocavidxig O6 mgoofliAww» ovx J»vzt vÓ naQénav. —TQuUV OVV 
, 

P 308 0 uiv )0éero ovveyéovegov , 0 dà ngooéxezo xagreguvegov, fa- 
cileüg dà voílrog buiger(9exÓ ve xal üveflóÀÀevo. — xal Ó uév 

, L] , € J ^ P VR à 
i)ésro ngocavagégur xal zw, 0 Óà ntu yvoig ovx &vvoQv 


dudum offendebatur, zeli patriarchae. pupugerant autem eum et exaspe- 
raverant non parum illa quae nuper ausus in ipsum agere ac coram loqui 
libere atque ardenter patriarcha fuerat, prout superius memoravimus, 
ea, inquam, et alia plurima eius generis quae subinde occurrerant, bi- 
lem haud dubie moverant non patientissimo principi; cui tamen ad ma- 
num non erat fraenum aliud ullum quo impetum eius cohiberet, viri na- 
tura vehementis, et cum ad aggrediendum ardua facilis, tum in urgendo 
coepta irrevocabilis ardoris, verum haec in quorum promotionem sic stu- 
dio prodibat, haud erant cum privatis eius rationibus aut quaestu pro- 
prio implicita. talium enim etiam supra vulgarem modum negligens erat. 
exardescebat autem in iis accurandis quae ad aliorum utilitates specta- 
rent. quaerenti ergo Áugusto modum huius quasi cuiusdam leonis exar- 
mandi, utiles hae sese criminationes offerebant, quamlibet alioqui desti- 
tutae veri specie, nec dignae quarum haberetur ratio. nam impudicitiae 
verisimilius insimularetur Peleus quam ille: direptarum vero sacrarum 
rerum plausibilius crimen appingeretur Aristidi, cuius erat in ultro etiam 
oblatis repudiandis donis abstinentia vulgo notissima. male denique pre- 
catum Augusto Veccum qui dicebat, statim calumniae convincebatur ipsa 
simplici narratione facti, unde occasionem criminandi delator sumpserat. 
id tale fuit. aliquando pro more suo Veccus adierat imperatorem cum 
supplice cui erat imploraturus misericordiam Augusti. saepe in conspe- 
ctum producto illius, frustra semper ei propitiare principem studuit, to- 
ties ab eo cum stomacho reiectis quae pro suscepto allegabat. tres igitur 
longo tempore suas quisque partes strenue agere perseverarunt, reus de- 
misse supplicandi, patriarcha patrocinandi ardenter urgendo, denique im- 
perator, procrastinandi ac differendae sine fine gratiae. quadam vice 
instabat vehementius apud Veccum cliens, ut pro se iterum imperatorem 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 451 


3; ; c 
(Jie yàg zal magogyicuw , sl ai$9ig Ayo) , 1Ó xo9^ tavróv 
T hi ^ €. 2 2 , c 2 , - 
oiov ztQgóg TÓv ixévzv &noLoyovusvog wg ov xaraggo2vurcac TQ 

- , - - 

facili ngovsivew và vovrov Ó(xowx , 9eóv nagaosyye vij onov- 

- , la. 68 * C ox ^ |, , »» 
óc uéQrvoa xal fCOeóg 0p và zegl cw ngoféAAm" cAeyev. 
€ 2 - , - 
50 0" ixeioe mago ovxoqavrrcac zóv Aóyov ovunAdztu T0 wet- 
doc, «c 9:óv 059«v xatà faciléng Pxxalovuévov voU iegécg cic 
Ld o ^ 
viv vOv GOixovuévow Pxoixnolv. — voíroic wontgel viotwv layvooic 
xaTactoroig $noyaAüv TÓv nügyov Tic Pxtlvov wvyTZG qorto. 
* .» € (MRY- ^ , c " Cr La FH , E] 
jv 0" 0 àc 0gu&c ogíciw vnavánzov 0 1Zc Egécov '"Ioadx, eic 
10zarépa verayuévog v facis, obÓsuíav Ó' £ycw altíav üme- 
^ - * * , - 
x9 slag v navoiágyn noagócov vÓ và QoxoUrvo Evpztoárte otodi- 
- ^ ^ - - , M ^ , ^ b! 
ce. TQ Dacis, T, yovv voUro u0vov 7| xai Óc)rtQgov 10 TÀ 
xaT. üvatoÀljv naTQuuQyixd vq avrQ OéÀu» mouic od 
/ Quegxixó vq. avro tio9oi, uev 

E] ^ , » * , ? , ^ ^ , 
GELOv zÀéoy &ytty 70v novouuQygv elg évogtav 1j xovà povgv Kov- 
, , c 

15 gravrivovzoluw ziQtogitóueva, và Ó' 5 TavTZC vaO To?C Ómi- 

, L c , ' E , 2. f -)»Y 
ox0novec yiveo9ot , «v Óxzov xol at évogéot eio,  voUv. £orztvóse 

* , ? »^^ , ^ - - , 
xaül x«rw0QJov oUx 4ÀÀQ TQ unyovnuett 7, 1Q Quorüv faciléuc 
- , 

vü» isgéam* 0 07 xal énole roO xovzyogoÜvrac Óczpevog xal ye 


rogaret. ille autem experientia iam gnarus negationi dilationem obtendi, 
necnon intelligens , si denuo de hoc compellaret imperatorem, in iram se 
illum concitaturum , ut saltem clienti se purgaret forte suspectaturo ex 
eventu remissius egisse patronum , deum testem adhibuit sinceri sui ea in 
causa studii, alta voce contestans deum utique, quem nil lateat, videre 
qua fide quoque affectu eo patrocinio fungeretur. ex hac dei mentione 
calumniae ansam qui praesens forte tunc adfuit delator sumens, multo 
deinde posterius in malignam istam accusationem processit, criminans sci- 
licet patriarcham , dum supplicis causam ageret, diras Augusto impreca- 
tum in ultionem negatae supplici gratiae. his quasi quibusdam machinis 
aut validissimis arietibus concussuros et deiecturos sese turrim illam in- 
victi animi calumniatores nequissimi putabant. incitabat autem eos ac- 
cendens ad rem urgendam Ephesi antistes Isaac, quo spirituali patre at- 
que arbitro conscientiae tunc Augustus utebatur, non quod ullam ipse 
quidem proprie haberet odii causam adversus patriarcham, sed ut grati- 
ficaretur imperatori, et in eam quam ille hac arte procuratum ibat retu- 
sionem confidentiae Vecci, ne deinceps tam libere agere secum auderet, 
efficacem pro virili conferret operam. quamquam non aliena solum cau- 
sa, sed proprii etiam respectu quaestus in hoc motum suspicabantur 
quidam, opinati studuisse per hoc ipsum rapta opportune occasione ex 
periculo Vecci, suo iuri subiungere loca iurisdictioni patriarchae reser- 
vata in cunctis per Orientem dioecesibus, ita ut ea tantum sacra loca 
quae intra unam 'urbem Constantinopolim sita essent, ordinariae pote- 
stati patriarchae subiecta remanerent; quae extra urbem essent, eorum 
auctoritati subiacerent praesulum qui dioeceses ubi erant illa posita epi- 
scopali auctoritate gubernarent. id ille olim meditatus tunc perfecit, non 
alia efficaciori adhibita machina quam imperatoris a patriarcha vel pro- 
curando vel promovendo dissidio. quod fecit huius accusatores adiuvans, 


452 GEORGII PACHYMERIS 


c , , 
P 309 xazà v0 Óvvarüv vno9GAncv. (11) mooflava yàg veogà Ba- 
olAtog AA &vra nÀdora QiopiLouévg xol tárrovou, xoi TÓ 16 
—- , ^ 
ónovónnzoroUv zo7QuxQytxÓ, 0cu £v yc)gouc xol povaic, onó voUG 
, (3 à P 
émiaxónovc ov ai &voglas veAetv. — yxAmua yàg éqaívevo xol nagó 
, - - 
xavovag v0 ex zaA0:00 ywóuevov, vatgógiov xexvijodut 10v Kwv- 5 
* , i] - 2 2*/ ^ c 
óravtwvovzOAtsoG Óíxoi0v , umi vobv. clüóvoc voU Aéyovzoc, cg 
, y - , 
B xoAovs vQ maTQuéQys 1Ó olxovuevixóv , £vróc aUrOv méguogiLov 
vic Kovoraviivov, ur ivooíav 000 xal voU vyÓvvoc ànuxó- 
2 9... €,9 ^ , ^ ^ - Ll 
zov ngoovéQY. | GÀM 0 loaíx vóvé TÜ» xcigóv Tijc üneyOtlac 
, € - - 
&Qnuguc GG Eguatov , , ztegieztolen volo énioxózto Ic G0v0U, TOUTOY 10 
02 xal éavvQ) Afytv, và vijc KovoravrwovnoAtog Óíxow, — 20v 
, , E p "M ) c! , - c . Li 
uévrowe zavQusgy1v ovx Ovit ztag. 0Aovc Óvo uijvoc o fBaciievc 
z01à uv elg xglotig eyxaduovÓv , norà 0à xod ónég ixcivov lozá- 
- , - 
C uevog xol vOv éyxXgudátov ánolówv 0c ovxogavrovviov TOY xa- 
EA - , 
vxyópuv &vvxQvc. 4v Óà Quvvà ovQéqov , voi uv xovqyógor 15 
, - - - x 
xarà z900Q7:0Y yxaAeiv équeg xol 079ev 2éyycv, éxcivov Ó' av- 
* - * , - 3 c 
Suc 10 uégoc xavowàv ve xal negurotovuevog vQ y^ énixglvety vg 


et tota sua fovens potentia, (11) prodiit enim imperatoria Novella, qua 
cum alia decernebantur quaedam, tum illud in primis, ut quae ubicunque 
vel cuiusquemodi loca vel monasteria patriarchae uni subiecta eatenus 
censebantur, ea deinceps episcopis, quorum illae propriae dioeceses es- 
sent, iure ordinario subiacerent. addebatur decreti ratio, per abusum 
videri et contra sacrorum canonum auctoritatem attentatum id quod ex 
longo hactenus tempore factitatum fuerat, ut nempe patriarchae Con- 
stantinopolitano ultra fines dioecesis propriae ius competeret. «quod qui 
dicebat, non intelligebat eripere se patriarchae titulum oecumenici, quippe 
quem circumcluderet urbe Constantinopoli, nec saltem ei concederet dioe- 
cesim quanta et qualis cuivis etiam vulgari tribuitur episcopo. verum 
id tum quidem nihil pensi habens Isaac, et in lucri parte numerans ob- 
latam occasionem gratificandi quomodocumque amicis suis episcopis, quos 
multos offendebant istae in propriis dioecesibus exceptiones locorum sub- 
tractorum ordinariae ipsorum potestati ac patriarchae auctoritati subie- 
ctorum, et passim contendebant non plus iuris Constantinopolitano in alie- 
nas dioeceses quam cuique ipsorum in Constantinopolitanam esse, caete- 
rum patriarcham imperator ex suo voto his calumniis egregie exercitum 
per duos totos menses habuit, nunc sententiis eum iudicum permittens, 
nunc ei visus suffragari criminibusque ipsum solvere, mentiri accusatores 
et nihil nisi meras afferre calumnias asserens. sustinebat autem in hac 
quasi scena personam duplicem, hinc quidem palam accusatoribus permit- 
tens criminari patriarcham et ei dicam in os coram impingere, inde rur- 
sus eundem seorsum conventum deliniens, condolere illi simulans quasi 
per calumniam iniustissime vexato. in quo quam male cohaererent dictis 
facta palam erat. si enim tam erat illi perspecta, quam videri volebat, 
innocentia delati, cur delatores tam licenter obstrepere tanto tempore si- ' 
nebat, quos latebat neminem ne hiscere quidem ausuros, si eis vel se- 
mel declarasset imperator sibi displicere quod illi agerent? sed hoc 


To—RR 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VL 453 


^ A z 
zixpUC Ocvxoqavroitv oi Aéyovreg, xol el 9ekev ovroc Aéyew, 

B ^ - 
o)x à» Gvxogavi(ac Zvolyovzo ozóuara. — 2v Ó' dugavzc évrei- 
Sev ngocovudibov TQ natQuigym TÓ ngóc Pxeivov qihsgi* Pguv D 
yàp 1» DjÀov, xal vÓ onig vv dduxovufvov Liyuv )ivoylüv 

5 &xgivev. 
, ^ ^ 3 - ^- " , 
12.  O) xypov 0i xal v0 iv &oyi vv zatyyoouu&rov P 310 
c - c , 
ovufár, cc xágiev , tovogijoot, xol OetSos 6nóct movrola z9oo- 

- diui - - 
Aafotca xcigüv üyie. — cóv9ec uév ovv 4j» negupavóg vel.todot 
Tj ixxhqoíe vÀv TG Vawzavisc togruv, Gre xav? xelymv vv- 

10 xóvroc nag! Too7 p v09 xgatobvroc 116 0vyyagroeg * gv 9d xol 

- , - - - 
ép9Q oívo ovraua zagnolz ónwoüv noxilAouévag vàg ví» éx- 

, 2 2 [3 c 3 , 
nou&TOY nAordoc elg evAoylav ngoví9zoO9o1, cv cc &napyy vic B 
c J - ^ , , , ^ t M Li 
7| «gelvz tov 1G) fBe0ie 290077610 énidOgnuoc. — ens d^ elxüg vüc 

pc) , c M , v »^ , 
XoÀxüg éxetvag nXovelag vnodoxág zAdorag ovoac é&o9«v egavi- 

150c09ei, aiv vaig GAAaig 2jv ula. doxoUoa xal nouttitv TQ xàA- 
Àe xcl &Ela TQ Bacikei zQoccysoOou, T) 07) xc] yoipuuociy i- 
€ ) , 2 , 4 P7/ , c 
yvntloig «tg noixiAuaot suot 2veozevooto* durar y&o, tc éAE- 
yevo , Zlyvntiíowg &vv* &ALov vivv nouo» y 1€ nénAoig C 
xal gxruymwyóig xal axtóto: zavroloig roig yoduuaci xoijodu. 


omnes videbant ab astuto principe ita fieri, ut per se patriarcha intelli- 
geret luere se poenam contentiosae pertinaciae qua iurgari cum principe 
non esset veritus. iurgium enim ille ac contentiosam pugnacitatem ap- 
pellabat religiosum zelum patrocinandi circumventis calumnia vel alia qua- 
vis iniuria oppressis. 

12. Non abs re fuerit et quod initio huius accusationis accidit iocu- 
lare ac dictu lepidum referre, ut ex hoc specimine lector aestimet quan- 
tum sibi licere malignitas velit et quid non occasione arrepta perficiat. 
ad consuetum ubique ac semper celebrem apparatum ritumque augustum 
anniversario cultu honorandae solemnitatis Hypapantes aliquid hoc tem- 
pore ceremoniae exquisitioris adhiberi erat solitum, in gratiam atque ho- 
norem imperatoris, quod is, ut dictum est, tali die communioni ecclesiae 
restitutus et anathemate solutus a Iosepho fuisset. in his autem quae ex 
abundanti addebantur ad passim usitatos eius religionis ritus, illud erat 
ut in lancibus encaustico opere variegatis, pictura fructus fere autumna- 
les exprimente, frumentum tostum patriarchae ad aram facientis benedi- 
ctione sanctificandum offerretur, tum harum lancium eximia una, primi- 
tiarum ritu quodam, epulanti Augusto mensis secundis inferretur. quoniam 
vero aenearum istiusmodi lancium ad hos usus corrogari ab externis plu- 
rimas necesse erat, inter illas quae hoc anno commodatae a variis fue- 
rant, una forte speciosior visa caeteris, et eo digna prae cunctis quae 
imperatori sisteretur, seposita ad hoc ipsum est. huic porro, praeter 
caeteram inducti eleganter tectorii speciem , Aegyptii quoque inscripti 
characteres inerant. consuetum quippe, ut aiunt, Aegyptiis est in velis 
candelabris vasisque reliquis insigniendis istam e literis ipsorum speciose 
ilitis ornamenti rationem affectare. forte autem evenit, ut quae hanc 
imperatori destinatam lancem elementa Aegyptia pingebant, execrabilis 


454 GEORGII PACHYMERIS 


, - 
Ü'rvyov 02 1à yoduua vo9 xavagávov Moyovusr, vaoróv ^ d- 
^. ' , » 2.9 - , - 
zt» xoi Moout9 , Ovono eoe &c peniteho 9o xvx)Q T7 
, - h^ M M 
nAioviia Uyyeyooappiévovy vobc xovryogotvrac ovx &ho9e. — xol àjj 
» J » ' ^ P] , - - T 
Uo xupuérgc Eri ngliv üv elooyOcln vi) Baciet, ovvor n&uaviec 
D ávayyélhovow Oc ovx dowd ye 1 vfjc nÀoselac elg Bacikéa q- 5 
gotogc vü PEÉdyoro» Üvoua, xol og 0 novQiiQync énívrüeg àv- 
- - - L4 
oxevácouro ixelvmv nsuq9zvos v0 Baci, 7nc0 uj uóvov otx 
ebloylac pezüv 0i v0 Tijc yooqiic uvoagóv, &AXO xol picove và 
uéyiova moooevolfievo. ^ vavva nvOüusvoc 0 B'acikeóc, nega 9é- 
cv. yvogícot và &yye9évra , 6 avvijc néunti vy oU xorrüvoc 10 
, ^ M L ^ » , 
zagaxzoiopevoy 0v Bactaxóv Bacikaov Svvezóv vro yoaupá- 
E cov Ayoggvóv , xol 0c dveylvygoxé ve xol v0 &Ag9éc ngootuag- 
- 3 - 
véga volg üánayysAacw. 7| uiv ovv niortu obx domyero 0i 
viv ovvelügow, 152v ünoctolutv znagolveotv voU Buotkéoc vroj- 
c«vrog* v0 OB cj tE5c Og Cyxhnua xol vovvo ngovrídtvo uf- 15 
jio». 
P 311 13. 'Qc colvvv và xovà vóv morgukgy9v. éni ol Óvoty 
àxolfero xol od02v 7jyéevo, uóvov Ó* v9Xoc xal Xoidogla xol nüv 
e , 3 ^ , e ^ ( ^ , 
0 7. xàxicTOV v (xoi ví yàp, Ozov xoi xAiuaxo xavà quilmoc 
ivozevacOdoav vQ norQuAQyrm xavá viva Gveouy ÓcvÓgc ixcige 20 


15. z0] zo? 


Machumetis, seu, quod idem est, Moamethis, honorifice nomen exprime- 
rent. non latuit accusatores circum orbem huius patinae abominandum id 
vocabulum inscriptum. cum ea igitur adhuc in templo seposita , quemad- 
modum est dictum, ut ad imperatorem deferretur, staret, misso hi certo 
homine ei nuntiant lancem ipsi offerendam studiose delectam a patriarcha, 
quae detestabilis esset nominis adscriptione profanata, ut videlicet pro 
sperata Augusto ex eius sacri apophoreti participatione gratia macula ipsi 
infandi piaculi contagione velut quadam execratae superstitionis allinere- 
tur. haec audiens imperator, quo ad liquidum exploraret an ita habe- 
rent, curriculo mittit Augusti cubiculi praefectum Basilium, peritum Sa- 
racenicarum literarum , qui ubi legisset, rem vere fuisse nuntiatam impe- 
ratori retulit. prandenti ergo mox Augusto cum esset de more lanx al- 
lata, non admissa ab eo est, quasi religioso metu consciscendae noxae, 
et cura obsequendi Apostolico mandato iubenti eum qui cognoverit cibum 
ipsi appositum oblatum prius idolo fuisse, abstinere illius esu propter 
conscientiam. postridie porro ad crimina patriarchae afficta novum istud 
tamquam omnium maximum invidiosissime adiunctum est. 

13. Cum igitur duobus, ut dixi, mensibus agitata haec patriarchae 
accusatio fuisset, nec quidquam proficeretur, sed ludibrium, contumelia, 
et quidquid dici pessimum potest, in re tota versaretur (quid enim pro 
bono et aequo facturos speres, qui etiam scalae formam peregrinis literis, 
ludo quodam pictoris inter anaglypha implexarum arborum amoenae và- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 455 


, - 
zoraqvrev9évrov narrolov, VÀgv syov xal savezv 15e xav. à- 
xvov ovxoqarvríac, nag" v alzíav xal uóvov üxovouc xarà B 
nüv ixl.ive xal y! óqaviCur aéAsov;) cc yotv od0cv &AXo 7j Àoi- 
y -. 
Jogía Zvétzo, oxonóüc Ó' v éxdivov &ünt&grxóvo zgóc 6c énugpo- 
5900c viv ifgewv nagorreigdai zóv 9oóvov, urvóc Kooríov, u- 
covongc vyortac, A(fkhhov yoáüq&w TQ Ovyygagtt magourrctiG 
, 3? ^ ^ ^ , 
Éurérru, xal y' udo)e faci sigogmoionón "lj 0£yto9 ou 
, - - - 
ànyhAarrevo, xol gégov 15 1576 Ilavayogávrov uovi; éavzóv o(- 
ó ,3 av ux d ,, é , P 2:5 ü € 
(0t. — 2jv ov» 7 éxxAgola noiuévog xeyroouévg , wv! éxslvov 
3 - "- 
i0nagóvroc, xal &AÀov üvrtto&tyecO at oix tjv 0Ac6 1 [faciet 9e- 
Agióv* iy TQ uévoE) yàg néunaw xol avi0v Ó7 1üv viov adco 
zàv Baciléa àAvdgóvixov énceigüzo uoAazrav. 
14. "E» vocov: Ó xol ngéoflag ix "Pag nagà roU D 
J 3-4 » , - 2 - , 
nána igíoravton CE mov nóAtoG 17c Z40giavo? énavrjxovzi fa- 
- Y , ,; , ^ M A , 
1501Àdl. | xui oc OéAwv cvoxicCe aqiat T6 XoTU. TOY TLUTQUAOXTY, 
)slvoig udv. altíag nkavróuevog dg ün&gne«oc eye ngóc ToUc 
, Lj , EL] - M , ^ 
zóvovg 0 na1QuíQygc, xol àvtOgvo: 9c» ini mov, éxyowQti 
^ ^ - - - 
z9óc xcigóv voU marQuugytlov, xal ye uéALuv ivrvytiv ogüg P 312 
éxslyQ nagó suot vy xavà v7» nóloy uovüy*. ixtivoy dà néuwag 


rietatis per phialam conscribillatae, in atrocem calumniam traxerint quasi 
piaculi nefandi, cuius ad solam mentionem conclamandum exterminium 
esset ultimum ei quicumque insimularetur tam horrendi videlicet sacrile- 
gi), cum, inquam, iudicium id nihil nisi petulans convicium et ignomi- 
niosa traductio patriarchae nominis et existimationis esset, facileque ap- 
pareret unum illud spectare auctores fautoresve tumultuosae huius crimi- 
nationis, ut qui ea licentissime incomitiabatur, ferendae impar istiusmodi 
vexationi atque infamiae sedem honoremque detrectaret, id loannes intel- 
ligens, mense Martio circa medium quadragenarii ieiunii, me huius histo- 
riae scriptorem iussit libellum abdicationis suae conscribere; quem cum 
imperatori obtulisset, illo simulante se non accipere, continuo recedens 
in Panachrantae monasterium se abdidit. erat ergo ecclesia pastore vi- 
duata, hoc quidem non comparente, et alium in eius locum subrogare no- 
lente omnino imperatore. nam inter alios quos ad patriarcham ex isto 
recessu revocandum et ut publico ac suo muneri se redderet orandum per 
id tempus allegavit, ipsum etiam filium proprium et imperii collegam An- 
dronicum conferre se ad illum et conari exorare iussit. 

14. Dum haec geruntur, legati Roma a papa missi occurrunt impe- 
ratori revertenti Adrianopolim et illam civitatem nondum ingresso. his 
ile in primis studuit quae circa patriarcham nuper evenerant in speciem 
quam minimum invidiosam fucare, ac quod dissimulari nequibat factum, 
inumbrare comminiscendis causis, cum diceret praegravatum patriarcham 
laboribus functionis istius, quo ab iis respiraret otiosius seseque reficeret, 
e patriarchali ad tempus excessisse palatio, futurum tamen ipsis praesto 
cum eo congressuris apud quaedam urbis monasteria. ipsum autem Vec- 
cum per certos a se missos rogavit; deponeret pusillnimitatem omnem; 


456 GEORGII PACHYMERIS 


jj&lov àzo9o9t uev 1 víjc puxgowvylag dc Üvroc xcipo? uf- 
Àov 1j BovAjsenc,. àánzk9si» 0à moüc viv nuovi» zv Mayyávov, 
xüx& volg moéoffegw ivrvytiy nagaysyovóot, riv vGv ngoré- 
eov anu5zvo»ro. oUrog Qeye, xal Gu" Oxelvoig vij» nóluv elorjg- 
q&v0. . nglv Ó' ivrvyeiy xelvovc ovvódq xol navguigyg, 6. ffa-5 
B cuieDc yvo)c 10 7/jc zocoflelag xeqhotov — 30 0! 3v ui Aóyotc 
eyot vijv vv Éxxlnoubv. elgiyvav xoi uóvorg ,' AX toyo Otxvév- 
(Y TQ xai oQüc xaz' éxelvovc viv niotw OpoAoytv, xai otzo 
nAngogogsi» v7» fvaotv. magurQvvovvo yàg xüv votvo xol nagó 
vOv TutzéQuv, dg tÀsyov, oyiouévov, oi 7 xol noAloig váv10 
iy éxelvoug qgeglnv. uuyvovveg yAevgv Ceyov vij» donvgv svot, 
€ xai Oti» Qoxiudeev & xal a?v0l v0 ocpfolov o1 Acyoiv, olo- 
uévav. éyvt9tv. elg usg(uvag üyuv vóv. flucién, cg Óvoiv ZE 


àváyxng yevéodoa. 9ássgov, 3j u7) xaOvnozla9évroc viyy elgiva 
ovyyétoJ'wt , 3) xal vu vv xuuérov nagaflávra. uatóvac Gpug-15 
7ty , xul Oqüc loyvolGso9'uc qevyew. Era Duxolg «ijv &voau Gg 


&vvuxgvG nagaflávroy. —yvo)g vovv volvvy 0 fl'aciAeg , «al si- 
9, xdv] sig? 12. às; P. 


quae acta essent imputaret tempori potius quam. voluntati suae; conferre 
se ne gravaretur in monasterium Manganorum congressurus cum legatis 
illuc occursuris, quibus orabat ne significaret quidquam eorum quae nu- 
per contigissent. sic praemunito patriarcha ingressus urbem est cum le- 
gatis imperator; et quorsum ea legatio spectaret intelligens, dedit operam 
ne illi cum synodo cumque patriarcha prius agerent, quam ipse quae ad 
rem putabat opportuna praevertisset. quod praecipuum in mandatis le- 
gati habebant hoc erat, serio denuntiare Graecis pacem ecclesiarum non 
meris verbis contineri, sed factis. probare ipsos et praestare rebus ipsis 
oportere quae dictis ostentassent, se nimirum in unius eiusdemque con- 
fessione fidei convenire cum Latinis. sic eos demum persuasuros pacem 
inter ecclesias concordiamque vere coalitam. atque in hoc, ut continuo 
fieret, vehementer insistere iussi erant, argumento necessitatis ducto & 
schismate quod aiebant inter nostros esse, aliis alios aversantibus, prout 
scilicet admitterent aut reiicerent pacem de qua conventum videbatur. 
et revera quidam etiam nostrorum, F'reriis sese multis iis admiscentibus 
assensi, paria cum his et ipsi loquebantur, affirmantes pacem quae velut 
firmata iactaretur, nihil hactenus nisi ludibrium videri. unde tanto iam 
speciosius legati contenderent veniendum ad explorationem, et certum ex- 
perimentum capiendum fidei ac sententiae Graecorum. eius porro pignus 
idoneum fore, si et ipsi symbolum sicut Latini pronuntiarent. his illi 
postulandis in artum se coacturos imperatorem arbitrabantur, utique ne- 
cessario ex his secuturo duorum altero, aut ut eo non ennuente quod pe- 
tebant pax rescinderetur, aut ut eodem transgressionis conventorum pa- 
lam convicto, ac per hoc criminis maioris manifeste reo, plausibilior iam 
ipsis causa suppeteret constanter abnuendi communionem -cum eo velut 
adhaerente transgressoribus pactorum manifestis. talia versare animo le- 
gatos cum praesensisset imperator, et inde intelligeret Graecos, qui ea- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 457 


jc iEanwaloc &xovoavrac Soovfr95coufvovc x«l robg víwg 
Hg5vg» üyovrac, néuwoc uevaxoetros xol Goyigtic xol 1ijoov D 
&navra, xol ogüc xav^ idíav Aufl» (xocpuxoig yàp ünt(ornto 
qn negívot) (15) à uv vOv nagóvtov? cinev, **Onwg P 313 
5xal zurtngózÓTn xai ut9^ Conc vijg Oucyspelac Tvvo97, odas 
nüvroc, àn& oi0^ juol vócov dvalygroc Pyovr 140^. igijnrot. 
olda yàp xol norgiiggzv ivriü9ev nogidov , 10v "loor,p Xéyo, 
üv Ój ica xci rüv yevvgoüuevov Poregyov, uüAkov Ói xol Fr 
nÀfov, én& ixtivog uiv tic elg oqüc ngoódov, obroc 02 vic elc 
10 7Ó xo&izzov énaveetoteg altioc yéyovev. — oi0a xal noAAobc fia- B 
cápu&vog xol voOc qíAovc oxavóaM(oac, ngüc Óà xol oic Zuevé- 
govg Aunioec. xol nuagrvgroovot oi i» qvXaxeig ngooyevtic, 
olg mag" oiv &ÀÀo 3j «0 ngóc TraAobc ngayuavtvOdy xoi uóvoy 
j vs ag0c juüc Üwyopla £vvéfr xol 5 àq Zuóv at9ic 0py?) 
i5o0gícw.  &yov piv ovv inl Àoywuówv üvéco: 10 nüv ivitUOev, 
Gg uuóiv nÀéov Üyvgoóvrov Tdv» "Ivehóv* ovto yàg xal npüg 
juüg inowÜurv ràc ovvOeolac, xol ó àv vij éxxAnola yovooflovA- C 
Aaog Aóyog voic Aóyoig zov pagrvQiGu. ind 8 vOv zutrégov 
vwvéc , eg ménvouon, xal uüAAoy oig GvOcva. 10 oyícea9ot, ovx 
20910? 0 v: nu9óvitg, d rj vig ndgár 9^ ud abt? dno xal 


tenus actis utcumque iam acquiescebant, eiusmodi audita oratione lega- . 
torum statim tumultuaturos, missis quoquoversum certis hominibus ad se 
convocavit episcopos et clerum universum, illisque seorsum adhibitis (nam 
saeculares adesse vetuit) in haec verba locutus est. (15) **quae in statu 
praesenti ecclesiae cernuntur, quemadmodum acta sint et quanta cum dif- 
ficultate perfecta, scitis omnino; neque mihi adeo hebes ad molesta sen- 
sus est, ut tam cito memoria evolaverint ea quorum eventus acri meo 
dolore redemptus est. recolo enim me ne tenerrimis quidem affectibus, 
ut ea conficerem, pepercisse. unum, ut scitis, habui cui nihil minus 
, pietatis et amoris quam genitori tribuerem: immo aliquanto plus ei me 
debere rebar, quoniam cum pater in hanc me lucem eduxerint, hic mihi 
exorti sacramentorum religionis usuram et communionem ecclesiae resti- 
tuit, quod beneficium arbitror maius. losephum tamen carissimum mihi 
caput hac causa despicere sustinui. multis praeterea vim feci, securus 
offensionis amicorum. e vestro quoque corpore non paucos haud leviter 
vexavi. testes sint qui e nostris quoque propinquis in custodiis squallent; 
quibus ista cum Italis conventio causa fuit unica et obsistendi nostrae 
voluntati et irae vicissim nostrae subeundae. sic autem cum illa gererem 
putabam, constiturum intra hos terminos negotium, nec plus ad eius per- 
fectionem Italos quaesituros. ita enim promisi dudum vobis, et extat in 
ecclesia nostrae huius persuasionis illustre documentum, diploma in hanc 
sententiam disertum cum appositione bullae aureae. quoniam vero no- 
strorum quidam, quibus nimirum discidium cordi est, nescio qua moti 
causa (nisi quis dixerit ad probationem haec nostram et angorum cumu- 


458 GEORGII PACHYMERIS 


quepiuvOv. énavácvacw , qosgloig évrvyóvitg xová zov v?v nt- 
golav xAevrv vij elgnvqv einov xal ánávgv elvat, xol zgovfi(fla- 

D cav» Ujztv oqüc vó nAéov xot vwa ÓOoxiurv, xol voUró dori 70 
ij; iniováonc ngso(felac xeqdAowov, foULouot zgoolafov wuxod. 
ngóc Uuüc &n&iv xol nAggoqogrjoat, Gc üv wu) CEanwaloc àxob- 5 
cavit vogayOelnre , uróé vu nóJav uv 10 ngóc oqüc xvfisg- 
vquixóv idóvreg nowleig voic o) xoAaig negl uv fAn9elyre. 
iy) yág, xüv ovviotog d 9sóc, onég voU pj vu nagoAv9 vos 
1Óv Zutrégov uéygu xol a)rEQ xtgolag ?) u5v ira , G)rüc /yo 

E xu9vnwyvoUuos od10 v0 9tiov ovu(foAov vv navégov évOeivot10 
o5uale, xal noAquicot u3) 0rt ye "IvoAoig GAAà xol navil E9v& 
$nig voírcv Ququofinrotvri, — xol avr u£v éovw 7; nhajoogogía, 
jv Óidc,u mgóc ouüc* Aoc 0) xvfgvioo. xol uev dpnvgc 

P 314 ánzonéuwos voc nzgécfuc ovv. 0uol véusoic nóvrcc ov9" vuiv 
&ixla. vÓ ovolov.  ÓEuD ovv xol mgoon1/cotoOo: oqüc quA- 15 
xüg xoi &cnábltoOot eiutvO , uinac xol viv 95oav, 6 05 qa- 
cw, &vacofhjomptv, xol uüALov náno yeyovóvog véov, xol ov 
xarà vóv l'oyóguov üvrog tóutvoUg ovi volg utréQorg mgá- 
yua0. | 10 0* ivzeb 3v duol ueAijoec, unóé Ouoglav Aaflóvrt Bov- 


2, vijv deerat. 


lum contingere) cum Freriis apud Peraeam congressi dixerunt nihil nisi 
ludibrium et fraudem hanc pacem esse, et hoc imprudenti dicto Latinis 
occasionem praebuerunt exquirendi plus aliquid, ut experimento satis certo 
constet serio ac vere rem peractam, unde haec, quam audituri mox su- 
mus, legatio nata est, cuius scopum praecipuum esse comperi hoc quod 
modo dixi a nobis exigere, volo paucis praeoccupare ac praemunire vos, 
ne ubi quae illi loquentur audietis, subito conturbemini, neve in vestros 
animos suspicioni de nobis sinistrae ulli pateat aditus, utique postquam 
clare perspexeritis quam sincera quamque constanti ratione in tota huius 
cum Latinis gubernatione negotii versemur. ego enim sancte polliceor, 
et ut conscium habeo deum, ita testem invoco eundem irrevocabilis pro- 
positi : profiteor, inquam, et verissime promitto rigorem inflexibilem us- 
que ad exclusionem vel iotae vel apicis unius. confirmoque me neuti- 
quam passurum addi symbolo patrum vel minimam  notulam; et si opus 
sit, ea causa bellum suscepturum, non solum cum ltalis sed cum qua- 
vis omnino gente ad id nos adigere volente. de hoc certi estote, in quod 
do vobis fidem plenissimam. cum eo tamen deprecor ne placide rem ad- 
ministrare ac pacifice dimittere legatos vel mihi ad reprehensionem im- 
putetur, aut ad damnum ullum vestrum iniuriamve pertinere omnino. cen- 
seatur. volo igitur et amplecti eos amice et salutare benevole, ne forte, 
quod dicitur, feris intempestive terrendis venationis fructum perdamus. 
quae magis nunc necessaria est cautio, cum papa novus sit, isque haud 
pari ac Gregorius favore in res nostras instinctus. meae de caetero cu- 
rae fuerit ita illis respondendo satisfacere, ut a fixa in statuto iam con- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 459 


^5c, 7Zc «90g a)ro)g ànoxolotoc." ^ «cobra ToU faciéug t- 
nóvtoc ó uiv navQiéoync dqloraros 17 vOv IMayy&vov povi, B 
xal ovrt Tà xaJ^ «r0» Ouxoxevülero. Og um08 TOv dlc adtóy 
ngay9érvov yvdoiv swa zagocydv oqíov Tv 0^ ágyiptov ve 

5xal Tüv àxxoltov T0 xL5gov Gu? av:0v ovyvay9évrov nagayt- 
vovrot xol oí zoéofug. — xal và T5 notofielag xtvoUvrec, Ó7A0t 
ouv ixdivo ngortlvoviec & 07, q9ácoc 6 faciie ngosdiAov* C 
nag' 5v oitav xal ngotvgynOévreg etuevüg Tjxovov, à 07) uu 
ngouadóyrec xol Aav Óvoysgüc üv zjvetiLovro. 

10 16. "Tav! dga xol Bacitóc Oc o) yLenv evo 17v di- D 
Qvzv nAngoogogóv, 1óv'Eqécov "Icaóx oiv noéofisow ánoct- 
Aac xa9«pyuérovc iUelkvv mgocoyeveic iv vaic qvAaxoic. oi 0^ - 
cav 6 mngcoroorQáreQ0 llaLowAóyog L4vÓgóvixocg, 0 muyxéovnc 
"Pao? Mavov5i, 6 àü0sgóc a$roV "oadxióc, xul zíraQroc ó 

15708 zomurooroárogoc «iravéyioc IloAowAóyog "ookvvgc* ot 0j 
xoi zérgaya xocun9étrrtc, moi vic zonjruc, flagsloig &Àíoto: E 
qvÀexic verQoyovov yowíav indytv fxacroc.  vÓTt xol 0 miwy- 
xéovnc "PaoQ4 dày 10v^Eqícov, xal oiov óntgna91,0ac et ai1üc 
piv iv Qvícu Uj, àxdvos dé ngocrolommogobrto: Tj gvÀaxi, 

20ínég &v exeivov. uüAAov 3j advotc iut uágso9ur, ovvya v6 À£- 


16. rgeyoxocunüévrsg P. y 


silio constantia ne minimum quidem deflectamus." talia locuto impera- 

. tore, patriarcha quidem in Mni monasterium se contulit, et ita 
se gessit ut nulla eorum quae in eum acta fuerant notitia per eum ad 
legatos emanaret. congregatis porro ibi ad eum episcopis ac primoribus 
cleri adfuerunt et legati, et videlicet palam et libere illa ipsa protule- 
runt quae postulaturos ipsos iam imperator praemonuerat. in quo eius 
providentiae fructus is constitit, ut tantae offensionis verba placide ac 
sine tumultu audierint, irritabiles alioqui homines, quos, nisi prudenti 
fuissent admonitione praeparati, certo certius est in acre iurgium prima 
illa mentione prorupturos. 

16. Excogitavit et aliud imperator perefficax futurum ad persua- 
dendum legatis non esse ludibrium pacem iam factam. misit videlicet 
Ephesi episcopum Isaacum cum legatis in custodias publicas, iubens ipsis 
ilic ostendi cognatos ipsos ac necessarios suos ibi detentos, quod paci 
non consensissent. hi erant protostrator Palaeologus Andronicus, pincerna 
Raül Manuél, frater huius lsaacius, et quartus protostratoris ex fratre 
nepos Palaeologus loannes; qui sane in aspero ornatu, ut poéta quispiam 
diceret, quadrati unius carceris singulos singuli angulos tenebant, gravi- 
bus vincti catenis. tunc pincerna Raül Ephesinum videns, et scilicet in- 
dignans eum quidem libere in remissione ac deliciis vivere, se autem cum 
sociis conflictari tetri carceris aerumnis ecclesiasticam ob causam, pro 
qua ipsum nimirum, utpote antistitem, certare ac dura subire fuerat ae- 
quius, collegit clam in manum e pendentium, quibus ligabatur, tractu 


460 GEORGII PACHYMERIS 


e kd 
Ag9óvoc 13v &Avow jv égóge , ngocyov 0cov 2» Qyyvzégo , xol 
, , ^ , b] c € , 
ogüxeÀÀov moujcoc v0 nTivyuo xav. éxclvov Qímt& wg nin5ov, 
xüv üntriyyavev elg énviüv voU 1QayrAov vqv GAvotr fAxovvoc. 
P 315 17. 214AM 6 facic ig nion» ivrsv9:» voU 02495 
ztQávrtw Toig zgéofieow Gqocouocduevoc , ngovoyov navrüg T(-5 
3 - 

Seres 10 xal od9ic 10v notQiigynv Gvoyoyetr, — oUre yàg à» za- 
- ^ - , - - » c 4 
Qaóoyi và vijc ragourotoc volc Ggyiegevor, x&v 0 facieUc £0 

* *h - - 
xevo Tostuv* GÀX ob» o) ngotoytro 0Acg ovr TOY ieQOv tQu- 
, , LE , LI , , ^ ^ » 
yu&aov &va&uv, uóvov de 9oovfov nog& vov xoi vaQayrv üÀo- 
"E . 3.5 , n , - 2, 10 
yov, xol 0:0 nÀngyOévicow ànl voU10iQ TÓQ OvvuTOtC Twv 0bx 
- y 
B £xguve Ócv ngoouévev, ur noc, quqoí, vici nogà ovvelünou 1j 
10 ngocéoyeoOot.. — voUro Ó£ vl üv mogoirtotoc Cyors & uz) xol 
pov £yyov voit v3jv xaxíav otoug v* ovot xesuvy. — 09er ual 
xod cxhyu ü£wiow üpyij9ev 10v &voga 12v ngoovaoíuy Ócyc- 
9 c à? 2 € , - ^ 35:4 ^ , E óc 15 
09a. 00. oty vz5xove, Untüv vqv éni volg ovxogavratc éxüt- 
hi 03 X EA - 2€ , E ^ ts 
xuow. 10 Ó v» xol tv vOv GÓvvaürov vQ facis, moicyo- 


catenarum volumen grave, et observato tempore quo episcopus tam prope 
ad ipsum accesserat ut contiguus intra iactum videretur, ferreum in eum 
intorsit fascem, ferire studens; etsi aberravit ille quidem , catenis, ipso 
collum retrahente unde pendebant, ad ipsum intacto antistite redeuntibus. 

17. Caeterum imperator hoc quasi primo officio defunctus demon- 
strandi legatis serio rem a se actam, qui non dubitasset tantae dignitatis 
viros ea de causa tetro carceri addicere, operae pretium se praeterea 
facturum existimavit, si patriarcham liberae suae potestatis functioni re- 
stitueret. rem eam sui arbitrii putabat esse, quippe non alia corroga- 
tione suffragiorum aut repetiticne electionis egentem. haud enim vere 
vacasse unquam Constantinopolitanam sedem Vecci abdicatione, quam ut- 
cunque imperatori significatam et oblatam episcopi nec admisissent nec 
probassent. sed neque is ipse libellus recusationis sedis, quem impera- 
tori a loanne datum diximus, iis erat formatus verbis, quae veras ca- 
nonicasque legitimae depositionis causas exprimerent, etenim haud in eo 
quidquam allegabatur quo appareret loannem ut indignum eo loco et ad- 
ministrationi ecclesiae ineptum aut imparem inde submoveri. causabatur 
ibi tantum ipse Veccus tumultuari contra se quosdam, a quibus etsi pa- 
teretur iniustam vexationem ipse innoxius, tamen vereri sese offensionem 
infirmorum, qui forte vulgatis in se calumniis moti ad dubitandum ecquid 
citra noxam et piaculi contagionem possent tam diffamati hominis uti con- 
suetudine, oblatis deinde occasionibus cum eo agendi aestuarent animo, 
et forte contra officii praescriptum ex errore natum operarentur. ea de 
causa ducere satius renuntiare dignitati, et eo loco cedere ubi se non- 
nisi cum aliquo scandalo aut saltem periculo teneras pusillorum conscien- 
tias laedendi haerere non posse iudicaret. in his autem quae vola quod- 
que vestigium abdicationis appareret? ubi potius tacita querela sugilla- 
rentur illi qui cum potuissent improborum malitiae obsistere, auxiliari 
circumventae innocentiae omisissent. his cum ab imperatore tum a 
synodo consideratis, communi omnibus consensu visum est restituendum 
loannem in intermissum exercitium nunquam abrogatae ablataeve potesta- 


1 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 461 


uévo ovrij9uav Xoyov dv xourovviov, xa^ 5» Tj» uiv ov- 
xogayilav lüo9c. xal vóv ovxogavrovutvoy QutoO'at ToU xwóv- C 
yov, ovxoq&rrzv dà quj0* ónccovv vipcopeiod oi, xüv ovxogay- 
voíg T& Éoyova , séraxrot* ud) yàp eva 10. GA59 dc 1 aciei 
5pavJjárayv, 0nov TQ Qj G7t00e(Sovzt xivóvvov 295g 3o Svuflat- 
vot TOUT? ga xol ur &vvovY, xol uüAAov üquévoi Ó mroi- 
euo nagaxalovutvoc, uirow qégovra ToU XpiuovoU, T7» ngó- 
xÀgow Oéyeroi, xal fry llooti0süvog nó Aaunoü 17 Óogvgo- 
ola ovyzd)irixóv ve Guo. xol éxxVrowioixr, Tijc «ric ivouri- D 
i10vocg, &vdytrot. — 1016 OvyinAGodquevot yos vc noüc T0» ná- 
za» ünoAoylag ( Odoftavóc dà vóve 7j») nolÀaig u£v 9noygag aic 
Qujv* üvrow énioxónov wv. émuoxonüv ovo» , tui xol 77; av17; 
gtgi voU yoeqéuc, ac Ó5Otv noÀhdv icgüw &vÓgüw xal ueyá- 
Àov xaTgoqaAitovro, sl uév xol natgu&Qym doxoUv, ovx oidc, 
15 véuc 0É ye xal AMav 1Q faciet, qégtwv níoveic ngovoovuéro enl 
Tjj 1Àv ixxMjoudy ovpfléot: za Qoxovyzoy noÀLdy xol xar. i 


tis, ad quod cum idem consequenter vocaretur, renuebat obsequi, po- 
stulans prius affici poenis meritis, qui se calumniose criminando traduxis- 
sent. verum id posse impetrari ab imperatore sperandum non erat: cau- 
sabatur enim ille se id facere nequire. tenebat videlicet mordicus inve- 
teratum in aulis morem delationes cuiusquemodi inter principatus instru- 
menta censendi, et sic calumniae medendi, cum regnantibus expedit aut 
libet, ut eximatur quidem periculo male culpatus insons, impune autem 
omnino ferat iniquus accusator quantumvis falsae atque impudentis crimi- 
nationis scelus. cui flagitioso abusui hanc solent causam obtendere, 
- quod omnis spes ac facultas principi eriperetur cognoscendi quidquam de 
machinationibus occultis, quae contra ipsum aut rempublicam iniri con- 
tingeret, si gravi periculo deterrerentur ab audenda denuntiatione qua- 
lescumque delatores. ergo imperator certus convictos licet calumniatores 
non ulcisci, egit ipse cum Yecco, rogans etiam atque etiam, condonaret 
iis noxam exemplo Christi. nec ille ad extremum abnüit; et assensus iam 
studiis cunctorum die sexta mensis Augusti eiusdem indictionis, splendido 
deductus comitatu senatorum ef ecclesiae procerum, in palatium patriar- 
chae iterum solemni ritu invectus est. hinc iam data est opera concin- 
nando scripto quo papae (is tunc erat Urbanus) super mandatis per le- 
gatos renuntiatis satisfieret. hunc libellum studuerunt ambitiosa subscri- 
ptionum pompa commendare; in quo multos pro episcopis obtrusere qui 
nec ordinati unquam fuerant in istum gradum, nec a quibus denomina- 
bantur loca, episcopatus titulum aliunde habuerant quam a librarii, qui 
scriptum hoc formavit, manu; quae etiam varia peritia chirographos ef- 
fingendi de suo addidit nomina plerorumque illic subscriptorum tamquam 
ab ipsis videlicet posita, eum quoque in numerum congerens multos e sa- 
cris hominibus fama illustres, ut tanto certius persuaderetur quod obta- 
bant. haec an conscio patriarcha sic acta sint, haud equidem habeo 
compertum. imperatoris aemulationem in hoc quandam video, ambitiose 
conati exaequare cum Latinis res ecclesiae Graecorum. cum enim in in- 


462 GEORGII PACHYMERIS 


J , YD: M e A LU , 
xslvovc énioxónov. | xol yàg oqiow ovo và vv énixónwv ént- 
, c ' - , 2 - ^ 2 
P 316 zixvcro c6 xol ec &xavootéac égi9ueioJat nAdovac rrjv nao* é- 
xtlvou; 09v00ov. GUT. &go xol rà qgu£regn Coat Sov xel.- 
voig vGUv. éngavit.  moÀAaig 0" érégouc ygoqaic vv Tuerégov 
zuiégnv, TOig éx voU vioU 05Aa07) ngoycioO'ot yopnytiod9a. 0(- 5 
9oo9«o. ixküuntwv éxpalveoDuit, xai rolg Optoluig, v7)» v0U àxno- 
geUsout. Aé&w. énslwov , OnAoUvzsc xal voUro, wc xal uj vo)c 
z&9ouévovc eomvevew vag GSloig dixoug xadvnofldAAousv. — 
:À 
B Ó' dg' dv Uv&gog, xol énl vevosow PyxMg9évreg ünokoyovusvot 
o2 ÓiuMiuv. AAA avviovüv v0 Cyx)guo voic eldóct Oieymaoxovro. 10 
» 3 - - , - 2 eo 
QusÀAe dà xol rovro Toig vacuno Tádc xxAnolag éovovtQov 
, 32 j, c 2^ , e 2 , 
ngóoxopgu. &vot, iyxoAovuévoig cc éSexnoiz9roav ot 099000Eot, 
xol oi ngüc óv nánzav ygaquí, quotl, uágrvgor coporazor. TÓ 
9^, Gc Quà yobv dÓfvon, GÀLcog dyev, el xal mpóg vÓv nánav 
, , e 3 , e 1 E] , , 
xar& vu Ountav ovtcoG Pyoáqero. Ort Ó& xxelvoug uou 15 
C ca» à *Zc Suasac, lMkénóg v6 xoi "oyvénog Óa&£aer, 
P 317 (18) ojitóutvor uv vi;c àxxolag ntgupavüc, dixnv 0& npüc 


strumentis allatis Roma sancitae illic cum Graecis concordiae densissima 
subscribentium iis episcoporum nomina vidisset ( crebri enim adeo in illis 
partibus episcopatus sunt, ut eorum synodi plurimis saepe centuriis epi- 
scoporum constent), imperator vel ad fidem tanto pleniorem faciendam, 
vel, ut dixi, ad ostentationem quasi cuiusdam in hoc quoque aequalitatis 
Orientalis ecclesiae cum Occidua, istam tum adhibuit multiplicationem 
speciosam nostratium praesulum. illud etiam in eodem scripto curatum 
est, ut in expressione dogmatis de Spiritus Sancti processione numero 
ingenti congererentar variae undecumque corrasae patrum nostrorum locu- 
tiones, aientium S. Spiritum ex filio profundi, praeberi, dari, explende- 
scere, micare aut ostendi, similesque , quibus accumulandis id clam age- 
bant, ut quasi obruerent procedendi usitatum Latinis verbum , et cum id 
aliordm istorum obtentu tegeretur, tacite abrogarent, eius assertoribus 
ista prolatorum a nostris in speciem aequipollentium specie aversis a re- 
quirendo quidquam ulterius a nobis. addebatur in scripto ad extremum, 
*si qui huic pacis conventioni non obtemperabunt, eos dignis poenis af- 
ficiendos decernimus." quae vana erant cuncta, nec ultra inanem quasi 
somnii speciem solida, eo quidem affectata, ut obiectum mendacii ac 
transacti non bona fide huius negotii crimen diluerent, sed revera, si 
quis introspiceret penitus et rem ad liquidum pernosceret, talia quae 
istius eiusdem criminis reos peragerent eos ipsos qui illud tanta cura de- 
pellebant. caeterum haec in futurum quondam criminationum argumen- 
tum et vexationis occasionem miseris ecclesiasticis cessura erant, olim 
accusandis quasi orthodoxis anathema dixissent; cuius rei velut testes 
certissimi hae tunc ad papam scriptae literae allegandae erant. quam- 
quam illae meo quidem iudicio non eo revera scriptae sensu sunt, quem 
vel in speciem praeferebant vel persuasum tunc Latini habuerunt, fuca- 
tae siquidem per assentationem ad papam fuerant in speciem illic placi- 
turam. nec vicissim non ipsi Latini assentati nobis in hoc negotio quae- 
dam sunt, prout in Meleti et Ignatii causa apparuit. (18) hi quod 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 463 


Bacikéee vmooyóvrtg &nayOivat ngüc nánav tc 1à xol 1 nu- 
cóutvot, | xal zogt0(dovro noéofitoi xol ánrjyovro. 14 O6 r000- 
TOY xoAóLuv Qduélgotv , dore xal énowxz(Leo dua. e Onxgouy pe- 
y&Aov sp5vn iunoddv Voravro:. — xol ut9^ Dhagórgrog ncc 
51Q facit ürrenéunovro , áSioUvvoc v0U náza xol fiaciléa. àv- 
9ounorc doxoto: v0U. üoqaAovc &vséyeoOos xav^ eidfunv iAa- 
Qóc xal avrüv ngoogégtoOui. — 4jv oOv ópolwc xol và Tüv ygou- 
uézov dyay Suntwixdó, &AAoc ngofláong cc 0X0 eldéyos 
vic bxwnoviusc.  nudn yág weg vüv megurTÓY xol tixülov, 
10 oic odÀ* zv 10 nagázav tóéva: 1à vic àxxAgolac vív "Ireláv, 
oUre uv xal ü£iovoi Evviéran, Oc ncs nozé 7,0av £v zigt toic 
qvauévor Gv GAAoOY nÀéov, xüv vi ovuntoÓv za9£2vot 1Óy Óc- 
cuóv, Optc 0€ ndi Gnagédouvovo ucrovoi uiv v& x&xelvoic 
7à ToU xgu0Tw4Yi0u0U. vo TiQut , (OG uurjdév nageyzegety v0) uv 
151wvàg inl v6 1theouQ Banilouarog xol iegooívy xol yóuq xol 
povayaxr xoxaovács xal rotg Aomoic oic ga x«l 7j xuJoAu, xol 
ula: 8$xaola roig asii;c éniele? 19oqíuovc, àAX dontg &y ix 
dovüc 7j ánÓ nérong dgyijdtv jjoav, uróév vv voi Xguriuvolc 


plane ac palam se abscissos ab ecclesia ferebant, damnati ab imperatore 
ac dediti papae sunt, gravibus ab eo videlicet multendi poenis; ad idque 
revertentibus Romam traditi legatis, eo demum perducti. verum tantum 
abfuit ut eis pontifex ullum supplicium decerneret, ut ultro miseratus 
ipsos sit, quod invidiosa suspicione gravarentur; quasi obstare vellent ne 
inter magnas ecclesias pax stabiliretur. itaque cum omni significatione 
benevolentiae remissi ad imperatorem, etiam commendatitias a papa ei 
reddiderunt, quibus ille rogabatur ut homines sine causa suspectos, et 
qui viderentur rectam et securam religionis viam insistere, blande ipse 
quoque ac humaniter exciperet apud seque haberet. ut haec porro as- 
sentatorie agebantur et scribebantur ex parte Latinorum, sic erant et 
illae, quas dixi, a nostris ad papam datae literae non expertes adulatorii 
fuci, profitentes videlicct nec ullum iam agnosci qui Latinos aut iis ad- 
haerentes pro excommunicatis haberet, et si quis in posterum id audere 
detegeretur, haud impune laturum, cum tamen multis notum esset non 
deesse qui ita sentirent et palam anathema dicerent amplectentibus pa- 
cem, erant hi supervacanee morosi quidam et delicatis superstitiosi fa- 
stidiis, qui cum et funditus ignorarent et discere non curarent res eccle- 
siae Latinorum, wt videlicet cum iis olim in dogmatibus mysteriisque 
praecipuis vel omnium intime coniuncti Graecis fuissent, etsi nescio quid 
deinde incidens illud antiquae concordiae vinculum paulisper relaxasse vi- 
sum esset, tamen ,etiam postea inviolata permanserit utrinque consensio in 
fide ac usu capitalium Christianismi sacramentorum, ita ut neutrubi quid- 
quam temere attentatum publico consilio fuerit circa ritum baptismatis, 
sacerdotium , matrimonium, monasticum statum, et reliqua mysteria qui- 
lus una et catholica ecclesia suos alummos initiare consuevit. cum, in- 
quam, hi non magis horum quidquam quae in Christianorum iam olim 


464 GEORGII PACHYMERIS 


D àvgxóvrcov eldóveg xol Óià voro POxtlvovc éxzóntg ánootQeqó- 
qevor, xol xà magó Toig Tuerégoig éflüsAsocorvo Gyi xol xon- 
pyoig xal nozauoic xoi 0gsou e0(dovy cc pmdév Ova vun, xàv- 
v£U9ev ixuÀvov 10 1c nlottoc, dvoAoaufláva Ujkov 6 BacieUc, 
xui nüvrag énioxónovg mgo0xoAsto: xol uovayosc, cort O^ ov 5 
xo( vwag vOv cyibouévav , njv n! doqalee negupovéig , &v 

E dic v xal 6 £v qovyavoic Zdxóxioc xol ó ua9q775 «$109 l'egua- 
yóc xol Aouol nÀtiozot, xol uécov oU1üv Voravon, xol xadixt- 
veUtt 0x TÀv lyvgAórov magoflolixüv, voU uj mgoleféiv vob 
&unidtuévove &gyotvvov , (gg xol noAAotg uvruovevaw , xovà 7010 
apücqogov mgoouunoóuevoc, 5 naguidev xiwóvrevovaay T7» 
Songoxtav, uróà oyyuori c(oifitag ngodidópeva. và clum 
naQ! ov0dv t(9:o9o1, QÀM Guivuv zavil vgónq coig v5 Éx- 

P 318 xAgoleg J*onolg.  sivoi yàg ueydAnv vlov , 1» 0i vi naguc- 
qojoav xav' oixovoulav vóv ur) cvvidwv , üváyxnc nagontcob- 15 
05c, GUr0l 776 xxArolag &nocvaroUrvtsg oUy Ont Ó uu] oxoUy 
qvAázvowro oqío: xa9^ ovrovc,  GAAÀ xal vópovg xxnolag za- 
goÀ.etv v0ÀQey ,. Gv voi voÀuruacwy €» uóvoy xaxóv Aelnzi, 10 


republica versabantur notum haberent, quam si quercei stipites aut lapi- 
deae moles essent, ea ipsa ignorantia in superciliosum elati contemptum 
cum Latinos ipsos impotentissime aversabantur, tum nostra ipsorum sacra 
post sancitam pacem, quasi admissione consortioque Latinorum profa- 
nata pollutaque, non verebantur execrari, devovere diris, et (quae erant 
blasphemae ipsorum voces) praecipitiis ac fluviis praeruptorumque tesquis 
inviis montium abiicienda abolendaque, tanquam nullum iam. priscae reli- 
gionis decus servantia, dicere. haec cum in gravem ac perniciosam Chri- 
stianae fidei grassari perturbationem imperator cerneret, zelo pro indigni- 
tate rei assumpto, omnes ad se cum episcopos tum monachos convocat, 
et in his quosdam in parte schismaticorum illustres, data ipsis ad hoc 
securitate. horum unus erat Acacius Phryganorum, alter eius discipulus 
Germanus, cumque his alii quoque plurimi. istorum in consessu cuncto- 
rum.medius imperator oravit ex Ichnelatae Parabolicis, cuius libri et loci 
ad hoc tempus opportuni plerosque ipsorum recordari confidebat, ne po- 
tius mallent ruere imitatione praefestinantium impatienter in negotiis, 
quam adhibere cunctatricem cessationem dantium spatium percoquendae 
matüritati coeptorum lente proficientium in successus seros. sic sermo- 
nem ingressus, obsecravit cunctos qui aderant, ne religionem despicerent 
periclitantem, neve otiosi absque auxiliandi cura videre sustinerent, dum 
specie pietatis sanctissima quaeque proderentur. cui enim recte erga ec- 
clesiam affecto non gravem moerorem afferat certorum hominum temera- 
xia protervia, qui non ferentes induci quidpiam in usum praeter solitum, 
quamquam ea et summae rei nihil nocens, necessariis incidentibus causis 
per prudentem accommodationem facta innovatio fuerit, erumpunt in feros 
motus, rebellantes in ecclesiam; et neque istum furorem ferre saltem ta- 
citum ac conceptum animo citra hominum conscientiam tegere volentes, 
palam. ecclesiae leges effringere non dubitant, quorum audaciae unum 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 465 


^ , € ; - e , , H ^ ^ 
Q3) xorosiav(Ce OpjoAoyetv. (UOTE nagovtoc TOUTOU lOyUv TOUG 
E] , » 3 ànà t£c àxxAnolac à 2. à»! à 4 iB 
ávayoiicovrag av 1( &n0 Tic éxxAnolag ótoug , Q^ «o 1j xci 
Ll ^" , 
oUr0l dfe Agg3évrsc &nóoyowro voU xav vÀv ldiev anAyyvov 
10 Sípoc 9siv, 7j uj» ánovagxüv etr oUc uéAAovat nel9uv ngáz- 
- MU 4 - 2 Y , ^ ^ - , M 
514» 4v0010,  TGUT . dv TOvt TOÀ TQ (juciAtt zQofjalAOusva, ur 
, , , 3 , » 2 ^ , 
&v9gonovc ixxnoirrév &üoqalatouérvovc, oUusvovy, àÀXÀ xaxiav 
&vaczéAAauy zagà 10 exóc ngoffatvovoay, ent noAXol ye 1Àv v5jv 
tonvgv éxilygv Óvoysgeuvóvrov nagijoav iei xal ovyxazeyrgt- € 
Covro 5v xoarágav roig và (ju xaJv(lgiLovot. — na gri guov Tv 
10 Aeyouévov 10 z20AÀQv xal ueyüAcv üvrov xal ovundagooUrioy àxet 
07AA1oyoy u1Óéva. ÓuoTác0t, uj &vveuneiy, ur) &m00x1917,004, LjT€ 
uv évoelEao9'a viva. Qonzjy $noAoywpuoU. — 2yoijv 0£ návroc, & 
y - 
ovre &védn» Xoiaviavol éxxnovrrowro. AX sv roig àAq9 oig 
ngoflAquo eafelac T ngoy9év Gxeivo voU wu?) n&vvo v0. cO at 
15ix voU ngwrag nagacrárrog ici» , GAAÀ xal rZv xarágav» dg D 


modo illud deest, ut se Christianos non esse fateantur. quod cum ne- 
gare nec audeant nec possint, isto ipso vinculo ecclesiasticae coniunctio- 
nis, quo se teneri adhuc agnoscunt, intelligere debemus vim nobis atque 
auctoritatem conferri plenam eos pro potestate coércendi, ut vel ipsi metu 
repressi desinant in propriae matris ecclesiae viscera ensem velut quen- 
dam factiosae scissionis adigere; aut si fuerit ipsorum immedicabilis fu- 
ror, saltem alii retardentur a pravis horum suasionibus sequendis et imi- 
tanda temeritate ausorum impiorum. talis quaedam tunc fuit imperatoris 
oratio, fucans inumbransque artificioso obtentu verum statum controver- 
siae, nec de ipso dogmate praescribens quidquam, sed in genere damnari 
homines aut pro excommunicatis a quoquam privatim haberi vetans; quo 
non exciudebatur tacita exceptio subintellectae conditionis, si nempe illi 
orthodoxe sentirent; unde ista generalis praescriptio reprimendae in ausa 
nefaria prorumpentis licentiae caput ipsum mali veramque causam tumul- 
tuum non tangebat. argumentum huius rei manifestum est, quod cumin 
eo coetu multi essent qui aegre ferrent sancitam pacem eamque impro- 
barent, nemo tamen eorum recusavit suffragio comprobare proprio istam 
universalem definitionem, qua diris in genere devoverentur qui sancta 
violare contumeliose attentarent, non exprimendo distinctius quinam illi 
tandem forent, nullus, inquam, palam infensorum paci, quales et plu- 
rimi et magnae auctoritatis ac potentiae viri praesentes isto in conventu 
.cernebantur, ad eius damnationis propositionem resiluit restititve; ne du- 
bitavit quidem vel minimum, aut ullum reclamandi vel quidpiam in con- 
trarium excipiendi vel primum impetum significavit. obstitissent autem 
sine dubio acriter vehementerque reclamassent, si istam universim editam 
Christianos quoscumque damnandi et tamquam pravi reos dogmatis aver- 
sandi prohibitionem in se quisque ipsos intelligerent latam. ergo revera 
obtentus hic merus fuit et superficiaria provisio, pro, tempore, quantum 
opus erat ad speciem, retardatura fervidiores quosque, ne quidvis licen- 
tius auderent et ad primum. prolatam improbatae ipsis rei mentionem ef- 
ferati vociferarentur et iurgia miscerent. hos autem in silentio ac pa- 
tientia continuit illa videlicet secreta fiducia, qua est eorum sibi quisque 
tacite blanditus, diris ista sanctione generatim intortis nullum devoveri 
Georgius Pachymeres I. 30 


466 GEORGII PACHYMERIS 


b y , ^ - - 
ónoAoyiouóv sivo« n&vroc Toic ebAaüc utriotot và viuis. GAL 
vaUro uiv àg TocoUToY. 
— Ld * - 
P 319 19. To? 0' «?roU Provc, nti oOx jv 10v Zdayavàv 7ot- 
m 5 " i , * , ^ 
pev &qoigedévza xal "Tegvoflov xol ovvoixovosc, Aaóv ovva- 
99olcac vüv ixavóv. voic Tegvofitroig neguxá9nt10. — xol Ert uiv 5 
ToU Mdoà» iviüg Üvtoc , Uycv ue9* éavroU "TGootunazw. ngwto- 
í 0» xal flacileüg àv. TO GUT Ó lop 240v & 
oTQ4toQo, 0 "d &0iÀe0G n ) avtQ Oóqguxlo L4oàv :b- 
^ A A - P , 
voobvro *Ó nzgórtgov, Gc vOv Poyualtv Óvvéutc Doo và yel- 
B gí70. xl yàg noüvov uev ntgl Ócua yiiddag oboac xal ovu- 
, 5^ M i , «^ d D e. ^ 
piexovcac cEg9tv roig évroc, &c 0 momvofleoviugévrc IMovgoivoc 10 
jytv ànl 10 Zhoflawü otoavontócvoduevoc, zdoyavüg noAAot 
?/7 t t t ? A S 
plv uev! OAMymv mgoofláAAu, xol énvaxaidexótg wnvóc 24v9s- 
oTnoiüvoc ovoottac zóAequov oglou xoà xoátoc vixi , xal noAiv 
qórov igydlevoi, otc uiv xavà nÓAsuov oUc 0 xol ad1óc xaxa- 
^— €, 3 ^ os 
OyOv, Annvüc Vorigov xuvoaoqsac. av9ic 0 pev? OMyor IIo- 15 
- , ^ 
€ odds voc nevrexaidexévg volg Guqi vóv ZAnonvóv nowro(teosia- 
, ^ ^ A. y 3^ , € a , , 
gig» in&oneoov xo1à 10v &Ec Lvyov, wot nérve yuucdac ua 
xliv üyovra, Tog uév elg 1éAog xovnyovicato, vóv Ó' toyov 
Quxrü& payalgac.  xocl moÀÀà vóre Àvocouoyü xoTrtQyAueto. - 
, - - - 
vortgov à ànoyognroavrog oU 44oáv, voU Tigrtg?j 02 12v fla- 90 
eiAelav Aaflóvzoc, Cyro Noyü ngoayogtiv , xal oi üuivav xadu- 
xtvéU&. — 00 uv 06 xal faodetg éxégo9ev xovquc.u, AA xol 


qui recte sentiret et sancta religiose tractaret, quales cum se putarent 
esse, nihil hic decerni quod ipsis privatim obesset pro certo statuentes, 
secure acquiescebant. sed de his hactenus. 

19. i£odem porro anno Lachanas, quem sperandum non erat erepta 
ipsi urbe regia 'Ternobo et uxore regina quieturum, contracto satis ma- 
gno exercitu 'Ternobitas circumsedit, cum iis adhuc intra eam urbem hae- 
rente Asane, ipse habens secum 'Tzasimpaxim protostratoris officio sibi 
servientem, quem prius imperator, tunc Asani benevolum, titulo simili 
honoraverat. per eam obsidionem magnis a Lachana cladibus attriti Ro- 
mani sunt, primum enim circiter decem millia nostrorum militum in ob- 
sessorum auxilium venientia duce protovestiarite Murino, cum loco Dia- 
baena dicto se admovissent, ubi castra Lachanas habebat, hoc cum pau- 
cis erumpente die septima decima mensis Iulii fusi victique sunt, cum 
strage ingenti partim praelio caesorum, partim captorum a Lachana et 
ab eodem crudeliter postea interfectorum. rursus paulo post, die quinta- 
decima mensis Augusti, idem Lachanas circa iugum exterius in Aprenum 
protovestiariten irruens, quinque circiter bellatorum fortium millia du- 
ctantem, hos quidem plane debellavit, illum gladio confecit. similia idem 
exempla multa tunc edidit rabiosi ardoris in pugnando. aliquanto post 
haec, egresso iam Asane 'Ternobo et 'Tertere illic regnante, decrevit 
Lachanas confugere ad Nogam et eius opem implorare. aliunde impera- 
tor haud negligens res Bulgaricas, Asanem ad Nogam eundem mittit cum 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VL  — 467 


- , 
a)10c ngóg Noyàv 10v 4oóv nfun& ovvaua xal óugoig nAdovoi, D 
2 - ^ ^ ^ , , » 2 N 
Giu)» u? mnagideiv vOv ix yérvovg Boviyagov &Qyovra ,  àÀA«4 
, ) -» - 2 € , 
ngootnuuvvav G0c.qQ Ovi xal vü» xaJ avrüv Ouxciov yorn- 
Lovri. — 0 uévron ye Noyüg Óéyevon. uev xal 2dayavüv d3órva 
57901:90v, Óéyeraa 0£ xal Aor &&utvü. — nij» diga uv Oéxvo 
x«i Guqorégu» , nóvov Ó' óuéíyagvov OgehÀe. — xaréyov yàg 
&xelvove ànl noA , xal y& ntgupégov us9?^ éavroU (7) yóg nge- 
- - c 
ofitlo. uía zv Guqorégoic xavà voU Tegtegt,, &i xol xa9* éavroüc 
Zugofljrov» ngóg àAA5Aovc tác faciktag xol nÀ&iorov ücov P 320 
10 O«evgveyuévos 70a») o$Ózv Pxdvog émoíu, GAL PFrgiflé ygóvov, 
z010 uev voU1Q nozé 0 9avégo ngocvzuayvovusvoc. | QovAevov 
J^ ixdvoi xal üxovrtg voic Qonaic.  TéÀog xaJíLu ovunóociov, 
xui 6 nórog ig nol) mgoéfeuve nívovot. cc dé uéOvoc 1joav 
D SUME LA MA , 2Q0*N. € - T 
nÀzoec xol 0 Aoyw0g &xelvoug nagryero , ev3vc 0 Noyáüc otov 
152E $avov Oogív x«i và» Óuquofhrüoteor Oxdvov o6 2v róre B 
poynoóuivog: (xoi yàg 1óy ucv I4doàv nag* éavtà) &lye xa97utvov, 
-oyavüv 0d xai vüv «)roU ngetooroévoga Tilao(unazu xaru- 
zégu , nÀjv i éxártQgu) mgootácon voig avtoU üzegrusgruvag 


donis plurimis, maiorem in modum rogans ne auxilio destitutum sineret 
legitimum et iure generis hereditario nitentem Bulgarorum regem, ipsi 
Nogae quasi fraterna necessitudine devinctum, quod uxores Asanis et 
Nogae sorores essent; quare hominem tam intima sibi affinitate iunctum 
ope ipsius egentem iuvare ne gravaretur in recuperando iniuste ablato 
principatu. Nogas iam antea venientem Lachanam humaniter exceperat; 
Asanem quoque posterius appulsum benigne admisit. caeterum ille acce- 
pit quidem utriusque munera, aerumna vero aeque ambos immeusa cumu- 
lavit, detinens. simul utrumque perdiu et secum quocumque circumducens, 
unus utriusque legationis scopus erat impetrare auxilia contra Terterem 
communem hostem amborum, a se invicem non levius quam ab ipso Ter- 
'tere dissidentium. cum ergo illi pro se quisque assidue contendentes iuris 
ad regnum Bulgaricum sui firmamenta proferrent disceptantes et quasi 
sub iudice causam perorantes propriam, ille sic audiebat ut sententiam 
expediret nunquam, infinita eos mora suspenderet, utrique se tamen per 
vices venditans, et modo huic modo alteri promittens, miseris quantum- 
libet invitis adulantibus, eoque magis se obnoxios praebentibus ad nutus 
eius omnes, quo ille alterna ostentatione favoris aut taedii sperandi ti- 
mendique miscebat causas artificioso intextu, et communium votorum ac- 
cendebat cupidis pretium, hunc tandem exitum res habuit post suspen- 
sionem diuturnam, sedebat ad mensam aliquando cum hospite utroque 
Nogas. celebratur hilaritate magna convivium. pocula eousque frequen- 
tantur ut ebrii iam cuncti vix mente constarent. tunc subito quasi e 
somno expergiscens Nogas, et ancipites illas frustrationes, quibus se 
usum hactenus meminerat, decidere aliquando volens in favorem Asanis 
forte tunc sibi ad latus assidentis (inferius autem, sed invicem adversi 
hinc Lachanas, inde protostrator huius "Tzasimpaxis consederant) imperat 


468 GEORGII PACHYMERIS 


obvroc, (0ntQ urnüév zoárrety ucAloOv , xaraoysiv vóy ZLoyavüy 
Gg elyev éxeivog xaOijusvoc. — xai vóv uiv einsiv ** obvog. 2y9'góc 
io:, 100 narQóc pov faciéwc, xai Dv OAcc o)x üEioc à1Aà 

C zéuvio90i,"  xelyovg 0^. ?Eamivaloc xavooyóvrag vàg xeipac 
ÉxavépuOtv uáyougav iuflaleiv TO qdpvyyi: xol qovetu». ixeioc 5 
ztGóvta. tii abQig xol 10v TGao(uno&w 9eacáutvov moootá- 
Eot uev xav! ixclvov 1à yslgiova , xol 07) xüxeivov e9Uc xrelvew 
10» onnoérzv , iuflakóvra TQ aiyfri xonidu. — vÓve xol 0 aív 
fév noüc viv 9éav 0Awc Gnonéng«vo , xol negl énvv() qóflov 

D dye vóv uéyiovov, xüv và Opoix xáxtivog vÓte zenóvO&t, tl pu 10 
ye 3; Eóqpocívg ntguoumoou£vg &ünéneune uev? óMyov. | àAAÀ 
vOUTG u£v ic vocobro». 

E Q0. 'O 90i Bacilsbg xol niv. 1à xovà viv &vovoAzv vo- 
cobvra ua9ov , iE Orov nto 6 Oconóvgc Toávvgc 8E àv9gunov 
yeyovüg éxeysiglav mapsetyev ic vooottov IIéooouc ove xol loot 15 
*Popatoig 2niv(9eo90 xol xaxov (và yàp xavà IMalavógov xol 
Koplav xol VAvvióyaav 101, xol vevekevriut, và 0) vovrow xol 

P 321 Zr: àvdoségo) devóc 2Ero9Évec xol ToU lavgeócorzoc Crontov, xol 
jMoxovro uiv à x«1à. Káiavgov xoi Igrjvgv, 7Aioxovzo 9* 2,0 
xal rà xoà IMlarov, xol IMaysóov xol và ngóoycQo xav z0A- 90 
Aàjv voU xcoMocorvoc égrulav &gaviLovzo), ev Eyre 1óv viov 
«$100 xal fBacikén ZAvOgóvixov ovváua xol vaig xa üvutolsy 


suis tranquille ac quasi nihil acturus, corripiant secure reeumbentem , ut 
erat, Lachanam; idque dum illi agunt, dicit **hic hostis est imperatoris 
patris mei, et plane indignus qui vivere sinatur;" quae illi audientes cor- 
reptis infelicis utrinque manibus cultrum in iugulum demittunt, et mox 
ibidem cadentem enecant. iteratur mox ferum imperium in 'lzasimpaxim 
ex adverso spectantem, qui impacta in eius cervicem manu satellitis se- 
curi trucidatur. tragico spectaculo perculsus Asan sibi vehementissime 
timuit, non sine causa: nam paria et ipse passus esset, ni tunc Euphro- 
synes interventu ac studio servatus, paulo post incolumis dimissus esset. 
atque haec quidem se in hunc modum habuere. 

20. At imperator, comperto laborare res Orientales, ex quo sublato 
ex humanis loanne despota fiduciam tantam Persae sumpserant, ut nom 
modo non dubitarent ultro Romanos invadere, sed passim fines eorum 
incursando vastarent. regiones circa Maeandrum et Cariam et Antió- 
chiam iam plane perierant: sed et his adhuc interiora graviter debilitata 
jacebant, medici sospitatoris ope vehementer egentia. diripiebantur vi- 
cina Caystro et Prienae loca, ferebantur etiam et agebantur quotidianis 
incursantium praedis Milesius ager et Magedon, quaeque his affinia, . in 
summa destitutione praesidii omnis iniuriis hostium exposita. €um haec, 
inquam, Augustus reputaret, faciendum sibi statuit ut filium suum et in 
imperio collegam Andronicum eo mitteret cum copiis quantae per Orien- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 469 


dvuvéuto: ndun. — xoi 07 naguysyovoc Gua Osonolvy vàx& xa- 
9íora , Zyov àuq? a):0v c)» noAAoig &AAÀor ueyuo Tct TÓY v6 
uéyav Qouéorixovy IMiyorjl 10v Togyavewtnv, ov à7 xol Ia- 
at0A0yov Cygaqov urzoovvpuxüc x«l 2c zrgwrofieo1inolov üvijyov B. 
STi» jovortgov , xol 1üv nagaxouuuevov zi;c usydÀnc oqevóó- 
vnuc Noo1óyyov, xol c)» a)cToig 0:t znÀtlorovg và vüv ÓovAtdw 
duvJivovzag. 0 O2 flacUsüg 1dvdgóvixog 10 nagà Maiavógov 
dugyóuevog clde xol zw utylovgv 1c TodAlac, xol 07) édÀ 
vt Toig v0U vÓmov yógi0i, xol oí Xoyisuüc enze. üveyelgew ze 
1000)0&» xal robg Egxnxórac Pxd9t:» cÜv &AXoig nÀAcarong olxi- C 
Luv, xolxoracráo: nogéyuv 10 4E avróU üvoua, cc uj TocA- 
Aug bvrtU9sv àAA' àAvdgovuxónolwv d^ ov IlaAotoXoyónolw 
üvou&teo9ou. - o0n0vÓ?v yo)v v5» utylorz» mgl éxeivay cloijye, 
xal zóv uéyav Óoué£oixov inuovijoac &voixodousty ixéAeve vv va- 
15 glomv. 6g yo)v toyov 3j10vro xal mgovxonTov &voiodouoUv- 
véC, 1)» tlg vÓ novi» ngoJvulav xal uüAAov inqVEa xonouóc 
tgtO elg ixeioe Oyyeyogoupuévoc uaguágq cc àij9ev Gvaovqoovróc D 
viyoG TGvT5v nicoUGG» xol zo0G T0 xgeirrov 7j mQOveQov imavá- 
Eovrog. 0g 07) xal naQsugieor]c ép xev góc e 1à ngovzueva xol 


9. zo? deerat. 


tales provincias erant. is igitur eo cum Augusta profectus lapsas ibi res 
constituit, habens circa se cum multis aliis procerum magnum domesticum 
Michaélem 'larchaniotam, quem in Palaeologam transcriptum gentem a 
matre denominabant et in protovestiarii dignitatem postea evexerunt. 
aderat praeterea custos magni sigilli Nostongus, et cum ipsis quamplu- 
rimi aulae ministeriis fungentes. porro imperator Andronicus regiones ad 
Maeandrum lustrans vidit civitatem olim maximam, tunc eversam 'Tralles, 
et loci opportunitate grataque amoenitate captus cogitationem suscepit 
eius restaurandae frequentandaeque reducendis postliminio qui reperiri 
uspiam possent dudum exterminatis huius civibus, et aliis undecunque ad 
iustum urbis magnae complendum numerum addendis. decrevit autem sic 
restitutae civitati nomen a se novum indere, ut non Tralles deinceps sed 
Andronicopolis aut Palaeologopolis vocaretur. studio igitur quam maximo 
in.id incubuit, praeposito isti operi magno domestico, qui impigre fabri- 
cam adorsus moliri tecta ac muros coepit, commodum autem, mole iam 
aedificii crescente, alacritatem perducendi ad colophonem coepti miram 
iniecit forte inventum inter rudera oraculum, insculptum marmori, literis 
quibus significabatur extiturum quemdam qui urbem eam prostratam ite- 
rum attolleret et in meliorem quam prius fortunae ac felicitatis statum 
excitaret, iis autem signis adumbrabatur iste noyus instaurator Trallium 
eversarum, 'quae commode in Andronicum cadere viderentur, ut non pu- 
taretur dubium quin haec ipsa quae tunc gerebantur verus eventus istius 
essent vaticinii, adeoque qui aderat princeps, ille plane ipse foret cuius 


470 « GEORGII PACHYMERIS 


1óv üvacticovra xarà nóvra, Gor. a)r0v Aoylito9ew Bacu.ca 

» €^ 3 /« * - M , ' ^ A 
zo 0v eU ng&£uy éyonouoloytivo 5v now. xol Oi roUcC 

ki - 
z0AÀ0g 5v vivÓgóvixog facilsüc (imonevov 13j» 1jc nóAecc é£a- 
vácroow* tipaguévovc xol yàg yoóvovc iidov 1 &vacvicovst 
E ó zonouóc. xol ávoixodOpovy urjdiv ucAMovrec. Aen 0* dg! 2-5 

ca» xol üv&gog Tà yoagóueva* ciuogro yàg x&vreUOtv xal uv- 

' e 34 ^. - , c. t€ , » 
Qio01íac 0Àoc 0Aéa9ot vv Pxei xavowxroovrov, cc 0 Aoyog 107 


ónÀ«ct. (c yàg àvlovavro uiv và aélyn xol nólig vív ueyi- 
y 
ovv TO égélziov v nag. yoaAqvà. géovzo Maíavógov , £z 02 zoi 
^ , , € * ^ , 
TOvQ xaToux5cOvraCc znOGvrOuyóOt» ovÀÀéytoOut, cc &v ur uovov 10 
,, 344 * 4 7» , - , ) - 
vélyeow QAO. xal Gvdgdciv àv negipavéoi: vv noAecov &gud'udizo, 
vw t 
£* E x8 , ' MAD , ^ - 2 1 - 
e)c vzig 1Qutxovro. udv xol €& y0u60ac vóv zÀv énolxav éouduti- 
, , , - /, -— 5 - 
cjui. Àaóv, gutyaÀa O' mníluv» oqüg oyrouv TQ GUN 
? , y 5» ; , » € 
P 322 7yvóovv dà &gc p Cyovreg v0 üvoyzoióroTOv. ovrt yog $0a- 
TOY» tiyov $nuod0yóc, (Oc xavà xciv vOgevoóutvor xuroqepopé- 15 
- - , 
vov Oufuv, tre xol voU novauoU &vipopuévov* vó v& xarogo- 
5avrag tbgeiv vÀcQ vnóyoiv vv dÓvvóroy iqalvtro. — oivioY 


11. d»] iv voig? 16. dvipcu£vovg P. 


melioribus auspiciis reponendam in florentiorem quam unquam antea for- 
tunam propheticae istae literae spondebant. hinc scilicet animatus An- 
dronicus multus erat in opere urgendo, illectos maxime spe longissimi vi- 
tae ac regni spatii, quod "Trallium instauratori post eas restitutas divini- 
tus ibi promitti videbatur. summa ergo festinatione accuratum opus est, 
et tantae urbis aedificatio brevi perfecta. at ludibrium et somnium ea 
fuit inscriptio: id enim vere demum in fatis erat, prout eventa demon- 
strarunt, multa mortalium millia, qui recens isthic domicilia fixissent, 
male peritura, prout contigisse mox docebimus. ut enim erecta per cir- 
cuitum moenia fuerunt, e parietinis rediviva urbs extitit maxima, ripae 
insistens praeterfluentis placide Maeandri. eam porro ne structuris con- 
spicua solis in claritatem novo conditori destinatam non effloresceret, 
frequentari nimirum oportuit convocatis magno numero colonis. summo 
id studio curatum, eo successu ut brevi recens inductorum illuc civium 
sex et triginta millibus capitum multitudo censeretur. hi omnes optimis 
alacres spebus, quippe auspiciis faustissima spondentibus, novae habita- 
tionis encaenia celebrabant, ignari se re maxime necessaria carere. mon 
enim cisternas paraverant, aut manu effossa circumque structo et solide 
inducto tectorio munita conceptacula aquarum vel excipiendatum e coelo, 
cum plueret, vel e fluvio comportandarum in usus domesticos et tempo- 
rum annonam dubiorum. hyius rei praevertendae causa erat, si adver- 
tissent, necessaria, natura soli illius venarum expers subtus manantis 
aquae, ita ut puteus Trallibus viva scaturigine perennis ex iis esset re- 
bus quae sperari non possent, quasque qui conaretur operam perderet. 
causa, opinor, est paulo profundius subsidentis soli ariditas exsucca, nec 
par soliditas liquori continendo prae solubilitate cinereae simili, cum ta- 
men superficiem versus ad' aliquam altitudinem exudet passim humus ma- 
dore lutoso. id oritur ex prope stagnantis humore fluminis, quem vis 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 471 


v - : L] , 
À' oiuct vÓ p?) cr&yovOv T0U ni0lov Quà vzjv yeivovotcav ixuada 
- - 8 ce ate : 2 J c 144. 54 
T0U zt0TGHOU , ?;v otav v€ (c7; ovg duucyaw 0 ztgoofluAAoy 1/06 
^ - E] - , A] ^ , ; 2 , 
Seguóc Qv &viu&o9at zeqUxor ngüc 70 éninoAaLov &vaovgouérgv 
— - ^ ^ o4 M » , , E L2 ? - 
vic yc, xoi v0 $ngàv 50m xaJ«na& yivea3o 1( ovyróc &riuü- C 
- € , - c , -— 
509v 10 7Aip 7v ixuáóa à 10 776 typ0TzTOG ixÀvtov TG Ov- 
Z"4c ix voU norouoU xal av9ic dg TÓ xevà ngocQrotoc uj éd- 
exc, 10 Ó' dc fiáJoc ngooflalvaw vàg Aifládag, dg xal elg Quo- 
^ » t -- - 
Qvyac ebveméig &lvci xal &voíSeg qoe&rov , 0D ininolalov Tic 
- ij 
yüg xeAéovroc, oiu, pua Ószouévov TZv éntiopéovoav vozido 
uM aue Qe -" , ^ A oc * - - ) Mc 
10xal Gu éEeuoUvvroc. | nzéquxt y&g xol vócgQ xol nvtUua 17 4977 
cvyxirtio9ot 10 av éqiSzc, cg 0 :é Qv; vt T0v1C0Y Aofióy D 
yxure qt5ic, «6 Oz; noté Qvi, Tt TOV Ü 
, * - ^ ^ , - 
&Qy5v, éxcdiot xal T0 Aourüv i5 üv&yxgg OvveyOc qégtoOou. 
za9' 5v altíav xal à) cvreyüc u£y 10 0v ünoylyvea9et ovvtxc 
^ - 
Óà xol v0 uj 0v ngooyíveo9ot , zc ixuddog ur énil.tinovor, 
15 ro)c uev xagnotc voépeo9os Evuflalvot ig 0r: nuila , vqiava- 
c3o. 0' VÀ dc fliJoc urj neqvxévat, — v0Uro 1à nA&ota ToUG 
xarouxc«viGg 60qnÀe — vé0g y&g voU zorCq0U n(vOYTéG XGi 70 


6. xouwa P. 8. sUzoszeig P. 


solis ibi potentior sustinet iugi attractu, nec sublabi sinit, extenuans in 
vapores terrae superne rarae meabilem levitatem imbuentes indeque sur- 
sum exhalantes, sic in his absumpta humiditate tota suffusi laticis, ut ne 
stilla quidem reconditiores influat telluris intime squallentis sinus, natura 
siquidem baec quaedam et conditio commünis aquae et aurae est, ut in 
principia refundantur sua, eodemque resolvantur desinentes unde nascen- 
tes prodiere, decursu nativis usque effluxibus consentaneo, mec exorbi- 
tante fere a limite quem originis impetus signavit. nec aliunde repeten- 
dam causam duxerim celebratae felicitatis soli "Trallensis in gignendis 
maturandisque omne genus fructibus.: praesto nimirum est abundans iis 
alendis uber quoddam soli contigui stirpibus, superficiario exudantis succo, 
nec quidquam derivantis suae copiae in demissiores partes ariditate ma- 
ceratas intima, sed vitalem illum totum effundentis humorem in pinguedi- 
nem pomorum et baccarum mitissima saliva celebrium. inde (ut ad rem 
me referam) intelliges excavaturis isthic puteos duo invicem contraria 
obstitisse. prius erat paludosa mollities vicinae superficiei terrae, in 
grave fodientium impedimentum redundans; quam si quis difficultatem 
patienter egerendo vinceret luto, occurrebat alterum impedimentum, soli 
depressioris strigosa siccitas, praeter sitim arentis glebae etiam ob fria- 
bilitatem fluxi pulveris fundum negans capacem latici tenendo, nisi et pa- 
vimentum substerneres et latera circumaedificares opere solido perduce- 
resque ad summum, unde manu repositam vel coelo illapsam deinde aquam 
ad usum promeres. id tum facere novi 'Trallenses neglexerunt, gravi et 
graviter ipsis luendo postmodum errore. in praesens videlicet abunde 
ipsis ad potum suppetebat latex limpidus ex amne profluente, quo se jn- 
terclusum iri vi hostili haud tum sane providebant, infelices qui nesci- 
rent, quanto Prometheus praestantior sit Epimetheo, quanto, 1uquam, 


472. GEORGII PACHYMERIS 


, * , 
u&.Xov uj noooguuevou &qgovrlovog eixov. — 2yvóovy 0? oo Ort 
Ilgour9i)g noAAQ xgstrov "Emuung9éwg, xal v0 xav! àvdysmqv 
4, ^ * c 
Evuftatvov dupla» ovx £ye Boviic. 
e » ^ e ^ E] " 
P 323 21.  Obvzo volvvv Zyovot, xol otro xornoratg ànyopoué- 
voig vaic éAnioww dg noAizoig Ouuqegóvzac vov faciie dui£ov- 5 
3, / - Ms ^ * 2 , 
cw, igíovosos ogíot nA Joc IIegov* ngóc yóg v0 &Azibóuevoy 
àvrugárré xol onto vOv Xov tovac9oa 7j onovór, vüv àv9u- 
, e xv , es E) cess , - 
oreuévov fone. — xol Záknoxig uév, 0v àv 7| ixtíveov yA0000 
ivügeio» e. M ' Uvolt , 7z101ÀQ wl yavgu)v TQ 
&vogstov simo, lMaovrayíag vovvouo , ) Toi yavp j 
- , c 
B aÀ59u 17 n0Au ngocfAAka xol nigixdO 5700, 6 O2 o1Qovzyóc 0 10 
, , , ? 2 , J 3 c 
uéyag xoorovAaguc Zdigadggioc év &unyovíaic zmavevotoic qv , ot 
0" ivrüg Üpuortov xol nÀéo» ngootraAoencygovy 13; AenpvOple, 
- LÀ ! - 
cg éxtiOev uiv xol vOv ünwyogevuévov &neoOor, ivisUSey dà 
v0aTr zovovvrag vygoU cTwwóg umyavnv xbv, xol ovvtyüc 
qAéíBac vÀv Vunov r(uvovroc voU ouurog ixgoqüvr. AA. ox15 
€ zjv àyveUO £y 10 nüv vijc Obync l&o9vu, xol E9vnoxov énacobts- 
got.  zgóg yàg vÓv Jiuóv xol uüAAov üvrdyov* éndgxovr yàg 
' - , - 
oqíc. xai và vOv Ovgoxóvvov ÓÀóyov couora, xol ye avvOV 
- ^5 ^ 
Svgoxóvrow mnoÀAdxig, ovre ivÓsOg tiyov vv àwayxalov c 


salubrius praevertantur impendentia mala sagacis praecautione providen- 
tiae, quam nil profuturis ad extremum lamentis serae poenitentiae deplo- 
rentur: verum quod fatali necessitate ingruit, nec averti nec differri con- 
silio potest. 

21. Novis enim 'Trallensibus in illa felicium auspiciorum gratula- 
tione saecula sibi aurea spondentibus ( nam quid non spe praesumerent 
iunioris Augusti, longum, ut erat verisimile, ac florens imperium incho- 
antis, peculiares clientes ac cives, inde praecipuo semper apud eum in 
loco gratiae futuri?) supervenit ecce inopinatissimus exercitus Persarum, 
quos eaedem videlicet ad obstandum initiis huius coloniae impellebant 
causae, quae Andronicum ad condendam eam moverant: ut enim hic 
fraenum licentiae praedandi ac receptaculum copiarum in clades Persidis 
imminentium constitutum in ista vicinia voluerat, ita illi ea ipsa metuen- 
tes omni mature incumbendum conatu censebant ad excutiendum hoc iu- 
gum velut impositum cervicibus, et certam perniciem a suo limite remo- 
vendam. ergo Mantachias quidam cognomento Salpacis, quae vox lingua 
Persica fortem sonat, innumeris quas ductabat succinctus copiis urbi 
'"Trallium se admovet, eamque undique obsidione amplectitur. statim, ut 
in improvisa re, magnis conflictatus angustiis est summus novae civitatis 
magistratus, magnus chartularius Libadarius, nam cives famis subito ac 
sitis incommoda tam gravia senserunt, ut et cibis immundis infandisque 
ora polluere, et cum arentes fauces humor omnis deficeret, sectis equo- 
rum venis eductum sanguinem avide haurire cogerentur. ac cibi quidem 
desiderium tolerabilius initio fallebant substitutis in locum meliorum car- 
nibus morientium sponte iumentorum ef omnis generis animantium bruta- 
rum; quarum non sufficientem copiam multi non rare supplebant vorandis 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 413 


zul aivOv ünttoOu.. — 2j) 0€ ye Ohyr xal uüAXov ovoy fuioréoa 
o)» 4v imwofoo:! 9:pantluv, xol varo TÓ utonufgwóv coU 
Mov qAéyovroc. Oder xal ngoctyopovy éxóvzec oic noAeuloic, 
&vexróregov myovutvor Quvávov vgónov &zavta v0U Qi XipoU e D 
5xal Óhync, xol xayxüvoig tgooAinagoUvttc voic yelleow , cg tv- 
viÜXev Pfovc vÜyaiv, PxwvroUrvro xal Emimrov xnóticg, uró8 
voie GE5uvutvoi. — Ilégoc: 02 xaGb Pri Toig bvr0c üvr(oyovotw 
(3.mtov yàg àqiseca9al no9tv ovupoyíar 7) uiv énixovolav. vfic 
cvpqogüg) énevóov»v và yaAinoraTa, xol ntkvoig Gvyvol TY 
109vosagógov | équlávovreg éxoXAóro Toig Tiiycoww. — ov 07) xol E 
juó9:v nírgeug faLAóusvo: v&v fokdv $Àóyovrrs* naoróyo yàp 
xal ovo ztgujv éxelvoiz vÓ qofiegóv , xáratv nogvocovot uo- 
xyAoig t€ xol xaraGct(oTGiC. — v0UTO 70ÀL0yoU ytyovóc TOU TélyOVC 
éntonüvio uiv O:u&uan, v0 Ó€ y! )iuxeutvov üv wriurOYv 
- 18 EAouc. éroluoig &lg &vowv vngotlóero , xai uóvorv 7» nto tufa- 
Ae» d und? zgóc üÀiyov àv9fZovow — xol 07 noALdxig ÓuoAo- 
yle«c v3jv zÓliw magaotycacdo: BovirOévrtc, cc xol nfunovrec P 394 
T&lovv, xoi cuLuv Tro)C zigivrac, oi Ó' dnoxgovaOériec vÓV 
oqíot BeflovAevuévov udyorg aigovor xol xaraoxünvovoir, xol 
20 zzv ngiv ev zorouolc «suérgv negipovéo: xol 9! Qnioiw ánga- 


hominum quoque fato'absumptorum cadaveribus. sitis levandae difficilior 
erat ratio, quod illa quam dixi, cruoris equini potio nec satis ardorem 
restingueret, et tabem ingenerans mortes frequentaret. itaque destituti 
liquore omni, meridie praesertim sole flagrante, ultro ad hostes accede- 
bant, quamvis diram necem minus horribilem rati lento sitis ac famis 
viscera depascentium vivicomburio. at miseri siccis labris aquam suppli- 
citer petentes adeo non flectebant ad misericordiam barbaros, ut hasti- 
lium mucronibus confossi repellerentur; et qui plerique istis vulneribus 
occumbebant, foede inhumati iacerent, nec pulveris iniectione dignati, 
in his tamen spe auxilii a Caesare venturi constantiam circumsessi obsti- 
nabant, qua Persae indignati oppugnare hactenus tantum obsessos omni 
ope decreverunt. moenibus igitur se densi admovent, illicque perstant 
scutis capita protecti, et sub tuta testudine casus omnes devolutarum ex 
alto molium excipientes innoxie. tum securi experta soliditate tegmihis, 
omne aliud praeterquam strepitus et inanis soni deiectorum superne ac 
citra damnum resilientium telorum incommodum arcentis, suffossioni muri 
per otium vacabant, terebris ferramentisque id genus emolientes locis 
subinde variis, et egerentes saxa, quoad fundamenta ipsa subvellerent 
molemque superiorem tibicinibus e ligno subditis suspenderent, certa mox 
secutura murorum strage, ubi subiiciendus in tempore ignis tigna con- 
sumpserit. inter haec crebris lacessebant invitationibus obsessos ad sa- 
lutem deditione paciscendam; quas cum illi repellerent, subruti undique 
muri ruinam fecerunt, aditus aperientes vastos irruentibus Persis. sic 
destructa mox ab ortu suo est infelix civitas, mendacibus ominibus vati- 


474 GEORGII PACHYMERIS 


^ - , L ' - 
Quuévgv xorovatc eic zov xavafiAAovot, xol nÀsgoc 2xcivo nüv 
2 - - 
o? Qaóícc égu9ptgTÓv £pgyov uayalgac nou Uvrat. — voUro Evufàv 
, - 

B xoróg9wpo. Ócvvegov ILéoootc uevà 10 nod tov v0 xoà Nóocav, 
JE jutvoc Nooráyyog 2zAiiuévog ueylozoug à 
Q à7, 0 zagaxouipievoc INoaróyyog £AeAeiuuiévoc ueylovoi; &vu- 

^ A 2 » -— 

goic vo)c Opp! aijvóv nigiéflotv, dors uev. viv oqüv àv uiv5 
M jf e - 

oqoyzv tv Ó* &ÀAoc xol aQ10v &AGvot , ueyóLo6 z90c 96ogoc 

3. 9 ^ -€ :] - 

énijge, xol và vijg &vazoMc wavé9tov xgavoibtegov. — act.e0g 

c UJ /, M , 

o 0 véog qvAlLero véog xarà vó Nóuqowv, djungó9touog dw 
- à 

C üánavrüv ngóc 10v nozéga xoà nuxgóv. 

D .. 22. JBaooiusbc 0 xol v uev zóv flaoiéa mogqvgoyév- 10 
vqvoy Kaovorovitvov yvuvátuv otov 9éov ngóc udyac àgdxac, 
&Alnogc T€ 0d xol 1v ToifaAAOv xexiuévov, cc xal wi Kora- 

, 
vir ánooratQoavri Baciéoc và ixelvov ovQosevuoca eyyagt- 
^ H by aM 3 3, - ^ , 
Ceo 9t xol uéyou Seggüv Oi oUvOv xaxoUaO'at vr)v ycguv , 710À- 
^ ' , » ^ ^ , 2 j 
Aoc xal ueyáAovc &Qyovvag nagadovc noc vow £xnéunti*. av- 15 
E züc 0 vÀv xa9' fo xaxGc tyuv Ayythkouévoy , 000v nigl N«y- 
jy » ' H , 5* 2 c 5 
yegu 5v £x ye ovoulov xol uézot IIoovonc, é5 oviijc v6 eiyev 
ivoxcvacÓ dc dunegü vóv Bóonogov , xol ngüg voig zg0noct voU 
&ylov 4AbSevilov BovvoU ixsioé nov xavucxqvot, Gvauérav ovgd- 
^ D: c ^ , et »:- M PE 
vévj&. Óvgixüy. énl Quvolg avAAeyoucevoy Gore nag éxtivov iéyat 20 


ciniorum illustrium in spes vanissimas inflata; et ille non facile numera- 
bilis populus gladii barbarici miserabilis victima concidit. alter hic suc- 
cessus fuit armorum Persicorum a priori ad Nyssam relata victoria, qua 
praefectus sigillnI Nostongus cum suis circumventus et in maximis sine 
auxilio derelictus angustiis, cunctis quos habebat secum aut morte aífe- 
ctis aut servituti addictis, ipse quoque captus multum et fiduciae et fa- 
cultatis victoribus addidit universum deinceps Orientalem limitem impune 
incursionibus vastandi. dum haec agebantur, iunior Augustus ad Nym- 
phaeum diversabatur, constitutam propinquo ad patrem occursui diem 
opperiens. 

22, Imperator autem iunioris Augusti fratrem natu minorem Por- 
phyrogenitum Constantinum imbuere rudimentis militaris artis et expe- 
rientia iam tum formare ad fortitudinem bellicam cupiens, eius in expe- 
ditionem mittendi occasionem sumpsit ex quodam motu 'Triballorum, eo 
usque progresso ut ii adscito in ducem exercituum suorum quodam Cota- 
nitza, qui ab imperatore defecerat, regiones imperio subiectas incursare 
usque ad Serras vexando vastandoque nuntiarentur. movit ergo Con- 
stantinus in Occidentem iuss» patris, qui viros ei primariae dignitatis 
multos e£ magnos militiae comites istius et ministros potestatis assignavit. 
ipse autem Augustus denuo comperto certis nuntiis periclitari vexarique 
Orientalem quam late patet circa Sangarim tractum, ab huius ostio re- 
tro usque ad Prusam, confestim instructus quam optime licuit ex copia 
praesenti, transfretat Bosporum, et ad radices collis Sancti Auxentii fixis 
tabernaculis moratur expectans Occidui limitis exercitum, qui locis in- 
terim condictis congregabatur, quo deinde simul iunctus imperatori se 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VE 4T5 


cvvexOTQurtUcOvra. xol Ó5 mt xol nog voU Ioo5)q , 0c 07 
Hg Xmjv Pwgwro, dXoUvro i' à utroileodas (civos yàg 
1óv Tónov Óvoyrgi; yeuueQuoUom, oc xol aelog yvo)c ipév9avev P. 395 
 éxelae vÓv yeiuiiva Queveyuehv, xüv el 10v émóvva, Quwyoyeiv ávay- 
5xáLoro, uy üv &vruoyóvra migutivoi) , néuwag uevoxoAdtot, 
xol ye nag^ éavtQ xarüyiv iv Taig oxnvoig. xol raUrG uiv 
àngórtevo wvóc IMouoxvnowovoc, xàxsvov Üyuv nog! éavt( 
xcl zoÀÀdxig v5 5ufopag (f:Aémov vnonowvuevog megiéO'aÀnev, 
d0écg &xoi«v xol noAAoig &vicv OU éxelvov ueorzesovrog 14. oi- 
10742uaT&, | Gnfveue Ó£ oí xol zt90c 13v doctOiug xavoixíav 11» 100 B 
Koopudíov uovgv. — xoi dà vaUra xol Ó yégcv 2n xoi ngoot- 
vüc ngoceqégevó oi, dove xai vÓv uev flacilén. yagieviitóuevoy 
&xilvov elg 10 notQigyeov xoLetv, xüxevov Aéyev Froiuov &vau, 
£d uóvov GvalvOsiy và yeyovóra. — oix 2jv 0d ga vóse 10soO uu 
15raUra , &AÀà xol abJuc véov yeyovóroc niána voU INixoAdov ó udv 
xgoTüv xol n&Am voc nag^ éxtivov iAevoouévovc Ensunev. | &né- C 
o14ÀÀe ÓÀ uetÓ vaa xol 1Óv 1c éxxAgoíac Qouéovixov IMovóav 
jj xol Metgxovgtov eic và zegl novilov, Fyyowv. dwoc. éxelvoic 
1ó» nánüvY, t ur moiwitv và éntovoluévo* sig voro xol yàp 
20 roic &xxAroiotixolc zofjoOut noéofleow. — 0g xoi meguntoQv voic 


adiungeret eumque in expeditione sequeretur. illic diversanti perlatae pre- 
ces a losepho sunt, exulante, ut dictum est, apud insulam Chelen; unde 
transferri petebat, causatus inclementiam illius coeli per hiemem , cuius 
rigorem hibernis iam unis expertus affirmabat constare sibi certo haud se 
puo aliam illic hiemem vita salva traducere; quare cogi manere illic ni- 

il mitius esse quam occidi. his annuens Augustus statim accersitum se- 
nem apud se in tabernaculis habuit, Iunio qui tunc currebat mense, gra- 
tumque hospitem rursus veteri benevolentia dignatus humanissime fovebat, 
saepius in die visens, libenterque quae rogabat audiens; unde multis tunc 
contigit eius interventu impetrare ab imperatore quod optabant. assigna- 
vit autem ei in habitationem commodiorem, qua deinceps uteretur, mo- 
nasterium Cosmidii. his delinitus senior placide amiceque, obliteratis of- 
fensionibus, cum Augusto agebat pari familiaritate respondente, adeo ut 
quodam inter eos eius generis colloquio quasi iocans imperator seni dice- 
ret velle se illum patriarchali sedi restituere; cui pariter renidens repo- 
suit losephus paratum ad id se esse, modo iam acta revocarentur. at 
illa in eam iam firmitatem coaluerant, ut rescindi tunc quidem nequirent. 
quin potius nova tunc nuntiata creatione papae Nicolai, adstringendis 
fortius pactis imperator intentus legatos ad eum alios destinavit. misit et 
deinde domesticum ecclesiae Mandam sive Mercurium in partes Apuliae, 
confisus inviolatum fore ob perspectam imperatoris apud pontificem gra- 
tiam. et quia intelligebat pontificio favore protegendum efficacius eccle- 
siasticum, tali potius ad res etiam reipublicae tractandas quam saeculari 
utebatur. nec spes in hoc eum plane sua fefellit: nam cum Mandam rex 


476 GEORGII PACHYMERIS 


voU Qnyóc Kogo/Aov &Moxeroi* xal av9ig yyckOiv dc ntro- 
xijQv$ 1ijc ixxMoluc 0 ovoysD'elc , xal mgooroyOiv adrlko, nagà 

D voU nóna , qviaxijc &nolótrou, - xal vaUvo. uiv 0 xouráv 2nolst, 
zoÀóc Ow vijg qouvouévncg Py sonrync Quwwvworüv. — 09cv xol — 
aga» o)x &yov oi voU "oc79 ngóg ixdvov Àóyoi, nA» 1005 
quAxóc xav xol và elg àvánavow ixdvo nooovíutv. 

E 23. TQ à novgragyevovei Todvvg odx 2v vàc óuoXoyiac 
qvÀárruv, Uc ngóc vv yegagóv éxtivov üvógo zóv uéyav olxo- 

P 326 vóuov vijc 0xxAnolac 1óv EipiMvov énola Otóocgov, oc o9 ygá- 
Voi, (e o)x üvrinot négl doyudrov xüv 0 vi Afyoww UÀÀot* 10 
àAX* ócnuégos Ócyóuevov và vv GALov, o? 7 xol dg utyo qv- 
Eavov 2v nogoflací(av ?E àv ànà yoaqóv Ouxvéav qovro oic 
n9óc To)c "IroAolc dgzvtvoav , xol 1Q xarà oqüg àcqoAst v5v 
TÀv &AÀaov Ógyr,v é&éxouov ,. &à vow )roig ovvioynuévoi roi yoAs- 
zoig &yvoobo. — i vaUra nagijyov xüxdvov yoüqev , xoi &nó 15 
yo«qiv oviiovüv ooo)roc Qc oOx teqolra. oqícw ini soooUtov 

B 7Zv vüv éixxÀqou)» xovangeSaué»on dp5gvgv, GAÀAà xol yogic 


Carolus comprehensum custodiae dedisset, papa certior factus eum qui 
mancipatus carceri fuerat ecclesiae praecentorem esse, solvi eüm confe- 
$tim et dimitti liberum curavit. in hunc modum multus erat imperator 
in ista, fucata licet nec ex vero coalita, pace coagmentanda, quare lo- 
cum apud eum non invenerunt illati contra eam sermones a losepho, qui 
gratiam apud principem antiquam nova reconciliatione resarcitam eatenus 
tenuit, ut ipsi tunc restituto in familiaritatem pristinam etiam de com- 
modiori diversorio ad votum provideretur., 

29. Caeterum patriarcha Veccus tenere se non potuit intra fines 
pactorum quibus ultro se obstrinxerat viro illi praestanti magno oeco- 
nomo ecclesiae "Theodoro Xiphilino, pollicens se non scripturum aut con- 
tradicturum circa dogmata, quidquid alii dicerent. cum enim quotidie 
acciperet nova adversantium scripta, quibus invidiose exaggerabant cri- 
men admissorum in communionem Latinorum, quod nihil minus quam ne- 
fariam apostasiam esse contendebant, id demonstrare se putantes certis 
quae allezabant Scripturarum testimoniis, adiungebantque ipsos falsa ista 
et perversa securitate, qua impio facto velut recto et laudabili per erro- 
rem delusae conscientiae acquiescebant, accendere in se iras odiaque 
aliorum propter caecitatem animi, qua non cognitis quibus impliciti hae- 
rerent malis in iis sibi placerent, — cum huius, inquam, sententiae li- 
bellos prodire spargique in vulgus plurimos cerneret, pertractus tandem 
ad scribendum est, contraque demonstrandum testimoniis pariter scripto- 
rum authenticorum, nihil a se aut a suas partes eequatibus erratum in 
omnibus quae hactenus egissent pro pace concilianda ecclesiarum , sed vel 
si nulla ratio haberetur utilitatum ingentium quae ex'hac reconciliatione . 
in rempublicam universam redundarent, ipsam per se concordiam hone- 
stissimam fuisse remotamque ab omni periculo conscientiae laedendae, 
quippe cuius aequitas et sanctitas auctoritatibus veterum patrum gravis- 


— ác 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 4TT 


voU tlg ovuqégov zgofgvoi, a)r?v xa9? abs7jv ücqalüg tyuv 
ixelvoig moóZaoi, ovyxgorovuévy»v xol &nÓ ygauqgüv AAo9ev. 
zinr& yojv» dlc ysgog xev và vQ coqpotáro Bluulór yga- 
qévro ngóc ve 10v flacikéa Osódcpov , &gxrjv £yovra 10. «0 Un- 
5Tüv iv o) xoig xol Aaufárov iv xcii ," xol và mgóg vüv 
| BBoviyaglac "Iáxwflov, 10 'ioct pow náOog 0OntQ iELoyychó* 
ztgQóc Axéoroga. yàg isgóv" mpooluuov qépovra. | iunínz& xoi C 
Biflog 4A voU IMagwvslog Nuxrva, 0v 7j u£v ueydAn Gxigola 
y viuloig xol eye yaproquAaxa, Vortgov 0d 7j ueyaAónolic Oso- 
10caAovíxy: ügyigéa inXovrgotv, iv üXoig nfvvt Aóyowg và ví 
Suav ygagüv nig Tác dgnvgc vüv ixxiyow)v ávdrrovoa. 
xal vavTcig otov Oupskog xonocutvog ovveps TÀ nAdota, 
xarà oxonóv uiv Àv ixelvoic yeygouuévov BáAXuy 2944ov, Ouwc 
02 xol Alyvoug vaic yoagoic ógudv éniucAéovegov &vrosiva, xol D 
15züvr' i9vve ngüc 1Óv ngórov oxonóv ixsvov, cg én' ücqoAs 
zenQuyuárevrzat. — nÀnSv ovx in^ 0Myoic Vova volg GoioZAorg voUc 
Aóyovg, &AÀà xoi émi voig pj (gu óvTovoi Juyvevópevoc , oic xol 
&v1i30ylo, eUAoyoc égijmvo , va)óy v^ tnaoye oic xaxooívo( , oT 
xono(unv voog?v xal và croudyo QoÓlav xavacytv ngooqepó- 
90Q£v0(, Vortgov xal Toig Qu] zonol(uoig idmiymvavitg, uoav 


18. 7] z;? 


simisque omnis generis sacrae antiquitatis suffragiis egregie commendata 
probaretur. procincto autem Vecco ad hoc tractandam argumentum in- 
ciderunt forte in manus quae sapientissimus Blemmidas ad imperatorem 
"Theodorum scripserat hoc initio *qui quaerit non in tempore et accipit 
in tempore," et aliud ad Tacobum Bulgariae eiusdem viri scriptum, cuius 
est hoc exordium *laboro morbo quem aperiam: cum sacro enim medico 
Sermo mihi est." praeterea opus aliud Maronensis Nicetae viri venera- 
bilis, qui ex magnae ecclesiae chartophylace mo»gnae 'Thessalonicensis ec- 
clesiae archiepiscopus fuerat, quo opere libris quinque explicabantur e 
divinis scripturis quae ad pacem ecclesiarum constituendam pertinerent. 
haec igitur Veccus accurate sibi lecta scriptionis quam meditabatur quasi 
fundamenta habuit; quibus aliunde colligens adstruxit plurima, pro scopo 
intuens illud ipsum quod istorum commentariorum auctores sibi proposue- 
rant. contendens autem ad istum finem cupido quodam impetu scribendi, 
indeque perscrutatus singula diligentius, cuncta direxit ad primum illum 
scopum demonstrandi recte ac secure in bac concordiae tractatione acta 
esse omnia. verum capto semel impetu scribendi non in paucis illis con- 
stitit quae demonstrantur evidenter: at prolapsus aviditate quadam alia 
his attexuit non convenientia, quibusque non sine ratione contradictum 
est, simile quid passus iis qui crudi, et stomacho infirmo, ubi cibum 
utilem et facilis concoctionis perceperunt, alia super ingerunt non salu- 
bria, gulae inhiantis aviditate tracti, unde contracta nausea profuturum, 
si solum fuisset, alimentum, una cum noxio pariter evomunt. quid autem 


418 GEORGII PACHYMERIS 


cvváj^ éxelvoug xal viv ovvoloovouv. — vl 10 ivre Otv; udyn vic 
E én' o) xotgíoug xol quAovexia ovvlovaroi. — 70 06 vic unc 
xegálouov Orc xivoUvrat dÓyuato, — ucAsor, eia Duiv uiv àgeito 
ég 0r: yorjoncOé doyuaoi, xci doi dg oixov xvglov, vabiUv 
0* eineiv xal doyudzov , xüv 0 vu Aéyorte* &AXoig 0^ ox jv p&- 5 
p o9o doyudtov &aoloyovuévoig nsgl doyudzav, xüv» ueuvdv- 
va. G»ayxalóutvor, Gdixoiev üv ; éy quév obx ola. — nQv 
uéygt xol avÀv Baciakdv üxodv Twég &vijyov 10 CyxAgua , xo 
P 327 y! donveiu QnioyvoUyvo, sl fBface0c Qqvüc ngoováooo: u) Àa- 
Acv 1tvà Óóyuota, xv ola xci üncc Aéyow |. 0 uévzot ye ffagc- 10 
Asbg 9éAov uiv xol vZv d!gnvqv icvov, Óvoysgatvcoy Óà xoi 
viv aitqOw , ixrí9evo ÓO0yuava yoóupjuuoi, Óoxo)v uév Goqa- 
Ai ogíow iq nto. Ujvoitv , üALog 0^ PAsyyov ngotozóutvor. 
Sto) ydg, UDAeye, uvruovevréov uüAkov 7; àvanvevoréov. | óóyua 
&ou ur5um 9t00.. 70 uévvor ye vv ygoqüv nageuxMvty xt- 15 


4. xorcactat? 


inde consecutum est? conflatum nempe certamen intempestivum commis- 
sumque iurgium, acriter repugnantibus Vecco plurimis; quorum in ipsum 
querelarum hoc caput erat quod per eum moverentur dogmata, quod 
tam ipse quam ei adhaerentes rixas inanes sererent, addebant *liceat 
sane privatim istas inter vos de dogmate agitare controversias, sed absti- 
nete ab his rixis introducendis in domum domini," quasi dicerent *'sen- 
tire vos et loqui privatim de dogmatibus ut vultis, fuerit tolerabile. 
illud deprecamur: temperate ab his disceptationibus vulgandis et turban- 
da simplicitate rudis populi bona fide traditis acquiescentis." hae multo- 
rum voces audiebantur occasione scriptorum Vecci, in quibus et illud 
quidam reprehendebant, quod in iis iniqua conditione certamen cum ad- 
versariis capesseret, disceptans ipse de dogmate, qua de re sciebat aliis 
silentium indictum. in quo si eos lacessere pergeret, et ii pro necessaria 
propugnatione receptae doctrinae mentionem in respondendo facere coge- 
rentur dogmatum, an contra interdictum agerent et iure mulctarentur? 
equidem haud crediderim. illud scio , perlatas usque ad aures principis 
accusationes eo nomine adversus Veccum a nonnullis, pollicentibus ac- 
quieturos sese porro iam statutis et in pace tranquille perstituros , modo 
diserte vetaret imperator ne quisquam in iis quae deinceps ederentur 
Scriptis dogma ipsum attingeret, pacem tueri ac recte iusteque initam 
quibuscumque aliis vellet ac posset argumentis defendere contentus. his 
auditis imperator, qui et istos se quomodocumque continere in usu et 
amplexu pacis magnopere optaret, nec tamen probaret quod petebant, 
ingratam petitionem elusit vulgando ambiguo edicto, quo cum videretur 
securos eos quantum opus erat reddere super eo quod proposuerant, cal- 
lide se tamen subducebat invidiae querelisque partis contrariae; quin ei 
etiam se commendabat arcana submista sugillatione horum ipsorum quos 
placare tunc veille videbatur. haec enim erat edicti sententia: dei utique. 
mentionem pari cum respiratione frequentia iterari ius fasque esse. quare 
dogmatis, quod dei memoria contineretur, professionem adeo non a se 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 419 


c 
Avifov tivcu xa96naE ngoofíracoty. ov jv Óà xal airíng 0 B. 
- - » , 
nurQuuQyOv ànolvro , ngüyue oxipgco9ev 20r xoóvoi; nÀd- 
oro: Caziwvaloc uoAórrav 9v, xol vaivo vipopleic ucyi- 
-- - 5 - 
otcic ToU Bacilíog vo)Q dnocr«roUyrag tbOvvovroc. oov 
x EN. - ' ^ , P) H , * 
80b» zv, d octyGv ÓuséAu xol vuv xavzyogíav Oiégeoe zou 
€ : ^ 3 ^ , ^ 2 3* c , , 
$ttov yüg 4v vÓ ÓuvOv.  Oidovc Ó' oilv vntxxovuuTG n&ync 
?, 3 , 3 : ÀJ ? ' ^— , 
ox àoqaAéc: nüunav üvrüiloyíuig éxelvouc uv nagetye Xoflac, 
- - - ^ , 
tavi Óà xal roig xowwvoUc: v?» icaj3ic fLáffnv ngoviéra. 
1ó16 02 vi» "Ioo?p nvOóutvoc Gqu£w, Fri dà xol az» o9 '"Egé- C 
- - Ó , ,» , A - € i , ^ 
i0cov vQ fucike ngootÓpsíav év oU xaAaoic vnowlcic norovuevoc, 
(uota vQ "Eqéoov, ngooti)dg 10 nüv v legato x«zá 
Suntav, TQ yoáquv navisgutatov, foci. vrvyyóvtw q£(ov, 
12v &c éxetvov v0U navQigyov üqu£iv euevdg xovavetaw, e Óé 
xal Q5tüg ngootáocoi, ztQóc volvo tiotGOo4 yópu o) uevQlav 
- , - ' o ^ - , , 
15TQ cvvegyrocavi. — xeivoc uiv ovy và v0U natQuigyov dé&ausvoc 
, , c J ^ - y , c ^» 
yocuuoara, JéAoy vnoxgivceoO0t T0Y qi1obvia (jv ye ot xoi é&'L D 
- ^A J , J € »5 , 
TOY» xJuLó. xiv d évtQY xy&guY nagaonaotgovoa 7j ànéyJ'uua) , B«oi- 


vetari, ut ultro etiam commendaretur. at pervertere Scripturas aut de- 
clinare a vero eorum sensu permitti nu!la ratione posse. itaque se id 
quidem omnino prohibere. sic ille. nec per hoc tamen plane culpa sol- 
vebatur patriarcha , qui rem induratam inveterata possessione longissimi 
temporis repente mollire aggrederetur; aggravabantque invidiam poenae 
atroces ab imperatore repugnantibus inflictae. sapientius igitur facturus 
erat, si taceret accusarique sese moderate ac mansuete sustineret: minus 
enim id malum erat, nunc ad omnes contradictiones exardesceas, et fo- 
menta semper nova flagranti plus satis per se rixae subiiciens, conten- 
tiones accendit in aliquid ipsi ad extremum perniciosum erupturas: non 
enim tam caute multa disputare poterat, quin daret ansas adversariis, 
quas illi quandoque arripientes ipsi et eius sequacibus haud levia deinde 
intulerunt damna. tunc porro audito losephi ad imperatorem accessu, 
tum praeterea cognito Ephesinum cum eodem imperatore assidue versari, 
suspicionem ingressus nou inanem, facile fieri posse ut hi quidpiam ad- 
versum se moverent, eius periculi praevertendi hanc rationem iniit. scri- 
bit ad. Ephesinum; eumque ut ipsa inscriptione demereretur , non simpli- 
citer iege rerov sanctissimum , qui solet titulus episcopis tribui, sed 
zteviegorerov plane sanctissimum in fronte literarum nuncupat. in ipsa 
deinde epistola etiam atque etiam orat ne gravetur impetrare sibi ab 
Augusto facultatem eius conveniendi, cumulaturus beneficium, si daret 
operam ut ad hoc ultro ab ipso principe invitaretur. certe ageret effica- 
citer ut se ad ipsum proficisci saltem placide annueret, ingentis se gra- 
tiae in omne tempüs ei debitorem fore, si hoc sibi votum ex sententia 
conficiat. his Ephesinus literis acceptis gnaviter persistendum statuit in 
simulatione amicitiae. etsi ergo mültum, nec prorsus familiaribus obscu- 
rum, in eius penitus animo flagrabat arcanae in Veccum offensionis ob 
nuper gesta, imperatorem tamen adiit, et exposito patriarchae desiderio, 
ut ei quod cupiebat indulgeret persuasit. aversionis porro Ephesini a 


480 GEORGII PACHYMERIS 


- e - - 
Aet ngocayyéAka xol ot &vést v)v ngóc exetvov üquzw. — tà 02 vic 
&ntyJelac olru. (&voyxatov yàg xol negl zo)tav éintiv) zov u£v 

|» jd 2 ^ , ^ s ce c 
TivQ, X0l &AÀo, (V OU z0ÀUG Àoyog, vÓ Óé yelgioTOv Ort oi zepl 
và» "Egéícov xol noAÀol vwsg vüv Ógyisgémv, moAAà nadóvitc 
z00c v0 xazadéEac9ot vijy elgrvgv, oUvto uli xa9vnexA9voav5 
- ^. , 
E xal 1Q) doxeiv &grvevov, Sepantvovisc viv ovvtiógouw oix nó 
- - vd - 
yooqàv Xov (09 yàg ?jv £x vovv xougüc) QAM ex vod noAAÀ 
- , - -) , , 
voix Uta 70ÀL&xiG olxovotund T;vot 77, &xlrolo yov ualovov xa- 
Adv, AvriotutuxOG £z0t üv TC vv QrvogevóvrQY, ÜraV TL TV 
oU xoAÀdv yívirot xal di aro) voU nengayuévov utitov ánavttj- 10 
LL et 4 a ^ D [7] ^ € -— 
05 xaÀóv. ovrt y&Q xoi IIaUAov $vgrjoacOou xol cyvtUcon xol 
ancgireuety TiuóSeov*. oUrco zóv IMowovsotíag u?) éxxiovySijvos 
nopà tZc volvuc ovvódov Otódcgov* oUv0 nO vovvov y uéyav 
P 328 BaolAuov và vo0U. OidAsvvoc Ódiga 13; éxx1.yolo npocoyóusva 0é- 
X e A ^ , er M €)? € 
Xt09au* oUT() TÀ xOGl TÀ, i»G pr xax €x00T0Yy Aéyor vic ,. d0oxi- 15 
pocórvov TOv inl vv ngoyucvov vóve nengüy9or. — ovro ol- 
€ - 
»vv xal ovror 73v dg5uvqv dÓéyovro, do1t xal ngocopoAoysiv 
Zuogrzo9or cgícw , Tiv vig 0xonoíz zgüg vüoqaAéc, xol roig 


193. vóv deerat. 


Vecco causas exponere hic distinctius operae pretium iudico. erant qui- 
dem et alia incentiya huius odii non multis nota: caeterum capitale in iis 
et immedicabile maxime unum eminebat, quod tam Ephesinus ipse quam 
alii plurimi paria sentientes episcopi, magnis adacti malis ad amplexan- 
dam pacem, ea tantum tenus in eam consenserant, ut seposita ratione 
dogmatis et nulla re in scriptis ac decretis immutata, quorum in dubium 
vocandorum aut de.novo discutiendorum tempus negabant esse, exterius 
dumtaxat concordiam cum Latinis tenerent, salvo se fidei ac religionis 
officio consentire in id posse rati accommodationis necessaria temporibus 
ratione, cuius exempla multa in ecclesiae veteris historiis habebant. cen- 
sebant, inquam, sic dumtaxat tuta conscientia Latinorum communionem 
admitti, ut rem non per. se probabilem aut usquequaque ad fidei regulas 
exactam, verum ut quae tolerari prudenter posset metu incommodorum 
graviorum ; quodque non absolute sed comparative, ut magistri artis rhe- 
torices loquuntur, commendaretur et bonum putaretur, non prout in se 
spectabatur, sed quatenus conferebatur cum maioribus, quae ex hoc na- 
scebantur bonis. sic nempe Paulum caput sibi totondisse aliosque usur- 
passe purificationum Iudaicarum ritus; sic ab eodem 'limotheum circum- 
cisum; sic abstinuisse tertiam synodum ab excommunicando "Theodoro 
Mopsuestiae; sic antea magnum Basilium Valentis dona ecclesiae illata 
suscepisse; sic alia et alia in priscis rerum gestarum monumentis eius 
&eneris notata reperimus, ne singillatim persequamur singula. hoc igi- 
tur hi modo pacem nuper sancitam accipiebant, ut faterentur in eo pec- 
catum a se videri posse ei qui de re ipsa per se censeret, et de officio 
religionis, quo iubemur aberrantium a fide communionem relicere, severe 
et rem ad vivum resecando statueret. Yecco autem ista exceptio non 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. — 481 


E] - , 
&ooteroUot ócltc ngoogégsoO at ic üzxmxoifouévoic udi.a zog 
, - 3 , 
0 0gJóvy. T) Ó' o)x 5v ügeoÓv ovtQ, QA & ur) Ocixvvon xol 
, a , - 2 - ^ e M 3 
c0Q&AÀovrac roig ngorégovg Ó5Jcv éx vüv ygoqrv, o? 07 xoi 
S M 2 P , 2 353 $n 1 
viv ngóc éxtlvovg &lgrvg» o? xartÓéyovro, ovÓé fuwróv eye vOv 
5[ov.  ü9:» xol ovyvàc ov»ódovg xaJécra, x«i mooctxoAsiro 
z:0ÀAo)6 xal üv (Ew, xol ffihovg &velazzev ,|— xol &AAac eezt- 
Sto nzÀdorag, Óuxvómv, wg ds, viv sgnrvqgv v0 doqaAd 
5 LJ 
tyovoay, xal và nÀtoza mgocshuvivero.  Ófov yàg Zfopaoxn- 
, ^ ^ 
vóv vt xal 10v Jiiov IMá&iuo» xal iml vojrowg 70v 9iiov Tau 
109:0v , zaXtüv O^ sinciv xal 12v é£füOtv 07vodov zácav, Ort xal 
zi&rvec v)v dxelvov OpoAoyíav viv ngüg vo)g &varolixoUg zi 
q9eicav vzsonuqgvavro xol did 176 éxcioe Qoo 1jz1c eni 17; 101- 
75 0uoAoyla, 2 óc yàp di& oU vio) & je09u4 didaoxó 
3 0u0Àoyla , ix navgüc yàg Qià v0) vioU ixzogtiso3a: Ói0acxó- 
y PS 
u&9u nag! xelvay Aye , — Ó£ov ovv vuVrac zpoioyÓuevoy xol 
15a):0» 0cov inl 75 ngocO75«n xol 9epansecOo: xal 9:gazcvauy, 
xal urÀi»v nagsyyzugétv Pnyno:ciw, 0 Óà zoÀLdg vÓv yoaqüuv 
cv»vegóp&. — xai züv uéyav Baolàzov egov zzv énl v0U vio ix 
b] * , , c c , - , 
&c T5» Óu& ueQ'aguüLovza «c vnaAAoavrouérov vÓ» ztgodéaecv, 
€ L] , » ^ - M , ^ 9 
«c 70 éxvz0Gumy Gy9ounov Óu voU 9eo), vovzéori éx ToU Jcov, 
, 
20xal yevvopevoy &x yvvoixóg, voviéort Oi yvyouxócg, Vra ur) v2v 


placebat, sed nisi demonstraret evinceretque ex certis, ut putabat, scri- 
ptorum authenticorum testimoniis errasse priores in repudianda commu- 
nione Latinorum, vitam sibi vitalem non putabat. unde et crebras coé- 
git synodos, et convocavit multos externorum quoque, et libros evolvit 
veteres, ediditque multos novos, omnem lapidem movens ad astruendum 
posse ac debere cunctos, cum omni securitate conscientiae, huic paci ut 
per se probae iustaeque adhaerere; nec quidquam in hoc sibi ad sum- 
mam contentionem faciebat reliqui, studio intemperanter indulgens. cum 
enim illum oportuisset eo esse contentum quod tradiderat Damascenus et 
divus Maximus ac super hos divus quoque Tarasius aut, quod idem est 
dicere, septima synodus universa, cuius patres omnes praerogativam eius- 
dem 'Tarasii secuti confessioni de hoc articulo, quae ad Orientales missa 
fuerat, subscripserunt, siquidem ab his, dum occasione additionis tali 
professioni insertae dogma ipsum explicant, dicere docemur Spiritum 
Sanctum ex patre per filium procedere, — «um, inquam, oportuisset 
Veccum eas in hoc explicando mysterio adhibentem voces quas nostri 
patres usurparunt, additamento Latinorum ad eas, quoad posset, accom- 
modando, eius et suam ipsius invidiam purgare aut minuere excusando, 
contra ille extr& terminos susceptae tractationis declarationum argutiis 
evagans multa congessit scriptorum veterum loca; inter quae cum re- 
perisset magnum Basilium illud ex, quod de filio dicitur, in per commu- 
tantem, tamquam essent hae propositiones invicem aequivalenter mutabi- 
les, prout probatur his Scripturae auctoritatibus, **possedi hominem per 
deum," id est ex deo, et **factum ex muliere," hoc est per mulierem, ne 


Georgius Pachymeres I. 91 


Li 


482 GEORGII PACHYMERIS 


cc Óià GtoLTvog oCotow , qol, nootuquvy 0 9stoc GnooroAoc, 
"uUrG xol và TowUra Oonuégos ovvegaviSóutvoc z:011.0 zal Tv 
&x de vv Oi magiEyye, xüvrtUOcv Ó5j9iv v)v Vx (Otoónsvt. 
E v5» 02 v00. 9slov ZopaoxqvoU Qnow sbgdv viv Óià Aóyov mo- 
folebc éxqiavrogixóU. nveduovoc Aéyovoav , xal 1Ü ngoflokeic sic5 
T0 aivtog uevoleufavav, otriov ulv obx D.eys vóv vióv nveópa- 
v0c, alriov 0d Quà v0U vio? vv natépo voU nvcópavoc uoAóye, 
éni xoi ÓiÀ AÓyov moofloAeic &z* obv alvi0c Aéyerot voU nveiua- 
T0c 0 moT]g.  vuvrnv vj» Q5ow Twic uiv óc vóXov yévrqua 
voU zo100c ZlauacxQvoU ox idíyovro* «vivég 0€ xol dtyÓusvor10 
pevueiBoy 10 zoofloleic dc 10 nagoysic, xol vzv ixqavroglav 
P 329 o?x dg viv (nzagbw PdOoufvovro 61À^ dg viv ig dídioy Ex- 
quvot. — uévzoi ye xol oxavüdAov ucyéAov ágoguüc và vo bro 
zi«géayov voig VortQov. (one Oro xci v0 vo09 Nvocnc D'on- 
yoglov zavgüc Qurüóv *0 xa1à Ówlgeow ztpowyóutvov zul oU10 15 
zc Àéyov , cg v0 uv atriov zuctetety 70 0£ ix vijc alvíag, voU 
02 8E alvíac Üvvog nd)uv üAAav Qiuqooáv 2yvoovusv* 0 uév yào 
z.000:y0c tx ToU zrQ()T0V , 10. 02 Qi v0U ngoctyüc ix voU ngd- 
B vov, Tjj; TOU vio? pecttelag xol éavrQ v0 uovoytric qvkavrov- 
-eug xai vÓ mvtUua Tig voU zurQ0g Oyíc:og pU] Gntigyosons. 90 


illam haeresim insinuasse divinus Apostolus putetur qua Christus quasi 
per canalem íransisse per virginem fingitur: haec, inquam, similiaque 
undique conferens quotidie plurima, ex in per immittebat, eas particulas 
conflando in notionem unam; sicque videlicet diluebat crimen additamenti 
in symbolum intrusi, quo S, Spiritus, ut ex patre, ita ex filio proce- 
dere affirmatur, praeterea idem inventa divi Damasceni sententia qua 
pater per verbum zgofjoie?»g emissor enuntiatorii Spiritus dicitur, et vo- 
cem zgofois?g emissor sive prolator tamquam idem significantem quod 
eiriog causa sive principium usurpans, ubi observasset non dicere qui- 
dem Damascenum simpliciter filium esse causam sive principium Spiritus 
Sancti, fateri tamen patrem esse causam Spiritus Sancti per filium, quan- 
doquidem ab eo pater per verbum Spiritus Sancti zgofloAsvg, quod idem 
sonat ac oic:og, esse affirmetur. hanc sententiam aliqui ut subdititiam 
et falso attributam patri Damasceno reliciunt. quidam autem eam admit- 
tentes, loco vocabuli zoofloisvg substituunt in illa zegogs?g praebitor, 
et quae illis mentio adiungitur éxqevrogíes enuntiatoriae prolationis, 
non.ad vzc«g&iv extantiam referunt sed ad d/O:ov Exqavciw aeternam ex- 
hibitionem. ' enimvero scandalorum magnorum occasiones talia praebuerunt 
posteris , ut videlicet et hoc Nysseni Gregorii patris dictum, in quo di- 
visim. de personis divinis agitur his verbis **ut illam quidem causam ere- 
damus , hanc autem ex causa, rursus aliam differentiam intelligimus: haec 
enim continue ex prima, ista per mediationem filii qui continue ex prima 
est , qua mediatione filius idem et sibi unigeniti proprietatem servat et 
Spiritum a relatione patris non arcet." haec allegabat patriarcha, osten- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. Vl. 483 


q0)TG ui» Ó LAT QUO EUCOV dozys, Óuxvóc TZv usourtlav TOU 
€ - 5 35. 8 3 79K * , ^ , * » - 
vioU éE üvayxnc clo«yovaav 12» 0i, xol dit vavtEG vrjv &x viv 
"IvaAów z9ociutvog 6c üviiagoyopovatv vàv ngoO9écocuv. — oi 
92 nsgl 10v '"Eqécov xol 20v A9 qvàv IMeMériov xol 4110« nÀeigvos 
5ioxavÓaA(Qovro, utlLovoc xaxoU ToU Qoxsiv nagaxiveiv Óóyuaa Cc 
Karrov xaxóv 70 5ucgrzcoOSo0: oqlor zomocuévoig elgrvay uezà 
oqoALovroy ày 9:loic dóyuacw &vOoigovusvo. 41A 6 uiv Mi- 
Aéziog xol Mav énagornoiitezo , xal oc puüg noXAO iv avvódq Aa- 
Ajout, xal éAog vóv intvÓvvgw weheboo: vQ) ÓnaÓQ üpáutvoy 
cer c ^ 3 5« cer € € L] , ? , 
10 &reo 9'at (0g xol slg &Soplav Frouuov , c6 dnég vorovzev &yovibo- 
€ M A] 3 , Ld LN ^5 ^ 
pevoc.. . ot Óé zegl 1üv "Eqéacov ngovosvixóg uév etzov di faci- 
Aa, pi) 9fkovrec Qoxetv elodyew dy xa9so1ü0i 044vOaLa*. Üucgc D . 
dà xal fagícoc &pegov xol ixnoÓcv nzoidy xv 10 Aclg9og éxei- 
vo», cc édóxovv, éflovAovro. 
15 94. ze voívvv Ocdexózg 24»9:o1qoiivoc uzvóc à» P 330 
Bóonogov Óiuzcgotooduevor £092. BaciMéng dAavvouer, xol 75 
- rq y ^24 c " A^ 
Tijg Àvy»iac uovj; &vayn9évieg &eiQev xo97 2uépgav 1Q facie 
cvveuioyousv. v0. Q^. àxelvg 1óze ngavvóuevo doxgUois uüAAov 
E)! , * aee ^ ^ E) , 
7j uéAovt yoéqa» jv 650v, | Aoyiguoig yàg. &ygloic Quzfoxyev- 
209dg 0 xgavdv xal ztüci vnónvug tyov, ovx oióg xad. 0 zi, 


dens mediationem filii necessario inferre praepositionem per, et propter 
hanc, praepositionem ex, quam hic Latini usurparent, admittendam con- 
tendens, quoniam promiscue permutabiles inter sese has particulas esse 
appareret. verum Éphesinus unaque Atheniensis Meletius et alii plurimi 
scandalizabantur , existimantes movere ac de novo in disceptationem vo- 
care olim constituta dogmata maius esse malum quam ut consciscere id 
ipsi possent, quamvis gravium malorum praevertendorum causa conscientias 
suas accommodassent ad levius illud peccatum admittendum, quo se obii- 
gassent pace cum illis facienda qui in divinis dogmatibus errarent, ac 
Meletius praesertim magna de his libertate disserebat, adeo ut die qua- 
dam , postquam multa super hoc argumento in synodo declamasset, pe- 
dissequum iusserit sublato pallio procinctum ad iter sibi adesse tanquam 
in exilium tali de causa mox parato proficisci. moderatius se gerebat 
Ephesinus imperatoris respectu, apud quem se providebat offensurum, si 
videretur offendicula et turbarum causas iis obiicere qui bona fide con- 
ventis acquiescebant. ringebatur tamen et ipse penitus, aegerrime cum 
suis ferens quae a Vecco agebantur; apparebatque non dubitaturos ipsos 
conari, si possent, clandestinis artibus illum a sede patriarchali amovere. 

24. 'Tunc igitur duodecima Iulii mensis Bosporum transgressi ad im- 
peratorem recta contendimus; et obiter hospitio excepti apud monaste- 
rium Lychniae, qua inde discessimus die imperatori adstitimus.. eo tem- 
pore quae ab illo gesta sunt lacrymis potius quam atramento dignum erat 
scribere. feris enim quibusdam sensibus per acerbas intemperies aegri 
animi debacchatus princeps est, omnes suspectos habens, nescio quam- 


^ 


484 GEORGII PACHYMERIS- 


B z/oc 0f ye roig qouvouévoig xoi TQ) doxtiv onig £avroU xol vZc 
a)100 0ij9tv 9oraxtac novüv, sl 0p9odoEGv 2g và ud2tovo và 
agóc noagergonijv niovecc QiufloAAorro , devi Pnole, — 09v ol 
néac ya vije qvAaxijc voc eUyeveic &vdgac éxclvovg dw ol 

/ ^ 
nporv iuvijo9nuev, vovc ix Pao. o$radtAqove, vóv IMavovi)5 
^ ^ 3 , ^ , ^ , - 2 , 
ve xol v0» Ioadxtov , xoi voizov vv éx KovrazovtnvóOv "Iovvgv 
CQ ;£.,* , E] ó , , b] - - 
(6 yàg xoevoovoazopo ZAvógóvixoc q94coc zv 1j qvia? npovt- 
vevriXa), xol oqüc ngóg éavióv xaraxgivovc qégé. — oUc 7j 
159 3: 7 ; , Voc , Y 
xolg' 5uéoouc évübov Aoyoig xol vfgsot nàelovatg v6 xol Ósc- 
^ y - ^- ^ ^ 
vaic, véÀoc intl ovx qv oqüc onoxAivtoO 0t 1() TOU xpovotvroc 10 
P 3991 9gueri, róv uiv. Mavovzj zoürov, im ixvo 0 xai vüv 
"Ioudziov ovtoet viv Óupuva zeAevoac Guo xol póvovc* 0 yàp 
^ E] , , c , L] » 
Kavroxovürvóg ázayOusvog Óea&cag vnédavev.: àx* f[xdvou 
^ , ^ - ' e ' ^ - 3 54 LI d 
yàp uóvoig vó za9tiv xol uu 5v, xal Óuà roUro PxevQ uiv dv 
, m p 

dnoxli9évi, ocltoJot, ot 0£ viv vo. OiangáSacOo. pdt 15 
&AAoc trüÀua ÓóSav vnig navglov i9üv ányvéyxavto, moAAó 
, M 2 , 5. , 34 / c 
n90r:Qov xal abróv marQikoyzv ini ffacuíog dy&uvisc, wc 
xciv. stelSovvat vovvo & 07) iq' éavroU Qv cuoAóya xal tnui- 

B uoi nidovutvog, xol oy & Téoc utv' dEuoporoc. xal &ide 

, €.» 2x " yj , e / ^ » ' ea 
ule zuéga éovegruévovc üuuusoy ovg ula yaovro wütre, xol ovg 20 


14. xol u]] un «ol P. 


obrem , nisi quod, ut apparebat aut videri volebat, de se suaque vide- 
licet religione solicitus iniquissime secum agi querebatur, qui etsi nihil 
studii ac contentionis omitteret in quaerenda tenendaque recta divini cul- 
tus ac sanae doctrinae via, fidem tamen pervertere per summam ca- 
lumniam accusaretur. inde missis satellitibus educit e custodia nobiles 
illos patricii generis viros, quorum nuper meminimus, fratres scilicet. duos 
Raülis filios, Manuélem et Isaacium, tertiumque loannem ex Cantacu- 
zena familia (nam Protostrator Andronicus prius in carcere obierat), si- 
stique eos sibi non ut iudicandos sed ut iam damnatos iubet. hinc cum 
eos per dies aliquot verbis asperrimis contumeliisque plurimis ac gravissi- 
mis vexasset, ad extremum inflexibiliter recusantes obtemperare voluntati 
principis, Manuélem quidem primum, deinde vero Isaacium quoque oculis 
privari mandat. in solos hos duos atroci hac saevitum poena, quoniam 
Cantacuzenus seorsum ab his conventus et minis territus manus dedit, 
idem haud. dubie quod duo illi passurus, nisi salutem et lucis usuram 
obedientia redemisset. illi ergo ambo soli gloriam tulerunt constantiae in- 
victae in agendo patiendoque pro patriis moribus quae nemo alius ausus 
esset facere ac subire. prius autem quam excaecarentur, voce liberrima 
coram ipso;imperatore patriarchae exprobrarunt credere se et ad extre- 
mum credituros quae ab ipso didicissent, tunc quando ex sensu loque- 
batur proprio, quando supplicia et vincula pro illa fide tolerabat: nolle 
autem credere quae iam doceret corruptus ambitione, pretium mutatae 
sententiae patriarchatum nactus. sub haec una dies. vidit luminibus or- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 485 


- ^^ , 
jj 6 00i Gvvijys xol v0 nig évüc na9eiv , vovsovc án. GAMj- 
Av Ouonuévovc, wc xóy uiv &AXayoD zov, vv 0d IMavovzA 2v 
Tuic xorà X«áuavÓgov Kryyosaig üázmav9ounq tol qpovolo 0j- 
- -— , 
xavuxAuc)0ro: qoovgovuivoy. — m^ Pxslyoic xci vóv 00 Ótonó- 
510v JWiyazi viov Icdvrgv, 0v wc 0u5oor 7 u5t9o àv cvr91- 
xüv àvuyayoUco ix Óvotoc vQ facie iveyeloite xal youflgóv 0 
yay i veyeloiee. xal yog 
- 3 - ^ A 
xgorür ér(9& voU. Togvizíov otfjaovoxgutogoc, zàvéxtivoc v7» C 
, 2 , 3€ * - , » , 
ovivyoy &ánoovégyov xa9^ éavzóv iuovotvo , néuwog &ya Ofouiov 
&x INixalac*. éxeige yàg orQavgyOv xavogdov voonaíoic IHegodv 
, m 3253 £f c , » - 2 
30 ny 1siiojiror 3i epp xol vnowiay toye Baociledvroc , soy 
^ » —- -— ^ —- -9- * 
&ÀÀQ n? pagrvglo 3j v xarog9oU» xol vnó vOU Acov Qoróle- 
^ € , , 
0Jo., .— 2v Ód xal 10 12)» onowíav exxatoy 0 Kozvc Cisódwooc uo- 
vayóc uóvog uóvQ xarà cyo)v zuégac n0)Aóxic xal vvxróg ovy- 
/, T - - 
yvóutvoc. ovrog à 6 Kórvg 4v üg 07) nca uév-TéAÀv dv voi; D 
- - , 
15xocpuxoig, v7» xarà rovrov Óà v0U vÓTE pi£yCÀOU x0YOGTQUAOU 
^ , c ^ R] v 2... , 
ztigav nvJoOutvoc , cg facitóg ixrvqÀoU» éixivov ifovitro, 
390» ngocayyhAa xarà quÀía»v xal oiv ixi» ini Hlgoidoc 
eXrOMOAt. cQ yoUv xüxtvQ TÓrt BuciÀtuvit Tou&UTU , (C 0i- 
, |. t4 , - 935 ^ ' M ^ 
Rat, Aéy&v, xai ot Aoyot ngovfcuvovy, vOUT jv 70.xGÀ T5 XG3G 
20 10) "Imdvvov Onow(ov fltdatoUv, cc cldóroc éxtvov xol Ft nov. 


batos quos unus venter pepererat; eosdemque quos necessitudo germani- 
tatis et patiendi causa iungebant, longe invicem abductos, Manuéle vide- 
licet relegato Cenchreas ad Scamandrum, ibique in tetri cuiusdam et hu- 
mano destituti cultu castelli custodiam incluso , altero alio uspiam ab- 
ducto. aliud post hoc, et ipsum acerbum visu, spectaculum datum est. 
loannem Michaélis despotae filium, quem sua quondam mater ab Occi- 
duis Constantinopolim profecta partibus obsidem icti tunc foederis impe- 
ratori adducens dederat, quemque postea ille ''ornicii sebastocratoris ge- 
nerum fecerat, quamquam jpse coniugem aversatus seorsum ab illa res 
sibi habebat suas, curavit imperator vinctum ad se Nicaea duci, ibi 
enim ille copiarum dux, multis praeliis secundis erectisque ob devictos 
Persas trophaeis plurimis late factus inclytus, suspicionem iucurrerat im- 
perii affectati, non aliis id argumentis suadentibus quam eius in beilo fe- 
licitate et claritate apud populum invidiosis efferre ipsum laudibus soli- 
tum. incendebat istam imperatori suspicionem, quod audierat Theodorum 
Cotyn monachum crebros et longos semotis arbitris interdiu et de nocte 
cum foanne sermones habuisse. hic Cotys ante monasticam professionem, 
saecularis adhuc, olim huic ipsi nunc imperanti, tunc magno conostaulo, 
consilium imperatoris excaecare ipsum parantis amice indicaverat, auctor- 
que fuerat ut fugeret in Persidem, quo et ipsum erat comitatus. «quia 
'vero sibi tunc imperium optanti forte recordabatur praedictam ab eo, 
nec falso, ut eventa monstrarunt, felicitatem istam, tale ipsum quoque 
quidpiam tractasse cum loanne et hoc arcanarum inter eos argumentum 
fuisse collocutionum opinabatur. ergo et Cotyn comprehendi sistique sibi 
mandat. in Ioannem porro quod publice iactabatur crimen erat male il- 


486 GEORGII PACHYMERIS 


E zug yoUv ye xxstyov. — 20 yov swvovpsvov zgogavüc Ly- 
xMjua dv c xoxpyogrous v noggegoyévvizov , xal oc nz) 
B«cikebg ngoovácocy ixdvov i Iléosac iquQua, 0 0à xava- 
Quvevüutvoc vv éneavoutvav MEaev ig 09éro nopqugoytvvg- 
voc ónoorolde ip? à xavog9dot 10 ngooravtóutvóv. — a0 yovv 5 

zgoUnrov T0UT' jv, 0 Qi vvxrüg ra, dxtivo, vij ónowlo ov»- 
vagarróutvoc.  xümtió] oUx jv ÓslxvvoOoi, vÓv Kórw», du) 
P 332 óuoXoyoln , Ótvà 7/mclla moii, xal vj» ovyviv ngootógsíav ic 
0v. 21016, &vazglvov. — 6 08 ToU uiv ovyvüc mnoctóptity 

cvviOeuy Tj7izo xol 10 2n1 Qivotc ovjutovetv 17». v0U oqezégov 10 
xviucroc ngücw (:0 0^ jv 7 Bou ác Poalag, x novégov 
xev) mgooxAngo9fv), v0 O0? nsgl Ówedoyzc facikslac cidÉvan 
100v ézl9& xal negl vv &vrinóÓov QuoyvglGeo9on. 0. 00 AÉyeov 
o)x EnetOtv. — &flovAevo O^ Pgsvvüv xal và xarà aüv. lovgüv Ileg- 

Oixxav, i' Q vv ua9sv nag" ixslyov vüv xa9^ onoylav xav" 15 
B'Ioávvov, c6 xag  éxüvov 0yoldLovroc. 7) vowxolavrüv uiv 
qvAXaxoic éQidov, vóv 0? Kóvvv voig KsXroig nogadoDc xosuav- 
ysty xal ézübewv xdkevev. 0 0* oix Ig9n dieOelc, xal i qófto 
Óienequvgze, xul qógrvoc éAeuyüc dg9cg noXv fAenóvcov vij 

10. z0 ] vo? P. 


lum de Porphyrogenito locutum. ferebant enim, cum ab imperatore man- 
datum fuisset loanni perlatum bellum inferendi Persis, dixisse illum non 
sine ironico aculeo **veniat patris missu. Porphyrogenitus, prospere scili- 
cet executurus quidquid iniungetur." ac de hoc quidem luce palam loan- 
"nes interrogabatur. alia instituebatur de eodem nocturna quaestio, qua 
curiosissime indagabatur ecquid extundi coniecturae posset, quae suspi- 
cionem maxime tunc inquietantem principis animum ambiti a loanne im- 
perii roboraret. quia vero convinci haud aliter eius criminis loannes 
quam Cotys testimonio poterat, hunc imperator gravibus urgebat minis 
ad fatendum quod res erat, subiecturum se, ni faceret, acerrimis eum 
tormentis denuntians, et nullum finem faciens instantissime quaerendi quid 
tandem longis illis assiduisque cum loanne sermonibus egisset. ad ea 
Cotys, quod assiduus apud loannem fuisset quodque ipsum frequenter 
allocutus, causam fuisse dicebat coalitam inter ipsos ex amicitia familia- 
ritatem. intervenisse quinetiam negotium: tractatam enim inter ambos 
fuisse venditionem agri, qui Cotyi hereditate a parentibus obvenerat et 
Fons vetulae vocabatur. de successione autem in imperium, asseveran- 
tissime affirmabat haud magis meminisse aut scire se quidquam tum vel 
prima mentione motum, quam de rebus Antipodum. his imperator haud 
persuasus explorare praeterea voluit medicum Perdiccam, experturus ec- 
quid ab eo, quem et ipsum constaret diu apud loannem commoratum, 
posset expiscari quo adstrueretur concepta suspicio. igitur et hunc tradi 
custodiae praecepit. Cotyn autem Celtis tradidit suspendendum et diris 
adigendum crucitatibus ad prodenda quae celaret. at ille cum ligaretur 
ad suspendium, exanimatus metu concidit; et pondus miserabile sublatus 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. — 487 


ij xagsdidozo.: "Iovvgv 02 xol oUsoc àgeugüv zrliou 13v àni 
aic xsqaAQe xoAvntQav usyur Té: ovouy üSlay , xaJ^ zv» évlue 
T0 zmgóziQov. | &ra dé ye xol aQ magaxouwsutvo Baothixg 5- 
gsgíaac, mpovolz ToU Aadeiv ixdvov navzolu, sig donorovn € 
5iiqAaxóra ixzwqAoU» xiÀtvti, moÀLlà moórtoov oU lMiyanA 
ósonórov zol a)ru06qov Aravevovzoc uev óéonoway Jazavevoy- 
z0c 0d nusQiáQyac vs xal oig 0 xgarüv én)qoogoostro nveviasi- 
xoig àvügácu , i^ & TZ» now» àgyioci.  GÀX. oix [nudov 
Amavevovztc. e O^ 7 y5 utoqufolac éoclevo us9* zuépav, 0 
10 [1cgÓ/zxac , 014 uóvov o) 70 72v 7v oticados GAÀÀ 10 quj zava- 
zínr&uv ixdvoig vÓ 0pog vowwUrG zQüsrovoiv.CÀheys TiO nnévos, D 
zov» Vn£oys vj» ixroudj» Tij; QuvÓc. — xal GÀLoc 01t uóvov oi- 
-xto»v ivo noióam ix maÀedig ovvnO:ag idv a4à quuxó 
7,000811000é10 , Gyi0jUC vÓY Q9 Uvav 1ü» noidixüv. zero. 
1579 0i vo? Hozwutov I'eogyio yooupausios], ye 0vsc xal AXoylua, 
inuój 7 Z2rgargyonovlo lar ev»ov zarà viv llóvzov 
"Hoáxhuor Quia 0ià Tz» zuigwzv zo0c T4AA. ücgoAiay vuxrüc 
Tü zÀdoTG, xcl ngocqyyéAlovio, éxdvov uiv aig Grgarzyyiac & 
ne«gauÀécag dyayüv txguwev Og faciaürra, T 00 1v rov Aé- 
20yzu» zig vovv ix (ifAcv 59v elósa. Baci Our) $z0- 


multis cernentibus terrae mandatus est. nec tamen loanni profuit despe- 
rata inde convictio. iam tunc enim, ad quoddam praeiudicium, dehone- 
Status is est ablato capitis tegmine, quod insigne praecipuae dignitatis 
viris summatibus concedi solitum ipsi prius tribuerat imperator. «qui et 
.Statim inde praefecto Augusti cubiculi loannem eumdem tradidit abducen- 
dum Damatrya ibique excaecandum, commendato prius ut quod illic fa- 
cturus esset, quam cautissime toto itinere dissimularet, id antequam exe- 
cutioni mandaretur, Michaél despota instantissime oravit ut fratri tam 
diri supplicii gratia fieret. ambivit ad hoc precibus infimis Augustam, 
ambivit patriarchas veterem et novum, ac quoscumque intelligere potuit 
apud principem aliquid in persuadendo valere, sanctitatis opinione com- 
miendatos viros. nec illi aut. detrectarunt officium, aut eo segniter functi 
sunt. caeterum quantocumque agerent studio, nihil plane impetrarunt. 
cum autem inter haec contigisset a meridiana parte per diem moveri ter- 
ram, Perdiccas dixisse delatus non se mirari terram concuti, sed non 
ruere vicinum montem supra talia agentes, poenam dicti tulit truncatio- 
nem nasi. at alius qui propinquum huius adolescentem, veteri familiari- 
tate carum, tunc forte obvium amanter amplexus fuerat, narium abscis- 
sionem ea in puerum amoris significatione lucratus est. dicendum et quod 
Georgio Pachomii contigit, literatori in paucis eius generis praestanti 
caeteráque honesto. is nuper apud Heracleam Ponti suae professionis 
operam navans praefecto illic Strategopulo Michaéli, cum huius publicis 
occupationibus prohiberetur munus istud suum de die obire, plerumque 
noctu scholas suas habuerat. boc auditum imperator interpretatus atro- 
citer, repente Michaelem quidem abrogato magistratu redactum in ordi- 


488 GEORGII PACHYMERIS 


aplav üyzjmve. — xüntiós mgogéuevoc àxzvqioUy Qxttvov vofc 12je 
), ó " E M , Á REY 1 LY , 
0cozoívrc dvocnici (tv yàp. aíravtwa éxcivov) xal magó yva- 
pav &veyouviGero ,. éxclvq udv xal Fri viv mowzv ávijora, Ia- 
xouío à? 10 nüv vic 0gyic mgooijnzt. ; 70 yàg üvou& qoixzóv 
, , » dà 
P 333 Qv» &xovav xal uóvov tx Tw(Y qoif'aouktOv. Oxnoddv moisiv zàv 5 
iyovra nzagtoxtVaLev, dig vi oí xoxóv xarà uoigav mtQilyov. 
à , 2 » c c ^ , e! D. ' ^ 
Séxgove Ó' ga 7, Opuovvulo, 70 uuvrevua àxeivog uiv yàg 10 
pógoiov. gevyov. éEevógAov zóv &vüpa , 70 Oc ye xoà IMaxcdo- 
víav voU llayculov ycolov 0cov 1í0x éxtyov üvouévov ac énl 
TQ Jovárg türgíziUev oluwyág.  xüxttvog uiv vvqÀOc &Aüro, 10 
» [: e v u yes. «&LVOG t 9 - ) 
5 , ^ - 
aro» àvOgwno» oix GÀcelvv GAÀà mio» OovuacuoD, c 
péxot xol &g vou )rovc üvügac ydgav Coxov oi zegl vijc f'acilelag 
B onowyíai* 6 0d, sàc vvqAàg Qaldac, qiero uv Ópganezeóuv, 0) 
pav dà xol xarà và dAn9ig pgonérwev. — évvtÜO tv Ógyr) xov. 
- 3 ce M ? J , ^ 3 23 c c 
uova v ovy 0vt v.g éxxMjolag GnooraroUOw , AX. Ovi zuégac 15 


nem citat ad sese dicturum causam affectati regni. nec morata miseri 
damnatio est, poena excaecationis et ipsi decreta, continuoque inferenda, 
nisi precibus infimis contentioneque annisa summa, quae reo erat neptis, - 
Augusta aegre tandem supplicii dilationem impetrasset. in Pachomium 
ira effusa omnis sine obice pervenit. ex huius fama doctrinae cum no- 
cturnis istis, de quibus erat nuntiatum, comparata congressibus in eam 
suspiciosissimus princeps opinionem incubuerat, esse illum unum aliquem 
ex istis aucupibus praenotionum de futuro, qui libros scrutari reconditos 
soliti fata imperiorum et successionum in haec seriem, audacibus explo- 
rata coniecturis, quaestuose curiosis venditant. suberat et alius haud 
ita multis notus odii fomes, horror ex omine vocabuli, quippe impera- 
.tor, et ipse avidus captator praesagiorum , nescio quid subimurmuratum 
inaudierat, quo Pachomii nomen cum sua ipsius pernicie fatalis nexu ne- 
cessitatis implicaretur. id ille, quod optimus vaticiniorum interpres post- 
modum eventus explicuit, non clare intelligens quo pertineret, et quo 
vergeret impotenter exhorrescens, in eam persuasionem rapuit ut sibi 
successurum in imperio hunc Pachomium portendi crederet. id vero ra- 
tione omni praevertendum ratus, istum infelicem reddere imperio ineptum 
immani oculorum effossione occupat. nec sic, infelicior ipse caecis spe- 
bus in crudele tractus facinus, instantem vitavit, si non potius arcessi- 
vit, calamitatem, quae ipsum apud Macedoniam in agro dicto Pachomii, 
in huius et aliorum ultionem scelerum, haud longo post tempore mane- 
.bat. interim miserrimus Pachomius instrumentis literariae suae professio- 
nis luminibus orbatus, adeo non iam providere amplius arcanorum indi- 
.cio librorum futura poterat, u£ ne praesentia quidem cerneret et vitare 
ambulando incursum obviorum nisi alieno nequiret admonitu, admiranti- 
bus, qui haec videbant, cunctis etiam usque ad ludimagistros, alienissi- 
mae homines a regno sortis, ambitionis atrociter aemulantis armatas fu- 
.rore suspiciones non dedignatas esse descendere. eadem hac afflatum 
.atra rabie imperatoris mox in monachos odium eru it, non ea illis infensi 
,causa quod ecclesiae rebelles schisma facerent, sed quod dies ipsius nu- 
merarent et definirent tempora, morte scilicet eius se defuncturos malis 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 489 


dgiS rto9otv a9700 zal yoóvovc nptoplLovow, (c &veütlorrtG viv 
xüxüv iyrtUOt», xol Ótwvol ui» Toav oi xaT! Éxtlvov íntiial 
E ópyic àvguuévai, Oucc 0^ &vrorüvro ngovoíc voU ur, Ooxsiv 
xoAáLuv GXóycc, sb xal tuxgóv 0cov, xol 'akaxtiova uiv rÓv 
5ópuuázov ortott, IMeAérwov 06 ügiugeiras 5c yAcoonc. at 0^ i£o- C 
piat xoi piGA.Àov Toig àvdgáot Quergultovto, ixxAlvovot 3g z0i- 
vác. JáLugov udv oiv 10v l'oguyivrv, &vóga osfiáojuov , &áno- 
ort(Àog voUg ixvvglocovrac vraig moivaig Vaiye.  ngüc Óé xol 
lMazáptov, vóv xol Hegiovéorv nogovouao9érra v0U &nAoU xol 
i0áxüxov yápw, vnayoyOv Óíxy xaSocw)ctuüc wc voUC Óvtixo)g 
&gyovrac xarà fjaciéug Oueysloavra, iEn mov TOv TutréQmv 
óglv xaJqusvov, PÓxayydag 10 "Innolp 12v ToU uzyüAov dov- D 
xóc ntgueGoouévo vipijv , ec yetgac nouirur, xul ngorityQv v7v 
xaJooieew ToU PyxQuerog àvíp, d 5v do5vzyv Óroo, d 
150* oiv, 022à vj; 0i xa9vntyuv. 6 08 1j; ivoráca Ouxagst- 
Qv 12v viu olay $a£yt. — Kóxxovc dé uovayo?c xol vooc xav" 
éxdvoy ij. — 8c vócov yàg ztagoEvou£évoc 2v dote ngofldAÀuv zy 
póvoy ziwà xivg9vva, xol vij» ngo(fokgy 7; now; Qic0éyero, (016 | 
xal zi0t0g jj» 0 Ayo» puóvov timuv, vGiG moüg ToUQ Onqxóovc 
200novoloug cg ixavaig uagrvglouc loyvoibóuevoc. — xol moóg v0 E 
5c 0py5c ànapaltyrov àvÓpáciw olg v» naggnowileo9us ngüc 


quae patiebantur arbitrati. hos ille acribus et ira flagrantibus percelle- 
bat minis, quas ne statim in rem conferret, quaedam sustinebat famae 
cura, et metus ne videretur sine causa idonea saevire, tamen et hunc 
paulo post respectum eluctatus, Galactioni quidem eruit oculos, Meletio 
vero linguam abscidit. exilia decernebat mera, cum remittere se in cle- 
mentiam volebat. itaque Lazarum Gorianitem, virum venerabilem, ista 
moderatio servavit: cum enim misisset qui eum excaecarent, revocatis 
lis exterminare satis habuit. at Macarium nec sua innocentissima sim- 
gres) quae cognomen illi columbae pepererat, nec locorum ubi dege- 

at dissitorum a nostris finibus longinquitas, imperatoris saevitiae sub- 
traxit. hic enim illum postulatum maiestatis, quasi conatum in se conci- 
tare Occióuorum dynastas tractuum, comprehendi curavit per Icarium, 
titulo et honore magni ducis classi praefectum ; captoque conditione lata, 
ut vel debitas reo perduellionis poenas lueret, vel eas redimeret appro- 
banda ecclesiarum concordia, cui eatenus acquiescere renuerat, in eum 
se obfirmantem in reiectione pacis lege actum est. Coccos vero mona- 
chos praetereo, et eos qui apud illum erant. ita enim irritabilis erat in 
hoc genere, ut quicumque proferret modo aliquid de controversiis quae 
tunc agitabantur in contrariam ipsi sententiam, statim prolationem exci- 
peret praesens poena. nec vero discrimen aut delectum adhibebat in ad- 
mittendis de re tali delationibus: sed quisquis quemcumque accusaret, 
dicto primo faciebat fidem.  quinetiam suspicionibus meris in subditos 
velut testimoniis innitebatur; et cum a viris gravibus, quibus licebat li- 


490 GZORGII PACHYMERIS 


" , 
ixsivov &moloyoUusvoc flaciuxodc mpoérewe vóuovg, cc u?) xa- 
4àv Ov ov02 Olxatov xarà uovooxàc vooc Poualovg nolrcísodu, 
Gc uevavolaig éuo9o. và nralouava,  £yty 02 nol vd ngoocy- 
AA Ó: - et Aé *» 25 , » M , » 
yéXAovzi ÓvopevOc , 0i Aéyow 7j &xovoag 1j xal nÀartOucvog àx 
- Li ^ 3 53 32 , LEE 
aijc negl z0v mÀmgoío» Gzty9dlac* av:0v Ó' àxovcavtra GvoyxQy 5 
P 334 yet ueviévoa v0 ZyxMgua. — voUra ztoAÀdxiG Gmeloysiro , xol Urt 
" " E , , "wt T, 3, » 
qiXoc uovayóv &xovcv (fjoepoOey sig &voyxnv 1.96 puociv uova 
xoc Qià 2v oqv dvovoinv. | Óvovouav 0) 37j» ünxoqvyzy vüv 
zigarrou£vov éxáXa. — mag" 4jv alvíav loc xal yogóvovg 2joeóvam 
ózóre uj facic (üflaciksóroig yàp o$02 Evviüveyxe. ijv, «e 10 
owes p] xogüíav Pyovri) 4AAA vOv xarà oqüc xaxüv &nai- 
Pec € | M ^ - , ^ 2 , 3 
AáSovow.  OnóTt yàg TO zjc yvuQumc ÓnAoUrot &»2'Quz0iC 0UOL, 
B zÀacOtiow obrtEovoioug , &vl 9ilquari xüv Onoi Qéyor üvayxa- 
Couévoig yso9os, el uiv elc opa 10 xwÓvvüdsc óoG , xol vore 
, 3 * ^ b] * ^ 2? * - »..2 
ztuyydAenov (vasvÓv yàg vÓ tivou v0 v^ ügyovrt ToiG T &oxoué- 15; 
'» 9 » , , 5 , c , 
voiG , xGl üAÀcg ovx tGvt OQqíOt OtbcOO OL, ci Uu?) y€ ex0VOLUG 
^ ^ 5 ^ , € À) 5. , 
xal ovugovoity) , £1 0? xol ig qvyrv, wg vov. Qovró vut, 00- 
, c E] ^4 , E » , » - A 
Tgiov 2j ünaÀAayn mvrGG. — 0 xüxcivoig tatc Lrovor Ottvd 


5. ejr0g P. 12. Qovio?roi? 15. zó ] zà P. 


bere cum illo agere, nimiae in hoc severitatis argueretur, allegabaf ille 
contra in defensionem sui regias leges usitatumque principibus agendi mo- 
dum, addens haudquaquam rectum esse Romanos ab imperatore guber- 
nari sicut monachos a suis praepositis, qui delicta suorum coenobitarum 
poenitentiis expiare satis habeant. facilitatem autem credendi delatoribus 
quadam efficaciter occurrendi nascentibus malis necessitate purgabat, cum 
diceret, qualecumque indicaretur principi crimen, sive auditum vere a 
deferente sive fictum malevole, e bono communi esse accusationem ad- 
mitti. hac ille sui defensione saepius utebatur, adiungens in parte infe- 
licitatis numerare se, quod qui a puero audisset amicus monachorum, 
nunc istud genus hominum odisse cogeretur propter ipsorum malevolum 
animum: malevolentiae videlicet adscribebat, quod illi refugerent appro- 
bare quae fiebant. ex hoc porro declarato imperatoris in monachos odio 
fiebat ut illi curiose indagarent tempora, praesentiscere divinationibus co- 
nantes, quando non quidem imperatore (nam sine principe vivere se haud 
posse, uti nec corpus sine corde, satis norant) sed malis urgentibus libe- 
rarentur. enimvero quoties hominibus arbitra sui potestate dei conditoris 
beneficio praeditis, ex declarata voluntate ius habentis ipsis imperandi, 
necessitas faciendi quidpiam incutitur, intentata, ni fecerint, commina- 
tione gravis multae, si non aliud in obsequendo periculum appareat quam 
incommodi corporei, subeundum illud est, et quantumcumque malum eius 
generis exhauriendum libenter membris, quo capiti cohaereant, hoc est 
principi, cuius indivulsa connexione cum subditis salus universi reipubli- 
cae corporis continetur. sin ne obediatur revocet pernicies animae, quod 
istis tunc quibusdam videbatur, tunc sane salutaris et propterea tacitis 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VL 491 


zupà ToU xparoUvrog ignrow | xol Ófov 70 exapóv mgóc TÓ 

-óp9à» dnevOuveod uu, cc lodlouv, ó 02 10 6990» moüc 10 oxap- C 
* 3 , 2.4 2 3 , ^ M - », 

fov &nevJvvav qvéyzolev , ox svQvuvov TO uj xa«lüg i£zov, 

3 3 - » * ^ - - »w - e ^ L 
4A Pyxaldv, & p orQeflAotzo , a xul éyovzt. — 0T: Ó6 xat 
5110)». àxelyov. zagi5zysro vÓ oU L5Àov x«l vo) uécov magol- 

G9aivov voic ivavrioug ngocénauv, i574 T() ÓiaxQivoUyz: Ox0- 

züv' nÀ5v 7à cic viwoQlag offevróuv &iy& xo 10 pumyéns éni 

Toig zgovvouéyou eUAoyov, 

"Exxexopuéyng v0ivvv. 4c zaggnalac voic- Zàev9égoig n0 D 
100xór0v güpovoa igpirvoUvro, jv vijc Opyijc nogoflaaiav 0£y- 
govva. — oi 0i vv yogáqorra uj £yovrec vioptiv (o0 yàg 7jv du- 

, ^ . ui y , ? - € E] ^ c 
gavízeo9v1) voig s0gloxovot (agéwg ensiyov cc «$roig vfigltov- 
cw fw yàp exdAovv và» Oeyzov. | dyygóque vorago» ixv- 
gojro Jj viuQla v uóvov evgncoyr:, &l a):üg dvayvoin, s 


saltem votis expetibilis omnino est mutatio talia iubentis principis; cui ta- 
men hi nimium forte indulgentes sensui, nec satis caventes ne in apertum 
arcana desideria prodirent, dum  praesagiorum mortis Augusti auguria 
captant imprudentius, eius iram in se ipsos acuentes ingentium sibi fue- 
runt malorum causae. agebat ille in hoc quidem non recte; qui, cum 
oportuisset obliquum. ad recti normam corrigere sicque ambo exaequare, 
contra cogebat detorquere quod per sese rectum fuerat, conformareque 
&d pravitatem obliqui, non emendans id quod erat vitiosum, sed crimini 
vertens, si non depravaretur quod bene habebat. neque diffiteor tamen 
peccatum a monachis, quibusdam eorum inconsulti zeli effervescentia pro- 
rumpentibus quo minime conveniret. verum ne ipsum quidem imperato- 
rem, dum his obsistit, medium laudatae moderationis tenuisse, sed ex-. 
cedendo impegisse in contrarium extremum , confido iudicaturos sapientes, 
ubi quae fieri tunc contigit attente perspexerint. caeterum cum utrinque 
acta sua quaedam coloraret raticnis species, valere illa debuit ad extin- 
guendos vel certe temperandos utrorumque insanos ardores, ut nec mo- 
nachi tam contumaciter Augusto repugnarent, pacem ecclesiarum reipubli- 
cae utilissimam accommodatione multis probata procuranti, et vicissim 
imperator mitius eos coérceret, quorum aestuantium metu peccandi, licet 
vano, infirmis aequum erat conscientiis ignosci.. ut ut porro quisque de 
his statuat, inde factum est ut oppressa publice saevis suppliciorum 
exemplis contradicendi libertas in furtivam maledicendi licentiam  erumpe- 
ret, famosique libelli clam noctibus spargerentur, quibus imperatori ex- 
probrabantur vetera scelera invasi periurio imperii circumscripto pupillo 
excaecatoque vero herede. 

His imperator cum suis supra modum irritati, quam in auctores li- 
bellerum suis latebris tutos effundere iram nequibant, in eos qui sustu- 
lissent inventos, apud seque tenerent, poenarum crudelitate satiabant. 
nam et obiici talia, utcumque vera, summam contumeliam putabant; et 
huius contumeliae veros auctores eos arbitrabantur, qui nefaria et visu 
primo abolenda scripta cum ipsi legerent, tum legenda caeteris servarent. 
fixa igitur in publico lex est huius sententiae: *'qui famosum invenerit, 
si legerit ipse, si alii dixerit, si non statim combusserit, si apud se bha- 
bere deprehensus fuerit, capits dammator." quaestiones inde acres dira- 


409 |». GEORGII PACHYMERIS 


E 229 ?Eslnor, eb ui] xdor napavslxa. — noüc dà xol vQ fuodo- 
yooqstov éy«aXovuévo ,. Qc Vyot uóvov, 7j ànaM] 9Uvavog rui 
P 335 xgvc. (95) vexurpiot 02 zal 70 negl vÓv Kakoudüv ytyovóc, 
&vóga t)Aaftac ui» tlg üxgov ueranotovusvov, za99tvla cv- 
COvra, xai Akeyuooóvmv xol yv ngüc vüv nAgolo» ày&nqy àovy-5 — 
xQrvov , éEvnmoerovusvov à v7j Ósozolvg vÓv vajutlov, Ov, ind 
póvov Eyov voiUrov édAc, ovre v0 eDAofig towev oUre wurjv 3 
vnig éxelvov aij ÓÜtomolvyc omovór ntgunoujoaro , ÓÀÀà vüw 
B Ouudvo ovegety xelevtov uóLic và vijc xoAdottg elg v0 üvexvóve- 
gov ntgiova. 0i v?)v vic Ótonolvgg ovyyiv ixertlay. — mpoováo-10 
P 336 0& yóg, xolüyetos Ó xaTáxQiroG nag vüv voU qOgov xlovo iv 
JKwvovavriavoic. xal oic xlgoixoic üztayrüv énigvéAkes T2)» va 
xlovqv uzóiv dóóo:, xol vÀ vónq ?glovacSo. — xAnprikotc 02 
nóvv06 ixdAu , Onónioc dd ngüc a)roUc Cyov, Qc tuíc elc xei- 
vov viuoQlaic OediEüpévoc.  Ocoic oOv o)x 2y elüjot jv T zt9uT- 15 
aóueyo,, &quxvoUvzo* oi Ó^ eldóvtc éngoyuatsonvto 17» ünoqu- 
yüv, O6 sys» txa010c.  io700: volvyv» vü» &üvOQu, xol ngóva 
B uiv züc volyac vic xepoMc oóx £y X0 xclpavztc , (0G GvvtQyoitv 
xuloyr. vQ zvol, iufiálkovo: nÜQ voi yágroig feflgávoug oUox 


que iudicia frequentata de hoc crimine, quod basilographium nuncupaba- 
tur. huius ut reus quis perageretur, satis erat reperiri penes eum ali- 
quem elus generis libellum. convicto mors intentabatur. (25) quam au- 
tem non vana quamque irrevocabilis ea supplicii extremi comminatio fue- 
rit, abunde demonstravit, quod Caloidae contigit, viro eximiae religionis 
summaeque sanctitatis, in virginitate viventi, petens n se assidue in 
eleemosynis ac caeteris id genus erga proximos, sine differentia delectu- 
ve personarum , misericordis caritatis operibus, erat autem idem de fa- 
milia imperatricis, penus eius curam gerens. hunc tantummodo habere 
librum talem deprehensum non sua pietas servavit, non patronae Augustae 
quantum posset pro fido et caro cliente ac ministro satagentis suffragatio 
studiosissima protexit. illud enim dumtaxat ardentissimis et creberrime 
ingeininatis coniugis suae pro Caloida precibus vix tandem Augustus re- 
laxavit, ut poena mortis in excaecationem mutaretur. iussu ergo eius 
damnatus ad fori columnam in Constantianis sistitur. advocantur eodem 
et clerici, repentino eoque acri ac minis in cunctantes sancito accitu, 
ignari quam ob causam. adesse autem eos idcirco princeps voluit, ut 
genus id hominum sibi dudum contumaciae suspectum exemplo diri sup- 
plici terreretur. quicumque igitur ex iis quid spectaturi vocarentur igno- 
rarunt, quo iubebantur sunt profecti; qui rem praesenserant, fugam ex- 
pedierunt qua quisque potuit tutissime. perducto ad locum Caloidae co- 
ma detonsa est, non ad cutem, sed pilis a radice ad aliquam adhuc alti- 
tudinem relictis extantibus, ut pabulum igni essent per hos intime pellem 
ipsam ac calvam ambusti verticis pervasuro. applicatae dehinc arcteque 
appressae miseri capiti chartae membranae pice illitae inflammantur, vim- 
que ardentem ab occipiti ad synciput et frontem usque ad oculos ea cor- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 493 


xol jj xiqaj ivri9etow dc Gua vavry xavoovuévoic , eta xal 
ijv Qiva zipóvrsg uoyolom Tuijav? v. ovv 1j, Gquücuy. 
E] ^ - ^ ^ Lu cet - , RJ , 
4AÀà voUTG& uiv puxgóv Vorsgoy , Ore 7j z10« énidtónunzt. 
Tó:s 04, Iloonósdiog àxzoidexótg uexó v7jv 1; 9eosóxov 
5togrQ», PHEOqAáxa ul facitóc, Pháxe Ó)8 marQuépyne, 
vo0U m«rQurgytvoavrog dooZq nsup9érrog sig 10 Koouióiov. € 
4A 0 ul» nénog, xol vü» XqaviUov Gyayov Defui, Ov 
, , » - M 2 , e ' , 
aXravéyuov üvra. 09 1,01 zvqÀ.co9évvoc "Tourvvov. &yc uev z1901t- 
gov àv ajj v0U nogaxouuouéyov Tic ueyAug oqevÓóvno "uui, 
10d0ztgov d' àn? aizicic EeríqAov, avrdváta ovyyevet ye Ovvi và 
"Iovrg, xal us9? éavroU inayó )» ngüc vij INixopujdov 
gj, xal us9^ avro? inayóusvog viv noc v7, 1ajdovc 
xol và negl 2xelrgv JjÀavve. narQuiQyng 0£ 10v xazà v1» iov 
Tijg 9uldáconc vg4ynÀo» Óuuzigoucocuevoc £930 Nixalac dua. D 
xui 07 ó uiv (laci. vog vvgobg &yev, üny xol ntguoíozs 
150:0xóz&* 0 0) Iotvvgc ij» nov ur qégov zol àvoEinadav 
0Lcc o) 19og;» zQoctezo, o9 nóc&t nQoctiyev, ovx &AXo i Tv sic 
&uué.any rU» 0p9oludy du ylvto9ct, uóvov 0 xevüc qógzoc 
&yópevoc, 0n vewynzt yino 7 xci névQug, T2v xeqoÀry z00c- . 
Q&zrQv Gc TeÀvzSOutvog 4v. xol vüy^ ü» àx 10v10Y 0x nitorov 
9200í £vvéfauwe 10 Juvdv, d ur) xol nagó vy qvAaviórroy end- 
xet0o. mov v0 xaT! ÓMiyoy xol cvyréxic yuvópevov elg 0cov nÀsi- 
oro» Ovyxtpaluuo9iv vÓ Savdy inys, xüvrtUUt» Gnihaxso 


rumpendos spargunt presseque admovent. naso ad extremum cultri acie 
truncato, semiustulatum semique mortuum infelicem dimittunt. verum 
haec pauio post sunt acta, reverso iam in urbem imperatore. 

Tunc autem mensis Augusti sextadecima, postridie festi deiparae, 
discessit inde imperator, discessit et patriarcha, Iosepho expatriarcha 
prius misso ad Cosmidium. curavit autem imperator adducendum ad se 
Gabrielem Sphantzen, nepotem ex sorore loannis nuper excaecati. huic 
Sphantzi, quem antea honoraverat praefectura maioris sigilli, postea 
quasdam ob culpas veras aut affictas eruerat oculos. hoc porro tempore 
consociatum eumdem cum suo avunculo loanne, quem item accersiverat, 
ducere secum voluit hoc itinere, quo Nicomediam versus et ei adiacentes 
urbi regiones tendebat. patriarcha vero trans maris fauces ad Cibotum 
evectus recta contendit Nicaeam. at imperator duos caecos circumdu- 
cens, ubi eos sub tuta custodia concluderet, quaerebat. caeterum loan- 
nes incredibili moestitia calamitatem ferens, quam se haud meritum pu- 
tabat, nec cibum admittebat nec potum, nec cruda etiamnum vulnera re- 
cens effossorum oculorum cura foveri necessaria sinebat. portabatur tan- 
tum iners pondus; et ubicumque deponeretur, ad petram aut ad solum, 
prout occurrerat, allidebat caput, mortem omnino velocem quaerens; 
quam longe prius invenisset, nisi studiose a custodibus teneretur ne no- 
ceret ipse sibi nec tamen cura quantavis illorum prohibere ad extremum 


494  ' GEORGII PACHYMERIS 


pi». 3xeivoc Loic eno Uvov , ünzAXoxro 0d ol flaciebg v 2n 
- éxelvq qooyszidoc. — ab1üc 0 và xarà av Xáyyagw ntonjygoá- 
pivoc, xol và ixtios ggovQua iv Gogos 7j éavroU nagovoic 
Séusvoc, l'aunuüvoc urvóc zooroépa ngüc ztólw. | navgukg- 
xuc 98 nÀnuoiov àÀ9ov Nixolag, xol "Evvárq ivaviwüutvog,5 
P 337 doclO ety v3» nóluv oUx Uxguve v0 y^ xeivo Óciv^. 9Àav yàg Eye 
3i0 vat xod ye yvcpluorg xoi zgooyevéow. eicgyeveiv , tuoi» à và 
xa^ àxeivo xutgoU tÜmogéiv, — v0 Ó' elashOóvva ztüduy qu)) eüepye- 
«t&v tc ü£iov , &váStoy énvroU xol vüv ju?) ngenóvrov voic exel- 
vov zQ&yuaot Qevo. — Odev xal ngvuvay, v0 voU lÓyov, xQov-10 
oóucvoc IIolvzi9iov ve ànéfowe xol 5v voyiovqv $noovoépav 
Éyvo* 7 yàg vijc viwoeoc £ogz7) áncigye v0U wu), Bgaüsvav. a 
voi xol adv0g xarà znóÓOac, vguoxcidexón Dops)uüvoc, ànivra 
B zpóc nó. mgl 02 v09 xa9? obr0v onootéllóuevog oc uj 0i 
và ovufalvovra, 0iycouc Vra doxoly, Gua và vijc vedc &no- 15 
fijvos güc Baoi.éo die,  Ouguégevé ve ngüc y&gu ,. xal zoüc v)» 
éogvzv. xexhyufvog móc faciéog trowuog 4v dX9Ov bÓxreheiv* 
z&vil yàg onéovéAev toviüv vgónq E Ürov mig voig 0yAngoic 
ztQooéxvgot, x«l ueylovm uoiga Tüv tlg 70 uezglog dusyav &at- 
C àw» 7j agüc 1üv BaciMéa. $nonolgoig xaxequivezo. —vijc uiv ov20 


potuit quin ex intervallis iterata saepius in sese saevitia voti miseri com- 
pos brevi fieret, in illa desperatione vitam finiens et imperatorem solici- 
tudine de se liberans. is autem obiter inspectis, et quo opus habebant 
praesidio firmatis, arcibus circa Sangarim, Septembri mense in urbem 
revertitur. patriarcha vero progressus usque ad viciniam Nicaeae, et ad 
Ennatum sive Nonum hospitatus, ingredi urbem noluit. causa sic sta- 
tuendi fuit, quod nihil haberet tunc ad manum unde cognatos suos ac 
necessarios, qui multi degebant illic, muneraretur. indecens autem in- 
gratumque videbatur, nec aut caetera sua dignum elegantia aut rebus 
eius conducibile, primo post adeptum summum honorem suci conspecta 
nihil suis largiri. quare in proram, quod dicitur, incumbens retroque 
inde cedens, Polypithia superavit et confestim reverti constituit: nam ef 
exaltationis crucis imminens festum increpabat moras. festinans igitur 
die tertiadecima Septembris urbem tenuit. ac solicitus de sua apud prin- 
cipem gratia, quam ne refrigerari contingeret non immerito fortasse ve- 
rebatur ob ea quae in causa schismatis in dies eveniebant, plerisque 
reluctantium paci culpam omnem Vecco imputantibus, querentibusque 
ipsum scriptis suis terminos patrum et fixa dogmata convellere atque 
ultra modum omnem efferri. ob haec, inquam, sibi timens statim ac 
navi exscendit, ad palatium recta perrexit imperatorique diem totum 
officiosissime adstitit, eidemque ad festum vocanti paratum se ad eun- 
dum et celebrandum exhibuit. mirabiliter enim ex illo mutatus qui tam 
libere antea obsistere principi audebat, nunc ad nutum eius se fingebat 
in omnibus, malis nimirum iis domitus, quae passum eum ex offensione 
Augusti nimia ipsius libertate irritati superius retulimus. et fructus huius 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VT. 495 


É x , 
vic Exelyo Üdrroy qgovrig 7v, «0 00 navQuigysvovza Quuxe- 
vijc ivoyldo9a: ica xal TQ Savérg Pu. 0 05 xol à voU 
53 - 
ztgoo1vzóvroc vnovoovutvov 4» rtOvucutvov ToU facikíog dc 
L4 ^ ^ * ^ S ToO Polo 
X€nxQGV.  T7Ó y&Q xol vo)c olxelovc ÓinosieaO oi, xoloig àv éxeivog 
, - c 3 , , - 
5éi9gga uàALov wg zag' éxtlvo vt gapuéroic xal donc vvob- 
ot , G9eretv uv và cvyxe(ueva o00^. Aoc inote, 10 02 ngóc vàv 
zteTQusgyevovra, Gc aizíac yav (7 yàg Gvoqogá oU oxoavócAou 
13-5 y €. ^ 2 - ^ 3 x Rm 
oqict góc &xeivov qv, t6 éAceyov, &oqaAdc T0 xor ovrüv 2[a- D 
vlvovc , zagà uóvgy viv iv 1 ovufólo ngócOtow, xgívovca) 
e y -Cw - 2 , » 
10froqtov 4» àx voU Qora xal ngogavüc, xol GdugovéguOer , ix 
- , c - 
7 B'aci.éog xoi 1üv nacyóvrov, 0 07A0c o91Q neQiíovavo, Pxel- 
L] € ^ - , 3 , » LE ' M 2 
- ov uv QC 5v TOY oixelov Gz0A0A010c £vyOLaY , T(v Ó& xol ài 
uiróv nacyóvtQv u3, éOvra TO mnezgoyuéva cQ zpóvQ piov 
vzoyaÀücdut — voUro Evvífh xal GALoig nÀclotorg ,. Evuflefiyet 
1502 xal Kuvozavtivo 10 44x9onoMzy xalvQ Otoó0o9q Movidio»t, E 
€ - - 
(296) dv vàv uiv negó vov navQóc vo utyiAov Aoyo9ézov Aa- P 338 
àv ávijye naideómv xal oixzioy &ànoxa9(o1a ig vt uuddacza ,. àv 


12. dzoAoisxórog? 


obsequii non parvus illi constitit. nam utcumque non probabat imperator 
controversiam de dogmate moveri, et in pacis negotio ulterius rem pro- 
vehi quam pactorum conventorum cum Latinis praecise tuendorum neces- 
sitas posceret, summa perstitit constantia in protezendo Yecco, quem, ut 
dixi, publicae passim querelae traducebant quasi fontem atque auctorem 
noms praesentium, idcirco quod haud contentus utcumque to- 
erari usurparique concordiam, contenderet insuper demonstrare recte sen- 
tire Latinos in dogmate de processione Sancti Spiritus, ac vix culpam 
eorum levem agnosceret dumtaxat in additione ad symbolum attentanda, 
haec incredibiliter efferabant plerorumque animos.  opinioque multorum 
non inverisimilis fuit, si ab his Veccus temperasset, futurum fuisse ut 
sensim fervor schismatis consenesceret ct cuncta tempore ad tranquillita- 
tem componerentur. cum igitur ex his fieret ut quotidie fervidiores qui- 
dam zelo inconsulto prorumperent ad: negandam imperatori obedientiam 
in iis quae ad observandam pacem iuxta pacta praescribebat, iidemque 
patriarcham transfugii ad partes Latinorum criminarentur, imperator con- 
temni se inobedientia subditorum patientius tolerans, ita exardescebat pro 
patriarcha ut istas in eum jactatas accusationes morte peius aversari vi- 
deretur. cum autem hoc nomine vehementer irasceretur cunctis ex quo- 
cumque ordine ac genere, qui talia murmurarent, tum impotentissime in- 
dignabatur quoties id illos agere videbat, quos caritate praecipua com- 
plexus educasset a pueris, extulisset honoribus, ideoque ad quidvis sibi 
obsequendum ingéntibus sibi auctoratos beneficiis crederet. ex his, prae- 
ter alios plurimos stomachatos in Veccum non impune, duo prae caeteris 
fuerunt, Constantinus Acropolita et "Theodorus Muzalo, quorum, prae- 
sertim Muzalonis, casus hic memorari non abs re opinor fuerit. (26) ho- 
rum illum quidem, a patre magno logotheta acceptum educarat apud se 
informarique optimis artibus curarat imperator , sibique iam intime ad- 


496 GEORGII PACHYMERIS 


92 ix ovgotwTIX jc uolgac &voloflv xol roi nagquacw 2vdotc 
dvoyoAáoca Aoyo9érqv và. yevixdv iv(ua , avieiSac elg yvvaiud 
oí xal viv voU KavraxovinvoU 9vyavíga, xoi ucoítr viv xouwdv 
^ - ^ 
éyoüro. 10v uiv ovv L4xgomol(zgv xol d&xongoctmoiiro xol 
- - 3 - 
xo&lvvto TÓv xov! ixeivov 20v Juuüv 2jye, 10 0 IMovbdAw»t xal6 
, y, ^ WC. , P 
Aíav xyokovutvog ijv. Qj TOt xul ivovévrog xoigoU moto[fitíac 
EST 0 A 3 , - » c M ^ - e 
zgóc Paywrv , &qupévog vv &Awv 0 ffaci.evc xao zdiouv , oi- 
, ^ , ^ - , ? ) c 
pot, nÀíov indiys voUvQ và Tijg mosofelac &vodézaoOot, — ag 
i , j ^ » /, - ^ ^- , 
Óé z9001600(v qudiy Tjvv& Mox 700 doxtv xt ngoktyedm 
- - t - 
xal ye vvqAQ vQ TovtQ Oui ,: xol 1, oizía vj; nagouz20606 10 
, LE A L4 - 
o)x qyvógto , a)1íxo, vuoU nglv Cy«gatrc Ov q1rüvo vóte , xul 
1() d0cAgiQ mgoováEag, 0v xol inl va eloeycyGv ciyev , éxelvou 
€ 
pioueiooavzog v2v vngosclav zt0AÀUg xol flags(ag ivrtlvei, «uc 
p9à viv. iv ygol (faxvqolov. ovvcydig nAjvrovoav vd xav. éxti- 
vov flock 9vudQ &gxécar,  GAAÀ xol zaíTng Güatzovarg 1)j15 
S9uavou 64 931i Ó àxilygg Cgyov ávandgoo 
Q AÀMgv nogulgg9dvor, v0 ixilvng £oyov &vandgouoov- 
x - , 
ca». | ÓÀÀ' ojx 5» xdg và Tig vuuoQlac ic 00e,  GÀAÓ xal 


5. xgsizcov P. 9. zQ060toAcyso0 o? 


motum in familiarissimis habebat. hunc vero adscitum ex militari ordine, 
et literis ac disciplinis suo sumptu iussum imbui, logothetae generalis 
dignitate honoraverat; eodemque aucto insuper in potentiam affinitate 
splendida (nam illi filiam Cantacuzeni dedit coniugem) principali ministro 
in publicarum rerum gubernatione utebatur. atque in. Ácropolita quidem 
ulciscendo iram in potestate suam. habuit, non ulterius saeviens quam 
eum privando loco gratiae quem prius tribuerat et a sua familiaritate re- 
movendo: in Muzalonem totas habenas iracundiae laxavit, cum enim eum 
occasione forte instante mittendi legatos Romam, explorandi, ut opinor, 
eius animi gratia prae caeteris invitasset ad istam legationem suscipien- 
dam, et ille propter videlicet omnibus notam eius a Latinis et a concor- 
dia cum ipsis aversionem admittere praefracte recusasset, ac ne iteratis 
quidem apud ipsum de hoc instantiis plus profecisset imperator quam si 
surdo caneret aut innueret caeco , ad extremum omni excussa priori mo- 
deratione excandescens, fratrem eius, quem sibi admissionalem ipsius 
commendatione fecerat, accitum corripere fustem iubet suumque germa-. 
num validissime pulsare. fecit id ille non perfunctorie, spectante in- 
Stanteque tam inexplebiliter Augusto, ut cum baculus in tundentis manu 
vehementia ictuum fractus dissiliisset in frusta, nondum ira satiata sumi 
alterum iusserit plagasque accumulari. neque hic infelici malorum finis. 
eundem et a suo conspectu et ab administratione rerum amovet. in eo- 
que eius despectu perseveravit, quoad ille victus malis et prioris fortu- 
nae desiderium non ferens ad preces infimas descendit, declarataque per- 
peram actorum poenitentia, et idoneis quasi vadibus ac pignoribus de se 
datis, exhibitione contrariorum operum et sensuum, fidem promissi fecit 
quo se obstringebat non solum ad deinceps acquiescendum paci, sed et 
Si quid ulterius eo in genere Augusto cordi esset, citra ullam exceptio- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 497 


dnü mgocuzov inol xal vijo vv xowüw uioirelag magaviyety 
-o)x ünuxve. — xol zapiopauévog ÓuréAer u£ygic ov olvtioztlgoic 
&cqoAsloic uz, nóvov zrgoosxavo 77v dgnygv, &AAÀ xol nAéov Ty 
froutoc, eb xihevoi, ngárzty.  Ó dà voip uiv nagovow &gzov- 
5pevoc, éni 02 10 nAéov éxetyov udv xavayvotc 079tv cc xava- 
qyvy3évvog zóv Uijlov, éavrüv 0d uzÓ^ üveyOutvov nagioTüv 0Acc E 
zagufalvety nÀéov Oy» ovyxtuéyov ,. Ot&utvog abOig voig 
21009 01 povoic Éuuévem. enzyyude. 
Q7. ToU Ó' avro) "rovg $zooroéget uv 4E üvovoAc ó P 339 
10 faciAcüc 1vÓgóvizoc , )v Ófonowav Pxeioe xavalanov, Aviyyero 
0à 290 zojrov xal ix Óvotuc 0 mopgvgoyérrgtoc, o$0iv dc vgó- 
zoi0» qéowv 1 1v KovaviiUmv ónÓ ydpa nouodutvog óu020- 
yícic évópxoic v0. unÓéy vu na9eiv 2x ffuciMéec &vijycovov. — xal 
6 uv éuu£vov. volg 0gxoig £c. v£loc edogxtt» 7,9€1e, flaciMetg Ó2 
1500 zü ig? éavroU uóvov ngoogtisvoc &c v& 17)» üz^ exsivov dov- B 
A&lav xal0 éE5c ngüg svvouv &doAevzov, àAAÓ xol rà Ow vÀv 
xoipüv oxonovusvoc PxrvqAoUv ifojvAero * 50) yàp ajrüv 
Óuvvsv, Gcémuwgxiag &AGvot, GAAÀ vüv vióv vnég atro) pud? 
cvyoivoUyvog Log.  1Ü» dà xaxó» mgotpa xaxóv, o) 3tuó 


nem aut moram obtemperandum cunctis quae iuberet, in hoc quoque ni- 
mius, ut imperator ipse iudicavit, qui quod offerebatur eatenus duntaxat 
accipiens ut Muzalonem perstare deinceps in statutis circa pacem eccle- 
siarum gauderet, improbavit apud se graviter praeparationem animi quam 
ostendebat ad ulterius, si iuberetur, progrediendum, in quo animadver- 
tebat, non sine tacito contemptu, refrixisse zelum eius usque ad relaxa- 
tionem necessariae constantiae, quam in rebus religionis invictam exhi- 
bere Christiani est officii. ipse porro imperator et tunc et semper alias 
prae se tulit abhorrere omnino se a plus concedendo Latinis quam quan- 
tum erant conventionibus stipulati. Muzalonem igitur in locum pristinum 
recipiens, iussit ea solum inconcussa tenere in quae utrinque a concor- 
diam tractantibus convenerat. 

27. Eodem anno rediit ex Oriente imperator Andronicus, domina 
ibi relicta. redierat ante hunc ex Occidente Porphyrogenitus , nihil ad 
iropaeum ferens. non enim bello vicerat, sed ultro subiunctum potestati 
eius Cotanitzam secum ducens, postquam ei iureiurando caverat nihil il- 
lum grave ab imperatore passurum. ac Porphyrogenitus quidem quantum 
in ipso erat, praestare iuratam fidem ad extremum volebat. imperator 
autem turbulentum  Cotanitzae irgenium satis perspectum habens, et 
quamquam in praesentia nihil ab eo timendum videret, in posterum pro- 
videnter metuens: ne captato aliquando tempore negotium heredi facesse- 
ret, depositaque obsequii larva, quam ei desperatio rerum suarum utili- 
ter modo induisset, ad fraudes perfidiamque solitas revolveretur, prae- 
vertere formidatam perniciem suspecti capitis excaecatione cupiebat. nec 
enim quo minus id ageret, religione sacramenti se teneri disserebat, uti- 
que cum non ipse iurasset, sed absque iussu consensuque suo filius; cui 


Georgius Pachymeres I. 


4098 GEORGII PACHYMERIS 


- , - y 5e - 
uoveelag àAAà quoi] yvoott nooopüv v0 péAXov* vv yàg T0U 
AnoteUtty elc mtigav dj«ovra uróév óguotg évégov Oovievovco &ya- 

7 dati. un 
- - c » , 
C zijoct. (c yobv Guevadérog elyev Ó ffacikec enl voszo , xol 
M [4] M e e R] , 2 , , 
v0» vióy tovc Ogxovc ngorsivovro 0Acg éniogxtac ázjAAatrt A07 
3 * ^ ^ 4 M e c iL] , 
yotg (u)r0v xal yàg qviérr&w vovg 0gxovc «€ t£ noodidorza 5 
4j ovvotvoUvva, vó osunav, )elvq 0^ Üvit adv Ügxwav zvOéoo 
dxwüivoc noávrty dvor) , &ánunov ngóc tooc Aóyovc xol vàv 
c ' - € c J 3 - c - € t. P, ^ 
$nig ToU ixévov ixertlav doOcvoUvoav ogív 0 Ócsogevoc Bovknv 
dodya TQ xwÓvvevoyrt xavagvytiv nog v0 uélav xol và vüw 
m » PUN CORR 
D uovexóv éuquécao9or, & zog ivrtÜ9tv aoOtin* và yàg éna510 
-- ^ 
«à voU xóopov OptoAoylcuc &noOeuévo quac ur, &v vw Óvya- 
, 
zÓ» &ivot onónTOG LCysv (C OrQaquoerat ng0c TÓ moóürtQa* O- 
fao9ivoi 08 xol 10 oyZue vÀ flache, dors &modéytoOv vóv 
- - ^" c 
. éyüsüvxóva. jl) viioQelv. — uUT0. AÉycv ngóc éxelvov 0 znogqvgo- 
-— - . 
yévvgvoc , xal BovAzv sicáyav v)v doxoUcav avvoloav, Ó7/Aoc ?jv 


I 


5 


- , " 
P 340 àázoAvcv )yxMjuarog éavróv v0 uígoc, el ur mouov xivÓvvevot 


10 yàg 3E advo 0cov 7v flog9eiv Óvvazóv, ningüy9ou — Kora- 


1 


1. àv] «6 FP. 5. evrüg P. 


sufficeret ad exsolvendam fidem abstinere ipsum a supplice multando, non 
ad se praeterea pertinere arbitrantem, si quid aliud suo quodam consilio 
pater decerneret. mali porro pravique hominem animi et esse et fore 
Cotanitzam pro certo habebat imperator, non edoctus oraculo aut vatici- 
nandi monstrante vi, sed naturali prudentia quod erat eventurum prae- 
sagiens, nec persuaderi sibi sinens ferocem iuvenem gustata semel latro- 
cinii dulcedine, bona fide sub alieno imperio victurum, temperaturumve 
in occasione novandarum rerum a iugo excutiendo. ab hoc autem, cui 
inflexibiliter haerebat, proposito frustra Porphyrogenitus Augustum di- 
movere conabatur, datum a se iusiurandum obtendens: respondebat enim 
pater ipsi ad conscientiae securitatem satis esse, quod nec prodente nec 
suadente nec assentiente se quidquam in dedititium aliter ac sperasset 
statueretur: se autem sineret, quatenus citra periurii periculum posset, 
quieti publicae consulere. haec scrupulum non eximebant Porphyrogenito 5 
qui cum ab obfirmato in id quod semel decreverat patris animo impetra- 
turum se quidquam desperaret quantislibet pro suscepto suo precibus, ei 
ipsi patefacta re suasit ut, quae una restabat vitandi exitii ratio, confu- 
geret ad montem nigrum, illicque monastico induto habitu vitam religio- 
sam profiteretur. ita videri fore ut securus de eo iam Augustus volunta- 
tem eius oculis privandi deponeret, quippe et venerari eum id instituti 
genus, et a semel abiuncto a rebus humanis facile inducendum videri ne 
rebellionem et civiles turbas metuerct. haec parum quidem ad genium 
Cotanitzae faciebant: tamen homo solertior quam religiosior ingressus in- 
time in curam rerum suarum sic reputare secum institit, istud sibi amice 
suggestum a Porphyrogenito consilium fore illi apud omnes excusationis 
idoneae loco, ne perfidiae culparetur ob excaecationem dediti, cui scili- 
cet avertendae nihil omisisset in potestate situm sua; sibi autem uni, si 
parere salutaria monenti renueret, calamitatem imputandam suam. quare 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 499 


x - "- ; 
vlztn uiv ovv xol 1 youfod Togridov. éngovguévov 10» xtvdv- 
3 , , c-— 
vov fAémorr. àyoJÓv doxes 10 fovAsvua, xol vQ foviscavrt 
- f : - 

xoa peotv ngóc filacuéa àg* Q 1ó» uovayóv ontvüivot, xó- 

Guov xal rà xóguov xag éoac. — 6 À^ &nrvgro xol aU10 zÓ 
51éÀt0Y oy/jun Loufi&vay xol xorévtusv abiiza , | ázoAvOslg ze- 

Adres TÀ uovaydv, xal 0 y9éc Àgoreé» cogor cgüro zol 

üxaxoc, nÀgjv oU 7j 17j jc ngo9écet &AAÀ uoóvo vÓ 

g, n^n 27 vüs Wwe n9 MoPQ T4 quauro- 

€ ^ , E 
pévo*. à yàg ututgiuyruévog oxonóg ànl vovzQ xal Aay àniv, B 
2 , » 2 € , * , 3 € , L1 
&&yxgc dé &g' vnovongc vÓ yuwouevov &cOcvíc. ig ónócov 0d 
10xorà rovrov ngoífgx, icaí3ig igovusv. —Ó yojv moogvgoyévvg- 
voc àni zoUz0iG xaT^ AvatoAc ylvevon , xal voU (aciléng àxeiey 
Ej - 
ánápavrog a210c 12v üvv^. éxelvov uezayepiGov záxsi. 

Q8. 241X 2oAyov v0 usraE?, xol: Óonowa uiv "Avv C 
ixsi veÀevt(s 1óv flov , GyyéAAezon 08 uev! 0Ayov 19 faciles" xal 
Uu , - M 9. - ki] c? ^ À , Li Jo R2 

1506 2,90v0ot& TOU Uu, LO & Y 7T0Y ULOY 7€ XO feciléa, «c én 4n00- 
Q1Q9,  01£AÀ& züv aXv0U uy dgyidukxovoy vc éxxAzoíag 02 yag- 
vogílaxa, vv lMernwussgv Kovozaviivov , ép! à ptraxout- 

^ , c ? - : J, e ^ ^ 
Guy zóy vexgOv , wg éxoijv, tlg Nixouxy. — Gua. dà xougóy Anflv 


18. s/g] og P. 


cum summae rei rationibus subductis non alia certior appareret via de- 
clinandae pestis eius geminae quae Ioannem 'Tornicii generum nuper op- 
presserat, mentem ad necessarium consilium appellens, ipso Porphyroge- 
nito interprete veniam ab Augusto abstulit sequendi quod ostendebatur. 
cumque petitum ab ipso esset ut ipsum habitum professionis vitae per- 
fectae indicem sumeret, statim annuit, et mundo vale dicens in sacram 
se transcripsit militiam, mutatione mira ex hesterno latrone hodiernus 
monachus, innocentiae ac temperantiae modo studens, longe aliter vivere 
nuper assuetus, sed verum intus propositum ad ratam religionem neces- 
sarium simulatori deerat animo. nimirum quem intueri solent qui sponte 
fiunt monachi, divini cultus et propriae aeternae salutis scopum, Cota- 
nitza sane non spectabat, amoliri periculum instans hoc quasi mimo poe- 
nitentiae contentus; ex quo quid consecutum denique sit, suo referemus 
loco. sub haec porro Porphyrogenitus in Orientem est profectus , patris, 
qui paulo ante inde recesserat, vices obiturus , sustentandis, prout pos- 
het, illic in ruinam pronis rebus imperii. 

28. Non longo post haec intervallo domina Anna vitae finem inve- 
nit ilic ubi eam haesisse diximus, viro ex Oriente reverso in urbem. 
perlatus brevi ad imperatorem est eius acerbi casus nuntius, quem is 
magnopere haberi studuit arcanum , ne citius quam opus esset perveniret 
ad notitiam iunioris Augusti, tali morte carissima uxore viduati. misit 
ergo confestim in Orientem, celata diligenter mittendi.causa, Melitenio- 
ten Constantinum, suum quidem, hoc est palatini cleri, archidiaconum, 
ecclesiae vero chartophylacem, ut cadaver. defunctae portari de more 
Nicaeam curaret, simul etiam occasionem se commodum offerentem pru- 


500 GEORGII PACHYMERIS 


eànpenij oU vóv nogqvooyévrirov ,| ánoflalórra Qi v0 nív3oc 
D cà igo9Qá , ui) qogtiv üAkote nagocxeváoot, sürgenianc 3Àó- 
49o«. và oàv Aevxg) nopqvgá xovai nonu, xol Ou. uagytour 
P 341 70 ffaoiixóv oqustov 100g &erodc neguDeic , xoi népwac àx TOv- 
vay nid ve xol xoluvá, oqíow og nogaaijuotc zÓy vir zgooé- 5 
carre» dunopmetuy, uóvQ vv igv9odv Oxoróvro vQ faoc. 
coqóv OP dga xol vÓ voU xcigoU 7v», «€ LU) Ó0So 7&, enlonue. 
uezaldavuv zal Gu dmnoftlakóvra. «à. igv9oó uezol.auflévaw và 
zt0uitÓ, ÓÀÀà xgóvov Qvévrog Oi v0 név9oc énl uóvotz uéka- 
cw &vexvijv viv uevoffoAry d:0óyOas, cc E dgxijc «oou évrog 10 
B voi qogécovroc toig uev. facia Aapngotc, dc nl Qrvolc yé- 
a.c. Baoielag votnlonuov Lyovroc. xol 07) Jnzryé ve aüv ügyi- 
didxovov 0 .xguzóv, xol nagavrd poev uchAjcoag ünéovelkev , dg? 
Ó pj yvolz ó Baci.eíc. — àÀX* Zueivog uiv zal zàv do9éyza xci- 
oüv ovvisuv djavvev ép" égac, Baoieog 0 nagácag Óukadeiy 15 
üjcc T0 xarà BovAZv o)x vvv, OAM süguQarov yéyovt 10 
àánóggrvov , xol vjv Gvugogày ó zaJüv (6 dye ÓOugiptv. 
€ 6 uévzoi ye aeug9dc 2nioróc Bagic &QoEev, dna dpa qépmv . 
v vig nagà facic.  ühyov dà mgolandv 0cov &ucxevágo 


6. à égv9oÀ P. 


denter arripuit redigendi ad convenientem deinceps ornatum Porphyroge- 
niti Constantini minoris sui filii; cui quod hactenus indulserat, ut rubris 
vestibus etiamque calceis similiter atque ipse uteretur, tempestivum 
amplius non erat, adulto et ad imperatoriam evecto dignitatem primoge- 
nito eius Andronico: poterant enim aemulationes et ambitiosae spes inde 
natae fratres committere, cum perturbatione publicae tranquillitatis. ut 
igitur, quod necessario faciendum erat, quam minime moleste captato 
apte opportuno tempore fieret. hunc rerum articulum accommodatissimum 
ad id ratus, quo ipse ultro Constantinus propter luctum Augustae mor- 
tuae rubra deposuisset, iussit imperator Melitenioten illi a se offerre qua- 
les gestare illum deinceps oporteret vestes, versicolores albo mixtas et 
purpura, intextu auri variegatas, superadditis pro Caesareo insigni aqui- 
lis opere phrygionico formatis contesseratione margaritarum. eius gene- 
ris et formae tum indumentis crurum pedumque tum ephippiis ac fraenis, 
declaravit imperator per Melitenioten, velle sese atque aequum censere 
in posterum uti Constantinum , solius unicoloris et impermixtae purpurae 
usu concedentem fratri maiori iam Augusto. strenue curavit quidquid de- 
mandatum fuerat archidiaconus, et celerrime clam Andronico pervectus in 
Orientem ante omnia Constantino Porphyrogenito et mandata et dona, 
parum licet grata, parentis Augusti reddidit. caeterum haud sic arcano 
haberi mors Augustae diu potuit, ut amantem falleret virum eius Augu- 
stum juniorem; qui cito cognitum sibi luctuosissimum casum tulit ut po- 
tuit. corpus porro dominae mortuae simul compositum et curatum ex re- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 501 


vóv vexgüv sücycyov xu9?^ ódóv, ontvcug sig Niíxoim» gépz. 
xal nagavtà uiv o1éAAevat v7)» &nl Nizalag ó navQuíoyrce, oréA- 
Aovrat 0 xol icgágyoi 000: 07) xavà nóAiv joav, xol 10 v0D xlx- 
gov &xxgurov Sóumuv.  *ü Ó£ ye 15 00íq ngoc5xovra xol Aiuv 
57z:9Qipuyz; 0 xgurüv vorgémile. — vÓvE volvvy TÀ vevotucuéra 17; 
xüuéyy vtécag ó navguigygc, xal noAÀo)g TÜv yvtglut» zov- 
oloic Ixavotc Ocoroducevoc, x vijc óolac và z0AAÓ xspüvac, d 
xal 77v z&igu 7) yvou utugsoOat eye TQ quAo000Q T/jc ngocigé- 
0:06, TJ7Y mQ0G Tv n0Àiv zal avOig TÀovyt. — nvOOutvog 02 1üv 


10 facikéa Z4vdpóvixov. ndi üánüutvov TÓv xu9?* fo Oientgauo- 


95va« 1óv Bóonogov , a)víxe nagcy«Mvac iv 1 T0 &ylov 40- 
^- 4 ^ , , 
Eevzlov flovvà xaT& zov ToU soosodus GijPoV EQ cvyytvezau. 
LE] ^ - 
xünaó) lMoquaxrrowóvoc A5nyovrog 7 Tüv yluv dànooróAov 
zipogzAavytv £ogr5, Oxd0s puxgóv émiuslvac TQ faciet Otu).div 


15 7à exóra (iue yàg xal avrüsdéc9oc vaig ngüc abróv Gyánuig 


0 BaciAeUc) , véÀoc vv 9slav ixrtAécac uvorayoyiay iy 15; ovy; 
v0bügyuiTQuTZyov xavà vay toprQv, xal wc exóc énevSouevoc, 
DI TV TE TTA 


12. xczo P. 


gio more est, idoneo in id spatio impenso ut iam efferri et in pompa 
ostendi salvo Augustae maiestatis decore posset, splendidis exequiis cum 
a Porphyrogenito tum a Meliteniote deportari curatum , magnoque dedu- 
ctum comitatu Nicaeam est; quo etiam missu imperatoris patriarcha oc- 
currit cum episcopis, quotquot tunc Constantinopoli fuere, ac flore insu- 
per ipso urbani cleri universi. magnifice iam ibi ac plane regie paren- 
tatum defunctae est, nihil ad splendorem apparatus pompaeque quam au- 
gustissimam speciem omittente imperatore curae ac sumptus. sub haec 
perfunctus ceremonia funebri patriarcha sibi olim familiares ac necessarios 
multos aureis, quos illo funere lucratus plurimos fuerat, liberaliter elar- 
giendis demeruit, tanta id propensi ad dandum animi declarata vultu ipso 
ac gestu alacritate faciens, ut satis appareret non respondere facultatem 
voluntati, et plus longe profundere paratam mentem beneficam quam 
quantum manus pro dantis voto exiliter instructa suggereret. his actis 
Veccus se in urbem referens, obiter audito Andronicum Augustum tra- 
iecto Bosporo versus Orientem iter capessere, de via declinans eum .con- 
venit ad radices Monti Sancti Auxentii posito Augustali diversantem. erat 
tunc tempus desinentis Iunii, festumque imminebat Sanctorum Apostolo- 
rum, quod Andronicus illic celebrare constituerat. ea causa patriarchae 
ibi paulo diutius detento copiam praebuit liberiorem longiorum  colloquio- 
rum cum Augusto, ei, ut apparebat, bene affecto ac per hoc ipsius con- 
suetudine gaudente. tandem solemni sacrificio die Sanctorum Petri et 
Pauli rite apud Sancti Michaélis archangeli monasterium a patriarcha 
celebrato, valedicens is imperatori, ipsique in digressu de more bene 
precatus, coepto urbem versus itineri se reddidit. 


D 


E 


502 GEORGII PACHYMERIS 


* * 

P 342 20.  Baoücibc 0? xol av9uc &yyel9£y Exelvo c và négav 
v0) Soyydgtoc &o9evet, Iléooos *& ovyvatc énuidéuevo: nelgouc 
xatà nolÀzv &Otav Ow negaioUuevor xax&c z010001 xol à £vdo- 
7ép0 ToU norauoU, Óvvéutic ovva90olcac 0cac 0 xoupóüc éQiüov 
xol éveycget tÓv& xaT^ a)T0v nQóyuara, ünvégg TÓy& vüxtiot 5 
xaroüloufáva Ówmniguuo9dg vÓv Nyyogw. —«óv6 voOlvvv fA 

B zv» Tv S«vJGw, &nowvig, ionulav éxet uovovoo vglyac VriÀe. 
xorQxvibero udy yàg éxxüncc vüy vónov, xai v1». xAeinv xatü- 

- , 

óvgsro vy lüigv. móc OC ys àv AAt&avOQelac navoiéoym, 
3 ^ , - - , A - - 35 
éxeloe xavà ztagopwoO iav vQ faciet ovvowtyovra , Tiv TOU vaUT 10 
205udo9at oivlav xagülac ovevayuotc loyvollevo, voU v0nov pidy 
uiuvqguévoc cc tiye 10 ngóttgov , Ore xov? émugonlav avv0g 
dovgarQyu, ic ónócov dà ovugogüc xarqvráuet v) 1Óv6 BAénwy, 

C óc ux0à Baróv à»99onoic elyot, O£y0gsow dyixópor xavalgu- 
pévov. — 20 0* alriov , quotv, 7) vOv UgAoTOv éni9soig , xal 1015 
, - Ax X , , c A ' a1 , 
éxnolsuobv fBacu.8 vÓ vn15xoov ont(Ó&» , 0c 10 xol và néngu- 

P 3 

xvOt ÀÉyovrag, xal Gc nagavopoln ó Bacievg, xal vGÀAa olg vàc 


5. xar | v& xor ? 


29. At imperator rursus non dubiis nuntiis certior factus ulteriores 
Sangari regiones laborare, Persae siquidem opum ibi,Romanarum infir- 
mitate crebris incursionum experimentis abunde comperta tantum fiduciae 
jam sumpserant ut amne securissime traiecto etiam citeriores Sangari 
tractus agere ferreque rapinis et vastationibus non dubitarent, contractis 
copiis quantas pro tempore proque praesenti copia potuit cogere, summa 
celeritate illuc se contulit, Sangari transmisso. tunc cernens illic Scythi- 
cam quamdam .(ut vulgo dicunt) solitudinem tam acri doloris urebatur 
sensu, parum ut abesset quin pilos ipse sibi capitis velleret. miseraba- 
tur enim incredibiliter calamitatem locorum illorum; et tam impune ibi 
suos ludibrio esse barbaris ad propriam ipsius pertinere ignominiam re- 
putabat moerens, aderat ei huius expeditionis ad solatium comes Alexan- 
drinus patriarcha, apud hunc exonerans animum, non sine altis e corde 
suspiriis, affirmabat compertam sero sibi veram causam obversantis ocu- 
lis desolationis, quae quanta quamque miserabilis esset ipse optime 
omnium nosset, adiutus ad id memoria florentis quondam ac beati regio- 
num harum status, qualem se spectasse recordabatur, cum ante quam in 
imperium eveheretur, Romanis copiis ibi praeesset. comparans ergo ani- 
mo quam uberes, quam frequentes olim felicibus incolis terrae, in quan- 
iam nunc, quae cerneretur, calamitatem devenissent, ut non exhaustae 

; €ivibus colonisque solum, sed ne perviae quidem iam hominibus essent, 
null passim vestigio viarum, stirpibus atque arbustis densis atque altis 
enatis ubique temere. causa, inquiebat, inali tanti haec demum est, 
eruptio inconsulti zeli subditos efferens in conatus rebelles impugnandi 
frnepens ubi prodire aliter in rem non possunt, maledicas incitantes 
inguas ad seditiose murmurandum adversus imperantem, haec et illa eius 
acta percensentes, quae prava esse contendunt, et reum illum violata- 
rum legum et reipublicae pessime admiüuistratae licentissime peragunt; 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VL — 503 


xupüiac vüv üv9ountov diXorgwvrtc voU (&aciAevoyroc énolovv 
xol BaciMéa negl éavsQ Otdorxévon, xal TZ» xa9^ tavióv üggo- 
0íav nvzcc xagdíac otonc v& ucAz ovyxavaonücdu:t &uyégouvev. D 
abixa yo ufkkgoig ZxoÀovOe, xai T0 imnmgonaig orgotqyüv 
Sxal uóvcig Ouomxtio at và xozà vónovc, ot à7) yuoygórnroc utv 
€x , , , Y EMIT, 1 , A - 
avT5uuévoi AgupárQy, Ófa Ó& voU ur 70 1090. BaciAéoc nadev 
(c zagà 0 dxóg Lskuuuévovg, và nralouara ovyxolonrov- 
166, 1() xaO Gqüc GÀset wrevóJ] yodqovrec, 2joruovy 17v z00ov & 
xal zéloc i4gnuov 71» olxovuévgy üánépyvav. | vuUz0 AÉyov, vgv- 
10 gàc Baciaxàüc Gqaxóc xul 9egantiuv &ánacav, wc c«eioJo: xal 
TOÍC Tvy0UO:, üY ngócJtv wg éiyev énéflawve. Ilépong 0é, 0cov 
ixcivog ngootyQQé, vnó nóÓa xupv xe oU faciéwc Oujus- P 343 
Qé/ovrog, Gc xal Cr 9:rguóc vàc éozlac ixelvov xazalaufiivoy- 
e ^ 3 , j? - ^ - , 
706, 0zov Óà facie(g igewixet ,. xei9ev ngó tud pOavóvrav 
? J, » M - - - 3T3 3 - 
i5éxilyuv 3) xol Ó:viégag uiraoxngvovv.  nÀ5Jog Ó 4v Ozcpüv 
Éxxeyvuéyov xác vv Ócrdguv, cg ixei9ev 30 néov zo orga- 
qiOTiX0U GivlseGO u^ 310 yàg tiouyOTvat vuoi OY. dOwiuoy Éxet 


per haec ab eo alienantes animos hominum, et metuere ipsum sibi co- 
gentes: naturale quippe cuique est ad obiectum grave vitae ac status 
proprii periculum horrere. hinc capite reipublicae de se solicito, et ea 
necessaria sui cura a consulendo efficaciter subditis averso, membra im- 
perii discerpi contigit. hinc torpor, addebat, obrepsit nobis; hinc tardi 
ac segnes fuimus in occurrendo per nos provinciarum malis; hinc defungi . 
cogebamur perfunctoriis provisionibus, mittendis haec in loca praefectis, 
quo venire lpsos nos oportuerat. et venissemus, nisi falsis isti nuntiis 
necessitatem nostri adventus absconderent. erant hi homines avari, rapi- 
nis intenti: praedarum suarum et concussionum hic exercitarum testes ha- 
bere Augusti praesentis oculos timebant. ideo literis fallacibus occulta- 
bant offensiones belli ruinasque locorum , ne remedium iis, si notae fuis- 
. sent, adhibendum a nobis rationibus ipsorum privatis incommodaret. ergo 
ut impune ipsis esset, ut violentarum extorsionum poenas non luerent, 
mendacibus nos lactantes scriptis regionem hanc vastarunt, et in fre- 
quenti olim ac passim habitata terra solitudinem, quam gementes cerni- 
mus, fecerunt. haec deplorans omissis deliciis regiis, cultu ac fastu prin- 
eipali neglectis, curandi quinetiam corporis adeo immemor ut obviis qui- 
busque sine delectu aut apparatu vesceretur, ultra quoad potuit tende- 
bat. coégitque tum Persas, quantum est ipse progressus, retrocedere. 
erat autem itineris ea tunc ratio, ut ubi praecedenti vespere Persae fue- 
rant, posterum ibi diem imperator exigeret, in hospitia, quibus illi erant 
usi, focis adhuc ipsorum fumantia succedens. itaque dieculae vix unius 
aut summum bidui intervallo locus idem et Persas dimiserat pedem sua 
versus referentes et instantem vestigiis ipsorum excipiebat Augustum. 
apparebant autem tota passim regione strata suis quaeque sub arboribus 
poma decidua fructusque omnis generis maturi, tanta copia ut maiori 
exercitus parti cibus inde sufficeret. nam alia ratione praeberi "forum et 
inferri castris illis commeatum , interdicto dudum vi ac metu hostili per 


504 GEORGII PACHYMERIS 


xai Ma» dà 10, 0coc ünauorov 3v. ' 0Otv xol zoM xig néumv 

B 6 flacikeüg à vic Tganébgc vQvqw, v0» oxhgoüv murvQlay xal 
pavo , yvvouxt v& uu xul ntvOtg( xal ye navouiQyn xol voig : 
yvooluoi naglova v 0vona9Zc , yoáquv uró* od10) zzyiuodlov 
VOarog eUmogeéiv, v0 dé ye movopoU vQvyolng Óuj9ovpusvoy xol5 
&Ecu9 guaLOpievov AG ngocizóv. eival ob novóv. — 1) yoUv ixavdic 
£yov zóv& Ouox&v £y üvoyoplaic 10 IIsgowxóv , &AAog 18 zal ày- 

C ódac &ixauévge vv. Uvoyxalov, v0 séog Cyvo 10v vónov xa- 
voyvgoUv , xol à? qQovglorg uiv. ovyvoig và ma^ éxáztQu. v0U 
norouoU QuAdufars, và uiv nenovgxóvo, (0 z90vo énuwxevólyoy 10 
xgi OvViOTÓY , &ÀÀ& 02 a)vOg Gviot(v, Ónov voU zOTONOU À&t- 
qyvügotvrog nógov Qa ylyveo9oa, cc üv Guo u£v 7jj vv qoov- 
lav nvavóvgt Quo. 0 xal vaig vOv üveyxalav vónov ngoxovo- 
xoic à» Óunyávor 1à Àv Il«goóv yivovzot, | 0voseilos 02 9&- 

D Ao» xoi 1üg àgódovg vÀv émivrew cc 1) &védv ónóO ev lo$- 15 
Aourzo Ouexzalzy xol énuoninzuv üó5Aoc, ó&wgqógovce ig. zoo 
zAi9oc ovva99ow voi xchtitt, xol uijxog uiv magaperonauc 
ToU zoroGj0U 000v» 4v &vayxolov xcroyvgoUoOut, nÀórog 0i TÜ 
ixavóv Aoyuodusvoc , onovój và 0évàga xónzovzag énzévsts n 
xoarafáAMay €y ép! évl, xal oUvQ xavanvxvücot volg xAwol vüv920 


8. v0 ] zóve P. 


omnem hunc late tractum commercio, sperandum haud erat. itaque saepe 
in specimen miseri quo tunc utebatur victus misit imperator ad Augustam 
et socrum, ad patriarcham etiam et alios familiares, furfurosum panem 
durum et atrum, has esse scribens lautitias suae mensae; et adiungebat 
lisdem literis ne fontanae quidem sibi aquae copiam ad potum suppetere, 
sed e turbido haustum flumine, coli transmissione obiter purgatum re- 
frigeratumque sub dio, quem sitibundae fauces aegre admitterent, liquo- 
rem propinari. cum autem hostes sic instando contrusisset in asperos 
iam nec facile pervios limitis ipsorum saltus, haud se idoneis instructum 
copiis sentiens ad eos ulterius persequendos, et aliunde rerum necessa- 
riarum penuria urgente, cogitare de reditu coactus prius tamen, quoad 
res sinebat , munire limitem studuit arcibus ad utramque fluminis ripam 
excitatis et praesidio insessis plurimis. "quarum aliquas vetustate ac tem- 
porum iniuriis semirutas refecit instruxitque, novas ipse aliquas adiun- 
gens, ibi praesertim ubi parcior aquae amnis vado traiici potest, ut 8ic 
et crebritate praesidiorum et praeoccupatione locorum necessariorum, 3n- 
opes consilii Persae redderentur. quorum etiam incursiones coércere 
obice opposito studens, ne ut antea praelicenter citra metum illum quo 
lubebat irrumperent, inobservati ex improviso irruentes, securigeros 
magno numero congregari praecipit, et longitudinem fluvii dimensus 
quantam expediebat opere muniri, huicque idonea latitudine iuxta con- 
£ruam proportionem accommodata, festinato caesas arbores invicem coa- 
cervari una uni superposita iussit, colligarique mutuo implicatis ipsarum 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 505 


dévügav 1» ónov cc urd? 0quy olóv v^. sivou 0ys00v QiéoytoOou. E 
TGUTO ng0c TÜ nagüv émuráSag ve xal xaruoxevácac và Eniucivas 
vuÀc:umtpoUuevog, céÀoc owagxycec voic à» voi qgovgloic 1ó 
ixuvóv , nugà vóv morauóv» uéyo: xoi vU Tíjc llootonc usgüy 

5 üv&yerot ,. 10 vc oUrv énioxéytoc, Qors xal vOv 0yJpv ct- 
Aéug 3xdwoySvon , elg xougóv eUJevov Gva9Zpusvoc. 

30. | Ewvéf 0? 10v àyà Ilgovcav duxyovze xal T xarà P 344 
4óv nünav puaOdv, Oc 07 xol lMagrivoc puerà Nixólao» Jv. 
700g yàg a$:0v t(g9ace néuwor vóv vs HoaxLe(ag zdéovra xoi 

10ó» Nixalag Ocogávgy. — ot 07) xal énwrvttg o) xaz' &Anídac, 
üc eov ünoorthAóuevor , zug? éxcivov idéyovro, à1Aà vo?vay- 
vlov &ánay, | 16 yàg za9?^ Zuüc cc dyov uagóvrtc, xol 0nto 
jjv énoronácuvrtg, xAtUmv a0 yeyovóg xol oix ÓA59uev üvr- B 
xQvc (magà uóvov yàp facia xol narguMQygv xal vwacg vüv 

15:01 avvo)c nóvrec évouévowov 15; egivg , xul uüALov Oct xul 
zoiwoig üAAoxóvou 1j9:Àev àoqaMQec9or vasrqgv 0 facüebc), 
éxslyovc uiv Zy &v(uoig &iyov, xol v)v dg vTÓv nánav npócodov 
Oy? xal uóAig zagtiyov, véloc 0d flaoiéa uv xol vo)c üpq? o$- 
TÓv Qc yAevaoTüc nuiuloig xol po) GAgj9eleic ovoryotvrac áqo- 

20 g0:oic xo.9vnéBaAov, vote 08 ngéoftg urdevüc Gucavrec vv C 
&xóvo» ünéntumov. *G/ra yvo)g faciksüg nagà voU Nixolag 


ramis, densitate tanta ut ne angui quidem fere quaedam haec velut sepes 
praeberet transitum. his in praesens ordinatis et provisis, cum ulterio- 
rem istic moram incommoda gravescentia non permitterent, tandem. anno- 
na in arces quanta opus erat illata, legens fluminis ripam Prusae parti- 
bus se admovet, diligentiori inspectione locorum eorumdem, uti et plena 
expulsione inde hostium, in tempus opportunum dilatis. 

30. Contigit autem tunc apud Prusam imperatori commoranti afferri 
nuntium de statu rerum suarum apud pespam. Martinus hic erat, qui 
Nicolao successerat. ad hunc maturaverat mittere Heracleensem episco- 
pum Leonem et Nicaenum 'Theophanem. verum hi appulsi quo mitteban- 
tur, haud secundum expectationem ipsorum istic sunt excepti, quin omnia 
potius speratis experti contraria. nimirum edocti ad verum Romani de 
rebus nostris, et quod res erat suspicati, istam, quae magnopere iacta- 
batur, pacem nihil demum aliud nisi fucum et ludibrium esse (praeter 
quippe imperatorem solum et Patriarcham quosdamque cum his assiduos, 
caeteros plane omnes taedere concordiae), insuper etiam illas ab impera- 
tore ad fjdem pacis sincere initae faciendam affectatas poenarum ab ec- 
clesiae mansuetudine alienarum atrocitates improbantes, frigide legatos ac 
contemptim habuere, nec eos nisi sero vix tandem et aegre ad papam 
introduxerunt, eo demum successu legationis, ut imperator cum suis tam- 
quam illusores, et ostentationibus suppliciorum ad simulandam, quam vere 
non inierant, concordiam abusi, anathemati subiicerentur. quo facto le- 
&atos nulla dignatos benevolentiae aut honoris significatione dimiserunt. 


506 - GEORGII PACHYMERIS 


[3 t , ^ ^ 
2novióvrog. (0 yào 'Hoaxhelag éve9wijeet) 0v Ouvé) énowtzo, dots 
- , - 
xai voU Quuxóvov uéAXovroc uvmuovevtty 700 z&z0, «010 v0 OvYQ- 
, ^ - 
Sec (fuoi. éog zagóvzoc ó xgeváv duxoAve, xuàà Aéyam aij &yá- 

3. 94 30v et , » 5 E] - E , 
z:Jg exelva &óvaoOou , dov' a)róv uiv éxnolsudoos Oi dxei- 
p vovg éavziQ) voUc oixelovc, ixelvovc 02 uj) 0ntog xágu. yay 02.5 
xai ngocaqogílu».  vórt 02 xol Óuahóu 79s vüg OnovÜdc. 

»* s^ 3 , - - NN jj ^ 
xüv ÓucAvovro, & 5j vt zQooíovovo 77 fovÀg.  GUT0Y» uev yàp 
z:01Àà na9tiy 0i vaca xol uA dyvoot , x&v ianwaloc Avo 

^ y - - - 
ztaAwvQOGy, imovüvroc xol av9ig xaigoU o) aUz0 Unvroovroc 
P 345 4] üv &vvozà yevéo9on v0 ovvolov. — xcu» Óà UAAwc xcl elg 10 
uevafloAgv và vig àxxAgolog ng&yuoro vov Imozgp énxaractár- 
3. ' 3 34.29 ^ E] e 5 ' ' 
voc.  Q)T0» uiv ov» xol elgmwxÓv eig üzav elvat, xo prdév é5 
- , - 
a)voU zioTEUty vv ygxéovov ylveador, o) ur» AA üváysny 
evas xal vo0g xivioovraug. xol zaUv. oig ng vnonitiwy 
Deyev, àAAÓ ye 10 ngó vovvov ovuflàv àvà zóv X&yyogu Óuzol- 15 
B fovroc Óeiüv inoíu negl vÀv 0v 10v facia, & nzo6 wc 
€ àmogaodMj à ovyxslueva duAdossy. | (31) 0 uv yàg Toon 


haec ubi renuntiata imperatori per Nicaenum sunt (nam Heracleota eo 
itinere obierat) indignissime tulit, adeo ut cum inter sacra de more, 
imperatore praesente, diaconus consuetam papae commemorationem pro- 
nuntiaturus esset, princeps ne faceret prohiLuerit. palam autem ad fa- 
miliares conquerens, aiebat praeclarum enimvero sibi fructum constare 
caritatis in Latinos suae: se nempe causa eorum cum necessariis etiam 
suis certamine suscepto, ne poenis quidem acribus dubitasse ipsos com- 
primere, illos autem pro gratiis suae tantae in fide ipsorum constantiae 
debitis diras et execrationes referre. tunc igitur revocare omnia prius 
sancita et totum concordiae tractatum rescindere voluit, fecissetque con- 
tinuo, ni ab hoc eum consilio quaedam revocassent. reputabat videlicet, 
si quod tam longa et laboriosa molitione vix tandem summis suis aerumnis 
perfecisset, momento disiiceret, mutationemque ac revocationem tam certo 
ac palam contestatae suae prioris sententiae ultro profiteretur, inde ar- 
manda forte contra ipsum odia malevolorum, et futurum non inverisimi- 
liter tempus quo non esset ipsi utile priora haec eius acta suo ipsius 
videri suífragio damnata. veritus ergo ne si hanc palinodiam praecipita- 
ret palamque divulgaret, id ageret quod aliquando infectum veilet, satius 
duxit supersedere, videns praesertim ecclesiae res in notabilem mutatio- 
nem pronas. quamquam enim, si losephus, quod futurum apparebat, 
denuo in sede patriarchali reponeretur, ab ipso quidem, cuius mite ac 
pacificum ingenium perspexerat, nihil adversum se sinistrum aut infestum 
tentatum iri confidebat, tamen quod idem esset facilis ad sequendos im- 
pulsus aliorum, nec defuturi viderentur qui eum ad exempla edenda in 
pacis invisae autores instigarent, temperandum iudicavit a. se ipso ultro 
praedamnando. quam autem non vane tale quid metueret ab asseclis et 
consiliariis Iosephi, demonstrabat recens factum , quod eo — Sangarim 
nuper agente contigerat. (31) cum enim per id tempus, brevi moritu- 
rus, ut tum patabatur, losephus testes ultimae voluntatis tabulas rite 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. :507 


zt9oodozjotuoc Ov exl v Jays» züg OiuDdxag Qnvesv , dv 02 
xoeta ueuvzoOot xol Bacikéog xol vijg nig xtlvov ebyZc. — xol 
Rl L ; * » 3 ^ , ^oc e^ , 
ju£uvqto y& xol qUyevo, o0 urjv 0 ztoootvi9t: vÓ Gywc, 0 aUv- 
79:c Eyav ac xouo9évrac uígg vo)c facig. 0 0) flacieUg 
'S5obroc niug9slonc xelygv idàv Vyovocav idvoyégawe , xol ygáget 
piv nozoiigyn yoóqa 02 xal à v]v nóhw inezoouuévo ,. uav- 
Sruv igovüvrac nóc vovro néngazval oi. xol ip^. 0 i tiic fa- D 
oiAeloc xokots r0 Gyroc. ^ wj nC cc üvásioY , quoi, pue xglvav 
vic &yuTtlac oUzuw) yoüqt ; yéyounros d' jnip voírov xal vi 
1024vvi0yelac zravQtoyn vQ IHolysun. — 0? xol zéuyares énvv9á- 
vovro 73» alv(av 100 ovvo) yoáquv, Gc 94ovroc yvàvat xai fija- 
cic.  xalüg usveviOet v1)v vovvov altíay eig vo)c Gug^ advóv 
quovayojvc, xolg níowrv &AAqv zgoíjytv oUvvoc Cyovcay àni nü- E 
ow nÀljv ngooxtuévgc vjc óyibvnroc.  vaUTzv yovv iugav(Gnv 
15 Z.eye yoiqe v0 ngóvegov* àne&l 0& oi negl advóv axavdaMQoiwzo, 
peveyyoaqey doaU9ic v3» 2g yetgac vas vr yeyovviav vd ffacilet. 
oUrQgc 7v éxelyoc elggvixüc ip" &naciw..— ÓÀÀÀ codc ztgl avrüy P 346 
c , c , ce * e ^ Li - * 
vzonitvQv 0 facihtc, Gp Ó& xol roD uu?) ÓoSon ovvioTüv T7v 
"EID 2E c ^ , ' 2 i. 3a 
xaJ" av10U xaT5yooíav, (Og xaTÓ yAevnv xul o) ngüg üAqOtay 


conficiendas censuisset, in iis ex more mentionem imperatoris, ipsi bene 
precando faciens, nomini eius vocabulum dy:og, hoc est sanctus aut sa- 
cer, non adiunxit, quo tamen passim imperatores honorari consueverunt, 
ex quo sacri unctione olei sunt inaugurati. eas tabulas ad se delatas 
imperator legens, miratus in iis omissionem novam, scripsit ad patriar- 
cham ea de re conquerens: scripsit etiam ad praefectum urbis, iubens 
serio inquirere quo id errore quove consilio factum ita esset, vide, in- 
quiens, quorsum losephus me in ordinem redegerit et imperii nostri ma- 
iestatem imminuerit negato titulo sacri: an quod me peculiariter illo in- 
diguum putet? scripsit etiam in sententiam eandem Principi Antiocheno 
patriarchae ; qui cum ambo misissent ad Iosephum, quaerentes cur hoc 
fecisset, cupere enim imperatorem id scire, ille utrique respondit. cul- 
pam eius erroris penes monachos ipsi ministrantes residere. et in fidem 
dicti sui protulit archetypum exemplar testamenti, caetera omnia simile 
perlato ad Augustum exemplo, nisi quod titulus Gy:og , qui desiderabatur 
in apographo, clare in autographo legebatur. se igitur prius ita scripsis- 
8e: quoniam vero qui circa ipsum erant scandalizarentur, postea refinxisse 
in eam formam quae imperatori esset oblata. ea ingenua confessione 
losephus et suàm pacificam indolem et suorum ministrorum in Augustum 
invidiam declaravit; causamque huic iustam praebuit timendi, ne tam 
male animati in ipsum homines occasionem aliquam arriperent eius accu- 
sandi qvasi ecclesiae illusisset simulanda pace falsa. quod crimen quia 
confirmare potuissent quadam velut confessione ipsius rei, si revocasset 
imperator ulíro quod fecerat, ideo se ille tunc ab eo faciendo continuit, 


508 GEORGII PACHYMERIS 


zoujcGutvog, và mtol vojruy oig àget5c xoipoig T céícG 
üviore. 

39. Ev ro)roig 0? üvroc vo facilc xol và xavà Bai- 
Adyoado OujyyéAkovto. &AX* üvalgnvéov uixgüv üva9ev.. "DÀv- 
gio dy ocv Bact.éoc &moorattioavrec xav" abro)c joav. mtpi-5 
cyóviig Ó* dgyuxv nóhw viv Zfvgoaylov ix «00 mpoyeyovóroc 
oucuob üvaxviLovot ve xal vwac ovvanoorázac oglow exei xa- 
voix([ovoi. — TQ) Qmyi 0 KagoAq 2E Pyylovoc yevovruavog voU 
ànàü vÀv Kavivav quAloc &yov xol xarà ovrOQxac dno. 
«à uévror ye Káüviva. náXon uiv 2oav 100 GQinnov Gjnool, 10 
àvüpüc dvvauévov nora, Ov xol Mya? 0s0iQc 0 Oconóvze, 
xol nüAAov toyvcavroc xorà ToU lMaqoé vo9 KagoóAov € xol 
ánoxiüivot xol vj» àoy9v ixslvov Aofféiv ovuuayle niv vij 
beolac, xu enoiiro , xol vv náAoc: «Q Xqavitjj ovvoixr- 
cacav, ÓÓgQ» ye ovcav TZc aUroU wyvvauxóc, xtynoouévmQv15 
àxelvov. anéuwag ovvaguüLe oi, Pixycpyoac a)vQ xol Kavlycy 
xài Kopgvqo?c. (c 08 00Àg xaxüc ünextÓva, néuwac Tob PE 
ádZÀm» xorot07e000»TGc, xol T0 ÓpOua Zvotvo, xal 0 dugoaM;c 
i)vixa, 2goUAevo uv xuvacyóv Káywa Uyew, iunoódv 0 cav 
oí iy éxelyoug ebpiaxóuevos Ivalol ,. 0? xol vy vic djvvrg ovydua- 20 


integra ut erant omnia relinquens, suspendensque in futurum rerum, uí 
se habebant, praesentem statum. 


32. In his imperatori versanti nuntiata sunt quae ad Bellagrada 
contigerant. ea explicaturis hic nobis paulo altius repetendum exordium 
est. lllyrii quidam dudum excusso imperatoris iugo, sic quasi sui iuris 
essent, res sibi suas habebant. hi nacti eversam terrae motu Dyrrha- 
chiensem civitatem, eam a se restauratam colonia frequentant e sibi fidis 
et pariter imperatori rebellibus, foedere icto cum rege Carolo vicinum 
his praesidium apud Canina obtinente; qui locus quo casu in eius pote- 
statem venerit, dicam. Canina olim sub ditione fuerant Philippi Amera- 
lae viri potentissimi, dotali ei conditione attributa a Michaéle despota. 
hic enim a Philippo sibi metuens, praesertim postquam Carolus adversus 
Maníredum praevaluit et huius occisi regnum obtinuit, auxiliis ecclesiae 
maximis ad eam victoriam adiutus, praeoccupare gratia quem formidabat 
sibique adiungere affinitate statuit. "obtulit ergo ei in uxorem coniugis 
propriae germanam, quae Sphantzae nupserat, et tunc eo mortuo vidua 
Philippo isti nuptiali foedere sociata est, conciliante ac mittente despota, 
qui etiam hac occasione Caninis et Corypho novo affini cessit. post- 
quam autem idem Michaél circumventum insidiis Philippum telis ex oc- 
culto iactis per subornatos ad hoc iaculatores interfecit, conatus ille qui- 
dem est sceleris sui fructum carpere Caninis domino iam carentibus re- 
cipiendis. sed ne id posset, obstiterunt reperti tunc illic Itali, qui cum 
Philippo fuerant, quando est occisus. hi perfidiam insidiatoris detestati 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VL | 509 


, , 

gayóvteg xougóv av9ug &acxhavaw góc züv Kaügoviov. ..:Kágov- 
, ^ , Xe. X95 , 

Aoc 0? néuwac xavoybvgov v& v0 qgovgrov, xol wc ioig yguusvoc 

^s «, - -— - , , 
àxdiSev 2Eoguüy vo)c a)ro? xarà vZc Pouatov ifovAso.  TÓrt K| 
tolvyvv é9'ággvye udy éxeivov xal 2j vv "IAÀvguv ánoozaoía , ov 

502 xal 10» xórov ügyijOcv Gc éxxgovoO tlc vaig voU facic u- 

! - - ' ^ , ^ € ^ , J 
xavoig vg ànl vüv nmóÀw éxnAolag, Àoóv ixavov éx Bosvvgatov 
ép uiv £naórqy Guo 08 xol niv, cc dc voee yü««dac nocos- P 347 
pévov, óuenegouot zóy "Ióvwiov. — 02 07; xol zavaloflóvreg 3à Kd 
yuv& , xGl(g élyov évaxevaodquevor, oUrtc éxeidev é£oppav cc 

10 75j xoà oqüc vóAug oicoO'al sívac uézor zal nóAsuc Osocaori- 
xyg, 6c 08 xol móÀeog avT5g nl] ovuflaAsv. inl rocoUrov 
0* i9uggovv 17j xaT^ a?vo0c Óvróue Dore ol xaz^ &nucuóy züy 

, * , ' , c - € - 
xpeizvo) duopuepilev kal xus xal bass Sound faoggon TV 
, - L] ^ ^ 
zgovyóvrQY.  é55oys Ó6 vovraw óznüvrov 0 xol gqoov5juez B 

15 ro)c náyzag 6 luevoc "Pàg XoNvuüg, ud y dux 
r0) avrog vntgqegouevoc Pogc XoAvuüg, u£yiwvoc uev 7haxle, 

^ - - , t / ine 
coflagüg dé voi vic wvyijc xaraciócec:v , UVztgóqQvc Óà voig 
ivzvyloug, Sav9Og viv vglya, xol vnsQasynv Óx wuyiuot vwvóg 
éx9éouov suvruavog. oigo 0 xàvrsÜO9tv vijv Óvouacíiar cysiv, 
zapà 7v ngóc "Pag óuoivyva. | ngooyJérvec zoívvv zoig zóÀA- 

20406 06 "IoAol gà zà BeAypaÓn ngGrov (gucv og 25 avc 


rursus ad Carolum inclinarunt. ille autem missis impigre copiis arcem 
illam opere et praesidio munitam ut propriam deinceps habuit, stationem 
istam opportunam iudicans ad eífectum veterum suarum machinationum: 
inde enim commode se sperabat erupturum in subditas imperatori regio- 
nes, quas dudum invadere optabat. occasionem porro eius rei prospere 
tentandae offerri sibi maturam ratus a rebellione lllyriorum, eoque ani- 
mosius obsequens irae, qua pridem in imperatorem ardebat, quod ille 
artificiosis suis cum papa tractatibus expeditionem ab eo paratam in ur- 
bem Constantinopolim effectu cassam reddidisset, multitudinem sat magnam 
partim equitum partim peditum, tria simul millia militum explentem Brun- 
dusio per Ionium traiecit. hi perlati Canina, cum ibi se quam potuerunt 
optime comparassent, eruperunt audacissime vastis inflati spebus, quasi 
non solum obvia cuncta usque "Thessalonicam subacturi, sed ad urbem 
quinetiam ipsam inoffenso expeditionis terrestris cursu perventuri. tan- 
tum autem confidebant suis opibus ac viribus, ut velut non dubia spe 
laeti successus iam nunc praecipui duces ipsorum inter se partirentur re- 
giones urbesque, quas quisque post victoriam proprias haberet. praeerat 
autem universis illis omnium longe ferocissimus Rhos Solymas, vir altis- 
simae staturae, animi superbissimi, superciliosissimi in congressibus de- 
spectus, flavus crines, cervice insolenter elata incitatis circumagenda mo- 
tibus naturalem quemdam ardorem praeferens ; unde crediderim eum 
Rhos vocatum ex similitudine capitis eius tum comae tum vultus colore 
rubescentis, cum nota specie phalangii Rhox dicta. ista igitur confiden- 
tia Itali ruentes, admovent se primum Bellagradis: arcis id nomen, quam 


510 GEORGII PACHYMERIS . 


C aígroovrtc. | 10 Oye qgovpto» vOv ulv 1v obzo zc Aeyóut- 
vov éniyogluc V4aoórgv novouóv zooioyóusyov énlzaal oí. xoà 
zÀzvoüv, nÀijv ovx in^ GyyouéAov, à Oxxsuig nAqupvgotvzs 
xürt yioAoqoUpevov* 00 05 xal Cimzv ufÓAQ Til oxevaot(, 
(c uj Totc éniid euévoic Euztod àv lovouéroig xmiiomro, $0psto»- 5 
vot ó0Zuíosi: ToU moTCuoOD nivovrig. co» 0à cQ goovgío 
ó novauÓc naQuxevot Q0 &z0 eyylovog 9éag vodc ivzóg cagíz- 

D vcic &neloyetv 1090€ éuzodiLovrac , xol y^ ex ntizotg 7í Oxená- 
cuoTi. ToUc ip^ VÓwg lóviag yorjo9«i. — ànl Oártgo, O2 voízov 
Aóqoc *repoc omeQavéye vijc ntÜi&0og , xovavruxQU xt(utvog, 0010 
07) zai novopóc: Boworc Xeyóutvog dAXog nÀyuuvgáv xoà u£agv 
&aslpye và Kdávwa.  naunAn96) yovv éxivovy zegouooápvor, 
xaraczóvttc Tv Aógov pertogovc üvrac énl vi) uéAAovmi qóftgp 
v0)c v0U qgovgíov megixaD(iLovat, xal 0j éntovioavtte unyavi- 

E uorG ntvgoflóho ixdJtv foAaoig icyvgaig éxáxovy v0 vélyog. 415 
vovrOY» yoU» quum ünvéoo *Óyes uéyoi xol faciuxdv xod 
g9üva, xoloig oywouotc vogácon TQ (faciet , xal mpl vv 
0Acv vergeuatvew zoteivot, — 9uuQ) yàg ovyzoázovc s0Àua6 nio 
&alp  puyvouevov dj Tig Àéyot, ovx v Tig &xóvog uprot. 
ot0à yàg UAÀo mig &iye TonáLuv exeivo 7j vác émoysO long óvyd- 20 
puc x uryavüv v00o» 0i) 9oAácong uzdév iéveu, vaszag 10m 


21. ur] Óucvoi? 


primo se speraverant impetu capturos. huius autem talis quidam est si- 
tus. habet hinc quidem praetentum amnem propria indigenarum lingua 
vocatum Asunem. adiacet autem amni arx a latere, non plano aequa 
campo, sed. suggestu quodam eminens nativi colis, cuius imum solum 
fluvius alluit. ex quo ne haurire ad quotidianum usum hostili vi. prae- 
sidiarii prohiberentur, protensum a radicibus clivi ad flumen aggestae 
molis brachium tegebat, opus olim ad. dubiorum discrimina temporum pa- 
ratum. tanta porro amnis ad arcem vicinia est, ut qui ex eo aquari ex- 
terni obsidentes volunt, si id ubi proximus est conspectus tentent, saris- 
sis intus degentium contigui sint. quare nonnisi protecti peltis id tuto 
aggrediantur. ex adverso autem huius quem arx insidet collis, alius emi- 
net supra aequor camporum tumulus, ad quem alter fluvius, Booses ap- 
ete; profluens et planitiem secans mediam fines Caninorum dirimit, . 

oosem ergo amnem universae Latinorum copiae transgressae tumulum 
quem dixi occupant, et sane solicitos quo apparatus iste desineret Bella- 
gradenses circumsident; moxque ballistis admotis grandium incussu lapi- 
dum labefactare murum aggrediuntur. perlata, velocitate summa , huius 
oppugnationis fama ad aures imperatoris, subito ille haud parum contur- 
batus est: etiam usque ad anxiam de summa rerum formidinem nuntio 
tali perculsus. reputabat videlicet incitari Latinos in hanc irruptionem 
vi duplici utraque vehementi, ira et audacia, quarum .simul. mixtarum. 
ex mutuo crescit consortio pernicies, velut cum igni oleum additur. ergo 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 511 


€ , -9 

$ià Engüg siodev, mAfov iyovoac ixdvov ó Óvvac9wc 1 
&z*' eve felfióog vd; uéygc x:igdaivovrag &nolyv. và To: P 345 

' , ' 3.19 NEM. c , ' ' , 
«eal xaragityuv uiv. ànl 9s0v Cyvoy ,. &oruólem 08 xol óvragtc 
& - c e - - - 
TÓG &noyoovrog àvJiSovoac nÀj9oc, cg &ua vQ quvzvot oT5j- 
- , 
5 vot ogaAévrag xàx Tij; nowvrc nelgac 10 ngóoc ua9óvrac &fa- 
, 
40v. à uiv ovv ngüc Jióv ovrog yroudlero * nagiyysro 
^ ^ , ^ 
yág zarQiéQyn ve xoi GoyiegeUot ovyóua. navil 10 À5joo zd 
vov uiv závvvyov ixert(a» zmgOc 9ióv xav ixtveov noujcac2at, 
tira 0d p^ fp narQitgynv ve xal aüv aU1Q €& GAXovc vv ngov- 
10xóvrQv &Qyitgéov, vüg íegàg croAàg ivóvOévrac, vüv Àondw 
éxeioe OtoxvroUvvrOv, Pmueeir eDyéAouov ,. qaxéMÀovc 02 nan- 
, - , , * e 
Quv zoujcavrac v xa9uyviOÉrn alo Bünrur, xol ovo 9i- 
^ - ^ , 
Óóvoi Toig 1GUT' ánóZovo: ngóg 10 OTQUTeévuG , (0T mo- 
- : - - - , * 
X0oÀvr^ dvai v vÀv ovpavuotUv nAg9u, 2g! qo £y xai £xaorov 
156v zanvouv tva xgeroUvzo 0p00€ 4coQeiv voic éy9ooic. vovv &- 
z&réraxTOo xol 47v vay(otav énéngaxso, xal oi 9iot qixcAÀAor vy 
, , € , e ' L] * Lu 

zL&7:0QUY Ox&vegiy velivoug éufisBAzuévo: Gua. uiv nez^ evysc qua 


4. zÀngovc? 


expertus quanta difficultate tot artificis tractatuum, fot obiectis appara- 
tibus classium, aegre hactenus vixque obstitisset, ne mari Latinae co- 
piae in nostram continentem importarentur; videns iam eas potiri campo, 
et expeditum deinceps planumque terrestri progressu in ipsa viscera im- 
perii iter insistere, ultimo sibi conatu contendendum statuebat, quo istum 
primum retunderet impetum; nam eo si non solum impune defungerentur, 
sed ex hoc etiam cum fructu operaeque pretio redirent, in tantum au- 
gendos apparebat feroces ipsorum animos, uf iis obsisti amplius nequiret. 
igitur ut in tam ancipiti discrimine summae rerum faciendum omnino 
sibi putavit, ut ad deum ante omnia recurreret: simul tamen deinde tam 
numerosas tamque validas eo destinaret copias, ut eorum obiectu solo 
repressi retroque trusi re infecta hostes primo experimento discerent, 
quam non facile perviae ipsorum armis ulteriores imperii regiones forent, 
quarum utique limen ipsum ac limitem viderent ineluctabili: potentia val- 
latum. porro quae ad dei propitiationem attinebant, in hunc modum 
praeparata sunt. denuntiatum patriarchae, episcopis, universo clero est, 
primum quidem ut noctem simul totam implorando contra hostes dei au- 
Xilio pervigilem ducerent, sub auroram vero diei insequentis patriarcha, 
sex aliis e praecipuis episcoporum secum assumptis et sacris omnes sto- 
lis induti, cunctis interim aliis deum invocantibus, benedictionem sacri 
olei solemnem rite peragerent; tum paratos ad id fasciculos segmento- 
rum papyri consecrato tingerent oleo, mox darent expeditis cursoribus, 
qui hos ad exercitum portaturi in procinctu stabant. erat autem nume- 
rus chartularum oleo tinctarum quantus sufficeret, ut unicuique militi 
contra hostem ituro sua tribueretur, quam secum in praelio gestaret. 
haec ut imperata, sic executioni mandata confestim sunf. et sacri fasci- 

in vasa vitrea iniecti, simul religione congrua, simul ve- 


512 |; .GEORGH PACHYMERIS j 


92 xol uez* ácgaAelac. éné£unovro. — flaoQ.edc 02 «0v atroU yog 
Boàv IMiyoz)A àv sonórv xol av uéyav Qou£cvixov 10v. Tag- 

, ' 3 54 , » A] * , 
govaotgv xoi avtov IMuyorh, £u 0d s0v u£yov ovpgavontóáoynv 
Zwvadqvóv "Imávvgv, xol véraQrov oO» voírowg vÓ» ixvoulav 
LAvógóvixov , v&üy uy c adc üvva vQ 1óre , "HovonoMzgv 5 
9^ £uxexAnuévov, 2yyagloag Óóvrdutig ixavàc noóc:vobgyov &x- 

D zéun&, ógoodíav uev nücov 4S avv ixfBoAAov 9dggoc 0* 2v- 
zi9 dlc nAeiozov vaic ünó vÓv tüyóv vv iegéuy cvycgotow, — oU- 
jy - 
vo. uiv. ovv. ünsA9óveec üncváto 000v 1jv tyyopoUv iorgavont- 
üs/cavro , xal ngooflaAsy u£v 2Eaziwalog odzér éxóXutov. (àAo- 10 
yio1q yo üvrioysiv 99odce Qóxovv, xol uàALov of zegl zóv u£- 
ó á c ó M 3 Ó - 2 / 3 
yav Oouéovixov ,. (o 07) xal 10 nüv énezérganvo , &el ngoyn9elug 
S09óvov quüvra), cwrogxev 0 3075 AQ AsÀowróvag TODQ v0U 
, * , b 3 2.4 ^ 
E eure opp UMP RAAA &zooréAhaw. — ia yàp xol 
^ L , 
ó napcpoéov v0 qgovgiov zovauóc và n0AAÀ SvAAeufavem oqi- 15 
civ ,' ua uiv à) abro? qogryyovrroy vvxzóc, Guo 0d xol và 
xaà yosíav vdgsvoecc 2ufóAo moüc vv nl vÓ qpotgiov &voya- 
y5v vàv qogríov àv &oqaAd yoncouévov vüv inl vi cwagxtiv 
vevayuévov. — vaUro, 0uxvonOcrvec, voàc qogtryo)c siroentoay- 
€ M , - - , » 
766 xol ixavà. veyodpevor v norapd moraovsse EasumoNa xoi 20 
^ ^ - ^ - , -— 
P 349 ro)c zagà v0 xeéiAoc voU novajuoU avváQxeg zQ0c uum vOv éni- 


12. ixvérgozzo P. 


locitate summa mittuntur in castra. praemiserat enim imperator eo co- 
pias quantas ad quod optabat suffecturas putarat, sub ducibus Michaéle 
despota suo genero, magno domestico 'Tarchaniota, et ipso praenominato 
Michaele, magno stratopedarcha Ioanne Synadeno, et quarto cum his 
eunucho Andronico tunc aulae tata , cui l|Zonopolitae cognomen erat, 
hos mittens omnem abiicere timorem iussit; et certa victoriae spe niti, 
magnopere confisos auxilio divino, quod ab exorato precibus sacerdotum 
numine haud dubitantes exspectarent. sic ilii profecti adimoverunt se ca- 
stris hostilibus quam proxime licuit. et irruere quidem in hostes primo 
statim adventu noluerunt. inconsultae quippe id fore temeritatis arbitra- 
bantur: quae fuit praecipue sententia magni domestici, cui cura universa 
negotii totius et suprema in universum exercitum auctoritas commissa 
fuerat, ita ut ex eius providentia ac iudicio cuncta ibi penderent. de- 
creverunt autem mittendos e suis qui commeatum. obsessis iam fame la- 
borantibus importarent. ad hoc videbatur profuturus ipsis fluvius, ar- 
cem, ut dixi, praelabens: nam et impositis illi noctu navibus facile ver- 
sus arcem promoturi videbantur necessariam annonam; et si hostes id 
prohibere conarentur, beneficio valli ab arce ad fluvium producti aqua- 
tionis tuto faciendae causa, suos quoque convectores rei cibariae com- 
mode ad inoffensum transitum tegendos verisimiliter autumabant. hoc 
consilio baiulis expeditis, oneratisque commeatu ratibus, eas secundo im- 
mittunt amne, dispositis in ripa idoneo numero militibus ad impetus ob- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 513 


Szcouévüv» váSavr:ig.  voUro ywüptvov ur?) Àa30» àxualyai v02c 
"Iralosc, xoi imd» Og àv olol 1^ cav Gé9ogov. oi uiv oiv 
zagà Sriga. voU norauo? L4oo)vg Gorajévvtg froquor jay 
imóvrag GuvveicOal ve xol xwióuv vv ctzagxíav , Mi uaA- 
520v 10 qgovgiov ZAniLovreg naguor5oocdou* 0 ÓÉ ye Pac XoÀv- 
pc, cvvápua voc ztgl ixsivov nAsiovoig xoi loyvgoig ovot, di&- 
y» vv norauóv OiaztgauscGpuevoc v09c nagà 10 yéiAoc eni qu- 
Aaxiv ióvrag xaraycwil:o9a. — xol 07 TQ Qt/uart ui? óguijc B 
lufaAórreg nàdlovng iori vs vv ToU DOarog Qut» xol xoá 
10 9izepa 1)» vaxlovgy ylvovsot , qoiuayuoig xol uóvoic Tüv xarà 
cgüg àysouymav Inna xazanlysuv 10 üvOiwotGpevov ünay oió- 
pivot. — c yoUv v 96goa ngonzódvrec exalug ini robe ntu- 
q39évrag Sogno , oi uev. ztgüc uv 12v ngotzv dufloijv vovro 
piv qvAavióucvos v0Uz0 0 xol vtyveredovieg inuxóg day, àni- 
i575Óuov Ó' sbpóvrtg v0mo» uérà (üígovg OnÀcov lóvrag xaroí- C 
orevov.  xüxtlycv uev équxéa9ou viv &Óvvázow corro, ànsígov 
óà f4AAlovreg vo)g Vamovg, & nwQ xartvoroy5Gavitg TOUQ 6nd 
Tür Vaunov yavvvuévovg zijobg ánodtSouw. — rgo Orcav yoiv 
xal 4ÀLlo: Tü» Vnzov, TirQuOxerOi Óé xal 7j voU Pag NwAvud, 


13. ol uiv] oi 0i? 


stare conantium arcendos. non latuit hostes quid pararetur. erumpunt 
statim furioso contra impetu ltali. pars horum in adversa fluvii Asunae 
instructi ripa stabant, procincti ad repellendos eos qui alimenta obsessis 
inferre moliebantur: hos enim se fame compulsuros ad deditionem spe- 
raverant. at Rhos Solymas cum magna suorum manu, virorum utique 
fortium et roboris praecipui, traiiciendum sibi ultro fluvium statuit ad 
eos debellandos qui ex adversa ripa secundo amne fluentium transitum 
defensabant. ergo equitatu denso eluctati torrentem impetum fluminis, 
ulteriorem oram brevi tenuere, fastu tanto, ut solo fremitu et hinnitibus 
ferocium equorum quibus insidebant perculsuros se aversurosque statim 
in fugam adversarios omnes. confidere viderentur. cum igitur exilientes 
e flumine quasi perfunctorie et contemptim prae nimia certi successus 
fiducia in nostros ibi stantes inveherentur, hi partim prudenti cautione 
periculi, partim arte quadam stratagematis, ad eliciendos hostes in locum 
iniquiorem, paululum retro cesserunt. nacti vero locum aptum, fixis in 
eo vestigiis insequentes equites armatura impeditos gravi iaculis petere 
coeperunt. ac in ipsorum quidem corpora galeis ac loricis protecta per- 
ferre se ictus sagittarum posse desperantes, in equos collimabant, par- 
tem se ferociae dempturos superbe se ex equis ostentantibus rati, si pe- 
dites ex equitibus facerent et sic eos perculsos casu, mole armorum gra- 
watos, facilius obnoxios haberent. igitur cum alii vulnerati equi sunt, 
ium equa generosa et praeferox, qua Rhos Solymas insultans minaxque. 
Georgius Pachymeres I. 


t 


514  -—' -: GEORGII PACHYMERIS 


njv ob zociplec ders xol Mamwalug xerantodv.  Optc (T0 
yào Bog dnsys) xal vo0 moloy Ogácovc xuOwqriro xal zÓv 
D ufávqy dxalog Pqsotv, dors «al girodoytio xatà yijc nooo- 
noice: &vegyóvt, ovpnoduioS val vs xol züv Gnflivnv zovofla- 
Adv. oi 0) uj] Óvrdutvor zivr9ijvos vóv coflegóv. ntguotivetc 5 
gsgolv álloxovot. | qmuíGeron. yoüv nagavrà. icv uév voic zo0 
Bociéoc ixd9sy 0? volg xarà, 10 qQovgrov 7j éxtlvov. GÀ. 
xol oi uiv 2v yigolv &iyov zv vícog ufya coflagevóusvoy , oi dd 
v0U qgóvglov xal gà voX voOc Gyyekobysuc nogaysvéod ou igu- 
E Oóutvor zoig ixiüg vv Glar 5yychov. — Gpux yov &q ot vveU- 10 
9ev ovrxyozixóttc,. xQauroU»zec fxaovog xol vóv Oiov 35 olov 
nánvgov, ntgouoO9£vreg vÓv norapüv zeragoyuéroig éuninrovos 
xal üpe ngüg qvyjv voéaovrat | 06 uev oov xazà oróua nod- 
pevou dueqp9slgovro (o2 yàg noóc 10 üvuoydv, QAAà ngüc và 
go9'eiv uóvov vl 0 quóusvoy érgénovto xazó; ngóacmov) ,' ot 0015 
xarà vorov nAyrtópevot QuoAGO«móv. ve 1v inzov xol ninzov- 
vic VOvnoxov, tom Ó' ov xol Covreg ovvelauflávovro. — 0novó?) - 
yào ?jv Toig uiv 1üv norouüv Bodon» q3coi xol ntgous9 ict 


ferebatur, percussa telo est, non letali quidem ictu, quo statim concide- 
ret: tamen sensu qualiscumque satis alte penetrantis vulneris turbata non 
parum, multum de priori remisit audacia, sessoremque iam segnius et 
titubanter sustinebat, quoad impingens forte in excavatam illic foveam 
frumento, ut fit, condendo, implicatum cavo pedem expedire non valens 
concidit, equitem superciliosum prius illum ferumque deliciens; quem ob 
pondus armorum. immobilem haerentem nostri undique accurrentes com- 

rehensum 'abducunt. divulgata momento est totis imperatoris castris et 
intra ipsam obsessam arcem ducis hostium comprehensio. et in castris 
quidem certa fides: erat oculorum, praesentem, quae manibus teneretur, 
praedam cernentium ac scilicet illudentium in eam servitutis humilitatem 
iam redacto tam tumido paulo ante gloriatori, obsessi vero etiam ante- 
quam ad eos pervenissent qui hoc nuntiaturi missi erant, nescio quo- 
modo casus eius facti-certiores, signa laetitiae ediderunt, ex quibus no- 
stri procul intelligerent iam scire ipsos quid contigisset. ergo sub auro- 
ram nostri omnes armis sumptis, correptaque quisque in manum tincta 
oleo sacro chartula, traiecto amne in turbatos cade ducis hostes ruunt. 
hi statim funduntur fuganturque, paucis qui os obverterant spectandi po- 
tius curiositate quam resistendi animo, subito deiectis. fugientium autem 
jam pariter omnium terga insequentes nostri valide incussis missilibus 
caedebant. unde prosternebantur equites, vulnere aut offendiculo equis 
lapsantibus evoluti. horum plerique occumbebant: vivi nonnulli capieban- 
tur, interclusi eo quod summo studio captabant. id autem erat perve- 
nire ad Boosem fluvium et eo transito. salutem in tuto ponere, at impe-: 


 " DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 515 


^vet9750t09o:, voíz 0) v0U facile vàc 2nl vÓy z0TGu0v airOv P 350 
puc OiaxAclew zooqOvovot. | ucv Oct ToU uf) x0Àv97v0i zay- 
4ünuGt» , a)raic oxevotc xol yvyoiEiv. eveilovpevot, xal 0 niu 
40v ztgolóvta xaranaTüv Te xol xora0z000v, «)rob up tavtüv 

51à nÀtora £oqáAÀovro, ziolÀoog Ó2 xal onceríuvovro oi tazttig 
zglv g9ácot 1óv notouóv, xol Zoyov tüLovov nttoU innebc 2y&- 
vero cofupóc, «c &Aioxsod'at uev nAelorovc , Gua 0^ éalcxórag B 
&náycoO'aL zg0c TÓ qpovgrov , xol z&Aw GAXove xol in? ixelvoig 
UAXkovc, xol oUrtog 6qeEzG voOc uv qovevso Out 1002 Óvoaotodg 

1002 oviAoufáveo9o:, uéyorc ov xol züv norouóv Bowor» q9á- 
cavriG oi uiv éxovtl énvzotc égoínvovy xarà voU Qttputoc, TÓ 
2SanooAévat notiuüyrec voU uer) oloy?vgc niodv Hc yspac 
"Pouatov , oi 0? Bo vóv novauóv. Qiexnalovrec ix noAóv. 0Myo: 
npóc 10 tU» Kavlvov qogosgiov dicocLovro qetyovttc, yvuvot vc C 

15 xal &onAXot xul z£bol oi zgó uixpov coffovvreg xol cg voootày 17v 
"Pouotón xaraAofv xaT? mwuüv Lyovttc. 


33. tiov» 02 ugÓz và ixsivov 9pluuflov 1óv 2v 17; nóÀa P. 351 
yeyovóva napaógauey.  in&; yàg xarà xgérog évixov oi fa- 


2. uiv] xal oi ni»? 


ratorii cursum istum retardare tum a tergo lacessendo, tum praecurrendo 
viamque obstruendo, varie certabant. inter quae Itali confusi, qua metu 
.me prohiberentur in tutum evadere, qua mixtione inordinatissima sarcina- 
rum et mulierum quas una secum trahebant quibusque impliciti conflicta- 
bantur, trudebant deiiciebantque sese mutuo, temere invicem incurrentes 
ac conculcantes, ita ut eorum multi currentium ad flumen equorum un- 
gulis contererentur; et aíflicti lapsu superbe cataphracti equites praeda 
facilis erant peditum expeditorum, horum plurimi simul capiebantur, si- 
mul ad arcem custodiendi trahebantur, redeuntibus mox qui deduxerant, 
et alis alios aliosque similiter, statim ubi corripuerant, in tuta custodia 
locantibus, eo in his discrimine servato, ut vulgus quidem et gregarii 
necarentur, insignioribus et primariis reservatis. per hunc tumultum qui 
tandem e Latinis ad Boosis ripas pervenire potuerunt, se volentes in 
flumen praecipitabant, mortem praeoptantes ignominiosae sub Romanis 
captivitati. fuere tamen quibus conatus transnatandi succederet. | hi per- 
pauci e plurimis in Caninarum tandem arcem tutum ex effusa fuga rece- 
ptum habuerunt, nudi, inermes, pedites, qui paulo ante fastuosi ac mi- 
naces universum Orientale imperium se tanquam avicularum nidum im- 
plumium impune rapturos, ablaturos ludibunde, speraverant. 


33. Dignum porro fuerit nec illum triumphum praeterire, qui huius 
gratulatione successus celebratus in urbe est. postquam enim plenissimam 


BO GEORGII PACHYMERIS 


cilc, uüAlov 0? xol üxovul à 9uvpacà xarà vóv Alotovav 
xu1099ov», voUc uiv nicÓviag ioxÜAevov, nloUtov ovAihiyov- 
atc ÜnÀov v xoi dvÓvpstov zal Tazov xol oxtváv navtolav 2y- 
oxnuérov, vobc Ó£ ye Uüvrac aÜrovc v& xal Vnzovc abtóv ini- 
ovvuJgolcavrec, xoi t0)c uiv néda«g Gqixroic ütotjoavtec 1006 5 
à" &vévzeg elc Unoboyiu ,. oqiow 17v oroutiv &voXaflóveec (o002 
yàp syov ivreU9ev dcdiévos navargatut £aloxótwv) ic facuén 
piv ye vgonolov Aaungüv üvtcevyvocav, 9éa üvrwc quioga- 
pelor; znav9avuacrog. 0 vyobv faciksüg Ótzüpevog uiv. v00c 
lüiovc, ua9dv à' ig vóxgifég và nguy9Sfvvo , Vri 06 xol i0ov10 
Qxaciov aDroig (zaoiC T€ xol Oxevoig, TOÍC Lv xoTtoxlaxo0t xal 
g0voic óozéoig xol déguact vij» náAot Ouxyvovoty eüz)ayolav, vatc 
02 Óugowyvíoig oix abraíc locc aic xol noumqv 0ygovro, àAAÓ 
vGig vvyovo0ug xoi aic àv éxélvovc énolvdnQovv ot iAeotvrec , xat 
ye ozoujrdóv OiclzAaxórac xaravoroec, cuuoro orUyv ui» 15 
zór& xol oia Lo]08 opa" üv ttc einty &ÀLÀ oxikg TÓV zona yi- 
yávtov , svyàc 0d v4) uiv xarà oqüc ná9« xol May xaunvopé- 
vag, Tjj 06 vüv ngocuztY vácu xol vQ 00 goorjuaoc tufigi- 
Sei viv nóAo« ÓnAoUcag &kevOsplar, énexipq31 uiv volg xav. &v- 


Caesarei victoriam reportarunt, aut potius facile ac sine pulvere tam 
mira in arrogantissimos iactatores gesserunt, mortuos quidem spoliarunt, 
unde divitias congesserunt plurimas ex armis, vestibus, equis, vasis ela- 
boratis omnis generis; superstites autem et equos ipsorum congregantes 5 
illos compedibus vinctos validis, hos solutos et abactos inter iumenta, 
copias secum universas qnas duxerant resumpserunt (neque enim erat cur 
ibi ad praesidium limitis pars earum ulla relinqueretur, utique hostibus 
plane deletis) et redire ad imperatorem instituerunt, splendidis illic prius 
tropaeis positis. spectaculum sic euntes passim praebebant mirifice iu- 
cundum bene affectis erga res Romanas, imperator ubi qua par erat 
gratiae significatione suos excepit, ubi rem ut gesta erat e singillatim et 
exacte narrantibus audivit, ubi etiam otiose inspexit unumquemque capti- 
vorum cum equis et vestitu, equis strigosis et exsuccis, tamen in illa 
macie nihil praeter pellem obductam ossibus trahentium signa non ob- 
scura monstrantibus pristini vigoris, vestitu obsoleto et lacero, non eo 
videlicet quo prius domo allato usi fuerant, sed ex forte obviis centun- 
culis ad necessarium tegmen spoliatorum corporum precario adscito aut 
spectantium misericordia concesso. hos, inquam, in longam digestos se- 
riem intuens Augustus attente singulos, corpora observabat squallida illa 
unc quidem luridaque, sed quae non tam corpora quis diceret quam um- 
bras veterum gigantum; quorum animae tamen, casu licet ac malis fra- 
ctae, quadam exporrectione facierum et eminente in fronte ac superciliis 
audacia veterem libertatem prae se adhuc ferrent, motus intima est mi- 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 517 


, ^ 
Sono» ovvaviZuast, yug 0^ aigc ztoüc vóv 9eüv xol ópuoAo- 
ye TZ» yw rQavQ z OrÜuaTi , xal y6 9Ó.ov &yáygazra 9ei- 
yat z10001002t yo&qeaO-a« roic Tv &vaxrüptv rotylouaot, nAyy 
o)x ajrü xci uOva, AA. à 07) xoi &Qy5,9tv 9toU yéyovev 2AeoUy- 
5106, xü» ixdüva uiv xal «Vig iv mgogtOoi; yeyoóqoro, 1 E 
9' oUx zqOuacc 1:.co9 vun enck9üvzoc vi) Baci? oU Suvázov. 
ixtlvóvc Ó£, vv 10U OtoU yógw Ouxvióvqs 9wv inl návtov, 

, $9 , ys sS S ^ T! 2 , 
ovx Gvt0c ueyoAibouevoc voig nguica veAzoO ioi» oi Tic üneigó- 
xaÀog xal uuxgówvyoc, &ÀLÓ uüAAov 9ióv uév cidoc oiriov, 90v 

10 02 xai ueyaAsyey ngo9éusvog, 9oleuflov nooováoot xuTayayev. 
x ^ Q9 
0 0* 2v, 1ozazo uiv &vo3«y 2E ünónrov 0 ff'acitic £v voic áva- P. 352 
x1óQoig T)» BAoytgvóv ,' ngüg xazà 94Aaccav Óvraóv Ggogüv, 
4 A 2:24. f ' - e ? . 7 » - , 
ép (Q um uév OtQro Gua Ó' evovvonzoc es voic Oewpéroic. 
» ^ ? - , c Lj 5 er 3 c 
7yovro or0:5500» ixvot xa3^ fva, cg &ytv txacTOG iq innov, 
15x«rü O9üsipa Tüv nÀsvgüv xa9Qusrog.  ididoro 0" éxdotQ xga- 
véy x&l xoviüv ix nanvyov 7| zwvog &AXov tixaiov, 6c rgónoiov 
züvreg TOU x&rà Goqüg niaíouerOc.  OyÀog ÓÉ naQ éxórtQu 
zàÀtioz0g (91430, Oi uiv TÓ v7c vUnG énovciibouevor xad ye G.e- B 


seratione humanorum casuum, manus autem ad deum sustulit, clara voce 
gratias ei referens; et quasi votivis volens tabulis gratitudinem hanc suam 
extare in posterum testatam, praecepit pingi super parietes palatii totam 
huius victoriae ac pompae triumphalis seriem, non hoc autem solum, sed 
et alios praeterea prosperos successus, quibus antea quoque suum deus 
imperium dignatus erat fortunare. continuoque inchoatum id opus est in 
vestibulo porticuum regiae: sed perduci ad finem, et huius ultimae ad- 
iunctione victoriae compleri monumentum id non potuit ante mortem huius 
imperatoris Michaélis, quae paulo post contigit. porro istos tunc capti- 
vos ostentare per urbem triumpho traductos voluit, non ille quidem ia- 
ctationis suae causa, quasi sibi laudem glorianter adscribens victoriae 
istius nuper partae, id quod insolenter vani pusillique animi nota non ca- 
reret, sed eo studio ut et deo ipse grates debitas profiteretur, et cun- 
ctos invitaret ad divinum numen ob hoc praeclarum nobis indultum bene- 
ficium laudandum. pompa igitur ipsa in hunc modum processit. stabat 
imperator excelso in loco palatii Blachernarum iuxta mare in occasum 
obverso, ut simul spectaculo frueretur, simul esset ipse late conspicuus 
multitudini spectantium. ducebantur continua serie captivi singiliatim, 
idoneo intervallo invicem discreti. equo quisque proprio vehebat, mon li- 
bratus in dorso cruribus hinc inde pendentibus, sed sedens pedes com- 
pede vinctos in alterum equi latus demittebat. inditus erat manui cuius- 
que contus ex papyro aut vili alia materia, insigae videlicet offensionis 
belli qua erant in istam redacti sortem. turba constipabatur utrinque 
densa, quorumdam miserantium fortunae casus infestos, praesertim ubi in 
principes ac primarios viros tali traductos ignominia incurrebant oculi, 


^. NE GEORGII PACHYMERIS 


otvrec exoloc &youérovc votc ueywrüvac, oi à xol nuuoxo- 
uivor, Óexvévreg olov ég ónócov gég& uevavolac 7j ínóvous , 4) 
qux uiv oalvei, ueyáXa 0 10 xaxü qéptt, | Gor 0) xal ovglv- 

K4 - , k] à , * à* 3. 22. o T£ 
vo0vttg, Oi& TOU nÀ5j9ovc, éyÀevalov.  TQvQ") 7v» evtoig 1 
vüv &Acpérov» nounr , o0 vÓnov ix tünov utraÀoufávovour5: 
cc Ói9ev ueraqegouérav xol xevóv oqüv ügifvcov vovziOcv* 
2 2 € ' v € L] , * ^ € * c ^ 
à4ÀAX 6 uév 4ysevo 0 O^ Ényytro, xoi 1Qvquv ixav)v 0 zQTOGC 
aoi quAo9 uoc: zragaozOv vQ uóvo qavijvat üzdv. ox. 25ntt, 
€ - ^ , ^ ^ , - 
érégov Óuiücyoufvov 1ü»v vÓnov xal viv v&Éw ToU Tépwavroc. 
pülkov udv obv xal d véov énivveg v() dALog xal GAXog qaive-10 
cju. xarà T]v iv TQ xvxAq xararousv CreQnov T) zu) nàéov 

^ / 3 » » M , E] »! , 
vo)g Sücpévovg. | 2v Ó' ga uu) uovov &oi07j vetro éninoog 
voig üxovovotv ,. &AÀ4 ys xol véx 9n nowlAz oic ópiiot TQvqyj. , 
àviinoig yàg inl vég xol véog ini nagufxón xal ys yvpvüg 
is! )»ósvufyg: xol xolvgic ini xakónvQur qégovrt xol zuvr- 15 
quàv in" àyeguyo xol &A«zadyóg in^ sóocueoUrt. xal xovant- 
M - , » - 4 , ^ 

z10x06 T nüJ& inl à AÀoywuobvg 0g9oOg qégoyza énoliM.ov 


4 


2. usvovoíog 7] »] uszavoíog P. 


aliorum contra irridentium insultantiumque ultro increpando, meritum eos 
ferre vaesaniae suae fructum, seram poenitentiam, quae proles esse solet 
inconsultae amentiae, modicum quidem initio quos abripit mulcentis, ad 
extremum gravissime multantis. erant e faece praesertim plebis qui etiam 
miseros exsibilarent. durabat autem dulcis spectaculi voluptas uno licet 
in loco haerentibus, nec opus habebant alio migrare, ut viso, quod pla- 
cuerat, praetereunte fruerentur, succedebat enim assidue praeeunti se- 
quens pari suo dedecore ludibrium exhibens, et oculos abunde pascens, 
ne praeterlapsum sequi aut requirere curarent. quin potius crescebat 
dulcedo spectandi, praevertente satietatem continua quadam velut muta- 
tione scenae, sannis praesertim gregariae multitudinis et petulantis aeta- 
tis materiam grenente ridicula tonsura foede rasorum orbe toto capitum, 
novitatis apud vulgus specie iucunda. qua sicut gaudebant oculi, sic et 
aures demulcebantur confusis improperiis in hostes iactis digna patientes; 
quae instar habebant novae cantilenae, placere plurimum (ut vetus ha- 
bet verbum). populo solitae, distinguebatur autem pompa multa varie- 
tate, et ipsa delectante, dum adolescentulo succedebat iuvenis, intermi- 
scebantur senes viris; et semper inexpectatum aliquid vices variae multi- 
formis spectaculi offerebant, dum nudus post vestitum trahebatur, suc- 
cedebat pileatus intecto verticem , deiectus vultum ferociter contumaci, 
macer pingui, fortunam abiecte ferens excelsum animum oris constantia 
monstranti; quae velut erant fercula varia, et hoc ipso gratissima, ex- 
quisiti oculorum epuli, tanto producti spatio temporis, per quantum loci 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VL | 519 


1à.1/jc 9éac zal óp3aAuobc soria» Gv ovupuyGy ovtnay..— ovó2 
y&o ég .0Ayov 4; ayowostvig xdv oug& và» &vopdv, àA2 ig 
üzi nAdoTov Ovyvoig ixaroOTUO: OuclAgatTO. | fzaoio0g Ó' lüvrev 
inl 10 nag' éxártgu ToU flacilétg ywóuivog xoi &xtov i(dov, 

Sxinzov i égeosolüoc, 10. flaaiiet vv ngooxivgow ,/ nopqutov 
70 TuztivÓY xol 70 T6 wvzlc oideivov uera cyguatiov dg ia. - 
Qóvjru.  oUrQ iv ovv do:ÀOOvreg vj» mOAm , xol Óuà ufomg 
vavz5e E üxgov slg üxogac voic x«z& oqüc &viagoig iunounzttor- 
7:6, 77 Tic Zeviinnov Oídovro: quAazi*), Toig vvzovot uév 

10*1:0m , éAtüvol dà voig iniuxtoiépoig yuwóutvon | GÀLÀ alin 
ui» éngáy9oav vios. 

34. Buc 0? o) nuóvov TÓv a)r09 ueTZv tig xócpov P 
oqüc &yay 1à ngfnovro, à1Aà xal vo?c urdcv 20005xovrag xató 
Tiv& Üsonort(av $ntorouévovc và uérpa ovoté)Auv 9ià onovózc 

157». xal ro)c uiv GAXovc 0v ivà zvdyzate voic netploi yo5j- 
0Joi, 10 ul» a)vóvonov 2x 1vyrc tyovrac ogüg xol ovifi&ua- 
706, 10 0^ UAXwg vntp 1à- 2oxouuétya nzÓàv xol Bacikelag di- 
xaiot; xavoQpovao9o ziwovrdOtc éavtoig uu Oórrag* 1 Of ye B 


protendebatur longissima catena, vinctas iünectens, intervallis inter sin- 
gulos iustis, plurimas. hominum centurias. porro singuli ut ad locum ve- 
nerantí, unde superne despectabat imperator, venerari eum vel inviti pro- 
funda ex equis capitis demissione cogebantur, id tamen se plerisque li- 
benter facere quadam modestiae affectatione simulantibus, quinetiam quo 
penitus contabescebant animi moerorem renidentis oris adscititia hilaritate 
fucantibus. sic ingressi civitatem, et sic per eam quantum patet univer- 
sam probrosa sui dedecoris traducti pompa, in carcerem Zeuxippi con- 
lecti sunt, vulgarium, ut dixi, hominum intemperanti ludibrio irrisi, ele- 
gantius. institutis et per hoc humanioribus infelicitati condolentibus ipso- 
rum. atque haec quidem acta in hunc modum sunt, 


34. Caeterum imperatori non solum curae erat, ut qui cum eo et 
sub eo vivebant, intra fines sese continerent decentis moderationis; sed 
et istam extendebat providentiam ad alienos quadam interdum intume- 
scentes fiducia potentiae, quorum efferentem sese supra modum arrogan- 
üiam temperare ac comprimere studebat. quo in genere alios quidem 
quos fortuna casusve aliquis sui iuris et omni subiectione liberos fecisset, 
manu armata fastum demittere coégit, belli offensionibus edoctos quam 
eine ipsis esset transilire cancellos, et supra quam sors et opes 
psorum ferrent, usque ad usurpationem iurium regiorum assurgere. La- 


v cf, Glossarium alíerum. v. Zeviinngv gviaxx. 


520 GEORGII PACHYMERIS 


aác vOv ZlabO» Uoyorui "ovv nagaoruot Baciaxotc iunop- 
zt50»T., OD putróv OAcG [jaciltag ixelvi ,. niunuy. zt0110xi6 
Unjyyee vijc uiv xa9* aiv G£ovolag ávidny Cyaw dic floDevos, 
óvouétov Ó) xol zagacyucov facaxüv qióso9oa* urb yàp 


ü£iv, «vrov faciéug 0vt0c , én' avvoU DBaoielov 9uxov xol5 


nóAsQg, xoi vwvag GAlovg ial voU uelLovóg 16 xol ontQrárov quj- 


gubeo9ar GSujparog, àAÀà uígog üvsa xüxtivov Pmivvónztty 


p 


P 354 


7Q 0Ag, uu)" oUrog facOuaxy vsu Tv evyyvow imgépur. 
TOoUT0 yoUv z0ALdxig mow)y oU02v nA£ov ?jvvtev 1 10 Qoxeiv urtv 


£yov üv)ruv.  vontQnqáva yào fBáoflagog àv xal onegecipa v1)» 10 


ztgócraiwv, xal mwec ngoqóotc ToU uj &2t0c xovüo5ot vic eni 
v0/vrou; naguflactac &AM &nó navéguy Vy&v iAnlázrero* zgooéta 
0à 50e zo06 ncgl ad1üv dy Ceye xoAotav obroc óSiopa ztatQi- 
* * 2 , LES] - * 3 
xüv éx nÀslorov xol ég ov10v xci» , unÓ^ GxÀetig xol eX1006 
&lvot 10 ufgog &ixAslac ovsQu9évrog ixslvov. flaodaxijé, /— uelto 
* , 5 - ^ Ah 4 
yéo q9Jovoy ntÓilwv tivot xoxzofaqiv xoi flaciAelag Ovotuxzoc 
TQ 7À pello Vyovri* 16 0) dr, wg Ucysv, onón1ooíg vs xui 
dovjuxz évvvyla xol elorvixal oz0r00l xal ngüc 70 ovyxtzcorzóg 
ig' &nacw, | Éyvt) yoUv 0 xgotüv 0ià vaUra uere iy UA)«og vv 


zorum vero principi Ioanni, qvi regni insignibus temere ac praeter faás 
assumptis se ostentabat, saepius denuntiavit nihil se quidem obstare quo 
iinus dominio sui principatus pro libito uteretur: illud magnopere mo- 
nere, abstineret nomine regio, nec eum vestitum aut ornatum adhiberet, 
qui characterem praeferret Caesareae potestatis. meminissetque non de- 
cere ipsum, qui pars esset imperii Romani, eius sibi cultum et notas ma- 
lestatis arrogare, qui legitime constitutus in throno Augusto imperatricis 
urbis loci eius ipsius et summae dignitatis officio cogeretur dare operam, 
ne membrum exaequaret se capiti et discrimina graduum honoris ambi- 
tione turbulenta confunderet. verum ex hisce, licet saepius iteratis mo- 
nitis, non alium Augustus fructum retulit quam desperationem quidquam 
deinceps hac via proficiendi. superciliosus quippe barbarus tumore se 
inflabat suo admonitionesque spernebat, praetextus obtendens vanos, fin- 
gensque se non primum inchoare ista, quorum scilice& usum a patrum 
exemplis duceret; ac quando redigere se ultro in ordinem vellet, haud 
passuros id suos, ad dedecus propriae reipublicae pertinere ratos, si 
transmissum avita successione principatus decus dynasta ipsorum degeneri 
vilitate abiiceret. haud enim se tam contemptibilem imperii late claris- 
Simi partem esse, ut indigni videri deberent qui splendoris illius antiqui 
residuis adhuc quibusdam quasi radiis fulgerent. nec esse cur invideatur 
honos rubrorum calceorum et regni nomen maiora utique habenti. sic 
ille, per illa maiora, quibus frui se gloriabatur, innuens prostrationes 
ipsi a subditis in occursu venerantibus fieri solitas, et tractationes pacis 
&c foedera aequo iure cum maximis regibus inita. his turgentem magni- 


15 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. — 521 


"odvyrv, wol uüÀhoy Ort xol viov ini vic joyfc xa9loraro. 
x5ós yov 9éusvog tlomonoac9o: xal T0 Oi onowlac tiyos o0 
xolovav Alec 9v v$v Pfovolo»v zol ui) xar! a)r0 10 tfc 
Bactkslac Oixotov. énoyyQuy vzv uevapgiacw: üvoigety. (naui 
5 y&o olxeloic uj) üv Dye xugov flovXsoSat 10 TOv Oalov oqio« B 
xa9vgtxóc), moütov uiv àx nAc(orov ptyiotüot xal coqoiz vüc 
zo0c ixdvov motofilac ixnioooUy Üyvo, cc ü» üua uiv 10 vÓv 
zt900tzt0v GStouatixd ixavobc và ?c nloriw Fyr vote Aóyovc 0u- 
xvénuv Üvrac, üua Ó6 xol 7j x«T' ajrog PmeTQuy TÓv hÓyov 
10zs(9&w oig Àéyg xal nücuvw yuglotgv Éxxposav vnóvowy. — 0ià 
TaUra xui ó uéyag Àoyo9érgc ó LxgonoMtezc Fr Gov &xtotül- 
Ato, xol vic ueyüAne Gxkyolac uéyat oixovópog 6 Eiiivog, C 
peoAofoovrec udy xol và oU x10ovc (7jv yàg zol roirg 9vyá- 
750 19 faciei Evdoula , 7» 07) ovvaguóGav tlc yánovc và "Ioay- 
15»y éfovAtro) , nelcovréc 0à adtóv 07 xol oic ntgl a1óv,. )xcl- 
vovc uiv igeivou 14 véo vv noóc facikéa üqu£wv, abvüy 02 zi- 
0766 £yovra 1üg £.nldac cc Éni xoXoic gooxolotutvoy ánaviüv 
uà 9üggovc. (Ó uiv ovy fl'acisóc TaUra , Tobg 02 uv? dxet- 
vovg éqiéyos 10 nagónay wv eUt0» npoJvusiy xty*. z02A0ig D 


ficis de se sensibus Toannem, flore praeterea viridis aetatis et principa- 
tus novitate ferociorem, facile intellexit imperator non alia ratione addu- 
cendum ad subiectionem erga se aliquam, quam si eum affinitate prae- 
occupatum adoptionis modo quodam in familiam insereret suam. sic enim 
se illi suspicionem, qua abalienabatur abs se, dempturum, modestiam 
istam cultus et titulorum non alio ipsi animo ab imperatore praescribi, 
quam ut exauctoraret ipsum et iure ditionis patriae privaret. ubi enim 
is sensisset vocari se ad honorem imperatori coniugii, haud amplius for- 
midaturus videbatur talia imperatorem machinari, cum natura non ferat 
Soceros deterere dignitatem minuereque opes generorum velle; quos con- 
tra patria caritate complectantur, et auctos fortunis ac titulis etiam su- 
pra hereditaria bona cumulatis cupiant. hoc animo imperator ac spe, 
viris summatibus iisdemque prudentissimis legationes ad Ioannem deman- 
davit, ut et dignitas ipsorum conciliaret promissis fidem, et eloquentia 
dexteritasque tractandi cunctas eluctata suspiciones quae obstarent, per- 
suadere quod obtabatur tandem posset. itaque cum Acropolita magnus 
logotheta, dum viveret, tum Xiphilinus magnae ecclesiae oeconomus ad 
Lazos missi, ut offerrent Ioanni nuptiss tertiae imperatoris filiae Eudo- 
ciae, nihil omiserunt industriae atque artis, quo vel ipsum iuvenem 
loannem vel eius familiares ac consiliarios pellicerent, illum quidem ad 
proficiscendum metu omni deposito Constantinopolim , summis illic hono- 
ribus dignandum, bos autem ad id ipsum suadendam suo principi. suc- 
cessu tamen is conatus tum quidem caruit. nam nec Lazicae aulae pro- 
ceres auctores fieri loanni voluerunt itineris talis, nec ipse per se prin- 


522 GEORGII PACHYMERIS 


yàg ngórsQov zoóvorg voc 0x yeróvov mpüc vooc üoyorrac od 
và àyaníGeoOat xol xa9^ avro) eivat, à (facikéng iv &orooig 
pavS9ávóvtac, xal y& ng vüv ün^ ovtijc xaAOv xal ueylozov và 
xarà oqüc atgovuévovg uérgua. | «og yoUv noixioug ovuftov)lotuc 
oi zgéoflug ovx Pntu9ov Acyovrec návra Ocóvego vi9euévovc 1765 
oq» Suxcsec, ngóc f«ciéa onéorotqov urdiv 0 z«génav 
ávocavrtg. 00 uv 0 xal ic aéAoc nupüv Oiuugrjkev 0 faciei, 
E à1Àà ngocanootéAÀuv ovyvárig TÓ uiv $ndÀa v0 6 xol Toig 
4q éavroU yevgoouévoig ixc(voig xooig daley ,  üv. uóvov 
zt&c9évreg xouv, — véloc ovéÀÀu vOv AoyoOérg» vüv olxeuxóv 10 
"azoónovov, civ a)10 O6 xol 5c xxhxolac ngcoffóvepov, vv 
uiv xax viuzv ToU zgooxolovufvov xol TOv &zó v0U faciéiuc 
xaÀdw &yythiav, vóv 0i xará vwv& nÀnoogopíav xol niovtv vÀw . 
Aeyouévov, | c enl tovvoig xol Tijg éxxArolac ngsofievovonc, uy- 
0i» sw(ag xarà vÓ slxóg, Gg ixtivog Ene Myr , iq* oig üv15 
P 355 xai avvouoAoyoír qysvóto9'ui, dors nagévrag vàc Vnowylag at- 
v0ig Toig no&ypaouy xplvaw e zruiüu Gua morcty Pxelvov xol xaxov 
Boíloro. . TuXva. Myovseg UntiDov ,. xai ügxovc sauóvttg 2) un» 
xal yaufoov yevéa9'ut voU Baciéog v0» "Imdvyzy xal uero, nÀet- 


ceps in id propendit, cum concordibus omnes sensibus dicerent exemplis . 
se domesticis doceri non evagari affinitatibus extra ditionis limites pa- 
iriae, sed sponsas in. gentis eiusdem optimatum domibus quaerere: im- 
peratorium vero genus ac stirpem, velut res votis ac captu propriis su- 
periores, sic intueri ut stellas homines ac coeli sidera mirari solent, 
quae scilicet ita suspiciunt ut ad contactum eorum a natura negatum non . 
aspirent. viderent igitur quam non fuisset opus commendari ab impera- 
tore modestiam iis, qui nunc oblatorum ultro ipsis honorum maximorum 
splendorem non dubitarent recusare tanquam mediocritatis ipsorum, qua 
contenti essent, excedentem modum. ergo legati omnia frustra experti, 
redire tandem ad imperatorem re infecta sunt coacti, nec tamen ille ad- 
huc despondit animum , sed aliis eo atque aliis legationibus crebro missi- 
tandis, hinc terrere illos minis, inde allicere promissis, et cum universos 
tum singulos privatim accommodatis ad cuiusque spes ac captum tentare 
sermonibus non destitit, terribilia intentans ni facerent, montes aureos 
pollicens si audirent, quoad tandem misso illuc logotheta domesticorum. 
latropulo, cui comitem ecclesiae presbyterum adiunxit, sic secum repu- 
tans, logothetae dignitatem valituram ad faciendam fidem sinceri impera- 
toris animi in promittendis bonis ingentibus quae tali interprete offerret, 
cumulum vero persuasionis addituram ecclesiasticam gravitatem elucentem 
in eius socio, nec dubitaturos ipsos credere pollicitationibus quarum ec- 
clesia, quae fallere. nesciret,. se vadem quodammodo exhiberet, compos 
effectus votorum Augustus est. cum enim ambo illi pro se quisque con- 
testarentur optima fide ac voluntate imperatorem vocare loannem in ne-. 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 523 


oiv TOv &ya9üv inawvQSuv, xolg xci rüv ntgl ixtivov Óc- 
g9ucouévov , uaxgüc vràóc éuflévrec 0g nólw xavgyovvo, | én& 
03 ó fjacieUc uév Frvyey inl toU znagóvtog ánov, Óiavolfev iy B 
"donadiq (xe yàg và xavà Xáyyagw diek3Qv xal y" dc v xa- 
5Trau0QuligUuevog torno v)v mogtíuv, cc Pxdiüev xavoyvgdGgav 
xul ràg xarà Tijv 4yvoovc üxgac), éxeivog Ó& vüv Oplov aic 
"Popeceov Qzifleivav ,. BovAZv xai oi ngéafuc elodyovoi voig Guqi 
zàv "Iunévvgv &no9éc9ot 1oUtov 1& igv99O. xal nt0(Aoig uélacuy 
vzod5gcacSuo., Qc 07j naviüc e0906 nagd ffaciléoc yevcouévov 
10708 xaz' aevróv Gituarog. v» yàg ovyxtiptvoy oqícw xoi và C 
aijc üsonorelac ixsivov GugsflaAAóuevog ovuflola, Guo TQ noiüa 
yevéo9ua ,/ negipavdg àoaU9ic xLelzeodus, — 10 Ó' én^ igv9goic 
peraAauflávav. và ix nogqigac Oígoun ur) xal Acc &ngeni jj, 
290g và) xol &AAoG Óvaytotc qaviyvoa vQ (lagit, — TGUT& ÀÉEuy- 


cessitudinem filii, paterno deinde affectu illum omni bonorum genere au- 
cturum , discussis denique suspicionum umbris Lazi plane asseuserunt; ac 
iureiurando a legatis accepto, quo nomine imperatoris et sua ipsorum 
fide sancte spondebant omnino fore ut Ioannes Constantinopolim profici- 
scens ibi filiam imperatoris duceret uxorem, ac mox bonis honoribusque 
cumulatus remitteretur domum, comites quoque suos liberalitate Augusti 
ditatos reducens secum, nave simul omnes longa conscensa versus urbem 
solverunt. quoniam vero forte tunc contigit abesse ab urbe imperatorem 
commorantem ad Lopadium, ibique intentum vel praevertendis damnis vel 
ruinis reparandis regionum circa Sangarim (hoc enim ut ageret itinere 
versus illas partes suscepto, Lopadii consistendum sibi putaverat, inde 
videlicet vicinia sui caeteraque providentia firmaturus adversus vim Per- 
sicam arces illius limitis sitas ad Acheraum), legati Romani Ioannem 
Lazum deducentes, ea imperatoris absentia obiter cognita, ubi primum 
fines Romanos attigerunt, occasionem inde opportune sumpserunt sugge- 
rendi loanni eleganter facturum illum, si rubris calceamentis paulisper 
exutis nigra indueret usque ad imperatoris brevi adfcturi reditum. . etsi 
enim in discessu conventum jnter ipsos fuerat profecturum Tosnnem cum 
sibi solitis insignibus despoticae potestatis, tamen causam esse idoneam 
disserebant cur in eo tum quidpiam remitteret, cum foenore gloriae mox 
recepturus honorifico Augusti iudicio id quod volens ad tempus brevissi- 
mum deposuisset. imperatori quippe decretum esse Ioannem, statim atque 
in necessitudinem filii admotus is sibi foret desponsa ipsi propria filia, 
magnifice ornare iis symbolis supremae dignitatis, quae despotis in aula 
imperatoria tribui solebant, |doliturum autem ipsi, si loannem videret ea 

er se occupasse, quae habere illum suo beneficio, et sibi suaeque erga 
ilum benevolentiae imputari cuperet. quin et alioqui parum convenire 
iam purpura utentem bicolores ex roseo et candido, quae propriae de- 
spotarum essent, vestes assumere. itaque ne gravaretur primum occur- 
sum imperatori exhibere in eo cultu, qui facultatem ei non praeriperet 
ipsum, quod avebat, insolitis honoris insignibus decorandi. haec dicen- 


50g — ^! GEORGII PACHYMERIS 


adc v6 xal ngüSavrec Tjj n0Au nigooloyovot, wol xarà 10v Janéya 

D 10 Kípac ànoBávrtg vgóg Etvayobvros molotthüg Uv aw Toig 
xarà jv nó olxjueo. — xaly'iq Zug Tóv ünÜ zc 9a- 
Aáconc &ünooxevacóuevor 9ópvflov, ivroAàg Oe&uevor ffaouéwc, 
npóc 1ó Zdonádiov ylvovrow. — xol 07 1à &xóvo quAoqgorvg9£vrec, 5 
üu* av1Q faciet n1Q. zorodpuevor, 17» nOMy xovaluufávovow. 

E 7a&yov yàp a)r0v ToUto uiv oi yüuor Tijg 9wyoatoóc, voUrO ÜÉ 
xal ix Ódotoc Tüyapor dyytk9Évrec foytoSui, ovg advüc ffu- 
cihtóg, NNoyüv üEw0cac xoià voU otflaoroxoáropog "Iudvvov, 
Zxelyov n£uwavvoc G&cü£yero. — vd) vícc yov puvóc l'epzyjadivog 10 
Ajyovvoc enivác vo)c yápovc àz£a 77 9vyavol. — .0Aov 0^ "EXa- 
gBoXuva Owyaydv iijpvws Óvvüutuig xal npüg i5odov 7wou- 
pábero. 


P 356 35. TQ yàg osflacroxgérop. "Io&rvg o)x $v Totti, 
&ÀXÀ xoi avOic onovoac éxtivag avyyéac éncyslgu. oic u1) ngoot- 15 
xovawv.  üÀAÀcog Ó' moy» o)ró0v vv flovitvuárcv flacihsüg 
oix Lyaw (310 yàp 9eguovgyóv xclvov xol «v9udtg uci xol ic 
&noxjov£w éxdvoy e ümoorürgv i9) 4 wy ys Toyáoovg 
inayaydv nácav uiv viv ixdvov Aoctzw, a$10v 0 iv ort» 

B xoraor(jOu nguyuároy» vi xol dni», b zéwg Óuudoáces vov 20 


tes persuaserunt quod volebant; cumque Lazorum principe eo quem opta- 
verant modo vestito ad urbem appulerunt, exscendentesque e navi ad 
portum Ceras dictum splendide sunt hospitio excepti in suburbanis domi- 
ciliis, ubi per aliquot dies refecti e lactatione navis et maris nausea, 
mandato ad se veniendi ab imperatore accepto Lopadium profecti, quibus 
decuit benevolentiae significationibus admissi tractatique ab eo sunt, mox- 
que cum ipso navi vecti rursus urbem tenuerunt. festinabat enim impe- 
rator tum quod filiae nuptias conficere quamprimum e re duceret, tum 
quod nuntiarentur ex Occiduis partibus adventare "Tochari, quos a Noga 
impetraverat adversus Ioannem sebastocratorem auxilio sibi mitti. tunc 
igitur Septembri mense desinente regressus in urbem nuptias filiae cele- 
brat. Octobrem inde totum consumpsit copiis instruendis expeditioneque 
apparanda, " 


35. Causa huius expeditionis fuit, quod Ioannes, quem suus inquie- 
tus animus tranquille vivere non sinebat, rursus foedere nuper inito vio- 
lato conabatur invadere non sua. ea res Augustum movit, foros. eius au- 
dacesque impetus compescere aliter non valentem, ad eum proscribendum 
ut rebellem, 'Tocharosque in eum immittendos,' qui vastitate terris ipsi 
subiectis inferenda spes resque ipsius in artum cogerent. talia versantem 
animo urgebat hiems imminens, ineptum 'rei a suis gerendae tempus, 


/ 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 525 


xly9vvov , Taiz". 2n] voUv o1oéq«v Toyágovc inzysv. / sUxoigov 
9? dye xol zóv iqsorOTa xtuüva* xtgiovog yàg xol ovvr9sc 
Éxelvoeg GzQortÜnuv Ov xal ngoxaralafv dmtyérO , (Ug EE 
-nóleuc ovuflaAcv Toyágoi. — dv 0d gu 10 psAevo)uevov ucAgua 
5 iv &AAoc ovgozusrz ngénov énuixóg , Xqusiuvg: dà xol Aíov 
&nüdov* &otflég yàg inl Xouziavotg Goguüv xol y' àéovc 
dp! iegá , qu] xal vàv oqódga 9sov qóflov üvemitQóqov 10 
TOhunua Jj. 4A xelvovg uiv. Eipyevy 1j &a0 f'aciMéng GSlacig 
a9óg Noy&v, xai 10 94.uv náviwc àxeivoy é&agavícoc xol yaQuc 
10 2xelvag xol vv iy9góv: oix $v 0i Gga xaraggaDvusiv 7v o(- 
xy», &AÀà nal(unovg ovoQ óTE [n4À.Àov xol mQonysto, ug uet& 
quzpóv.ó Aóyog gei.  vmvixo. à IMovrvgwüvog uxzvóc ivozávzog 
éxdiyoc uiv ngóg 12v i5odov qroquólero, oU v0cOY T) x&T. GU- 
1à» n)59& xal roi óvyduzow cov Toyágor; 9eooív* 3; à A4v- 
15 yovota voro uiv áqogóoc xol npüc 10 15; ixorpoxelac nagáAo- 
yóv ve xal naguxaíQiov , voUro Oi xol &pgootíav énixeuéviy xa- 
T&voovoa TQ Dacia ix TZbc xarà 10 Ofgoc Óvongaylac imovgu- 
Bücav, xol v vOv dflovitrav onovoovcu, indyéTt o9:vagc- 
TéQov xal &Eéyoa oix ta, o)x Óquwououévoc, wg v Ttg &not, 
920 xal ix nÀuylov , &ÀX. dvozosixdig &yav xol qovigüic, o6 ué£ya vt 


quamvis opportunum 'Tocharis, qui libentius ea tempestate prodire ad 
bellum solent. tamen sua et suorum causa praevertere oportebat, mature 
occurrendo extra urbem 'lTocharis, ut illos bene animatos dimitteret ad 
diripiendas ferroque ac flamma deformandas ditioni Ioannis subditas gen- 
tes. cogitatio haec erat bellatori quidem forte non incongruens, at Chri- 
stianum dedecens vel maxime, impios enim in Christianos armare, et 
atheos sacrilegosque raptores in sacra et templa immittere, facinus fuit 
immane quantum alienum a timente deum et Christi cultore principe. 
tamen exercitus barbarae illius gentis a Noga precibus imperatoris flexo 
missus, iam e finibus egressus suis ad nutum paratus stabat, ut in di- 
tionem loannis hostiliter irrumperet. nec huius sceleris vindicta, quam- 
quam alias cunctari solita, tarde nunc occurrit: verum, ut mox dicetur, 
quam. celerrime repraesentata, est. tunc ergo sub medium Novembrem 
procinctus imperator in expeditionem imminebat cum paratis copiis, haud 
tantum harum multitudine confisus quantum robore feritateque 'l'ocharo- 
rum. Augusta vero reputans quam alieno tempore profectionem talem 
adornaret imperator, quae vel benevalenti periculosa foret: quanto ergo 
magis infirmo certam allatura perniciem videretur (nam contractus aeru- 
mnis. praeteritae aestatis ab imperatore morbus, etsi alios ipso celante 
latebat, perspectus Augustae tamen erat), omni ope removere virum ab 
hoc itinere suscipiendo conabatur. in quo non artificioso circuitu aut per 
obliquos anfractus grassabatur, sed. palam damnabat consilium eundi, 
clareque denuntiabat gravissimam nec aliter quam domi permanendo evi- 

P INE: 


c 


D 
P 357 


596 s GEORGII PACHYMERIS ^ 


B xaxóv E üváyxnc noo5tvovonc Tijo ixoTQartlug. wol «il ma- 
90»" PAtytv 'faguüdc uiv ewuuroc, Agtüti; 0 xol a)iEC 
Loc; 0v & ju y! (Xo dg ónoylac àv ^vijyev ox àyaSOc xol 
óc(puzoc xalpus , 41A oUv 1j vócoc evt) xal 10 ur) eüodotoc Uyuy 
txuyóv zoXvtty Ur tvopitero." ^ «(9 0? roic ürcloig xoà vov 5 
jv, ntgl éavtQ) deudivre xdxelvo , tv Opüxrv zavalofóvza 
ovupiSot udv vote Toyégotc xal ys Aóyote xoi Ot&usotot Otcycipar, 

C ov jy Ó? xal ovvéxorguttUoa:, àAÀ cov DyycpoUv npoióvta 
civ oqícw évtlvovc uv voi oizeloig nagadobvor xol váEot 0 
zoujtéov, a$rüv d" ómoorohyai. — izpolov 0? vabra xul 010 
ovvi£ekOsiv viou ae xol yauflgotc, Guo xal a)rQ 07) TQ npó- 
agrtG youforvoouéro 10 "Iodvvg. | 4A jeg n0 203235 73 
napà vZc .doyovoryc 0yMjou xol ToQayz, 0c pre Toig ixvüg 
àyvotio9oi: TU ÓoOutva, Ougonóotogc vÓ uíALov, 3 uàAAov 

D zgoqoifaCotonc vc wvylc xsilvyc v0 ovufiroóusvoy ,' énireva- 15 
poyu£voc olov xal &veuévoc ó flacikeóc, viv vijc deonolvgc 0g- 
ptodíav oix &ya90v olwvóv solvov, voic yvopluoric ovrvaSduevoc 
ÜEnou xol 07 uéygi SnkvBolag advóc ve xal zaiüec innoig ygo- 


* » 


10. 9? 


tabilem perniciem ista ipsi expeditione cudi. eiusque ad virum hae sae- 
pius iteratae voces erant. quae te, malum, praecipitat inquietudo in- 
consultissima? quin parcis aegro corpori? cur dubiam valetudinem in 
certum exitium proiicis? quae tanti demum tibi res aut spes est, quam 
vitae manifesta iactura recte putes emendam? haec ita pulsabant impe- 
ratoris aures, ut animum quoque commoverent intime, perterrerentque si- 
nistro etiam omine et auguratione infausta tristissimi successus. sed et 
ipse morbi sensus per vitalia grassantis facile conscio monstrabat haud 
vires nunc suppetere militiae praesertim hibernae laboribus ferendis. igi- 
tur utcumque simulabat aliud, revera non ultra Thraciam decreverat pro- 
gredi; destinabatque, visis ibi 'Tocharis, et ad rem strenue gerendam 
animatis cum allocutione tum donis, non quidem in hostem eos una secum 
ducere, sed postquam eos esset comitatus aliquanto eius viae spatio, com- 
mendatos suis, qui porro cum iis pergerent et vice sui quid fieri vellet 
praeciperent, ipse dimittere ac sic reverti domum. huius arcani consilii 
Signum fuit, quod una secum et filios et generos, etiam ipsum loannem: 
postridie fere nuptiarem e filiae thalamo abreptum, secum prodiens du- 
xit; quod nunquam faceret, si hiemare in expeditione cogitasset. ergo 
inter illas quas dixi ominosas reclamationes Augustae, quae nom ita tege- 
bantur penetralibus regiae quin ad notitiam externorum erumperent, tur- 
batus augurio et secreta praesagitione" mentis exhorrescens, obfirmatus 
tamen in proposito, vale necessariis dicto, egreditur urbe; ac Selybriam 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 527 


quevo djoay* 2nd à cà rij vócov int0ldov xal ovx zv Baditev 


ixdvov nij, iui9:» 9olácog xal ant Qweyvoxtt uci "PoibtoroU 
gono9e. xol Gu $ufávrow (üyyGÀovro yàg )yyg ÜvrtG uci 


3 - EM ^ 

JTóyagot, xal oóx 5v ÓvafáÀAtoOca 3; jv Gil elv. xal dud Tv 
, - , , 

-5vógov ontgríOeoOva* 2xaxoonAdyyva yàg xol vuv Oyxétov &g- 


guorag dHysv) Gua volvvv. Quflévvov avroU T£ xol zaiówv oro- 
- , - »* ? 
Xaoi5c vig Óv TOTt, xGl ngüg Ty» và» puihkovrcov yràoi i oy- 
, 2e. Y, 3 , wg o2 2€ 3 7 ^ £ÀÀov üv xa 
qwolag oixzig Uycv, ti$oxóntg 6j. PS ovg 10 u àv xa- 
14 4 ^ , 
verónactv, - (36) alqwugc yàp eidlac oVonc zo0c v0 zuueguo- 


10 zepov uezégeAÀev ó xoigóc, 9UAacaá ce 7j 16€ Tj«tgoc iSnyglouve 


- - - A i ^ * - 
AeunpoU ntcóvtoc voU &mügxrlov, zal ojx Qv v5v 100g facie 
» - » - 3442 c EN , "1^ j 
&yovaay vaUv evazadeiv , &AÀ «0ntg vno xvuauiov Gygit éyo- 

- - , € 
Xhovuírgv, z1j0e xáxtiae qegouérzv &vüywyoy , uróév. ontixov- 
- v er 
Gv zoig xekevapaciv, avtGvÓQOv (iG eye xaTOZOYTÍLEGÓ Gt. (0016 


15 xol zoAAázig uev. xovadétoSai otx éoai9ig üvadvoouériv, 10- 


; , - 
gavidxig 02 i asubouévgv ávadíso9ot nüiv , x«l vavicv &no- 


- , , 
-gocvraov xal xvfsgritov ünwc xoncovrus 13; 9aÀ007. .. Vó1€ xal 


- c ^ 

zà» ffaciAén mooq vij xóv xivüvvov BAénovra, xol ntgl écvt() ve 
- - 2 - ^ 3 * , 

xal nüci Toig nouciv 0ggt0oUvro, émev ngüg vóv xvfiQvitrv 


c L| J * DE d , H $22 1 , , 
900g dyuvigzéu xoi vnég Óvvoquv' ci yoQ ur xoOuov m&vtu, 


ton 


usque ipse cum filiis equis vectus, cum invalescere morbum sentiret nec 
itineri terrestri jam esset par, mari et nave decrevit usque ad Rhaede- 
stum uti. conscendentibus supervenit nuntius indicans in proximo esse 
'Tocharos, ut. cunctandi iam amplius facultas nulla restaret, sed quantum- 
vis retardaret morbus ingravescens, occasio urgens necessario traheret. 
«ausa languoris, quo in horas magis magisque debilitabatur, in visceribus 
male affectis erat, eumque intime acri admonens sui sensu turbabat, ne 
bene sperare posset. nec illum consternabat solum minax moeror auspicii 
funesti nemo in illam cum eo conscendit navem, quin mala solvere illam 
alite e£ cursum exitiosum inchoare ominaretur. quorum facies illo pallore 
attonitas qui cerneret, non sane oraculis egeret ad praesentiendum quod 
instaret. suus cuique sagax animus vates erat certus occursuri mox ipsis 
infortuni, vaticinii fidem statim explere incipientibus eventis. (36) nam 
subito ex sereno in turbidum mutatur tempus, et mare prius tranquillum 
efferatur, valido incumbente borea. nec placidum tenere cursum poterat 
navis imperatores vehens, sed feris concussa fluctibus huc subinde atque 
iluc impingens, planeque ad nautarum imperia contumax, nihil certius 
spondebat quam proximam demersionem sui vectorumque. na; et saepe 
ita deprimebatur ut nunquam speraretur emersura, tam nautis quam ipso 
gubernatore ignorantibus qua iam vi aut arte maris furorem eluctari pos- 
sent, tunc imperatorem ferunt intuentem periculum praesens, et quo loco 
suae filiorumque spes salutis essent cum horrore reputantem, navarcho 
dixisse contendendum ei utique supra vires esse: si minus enim mundum 


E 


P 358 


528 - GEORGII PACHYMERIS 


C 4A" ob» 'Pouat)a nücar éxi£óAov. Uyzw 0AMyov , To); Baciléag 
£yovrG. | xal zó» &ázemeiv ui» Óxvéiv , n3) xod xlv0vvoc ÜvrixQvG 
iEayyéAlor, mgoroénav 02 v0» 05 éavzoU 1óyov voi ngéynacu, 
€ &vayxalov üv, sl u? 9:0g dg5yoi, xavsv npóg $ükaccav 
návrac' ovr xal zéyvg vavtuc nüca TY xivÓUvvOY Jrrüro5 
ogícw £v oci xtpévav. — uólag yoU». Quapayouevon zgóc v& «pa. 
xal 9óLaccov Gyguvovoav , xol noAMéxig Oyybg 0.9 óvrtg vod 

D xatadivot, vj; PoudtovQ Tuu9vijvsc ix qóffov ngooloyovcuy. dusi- 
o: yovv ip' Zu£gaig vijc vaQayse Gvéouvreg xal volg (nmoug ai- 
Suc xonoóuevor , idnkaxórsg uéygs xal vÓe MAÀayse xaoucio 
xar vTQOGY. »- in 


Alayn 0* 2» ilyg xo9* v xol 10 Cjv ueraAAórr&w d- 
poro TQ xgaToUvzi* xol Ó uiv Iayojuoc q9ácac vtviqAwrO, 
cg QU 0vieheig ràg ónowlag moiwito, v0 Of ye 00. IHoyopov 

E xo9fov 0 uógoiuov 2EenAngov. — Gc "yàg éxcioé zov xatsoxivovy 15. 
&u& Baciltic xol orQarüg, xol vóooc inéxetro zAcov, tp9a- 
ca» Óé xol oí Tóyago: ontvcavttg ovufaAdv uocis, Baca 

P 359 uiv oix 7!» oU9^ innatonévo 0güc9o oUte ud) OpuAéy elc vóo0v- 


2. xivóvvov? 


universum, universam certe Romanam rem exiguo illo ligno contineri quo 
ambo imperatores vcherentur. porro hunc, haud se quidem vel cessasse 
hactenus vel omissurum quidquam in posterum conatus industriaeque pro- 
fitentem, addidisse, verbis quae satis appareret nolenti expressa irritis 
experimentis conatuum summorum, vitari nulla vi posse, nisi deus adiu- 
varet, quin pariter omnes hiante mari absorberentur: adeo palam vinci 
omnem artem nauticam vehementia ingruentis mali. tandem extrema diu 
contentione obluctati fluctibus ac ventis, et saepe ad ultimum demersionis 
admoti discrimen, Rhaedestum metu semineces appellunt. ibi diebus pau- 
cis e iactatione recreati, equis rursum inscensis pervecti Allagen sunt. . 


Haec nimirum Allage locus erat, ubi vitae finem imperatori occur- 
surum irrevocabili olim deus decreto statuerat. atque ille quidem excae- 
catus antea Pachomius ostenderat quam vanis suspicionibus formidata fuis- 
set successio eius in imperium. ager porro cui Pachomii nomen a domino 
adhaeserat, vulgati oraculi, cuius ambiguitas suspectum. reddiderat Pa- 
chomium, fatali eventu fidem explevit. cum enim ibi fixis tentoriis haere- 
rent imperatores pariter et exercitus, ingravatus seniori Augusto morbus 
est. eodem porro brevi occurrerunt festinatis acciti nuntiis "ochari: sed. 
iis frui non licuit optato utrinque conspectu, imperatore decumbere ob. 
morbum coacto, ac ne in equo quidem valente se sociis ostendere, co- 
ramque illos, ut cuperet, aífari, quando et ei contigit ut nescio cui li- 
bello subscriptionem in lecto apponens regiam, in expressione temporis 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VI. 5929 


3 , ! -— 
xtuévQ , 0re xal vóv Noéufgwv vnoyoáqovrt ovufiàv TÓc ToU 
N xtgaíac ovuui£ot ,. éneO ety einsiv Acyevas tog 1000 avvéviswoty 

y 

6 Noéufgig. 10 0" 4» omovorSiv wg ovvéxhucav at ngázag 
tQ Baci, Tig wvync v0 uéAÀoy $2007Aov07c. v oiv T ToU 

5 Qulout Tij; vócov ngoodoxío sg &vaflo.àc i9 10 ivzvysiv Eni- 
orc: Toig Toyépoic* ind. 0i 7j vócoc ixparaiotto xal 10 ànÓ 
ToUtcC Üée xoi 7 &nü ToU CQvovc ógpudía ovrijavos (09 yàp zv B 
&AAog nituv 3 xivr9éysag óquaviGuy v0 npóc mooív, siu90c 
&ALog Agorer üánolzv, voU faciléug ueraXAézavrog), àvay- 

10x«ctg d dià raPza 6 facieig xal &n^ a$roU ox(unodoc TG 
29/7 € - , » ^ ^ 1 , » j , 
ódvrgc OjaAd» ogícuy &yvo , xci oic uev n259coiw &AÀog eg yà- 
Quv noii», otc 0£ y^ &gyovzag oqiiv slooyaystv 7& xol TÓ. ngooz- 
xovra sn&v Te xalüxoUcuu —TÓTt TOlvVY xol nagacztvacóputvoc 
(gg &xóg, x«l y& ToUG olxelovc iq? éxártga nagaotrooc, «vr0g C 

15xci fíg xa917usvog inl Gx(unodog, Og 0 xwipüc idnv xal và 
xaz' av10» mQuyuoo iyeyogovy , 0Ltyorg vi0l Aóyorc 15v xelyey 
&quotovro Seganslav, yógwv ply. Cyerv. éxquulvav. xol v Noy& 

A )» 329) , , , » » » S c p 
7à xaT ü5iugiv éxveAécavti, yágur Ó' Cyew xáxeivoig oc ngo9i- 


solita, mensem qui tum in cursu erat, Novembrem, litera 'N designaret, 
apicibus quibusdam adiunctis qui reliquorum eius vocabuli elementorum 
vicem explerent, ac chartam ita signatam reddens diceret **ecce conclu- 
sus November est." quibus altiori quam quo ipse loquens penetraret, 
significatu indicabatur acta imperatori cuncta conclusa, praesagiente id 
ipsius anima, et istud ipsum augurium iis verbis efferente. interim ex-- 
pectatione melioris rediturae valetudinis differebatur congressus affatus- 
que Tocharorum, verum imminuta eius rei spe propter ingravescentem 
in dies morbum, et metu maiori accedente, ne gens effera desperata sa- 
lute principis, regiones, in quas erant eius accitu ingressi, solita ipsis 
rapacitate depraedarentur, coactus imperator est admittere ad audientiam 
duces ac primores '"locharorum, eosque e lectulo alloqui. ergo vulgus 
quidem militum nationis eius donativis curavit deliniri: proceres autem 
in cubiculum, ubi aeger decumbebat, accitos audire coram affarique con- 
stituit. id quam decentissimo, pro statu praesenti rerum, apparatu sic 
actum est. circumstabant utrinque necessarii ac familiares imperatoris. 
ipse connisu, quantum debilitas corporis ferebat, erectus et lectulo in- 
sidens, obsequium benevolorum sociorum ad amicam invitationem studiose 
occurrentium impense commendavit, gratum id sibi et memori animo con- 
dendum officium profitens, in primis se Nogae gratias agere habereque 
plurimas contestatus est, quod is tam prompte tam prolixe petenti sibi 
quod optarat annuisset; quo nomine, ut ipsis quos spectabat praesens, 
qui tam strenue .auxiiio venissent, sic illi qui benigne misisset, aeternum 
se obstrictum fore. perincommodum tali articulo sibi morbum hunc in- 
tervenisse, plus ideo molestum quod quibus destinaverat officiis indiciis- 


Georgius Pachymeres I. 


530 — .. . GEORGII PACHYMERIS 


quoc 223 Bor9&av. ánavrioaci, Ovoytgalvay 9* inl 3j; yóc(- Ort 
qu xeSegOc i Tv mgüc airodg Ovrvylav ylveados , iv inlet 
D à* Zyuv Qotoat 1íjc vóaov xal 1à no0c 9vuoU ixrcéco, &) àxel- 
vovc moiUvra Gc Girov. xav  enóvvoc àxeivov voOc Toydgovc 
cyiua ui dXyotvrov ivódtac9ot, cyijua 0à xol Pkmüóvruv65 
ab9ic iugalviw c Qotaorve v0 náJoc uev! oU nol) zol ye ogt- 
ow orat 7& &nÓ voU Bacikéog xol vyualvovroc. wol oi niv 
vGUra, 5 vócoc 0 inidlOov xol và éavzfjc nÀrgotr QusMAev, | dig 
yoU» 1j xvgla evéavr xal 10r vO vov 9av&tov, xol üov voic 
E ?axgoíc, 290000xiua 7v, 1Q uiv Gxvovagip Kaftáai.a ovx &oqa- 10 
Aic 10 énojiurioxtv và voU xtvüvvov éQóxe (vouilevat à voic 
»0c0tGí xol voUro uoiga Savárov, c'oncQ üv & aluo 7» m 
a0Uro(c 10 Acyety v0U ylveoOon) , üpsivou 0 nálv üntiOeiv üvé- 
vortov 00 vOv xoAv iox(uale, — TQ v0. ngoot.O Ov v( £5 Exel- 
vov facile "rópovixo i94ggt vóv Aóyov vjc &nogaicecc cc 0015 
Buicovrog Cri voU Bacukéwg. xal üg o0" oXrüg Unopturrjoxét 
v0 dnsvxvotoy 89.oget, 0p 0? viv érouuaolay cogízeror. — &U- 
Sic yüg 1à roU OtonowuxoU Juvárov ojufloha sütgenibevon ,. &- 
P 360 Aafàv 0 ieptüc vOv toU xAjoov xal süAaffüv , avolucdtlg cc &et, 


« 11. 70] vo? P.- 


que veri amoris excipére generosos socios sua causa tam longe profectos 
interim prohiberetur. caeterum sperare brevi remittendum; sibique vale- 
tudine recuperata optatam mox facultatem aífore gratam suam erga ipsos 
voluntatem consentaneis et imerito ipsorum et suo studio beneficiis expro- 
mendi. haec eo paucis et aegre locuto, 'Tochari prae se tulerunt dolere 
se incommodo principis amici, cupereque ac sperare brevi eum restituen- 
dum in salubritatem pristinam; tuncque se sinceriori percepturos gaudio 
promissa ab ipso bona, ita illi: caeterum morbus inde augescens vi qua 
grassabatur saeva, haud obscure Augustum in interitum urgebat, adfuit- 
que non multo post minime dubiis agnoscenda indiciis suprema aegroto 
dies, quando medicis nihil mitius quam maturum decumbentis obitum pa- 
lam ominantibus, actuario Cabasilae haud animus tamen adfuit, praeva- 
lente metu offensionis, indicandi Augusto periculum suum. nam et hoc 
fatalis hora iugruens afferre solet in primis noxium mortalibus, ut indices 
quantumvis benevolos imminentis obitus, tanquam si eius causa essent, 
exosos fere habeant. idem porro Cabasilas religioni merito ducebat sic 
imparatum ex vita excedere Augustum sinere. quare defuncturum isto 
se erga illum officio putavit, .si filio successorique eius Andronico discri- 
men denuntiaret patris extremum, quod et statim fecit, verum ne An- 
dronicus quidem ausus est tam tristem parenti afferre nuntium. tomen 
aliquid excogitavit quo suum utcumque silentium suppleret. iussu scilicet 
eius subito promuntur dominicae mortis symbola, quae sacerdos cleri pa- 
latini venerabundus, quo par erat ornatu accipiens, improyiso prorsus ad . 


DE MICHAELE PALAEOLOGO L. VL 531 


zaplorarul oí àvuíoroc moumav uiv dor. — Fovys 02 mpóc 
M ^ C v , A - EC. 3E y LI ' * 
70» T0lyov 0gGv faciksvc, xol à xaJ cvi0v (dw yàg xol TovG 
€ pP - 
Aoywpiodc ipgouévog) dg tiys Ótavoovutvoc. —Tororo yoiy Ó 
zt9éofiregog mapà SürtQu , và Gyum Ódpa xooróv iv ysgolv, 
'Bxal T5v üm' àxelvov xol uóvov éniovgoqz)v noóc o910v xapadoxüv 
ég? ixavóv cwuonüv Voraro. 0 Ó6 dive Tw vOr0UTOY Vuovoncac, 
» 1,» * ? - ? , * ^ , 
eve xal &Aloc inel9Oy avvQ , éneyxAve: ngóg vÓv ngeovzegov, 
xal Gu' 0s xol Gua cvvzze v0 Ópüum, xol zl, quoi, roUro; 
- - € € EN , -— 397 , 
TOU yov itgécc.t0c vzég avroU eü&cuevor gépovaour elg Box9 v 
10 xoi à 0)poa và elc Vyclav ovvoícorza Ayovzoc, a$1üg Qunxówac 
&»adeggtt, xol v5c xMvgc &véygevou , xol Dnvet Govgv , xol zà 
&yiov di££eor ovufokov, xal 0 * xópie oUcal ue x Tj; digag 
vuvrQg" snow, xolzü dxóra novrixoópevoc 2906 10» vyacTov, 
y 
v3v óylay uerülmwu Óéyevca, xol nicOw av9Oic xol xoigó» Éni- 
^ ^ ^ E] * ^ , y ^ E 
150y0v T7v vyTv &áqínoi — zai 07; ttAevt1066 00x 1jT10v TOÍC T(V 
T'oy&gcv 1) vv olztícv veriuvos dáxgvotv. — o0 vÓ» vexgüv 10 
TÓy0G 0L tlg v0UrO TO. y9£vrec ovavelavreg vvxróc zagà v5v véay 
pov», àyyóc zov Ov xe xeuévgv , uszaxouíGovot, — xal ovrag 
üzépytros Bacikeüg Üjoac uiv và ovunavca C nevrqxovzo xal 
200xi0, (jucikevoac Ó zuspüv Ozovoüv elxoct v; eixoct zécoQQo. 
OnoüsroGt uiv yàg à các facidag igv9gà "Exurouftauivoc 


nihil minus cogitantem Augustum accessit. erat aeger tunc forte vultu ad 
parietem averso, curis ut apparebat familiaribus intentus: vigebat enim 
animo, nec de iudicandi eius aut ratiocinandi solerti acrimonia quidquam 
morbus imminuerat. stabat igitur in contraria parte presbyter sacra dona 
manu sustinens, et dum ille se sponte converteret, sat longo tempore 
silentio expectans. tandem imperator, sive quo excitatus signo sive in- 
Stinctu propriae mentis admonitus, ubi faciem aliorsum retorsisset, viso 
presbytero statim intellexit quorsum is venisset. interrogavit tamen quid. 
Sibi eo ornatu eo statu vellet. illoque respondente sese post preces pro 
eius salute fusas etiam utilia ei iuvando afferenda sacra dona putavisse, 
quorum perceptio ad morbi quoque valitura expulsionem foret, non expe- 
ctato dum id totum pronuntiasset, aeger statim excitans se ipsum supra 
lectum exurgit, zonam postulat, sanctum symbolum pronuntiat, addens et 
illud *libera me domine ab hora hac," tum quibus par erat demissionis si- 
gnis altissimum praesentem veneratus sacram communionem accipit, et in 
lectulum relapsus exiguo superstes intervallo , paulo post animam emittit. 
cuius mox cognita mors non minus Tocharorum quam ipsi subditorum ho- 
norata lacrimis est. eius cadaver festinato compositum, quibus id negotii 
datum fuerat, noctu ad novum monasterium in illa vicinia situm depor- 
tant. sic binc migravit imperator, postquam vixisset omnino annos. octo 
et quinquaginta, imperasset autem quatuor et viginti, demptis diebus vi- 
ginti. nam imperii insigne purpuram induit prima die Ianuarii, ut dictum 


' 532 GEORG. PACHYM. DE MICH. PALAEOLOG. L. VI. 


' mgoTQ], (c A/exvon , Duncxa Óà ZXuigpoqoguüvog ivdcxázg, 
ju£ge megacxcvi. xoi obtu x«l T0 im advQ orusiov értierovro. 
jv yàg ix ni orowyeíov voryoéppuxtov 10 én* Oxelvq ocuflokov. 
ónAwecig Ó' oluc. TaDva ToU t& xav! inlxÀgv a)rQ Acyoutvov 
( JHolatoAóyoc yág), vo vómov x«9* Üv (usiAe veAevrüv (vob 5 

E IIoyoulov yào 10 xcoglov 2A£yero) xal iic énuvelevrlov eni v0U- 
voi uépac *. duépa. yàg jv nagaoxevr) xa9^ tjv veUv. éngásstzo, 
évOexdrm , wg donrat, Zxiggogoguvoc vo9 cusa tzovc. 


est: obiit autem undecima Decembris, die Parasceue. et sic impletum 
eventu est quod significasse videri potuit sigillum, quod adhibere obsi- 
gnando consueverat. exprimebat autem id characterem formatum ex tri- 
bus figuris elementi Graeci. III, indicantem, quantum interpretor, primo 

. cognomen familiae ipsius, quod erat Palaeologus; deinde locum ubi erat 
moriturus, qui Pachomii ager dicebatur; denique diem obitus quae Para- 
sceue fuit, undecima, ut dictum est, Decembris anni 6791. 





PUyRÁT- ROEPECPe0CS25^P UNA 


E SOCIETATE IESU 


| OBSERVATIONUM 
PACHYMERIANARUM 


AD HISTORIAM RERUM 


MICHAELIS PALAEOLOGI 
LIBRI TRES. 


LIBER PRIMUS. 


Grossanruw: quo declarantur obscuriora verba usurpata in hi- 
storia rerum Michaélis Palaeologi. 


LIBER SECUNDUS. 


Norar: quibus loca perplexa aut quomodocumque declara- 


lionis vel emendationis egentia qua illustrantur, qua oppor- 
tunis cautionibus muniuntur, 


LIBER TERTIUS. 


Cimoxonoorcus: ubi characteres temporum in hac historia no- 
tati considerantur, ordo gestarum rerum exquiritur, exiri- . 
cantur confusa: denique in expansa tabula annorum fere 


triginta epochae praecipuorum eventuum a Pachymere me- 
moratorum suis annis affiguntur. 





ETRI POSSINI E S. I 
OBSERVATIONUM 


PACHYMERIANARUM 
LIBER L 


GLOSSARIUM. 


: 
A qy'écporoa p.958 v.8. esse éytaGuoro particulas sive re- P 363 
liquias tum panis tum vini eucharistici rite consecrati et transsub- 
stantiali in corpus et sanguinem Christi domini, demonstrare 
suffecerit ex uno et altero ló liturgiae S. Basilii , " bi inter orà- 

 liones quae post consecrationem ante communionem a sacrificante 
pronuntiantur, una est in qua dieitur: GU ó ec "jud ó moG- 
Oe&cuevog Té 0doc Tür, gurüdiouGov. "uae «7:0 ztevvoG polvGpoó 
GaQxóc xat mveUuaroS, xol Oíoasov dyuogUvqv Énizsheiv ív goo 
Gov , ivo d xoc | uagtvoio Tüe Gvvsidnoscg qud Uzro0s- 
q40usvor rtv usgíóo vàv cyieouorov cov, évoOGpsv elc. hic ué- 
Que dyieGperov vocatur manifeste particula quam quisque com- 
municantium percipit ex pane ac vino cousecratis, paulo infe- 
rius in eadem oratione sacerdos rogans ut detur participaturis eu- 
charistiam perseverantia in gratia usque ad extremum spiritum, 
quo isla sacra symbola sint illi pro viatico in vitam aeternam, 
sic loquitur: 00g ajuiv uoi uu iGjrqc qjudv dvazvoije e£iog 
UzrodEyec ou vuv dixíóe rv dytaGpuerov cov tig igoUiov fce 
«icvíov etc, cum autem dyicuero eucharistiae reliquias hic 
verti, nihil diversum ab ipsa eucharistia significare volui; quippe 
qui profitear cum catholicis omnibus sub qualibet sacrarum spe- 
cierum particula totum Christi corpus esse, et ut ecclesia canit P 364 
inler sacra, tantum. esse. sub fragmento quantum toto tegitur. 
unde quaelibet mica ry dyiecuerov utique dyíecne et vera eu- 
charistia est. usus autem sum illa forma loquendi ut morem in- 
nuerem antiquum, in quem historicus hoc loco digitum intendit, 
significans tunc solitum in Constantinopolitana ecclesia fuisse re- 


536 OBSERVAT. PACHYMER. 


liquias particularum eucharisticarum pueris baptizatis consu- 
mendas dare. hoc idem et Nicephorus Callistus Hist. Eccl. 17 
c. 25 testatur his verbis: foc xexgviREV ix zoÀko0 vij BociAtÓt 
TÜV mókev , oc Éxtiüdv molo vi vàv ptoiücov TOU dXgdvrov zal 
Qcíov copuorog ToU xvolov xol Oto) xal , Gorijgog qjuv Tnoo9 
Xpi6roo évamokewpO sin, peragtéAA eon ;ToUg fegéeg toiüeg dg9- 
govc éx TÓV ic qupcadidaGx ov goirQvrov, xl vuU TOC vijóreug 
écOlcww ^. 0 Or xol ipol moAAewig veozígo xojuOQ ys Üvre- ém- 
evvífg ysvíécün, etc. consuetudo à. multo tempore imperanti 
urbi fuit, ut quum: plusculum de partibus immaculati divini- 
que corporis domini et. dei et servatoris nostri lesu Christi reli- 
quum. esset, sacerdotes pueros incorruptos ex iis qui ad praece- 
ptorem. inferioris ludi. eunt accerserent , qui ieiuni reliquias eae 
ederent. quod. quidem mihi quoque saépenumkha quum puer 
admodum essem, contigit, haec Callistus;. qui cum historiam 
inscripserit Andronico Palaeologo huius nostri Michaélis filio et 
successori, manifestum est quo tempore haec quae nunc narrat 
Pachymeres contigerunt, hunc adhuc morem viguisse. qui qui- 
dem a Dionysio Areopag. Clemente Alexand. et aliis antiquissimis 
patribus testimonium habet, unde eius honorifice meminit Con- 
cilium Tridentinum sess.21 cap.4. cum enim definivisset parvu- 
los ante rationis usum non obligari ad perceptionem eucharistiae, 
haec addit: neque ideo tamen damnanda est antiquitas , si eum 
morem. in quibusdam locis aliquando. servavit, ut enim. san- 
ctissimi illi patres sui facti probabilem causam pro illius tem- 
poris ratione habuerunt , ita. certe eos nulla salutis necessitate 
id fecisse , Sine contr oversia credendum est, sic sacra synodus. - 
d lóropopo 0v p.981 v.7. dudum est cum ecclesiastici, 
praesertim ascetici, scriptores aliquid innovarunt in notione vo- 
cis dóiegopíe , pro qua noster &üiegogovrgre hoc loco posuit, 
cum enim philosophi veteres Graeci de moribus agentes, inter 
bonum et malum medium quiddam &Ótéqogov vocarent, uti cul- 
pae ita et laudis expers, Christiani, docti forte evangelica Christi 
sententia, verbum etiam otiosum reddundae rationi obnoxium 
esse denuntiante, vó dóuiqogov - vitio accensuerunt. quod prae- 
sertim in S. Basilio et aliis qui coxqrixo scripserunt cernere est; 
prout alias memini annotare me ad Epist. S. Nili cccxxxv. — ex 
hoc usu Pachymeres hic solutiorem nec irreprehensibilem agendi 
libertatem càiegogórqgr« vocavit. 
elvrog p. 482 v. 6. quod theologi Latini frequentius prr 
cipium appellant in divinis productionibus ad intra, Graeci pas- 
sim airtov et eiví«v dicunt. ' nec vocabulum causa usquequaque 
ab eo usu abhorret. S. Hilarius de Trinit. lib. 11 patrem: vocat 
causam: nativitatis filii. et lib. 12, agens de generatione filii, 
et ex causa, inquit, perfecta atque indemutabili nascens , ne- 
cesse est ex causa in causae ipsius proprietate nascatur, S. Au- 


. LIB. 1. GLOSSARIUM. : 537. 


gustinus lib. Quaest. 883 quaest. 16: quod autem rerum omnium 
eausa est, eliam, sapientiae suae causa esí, nec unquam deus 
sine sapientia. .Lizcitur sempiternae suae sapientiae causa est 
sempiterna, Victorinus Afer lib. 1 adversus Árium: aequas 
patri, sed maior pater, quod. ipse dedit ipsi omnia, e£ causa 
est ipsi filio ut sit, ut isto modo sit. utitur et S, Anselmus et 
Richardus Victorinus hoc modo loquendi. quamvis S. Thomas 
Opusc. contra Graecos cap. 1 et in Summa 1 p. quaest, 33 art. 1, 
et Eugenius IV. in Concil. Florent, in Lit. Vn. et idem Concilium 
sess. 15, doceant, quod Graeci causam in trinitate appellant, a 
Latinis securius et melius principium dici, 

a Dp o jj ,dyoesi p.268 v.9. sumptum ex Homero Iliad.z 
v. 976: dg 4o igovqotv, Adctv 0^ c'yogrv elinorjv, qui versus 
idem repetitur Odyss. p. priori loco explicat scholiastes vetus 
eipnoyv Tv veyíog e99oicOsicev. ab hoc dissentit Eustathius, 
dum ad geminum locum Odyss. 8 pag. 1444 ed. Rom. sic annotat: 
adimerv 0à sizsv ovx éniberiude , oU yàg: adinerj ieri dyood 
mGGo émigorpemi dc óà ualov dvil TOU TOqU * xol Éoriv Opoi0v 
7Ó TOTE uo, qv &vosio 499v. ' vides hic sentire Eustathium so- 
lutam concionem subitam dici, eadem sententia qua si scribere- 
tur solutam; subito, epitheto adverbii munere fungente, ut in 
illo alio versu £unc tellus miAi lata dehiscat , lata ponitur. pro 
late. quod et imitatur Virgilius, dum de lupo ait gregibus no- 
cturnus obambulat, et de Aenea se matutinus agebat. | credi- 
derim equidem Pachymerem magis adhacsisse priori sententiae, 
quae eimonv verum deyog&c sive cvvodov adiunctum agnoscit, 
is enim tota hac narratione satis indicat se favere patriarchae Ar- 
senio, et iniuste damnatum putasse. unde guUvoóov a qua da- 
mnatus est e/wnogv vocando, visus est indicare voluisse iudi- 
cium istud eius praefestinatum et cupide perlatum fuisse, in gra- 
tiam imperatoris incumbentis in ultionem duritiei patriarchae, 
potius quam ex culpae merito. - adhibet et alibi hanc quasi pro- 
verbialem formulam Pachymeres, ut lib. 5 cap. 12 sub finem; 
ubi cum àmbo codd. B et À haberent Aí6ct 02 Aanpronv cyogrv, 
manifesto mendo manu remedium attulimus, rescribentes, ut 
oportuit, A)csv Ó' ohpmonv dyogxv, ea verba, ut plerumque 
solet in occursu abhorrentium a vulgari usu, secure omittente 
Vaticano codice. 

dzdOicvoc p. 257 v. 6. celebrabatur hoc festum cxe1- 
6rov dictum zà coffávo T5c mfuzruc Efooucog rij ve60egaxo- 
6r;5c, ait Rituale Graecorum: hoc est sabbato quintae hebdoma- 
dis quadragesimae. unde apparet quo pertineat illa mentio ràv 
6viijQov vcra v zehovuévov. | origines porro institutionis istius 
festi fuse disseruntur in eodem Rituali. haec summa est, pro- 
fecto in Persidem adversus Chosroén Heraclio imperatore , Cha- 
ganus Mysorum et Scytharum dux, rupto cum Romanis foedere, 


P 365 


538. OBSERVAT. PACHYMER, 


ab Occiduis partibus cum numerosissimo exercitu infestus Con-- 
stantinopoli se admovet, obvia quaeque foede vastans et multa: . 
blaspheme in deum minans, eodem tempore Sarbarus missus a 
Chosroe cum copiis validissimis Orientales provincias late popu- 
latus et ipse altera ex parte Constantinopolim aggreditur, ferro 
Ílammaque passim saeviens, inde ex composito barbari ambo 
terra marique urbem simul oppugnant, || sed cum patriarcha Ser- 
gius populum ad fidendum in deiparae patrocinio ipsamque invo-. 


- candam non frustra esset adhortatus, tam manifesta ira dei in 


P 366 


utrumque hostilem exercitum incubuit, ut et terrestres copiae in-- 
lernecione delerentur, et classis universa exortu procellae subi- 
tae, ex sinu Ceratis dicto ad substructiones templi deiparae in 
littore ad Blachernas siti, allisa frangeretur. in gratiarum aclio- 
nem. pro tanta victoria populus Constantinopolitanus noctem: 
pervigilavit in laudibus deiparae, et anniversaria deinceps reli- 
gione idem repetens initium dedit huic festo, quod deinde iu 
perennem firmitatem est stabilitum duplici alio deiparae benefi- 
cio. nam cum post annum trigesimum sextum imperii Constan- 
tini Pogonati Saracenorum innumerabiles copiae Constantinopo- 
lim toto septennio circumsedissent, evidenti ope imploratae a 
Constantinopolitanis in auxilium deiparae primum. hiemantes 
Cyzici multos suorum amisere, mox metu in fugam classe acta 
ad Sylaeum ingruente saevissima tempestate submersi cuncti sunt. 
postremo sub Leone Isauro iisdem Saraceni victoriis tumidi, quod 
Persarum regnum evertissent, Aegyptum, Africam, Aethiopiam, 
ipsam etiam Hispaniam incursionibus vastassent, cum mille octin-: 
gentis. navibus Constantinopolim oppugnantes, iam iamque ut: 
sperabant capturi, deiparae suam urbem tuentis ope contriti sunt; 
primum plusquam viginti millibus ipsorum a Bulgaris caesis, 
deinde foedissimo ad Soslhenium naufragio classe maxima ex 
parte deleta; denique saeva fame ipsorum reliquiis usque ad esum 
humanorum cadaverum, quin et stercorum, adactis, dum tot 
mala pauci superslites fugientes cum residuis navigiis per Ae-- 
gaeum currunt, immissa divinitus grandine ardenti, cuius fer- 
vor picem qua tabulae navium agglutinabantur liquefecit, cum 
sua ibi omnes classe perierunt, tribus tantum navibus ad cladis. 
indicium domum reversis. óid veUro (subiicit idem auctor) & 
vz:opvj Ooevuccim váe mzüvayvov xab Qtowrnvogog rijv zvegoUGgav 
Sogviv £ogratousv.  &xdaOiGvog 0b sionrot, Oiór, 0pO'oGtetünv cote: 
züg 0 Àe0g word vqv vuxva ixslvmv vov Upvov vij v09 Aoyov prol 
Éushwoav, xol ovo iv m&Gw voie GÀÀow olxowg xaQ60oi 4$ £O0vg 
Éyovvtc, dv oig zagotot vij Otouijvogoc 099ol zcavzeg dxgoo peDa. 
hnoc esl: propter Aaec omnia tam. admiranda a castissima dei 
genitrice opera :patrata praesentem. diem festum celebramus. 
"dcathistos vero, quasi carens sessione, dictus est, quod popu- 
lus tota nocte stando hymnum deiparae concinat ,, quodque cum: 


.LIB.L | GLOSSARIUM. . 589 


in alis aedibus ex more sedere liceat, inm istis diyinae matris 
erecti omnes stantes auscultamus. 

dZTOVOQLOG p. $30 v. 10. quare hic Cabasilas prae cae- 
teris intellexerit imminere mortem aegrotanti Áugusto, non aliam 
comminisci verisimiliorem causam queo, quam quod huic ex of- 
ficio incubuerit peculiaris cura o0 vocyievav xal vogGoxopciv im- 
peratorem morbo laborantem, intima, inquam, et quae tale tem- 
pus postulat , febrienti corpori ministeria exhibendi. cur porro 
talem ministrum dxrovOQUOY Pachymeres vocet, non facile oc- 
curret praeoccupatis opinione communi, quam seentug Casanbo- 
nus, notis in Trebellium Pollionem, reprehendit Paeonium Grae- 
cum interpretem Eutropii, quod quam in lib. 9 Breviarii Eutro- 
piani, ubi de Victorino agitur, Latine scriptam repererat actuariz 
vocem, ipse Graeca UzouvueToyQeqov non reddiderit, sed pro- 
prium eam viri nomen putaverit, in quo secundo sine dubio 
Paeonius peccavit, est enim illic ex auctoris mente actuarizs, 
ut ex Aurelio Victore et Trebellio Pollione quos Eutropius ex- 
scribit clarissime patet, non proprium personae sed appellativum 
vocabulum ,. vitae genus et conditionem exprimens, de caetero 
erraturum contendo fuisse Paeonium , si jzouvurpuezoygcgov pro 
actuario posuisset, errorem eorum qui speciem pro genere usur- 
pant. quantum enim ex multis colligens autumo , actuarii uni- 
versim dicuntur qui ministeria humiliora usus quotidiani opus his 
habentibus adhibent, quales servi plerumque veteribus erant, 
unde non. usque adeo imperite idem Paeonius ÓovÀov vocem 
cxrovaoío adiunxit. sub hac universalitate familiarium admini- 
strorum puto comprehensos commentarienses Jzopvmnpueroyga- 
ovg, sed. et Vocoxouovg infirmorum curatores et chirurgos et 
horum in quavis vitae necessitate aut commoditate subadiuvas. 
qualium cum plurimam esse oporteret copiam in obsequio castro- 
rum Romanorum, ex iis fuisse non parva ex parle conflatum ar— 
bitror actuariorum corpus, quod Aurelius Victor illam ipsam Vi- 
clorini tyranni per Atüititianum quemdam actuarium, cuius ille 
uxorem stupraverat, procuratam caedem memorans, describit 
his verbis: tantum actuariorum, quorum loco Jttititianus ha- 
bebatur ,. in. exercitu factiones vigent, ut arduum petentibus ma- 
litia patraretur, genus hominum , praesertim. hac. tempestate, 
nequam , vaenale, callidum, seditiosum , habendi cupidum at- 
que ad patrandas fraudes velandasque quasi a natura factum, 
annonae dominans, eoque utilia curantibus et. fortunis arato- 
rum, infestum , prudens in tempore his largiendi. quorum vae- 
cordia. damnoque opes contraxerit, haec Aurelius Victor; quae 
cuncia Vzopnvm5peroygegore, amanuensibus aut exceptoribus eo- 
rum quae diclantur, convenire qui dixerit, nae is milites Ro- 
manos fecerit nimis literatos: tum praeterea laboraverit in expe- 
dienda ratione, cur id genus annonae dominaretur? | quam ve- 


P 367 


540 OBSERVAT. PACHYMER. 


risimillimam reddat, qui panifices, pistores,; opsonatores, cau- 
pones, coquos, propolas, pincernas, castrorum frumenti men- 
strui dimensores, et caeteros id genus ad inserviendum militan-, 
libus auctoratos, in istum numerum compegerit. ego vero non 
parvam talium ministrorum partem fuisse arbitror aegrorum aut 
morbo aut vulnere corporum curatores, chirurgos, pharmaco- 
poeos, valetudinarios; qualium assectari solitam exercitus Roma- 
nos numerosissimam multitudinem ex officio et publicis impensis 
exlra omnem dubitationis aleam est. atque adeo ex hac obser- 
vatione puto lucem affundi ad intelligendum locum quendam in 
Novella Tustiniani exvir, ubi praescribens imperator qua certitu- 
dine debeat mulieri mors viri eius militatum profecti constare, 
ut rite possit ad alteras nuptias transire, decernit, siquidem. in 
scholariorum. classe vir ille meruerit, a primis scholae in quam 
scriptus fuerat, et insuper ab actuario, hoc est, ut opinor, a 
chirurgo vel valetudinario ministro, qui videlicet ei morienti ad- 
sliterit, Zestzmonium iureiurando firmatum reddi de eius. morte. 
verba legis haec sunt: e 0à cyoÀcQiog si ixsivog o9 ssQl veÀsv- 
Tüc *j eugicfwvgoig icrw, mood vv. mQorov v5e Gy0Mqge xal 
exrovogíov etc. hosce generatim actuarios militarium nomine 
designatos a Trebellio Pollione crediderim equidem, dum in libro, 
de Triginta Tyrannis de Victorino, cuius supra memini, sic 
scribit: sous F'ictorinus in imperio remansit, qui et ipse, quod. 
matrimoniis militum et militarium corrumpendis operam, daret, 
a quodam actuario, cuius uxorem stupraverat , composita fa. 
ctione Agrippinae percussus etc. in. his Trebellii verbis alteru-. 
tram istarum vocem militum et militarium superfluam esse pu-. 
tavit Casaubonus, iure in hoc a Salmasio reprehensus. | qui ipse. 
Salmasius dum subiicit mZZitares dici eos qui missionem a militia. 
acceperant, ut consulares dicuntur qui consules fuerant, mihi 
quidem non persuadet rem ita semper habuisse, etsi non negem 
aliquando id usu venisse. non credo, inquam, quoties apud. 
quemlibet scriptorem znZZitaris aliquis dicitur, toties intelligi mi- 
litem emeritum. ' nam saepe militaria ea vocantur quae ad milites. 
perlinent, ut arma et vestimenta et equi; et. calonum , lixarum,, 
institorum, qui castra frequentant ut militibus inserviant, mili- 
taris turba dicitur, quidni ergo qui militibus quocumque nomine: 
ministrant, quales erant actuarii, ut ostendimus, militares dici. 
potuerint? sane ita vocem illam usurpatam a Pollione,. atten- . 
tius verba eius perpendenti patet. quia enim dicturus erat necis, 
causam Viclorino fuisse uxorem actuarii stupratam praemittere 
illum oportuit non militum solum sed zitarium eliam, homi-. 
num quovis officio militiam sequentium , ex quo genere acíuariz. 
erant, matrimoniis corrumpendis eum operam dedisse, quare. 
militarium vox ad paulo post inductam actzariorum mentionem 
digitum. intendit, hae mihi fuere suspicandi causae; Cabasilam 


-LIB. L. GLOSSARIUM, 541 


cuius liic meminit Pacbymeres vocoxóuov et valetudinarium cura- 
torem Michaéli Palaeologo moribundo adhaesisse; cui cum intima 
eius temporis ádmoveret. ministeria , facile signa mortis instantis 
observare potuerit. tales enim imperatoribus Constantinopolita- 
nis per haec tempora miuistrare consuevisse, qui actuarii nomine 
in Palatinae dignitatis honorem evecto in aula versarentur curan. 
dae Augustorum valetudini, docet nos locus Georgii Acropoli- 
fae in Hist; P. 34 ed. Reg. cvriAéyss 0 oig Aeyou£votg ó € faroog 
INixóleog, cvijo juro uiv qiiocogíec peracyov, d«gog 08 Tv 
oiseíav TÉ, xal pour viv D n£ípac yivocxouévqv. zevv 
0 o$roc sjyemóto. vj BociMÓt, dxrovagíov 0& siye viusv. en Ni 
colaus medicus in arte sua excellens, et praesertim eius praxi 
atque usu dexter, in obsequio erat Irenes Augustae actuarii di- 
gnitate: quidni parem operam, pari auctoramento tituli, Mi- 
chaéli Augusto memoratus hoc loco Cabasilas navaverit ? 

dildyia p. 810 v. 4. hic vocem dAAeyío:g Vaticanus in-.P 368 
terpolator, ut solet quando non intelligit, omittit, ne quaera— 
mus originem huius vocabuli in Graeca lingua, deterret auctor: 
ipse, qui non obscure indicat peregrinum id. esse et usu illic vul- 
gari militum plerorumque exlerorum tritum. ego donec verisi- 
milius aliquid afferat quispiam, suspicor Gallicum esse aut de- 
formatum ex Gallico. nam Gallisive Franci, ut notissimum est,. 
permulti ab annis ferme ducentis occasione sacrarum expeditio-: 
num in illis partibus militaverant, hi porro cum soleant sedes 
ad hibernandum attributas militibus in pagis aut oppidis a//o-; 
giamenta sive allogia vocare (hodie dicunt Zes Jogernens de gens 
de guerre) , ea Pachymeres unius literae mutatione allagia voca- 
verit. res autem satis suadet ipsa, ista corpora diversi generis: 
militum contuberniis et hospitiis fuisse divisa, ita ut Paphlagones. 
verbi gratia uno in oppido stationem haberent, Thraces in alio, 
Phryges Macedones Mysi Cares et reliqui similiter, atque adeo tot: 
essent corpora quot allogia sive hospitia aut loca bibernis attri- 
buta, unde invaluerit ut ipsae illae legiones a/ogia sive a//agia 
dicerentur. haec si minus cuipiam arriserint, remittam equidem 
eius causa non gravate de origine ac notatione: de notione qui- 
dem vocis vereor ut possim, cum eius auctorem habeam idoneum. 
Georgius Acrop. c, 59 Hist. p. 66 ed. Reg. de quodam Constan- 
tino Margarite, primum dicit fuisse illum coyovre dAioylov «v- 
T0), nimirum imp. Theodori; tum » pag. sequente. id ipsum expli- | 
cans ait d à& faciAsUg Oc00cQoc &oyovra vig cvroU xeravóuaxe 
zó£coc. Constantinum Margaritem quem ante dixerat eAieyíov 
Bacikéog & &pjovra, nunc vocat oyovre TÓüc Titog pacis. : 
igitur idem zo£ig et dAAdyiov. TdÉrig autem et rcyucero legioncs 
aut cohortes Graecis dictas quis nescit *)? 


*) cf. Possin. Glossar. alterum ( Andronic.) v. &44oyj extr. 


542 OBSERVAT. PACHYMER, 


"AkBavivat p. 357 v. 18. ' agit de vicinis Dyrrhachio po- 
pulis, aut potius suburbanis rusticis. ' Albanorum regionem in 
Macedonia Ptolomaeus agnoscit, porro antiqua Macedonia po- 
stremis hisce Orientalis imperii senescentis temporibus in quatuor 
divisa parles priscum nomen in sola mediterranea retinuerat, 
pars vero eius confinis Dalmatiae et Illyrico Albania iam tunc, 
uti et hodie, appellabatur; ubi erat Dyrrhachiensis civitas, cuius 
casus terrae motu eversae hic memoratur, ex Albanià porro re- 
cte gentile nomen formatur Albanitae. 

dwWwooc4üc p.508 v. 10. videtur usurpare djooly ut 
proprium viri nomen, quamquam et videri possit appellativum 
vocabulum dignitatis, praefectum maris indicans; cuius et no— 
tionis et'vocis usum satis celebrem apud hos scriptores Neograe- 
cos quivis in iis versatus novit, et docet Meursius verbo '4jxod- 
Awoc et" Auge. ego sine praeiudicio rem integram in medio re- 
linquo, exprimens in versione Latinis literis eam ipsam vocem, 
quam lector pro suo arbitrio vel proprie vel appellative sumere 
poterit. 

dvadégecóat sot dvadoyi p. 256 v. 14. hoc oe 

P 369 duas illas | voces dvadoyij et cvaüéjorro peculiari. quadam 
usurpari ecclesiastica notione, facile attentius omnia cireunispi- 
cienti patet, videtur autem prius vocabulum evoóoyrc in eo hic 
significatu: poni, ut indicet absolutionem sacramentalem in tri- 
bunali confessionis arcanae impertiri poenitentibus solitam a sa- 
cerdote iurisdictionem ad' id ordinariam vel delegatam habente. 
suniliter verbum cvaeó£yscO9or exprimit actionem ipsam sacerdotis 
absolventis. continet autem posterior pars huius sententiae ra- 
lionem prioris: ideo enim scribit auctor increpitum Iosephum: 
quasi absolvisset in foro conscientiae Augustum contra volunta-- 
iem patriarchae; quod postquam excommunicaverat Augustum 
patriarcha, vetuisset nominatim ne etiam eius confessarius Iose- 
phus ipsum arcano confitentem deinceps audiret aut absolveret. 
id tamen sibi fuisse prohibitum negabat losephus. sane scimus. 
dissimulando permisisse patriarcham: ut Augustus, licet a se in- 
terdictus sacris, aliqua tamen participatione sacrorum uteretur; 
ut distincte Pachymeres refert, inconsequentiam eius facti excu- 
sans, l. 8 c. 14. quare fieri potuit ut et in relinquendo illi usu: 
libero confessionis arcanae conniveret, non interdicendo Iosepho: 
eius confessario ne ipsi poenitentiae sacramentum privatim mini- 
straret. vide quae annotamus verbo mvevuatuóc. 

dvegogc "Utd 375 v. 8. &vogood hic sonat prolásionim 
ut alibi zogogc.: notum enim ":00gO0QuxOv Àóyov opponi é&óia- 
$9éro apud Graecos, ut apud Latinos opponitur sermo voce pro- - 
latus mente concepto, videri etiam potest. adhibita vox quae 
propter compositionem ex praepositione dvd, repetitionem aut 
resumptionem siguificante, innueret istam pronuntiationem inter 


* LIB. I, GLOSSARIUM. 543 


sacra publicam nominis papae non nunc primum. institutam, sed 
cum olim ante schisma fuisset usitata, nunc restitutam, ^ * 
"Avéua zvgyoc p.978 v.16. de Ioanne Vecco agit. tur- 
ris haec Anemae, quae, ubi et uude sic dicta sit, docet Anna 
Comnena l. 12 Alexiadis p. 364. ubi postquam deprehensam 
Michaélis Anemae in imperatorem Alexium coniurationem retu- 
lit, et se ipsam curasse decretae ipsi in poenam excaecalionis 
graliam damnato fieri, subdit ductum eum fuisse in turrim prope 
palatium  aedificatam, et ibi habitum in custodia, adscribit 
deinde haec verba, quae indicant isti deinceps loco £urris Jne- 
z;ae appellationem adhaesisse, gno LI ovrog Ule eloxvijc éiev- 
QegoUro, zl Tüv J'ewyóouov ev0i1c sj oU Advé£pua elyev elgxryj. 
cUQyog 9 dv "ue TÓv dyoU TÀVy iv Biejéovete Otero gv ÓtcxeL- 
uévav TEUQOV TÀo z0Às09, Ó TOU "vend xaXov usvog , Giomeo TL 
Ad]og TQv énmovvulav zovtqvi xoci uevog ub TÓ TwQU0TOQ TOV 
"Avsuüv ,Gidugddsrov 0ffacOci iml móÀóv iv avrd qgovorgifhj- 
Gavca 49ovov. haec ibi Anna; quae sic olim vertimus. non- 
dum. is eo carcere liberatus fuerat , cum alium hospitem Gre- 
gorium haec quae prius. nemae fuerat. unius custodia excepit. 
turris autem erat una quaedam ex. iis quae per moenium civi- 
tatis. partem. Blachernarum: regiam. proxime spectantem. certis 


intervallis dispositae sunt. ea insignem. ex eo quem narramus : 


eventu, appellationem in. omne tempus propriam nacta est: tur- 
ris iam passim, Anemae vocata, propterea quod 4nemam ferro 
suictum primum. acceperit diuque tenuerit. 

dvtpomiAet P 410 v.21. . de [cario ait fuisse illum za- 
TO Qq0vza vijóov peytorue qv &vsuózvÀeg FOog voig ixsi wolsiv. 
non esse hoc nomen illius insulae vulgare ubique, docet ipse 
auctor, dum ab incolis id proprie usurpari solitum admonet. 
an verum et omnibus notum huius insulae nomen Lipara fuerit, 
quae septem aut, ut alii, decem Aeoliarum insularum maxima 
et unica inter omnes habitata fertur, viderint peritiores. ego 
éméy0 , quoad indicium occurrerit certius. si hoc sit, apparet 
causa cur hanc insulam Pachymeres ucyíoziv maximam. dixerit, 
licet nec Cretae nec Siciliae comparabilem, respectu videlicet ad 
sex aut novem Aeolias minores. 

&vríóogov p. 361 v. 2. rursus de eodem p. 407 v. 8. 
erat hic merus , non consecratus aut in Christi corpus. conversus 
panis, qui cunctis promiscue inter sacra in ecclesia distribueba- 
iur apud Graecos, uti et apud Latinos, ritu hodieque vigente. 
dictus dvzióugov quod vice sacri doni eucharistiae; disposi- 
lione, quam exquisitissimam Christi corpus requirit, non prae- 
paratis, ministraretur. .. de hoc fuse et erudite Iacobus Goar Ord. 
Praed. Notis ad Eucholog. p. 164, quem vide. 


dvrixavovic. hanc vocem a Pachymere p. 375 v. 8. 


usurpatam ad significandum illegitimum  irregularem et sacris 


P 370 


544 OBSERVAT, PACHYMER, 


canonibus contrarium usum,. coniectura. divinavi, cum codi- 
ces omnes ibi manifestissime corrupti aliter nec intelligibiliter 
eum locum exlhiberent. advertat aequum animum prudens lector 
et iudicet. | isto quod indicavi capite libri V disserens imperator 
apud patriarcham et synodum de concilianda inter ecclesias La- 
iinam et Graecam pace, enumerat capita de quibus convenien- 
dum esset, ut pax illa coalesceret; et contendit demonstrare 
nullum eorum tale esse a quo admittendo abhorrere quisquam de- 
beat metu culpae consciscendae. primum enim Aswovgysiv z& 
xol uvQpovsve , quibus verbis, prout ea suis locis in hoc Glos- 
sario enarramus , significavit, priori quidem admittere Latinos 
in communionem sacrae Liturgiae, hoc est eam ipsis praesentibus. 
et communiter orantibus non aversari celebrare, altero vero men- 
tionem papae facere publicam in liturgicis precibus: ea, inquam, 
ambo esse licita evicisse sibi visus est auctoritate Manuélis pa- 
iriarchae cum sua synodo et Ioannis Ducae imperatoris, quos 
missa legatione illa ultro promisisse papae, si abstineret a iuvan- 
dis Latinis qui Constantinopoli tunc potiebantur,. ostendit ex co- 
dice ecclesiae ad fidem eius rei gestae. faciendam prolato.  de- 
monstrat deinde eorumdem auctoritate. Latinos propter additio- 
nem in symbolo non esse habendos haereticos, cum. illi nihil 
tunc aliud a Latinis exegerint, nisi ut additamentum istud a sym-. 
bolo tollerent , nihil prohibentes quorminus in caeteris scripturis 
id retinerent et legerent ; quod ostendit doctrinam ipsam ac 
dogma nequaquam ipsis displicuisse , ac consequenter crimen. 
hic haeresis, iudicio eorum, non fuisse, hanc puto esse senten- 
tiam illorum verborum, alioquin huius scriptoris more ac pecu- 
liari genio sane perplexorum: zàg pu] xeryogobvreg 0Àc6 c«G£- 
Bslag. (huic. voci. Vaticanus: substituit. ofoz61» , non male) covg. 
"IvtÀove , sj&iovv mogotgotvrag- viv zgocOnxqv vo? cvu(oÀov, àv 
veig Àowroig yooqoig cveygomrov Éyovrag , GvvOufvar oig 7t&- 
go«cpévore (ita clare ambo codices optimi B et A, cum fragmen- 
tum a Petavio editum zeggeyuévoig legat) aveywoGxovzeg. haec 
sic ad verbum sonant: u£ omnino non accusantes impietatis sive 
haereseos ltalos, petierint, sublato modo additamento e sym- 
bolo, in reliquis scripturis id. conscriptum | habentes , simul 
efferre cum, aliis quae ex iis chartis pronunciando . legerent, 
hanc plane sententiam, paulo clarioribus dumtaxat verbis, inter- 
pretatio eius capitis nostra exprimit. trausit denique.ad demon- 
strandum nihil esse illicitiin admittenda commemoratione nomi- 
nis papae in liturgicis precationibus Graecorum. et de hoc ca- 
pite sic loquitur in codice Barberino: vwd 0^ Éyjew vijv xoweíav - 
aj ix^ ÉxxAqolag dvagogd oU OvOuerog, Oxov ys xal a] mzug 
üvrog TOUg GÀlovg dvcyzx uevéysw oig xoivcvíag voig éxxAqout- 
foveo. GvviGrauévovg AswovgyoUvrog oU Íegíog, wcivqv zQia0oG 
qoi mogo0id0vzog wowcg.  Allatianus in hoc tantum discrepat 


. LIB. L GLOSSARIUM. 545 


quod articulum praepositivum zyjv ante vocem zorwtvíav non 
*habet; uti neque editio Petaviana. porro cubare in mendo verba 
illa Eyew «oweovíev vel vqv xowovíev inde manifestum est, quod 
 ànfinitivus Sev non potest cohaerere, salva syntaxi, cum no- 

minativo cvagopd , qui sequitur. uüde sine dubio Pachymeres 
scripserit £e; in praesentis indicativi tertia persona. quid ergo 
illud » redundans in omnibus exemplaribus, in Barberino vero 
omnium optimo praeterea articulus zv; quid haec, inquam, 
aliud dixerim quam vestigia in apographis adhue extantia arche— 
typae scripturae? auctor videlicet sic initio scripserat, zíve à^ 
eje dvrixavovíav pro quibus exscriptores perperam posuerint 
aívo O^ Eye xotvovíav, securi GoÀowxiG uo et perturbationis i 1n- 
extricabilis in quam tota sententia per istud ipsorum zepogcue 
implicata remanet; ut nihil dicam de taediosa repetitione eiusdem 
nominis xotvovio altero statim post versu, et quidem sensu in- 
sulsissimo, quid enim magis c6vÀÀoytcrov fingi potest quam hoc 
modo argumentari: quam» enim habet communionem prolatio 
nominis, cum alios qui papae mom sunt necesse sit participare 
communion e£c.? non me fallit videri alicui posse vocem zoivo- 
víav priori loco positam usurpari in ea notione qua zomoóv inter- 
dum Zmmundur sonat, ut significet Zabem ac maculam, senten- 
lia iam utcumque tolerabili, sed quae non tollit verisimilitudi- 
nem longe maiorem emendationis nostrae, ad quam ideo non du- 
bitavi conformare editionem. si quis quaerat quomodo Vatica- 


P 371 


nus codex hunc locum expresserit, sciat totum omisisse; sic ple- 


rumque, cum quid ambigui occurrit, defungi solitus. 

dvrilAéEeg p. 140 v. 4. agit de militibus Caesaris insi- 
diantibus urbi Constantinopolitanae, quam improviso intercipere 
parabant, summo propterea silentio agentes, ne responsantibus e 
muro quibusdam proderentur. «codd. B et A cum simplici 4 
scribunt, Vatic. alterum 4 addit. audio in vulgari Graecis ho- 
die usitata lingua dvriÀÀéfeg dici pro évrgAAé£og ab cvraAAerTO, 
noto iam vocabulo; quod fortasse noster expresserit more popu- 
lari. si minus hoc placet, reponi posset cvzixAe&avrav ab avzi- 
veto quasi dvvxAdyyo. 

üvviGveTix Gg p.480 v. 9. habebat, ut apparet ; iü 
animo haec scribens Pachymeres locum Hermogenis mol GráGzQv, 
ubi ex plicans quod sit «vríoracig, sic scribit: yiverea dvrlarecig 
Órev óuoÀoydv ó gevyov memo visevat TL (c dótznua, ev9iotG 
Érsgov i evegyéviuet uifov 0i aUvoU ToU dw eroe zemoeyué- 
vov. hoc est: fi evríoreGig sive comparatio , quando reus con- 
Jfitens se fecisse aliquid quod maleficium vocetur, opponst ex 
adverso maius aliquod beneficium cuius auctor fuerit maleficium 
zllud committendo, veluti cum peregrinus accusatus quod contra 
leges murum urbis conscenderit, fatetur id a se factum, sed ad- 
dit se hcc agendo servasse civita , repulsis hostibus, qui tunc 

Georgius Puy : d 95 


546 OBSERVAT. PACHYMER.. 


nullo. civium.sentiente murum. infesti scalis admotis superave- 


rant. hinc patet quid velit hoc loco noster, dum ait pacem ab 
Ephesino et alis dvrwGreriu og dumtaxat. admissam , confitendo 


nimirum eam malam esse, sed maiorum malorum vitandorum 
causa recte Loleratam: arbitrari. (in quo detegitur ultimus re- 


ceptus schismaticae contumaciae, et declaratur quam parum sin- 


P 372. 


cera fide plerique tunc Graecorum istam cum Latina ecclesia con- 
cordiam sint amplexi. | 

&z0G6roÀa p.194 v. T. inter. causas quae imperatorem 
Palaeologum moverunt ad. absistendum coepta oppugnatione Ga- 
latae obsidionemque solvendam, enumerat sparsam famam auxi- 
liorum a sede Apostolica iam submissorum obsessis validorum et 
iam adventantium, |. dzocroA( igitur hoc loco nihil aliud quam 
sedem Apostolicam Romanam sonat. 

«zógeGgig p. 268 v. 14. denuntiarunt patriarchae da- 
mnationem ipsius et depositionem iudicio synodi decretam, unde 


intelligitur in titulo cap. sexti, qui sic habet: ozec cvveyoévrov 


vv dgyisoéav và vélstov. wijvvua xol ini vovro 2j emopecig  yé- 
gjove, vocem dzógpeGig damnationem sonare... scio non esse hanc 
vulgarem huius vocabuli notionem. tamen aliquid simile siguifi- 
care interdum, ostendunt loca classicorum auctorum, . vulgaribus 
etiam lexicis relata. | mihi sufficit Hesychius, apud quem lego 
emogecig, «gioi , aprjpog, Oixy. | et vetus lexicon anonymi edi- 
tum a Vulcanio éz0g«ctg sententia, b fa 
dzooGmotoUpou p. 406 v. 4. verbum istud alibi. non 


xeperi. et Vaticanus, ut solet in. obscuris, et hoc et comma 
.cum. eo totum omisit. caeterum huius notio ut contraria zà 


ev9oGztoL.0 0p. debet, opinor, accipi. notum autem quid zooc- 
muoLciGOon, sit, assumere, adiungere, admovere sibi; ut solent 


;principes.eos quos sua gratia dignos putant. ergo c7rgoGzostiodat 


erit excludere ac reiicere. quod huc belle quadrat, ut Acropo- 
lita favore ac familiaritate imperatoris significetur excidisse. |... 

&opuoro. iu notione vocis «gu«, qua currum designari 
sciunt omnes, innovasse recentiores Graecos aliquid ,. et allini 
;Ssibi Latinorum usu passos esse ut armaturam et instrumenta in- 
ferendi aut propulsandi vim ea significarent, docet Thomas Ma—- 
gister id reprehendens his verbis: &oue iv Q of Vxz0t Gevyvvvcou. 
ob 0b imi OnÀov Àepfivovrsg oV woo yodvror. | percrebuit id 
tamen satis, ut adversus eiusmodi censuram tueri se quispiam 
exemplis queat. omitto. quae testimonia eius notionis refert 
Meursius, quaeque apud scriptores etiam non usquequaque bar- 
.baros facile occurrent. . admoneo tantum Pachymerem, utcun-— 
que alias antiquarium, huius veozesgiopo0 teneri manifeste, duo 
eius annotayi loca in quibus vocem &ouerze- si quis currus inter- 
pretaretur, ab eius mente aberraret. p. 184 v. 3 sic scribit de 
Ioanne Duca imperatore xevoyvgov v& goovgia GízQ zo Gouecu. 


"LIB. L. GLOSSARIUM. 547 


"specie ipsa prima apparet complecti eum duo maxime necessaria 
praesidiariis arcium, alimenta et arma. si quis tamen contentio- 
sior currus eliam in apparatu tuendarum arcium non inutiles in- 
terdum aut etiam ad convectionem commeatuum necessarios liic 
memoratos velit, nae huic extorquebit pertinaciam quod ibidem 
mox zr:gl éoudrov dicilur, ea esse ex eo genere rerum cuius 
nunquam affatim utentibus sit; unde mox additur, id reputan- 
tem illum imperatorem iussisse addi catalogis gratis suppeditan- 
darum e fisco militi rerum arma omnis generis. et usus; ubi in 
Graeco est vox üzÀ« manifeste ut synonyma vo) copcerog prius 
memorati posita. clarissime etiam eadem vox GopuerT pro ózàÀc 
usurpata reperitur p. 419 v. 14, ubi Pachymeresait Venetos ali— 
quando ditiores splendidioresque Genuensibus fuisse, a quibus, 
vice rerum humanarum, postea divitiis et cultus magnificentia 
superati sint. ergo priorem illam Venetorum magnificentiam 
memorans, ait eorum cvvéügrov, hoc est proceres patricios, ex 
quibus in ea urbe senatus constat, zÀovrQ xol (oucGi xol i zog 
6xcvaig dace; Genuensibus olim praestitisse. hic ne Gouoro 
currus interpretemur, prohibet , si nihil aliud, certe situs urbis 
Venetae ad maris aestuaria sic positae ut cymbis per eam, non 
'rhedis commeetur. quare ridiculum faceret Pachymerem, qui 
eum dicere iuberet senatores olim Venetos in sua urbe specie rhe- 
darum et magnificentia curruum copias ostentasse, ut omittam 
ex aliis huius historiae locis, quod alibi observo, apparere, ne 
in urbibus quidem in plano et sicco aedificatis, iisque regiis, fre- 
quentem ea tempestate curruum rhedarum aut essedorum , splen- 
dide praesertim ornatorum, usum fuisse. ergo sine dubio zàov- 
7Q x«l Ggueci divitis et armis ver tendum fuit. nimirum armis 
pretiose ornatis instructi gaudebant apparere, more a satirico 
laudato, dum adducit ex heroicis temporibus exemplum cuius- 
dam gemmis non ad ornanda pocula, ut Virro quidam faciebat, 
uti soliti, sed eas in vaginae fronte ponere, hoc estin capulo, 
conspicuo videlicet loco, ostentare: alludit enim illud Virgilii 
stellatum. iaspide fulva ensem Aeneae tribuentis. sed haec iv 
zt oépyov poat. summa sit, &ouora in his duobus Pachymeris 
locis pro OzÀotg positum , et arma Latina notione designare, nec 
ad currus nisi absurde referri posse*). - 

dontsócv p. 293 v. 17. «vog z£ppog xol d'omeüoctv é&- 
OsicOot zapoGxsvaGog. haec licet in contextu disiuncta sic aptan- 
da sunt. significat Germanum patriarcham, valida ad ipsum 
throno deiiciendum conflata factione, persuasum supina creduli- 
tate studere sibi imperatorem quam maxime, confidenter indi- 
casse ipsi opus sibi esse donativis, quibus spargendis adversan- 
tium reconciliaret animos, quam ad rem, in dissimulatione per- 





*) cf. Glossar. alterum v. &'ouavoqváaxiov. 


P 373 


548 OBSERVAT. PACHYMER. 


sistens Michael Augustus, nummos ei aereos argenteosque misit, 
quos dum solemnis litaniarum pompa in festo palmarum proce- 
deret, patriarcha iactaret in confertam plebem. haec dona vo- 
cat noster dozsÜovoc, quae vox proprie significat lineas aut funes 
hamo praefixos, quibus pisces escae inhiantes infixae avide vora- 
tis capti trahuntur in piscantis manum. — atque haud scio an non 
propterea lineam divitem huiusmodi gratuitas rapinas in plebem 
ambitiose sparsas alicubi vocaverit Martialis, quod his velut li— 
neis piscatoriis, sed aureis et amabilioribus, hominum studia et 
vóluntates capiantur, quamquam mec ignoro nec improbo quy 
alia er uditi interpretes in eum locum commentantur*), 

drqooóv p. 150 v. 17. pro &rQgóv hoc loco Vaticanus 
codex scribit Avzgóv: notius id enim. noster videlicet veterum 
scriptorüm abstrusiora vocabula libentius usurpat. Hesychius 
&rjoóv exponit BAefsoóv. inde fit dreor4oog per epenthesim, 
vox Homero Hesiodoque frequentata. Eustathius ad Iliad. « ori- 
ginem vocis er5oóv ducit a nomine &ryj noxa, calamitas, damnum. 
cave obtemperes Constantino in Lexico iubenti pro 750g rescri- 
bere cdzetgyc. quae mihi causa fuit haec hoc loco admonendi, 
alioqui tácituro de voce c75906, ut ex vulgari veteris Hellenismi 
notitia satis perspecta, 

drríÀktiv p.44 v, 14. agitibi loquens Muzalo de puero 
Ioanne Augusto; quem eo subditis amabiliorem vidéri debare ait, 
quod per aetatem adhuc simplicem, sine fuco, puerili securitate 
operetur. est érrdAÀtww , inquit Eustathius ad Iliad. à, ix rov 
Grretv xol eAÀscOor. quod idem repetit ad Iliad. e, addens ob 
euphoniam dempto uno c scribi izdAAziv; quod tamen noster hie 
non estsecutus, sonat autem id verbum movere ae proferre se 
libere in omnem partem, naturae indulgendo, citra metum aut 
respectüm; quod et bestiarum est et puerorum, quos nondum 
ratio compescit. . vocabulum plane Pachymeriani genii, priscum, 
populariter loquentibus inusitatum, e scholiastis poétarum in hr 
storiam jntextum; qualibus hic küetar delectatur. 

P 374 «UO svromovAtsUtLv. puer princeps aut regnantis 
filius parvus, cum procedente in primam pueritiam infantia co- 
mitatum nmatalibis congruum accipit et ministerio ac satellitio 
circumdatur, ad devromovledev dicitur Graeciae recenti, cuius 
usu vox zo0vÀog Vz:0X0QLGTiXI] est, ut ergo evOvryc dominum, 
ita evOrvromoólog parvum dominum éonat; hinc intelligitur 
quod scribit noster p.24 v. 6 de Muzalonibus tribus fratri- 
bus Theodoro imperatori caris, quod ei, cum primum puer fa- 
miliam principalem habere coepit, iun ephebos honorarios dati 
fuissent.  dvüpeg oUx sÜysvelog uiv kerégovrag TÓ mepiy , elg 

sveidomovAOve 03 eUOsvrozovkcvouévo vereyuévove avro. 


*) cf. Glossar. alterum v. cozy. 


LIB. IL. GLOSSARIUM. 549 


. . «UrOzQOGOTOV Gvriéouaxov p. 919 v. 8. pro- 
verbium indicans efficaciam praeseitiae in tractandis negotiis, 
praesertim reconciliationum, quae longe citius et facilius a co- 
ram affante ct os ac vultum notum exhibente transiguntar quam 
ab absente per literas aut internuncios. hoc adagium in vulgatis 
collectionibus nondum reperi. 

&1x0géco p. 298 v. 11. verbum hoc ab alio usurpatum 
videre non memini. tamen ex vulgata notione vocabulorum 
epíxogog et eipixogía Platoni Plutarcho et Luciano tritorum, fa- 
cile intelligo recta analogia formatum verbum cwexogsiv, quod 
sonet in satietatem cito venire rei aut personae alicuius. perapte 
ad sententiam loci, quo significatur cito pertaesum imperatori 
Germani patriarchae, quem paulo ante tanto studio promoveral. 

Beofgcoo p. 2970 v. 19. res indicat regionem quandam 
aut partem Constantinopolitanae urbis aut suburbiorum eius Bar- 
baram dictam, forte a vicino templo S. Barbarae martyri dicato, 
sane Constantinopoli fuisse templum celebre S. Barbarae nomine, 
docet Petrus Gillius l. 2 c. 2 Topographiae Constantinopol. quod 
videtur collocare in prima regione, quia vero hoc xsiivógiov, 
de quo hic agitur, dicitur fuisse mirifici Nicolai, hoc est ei di- 
calum et ex eo nuncupatum, suspicari licet proxime illud adhae- 
sisse templo in honorem eiusdem S. Nicolai a Iustiniano olim ex- 
tructo, ut refert Procopius]. 1 de Aedificiis c. 6. 

. —Be«oóagsidzot: p.321 v. 3. corrigenda forte sit huius 
vocis scriptura, mutato sz; in ;, ex Codino c. 5, ubi postquam 
Bardariotarum vestitum et ministerium explicuit, de iis haec 
subiungit: zovrovg mcAet Hégccg xcrà yívog 6 BacieUg uerouxi- 
cu issiOsv elc vóv Bagücgiov éxd01s zoreuóv, dq ov xai Bag- 
Óngud oL xcÀoUvrot. — os genere Persas imperator inde transla- 
ios constituit prope Bardarium amnem, ex quo Bardariotae 
vocantur. Bardarum hunc amnem appellat Anna Comnena l. 1 
p. 18, ubi eum describit et in Thessalia collocat, uti et noster 
eum memorans l1 c. $0. eum Nicetas initio 1. 8 videtur "A£eiov 
Axeum vocare. verisimile est Pachymerem, cum Begóegsió vog 
scripsit, id gentile nomen non ex Bardario Codini sed ex Bar- 
daro Annae formasse; unde recta analogia Begüwgevg et Begüd- . 
ocioc fluere possunt. utut sit de vocabulo, de re ipsa constat, 
gentem banc origine Persicam, domicilio Thessalam , ab impexa- 
toribus Byzantinis aut etiam proceribus horum consanguineis ad- 
hiberi solitam ad certum genus satellitii propriis insignibus di- 
stincti, eo ferme modo. quo principes Europaei hodie Helvetiis 
utuntur. 

Baciloyooagstov p. 492 v. 1. ita codd, omnes, etiam P 375 
Vaticanus. unde intelligendum crimen libelli contra imperato- 
rem scripti lecti habiti peculiari vocabulo QaiMoygagsíov fuisse 
vocatum, et ei mortis poenam constitutam, 


P 376 


550. OBSERVAT. PACHYMER. 


BsBocveote p. 402 v. 19. ita concorditer tres codd. nisi 
quod Vat. ad BeBodvetg addit Gvuzíco , omissa voce ovci., vo- 
luit opinor ponere gUv zícon, ut significaret picem additam mem- 
branis urendis supra caput Caloidae; A sic capillis flamma ap- 
plicata correptis excaecafus miser est, Bsocveuc puto dictum 
pro utBodvotc. ex voce Latina membranae: quid enim aliud suspi- 
cer? quin nisi me deterreret consensus codicum, crederem errore 
librariorum scriptum B:Bocverg pro pifeevene ; eo ' deceptorum, 
quod in primis exemplaribus unde exscripsere, zg fj ea figura 
pingeretur quae parum distat a u. hoc fieri plerumque solitum 
esse, norunt qui in codicüm Graecorum manu exaratorum lectio- 
ne versati sunt. locum porro hunc, ut in codd; duobus B et A 
legebatur, emendandum ex Vatieuno putavi, restituto in locum 
verbi od6t 7 6v mí009 , quod ille suggerit satis ad rem faciens, 

Béxiag p. 98 v. 14. có cvpBev imi và zcAe, BéxzAag. 
notissima est impostura Photii, qua sui revocationem ab exilio 
eblanditus est a decepto Basilio imperatore, fabulosa eius genea- 
logia supposita, in qua ipsum Basilium prophetice designatum 
comminiscebatur vocabulo Bec/as formato e primis literis nomi- 
num Basilii ipsius, tum huius coniugis Eudociae, filiorum prae- 
terea ipsius quatuor, Constantini, Leonis, Alexandri, Stephani. 
ea fuse narrantur a Niceta in vita. S. Ignatii patriarchae CP et a 
Constantino Manasse. à 

Bidyxo p.965 v. 14. Tó ói /atoüc tüv Bdyxe. ita cod. 
Allatianus, Barberinus vero v zoóg vÓ Bàayae AOVTOGZÉMOY. 
Vaticanus sine mentione xovroGxsMov sic habet: zo óà mo0g Tüv 
Bidyxav, id referens ad vocem: veggtov, navale, superius posi- 
tam. quid fuerit hic .B/anca vel Blancas, in monumentis aut 
descriptionibus Wit tr anepcem urbis reperire nondum potui, 

Boesc woUc p. 855 v. T. sic optimus codex Barberinus, 
cuius auctoritate corrigendum putamus Alletianum qui flonóxovg 
clare legit. ' nam et Vaticanus, licet in hoc vocabulo balbutiens, 
magis ad Barberinum inclinat, dum sic exhibet hunc locum: 
ove 07 Boecuo)e of xowol Afyoveww. apparet boatus Graeca lin- 
gua vulgari Boecuove dictos, et prompta est originatio eo vo0 
foàv et Bodtew, unde rectior analogia potius Boadydv formaverit 
quam Boaczóv. 

I'«go&c p.282 v. 10. invenio Ivfoe nomen civitatis 
Persicae apud Ptolemaeum; ex qua maiores Germani patriarchae, 
de quo hic agitur, ortos oportuit. caeterum ratio dvri9éGtoc 
exigeret ut a "Gabr gentile nomen formaretur, quod responderet 
vÀ lefoc. misi noster lofoag in recto pro Iofosig aut F'u- 
focios posuerit, norma quadam sua propria, ut amat cum pau- 
cis loqui. 

IacóuoSAot et l'eGgovAtxóv p. 809 v. 14. vulgus 
Byzantinum Hybridas ex Latinis patribus, matribus Graecis na- 


LIB. I. GLOSSARIUM. : 551 


tos«yoGuovAove vocare consueverat, ut docet nos hoc loco-noster. 
origo talis appellationis incerta est. suspicari tamen licet allusum 
in ea ad vocem Latinam mulus. Graecis etiam usitatam, lego 
enim in Basilic, Eclog. 19: ol ó uoviíov, div à eimeetolo aod 
dGO£vsov oix Éxgérqos vOv povidv : et mulio, si ob imperitiam 
vel infirmitatem. mulos aut mulas tenere nequiverit, quia ergo 
mulus óiyevég est animal, ex commixtione duarum specierum 
natum, ex eius vocabulo Graeci formaverint nomen quo expri. 
merent istud genus Hybridarum Constantinopoli ortum ex coniu- 
gis Graecarum cum Latinis, universa porro ialium matio Iu- 
Guoviixóv dicebatur, Pachymer. p.188 v.8. và 0é ye T'ucuowAi- 
XO, oUg 0 Gvuuíxvove sj zv IvaAdw eizeue g^GGGa. non dissi- - 
mulabo Vaticanum codicem in. hoo secundo loco (nam prior 
p. 909 v. 14 in eo non comparet ) vocabulum istud per secun- 
dam literam inchoare: scriptum enim exhibet zà fecuovixo. 
reperio eliam Nicetam Choniatem lib. 3 in Manuile Comneno, 
describentem idem genus hominum, fjeGuoviove non yocuovAovg 
vocare, Pachymeres tamen in utroque meliori codice constans 
est in hoc nomine per tertiam literam auspicando. utrius prae- 
valere debeat autoritas , arbitrio relinquo prudentis lectoris. 

yoviseudelone p. 164 v. 8. ita cod, uterque, B et A. 
Vaticanus autem: coírov OzQ dv i&nonuévov 7Óüe yüe voie 9sÀg- 
pazegíorg.: apparet verbum hoc esse agrimensorum arva dividen- 
lium el sua cuique assignantium jugera. . nusquam alibi hoc yo- 
cabulum memini me legere. suspicor autem formatum a jovoc 
significante uírov, hoc est filum sive funiculum, quo in designa- 
iione praediorum , quae cuique in parlilione terrarum attribuun- 
tur, uti coloniarum deductores solent. unde sunt illi in scriptu- 
ris tam. saepe usurpati füniculi hereditatum, 1 Par, 16, 18. Ios. 
17, 5 et 14. ibid. 19, 9 et 29. Psalm, 77 54, 104 11 et alibi. 
fundus mihi coniecturae Hesychius est apud quem lego yovov uí- 
Ov. posset etiam forte cuipiam videri deductum verbum yo»vi- 
Atv a voce yovía focum significante, ut Meursius tradit, quod 
in eiusmodi assignationibus agrorum singulis focis, hoc est. fami- 
lis, sua terrae arabilis portio tribuatur. 
soo6erruAsurOL p. 161 v. 10. pro Qarcievzak, quod i in 
duobus codd, B et A legitur, Vaticanus habet ueyeigon , quod. se- 
entus sum in interpretatione vocabuli a me quidem alibi non visi. 
reperitur. quidem óeuroAsvg conviva, sodalis; sed. fuliginis et 
carbonum, quibus parietes deturpatos ab istis Qezrodevzeig noster 
queritur, mentio aptius in coquos quadrat. 

A va Beawüg p. 466v. 11. addit Vaticanus &xl và zfi«Boi- 
v& rózo, quo indicat locum. quemdam fuisse circa "Texnobum, 
ita vocatum. 
— 6:agovriv. duplicem habemus huius verbi usum apud P 377 
Pachymerem, inusitatum aut rarum utrumque ac propterea enar- 


552 OBSERVAT. PACHYMER. 


ratione indigentem. prior extat p. 145 v. 9. mon usurpari hoc 
loco verbum ó:vpovsiv in vulgari discrepandi aut dissentiendi 
nolione, satis attendenti patet. agit auctor de Latinorum Con- 
stantinopolim .obtinentium exercitu Daphnusiam. oppugnante, 
tum cum capta est Constantinopolis ab Alexio Caesare. cuius 
rei, dum adhuc fieret, fama quasi divinitus ad Latinos Daphuu- 
siae oppugnatores momento perlata consternavit illos horrore 
periculi in. quo versari apparebat uxores et liberos ipsorum Con- 
stantinopoli relictos. unde statim solverunt, suppetias, si per- 
venirent in tempore, laturi. nullum hic indicium dissensionis 
inter ipsos. quare verhum Owmegovijxecav male hoc loco inter- 
pretaretur, qui discordibus tumultuatos sententiis ad talem nun- 
iium Latinos diceret. nec dubito quin auctor studiosus affecta 
ior eruditionis antiquae, et captare gaudens notiones abstrusas; 
20 ÜLozegvijkeGev usurpaverit eo sensu quo a LXX positum id 
verbum est Ezechielis c. 37 11: czoAcAsv aj Anio zjp ov, Ótee- 
govijxeutv, quod vulgatus ex Originibus vertit: perit spes no- 
stra et abscissi sumus. . est enim in Hebraeo 325023 nigzarenu a 
411 gazar, quod est abscindere; et additur 335 anu nobis, quod 
nisi abundat, ut alibi non raro, videri potest eo pertinere ut 
significetur divisio animi. quasi a se ipso, sive, ut alibi scriptura 
loquitur, confractio cordis, qualis contingit subita et magna ca- 
lamitate comprehensis, cuius depellendae nulla aut tenuis spes 
est, Vatablus vertit: szcois sumus nobis. puto Hesychio hunc 
ipsum LXX interpretum locum obversatum animo, cum óLoze- 
Qowvijxepev interpretatur dz:oopsQo periimus , quae est vox de- 
sperantium , et in occursu ineluctabilis mali angorem animi, qui 
verbo óiegovsiv significatur, exprimentium. Graeci tamen 
posteriores, ex illo fortasse aut LXX Seniorum aut Hesychii lo- 
co, verbo óiwgovtiv exanimandi aut. exspirandi notionem subie- 
cerunt. «auctor anonymus Actorum fusissime scriptorum B. Án- 
dreae cognomento Sali, quae extant Graece in cod. Vaticano 
1574, p. 5 referens quandam luctam per somnium ostensam, qua 
idem B. Andreas commissum secum Aethiopem prostravit occidit. 
que eliso eius ad petram capite, sic scribit: £rvysv ovvo0 (Aethio- 
pis) vó xodviov sig mírQov, xoluarsvsyOtie zmagovrd Owqvnos, 
hoc est: forte ruens incidit capite in. petram, ad quam valido 
ülisus impetu interiit. same mortem illius nigri pugilis ex illo 
casu secutam indicari verbo Oiegpowqos ostendit plausus ibi sta- 
lim memoratus favitorum Andreae, qui candidati ea visione.ap- 
parebant, et gratulatio tanquam plena victoria nece adversarii 
patrata : LI 03 uéyoc, inquit, rv Aevgeunóvov xol qega yÀv- 
wvtcTyQ vOv dyfvero. haec non commemorassem , nisi necessaria 
essent ad alium Pachymeris nostri locum declarandum, p. 486 
v. 19. agit de Cotye quodam, qui iussu imperatoris correptus a 
tortoribus, cum vinciretur diris suppliciis excruciandus, eorum 


LIB.I. GLOSSARIUM. . 553 


ipso metu exanimatus conciderit mortuus, unde statim eundem 
addit pondus miserabile sublatum et humo mandatum fuisse mul- 
tis cernentibus. ut non sit necesse ad intelligendum mortem 


huius verbo ó:«govziv a Pachymere significari, recurrere ad Va- 


licanum paraphrasten hunc locum sic exprimentem: ó óà zgiv 
OsÜsle xosuacügver vG qofo Tuv wvyjiv exorióqcw.. hoc estz 
is vero priusquam vinctus suspenderetur , metu, animam efflavit, 
óióvpóoo p.964 v. 18. Oióvyo?v pro geminare vix apud 
veteres reperias, sed origo apparet, et recte constat analogia. 
ÜoxdGv p.148 v.15. ita codd. B et À. Vaticanus autem 
more suo libere mutans quae obscuriora putat, ó zocrog pro ó 
Qoxàv ponit, non male sententiam interpretans. sunt enim Grae- 
cis etiam veteribus of Óoxo)vrsce, qui auctoritate existimatione 
dignitate in aliqua gente aut coetu eminent, antiqua et proba, 
sed rariori et ideo hic non frustra declarata notione, talis autem 
erat inter hos thelematarios seu voluntarios Cutritzaces, quem 
superius noster p. 138 v. 18, ubi narravit Caesarem covg ào- 
xo)vroc Osquareaoíiov convocasse, in iis fuisse praecipuum de- 
monstrat, dum illum vice ac nomine omnium locutum refert, 
Qo£e p.275 v. 18. vox óó£« hic peculiari notione sumi- 
tur pro dogmate sive doctrina sacra, quam inconcussam tenere, 
pro qua pacisci vitam et sanguinem Christiani cuiusvis officium 
est, Vaticanus sic zogegoetes locum hunc: eic ví y& vie 6xav- 
OelicOcín , 0t uevolloyn vig yéyovs vijg zagaücüouévgc sjuiv 0o 
$me; dÀÀ' ovOtv, g4ogwyo)vrog 0:00, zcpofffacrer elc. infra 
lib. 6 c. 1. usurpatur haec eadem vox eadem notione in bis 
verbis: zà zego(ves opag vqv mgóg ixsivov (9t0v) vojitoué- 
viv Óó£av doyrj ocv. | 
y*oÀzie p.965 v.21. intelligimus hinc sacras icuncu- 
las, quales habemus cereas effigies agni dei, aut id genus sacra 
amuleta gestare de collo suspensa Graecos Christianos solitos, 
et hoc. specimen atque indicium fuisse Christianae religionis. 
nam eo nomine sibi talig«mitti Sultan postulat, ut sic probaret 
se Christianum--essa; de,quo videbat dubitari. patet unde eius- 
modi religiosa gestamina iyxóÀzmim vocentur, quod. nimirum e 
collo apta in sinum penderent. fuisse autem, quod dixi, for- 
mas aut effigies quasdam sacras iis impressas, manifeste docet 
noster paulo post, dum ait Sultanem petendo res tales se de- 
monstrasse àv Qeíov éxvvzouevov ztoocxvvquv divinarum for- 
marum veneratorem, ergo ila quae appellavit fegd zeoi&uuoro 
et éyzoÀzie, erant eadem $síe éxrvxe uere, expressae rerum 
sacrarum formae, Christi nimirum aut sanctorum. unde per 
haec iurare solitos Christianos Orientales ad sanciendam pacto- 
rum fidem, . docet. Cantacuzeni locus l. 8 c. 17 p. 403 ed. Reg. 
cvuf&crg, inquiens, 0À O£uevor msol voU yuuov, xal xarà vO 
Pouelov fog Ów iyxokuiov. iumsüdGavrtg viv moü£w. video 


P 378 


P 379 


554 OBSERVAT. PACHYMER. 


hunc locum parum efficacem visum iri ad confirmandum id quod 
dixi, de iuramento firmandis pactis per 2yxóAzia dari solilo , si 
lector de isto. Cantacuzeni testimonio iudicet ex versione erudi- 
tissimi Iacobi Pontani nostri. is enim nihil ibi agnoscit sacrum, 
ad civilem mereque humanam observationem cuncta detorquens, 
dum sic verba modo descripta Latine reddit: paciscentes nuptias, 
et more Homano pronubis monilibus de: collo gestandis acta 
confirmantes. cum ab omni reprehendendi quemquam supercilio 
abhorreo natura , tum huius viri praecipua me dudum veneratio 
valde alienum facit ab eius cogitatione sugillandi, tamen quia 
veritas cunctis affectibus antistat, non possum abstinere quiu hic 
meum ab eius sententia diversum iudicium proponam,  praeser- 
tim cum illum videam quae in interpretatione posuit, etiam iu 
Notis affirmare adstruereque diligentius; ea porro sint eiusmodi 
ut nisi coarguantur, locum tenere suum ac probari nequeant 
quae noster Pachymeres hic affirmat. accenset ibi nimirum Pon- 
tanus iyxóÀzie nuptiali supellectili ,. arrhas. et. pronuba mu- 
nuscula, ea interpretans, qualibus vzr, inquit, sponzsam seu uxo- 
rem sibi futuram oppignerare quodammodo consuevit... et mi- 
rum statim in talium rerum numero nominari annulum, manus 
utique ac digitorum gestamen, non sinus ac pectoris, prout erat 
necesse, ut ad ZyxoÀmíov, rerum e collo in sinum pendentium, 
classem referretur, contra ea nos dicimus cum nostro Pachy- 
mere vulgaris usus ac promiscui Pysólme fuisse , plurimumque 
a vero aberrare, talia solum a procis in coniugii pignus data, a 

solis accepta gestatáqué nupturientibus fuisse feminis, | praeterea 
contendimus religionis ista insiguia, non muliebris tantum aut 
civilis ornatus monilia fuisse; quippe quae 9ei« Zxzvzopere , di- 
vinas formas impressas aut nsculptas praeferrent, et merito id- 
circo vocarentur í:0d msowtupero sacra amuleta. putamus au- 
tem illum, cuius Cantacuzenus meminit, JHomanorum 7norem 


"Pouoiov £9og:non ad pacta nuptialia proprie restrictum , sed ad 


omne-late pertinuisse conventionum' genus, ita ut ex consuetu- 
dine Constantinopolitanorum, quicumque quidvis invicem pro- 
mitterent ac stipularentur, manu ad pectus admota et reverenti 
attactu pendentium illic sacrorum amuletorum polliciti fidem fa- 
cerent ; quod Cantacuzeno dicitur dgzt0oóv rijv moübw aut vdg 
cvuficng 0, Éyxolmiov.. et quis scit an non inde apud Occi- 
dentales quoque Christianos invaluerit, quod hodie in usu vide- 
mus esse, ut manu pectori admota fides verbi aut pacti confirme- 
tur? tam universalem porro fuisse consuetudinem Orientalium 
Christianorum gestandi huiusmodi religionis signa, ut necessita- 
tem induceret, apparere potest ex eo quod noster innuit 1.2 c.25, 
distribui gratis solitas militibus cefecutac sixovag. sacras icones ; 
quas videlicet e collo suspensas in fidei ac religonis tesseram por- 
itarent. dicet forte adversus hactenus statuta argutior quispiam: 


LIB. L.. GLOSSARIUM. 955 


istam duxédociw cvufacrov yàpov 0v Zyzolziov, cuius Cantacu- 
zenus meminit, referri ad iusiurandum non posse, quoniam sta- 
tim post idem auctor iuramentorum his adiunctorum distincte 
meminerit his verbis toU miecrgcncotuopévov 0à xal 0gxovg zoocOzv- 
TOC goucaüere imi rovro. primum respondeo vocem zpoc9évrog 
ad 0gxovc gov asi relatam potius confirmare quod nos dixi- 
mus: siguificat enim Apocauchum , qui isthic loquitur, cum ve- 
hementi studio incumberet ad persuadendum patriarchae quod 
volebat, ad prius illud iusiurandum lenius, gestu tantum et tactu 
Éysolaiasy exercitum , alia horribilia «oix adiunxisse, dira 
sibi nimirum imprecando si falleret, quo certius faceret fidem 
dictorum. deinde aio istas horrendas execrationes et capitis de- 
voliones sui, ab Apocaucho tunc factas, non ad pacta nuptialia 
pertinuisse, sed ad caetera quae persuadere patriarchae cupie- 
bat, nempe vera esse quae de consiliis magni domestici patriar- 
cham deiicere throno meditantis falso et calumniose ad ipsum | 
patriarcham detulerat; eiusque calumniae ut fidem faceret, ac 
se illi intime iungendo fraudis omnis atque insidiarum suspicio- 
nes amoliretur, aífinitatem obtulerat per nuptias suae filiae cum 
filio patriarchae; in quam, ut est dictum, iam ambo consense. 
rant, et consensum firmaverant à1' 2yxoÀzíov per tactum sacrae 
iconis, quam uterque ipsorum de more ante pectus pendulam 
gestaret. quare recte haec ultima verba Pontanus in nostram 
sententiam sic vertit: "pocaucho insuper caput suum horrendis 
exeorationibus depovente, ni sincerus sit. en quo spectarent hi 
Ooxot QoizaÜste adiuncti luxcücce, 0 iyxolniov, non iam ad 
sponsalia firmanda , sed ad delationis sinceram veritatem persua- 
dendam. denique "observet prudens lector evidentem et irrefra- 
gabilem horum, quae dixi, confirmationem ex 3pso loci conspe- 
ctu palam extantem. refertur in illo citato historiae Cantacuzeni 
capite colloquium arcanum Apocauchi cum patriarcha: inter id 
ille huic filiae propriae cum eius filio nuptias obtulit: patriarcha 
admittente, pactum ab utroque mutuum à;' éysolzíav firmatum 
est a duobus patribus de liberorum coniugio in horum absentia 
transigentibus iure paterno. quem hic ergo locum habere potest 
arrharum nuptialium aut pronubi annuli traditio, quam hic in- 
terpres cogitavit?. sed de his plus satis. 
ef'oxeq iT 9c p. 247 v. 17. non dubito quin haec scri- P 380 

bens habuerit in animo Pachymeres Procopii locum 1. 1 de bello 
Persico c. 5, ubi de Persis deliberantibus quid de rege Cabade 
redacto in ordinem decernerent, auctor ait: of Óà xrtivoi Gvóga 
Bectiefov ciuerog 0v0^ 0Àoc iyvucav; dA iv gpovolo x«9siobot 
Oeo tlc Mj 916 solely vevopizaG. qv ydo "ig vro Oc tu Bin 
Qc TÓLY, 0Ux La vópog GoíGt pnjunv QUrTOU tiva, die 9iva- 
Tog TÓ Gvouoxór, 5| Cupio. O10 xoi ruv inovvulav vOUTQV 7tQüg 
Iligów Üej:v.. hoc est ex novissima optima versione: abhor- 


3556 OBSERVAT. PACHYMER. 


ruere tamen eorum animi ab eff undendo regio sanguine, satisque 
habuerunt. asserrare. Cabadem. in. castello oblivionis, ita dicto 
ex lege, quae de eo qui fuerit illuc coniectus mentionem unquam 
Jieri vetat, poena, etiam capitali iis proposita qui ipsius nomen 
protulerint. quae causa Juit appel/ationis eiusmodi, vides in 
his, ut rem, sic appellationem elgntijc Aij9qg ex Perside venisse, 
et fuisse ibi videtur certa custodia, in quam qui darentur, de iis 
mentionem deinde inferre ullam capitale foret. pari exemplo 
imperator Michaél Palaeologus, qui dum esset privatus, in Per- 
side fuerat, ut noster docet l. 1, videtur imitatione usus quem ibi 
visum probaverat, instituisse ut quos Nicaeensi cuidam carceri 
mancipasset, in perpetuum ibi tenerentur, nec quisquam orare 
pro iis aut omnino satagere vel mentione tenus auderet. hane 
imitationem innuit particula similitudinis dc, indicans Nicaeen- 
sem custodiam Palaeologo fuisse pro arce aut castello, quam Per- 
sae vocabant nomine aequivalente bis Graecis vocibus qoovorov 
Mj 9c. nam non est audiendus Cliristophorus Persona, dum ibi 
gooUgiov Aj99e Latine reddit custodiam. qu«e lethe vocabatur, 
quasi Aq9m Jethe Persicum, non Graecum vocabulum sit, haud 
paulo prudentius ultimus tempore, non merito, interpres Pro- 
copii Claudius Maltretus noster quee Aj 9qe castellum obli- 
«ionis Latine reddidit, in quo. videri possit ei casu quodam 
praeivisse Pachymeres, dum l. 4, de isto eodem agens erga- 
stulo, in quod ea conditione subibatur ut nefas esset illuc semel 
introductorum meminisse, illud nüGQov castrum sive castellum 
&vrOvOUOGTULG G appellat. cum enim de Barlaamo quodam, in- 
quieli ac suspecti ingenii homine, retulisset decrevisse impera- 
torem eximere sibi semel omnem in posterum de illo metum ac 
solicitudinem, quo id assequeretur, ait praecepisse cuidam e sibi 
fidissimis eum Nicaeam abducere, ac ibi z0 vov sig ««6vgov sigo 
yeytiv GvsQTGot rV emóboinsits priusquam. in castellum intro- 
duceret, oculis privare, 

&laird p.478 v. 4. multa toto hoc commate dvaprqto 
et invicem inconnexa ponuntur. exprimuntur enim carptim , so- 
lis initiis sententiarum delibatis, quae Graeci, pacem cum Lati- 
nis haud ex animo probantes, in scriptis Vecci reprehendebant. 
quid autem hic sonet aut quid sit vox eloura , haud in expedito 
est. forte s/cwro dictum ut zoocive a recto mQoGizOv accessibile, 
ut e/cizóv significet introducibile, ut sic dicam, vel introduci di- 
gnum. quasi dicere vellent, qunestiones quae a Vecco moveren- 
tur, non esse dignas quae introducerentur in domum dei, hoc est 
ecclesiam. an potius existimabimus s/cwé positum. pro s/owrée, 
eo sensu ut negare velint introducenda haec fuisse in ecclesiam, 
quippe quae eius quietem turbarent. 

ExxÀqrov p.375 v.16. hic manifeste zó fuxAqvov sonat 
ius provocationis. alioquin inanis essct quae affertur ratio ad 


LIB. I. GLOSSARIUM, 557 


leniendum concessionis huius incommodum. nempe quod tale ius, P 381 
licet a. Graecis concessum, haudquaquam tamen redigendum in 
praxim videretur: nemine verisimiliter curaturo conferre se Con- 
stantinopoli Romam, laborioso et periculoso tot marium traiectu, 
ad litem suam provocatione illuc translatam, ibi persequendam. 
est ergo sine dubio 0 f«xàwrov, jus provocationis a judicio pa- 
triarchae Constantinopolitani, et aliorum Orientalium ad pontifi- 
cem Romanum; cuius iuris aguitio professioque unum erat e tri- 
bus praecipuis capitibus quae ad ecclesiarum conciliationem a 
Graecis exigebantur. ea capita his tribus verbis designabantur: 
T0 zQOrtiov, 70 nvmuüGvvov, TO ÉaaAwrov. primatus papae, eius- 
dem inter sacra publica commemoratio, postremo ius appellatio- 
nis ad eundem a sententiis synodorum aut patriarcharum. 
"EAAwGzovricog p.896 v.9. venti nomen, ut dzcoxvíac. 
ventus veliemens flans ab Hellesponto. 
ivavOoiáteiv p. 405 v. 9. non est hic Zvor$gidCetv sub 
dio esse: summa enim aestate, ut tunc erat, meridiano sole fer- 
vente, haud esset illa commoda statio. intelligendum ergo im- 
peratorem ad auram e septentrionali forte patente fenestra flan- 
ienifrigus captasse. aut si frigore aéris camerae vi a coeli ardore 
defensi clausis fenestris utebatur, ivov99icttiv pro refrigerari po- 
situm fuerit; ex eo quod plerumque fiat, ut quae sub coelo aperto 
iacent refriserentur, translato eo verbo etiam ad refrigerationem 
quae aliter evenit. l. 6 c. 29 mentio fit 0óerog à£oi9giofouévou 
aquae sub dio refrigeratae; quod, etsi tunc quoque aestas erat, 
facilius intelligitur per noctem factum. at hoc loco diserta fit 
diei méntio, cum designatione horae pomeridianae. 
àvàvz: p. 885 v. 8. recte Meursius docet dvüvrzv esse 
supremum sacrae mensae instratum. primum enim insternebatur 
arae quod dicitur dvriuívotov, sacra mappa, tunc tantum neces 
sario imponenda altari, quando non constabat an illud fuisset 
consecratum, supra illud, aut supra nudam aram certo sacra- 
tam, extendebatur in praeparatione sacrificii linteum, quod ap- 
pellabant zozeódoxc, supra quod videlicet dufco? corpus sive 
caro domini in eucharistia post consecrationem praesens reclina- 
batur. id velum corporale Latini vocamus, nec plus erat m ipsa 
functione sacriliei. at post ipsam ara operiebatur tapete sive 
ivüvrj, textus plerumque magnifici; unde in illos usus pretiosa 
stragula offerebantur. qualis haec fuit 2róvzy ab imperatore Mi- 
chaéle Palaeologo primum magno templo S. Sophiae donata, deinde 
eliam ad pontificem Romanum missa. "credibile est ex isto tapete 
super aram explicato speciose pependisse in frontem altaris fim- 
brias, tuborum aut nolarum vel etiam malorum formis distin- 
ctas; unde Hesychius ivó/rav, si forte idem cum £vóvrj sit; 
e?Ploróv dixerit, quomodo evAoro/g qose Pollux memorat 
lib, 10, ubi de ornamentis equorum. — 2xaiotvco 0£ viveg, inquit, 


558 OBSERVAT, PACHYMER. 


evAoToL quio dw TO X00cvac Ejew émornuvove, otc iyygtpe- 
vítovrsg Vnzvot oj yov énolovv stoocóuorov «vÀÓ. itaille, ad sonum 
referens, quod non inverisimiliter ad speciem quoque pertinuit. 
nam alioqui xoógvov, utcunque hinnitibus responsantium , so- 
nus non multum ad tibiae cantum accedit. forma vero tubi aut 
-molae in appendicibus ephippiorum, uti et militarium chlamydum, 
elegantiam ad aspectum habet. has appendices calliculas sive gal- 
liculas vocabant, quas glossae veteres rgoyccc Graece interpre- 
tantur, ea voce votondem aliquid et volubile designantes; quelia 
erant tintinnabula et malogranata ex ora vestis Aaronicae depen- 
P 382 dentia Exod. 39 23. Passio S. Perpetuae describens vestitum 
Pomponii diaconi in visione apparentis: era£ vestitus distinctam 
candidam , habens multiplices calliculas. haec candida videri 
potest fuisse ivóvvag cUioTÓG Hesychii. ad cuius formam vóvr4j, 
operimentum arae, et ipsa ovAoroe facile fuerit, multiplici ap- 
pendice cal'icular uin eleganter ornata, insertis etisin speciose unio- 
nibus, ut hic noster memorat. diversa a superius dictis sept Zv- 
óvrujc «ol vo nctaGaoxo docet Iacobus Goar ad Euchologium 
p. 627, Meursium corrigi iubens: sed non persuadet, quoniam 
quem laudat fundum suae sententiae Symeonem Thessalonicensem, 
postquam consului, haud faventem ipsi reperi. ait in eo errare 
Meursium quod woToGooxe non dpégtg arae nudae sed supra &v- 
vwivotov sterni solitum asserat. atqui non hoc simpliciter aut 
universaliter Meursius asserit, sed tantum quando non constabat 
de consecratione altaris; Cuius asserti testem ,producit Manuclem 
patriarcham in. haec. verba: zd &vvinivowe 0A eic nácag dvéyan 
«sioDda, vdg dylag vQoztéfet , dÀÀ' élg &g oU yvaoipóv igi. sive 
sao tepapévm tiov sive oU.  antimensia non omnibus imponi sa- 
cris mensis necesse est, sed in eas de quibus non est notum, con- 
secratae sint necne. addit statim rationem: vd yag zeOisgopué- 
vov dylov toemstov vózov énéyovoi. — antimensia enim consecra 
tarum sacrarum  mensarum | locum, obtinent. unde concludit: . 
«oui ÉvOo sioh yvooiuor xoOusocuévor, ov qosia Gvriuvolov Éxel. 
et ubi perspectum est aras esse consecratas, opus antimensiis 
non est ibi. addit et aliud testimonium Nicephori Homologetae 
sive confessoris , qui agens de dvruavoloig, avolog. óà inquit 
in lucivote TÓV vpénidv viQtvrot, dg xoO:£gncie 0vj qjyteccv. 
proprie vero. super eas sacras mensas ponuntur, quas consecra 
tio non sanctificavit, non igitur absolute dicit Meursius zó zara- 
G«gxo supra «vrtsivotov sterni, vidi autem et accurate perpendi 
indicatum a Goare contra Meursium Symeonis Thessalonicensis 
locum, qui sic habet, arae ad sacrificium instructae apparatum 
memorans: aereGiQxe 02 v0 AeyÓgevov cUOUG, wol uz. qUtO vQu- 
zttfogógov néxvmrcu. quod vocatur catasarca, statim ; post ulud 
irapezophorum. habet, agit de ara utique consecrata. quae si 
talis non esset aut esse non scirelur, non negaret superimpositio- 


. LIB. IL, GLOSSARIUM. 559 


nem nécessariam dvruuvolov. hunc locum Symeonis Thessaloni- 


censis Goar sic vertit: znferi am. vero vestem, quae ad carnem . 


dicitur, et superne mantile adepta est, tria non probo , quod 
10 xcra6c9xc interulam , quod zgezsfogógov mantile, quod. zé- 
-xvrvor reddat. adepta est: nam zxézrzvo: hoc loco est possidet aut 
habet. | &eraGeQxa nomen proprium veli sacriin quo cuécog re- 
clinatur eucharistia sive corpus et caro domini, ecclesiastico vo- 
cabulo debuerat exprimi, denique zgezsfogogov velum potius 
est quo superne sancta conteguntur, quale quod nosiro more 
supra calicem aut sacram pyxidem Christi corpus aut sanguinem 
continentes supra aram extenditur, declarat hoc mox Thessalo- 
nicensis ibidem , oz: inquiens v&gog é6zi xoi 990vog T5gcov. sigui- 
ficat: sacra eucharistia super aram isto quem describit apparatu 
oculis fidelium proposita duos indicari Christi status, iacentis in 
sepulero et resurrectionis gloria conspicui tanquam in throno. 
pergit idem declarans, «cl z9 ulv (xevaccQxe) icriv dg cívümv qj 
mgl vexgog. | ac catasarca quidem, sive corporale, sin- 
donem repraesentat qua mortuus Christus involutus est. v0.08 
e ÓdEnc zsoiflolij , oig xol 0 ini rovzo iv vÀ zíOscOvu Qugeiver 
apaluog, xvoiog 2gacíAsvas , AÉycov , sUzgénziav éveüvGaro. illud 
vero (hoc est zgozefog0gov): ut gloriae amictus (partim, hic ad- 
dit de suo interpres nescio quare), tz ez quz dum superponitur 
(sanctis velum) cani solet PsaZmus demonstrat, dicens: dominus 
regnavit, decorem induit, hactenus Thessalonicensis; ex qui- 
bus eius verbis apparet nihil Meursio Thessalonicensem adversari, 
sed potius refellere ipsum interpretem Euchologii, in eo quod ad 
ordinem lotionis sacrae mensae p. 627 TQuzEÉogogov mantile 
fuisse dicit, illud praeterea confundens cum évóvrj, quod illi 
neutiquam concesserim, nisi testem laudet. 

ivogía p. 452 v. 4. quas nos hodie vulgo dioeceses voca- 
mus, évogíag Graeci dicunt, regiones episcopi cuiusque ditioni ac 
potestati ordinariae proprie subiectas. nam . dioecesis vocabulum 
latius olim patebat. 

"bavrogsiavoi p.66 v.9. moog uiv vàv E&avragtia- 
vàv mergicQynv. . hoc est Arsenium patriarcham. . sic duo codd., 
Vaticano omittente, ut solet in obscuris.  mauifeste hic memora- 
tur patriarcha quidam Exautorianorum distinctus a patriarcha 
simpliciter et xoz' Zfoyáv sic dicto. Exautoriani qui dicerentur, 
suspicari licet ex his quae tradit Meursius verbo. i£evrogzíc, ubi 
docet ex Suida i&evrogzíev dici ZAsvOspíav x0 Grgarsiag missio- 
nem a militia. quod et innuit Leo in Tacticis Const. 20, milita- 
res dividens in duo genera, 0G0o& voU GrQoro? sio, ait, xol 0604 
Tüc Àtyouévue i£evrogsíag. hinc videlicet. Z£avzogsiovol voca- 
bantur qui emeriti aut aliis idoneis causis legitime missi a militia 
inlitum privilegiis gaudebant. inter quae suspicari licet et hoc 
fuisse, ut ubivis agerent, non a loci episcopo sed a patriarcha in 


P 383 


560 OBSERVAT. PACHYMER. 


spiritualibus penderent. quare praesto habebant vicarium pa- 
iriarchae, ad quem illo absente recurrerent. quia vero ubi erat 
iniperatór, ut tunc Magnesiae, magnus erat exautorianorum nu- 
merus, et cum illis propatriarchá proprius ipsorum ; ad hunc 
congregati proceres mittunt ut patriarcham, cuius erat vicarius, 
accerseret Nicaea, quod eius opera et auctoritate praesentis res de 
qua tractabatur egeret. haec opinabar in loco perplexo, donec 
quid certius occurrerit, non nesciens tamen post captam a Latinis 
Constantinopolim et mortem Ioannis Camateri, sub quo patriarcha 
Graeci ex ea urbe pulsi per Latinos sunt, electum ab iisdem 
Graecis imperii sedem Nicaeae habentibus patriarcham titulo nihi- 
lominus Constantinopolitanum, qui sacris praesideret, Michaelem 
Autorianum, quem alii Saurianuni vocant; quinetiam Arsenium 
hoc capite memoratum, qui a Michaele Autoriano septimus ean- 
dem patriarchalem Nicaeae sedem tenuit, reperio Autorianum 
quoque dictum. sed quid haec ad zergieoynv "E&evropsievav, 
de quo hic mentio? quaerendum igitur amplius, nisi quis conie- 
cturae a me prius propositae acquiescendum "ME 

émaloccío p.998 v. 15. olov £evróv émelacruücag. 
repetit et l. 5 c. 6. non posui hoc verbum in hoc catalogo ut 
lectorem docerem quid valeret (confido enim id ipsum ex Homeri 
lectione didicisse, apud quem" Qóvcc. « v. 2952 legerit zov 0" éxa- 
AaGr(ouoo goi ódur IloMag "Ari. ubi i Didymus exponit ézi 
Toic ÀeyOsicww, oe dhecroic x«l Oswoig ooi, OtwomoOcoca), 
sed ut admoneam de genio Pachymeris, quem delectat verba vel 
semel poétarum Cüipiema veterum usurpata in oratione sua ponere; 
quae una ex causis est eius obscuritatis. sed et hoc praeter Ho- 
meri auctoritatem novat, ut verbum apud illum: neutrum ipse 
activum faciat. non enim £cvrwqv éxoAecrQcocc Homerus posuit 
ut noster. et si quid id refert , simplex quoque huius, dÀeGr- 
6«6, idem princeps poétarum absolnte' sine regimine casus posuit 
lliad. u v. 165, ubi: Goog "Toroxíóne... cAcorqGag Émog qU0c, 
non autem écvzóv dlacvi;sag, ut hic Michaél Palaeologus a Pa- 
chymere inducitur. 

imígsvv p.256 v. 13. videtur 1u9o-dobg Éntytiv nove po- 
situm pro coercere et castigare verbis aspere aliquem, ' vide vo- 
ces dvaü£ysodot et zvevuorisO c: nam ex ibi dictis patebit ratio 
interpretationis huius loci meae. 

P384 ^" émstuxcciv p. 988 v.11. lego hic &xevxrióousvog a verbo 
imsvxvsiv satis inusitato illo quidem , non tamen abhorrente a 
stylo huius scriptoris antiquarii, si quis alius, et fastidire obvia; 
sectari avia palmar ium putantis. forte is legerat apud LXX Ie- 
rem. 20 énevami] aiu, hoc est, ut Hesychius interpretatur, 
iiv, ut Suidas, sUygmc e&ío. satis hoc illi fundamenti fue- 
rit ad verbum Zzevxzsiv fabricandum, ut alia passim multa, nam 
quid hic aliud, quod ad rem faciat, .comminiscamur? codex 


ll. 


LIB. I. GLOSSARIUM. : 561 


Barberinus habet Zxceuxr5ocgusvog, Allatianus £xizrr6cyuevog. 
Vaticanus, utin similibus solet , pro eo quod non intellexit, alia 
omnia nec sententiae consentanea subiecit, manifestum autem 
est neutram illarum vocum huc quadrare. nec aliud occurrit 
quod ad mentem auctoris iolerabiliter se aoc quam 
éxtvxTyGGuevOG. 


ixíüocig p. 986 v. 16. xarà Aóyov imi0Occog. significat 
non ordinarium et proprium fuisse hunc Proconnesiae ecclesiae 
pastorem, sed hoc in ea pro tempore officium exercuisse ex com- 
iussione aut delegatione, ut loquuntur, precario et concessione, 
quae lic Exídocts vocatur; uti et p. 360 v. 11, .ubi de quodam 
Latino episcopo quondam Crotonae scribitur , voluisse imperato- 
rem xai £xxlajotav 0idOvo oi TQ Àóyc vic émióocsog eg GyoAc- 
fovzt vi]g Àeyovone, commendare i, ipsi ecclesiam, administrandam 
ex delegatione, non ordinaria potestate , cum is ecclesiae quam 
dudum, fuerat sortitus, cura iam vacarct. 


imixóuzio p. 294 v. 1. ita cod. Allat, ex quo putavi 
corrigendum Barber., qui iniyxónie exhibet. Vatic. clare Allatia- 
no consentit. sunt autem Ebuxoumie ea quae ab aliis &vixóp uo 
vocantur a Meursio laudatis eo verbo, nempe sudariola aut linea 
segmenta, quae ligatis intus certo numero nummulis materiae di- 
versae in plebem ;eonfestam iaciebantur solemnitatibus cer lis. lo. 
Cantacuzenus l. 1 c. 41 P 125 ed. Reg. vj vuéoc xo9 qv ó Ba- 
Guie0g 49i6Oelc &EsLoL 100 vao nagd TLVOG TOY Gvyzlqnxov, Qv 
ey Bacikeve &0£loL, eic. Tóv ÓQuov Gimrovvou. a A£yovcw. éixóu- 
fio*. Óvvaza, 0à zoUvo dzroüécpovg vivdg év óQovíov zpajpuecot 0g- 
Osuévove; &vOov Eyovrac vouícuozo qguod Tv Baciaxdw voía xa 
àE digyvgov roce)ro 2] xol zÀt(o , x«i OfoAoUg «7-0 qaÀxoU roGov- 
zove. hoc est ex versione Pontani nostri: die quo imperator 
unctus a templo exit, ab aliquo eius optimatium, quem ad hoc 
elegerit, in populum iaciuntur quae vocant epicombia, sunt 
auiem fasciculi segmentis linteis illigata habentes numismata 
aurea imperatoria tria, totidem argentea aut plura, et obolos 
aereos totidem. .. haec ille. . ex quibus obiter collige cur auri non 
fiat in nostro Pachyifieriano loco mentio, sed argenteorum dum- 
iaxat aereorumque nummulorum. aurei scilicet nummi largilio- 
nibus imperatorum causa et nomine factis reservabantur: haec 
autem patriarchica erat, non imperatoria epicombiorum sparsio. 


ixiivydtsiv p.358 v.9. «d cioAoynuéve Eniwyatero. 
duo ultima verba Vatic. de more zegogootov his aliis commutat: 
Td GvuziqovQuive insonendtero. significat auctor hunc legatum 
cralis Serbiae dissimulasse in tractando prius: conventa et stipu- 
lata inter imperatorem et cralem, astuto illa silentio tegendo, ne 
mentione facta illorum ea rata habere videretur. 4$y interpre- 
tibus Homeri est 2v ioo và 2jAvyn, 0 6:1 Gxémi], cxi«. unde est 

Georgius Pachymeres I. 


562 OBSERVAT. PACHYMER. 


P 385 ivyóiov góc maligna lux. hine £mvydtew walebit obscurare, 
caligine offundere, artifici silentio premere atque involvere. 

ix rorqpoveoyue p. 261 v. 3. mri uovdoyne vox est 
composita ex é&vwriuov et «pii ad significandum principem co- 
gnitorem, hoc est, eum cui in primis cognoscendi de re aliqua 
ius competit, aptum vocabulum ad explicandam principum aut 
magistratuum saecularium interventionem in synodis aut coetibus 
ecclesiasticis. non enim iis praesident ut iudices cum iure sullra- 
gii decisivi, sed intersunt ut testes, solo cognitionis approbatricis 
arbitrio decretis auctoritatem conferentes, et ad executionem ro- 
bur saecularis potestatis adiungentes. ubi notandum primatum 
istum cognitionis, qui competere principibus, mon ecclesiasticis 
hic dicitur, esse respectu caeterorum sui ordinis, hoc est laico- 
rum, inter quos primis ipsis convenit talia nosse. alludunt igi- 
tur haec nostri auctoris verba ad veterem memoriam historiae 
ecclesiasticae, quae Constantinos 'Theodosios Marcianos aut ab his 
missos legitime praesedisse conciliis fidem facit, isto nimirum 
quem exposui modo. quare vox fjeoiAéoge hic universim et inde- 
finite sumenda, quatenus non hanc determinatam personam sed 
quemcumque ad imperiale fastigium evectum indicat, participium 
autem ei adiunctum , dixoiovguévov, designat ius talis cognitionis 
et praesentis arbitrii in ecclesiasticis coetibus, usu antiquo et 
patrum ecclesiae veterum consensu, principibus competens. re- 
perio usum hoc vocabulo in eadem notione Demetrium Chomate- 
num archiepiscopum Bulgariae in responsionibus ad Constantinum 
Cabasilam archiepiscopum Dyrrhachiensem, relatis a Leunclavio 
l1. 5 Iuris Graeco - romani p. 316 et sq. ed. Francofurtensis an, 
1640. ibi enim haec leguntur: ó Baciedg ydo oie xoivóg vv 
éxxaovv baocquováorye xol Qv xol Ovoptató pevog xal cvvodi- 
«cic qvouaie énmiGToTSU xol TO wÜgog veUTOLig yogífsvas* éxxaeia- 
e1ixoc Tübeic QvOutter, «ol vouoreüet Bto xal zoAvreto TOU Pse- 
TOG, Vol uv xe Óixotc iziGxOmOV xol slyipovcaiw xol ziQ0g y Jn- 
gevovagv aáooic Bidajouv. &vays, 05 wol dno Birrovog uei 
sic uelfova, One] dzxo imioxomdw tic gircónoluv , 3] dvügoc 
dogviv 4| x0lw Tiv elc. haec ibi, aliaque; in quibus si cui 
forte is auctor videatur potestatem hoc verbo indicatam extendere 
latius quam ut possit contineri intra terminos sacris canonibus et 
exemplis orthodoxorum principum dudum fixos, praesto est ido- 
nea in contrarium exceptio: nempe hominis schismatici, qualem 
se Demetrius hic eodem isto scripto palam declarat, auctoritatem 
mihil legitime praescribere contra doctrinam disciplinamve ca- 
tholicam. 

 émíGys61c p. 225 v. 16. agit de sacerdote qui attentave- 
rat benedicere nuptiis sine facultate chartophylacis, cui ideo in 
poenam suspensio a functione sacerdotii irrogata sit. est ergo 
éníc toic ecclesiastica notione, quod iuris canonici consulti suspen- 





LIB. IL. GLOSSARIUM. 963 


sionem, vocant, speciem ecclesiasticae censurae excommunicatione 
minorem. quod etiam indicant yerba mox sequentia: TOUT) dg 
05 £üo&c TOLOUTOV jj vt GÀÀo uírQiov TO feciÀsi eyyshOfv, dÀA" 
dgogipóe &vrixQUc. quibus significatur imperatorem re sibi nun- 
liata ita exarsisse, quasi non suspensio illud sed excommunicatio 
maior fuisset, confundendo species gradusque censurarum cano- 
nicarum. Vaticanus solita libertate hunc locum meg cte, pro 
illis verbis Lr moOGriuov , et EnlogeGiG aj Ws sic scribens: écy0laGro 
TüUG [sooo vie z:&gc TOU zw&TQuiQyov ztQ0g xcigOv. de suo addit 
mentionem patriarchae. 
évat eíaggort p. 321 v. 5. vovg énl rgo sionyoync, ovg P 386 
£reigiégyovg Afyovoww. hinc, praeter ea quae de hac voce notat 
Meursius, intelligimus introdnctores sive admissionales imperato- 
rum Juetexiarehos dictos, quod nempe tribuni praetorianorum, 
quibus proprie id nomen convenit, plerumque isto admiltendi ad 
principem officio fungerentur. 
ézsgoOaàÀdco p.292 v. 10. rv £rego8 oA düslgqv av- 
TOv, nempe loannis et Theodosiae liberorum Marthae sororis 
imperatoris, cap. sequenti de eadem Nostongonissa loquens no- 
ster habet iterum xoi zije evrdv £rsgo9aloUg zrc Noaroyyovícanc. 
. quid sit hoc loco £rsgoScwc, clare docet Eustathius ad Iliad. 7 
p. 1283 v. 2 ed. Rom, zoiüsg zorgóg ui ópopiirorot éregoOQ alsig 
Aéyovrow. | filii patris eiusdem , sed. matris diversae, res porro 
in praesenti sic se habuit, ut diserte tradit Pachymeres sub finem 
c. 19. Tarchaniota vir Marthae et ex ea pater Ioannis et Theodo- 
siae, ex priori uxore genuerat antea Nostongonissam, cui vide- 
tur ad distinctionem maternum familiae nomen adhaesisse, haec 
eo nolavimus quia in vulgaribus lexicis haud satis disertim expri- 
mitur haec istius notio vocabuli. 
svÀoyío p. 407 v, 8. etsi videri potest agere auctor de 
benedictione a patriarcha post perceptionem antidori, hoc est, ut 
suo loco demonstravimus, panis benedicti, accipienda, tamen 
verisimilius est tuAoyiag vocabulo panem ipsum benedictum hic 
significari, ut $v ài Óvoiv historicus expresserit, dum et &vri- 
Óogov et svAoyíag distincte meminit, duo eiusdem unius rei vo- 
cabula continuans, relinui porro Latine nomen eulogiae, quippe 
in hac notione Latinis ecclesiastice scribentibus tritum, unum 
affero exemplum e plurimis passim occursuris, ex decreto Pii pa- 
pae eius nominis primi, quo putatur hunc usum sanxisse bene- 
dicti panis in ecclesia distribuendi his qui ad. eucharistiae per- 
ceptionem parati non essent, id sic habet Conciliorum tomo 1 
p. 234 ed. Reg. de ob/ationibus, quae offeruntur a populo, et 
consecrationibus quae supersunt, vel de panibus quos deferunt 
fideles ad. ecclesiam, wel. certe de suis, presbyter convenienter 
partes incisas habeat in vase nitido et convenienti, ut post mis- 
sarum solemnia, qui communicare non fuerint parati , eulogias 


P 387 


564 OBSERVAT. PACHYMER. 


omni die dominico et in diebus festis exinde quae cum benedi- 
ctione prius faciat, ' haec Pius papa et martyr. ex quibus vides 
cur exclusus participatione eulogiae in festo S. Georgii Michael 
Augustus dixerit dvéogra &opréGaqpuev festum infestum celebrapi- 
mus. hoc est: non id fecimus quod fieri festo die ad eius legi- 
iimam celebrationem fas et usus ecclesiasticus poscebat. 
süqéA aov p. 511v. 11. ad vocem evyéloaov haec anno- 
tat Meursius: sic dicebatur 4| dxoÀovO(m quae in consecratione 
olei psallebatur a septem sacerdotibus. eruditus interpres Eucholo- 
gi nolis ad svy£ieiov p. 431 sic scribit: passzm «autém rursus 
£UyÉAotov vocatur , quasi dicas (nom olei consecrationem, ut 
barbare Meursius in Glossario) sed oleum cum oratione, compo- 
sitis ad. invicem eUyuc et dAalov vocibus. haec ille; qui vereor 
ut tam facile praestet aequitatem suae censurae, quam Meursius 
ab interpretatione sua barbariei notam eluet. nam revera tota 
ceremonia ac ritus multis orationibus ac benedictionibus constans, 
quo consecrabatur oleum, zUyéAerov vocatur. videtur aulem 
auctor notarum ad Euchologium idem hoc loco passus, quod 
humanitus contigisse refert Gellius I. 7 Noctium Atticarum c. 17 
grammatico cuidam celebri a se interrogato de notione vocis ob— 
noxius, de quo sic ibi Gellius scribit: qua vero i/le grammati-— 
cus finitione usus est, ea videtur in verbo tam multiplici unam 
iantummodo usurpationem eius notasse. sic enim et P. Goar, 
cum plures cv; 4skafov species fuerint , omnia ad unam trahit, eam 
qua oleum ad unctionem infirmiórám parabatur; a qua tides 
ipse alibi diversam memorat p. 441, cuius exoAovO(av sive offi: 
cium ac consecrationis ritum editum se vidisse ait, etsi suae col- 
lectioni non curaverit inserere propter suspicioneni cuiusdam in 
eo d0so9ononclac et superstitionis, certe hoc quoque cuius hic 
Pachymeres meminit ev JElatov, tum ab illo non immerito Goari. 
suspecto euchelaeo pro mortuis, quam Graeci vocant vrhecyvs 
ilalov Unxio vÀv xownOévrov, tüti s consecratione olei pro infir- 
mis, manifeste diversum est. quin docuit me eruditissimus Alla- 
iius usu obtinuisse apud Graecos ut quidam ritus sUz£Aeu«v vocen-' 
iur, in quibus nullus olei usus intervenit, uti exempli gratia ali- 
quando, inquit, florem aut ramulum sancti cuiuspiam reliquiis 
aut imagini praecipuae venerationis admotum ad aegrum deferunt, 
qui confidens sancti eius precibus iuvari, eo flosculo ramo aut: 
etiam linteo dolentia sibi membra contingit. hoc, ut qui vidit. 
fide dignissimus testatur, svy£leiov appellant. meque hic éAaíov: 
mentionem xvgíog ac proprie, sed gvorixag et figurate usurpari 
putant, quaienus olei symbolo dei, quae his ritibus imploratur, 
misericordia, designatur et Ziotov &vrl ZA£ov sumitur. 
tvyqvos in titulo capitis 19.1. 3 (p. 6) và xcTO TOUG Ív- 
yuvove, et similiter in titulo c. 13. czodoyte vv fvyrj vov. esse 
hoc nomen non proprium gentis, sed appellativum, ut dygórat 


.LIB. L. GLOSSARIUM. 565 


et 4ooiret, quibus istos alias vocabulis indigitat noster, manifeste 
patet ex fine capitis 13, ubi sic legilur in Allatiano: vaUzc zt9i 
ToUG 109 [vyov OiezQeicusvor, en quos fvynvovc dixerat, iam 
TOUg TOU fvyov vocat, hoc est, iugum incolentes sive montanos, 
Barberinus tamen et Vaiicanus vocem fvyyvovg hic quoque re- 
tinent. 

ajusevàotot p. 351 v, 15. quid aliud zuicvóoiovg inter- 
pretemur in comitatu virginis regiae quam semiviros eunuchos, 
ministrare in Oriente principibus feminis solitos ? 

$eooztío p.211 v. 13. orat imperator excommunicatus 
patriarcham roó óOscgoU vOv Ízírqv dvtivoi xoà uersyvoxótt vov 
Qegazsiav éndysw ajv éxsivog BovAsrat. — hic :9ozsío peculiarem 
et ecclesiasticam habet notionem, siguificans opera quae vocant 
satisfactoria, puta ieiunia humiliationes et similia reis magni ct 
publici criminis ad. expiationem canonicam iniungi solita veteri 
ecclesiae disciplina, | quare 8sgczreío. hic id ipsum est quod Latini 
ecclesiastici scriptores poenitentiam vocant; vti poenitentes, qui 
culpas expiant suppliciis, Qzgezsvrot Philoni, S. Basilio et aliis 
Graecis dicuntur. . talem apud Pachymerem esse significatum hu- 
ius vocis, demonstrat quod infra eodem capite patriarcha impera- 
tori Qegozsíev zQczretv zQoGérerrc. et paulo post haec patriar- 
chae ad imperatorem verba recitantur: 4sgozsíov 7oí:t, xoi 
0c&ouci: ad verbum fac poenitentiam et accipiam. unde mox 
vocatur dvzízoiog 9socm:ía, et additur eam quadam aequalitate 
respondere gravitati criminis debere. 

í£sgoàoyío p.225 v.18. quid sit hoc loco íeoodoyíe et P 388 
íspoloysiv merito quaeritur. vir eruditus, editor et illustrator 
Euchologii sive Ritualis Graecorum, :9oÀoyíag sacra registra 
interpretatur et fegoAoysiv im registra recensere. describens enim 
in Euchologio p. 268 et sequentibus opuscülum cui titulus est 
zig T) dyíac ueycae ixxÀqe(ag, haee ex eo verba de charto- 
phylace Zyov 0à. vog ÍsgoAoyiang rv uvmortuQv, ÍtgoÀoyÀv aUTcg 
sic latine reddit: sacra insuper registra 1matrimoniorum penes se 
habet, quae postquam in registra recensuerit, huic expositioni 
meus me velat auctor acquiescere, dum hic scribit zoovópuov 
fuisse chartophylacis ut nutu arbitratuque dumtaxat ipsius istae 
quaecumque demum sint ZZierologiae fierent. Hesychius zovo- 
pio. esse doeet zd Qgsidóuevo TO ciiopuori, decora aut privilegia 
quae eximie debentur alicui dignitati. splendidus in primis ac 
praecellens chartophylacis magistratus est; cui propterea vix est 
ut credi possit attributum vice zgovouíov et honorariae praeroga- 
tivae pensum ac laborem non solum penes se habendi regstra 
matrimoniorum, sed eliam manu propria conficiendi, nomina 
nubentium zz registra recensendo, ut idem interpres loquitur, 
reddens vocabulum íz9oÀoyàv , quo propriam chartophylacis 
functionem Graecus spgriptor declaravit, atqui haec quidem mu- 


566 OBSERVAT. PACHYMER. 


nera nihil honorificum aut tanto fastigio dignum habentia actua- 
rios polius ac vulgares scribas vel ad summum tabularii custodes 
deceant, longe aliter Thessalonicensis Symeon quid auctoritatis 
circa matrimonia chartophylax exercuerit indicat his verbis: xoi 
cà zàv yeuwov voulu qoovví£et ylveoOoi. — ut legitime celebren- 
tur matrimonia curat, porroinstitutione Christi, qui matrimo- 
nium ex civili contractu in sacramentum evexit, ut id rite perpe- 
tretur opus est sacra aliqua ecclesiastici ministri functione, qua, 
ut Evaristus antiquissimus pontifex epist. ad episcop. Áfricanos 
loquitur, nubentes suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum 
precibus et oblationibus a. sacerdote benedicantur. huius bene- 
dictionis effectus quis sit, docet Siricius item pontifex epistola ad 
Himerium Tarraconensem c. 4, ubi interrogatus sz desponsata 
alii puellam alter in matrimonium possit accipere, respondet : 
hoc ne fiat modis omnibus inhibemus, quia illa benedictio, quam 
nupturae sacerdos imponit apud fideles , sacrilegii instar est, 
si ulla transgressione violetur, hanc benedictionem praesentibus 
in ecclesia sponsis a sacerdote conferri antiquissimi per omnes 
ecclesias moris est. Concil. Carthag. IV Can. XIII. sponsus et spon- 
sa cum benedicendi sunt a sacerdote, a parentibus suis vel pa- 
ranymphis offerantur. quia vero episcopi est designare sacerdo- 
tem, quem potissimum velit ista sacra circa coniuges ceremonia 
defungi, patriarchae Constantinopolitani hanc proprie curam char- 
tophylaci sive cancellario suo demandaverant, ut vel ipse per sese 
sponsis hoc modo benediceret, vel sacerdotem eligeret qui id 
faceret, adeo ut citra eius assensum ac iussum nullus presbyler 
id rite ac legitime posset agere. hoc est quod docet hic noster, 
dum ait zgovójuov esse chartophylacis zó z:9orgozeig éxt(vov vdg 
£egoloyíag yívscOo,. — non. sine facultate ac mandato eius adhi 
beri sponsis a. sacerdote ullo nuptiales benedictiones. quare ille 
Tic TV Ísgécv 0c Olgo vjc oU qagrogvAoxoc moorgomje vvuglove 
£sgoAoyet, sacerdos quidam qui citra mandatum ac nutum char- 
tophylacis sponsis benedixerat , suspensionis ob id poena est mul- 
tatus, ut mox Pachymeres subiungit. est igitur £:9oAoyío sacra 
functio sacerdotis circa sponsos, quando in ecclesia rite matrimo- 
nio iunguntur; id quod dudum antea me docuerat Nicephorus 
Bryennius Caesar sub finem libri III commentariorum a me nuper 
editorum, ubi narrans illegitimas nuptias contra omne fas atten- 
tatas a Dotaniate invasore imperii cum Maria Augusta coniuge 
Michaélis Ducae solio deturbati adhuc viventis, refert, cum iam 
sponsi ambo in ecclesiam venissent, sacerdotem qui ad eam fun- 
ctionem peragendam paratus fuerat (d u£AAov viv. uvqgovslav ce- 
éco) collegisse se et quantum piaculi conscisceret reputantem, si 
bigamum, cuius etiam secunda uxor adhuc viveret, cum muliere 
cuius item maritus adhuc superstes esset, ecclesiastica benedictione 


P 389 coniungeret, cunctatum esse prodire ex altari. tunc autem con- 


e nor T our. 
r T$. 


LIB. I. GLOSSARIUM. 9567 


ciliatorem sacrilegarum nuptiarum Isaacium Caesarem alium istius 
loco sacerdotem submisisse, 0c xci rwv ÍrgoAoyíav PrfAsatv, qui 
nuptialis ritus ceremoniam peregit, haec Bryennius Caesar, qui 
paulo ante functionem eandem verbo evioysiv designaverat , de 
aestu ac scrupulo prioris sacerdotis sic scribens: Gvvayayay £av- 
TOv xci yvoUe Omm xcxoU pégerat uovyslov Gu xol roryopiav. £VÀO- 
qÀv, ubi svAoyciv idem est quod í(:goAoyeiv : utrumque autem 
siguificat sacrum illum ritum quo sacerdos sponsos in matrimo- 
nium coniungit; quem benedictionem . ab antiquis ecclesiasticis 
scriptoribus Latine vocatum vidimus. in quo tamen est praeterea 
observandum esse et aliam benedictionem nuptialem, quae coniu- 
gibus per verba, ut loqui solent, de praesenti rato iam matrimo- 
nio a sacerdote copulatis solet adhiberi; de qua intelligitur illa 
quaestio quam theologi movent, anm si£ peccatum consummare 
matrimonium ante ecclesiae benedictionem etc. vide Sanchez 1, 3. 
disp. 12. caeterum prior illa de qua diximus benedictio est quae 
hic fzgoAoy(og et (sgoAoysiv vocabulis exprimitur. huc facit Gcor- 
giü Acropolitae locus, Hist. n. 33. ningov6t Tav Tüv zaíóov cvv- 
dgtev , TOU mOTQuAQyOU. TI'guevov zd Tae [tgokoyíag vsÀéGevroc. 
agit de nuptiis Theodori iunioris Lascaris cum Helena filia Asanis 
Bulgariae regis. adde et titulum can. 6 Neocaesariensis recitati a 
Matthaeo Blastare verbo yos ; qui sic habet: zzgl roU 7 Gvv- 
soruGGOot và Üryciotvrt vÓv [egoloyrGevra. 
iqvqiácqc?) p. 464 v. 9. xoQixsreUsk Pw TOV Uvnicrov 
zoegepoAuGv etc. ait imperatorem, cum videret quosdam in- 
consulto zelo improbare concordiam cum Latinis initam, congre- 
gari iussisse episcopos omnes et monachos; ium ipsum in 5nd con- 
.sessu medium orationem inchoasse, rogando ex Ichnelatae Para- 
bolicis, cuius loci ad hoc tempus 'opportuni plerosqué ipsorum 
recordari confidebat, ne potius mallent imitari avide praefesti- 
nantes quam prudenti patientia maturitatem occasionum et rerum 
expectare cessando solitos, multos dies, ne dicam hebdomadas, 
in huius sum loci meditatione Veriatus.- cuius cum intelligendi 
una spes et ratio sita esset in notitia scriptoris in eo laudati, to- 
ium me dedi investigationi istorum zageBolixav Lvni£sdd hic 
memoratorum, ignotissimi tum mihi operis, quoad eruditissimus 
iuxta humanissimusque Leo Allatius & zicvv primo indicium, de- 
inde etiam copiam perrari eius et Latinis prorsus hactenus inco- 
gniti commentarii fecit. totum avide perlegi: quinetiam, quod 
sic expedire visum est, raptim Latinitate donatum in harum Ob- 
-Servationum appendicem conieci. bi videbit, si tanli iudicet, 
. studiosus lector quem eius hic indigitat imperator locum, disser- 
tatione parabolica sexta, qua fabellis ad id aptis stultitia traduci- 
tur eorum quos ipsis statum exordiis longorum negotiorum umpa- 





*) cf. Glossar. alter. v. /zvnZozzg. 


P 390 


568 OBSERVAT. PACHYMER. 


tiens abripit aviditas ad fines successusque praevorandos, hic 
agendum mihi puto de nomine iim, quod cum tamquam 
propr ium istius vel auctoris vel operis ponatur , neutti tamen ex 

origine convenit; quae mihi fuit causa illud ab eius titulo in La- 
tina interpretatione removendi. primus vocabulum ZyvyAezqs ad. 
hunclibrum appellandum adhibuit Graecus illius interpres Symeon 
Seth, imitatus, ut ipse ait, sed ex parte dumtaxat, Arabem in- 
nominatum, qui ex Persica dialecto , in quam has parabolicas 
dissertationes Perzoés ex Indicis originibus transtulerat, Arabice 
illas reddens, operi titulum imposuit compositum ex nominibus 
duarum personarum, quarum dialogus maiorem implet pariem 
dissertationis primae et ad secundam etiam extenditur. earum 
Indica vocabula quae fuerint, nescimus; quorum tamen ut pro- 
priorum retineri sonus et aliarum literis exprimi debuerat lingua- 
rum. ac ne illa quidem memorantur quae in sua interpretatione 
Persica posuit medicus Perzoés. primus Arabs, qui secundus in-. 
terpres fuisse dicitur; non solum duos istos interlocutores Arabi- 
cis ex origine vocibus indigitavit hisce CyZi/e et Dimne, verum 
eliam operi quindecim dissertationum universo easdem pro titulo 
praeposuit. id constat ex admonitiuncula Allatiano codici prae- 
fixa, quam hic describendam duxi. figA£ov qvGioloyrkóv peco- 
zopiGOEv ix v5je Ivüíag «ol jov TQ Bacisi Xosgór iv Ilsooídt 
map. TiVOG lego? cogo? x«l levgo Tv TÉ s 2.0 uezeveyüEv 
sig vr]v "Aofav yM366ov, ziapd.03 Zvusov ueyíavoav wol qiiogo- 
gov T0) 29 elg vijv EAMivov OwkAsxrov perofAayOév , soo pevoy 
, Agafiozi piv KvAe xol Zuwé , "Ear óE Zegavizie xol 
"hvqieérqg. Eysi08 uo 9ovg zteuztóMAovg xol ztáGw dvOgozroig oqs- 
Aígovg. haec ibi; quae sic Latine sonant: Ziber physiologicus de- 
latus ex India et datus regi Chosroi in Perside a quodam Per- 
zoé sapiente et medico , translatus etiam in zárabum linguam, 
a Symeone vero magistro et philosopho. cognominato Seth in 
Graecorum dialectum conversus, vocatus zírabice quidem. Cylile 
el .Dimne , Graece vero Stephanites et. Ichnelates,.. habet autem 
fabulas permultas et omnibus hominibus utiles. . video ex his 
verbis restare dubium lectori, an Persica et Arabica, quas fuisse 
diversas ponimus, non una revera et eadem fuerit versio. dicitur 
enim hic tantum librum hunc ex India in. Persidem delatum a 
Perzoé, ita ut quod additur de translatione in linguam Arabicam, 
iribui eidem Perzoi queat et intelligi versum ab eo Arabice Chos- 
roi oblatum et vulgatum in Perside fuisse, ubi forte lingua Ara- 
bica non incognita vulgo fuerit. verum omnem ambiguitatem tol- 
lit quod ad calcem operis subiungitur ab ipso Graeco interprete 
Symeone Seth, post quintam decimam Dissertationem adscriptum 
his plane verbis: zc)ro vc 1$ Tp pee 0 6og0c leroóg Iegto Mar 
Toc ix Tüc Tvoueje slg vqv Ilsooíiüo ÓLcÀexTOV , pero ouicag 
ix vig "Ivülag và feciAsi Xocgóg. ix Oi ríe llegawwg sig vQv 





LIB. I. GLOSSARIUM. 569 


TÓV "Agfa uercflifosav yAócgav, i ài Uic "Aodfav zug" 4- 
uv eic viv ' "EAMqvído , xol sil zo! quiv ufzot vüc cQutgov tig 
Ggékluev rÀv dvoywocxovrov. hoc est, ad verbum: Aas 15 
sectiones sapiens medicus Perzoés transtulit ex Indica in Persi- 
cam dialectum a se deportatas ex India regi Chosroi. ex Per- 
sica vero in Zfrabicam versae linguam sunt, ex 4rabica demum 
a nobis in Graecam. et sunt apud nos usque in hodiernum diem 
ad. utilitatem legentium, ita ibi. unde manifestum est Persicam 
quae dicitur Arabicamque versionem fuisse plane diversas. cum 
autem, ut ex prius descripto eiusdem Symeonis prologo constat, 
titulus CyZ/e .Dimne Arabicae versionis proprius fuerit, uti et 
ipsa illa vocabula Arabica ex origine putantur, dicendum est et 
Indica archetypa et Persicam a Perzoé concinnatam interpretatio- 
nem vel-caruisse titulo vel aliter inscripta apparuisse. unde qui- 
vis aequus concesserit nobis, qui non interpretationes Graecam 
aut Àrabicam, sed opus ipsum ortu primo Indicum Latine reddi- 
mus, necesse non fuisse Árabicae aut Graecae nomenclationis ha- 
bere rationem , praesertim cum ea parti tantum operis, hoc est 
duabus dumtaxat dissertationibus conveniat, quibus coronati et 
vestigatoris colloquia recitantur. quaesivi ex magistris Árabicae 
linguae an. Cy/ile et Dimne Graece o:egovízqv xol Dae, 
hoc est Latine coronatuz et vestzigatorem significarent, respon- 
derunt in Cylile quidem agnoscere se aliquid quod coronae notio- 
nem redoleat , in. .Dimne nihil reperire quod ad vestigii. significa- 
ium vergat. ex quo fortasse suspicari liceat mendum exscripto- 
ris in ista peregrina voce reddenda. sicut omnino inesse videtur 
in parücula xoí, prout illa cum Arabicis coniungitur vocibus, 
cum Graeca sit. credibile est enim Sethum scribentem Graecis 
characteribus Arabicum titulum KvàíAs ov Zfiuvé posuisse: illud 
autem ov, quae copula est Árabibus, Graecus librarius in xo 
converterit, refert doctissimus Allatius diatriba de Symeonum 
scriptis p. 184 prodiisse Ferraria an. 1584 quandam huius operis 
interpretationem Italicam multis locis mutilam, in cuius prologo 
legatur hunc librum ex Indica in Agarenam linguam a Lelo Demno 
Saraceno versum fuisse; ridiculo errore ex eo nato, quod liber 
idem ab Arabe interprete Cy///e u. -Dimne inscriptus fuerit. id 
valere potest ad comprobandum meum consilium alienae ab origi- 
nibus nomenclationis removendae, ne similiter errandi cuipiam 
simpliciori daretur occasio, existimaturo fortasse icnelaten no- 
men esse auctoris, qui primus hoc opusculum condidit, cum id 
sine cerlo scriptoris nomine editum in India Symeon Seth innuat, 

dum. scribit initio praefationis suae: 4j zegoUGa ígAoc jeagih 
piv mood copdv &zó vs pvOov xol mogo[oÀdr, hunc librum 
compositum fuisse a. sapientibus ex fabulis e parabolis; quod 
indicat nullum ei fuisse inscriptum singularis auctoris nomen. 
iureque ideo me illud specimen sapientiae Indorum veterum 


P 391 


570 OBSERVAT. PACHYMER. 


nuncupare potuisse, sed de his iam plus satis: alia enim 
vocant. 

xafoiicor:or p.928 v. 14. retinui caballarii vocabu- 
lum in versione idcirco quod existimavi haud sine causa Pachy- 
merem ista voce hic usum potius quam ipsi notissima et obvia 
ixzíov. nempe caballarius consuetudine iam tum illius tempo- 
ris non quemlibet equitem sed insignem et primarium sonabat; 
eratque (id quod hodieque in Italica lingua inde ductum perseve- 
ral) in eo verbo nobilitatis quaedam emphasis, minime conve- 
niens equiti gregario. itaque cum noster eiusdem huius initio ca- 
pitis hunc in modum scribit , .ó xofolAaouoc "AMELg & dvo yevvá- 
óog xol dvOgizog , intelligendus est eius viri nobilitatem clarita- 
lemque isto nomine signasse. mec mihi est incredibile trecentos 
istos ex eo equitum genere fuisse, qui usu hodie militiae Gallicae 
JMaistres magistri dici solent; quor um videlicet unusquisque alios 
equites sub se merentes ductat. 

«a00qvéktor p. 209 v. 21. | ita constanter scribitur hoc 
vocabulum in tribus codd. in hoc et aliis huius historiae locis, 
unde non videtur dubitandum quin. vocem nobis usitatam Cardi-. 
nalis sic tunc Graeci suis literis exprimerent, nec id imputan- 
dum ignorationi eius originis ex vocabulo cardo. nam hanc haud. 
ignotam sibi declarat Pachymeres l. 5 c. 8, ubi de imperatore 
scribit acl q9vGOv népziov zad!nvoMoig , cvgoguyEw. 0. EAAqv ci- 
7t0L IS 9voe«c obong vo) za, ubi vides vocem cardinis ex- 
primi Graeco vocabulo croóguyyoc. 

xo9ocíoGuc. p. 284 v. 16. xo90016tog Éyslquo. Toig 
zgl vàv ODoeyyómoviov. hi accusati sunt, ut clare docet auctor. 
in consequentibus, coniurationis in imperatorem, quem interfi-- 
cere decreverant, ut ipsi fassi sunt, hinc intelligitur £yzAque za- 
doc ctoc dici crimen laesae maiestatis , et quidem in primo ca- 
pite, ut solent loqui. ad hoc indicandum ideo accommodatur 
xoa900t00:06 vocabulum, quia vitae personaeque principum res 
sacrae sunt, quas violare sacrilegium immane sit, unde passim 
maiestati imperatorum copulatur adiunctum sacrae; et eorum li- 
terae sacrae sine addito appellantur, vocabulo etiam Graecis usi- 
tato. usurpat et alibi noster xa90cíoci hac notione. l.5 c. 19 
«xol cO ueitov éxoívovro xal elc zo DoGiotw 5 et c. 90 cli ov 
sveiQov z0ÀAd Mziagobvvtg ; dÀÀ. üvrixQvg Iuglvovro vájc no0g fa- 
cca xoPogui aem. denique ut alia omittam loca, 1.6 e 24 
Vrcryoyay CMaoxdotov) 0n watocuiosog dg voUg ÜvrixoUs ügyov- 
vag «ord focios Oieyelgavza. 

Kd v46*) p. 2831 v. 14. non dubium quin hoc loco Keévgg 
nomen sit principis, a quo Nogas cum Tocharis missus fuerat et, 
a cuius dominio, ut paulo ante. dixit historicus, deficere incipie- 


*) cf. Glossar. alter. v. K&vig. 


LIB. IL. GLOSSARIUM. 571 


bat, suas res agens et sibi proprie vindicans quae bello acquire- 
bat. agitur ergo hic de Tartarorum principe, qui magnus Canes 
hodieque appellatur. lib. 5 c. 8 scribitur hoc vocabulum per : et 
inflectitur K&vig Kavidoc. 

.*«&6T00v p. 308 v. 13. de Barlaam et Tzuila Tzycanda- 
lae ab imperatore mandatum refert, ambos zgóc Nixolev ezaya- 
jv, 790700 sic 4dotgov tlowyeyeiv, oveQmoc) vOv 0gOcAuGv. 
video hic zd6rpov pro ipsa urbe Nicaea posse accipi: nam [usti- 
nianus Novella 128 vocem xéorgov synonymam voci zóÀig videtur 
indicare, dum scribit iv veig z0Àsciv 4jrot x&orgoig. | quod si 
recipitur, sensus loci sit iussisse imperatorem excaecari Barlaa- 
mum et Tzuilam in itinere priusquam Nicaeam intrarent. et sunt 
exempla similium excaecationum obiter factarum, ut Basilacii ad 
locum Chlempinam dictum prope fontem ab hoc casu deinde no- 
minatum fjoícig BeciAoxíov, ut refert Anna Comnenal. 1. his 
tamen apud me obstat primum quod in illo Iustiniani loco par- 
ticula //r0; non expositive sed. disiunctive videri potest usurpata, 
et sic contrarium potius ostendet: nempe zig et xc6zoo diver- 
sas res esse. deinde quod utcumque forte minores et mediocres 
urbes castrorum vocabulo designatae interdum flferint, id tamen 
non videtur fieri potuisse in Nicaea urbe maxima, et quae, dum 
a Latinis Constantinopolis tenebatur, sedes Orientalis Graecorum 
imperii fuerit. denique quod cum praecedens participium cze- 
yayov , indicativum praeteriti temporis , significet prius abductos 
Nicaeam duos illos quam excaecarentur , id tantum factum debere 
videatur intelligi priusquam in arcem sive zcorgov perpetuae cu- 
stodiae ipsorum destinatum includerentur, docet autem noster 
alibi Nicaeae fuisse in hunc usum castellum contra vim munitum, 
quod qui subissent, eorum de liberatione vel verbum dicere capi- 
tale foret, unde szíoxz5 Aq056 carcer oblivionis vocabatur, ad 
quam vocem quae annotavimus vide, si tanti est *). 

4ílÀa p.218 v. 18. éxsivog (0 morgi&oyme " Agaévioc) cv- 
$4c vüv xÉAàav Vxo0vOusvoc. cella ergo cubiculum dicitur non 
monachorum solum sed et aliorum: nam patriarcha tunc non vi- 
detur in monasterio fuisse. 

xthiÀv0Qgiov p. 270 v. 19. cellulam verti. est xzAÀvOQtov 
dzroxogicruxOv in tertio diminutionis gradu. puto autem signifi- 
cari sacellum cui adiuncta esset domuncula. id. suadet mentio 
S. Nicolai, cui dicata videlicet esset aedicula. ^ mota est ex vetu- 
stissimis scriptoribus ceZ/ae usurpatio pro loco religioso cuiuspiam 
cultui dicato, 

KeAvoí p.486 v. 17. unde essent hi qui Ce/ti vocabantur 
Constantinopoli, docet Vaticanus paraphrastes hunclocum sic ex- 





*) cf. Glossar. alter. v. x&crpov. 


P 392 


572. OBSERVAT. PACHYMER. 


primens: vóv 0» Kózrvv voig '"AAauávong 0oUg xosuavvveww etc; 
ergo Celti Pachymeri dicuntur Alamanni. 

xégeg p. 624 v. 2. xad zov Mpéva v0. Kégog dzo[tvreg 
vqóg. agit de Ioanne Lazorum principe Constantinopolim appel- 
lente ad portum Ceras dictum, | xoàzov sinum appellat Procopius 
1.1 de Aedificiis c. 5, originem etiam nominis indicans: egg zov 
«0Àzc0V , ait, Ort Keoec nof Envyoiorot Ksgofcen vij Bvfavrog uj- 
Tol T0) Tijg z0Àscg oixiGroU ino vipuoc xe«ÀoU0G: — hoc est ex nova 
versione Claudii Maltreti: eirca. sinuzn ab indigenis dictum, Ceras, 
de nomine Ceroessae matris Byzantis qui urbem condidit. 

P3939 ... xAémvsiv p.352 v. 4. inter sordes cralis Serbiae numerat 

illautum et tumultuarium cibatum ,. nulla munditie mensarum, 
nullo ordine ministerii, cunctis pro se quoque aviditate venatoria, 
quidquid quasi furtim arripuerant, vorantibus. 1alem quandam 
subesse intelliget notionem verbo xAézzew hoc loco posito, si quis 
mentem sententiae perspexerit. 

xAiuaxtc p.411 v.16. non dubitavi Latine vertere sca- 
las equestres, hoc est, ex equorum ephippiis utrinque pendulas, 
recentiori equitandi disciplina. nam heroicis temporibus Graeciae 
Latiique instrumentum istud quo pedes equitantium sustinentur, 
usuiguotum, nomen non habuit, postera aetas et rem et voca- 
bulum invenit. | Graecis quidem citerioris aevi id dvefokeie di- 
etum est, Latinis scala, ^ utriusque testis Suidas, cveflolsUg à 
inquiens 4j zzegd "Pouatotc Aeyouévn GxcÀe. ex quo vocabulo suas 
hic zAíuoxoc Pachymeres traxit. res enim clamat ipsa agere illum 
de stapedibus sive stapedis aut stapiis, quas subices pedaneos 
Budaeus dixit. ego scalae nomen, testimonio Suidae ante multa 
iam saecula in hac notione Latinis usitatum , xAíua£wv Pachyme- 
rianis rependere,debui. est autem ratio in promptu cur stapia 
scala dicta sit, quod videlicet inscendenti equum homini scalae 
vicem praestet. 

xvüGpusvor p.968 v. 2. mrtQQ TO TOU Àoyov , vd dca 
xvopévotg dgxscav. erant, inquit, patriarcha et ei assistentes 
episcopi, ad mentionem ipsis reconciliationis cum Latina ecclesia 
factam, similes iis quibus auricula pennae affrictu leni stringitur, 
etsi revera id obiter et perfunctorie, non autem, ut videri vole- 
bant gratificantes imperatori, libenter et iucunde audirent. | ad 
blanditias titillationem et yogyoducuov referri proverbialiter a ve- 
ieribus stricturam . auricularum  affrictu pinnulae, demonstrare . 
accuratius debeo propter causam quam mox referam. Lucianus 
libro zo óoj1/6:06 non longe a principio Cratinum inducit suc- 
censentem Lycino quod sederet in theatro spectans saltantes et 
cum voluptate audiens tibiarum cantus et mollium ac lascivorum 
carminum 80n0s: ad Gat zemovioUpevog ,$rivàolev &vOgonov 
ógdv écOsjo pookoío xal GGpecuy cxold Gros &voovvóuevov, 
4oi puuovusvov éguzixd yUvoie vov maet, zdg wegAorareg Dai- 


-LIB.L GLOSSARIUM, - 573 


8oac xol Ilag0tvónec xol "Poüozoc Tuvae , «ol r&UtO TtGVTO UztO 
xgoUGeGt xci vegetíouaot xol zro0Gv krUzO etc. tum paulo post: 
&aO50aL và Opoiw ztxz0vOOg Toig vd cra zrtQÓ xvoufvow. ex 
quibus manifeste patet: audire cum voluptate cantilenas et nume- 
rosum strepitum saltantium , caeterisque aurium deliciis affici, a 
Luciano dici pati rem similem iis quibus auriculae penna strin- 
guntur. confirmatur id ipsum evidentius ex alio eiusdem Luciani 
loco, in libro zeol óiafoAsjg de calumnia , ubi ait oi0« yo?v mwdg 
obras 1jü£oc yaoyodMtouévove vd GrTO& vz0 ry» Oioflohàv Gozo 
TOUg mzTt00ip xvouévove. scio igilur quosdam tam suaviter de- 
liniri solitos auditu calumniarum , ut ii quibus auriculae penna 
stringuntur. haec afferenda testimonia fuerunt, ut interpreta- 
tionem huius Pachymeriani loci nostram tueremur adversus con- 
trariam ei sententiam paraphrastae Vaticani, qui pro his quae apud 


nostrum auctorem in duobus optimis codicibus Bet A leguntur | de. 


patriarclia et patribus synodi, zz:90Q, TO TOU Aóyov , td cro 
zvou£voie &oxscuv, sic reddit: of ài ovÀ' &xgoig QGl dxobGcot 
ajveiy ovo , illi autem ne summis quidem auribus audire susti- 
nebant. perperam omnino, ut saepe alias, et contra auctoris 


mentem locique sententiam, quae plane exigit hic intelligi patriar- 


cham et episcopos, ut imperatori gratificarentur ; cui obsistere 
non poterant, simulasse se libenter audire quod i is proponebat de 
ineunda cum Latinis pace, cum revera intus in animo id aversa- 
rentur et nonnisi perfunctorie audirent, intimum et verum animi 
sensum exprimere non audentes, nec adeo id necessarium putan- 
tes, qued confiderent rem ad extremum successu carituram. his 
ex occasione adiungam locum 2 ad Timoth.4 3, ubi fit mentio 
hominum xvig$ouévov cqv éxonv, hoc est, ut vulgatus elegan- 
ter vertit, prurientium auribus, leodvvapsiv huic enarratae hoc 
loco formulae ex mente Hesychii. nam is ubi ex posuisset zvi9ó- 
pivor viv dxoqgv per haec verba: £yroüvrég zt cxoUot «o9 , "i0o- 
viv, quaerentes aliquid audire ad voluptatem , postea wvousvot 
interpretatur aequivalenti vocabulo xvy99ucvor. 

Kóxxotp.489 v. 16. quos dicat hic Pachymeres Coccos 
monachos, Vaticanus ipse videtur ignorasse paraphrastes: nam 
hoc verbum omisit, ut caetera fere quae non intelligit transilire 
consuevit. ne proprium id nomen putem, obstat numerus: nani 
quae ratio patitur ut multi nomine uno velut proprio sint usi? 
an peculiaris quaedam monachorum sodalitas hoc vocabulo desi- 
gnata est, sic forte appellatorum a colore vestis coccineum prae- 
ferente. quippiam? — id quidem suspicabar; et fulciebat coniectu- 
ram quod statim subiungitur, fortassis expositive, xol ToUc 
xav. Éxeivov, quod licet interpretari e£ eos qui circa illum, nempe 
imperatorem, erant. non paucis huius historiae locis, praesertim 
capitibus 2 et 18 l. 4, video indicari Iosephum ante patriarcha- 
tum adhuc monachum assiduum fuisse apud imperatorem, adeo- 


P 394 


574 OBSERVAT. PACHYMER. 


que, quod hinc sequitur, in palatio diversatum, utique non so- 
lum: nam. et illi adhaesisse sui instituti comites pronum est cre- 
ditu, et fratribus aut filiis imperatoris alios monachos similem 
operam navasse non est inverisimile, quid si opinemur hos quasi 
palatinos monachos, etiam ut caeteros domus regiae. ministros 
vestitus aliquo genere aut colore a caeteris discretos, XOXXOUg 0— 
"oyovg vocatos , forsitan quod. coccineum aliquid gestarent. ego 
tamen ézéjyo, plus lucis in hac cali alicunde, si forte afful- 
geat, opperiens ^y 
x0Àvfe. 1.6 titulus c. 12 (p- 10)s sic. habet, zd cvufivro qtu 
voieoyy Oud civ vÀV xoÀvfjov czocrolqv. Vaticanus 10A uoov 
legit; qui quidem hoc loco non describens auctorem, sed more 
suo liberrime magagodtov , sic scribit: iv roig inne, otov 
AOV qolxy my auo, ci rov ÉpO0v círov g£govaw og (legen- 
dum puto Qv) «4j cvvij9yo. y Ara xoXvp fa Aéyst. |. hinc habemus 
ép9ov cirov lingua Greeca vulgari xoAvufa dictum. . sed multis 
experimentis comperta mihi huius paraphrastae indiligentia, non 
satis illi fidere possum, ut auctoris ipsius nostri duobus exempla-. 
ribus optimis B et À probatam lectionem huius vocabuli non prae- 
feram, praesertim cum ei palam suflragetur Suidas. lego igitur 
«olvfov, non xoivufov, et voce xoivfa intelligo, sic docente 
Suida, círov. &qzov frumentum. coctum. | Pachymeres in. hoc c. 
6irov ép90v vocat, idem, ni fallor. quod antiqui molam voca- 
bant, farris nempe moliti farinam inspergi hostiis solitam. . signi- 
ficat ergo hic locus solitum iunc Constantinopoli fuisse in festo 
Hypapantes offerri patriarchae sacris operanti patinas plenas isto 
farre tosto, quibus cum bene precatus solemni benedictione fuis- 
set antistes, eae ut sacra apophoreta distribuebantur praesentibus, 
.et una earum mittebatur ad Augustum, quam mos erat ei pran- 
denti ollerri sub secundam mensam inter bellaria. hoc sonant 
haec nostri verba: àv ( patinarum nimirum earum quas inopud- 
vov zÀavslag vocat) o czeoyn vw 2j xgsizvov TO f/aciisei zooGij- 
yero imidóonioc. vide quae dicimus verbo zereiou noyer. 
exo woihíag govtiv p.879 v. 6. vocat propria auctori- 
tate sine idoneo testimonio in causa sua loqui czo xoiMeg qovsiv, 
proverbiali opinor formula ex iis ducta sacrae Scripturae locis 
quae Pythonissarum mulierum ventriloquarum meminerunt Áct. 
16 16 et 1 Reg. 28, ubi pro eo quod vulgatus habet v. 3, Saul 
abstulit magos et ariolos de terra, LXX legunt segieie voUg 2y- 
yacvouui ov , sustulit ventriloquos, et ib. v. 7, dixitque Saul 
Servis suis : quaerite mihi mulierem habentem Pythonem., LXX 
£nvijcové por yvvaixo 2yyoctoluvOov. spiritus malus qui Python 
vocabatur nomine ducto a Graeco verbo zv9£cQat ex zvvOcvtw, 
quod responsa ederet, Hebraeis loco illo c. 28 1 libri Samudlis 





*) cf. Glossar. alter. v. xóxxot. 


LIB.L GLOSSARIUM, 575 


vocatur 3*3 Ob; quae vox libri lob c. 32 20 utrem significat, 
quia scilicet daemon iste insidebat ventrem phanaticarum istarum, 
ex eoque in modum utris inflato voces emittebat, quas stulti con- 
sulentes pro oraculis habebant. hinc quae quis proprio sensu 
sine maiorum auctoritate affirmaret, dz xoiiíag qovsiv Pachy- 
meri dicitur. 

xotvóv p. 280 v. 16. vzà róuo xotvó yeyovort. cave 
putes xowd adiunctum hic esse nominis TÓLQ. est enim xomov 
neutrum substantivum, coetum communem et corpus universum 
Constantinopolitani cleri in unum congregatum siguificans, no- 
lione antiquis etiam usitata. | quid sit autem hunc conventum ha- 
beri 9zó TÓQO sub tomo, dicetur verbo róuog. vide etiam ver- 
bum zrotpij ios. 

xotvovixóg p. 878 v. 8. xowovixog 03 eivas vij &xwolo. 
sic loquens Veccus nou ea communione se coniunctum ecclesiae 
dicit, qua quilibet Christianus, etiam laicus , ei adhaeret, sed 
alia peculiari, adscriptorum clero propria, et proventibus eccle- 
siasticis eo nomine participantium. quo pertinent superiora his 
contigua eiusdem Vecci verba: avrog 740 frotuog tivo. xol óggí- 
«iov azo9£c9ot «ol zácav doeivot LT) zoóg cvrüv zrgoGo0ov.  vi- 
detur aliquid hodie simile. in usu curiae Romanae, ubi notarii 
quidam Apostolici participantes dicuntur, quae yox x0LVOYLIXOUG 
respondet, ad differentiam aliorum. 

xovocrcULog. sic scribit passim hoc vocabulum Pachy- 
meres, pronuntiationem, ut apparet, Francorum, a quibus id 
nomen Graeci sumpsere, propius assectatus. illi enim conestab/e 
hanc dignitatem vocant. et sic, ut est credibile, tunc quoque 
per Orientem, ubi multi versabantur, proferebant. hoc admo- 
nendum visum, quoniam alii longe aliter id nomen efferunt, et 
ne quis me in versione conostaulum reddere miretur. 

xovrog p.181 v.2. vocem Comitis, ut dignitatem notat, 
scriptoribus citimae vetustatis tritam, Pachymeres hic exprimit, 
prout vulgo pronuntiari ab Italis solebat, con£o, aut ut effertur 
hodie conte; quod Graece xoóvrov reddit et nos con£zzn expressi- 
mus. rem autem ipsam quod attinet, etsi Pachymeres passim ini- 
quior Latinis contzm hunc, de quo agit, ambitiose vocatum a 
suis dicat, quasi ampliori vocabulo quam modus eius domesticae 
dignitatis ferret, tamen cum hunc Genuensem nominatum dicat 
Fintimilia, audivi ex iis qui antiquitates Genuensium perspectas 
habent, revera comitis nomen isti familiae ex vetustissimo tem- 
pore tribui consuevisse. verum fortasse nostrum movit, ut istam 
nimis splendidam civis Genuensis appellationem putaret, quod 
maximi tunc principes ea honorari satis haberent. quo pertinet, 
quod eiusdem libri c, 8 scribit, de Carolo agens rege Siciliae: 
dócÀpóv ónuyog rv Docyrtlozo üvra xol ig xóvrove veroyuévov 
róv Kagovàov. Carolus nimirum, frater S. Ludovici regis Fran- 


P 396 


P 397 


516 OBSERVAT. PACHYMER. 


corum, quando vocatus ést ad regnuin Neapolitanum et Siculum; 
comes erat provinciae, unde confe ab Italis tunc vocabatur. quo 
ctiam contentus titulo tunc erat, princeps licet in paucis opulen- 
tus et praepotens, dynasta Sabaudiae,  Cantacuzenus l1 c. 40 
p. 120 ed. Reg. ixv4ovro 6.709 vig Zofaüiog Goygovrog, 0v xov- 
zov 3j 4lazivov yAd66o xci etc. 

Kovzocouíhiov p. 865 v. 14. reperio apud Petrum Gyl- 
lium in Topog. urb. Constant. l. 1 c. 20 mentionem portae con- 
descalae, quae Graece xovzócxsAog dici potuit. | forte illi vicinum 
et ex ea nomen ducens navale olim istud fuit Contoscelium di- 
ctum, quod tunc dirutum reaedificare voluisse Michael Augustus 
hic dicitur. D, 

Koo0oxovfog p.430v.18. pronum suspicatu est lingua 
Mysorum cordocubae vocabulum aliquid ex oleris notione du- 
Xisse, propagatum forte ex quadam corruptione Graecae vocis 
x0pjopog notissimam designantis oleris speciem, et vulgari olim 
adagio celebratae, «cl xóoyogog àv Aeyctvoig. 

xogviuvdoror p. 821 v. 8. quatuor genera palatinorum 
ministrorum gradatim diguitate crescentia memorat, Dardariotas 
ostii custodes instar Helvetiorum, cortinarios, cubicularios et ad- 
missionales.- cortinarii fuisse ir aulico satellitio ii videntur, quo- 
rum erat munus ad cortinam, extra velum intimum, Za Portiera 
cubiculi regii, praestolari subitos nutus et fortuita imperia prin- 
cipis, et admissionibus ministrare. 

Koovgoo p. 508 v. 17. est hic Kogvgo recentius nomen 
insulae Corcyrae, hodie et ex aliquot retro saeculis vulgo Corfu 
dictae; quod ideo retinere in interpretatione debui, quandoqui- 
dem id auctor sciens usurpat, veteri sibi non ignoto praeferens; 
uti etiam in uogío vel wogíz, pro Peloponneso, et in simili- 
bus feci. 

— Kodiig l 58 c. 6. saepe nominat Pachymeres Koc 
Zeofíag; quam vocem etsi non ignoro a quibusdam pro appella- 
tiva accipi aequivalente vocabulo faciAsvg, tamen cum et noster 
et Cantacuzenus et alii eam retineant, nec verbo flagiisvg com- 
mutent, non est quod nos dubitemus idem facere: alioqui nec 
Sultanem Persidis nec Canim aut Canem Tocharorum nec Mepe 
Iberiae dicere deberemus, sed regis nomen pro istis vocibus po- 
nere, quod nemo probaverit. 

Aepuziva: p.156 v.8. àivAewzivow. ita uterque cod. B 
et À: nam Vat, haec omittit. Aojrivg quid sit, non reperio. 
nimirum ex usu fortasse linguae vulgaris Pachymeri obrepserit, 
ut ; pro 3 in hoc vocabulo poneret: nam Aauzvy nota iam vox 
est. Hesychius: Aejwrjvg sidoc duciue ép 5g OyoUvror Eviot 
emQvm, 7 €guo Gxsmocróv. haec ille, congerens multa quae si- 
mul integram vocis quam explicat absolvunt notionem. ^et sane 
omnia quadrare videntur in hunc locum et in mente scriptoris 





.LIB. I. GLOSSARIUM. 577 


fuisse. illa porro verba: ze)re yco zj6«v t0 zcAot, videntur re- 
spicere festum scenopegiae aut tabernaculorum a ludaeis olim 
eelebrari solitum in memoriam vitae a patribus in tabernaculis 
transactae per annos quadraginta in deserto. etsi autem Scriptura 
ubi hoc festum praescribit, meminerit tantum diserte tabernacu- 
lorum erectorum extra domos, satis tamen pronum creditu est 
adhibita ad hunc usum plaustra ramis virentibus superne tecta, 
ei caetero: splendore varii ornatus agrestis festivitatis laetitiae ce- 
lebrandae accomunodata, quae hic noster Aeuzívag vocat. 


Aewvovoysiv p. 37Á v. 17. hoc loco res ipsa exigit ut 
t0 Àsirovoytiv non simpliciter sonet missam sive sacram liturgiam 
celebrare, sed id facere simul cum Latinis, iis una communi- 
cando; in quo erat sita schismatis amotio: nam schismatici 
Graeci Latinos ut excommunicatos et haereticos in consortium 
sacrorum admittere recusabant. 


Àímac p.385 v. 10. àc Aíxag mérgag. vetus proverbium 
ex Aristophane in Pluto, ubi Chremylum sic loquentem facit sub 
finem 
dc svrüvOG, O) ZtÜ Becieo, 10 yocótov 

Gozto Àmog v ueigezio moocíayerou. 
ad quem locum sic annotat vetus scholiastes: Aézxag n0 Ultov 
igitivov Teig mérQutc Or cvraig zQoGnyvvraL, ÓvGtcroGzGorGG 
Éyov, ixtiücv vig evroU DoviuOsig À«Beiv. similia idem docet 
ad versum hunc alium eiusdem Aristophanis in Vespis, non longe 
a principio, 
ngoxa9ev0s 7 z:000 ztXY'V 
ono Aémoc mooGsjousvoc vO xlovi. 

idem alii scriptores tradunt. lepadem hanc concham Plautus La- 
tine vocat non semel. Plinius tamen videtur ouccznuz appellare. 
ubi enim l1. 9 c. 36 buccinum dixit esse zinorem. concham ad si 
militudinem eius buccini quo sonus editur, unde est causa no- 
zni, paulo post addit: buccinzm nonnisi petris adhaeret , cir- 
caque scopulos legitur * ). 

.. gezegirng p. 282 v. 16. £x Itouevov vod pexopízov. 
aliquando credidi designari hoc loco S. Germauum P. C. scriptis 
clarum, qui Christi anno 714, imperante Anastasio Augusto, ex 
Cyzicena sede in Constantinopolitanam est translatus. impellebat 
ad sic opinandum mentio antiquitatis bis hoc loco repetita, quasi 
indicans Germanum hunc patriarcham novum ex ultima vetustate 
exempla et praecepta emendandae ecclesiae inde usque ab actis et 
scriplis sancti Germani accersere studuisse. verum. re attentius 
considerata probabilius existimavi agi hoc loco de Germano longe 
receniioris memoriae patriarcha, cuius mortem et elogium habes 


*) cf. Glossar. alterum. 








Georgius Pachymeres I. 87 


578 OBSERVAT. PACHYMER. 


apud Ácropolitam in imperio Ioannis Ducae Batatzae sub quo flo- 
ruit: Ézvgs uiv v0 xotooU vüv zeroutoynv Tiouavóv d rj0s xa- 
voAwuróvra z:90g vog Óiíog wmdgoi Gxqvog , eÀdg xol ócíog fui 
Govro xol xoÀdg vijv ero) ztoicvevra zoluvqv. sic Acrop. p. 39 
Hist. ut hunc potius indicari hic putem, suadet vox uexeoírage 
civilem magis quasi quemdam, ex usu Graecorum, quam religio- 
sum, qualis sanctis ab ecclesia declaratis debetur, honorem desi- 


P 398 gnans, praeterea recentiorem quandam defunctorum memoriam 


indicans. non enim qui ante multa saecula sunt mortui, cum 
nominantur, gexegirer dici solent, sed of zgocgerog rshsvra- 
G«vrtc, quos qui viderint adhuc vivant. sic huius libri c.. 28 
Irenem Augustam Ioannis Ducae uxorem, quae commodum eodem 
cum hoc Germano vixerat tempore et ante virum decesserat, po- 
«egíriüc vocat. nullo igitur modo agit hoc loco Pachymeres de 
sancto Germano patriarcha illo vetustissimo, quem si nominaret, 
non uexegivqv sed. uazogrov diceret, verum de isto altero qui vi- 
ginli circiter annis prius decesserat memoriam sui laudabilem re- 
linquens. 

uouéxovoog*) p.869 v. 1. vituperat hic Pachymeres 
patriarcham et antistites, qui ei aderant, quod non acriter ob- 
stiterint primae propositioni reconciliationis ecclesiae Graecae cum 
Latina, sic suum animum ostendens schisimati addictum et aver- 
sum a pace, utcumque aliud aliquando simulaverit. wjozoveovg 
autem Graecos illos praesules vocat, stultitiae illos insimulans, 
ut ostendit, quod mox adiungit quasi declarandi gratia, cveu- 
cOüqvog zQv mgerrouévov Pyovreg. id porro vocabuli mutuatus 
videtur a suo Hesychio, quem librum ipsi fuisse familiarem ex 
alis locis intelligimus. in Hesychii vero lexico hodie legitur uo- 
péxvOos uooog. verum ego non dubito quin in suo meliori ex- 
emplari Pachymeres legerit uvpcexov80og: unde hic posuit ueja- 
xovOor . id colligo ex Eustathio, qui (ad v. 562 et 563 Od. x 
"Ekmqvoo 0i vg Pons veororOoc, oUrs Tt Àiqv GAxipoc iv moAéuo 
oUrs qQtolv qGw dgnoog) multos enumerans stultitiae infamia 
celebres, post Sannam Coroebum Margiten , quorum notissima de- 
mentia in proverbium et scomma simili vitio laborantium transie- 
rit, haec adiungit: óuoícg 03 xol róv Mopuucexovcov xol vóv Me- 
Autómv xol zov" Augisviónv, oi óiafon9or éxi popolo ajoav: simi 
liter autem) et Mammacuthum et. Melitidem, necnon 44mphieti- 
dem, qui celebres insania fiere, ubi significat ista propria fuisse 
nomina insanorum quorumdam, quae deinde in similium ipsis ap- 
pellationem translata fuerint, prout de Sanna nominatim obser- 
vaverat, sic antea scribens: rov ug0v olünntv. Xévvev wcAci- 
GÜot eg dzó zivog xvolov óvouarog, stultum scimus Sannam vo- 
cari tanquam a quodam proprio nomine, | cuius rei testem citat 


*) cf, Glossar, alterum. 


 LIB.I. GLOSSARIUM. 979 


Cratinum comicum, ita continue subiungens: "T mterpryeren Koa- 
zivog «0.00 v roroUTOV TOV Ocodoriónw Zuvvev. quia vero Eu- 
stathius constanter hanc vocem cum duplici y scribit, forte sic 
ea apud Pachymerem, etsi ambo codd, optimi B et À concorditer 
cum unico gu scribant, emendanda fuerit. "Vaticanus solitae sibi 
licentiae in hoc prae caeteris capite indulgens, cum alia passim in 
eo scripta. verbis quibus libuit effert, tum in hac voce quiddam 
«cwvoroust. sic enim habet: ibsobeot TLVEG OvTéC. videtur àu- 
lem ex alia origine hanc vocem accersere, nec viri singularis olim 
fuisse nomen proprium agnoscere, sed propagatam putare ex verbo 
poxoüv, quod Hesychius expohit zegegoovziv, zt906zroLtiGÓ ct 
uj dxovttv, desipere, simulare se nón audire. et hanc potis- 
simum secundam dissimulati auditus notionem huic sic a se de- 
curtato vocabulo imputandi occasionem fortasse sumpserit ex eo, 
quod paulo superius legerat apud auctorem, patriarcham cum 
synodo ab imperatore provocatos ad serio cogitandum de ineunda 
cum Latina ecclesia concordia &xizoAaícog cxnxoévos perfunctorie 
audisse, et cum rem aversarentur, non tamen obstitisse, sed 
quasi dissimulantes se percepisse quod dictum fuerat, astuto si- 
lentio Jucr ifecisse invidiam aut periculum palam resistendi: oU yog 
jv cvroic dvriórivet non iis inerat resistendi vis. eos tamen 
non se continuisse intra fines merae dissimuletionis aut silentii, 
sed praeterea etiam, ut imperatori gratificarentur, significasse 
placere sibi mentionem illatam ab eo pacis, manifeste affirmat no- 
ster, ut ostendimus superius verbo xvogtvoi quare non illos 
pepexovOove aut uaxovOovg idcirco vocavit, quod simulaverint p 399 
se non audire, sed quod declaraverint sibi probari quod propone- 
batur, haud satis providentes quid inde consecuturum esset, in 
quo ponit stultitiam eorum hoc verbo reprehensam. 

pavóvec ,P. 262 v. 11. Hesych. uevóvec tiüog Ínezíov 
Il:ocov ztoÀspuxÓv. forte zt0AtpzoD. Eustathius ad Od.z sub prin- 
cipium: AViog Zhiovvoioc Aéye Or, llegoixóv Ovouca xal ó uav- 
Oveg. fois 06, quel, qeuvolg. | ait elius Dionysius Persi- 
cum. esse nomen mandyam. similis autem. est penulae. . vete- 
res glossae verborum iuris gevóvag f, fpeziov , T0 Àovoiíxiov. sed 
haec ut tiara et alia cum res tum nomina ad usum sacrorum sunt 
translata. docet eruditissimus pater Goar O. P, ( notis ad mis- 
sam S. loannis Chrysostomi p. sui Euchologii 113) fuisse man- 
dyam inter pontificales vestes 1d quod cappam sive pluviale Latini 
Christianorum rituum expositores vocant. a qua nec forma nec 
notione multum abest penula; quam ad sacrorum usum iam tum 
ab Apostolicis accommodetam temporibus non immerito viri do- 
clissimi suspicantur ex Pauli loco 2 ad Timoth. 4 13. fuit prae- 
terea mandyas propria monachorum vestis ex humeris ad pedes 
usque defluens et totum ambiens corpus, a parte sola anteriori 
aperta; qualem etiam in ecclesia Graeca retinere in pontificatu 


580 OBSERVAT. PACHYMER. 


ii solebant qui erant ex monachis promoti. ex quo genere cum 
esset Arsenius ex Apolloniensi monasterio ad thronum patriar- 
chalem olim assumptus, ut tradit Gregoras l. 3, non mirum si 
mandyam eliam extra sacras gestaret functiones, nam civili et 
ordinario vestitu fuisse tunc indutum illum cum privatim et fa- 
miliariter imperatorem domi suae inviseret, res ipsa exigit. mon- 
dum me poenitet uavóvcv sacram penulam hoc loco vertisse; et 
qui perpenderint quae de penulae forma et usu a veteribus tra- 
duntur, et ea cum traditis de mandya contulerint, haud multum; 
ut spero, repugnabunt. . vide et Codinum saepius vocem u«vóvoé 
usurpantem. 

ueouosc fac p. 282 v. 8. pgeguovrfav zooccovopuotov, 

ztQOGQzLTOVTEG Ovojuo VIR erat igitur paguovrtag nomen 
Persis familiare; quod in ea gente mnlti proprium haberent. Id 
autem idcirco a maledicis Germano imponebatur, quod is, ut 
paulo post dicitar, remoliorem origimem generis a Gabra urbe 
Persidis, propinquiorem a Lazis duceret. codex Allat. ucoxovr£av 
lesit, Anonymus vero ms, quem Allatius exscribit in Exercit. 
contra Creygtonum p. 605, woMyovr£&v. et fortasse weoxovrtag 
in Barberino legendum fuit, fallente in. ms similitudine characte- 
rum y et x *). 

Mégzov p. 28 v.9 et p. 102 v. 18. Dyrrhachiensi epi- 
scopo pro Michaéle Palaeologo adhuc privato et tum periclitante 
ac solicito deum oranti audita vox refertur incognita, nullam ad 
linguam pertinens, JJarpoz, quam sibi recitatam Manuél Disy- 
patus episcopus Thessalonicensis sic est interpretatus, ut portendi 
per eam imperium Michaéli diceret: indicari enim isto vocabulo, 
ex primis sex vocabulorum literis exoocrígo& conflato, hanc sen- 
tentiam divinitus ostensam: JMMicha? 4Jugustus Homanorum Pa- 
laeologus ocyus. vocabitur. sic. Latine expressimus servata ele- 
mentorum: veritate illa Graeca: Mujer &vab "Poywolov Todoto- 
Aóyog o&éoc SpviOnjoeron, 

weavoovo p.83 v. 20. matronae nomen id veteri usu Ro- 
manorum sonat mulierem patriciam et. gente nobilem. Clemens 
in Actis Petri eg «ol aav £UytvOv yvvotzav Tg vtQupavegrégae, 
«oi Gc. 0 Àoyog: pomo oiüs ««Àciv. ait ergo noster solitum 
Theodorum Augustum viris domo minime nobilibus, cacterum 
apud se gratiosis, conciliare matrimonia virginum put 
quibus illi deinceps matronis ampli ac beati forent; 

Meyeolofiayivo,p. 83 v.11. in his apponenda post 
xwÀdv distinctiunculae notula fuit, quae mss deerat; ne dici vi- 
deretur Achillem iam tum suo tempore Phthiotas suos Megalobla- 
chitas appellasse. sed et cum participium xcÀàv Ioanni adiungi 
tur, id ita intelligendum, ut non solus ita eos Ah tisse commu- 


*) cf. Glossar, altera um. 








— 


LIB.L GLOSSARIUM, 581 


niter enim ea tempestate invaluerat ut Thessaliae montana. Magna 
Blachia vocarentur. Nicetas in Balduino Flandro p. 313 ed. Basil. 
an. 1557: ixi ói rovroig xol GAloc rig Td OsrroALoe zar£jov us- 
zío0Qu, & v)v usycÀy Bioyla vixlQoxeroi, TOzüQ]5s ov vw ixi. 
huius, qui tempore Balduini Megaloblachitis imperitaverat, unus 
e successoribus fuit hic Ioannes Michaelis despotae nothus, de quo 
hic Pachymeres,. ineminit etiam uzyeAxg BAegiee Georgius Acro- 
pol. Hist. sect. 15 p. 23 ed. Reg. ct sect. 38 p. 33. 

pílsoi p.478 v.8. «0 Ob vgjc ueyuc — piv igsiro. haec 
valde perplexa sunt, more ac indole auctoris, non raro quaedam 
dimidiata congerentis. videtur autem hic summatim et fastigia 
carpens indicare quae essent tunc hominum querelae de scriptis 
Vecci. porro vox guéAsor sic ibi abrupta pendet, punctis clausa 
in utroque ms B et À: nam Vaticanus hunc locum, ut fere cae- 
ieros difficiles, securus transilit. géAczov, ut notum est, signifi- 
cat in cassum; unde et nomen uéAsog est, vanum et supervaca- 
neum sonans, si emendatione cürandus hic locus esset, posset 
rescribi u£Azov, ut intelligeretur dogmata moveri frustra, incas- 
sum, intempestive. sed melius citra ullam in eontextu mutatio- 
nem intelligemus. commemorari summarie et per inchoatas tantum 
sententias, quae tunc ore vulgi contra Veceum et ei adhaerentes 
jactabantur, haec nimirum, z;1:0veri ab ipsis intempestive do- 
gmata, vanos esse homines et inania miscentes iurgia ec. ex- 
plerique incompleta oratio posset repetendo. zà ózt superius posi- 
tum, in hunc modum, Oz: zivo?vrot Oóyueve, ort uéAsol siot etc. 
mox recitat verba ipsa repreheadentium Veceum et sequaces eius: 
tira Uuiv igtiro etc. 

uiGátov p.359 v. 16. Chrenicon Constantinopol. ue6c- 
fovra nomen dignitatis agnoscit, quam cum magni ducis, magni 
domestici et protostratoris et protovestiarii dignitatibus amplissi- 
mis comparat, et eam tunc tributam memorat cuidam Cantacu- 
zeno, quae erat familia ex primariis. unde intelligimus magistra- 
tus id nomen fuisse in Constantinopolitana aula in primis splen- 
didi, cui proportione similem apud suos Serbos hic memoratus 
Georgius gereret. sequestrum Latine dicere poteram: sed cum 
sit, ut dixi et Meursius observat, dignitatis propriae Graecorum 
nomen, usitatum ipsis vocabulum retinere satius est visum * ). 

MeicoQivía xoà Meco9tvira: p. 310 v. 8. Alizonas, 
sive ut Eustathius scribendum praecipit plerisque non obtempe- 
ranlibus, Halizonos, memoratos Homero Herodoto Straboni Ste- 
phano et aliis, quamquam cum aliqua scripturae varietate, Scy- 
ihiae Europaeae populos, communi Graeciae Byzantinae recen- 
iioris dialecto JMeso£hinitas dictos credendum: scilicet Pachymeri 
est. ad intelligendam autem eius appellationis rationem allulgere 





*) cf. Glossar. alter. v. j26tr$vovreg. 


P 401 


589. OBSERVAT. PACHYMER. 


forte lux nobis a Plinio poterit, qui 1. 5 c. 80. Halisernem (nisi 
error in scriptura est) eorum civitatem in ea ora collocat quam 
idem deinde c. 32 a '"Thynis universam docet habitatam; unde 
quod in media Thynia essent facile Mesothyni a Graecis dici po- 
iuerint. a qua etymologia si quis abhorreat ob discrepantem scri- 
pturam vocis, Thynia per y scripta, a Thinia Pachymeri memo- 
rata, quam ille ubique per i scribit, accipiat aliud. veriloquium 
in Strabonis testimonio fündatum. is enim l. 138 in Troadis de- 
scriptione Állazonium oppidum Halizonum istorum, quos alii, ut 
indicavi, Allazonas vocant, collocat ad laevam Aesepi amnis: 
quia enim $ív littus Graecis sonat, Halizones inter littora hinc 
iluminis Aesepi binc Propontidis sitam regionem incolentes merito 
peco8iviror dicti fuerint. nec omittenda ex occasione declaratio 
loci nostri auctoris c, 9 1. 1, cui quae hic diximus facem praefe- 
runt. scribitur ibi sic: zóve 0x «oi voU IloAotoloyov sig xegodav 
veveyuévov uscoOwíag. xol aUvdv Oxvtuovov ixsivov coocrá£av- 
T0G, X«L v0 z0ÀÀe xov. IveÀAQv smocvrovrog etc. narratur illic 
Michaélem Palaeologum tum cum maxime ac strenue exerceret 
praefecturam sibi creditam. Romanarum copiarum contra Italos 
pugnantium, monitum a Coty quodam de consilio imperatoris 
excaecare ipsum parantis fugisse cum monitore in Persidem. . sed 
quid sibi vult quod. Palaeologus z/e «speAnQv vstüyuivog dicitur 
pecoDwvíag xol cUrQv OxrtuuvOv. | traditam illi fuisse regendam 
Mesothiniam provinciam nulla usquam alibi est mentio. ^et pro- 
vinciam hic sive regionem usco9wvíoc vocabulo indicari, vix ferat 
continue adiuncta mentio: optimatum , et quidem cum pronomine 
Zpsorum, uei oovOv ózriTOV. quid hic dicemus? . aliud sane, 
postquam multa disquisivi, non occurrit nisi ueco9uvíev hic poni 
pro legione quadam aut parte Romanarum copiarum ex iis con- 
íflata militibus qui Mesothinitae vulgari lingua ' dicebantur. | hoc 
videtur nos docere noster auctor, dum illo c. 27 1l, 4 sic loquitur 
ex versione nostra, de Romanis agens copiis validissimis Ioannis 
despotae ductui permissis: conflabatur hic exercitus ex differen- 
libus corporibus et velut collegiis militum .... unum erat Pa- 
phlagonicum .... aliud cum et ipsum multitudine tum vi et 
arte praestans beliica, ex Halizonibus, quos Mesothinitas ul- 
gare dicat idioma. en quid Mesothinia heec fuerit cui tunc prae- 
positus Michaél Palaeologus ab imperatore fuerat: non regio, sed 
legio uscoQtv(a Pachymeri dicta, compendio militariter loquenti 
bus tum forte usitato; quale adhiberi hodieque videre me memini 
in narrationibus praeliorum aut oppugnationum in nostra Gallia, 
ubi legiones, Novarica exempli causa vel Nortmannica , Navarra 
et Nortmannia dici non raro leguntur. | iam satis cohaeret quod 
additur, zal evtàv ónriucrov, in quo modus ipse loquendi gra- 
dationem indicat, ut aliquid amplius licet in eodem genere opti-- 
mates isti fuisse intellisantur. nempe. non solum imperator Mi- 


LIB. I. GLOSSARIUM. 983 


chaclem Palaeologum legioni Halizonum Mesothiniae vulgo nuncu- 
;patae eig zspoAv Era&ev, meit en teste, ut Galli hodie loquuntur, 
hoc est, ducem praeposuit; sed etiam, quod honorificentius fuit, 
subesse eidem voluit cohortem ózrigczov dictam, de qua voce 
vide sis, lector, quae paulo inferius annotabimus.. non omittam 
admonere apud Acropolitam c. 64 Hist. ueco9vvíav, de qua hic 
actum, cum v scribi. codices Pachym. cum ; usco8iwíav con- 
stanter.scribunt. hos nos expressimus. .sic et in Tocharorum et 
aliis quibusdam vocabulis Acropolita a nostro differt, nec nostri P 402 
iudicii est definire uter erraverit. quare rem integram relinqui- 
mus: quod reperimus damus. 

Míns p.216 v. 15. ait Mepe Iberiae Davidi datam in uxo- 
rem filiam spuriam coniugis despotae Ioannis. ubi quid suspice- 
mur aliud quam supremam in Iberia potestatem vocabulo isto de- 
signari, uL sicut cralis in Serbia, sultan in Perside tunc diceba- 
tur, qui rebus illic praeerat, sic Iberorum Asiaticorum rector 
JMepe vocaretur. .de quo tamen amplius pronuntio, quoad certius 
eius rei testimonium suppetat * ). 

peréAqwic p.361 v.3. ait admissos ad omnem commu- 
nionem sacrorum Latinos a Graecis iussu imperatoris, reconcilia- 
tionem ecclesiarum procurantis, excepta gszaAm|wes, quam non 
quaerebant. et tamen antea dixerat eos communicasse etiam £y 
peroAqts ro9 Oiov &orov 0v evriücgov Afyovciw in perceptione 
sacri panis quem. antidorum dicunt. qui panis cum repraesen- 
taret eucharistiam, videntur etiam Latini non recusaturi eam cum 
Graecis percipere. nimirum pszcAqwyie ex usu Graecorum proprie 
significat sumptionem vini consecrati, sive specierum sanguinis 
Christi, quam ideo in communione laica Latini non quaerebant, 
ovx Éyoytov, quod ea sibi sciebant interdictum ritu Occidentalis 
ecclesiae, | doeuit me hanc proprietatem vocis usrcAmUyig vir per- 
eruditus et in primis seiens Graecorum Rituum lacobus Goar O. P, 
qui notis ad Liturgiam S. loannis Chrysost. p. 150 Eucholog. re- 
fert Graecos in ipsa altaris concha depingere imaginem Christi do- 
mini pontificiis vestibus ornati, decussatis manibus panem conse- 
eratum dextra, calicem vero sinistra proferentis, inseripto ad 
dexteram et sacrum Christi corpus vocabule u£re0ocig, ad lae- 
vam vero et calicem nostra hac voce uszcAqUy:g. hinc habemus 
pirolweog vocabulum aliquando proprie accommodari ad per- 
ceptionem sacri calicis. | dixi «Z/quando, quia praeter id quod 
superius, ut modo admonebam, uevoAqwyig adiungitur và. Oes(o 
org. etiam infra c. 86 1. G. imperator moribundus dicitur zzv 
dylov uirülqww. Oégeo9o1. videtur autem indicare illic histori- 
cus voluisse, sumpsisse tunc illum eucharistiam quo modo sole- 
bant sumere morituri apud Graecos, hoc est sub utraque specie. 





*) :ef. Glossarium alterum. 


P 403- 
de monasterio quod fuerat Blemmidae) víj vo? l'eAqoíov uovij 


584 OBSERVAT, PACHYMER. 


.nam aeque, opinor, ad utramque speciem pertinent memorata 


paulo prius cvgfjoAe vo). 0cozorixoU Qcvcrov, misi forte quis su- 
spicetur extremo languore conflictantibus dari solitam alteram 
lantum speciem, nempe liquidam, quam commodius transmitte- 
rent per fauces catarrho obsessas, et ideo uezedsjweog solius, hoc 
est vini consecrali conversique in Christi sanguinem, factam hic 
mentionem , quod id. solum tum Augustus perceperit, mam. soli- 
ios iam olim Graecos fuisse aegrotis in eum vi morbi statum re- 
dactis ut aegre panis species glutirent, ne sine vialico. abirent, 
speciem vini ministrare solam, docet Petrus Arcudius 1. 8 de 
concordia ecclesiae Oriental. ct Occidental. etc. p. 338. i 
pirOqiov p.270 v.21. agit de domuncula cum sacello 
divi Nicolai ad mare sita, quam dicit fuisse ueroytov vig Obtíag 


-anetochium, Oxeae insulae Propontidis, ad quam deportari iussus 


expatriarcha Arsenius. in ea aedicula, quippe imminente in re- 
clissimum illuc traiectum , aut forte etiam ad monasterii Oxeen- 
sis, cui addicebatur eo relegatus Ársenius, ius dominiumque per- 
linente, obiter is depositus est. 1. 5 c. 2 nomen idem iterum a 
nostro adhibetur in his verbis: vqv 03 uovqv ixsívgv (loquitur 


dxoveQajvot eig uszoqtov.. indicat monasterium quod fuerat Blem- 
midae, contributum et subiectum monasterio Galesii. aliquae. 
religiosae familiae habent extraordinarias domos, quaedam quae 
vocant Aospitia, ubi diversentur illarum ministri aut religiosi, 
qui negotii causa in locis illis peregrinantur, videlur quid simile 
voce u£zógiov hic designari. 

uquvoàoysiv p.819 v.9. hoc loco qvoáoytiv. siguificat 


mensem apponere diplomatibus aut chartis regiis; quod sibi uni 


Michael Augustus reservatum voluit, nominatim excipiens ne id 
Andronicus filius, quem in imperii consortium admittebat, facere 
se vivo posset. unde idem noster in Andronico (quod aliud opus, 
deo dante, mox edemus) 1. 1 c. 1 narrat eum post patris Mi- 


-chaélis mortem primum in scripto iussu regio mensem apposuisse: 


grt ztgo rog urvoloygcegutvog zgóGreypo. quo eodem scripto ad 
'patriarcham perlato ait illum, cum mors Michaélis celaretur, Pa- 
chymeri sibi ipsi forte adstanti regiam iliam chartam dedisse, 


, - , 9 ' P - , [4 1 "^ EU ^ 
égorQv ti avrüg Éyoí yvdvot ÓveGroyeGcuevog oU vwvOG Cv £i») vO 


, : D . * 
pqvoloygua, quaerens num qua ipse coniectura certo posset di- 
gnoscere cuius manu expressus mensis esset. si enim Andronici 
esse constaret, certum foret argumentum obiisse Michaélem.. ne 


autem id facile discerneretur in causa erat, quod manus et forma 
literarum Andronici sic congruebat cum paterna, ut nonnisi aegre 


eliam a perito distingueretur: Zmi roco)zov ydQ wel megéixro roig 
ToU zt&rQOG cic ua] QoOLog Oreyvavot yw. xol vov siüguove. Gre- 
goras (l. 4 p. 52. ed. Basil. an. 1562) referens ornatum insigni- 
bus imperii a patre Andronicum addit; éxézgsws Ó' «vro Ó moo 


| LIB. I. GLOSSARIUM; 585 


xai à £gv8oóv Uztoy iet yoeiuutroy zoogrd tiere, oU uévrot 

uüve xci ivÓmxrov, dàÀd "Avügovixog XoicroD qepiri Bacileoc 
"Pouatov. permisit. vero ipsi pater: edictis subscribere rubris li- 
teris, caeterum sine mense et indictione: sed Andronicus Chri- 
sti prisia imperator Romanorum. haec Gregoras ; ex quibus 
intelliges quid sit quod Pachymeres scripsit dzoyo&qzw Bocuixdg 
subscribere regie: est enim id Uz0yQdgsty 0i dov9oÀv subscri- 
bere rubris literi is. 

pvqpovsvtiv zol pvgpócvvov p. 974 v. 17. haec 

oflerebantur a Graecis papae, si vellet abstinere a iuvandis Lati- 
nis Constantinopolim tunc occupantibus, verbo uvguovsbav si- 
gnificatur distincta mentio papae in sacris Graecorum liturgiis pu- 
lice ac nominatim faciendá. ipsa porro talis commemoratio và 
wvquuócvvov absolute antonomasia compendiaria dicitur in hac 
historia, ut superius diximus verbo Zzzàgrov. ab hac Romani 
pontificis inter sacra commemoratione cur tantopere Graeci ab- 
horrerent, causam non esse sapienter ostendit imperator, bis illos 
urgens verbis: viva 0 Eye dvrixevoviev al im Inziajolog d cvaqogd 
TOU óvóperoc (subaudi papae), ozov ye xol ur] zteztog ovrog zoUc 
GÀÀovg dveyxu uevEjevv voiGo0s Tijg xowovíac , Toic éxxAnoiatov- 
Giv GvviGrcuéívovg TOU Ísgíoc. quasi diceret: quid tantum refu- 
gitis a nominando inter sacrum papa, cum ibi multos alios, mi- 
noris utique dignitatis, nominatim exprimi usu olim legitimo in- 
valuerit? verissima haec sunt. nam in liturgia S. Ioannis Chry- 
sostomi haec legimus P. 78 Euchologii: ivrevón ó ÍegeUg uvrpo- 
veUst. Qv O£Aci Covrov zal rsÓvedicmv. Unio Svrov Aye. vaio 
Govnolac , émioxéweoc, egéosog vv dpuagtuv ToU Ooviov 9:00 
Osivog. Aic sacerdos meminit quorum vilt. vivorum et mortuo- 
rum. pro vivis dicit; pro salute protectione et remissione pec- 
catorum. servi dei IN. en ut nominatim mentio fit in sacro quo- 
rumvis ad arbitrium sacerdotis. p. deinde 79: E 02 fegsvg ixga- 
vii. iy zQGrotg pvoenrt «vois roO movisQaróToU uayronzoMrov 
Tuv ToU Ósivoc. sacerdos vero exclamat: in primis memento, P. 404 
domine, sacratissimi metropolitae nostri IN. quilibet igitur epi- 
scopus a sacerdote in dioecesi eius celebrante nomine expresso 
memoratur. quinetiam, ut mox additur, idem honos habetur 
simplici sacerdoti et imperatoribus. sic enim adscribitur: xol ó 
Ótcxovoc 79s T voe Grac Aye : T0Ü ücivoc TVLEQOT TOU pnroo- 
ztoMrov 4 imwxómov ,», Ocrug Gv o , xol Unio TOU zooGxouitovroc 
T &yut doe ToUrO eUloisorirov feg£og TOU üeivog * Unio gon 
plac Ty eUGe fev v xal eogvAéurov Baciiéav Tuv xci zav- 
TOv Xcl z0GQV. 0 30g0g* xol üvrov xol zcv. et diaconus 
ad ianuam stans dicit: .... et pro offerente sacra munera haec 
devotissimo sacerdote IN. pro salute piissimorum et a deo custo- 
ditorum, imperatorum, nostrorum, et cunctorum et. cunctarum. 
chorus repetit, e£ cunctorum et cunctarum. quia enim impera- 


986 OBSERVAT. PACHYMER. 


torum vocabulo Augustus et Augusta cum liberis eorum siguifi- 
cabantur, addebatur ista utriusque sexus expressio. 

pviíe p. 998 v. 10. non solam alga et muscus,. sed quid- 
quid innatans aquis soliditatem aspectu mentitur quandam, uvíov 
vocabulo designatur, quantum ex: collatis Hesychii Suidae Op- 
piani Nicandri et aliorum locis datur intelligi. 

Móosov p. 180 v. 19. quae olim Peloponnesus dicebatur, 
eam hodie Graeci vulgo JMoreaz vocant. videtur autem Pachy- 
meris aetate 0 7Mógsov dicta; unde et hanc vocem supplevimus 
in laeuna capitis 9 eiusdem lib. 8. ad quem locum vide notas. 
alicubi tamen Pachymeres /Mooéav scribit: sed constantius in neu- 
tro id vocabulum usurpat. 

Mócvveg p. 811 v. 12. scio alios scriptores: Mosynos, 
non Mosynas hos populos vocare: tamen cum JMócvo: non possit 
esse a recto ]Mogvvorsed a 7Mócvvsc, plus sapere quam meus au- 
ctor nolui. ; 

MóvyovAtot p. 844 v. 15. videtur dicere eos quos By- 
zantini Tocharos vocarent, ipsorum Tocharorum. usu et lingua 
Mugulios dici consuevisse, 

pvorocrUg p. 470 v. G. hoc vocabulum pvorocrvag sic 
scribitur in duobus mss, Vaticano omittente. flectitur videlicet 
a recto pvgroózve. quo non dubito, etsi alibi exemplum non 
reperi , quin Pachymeres uvoicóo significet, sicut c. 38 1.6 £xa- 
Tocrvo centuriam appellat, sic scribens: Ze 0rt zAsiorov cvyvaig 
ÉxevocrvGL OLtlAgmvo. et eius aequalis scriptor Georgius Acropo- 
lita 4314406zva  chiliadem nominat in his verbis p. 4 ed. Reg.: of à 
cUrOu0ÀOL ztQO0g ToU ztoÀtpíovg e9oU6t yiiroctvsg moÀÀol. ubi 
recte doctissimus interpres Leo Allatius z11106zvag zoÀcc reddit: 
inulta millia. 

voci p. 515 v. 15. vocabulum voct&v sic clare scribitur 
in codd. Barber. et Vatic. Allatianus autem videtur legere vocvag: 
sed ex caeteris quoque vestigiis titubantis illic calami satis appa- 
ret errorem esse, ac omnino rescribendum ubique vocicv. — vide- 
tur autem voci: positum a. Pachymere cvyxozuxóg pro. vtocoío, 

P 405 quae vox significat nidum. cum pullis implumibus. .. perstringi- 
iur enim proverbiali similitudine confidentia Latinorum ,. qui Ro- 
maniam, hoc est imperatoris Constantinopolitani ditionem uni- 
versam, tam facile se comprehensuros sperarent quam ludibunde 
a forte incurrente tollitur avicularum recens ovis exclusarum tota 
cum ipso nido familia. 

oixsi0qtioog p. 407 v. 2. de. Muzalone malis inflexo 
ad-obsequendum imperatori. quae sint istae olxei0ysrQot dogpo.- 
Aser divinandum: nam illud o/xewqeigov alibinon reperi. licet 
opinari voluisse significare auctorem , non solum spopondisse 
Muzalonem obedientiam in posterum, sed ea. prompti obsequii 
documenta in praesens exhibuisse, quae fidem abunde facerent 


LIB. L. GLOSSARIUM: : 587 


sponsioni-et imperatori metum omnem adimerent, ne promissis 
ille postmodum non staret. . sint ergo o/xet07:1901 Gp Àziet cau- 
tiones et securitates quasi dato pignore ex propriis in antecessum 
repraesentatis spondentis officiis acceptae. 

ó£sic p.385 v.8. duo hic sunt adiectiva feminina sine 
suis substantivis, supplendis videlicet.a lectore, ut fit cum fri- 
gida simpliciter ponitur pro aqua frigida. :voci yovcozeGrog vi- 
detur ex auctoris mente subiungenda ig94jg aut £voríg ex Eubulo 
comico, cuius Pollux initio libri sexti haec refert verba: roig 
Evazío, vois yovcozácroig oroQvvvvrot. | verbum groowvvvvzar éy- 
Óvry convenit, quae stragulum aut instratum supremum erat 
arae maximae, ut suo loco declaramus. vocabulo oéei« equi- 
dem fagijv adaptaverim ex Eustathii loco mox describendo verbo 
óbvievxog: ex quo intelligitur. ü£eiev flagrv roseam esse tin- 
cturam. 

óÉVAsuvxe p.992 v.1. verti e roseo candentia insignia, 
doctus ab Eustathio ad Od. x, ubi cum ex Chaeremone retulisset 
oz xoig piv z& &v8q Fagog vínva ixcAtG:v, lülog 0» v& $00c 
é5vgsyyin xai Éagog viOxvrjuaro, sic continuo admonet: Év9« 0o« 
0 0Évgeyy?j 4orcuov Qv elg 10 voj6at rovvou« tie 0slog Bagric. 
ubi observa vocem. o&vgsyys] utilem ad intelligendum quaenam 
vere si tinctura quam ó£siav nominant, quibus verbis satis 
indicat o£siev flagrv trahere aliquid e colore vigentis rosae, aut 
potius eundem ipsum esse. itaque iure, opinor, meo ó£vàsvxov 
sum interpretatus e roseo candens. neque tale fuisse imperii 
gradu inferiori a despota participati insigne novum est, cum et 
rübeus et candidus, ex quibus ó£vicvxog mixtus est, ambo re- 
giae potestatis characterem usu antiquo praeferant. utique cum 
purpura in veste regia, candor in diademate commendaretur, 
sed et habemus Pachymeris ipsius testimonium hoc confirmans 
l 6 c. 34, ubi cum retulisset decrevisse imperatorem ornare 
loannem principem Lazorum, postquam ei filiam Eudociam de- 
spondisset, insignibus quae tribuerentur despotis usu aulae Con- 
stantinopolitanae, mox illa ipsa insignia despotae vocat rd Zz 
zoppvoue: Olyoou , bicoloria ex purpura, hoc est, ut hic loqui- 
iur, ófvAsvxe, ex candido et roseo mixta. 

ómvip rot p. 4 v. 16. docuit nos pridem eruditissimus 
Rigaltius in Glossario, quod ipse didicerat ab auctoribus idoneis 
ibi laudatis, ózziuérovg vocem esse castrensem , certum genus 
aut ordinem militum signantem. unde tanto magis confirmantur 
quae de. vocabulo usco9vvíc legionem aut cohortem sic nomina- 
tam indicante supra suo loco diximus.  omuino illo Pachymeris 
loco Michailis Palaeologi militaris Italico navata bello indicatur 
opera, unde illa verba zd moAÀd xev! IreAdv zxoczrovrog de in- 
dustria sic verti, ut de bellicis eius quo de agitur facinoribus 
sermonem hic esse lector intelligat. .quaenam vero et ex quo 


P 406 


588 OBSERVAT. PACHYMER. 


genere hominum cohors haec legiove optimatum dicta in Romano 
iunc esset exercitu, difficile divinatu sit in scriptorum eius tem- 
poris ea de re silentio. . fieri potuit ut nobiles voluntarii et suo 
sumptu militantes.sic appellarentur, qui optimatum vocabulum 
domo afferrent indicium natalium patriciorum aut census dome- 
tici. forte etiam qui militarem fortitudinem experimenlis illu- 
stribus probassent, in certam honoris gralia segregali legionem 
hoc designabantur nomine; quomodo auctor est Olympiodorus 
in Excerptis Photianis vàv 'Podoyotóov I6v9ov vovg «:gpolozag, 
capita ipsa et praestantissimos quosque Gotthici exercitus quem 
ductabat Rodogaisus, optimatos sive optimates, fuisse vocalos. 
habemus etiam ex Mauritio l. 2, strateg. c. 3 unumquemque opti- 
anatum militem sibi obsequentem secum duxisse, qui cguerog 
armatus dicebatur, quod ipsum argumentum est excellentioris 
supra vulgus militum dignitatis ozztucrov, ad quam respicit vox 
€vrGQy» hic a Pachymere posita, indicans superiorem honoris et 
dignationis gradum in praefectura optimatum supra praefecturam 
Mesothiniae : fuisse. 

ovOÉcri p. 222 v. 9. videtur hic nove usurpatum. adie- 
-ctive vocabulum ovó£c: in dat. plurali ab ovósíg ad. significandum 
viles homunculos de faece plebis ac nihili. nam roig ovoéci sta- 
lim opponit. ueydkovg , sic subiungens: psycÀov iml voUroig vt- 
cayuévov T0 zgOrsgov. 1l. 9 c. 18 Josephus Galesii Germanum 
patriarcham alloquens ait: xeí cov óuyegodaw Gg wuüevog. hic 
quoque positive, ut sic loquar, usurpatur t0 u5üsíg: nempe non 
verus sed intrusus el supposililius patriarcha Germanus habeba- 
iur. hoc exprimit noster verbo nuZ/us wijosíe. 

moniog p. 950 v. 9. de magno papia sic Qaslimes c. 5 
n. 84: ó péyec mamme ( sic enim Sap bHU cum noster z simplex 
ponat) siye uiv zou vzt1posciov dvemiyvacrov, viv 0? ovósuíav. 
magnus pappias habuit olim ministerium incognitum, nunc au- 
iem nulium. amen Pontanus noster ad Cantacuzenum docet 
ex Zonara magnum pappiam dictum iudicem illum summum ad 
quem coimmentarienses de personis reorum et numero, de qua- 
litate delictorum, de clausorum ordinibus referre debebant, 

zc Qcxo Lj. O 8v 0 g P. 206 v.Q. 0v zagaxonuapuevog ó xor 
TOv tiys, et paulo post xol zov zogoxotuopevov IMaxgqvov. | ap- 
paret ex his officii aulici id vocabulum esse; unde et mox eo 
'sine proprio nomine vir idem designatur, dum additur jv à" sv- 
Qoxtv Ó mogoxoipousvog. erat nempe hic, ut loquitur Codi- 
nus, cubiculariorum et epheborum imperatoris caput; ó qva 
anota evog ToU xowdvog .tUoicxsvet aeg vÀy iv vg xowdvt 
zto10ozovÀcv xolvdv xocvoglov. quocirca equidem praefectum 
cubiculi Latine dixi, licet. viderem Wolfium in excerptis Grego- 
rae subiunctis cubicularium interpretari. sed veram eius vocis 
notionem magis videtur Pontanus assecutus initio sui Cantacuzeni, 


LIB.L GLOSSARIUM. 589 


ex cuius sententia interpretor, ut dixi, zoepezoiicpsvov hoc loco 
cubiculi praefectum, nempe imperatorii, sive ut interdum dici- 
tur, sacri cubiculi, quia vero huius erat officium excubare no- 
etu imperalori aut excubiis praeesse, zc Qexoruo revog vocatur 
plus significante vocabulo quam sonet, haud ad interpretationem 
sullecturo excubitoris nomine, quod aeque cuivis cohortis vigi- 
lum gregario conveniret, Pachymeres l. 6 c. 19: 2& evráe zéíu- 
zt TÓV TOU xoirQvog steguxoiuwpuevov tóv. Bacilvxov./ BacíAciov. 
en ut singulari nomine effertur hoc nomen personam indicans 
praestantem, maiorisque dignitatis quam quantam capiat excubi:- 
toris simplex mentio. videtur officium simile eius quod in aula 
Romana hodie vocant maestro di camera, et in Gallica premier 
gentilhomme de la chambre. sed et 7 CQ e OLu Ops OV generale in- 
terdum vocabulum esse, omnes indicans qui ex officio in cubi- 
culo imperatorio dustiortesa ordinariam habebant, intelligitur ex 
lis quae aunotamus ad vocem cgevóóvy. 

zoguzAgxvítcuv p.972 v.8. ex abunde perspecta no- 
lione vocabulorum zegezAg& et zegemAmzrog licuit significatum 
divinare verbi ztegezAyatítew lexicographis vulgaribus. indici et 
tamen a Sancto Gregorio Nazianzenó usurpali, cuius locum Ioan- 
nes Parastron, qui hic loquens inducitur, tacito auctoris nomine 
recitat. sanctus enim ille doctor Oratione de Spiritu Sancto ante 
medium, cum hanc pr oposuisset interrogationem haeretici pneu- 
sültorüsehi ic oUv k Bumóosvote ; quae igitur est processio: ? re: 
spondet : : einxà GU Tv dyevvnatov TOU moTQOG, yen viv yévvncw 
z0U víoU qvctoloynucoo xol vqv ixxogrve:w v09 mvsvuerog.  edis- 
sere tu mihi ingenerabilitatem patris, et ego generationem filii 
enarrabo: et processionem spiritus. ium subdit: zal zegenAkci- 
couv &ugo sig Oto pvor(ou magexumrovteg. et insaniemus 
ambo in dei mysteria immittentes oculos, ita scribitur hic locus 
in editione mere Graeca Basileensi anni 1550 p. 221 v. &, longe 
melius quam in Parisiensi Graeco -latina, ubi magezrloperjdopev 
legitur quasi " mogenznktéo , quod rectum ron est. 

mupgoyede p. 153 v. 2. züv uévrot ye moUtoviv TOUTQV 
xal zcgoyíe og Üvvatóv Bueydkovev.- ita codd, B et A. — Vatica- 
nus pro his habet xol cov yoetueroxopio av épsyGkvvg. - prae- 
terquam error est in scriptura 9 intruso in locum v in voce yocu- 
permox opus riy s etiam videtur, ut non raro solet hic interpolator 
potius quam descriptor Pachymeris; aberrasse a mente auctoris: 
qui cum dicit zg)rovtw rovrov zal zagoyfe utyalvovüdvot, aucto- 
rem et praébitorem horum maguificatum fuisse ab imperatore, 
non vult significare ipsum praemio affecisse tabellarios, qui lae- 
tum nuntium attulerant (de mercede quippe istis liberaliter per- 
soluta dixerat anteai xc dvrtüi0ov uiv rv Aóyov cd uito), 
sed vel agit de Caesare, qui rem tantam feliciter fortiterque per- 
egerat , 'cui propterea se debere profiteretur imperator successum 


P 407 


590 OBSERVAT, PACHYMER. 


istum, et.eius virtutem ac meritum eo nomine celebraret :. vel 
per voces ztovzoviv xol zte90jéc deum indicavit bonorum omniüm 
fontem , cui peculiariter acceptam referens tam insignem felici 
tatem eum magnificaverit. . hoc confirmari potest ex iis quae mox 
subdit: cvvsxcAe, movruc tig eUyegtezÍcy to) xosiívrovOG, provo- 
cabat cunctos ad gratias numini agendas. et huius gratulatio- 
nis occasione habita concio, quae capite sequenti recitatur, multa 
habet in hanc sententiam. quod hic peculiariter notandum ve- 
nit, est vox mogoyeve posita, ut videtur, pro miipoyog praebi- 
tor, largitor, cuius formae exemplum haud passim reperias. 
legitur tamen et inferius 1. 6 c. 293, ubi recitato D. Damasceni 
loco patrem aeternum srgoffoAée vo LDupaiiogiaué mveUp.otog pro- 
latorem sive emissorem enuntiatórii Spiritus vocantis, ait quos- 
dam ut falso affictum Damasceno- hoc dictum reiecisse, quosdam 
autem id legitimum eius sancti doctoris testimonium agnoscentes 
in eo vocabulum zgofloAsUe in zeooyeve inutasse. 

P408. - IImAeUg *) p. 460 v. 10. Peleum hic memorari patrem 
Achillis et in exemplum castimoniae proponi apparet, ut statim 
post Aristidem in specimen abstinentiae à furto alienissimae. non 
iamen occurrit adhuc mihi testimonium antiqui scriptoris istam 
eximiam pudicitiae laudem Peleo asserentis, cuiusmodi quodpiam 
obversatum animo scribentis haec Pachymeris suspicor. neque 
enim videlicet omnia quae ille legit in nostras venere manus; ac 
fortasse ne nunc quidein supersunt. quam multa enim vetustatis 
Graecae monumenta quingentis. his fere annis , quot a Pachyme- 
ris aetate ad hanc nostram intercedunt ,' perire funditus contigit, 
aut'certe hactenus cvéxóoro servari. sed nec cuncia edita vidis 
mus. animadverto tamen Homerum crebra quam infert mentione 
Pelei frugalitatis ei virtutisque laudem fere tribuere videri; qua- 
rum videlicet merito ab Aclore Pthiae regnante, ad quem ex Ae- 

gina confugerat, propriis filiis praelatus generque ac regni suc- 
cessor electus fuerit, ut Eustathius refert ad lliad. 8 p. 321 ed, 
Rom. ad quam forte historiam alluserint fabulae quae praelatum 
diis ipsis iudicio principis deorum in felicitate nuptiarum, con- 
cessa ipsi.in sponsam Thetide quam Iupiter ipse pro se ambire 
potuisset, celebrant Peleum:' cuius generis illa sunt Catulli: 
teque adeo , eximie taedis felicibus aucte, 
Thessaliae columen ,' Peleu, cui lupiter ipse, 
ipse suos divum genitor concessit amores, 
nec forte a genio Pachymeris multum aberraret qui suspicaretur 
ita' meminisse illum Pelei herois inculpati, ut alluserit ad etymon 
nominis eius x zo) z9Ào?, quod Zutum significat, formati, velut 
innuens non magis affinem fuisse Veccum, spectatae sanctimo- 
niae hominem, suspicionibus impudicitiae; quam si fictum ex 


*) cf. Glossarium altertim, 


. LIB. L. GLOSSARIUM, : 891 


creta et luto corpus, non autem ex carne concretum habuisset; 
invenio allusionis non usquequaque absimilis exemplum apud Eu- 
stathium (ad Iliad. : p. 772 ed. Rom.) explicantem dictum fa- 
celum in cauponem qui vaenale vinum turbare faecium admix- 
lione solitus audivit a quodam: quj zoítt tüv Oivée Ihjiég, ne 
facias Oeneum . Peleum. quod ut sUtounéLag saise. dictum ibi 
auctor laudat, sic enarrans: m Tovyíav kUXV xal rà xgur5os 
srrgequyvug, uevipole vóv otvov &c eic ziÀov , &) Qoxsi zc 9G0- 
pcd motyvnuovac ó Ilhjkeve. ne faeces diluens et crateri ad- 
miscens muta vinum velut in lutum: ludicra enim paronomasia 
videtur. verbo Peleus lutum indicasse, . haec qui non probarit; 
condoleat infeliciter conantibus, et nli, si habet, suggerat 
grate accepturis. 

mAersici ixzoucrov p. 453 v. 19. - quaerebam hic 
quid essent ixzepcerov zÀezsiat, quas. ex aere fuisse mox indi- 
cat noster de iisdem iterum agens his verbis: qeAxdg éxsívog zÀa- 
veíag Ux000gag. solus Vaticanus qaÀxdg zívoxcg appellat, sed 
huic fides apud me quidem dudum est ex quo decoxit. certe 
zívob nimis generale vocabulum est; neque in tabulis aut lami- 
nis aereis commode id. frumentum. coctum, sive iam. molitum, 
mola videlicet farris tosti, ut antiqui loquebantur, sive. granis 
integris naturali forma, commode gestari potuit, ne multis: 
mihi attente consideranti hunc locum veniebat in mentem Zxzo- 
pezov zAcztíag et zAorsíag vx090oycg dici hic a Pachymere vasa 
mensaria quae so££ocoppe Italis hodie dicuntur; quorum est usus 
in scyphis porrigendis. habent ea superne latitudinem capacem 
scyphorum simul multorum (unde zàáezsici ixzouerov recte vo- 
centur), labro per circuitum ad aliquam latitudinem resupinato 
coronatam, innitentem pedi supposito rotundo, qui et manubrii 
usum praestat ministranli pincernae. eius formae lances, aut si 
dicere liceat, capedines, argenteae fere hodie visuntur in proce- 
rüm conyiviis: tenuiores fictilibus utuntur. aetate Pachymeris 
nondum Peruanis. ditata melallis aereae increbuerant: sed mate- 


riae vilitas encausto picturae variae fructus autumnales assimu-. 


lantis tegebatur, ut docet hoc loco noster. negari-non potest 
quin percommoda fuerit istiusmodi vasis forma ad istas euogias 
Jrumenti cocti tum decore admovendas aris, tum inde post sacer- 
dotis benedictionem . deportandas in domos tuto, latitudine, ex 
qua zàerziet dicuntur , paulisper concava, et capacis rotundita- 
lis, facile admittente materiam talem, et a lapsu prohibente be- 
neficio editi cireum marginis , illius nempe de qua dixi, modice 
reductae et alte per circuitum extantis loriculae, . voces: quoque 
tum éxxojcvov tum vzodoyij aptissime in nostram sententiam 
accidunt. indicant enim usum istius vasis eo facti ut pocula, 
ixmOuero, imposita exciperet, sic offerenda convivis manu po- 
cilatoris. .porro záerzsies videntur substantive dici, nisi quis 


P 409 


592 OBSERVAT. PACHYMER. 


malit, cum sola haec vox ponitur, subaudiendam et tacite sup- 
plendam illam alteram Unodoyaí. 

mvysvpuucixog xul mvevporitov p. 256 v. 4. lose- 
phum monasterio Galesii praepositum vocat Pachymeres &vige 
ZVEUILOTIXO V xol elg zavéoa vereyuévov và factiei. primo aspectu 
vox zvsvuerixXOg hoc loco videtur idem sonare cum eo quod 1. 3 
c. 19 memoratur zvsvuert fàw spiritu vivens, quod ibi dicitur 
de monachis sanctimoniae opinione venerandis, sumpta ex Paulo 
apostolo. formula loquendi : quales i imperator pro se adhibuit weoi- 
TOC TVSUUUTL Covreg xal GvvOsue vO zurQuéQyy. tamen si quis 
introspiciat, aliud in ea latere deprehendet haud negligendae no- ' 
lionis. argumento sit quod paulo post eodem capite scribitur, 
famam emanasse, interdictum Iosepho huic ab Arsenio patriarcha 
fuisse ne fungeretur officio ZEVGUILOT IO. Graeca sic habent: og 
2o énvrwioeiev ip! à ui mvevuaixóg dvoüÉfyowo. nimirum 
gwvevuoTLXOG est Graecis Christianis idem quod. Latinis ecclesiasti- 
cis confessarius , ut etiam recte dudum Meursius observavit, 
itaque suspicor r0 xoí abundare, ut saepe alibi apud nostrum; 
sic in loco descripto; et cum mzvevperixóg xol sig movíg& vevayué- 
voc TO (jaciie? losephus dicitur, nihil aliud indicari nisi eum 
patrem spiritualem, hoc est confessarium imperatori fuisse. ex 
qua observatione lux affulget posterioribus a me descriptis Pachy- 
meris verbis. horum enim hinc patet esse sententiam, iratum 
imperatori patriarcham vetuisse ne Iosephus deinceps etiam priva- 
tas eius confessiones exciperet (vvcüfgowo, de quo verbo quae 
suo loco notamus, huc confer) aut ipsum in foro, ut loquuntur; 
conscientiae absolveret, hactenus siquidem post anathema impe- 
rátori publice dictum, in quibusdam quae antiquus usus vetabat 
excommunicatis permitti, connivendum putaverat patriarcha, uL 
Pachymeres superius admonuit. de hoc genere videtur et hoc 
fuisse, nimirum tolerare ut privatim confiteretur et in foro con- 
scientiae absolveretur. id quod nunc tandem offensus instantia 
losephi prohibuerit; et videlicet iurisdictionem abstulerit neces- 
sariam ad absolutionem valide impertiendam. unde cum nihilo 
secius postea losephus perrexisset dare, ut prius, operam confi- 
tenti Augusto, et illum videlicet de more absolvisset, ansam Io- 
sephi criminandi Arseniani ab eo iam patriarcha schismate discissi 
sumpserunt, quasi aitentasset rem nefariam ferendo sententiam 
absolutionis sacramentalis sine potestate iurisdictionis, quo modo 
lata talis sententia sine dubio irrita est, unde id attentasse in 
sacramento nihil minus sit quam sacrilegium. — est autem et id 
extra dubium, emanare ab episcopis ordine hierarchico iurisdictio 
nem istam. quare si eam rite patriarcha revocasset, certum erat 
non potuisse deinde imperatorem a losepho audiri aut absolvi 
sacramentaliter. ad id porro quid Iosephus responderet, comme- 
morat Pachymeres, quamvis subobscure in codd. D et A. sed in: 


LIB. T. GLOSSARIUM. 503 


Vaticano clarius, negatum nempe ab ipso factum: pertendisse, 
inquam, haud eo devenisse Arsenium patriarcham ut sibi iuris- 
dictionem adimeret et omnino interdiceret absolutione imperato- 
ris. verba haec sunt historici sub finem huius capitis: xüy wi yt- 
yovoc ipupicon, óe xol ó looo marQragjeU Gee VGrtQOv, dzr0Ào- 
yovutvog Unt T0UTO, Ouyvoltero. sic in codd. duobus. at Va- 
licanus sic habet: 0 0j.g à [ocn nerQteozsvcag Daregov Oucyvot- 
fero ^peU0og tivow vOv Àoyov (melius diceret r0 Asyopévov) vzó 
z0ÀÀhoig. loscph postmodum patriarchatum gerens pertendebat 


J'alsum esse quod a multis iactabatur. nempe ut paulo superius 


dixerat , dic joole Tyje ToU marQieojov Bovisg dvrimowjcowo (Io- 
sephus) TÜüc Baci éae dvoOoy5c, sine nutu et assensu patriarchae 
Iosephus ingesserit se ad audiendam sacramentaliter confessionem 
imperatoris. géoszet ó£, subiungit statim , xol Aóyog zr Qat zoÀ- 
Aoic , Og «cl Bitte ó moroutoyue éxsivov (Iosephum) dore 
pao] sivat voU Baciléoe xvsvuerizóv. — fertur scilicet sermone mul- 
torum patriarcham interdixisse Josepho ne esset confessarius im- 
peratoris. ita clarius, ut dixi, Vaticanus paraphrastes; a quo 
germanam auctoris sententiam hic expressam confirmat Pachyme- 
res ipse, prout eius contextus ab optimis codicibus exhibetur, 
infra I. 4 c. 28 sic de Iosepho dicens: Gv dgopgía9at FAeyov àxà 
TÓ quj vOv Baciléa tlg mvtvuezuejv víórqra OfycoOot. — quae ibi 
sic verti: quod i/lum aiebant in excommunicationem incurrisse, 
sub cuius interminatione vetitum ei olim a patriarcha fuisset 
habere deinceps imperatorem loco spiritualis filii et illius con- 
J'essiones, ut antea consueverat, in posterum accipere. non po- 
terit antem me quisquam, opinor, reprchendere, quod zvevga- 
zixóv confessarium interpreter , quin prius arguat vulgatum Flo- 
rentinae oecumenicae synodi interpretem, qui p. 17 tomi 32 ed. 
Conc, Reg. illa verba zijiorerog zvévuorix0g vote Ioryogiog sic 
Latine reddit: honorabilis a confessionibus domnus Gregorius. 
erat scilicet confessarius imperatoris Graecorum, qui concilio Flo- 
rentino interfuit. «ut omittam alia eiusdem notionis verbo zvev- 
porixóg subiectae iestimonia a Meursio, ut dixi, recitata; quae 
si quis omnia consideraverit, nae is haud poterit iudicare addi- 
disse me quidquam sensis auctoris mei, dum ab eo memoratam 
avevpertx)v viórgro ad ministrationem privatam sacramenti poe- 
nitentiae et exceptionis secretarum confessionum retuli. 
zoitoT94c p.969 v.83. eg! 0 xol 5j zrgocnyogío vij z010- 
vurog tWiamror. — hoc est si ad verbum reddas: iuxta quod et ap- 
pellatio qualitatis sumpta est, quid autem istud est relativo 
quod indicatum? nempe, ut apparet ex praecedentibus, obli- 
quum adaplari et exaequari debere ad rectum, non e converso 
rectum ad obliquum. confido vel ex hoc loco, 'cui multi alii si- 
mili écvcorocíe et insuspicabili cohaesione tenebrosi per hanc hi- 
storíam occurrunt, assensurum mihi lectorem prudentem si dixe- 
Georgius Pachymeres I. 958 


P 410 


594 OBSERVAT. PACHYMER. 


ro Oedipum, non Davum esse oportere interpretem Pacliynieris, 
scriptoris, si quisquam ullus, antiquarii, cuique meliori iure 
quam illi in quem Latinus epigrammatarius hoc versu lusit; ex- 
probraveris: 
non lectore tuis opus est, sed polline libris. 
sed zeg£gyov 1| mgootuíov &Aig. opus vocat ipsum; et attentus 
consessus dici a me causam expeclat cur in zoior»70e vocabulo 
non, ut vulgo consuevit, qualitatem sed regulam intellexerim. 
vereor enim ut apud plerosque satis sit allegare, quod verissime 
possum , manifestum ex inspectione praecedentium verborum, 
loci sententiam id flagitasse. non enim deerunt qui exigant etiam 
aberrationes et deliria scriptorum ab interpretibus exprimi; atque 
adeo in isto genere quam superstitiosissime ineptire fidem vocent, 
aio igitur opinatum esse me, vidisse aliquid uspiam Pachymerem 
quo motus ad existimandum sit, zoi0vxrc regulam interdum si- 
guificare, istamque, ut solet, quamvis raram, notionem oblata 
qualicumque occasione usurpare allectasse. non est inverisimile 
homini obsoletorum verborum aucupi talium collectorem et enar- 
ratorem diligentem familiarem Hesychium fuisse; cuius vocabu- 
larii: haud paulo correctiora Constantinopoli ante hos quadrin- 
P 411 gentos annos, lioc est aetate Pachymeris, exemplaria fuisse quam 
illud ex quo Aldus Manutius editionem expressit suam, nemo 
prudens dubitaverit. suspicor itaque Pachymerem in verbo zoió- 
vc apud Hesychium longe aliud legisse quam hoc ibi hodie ap- 
parens nullius pretii: zro10r56 you )j0ovrj vorog. quid quaeso 
vórog, quid 4j0ova] ad zo:órqre? quid illud ipsum you? quam 
inopinatum et, ut libere dicam, dzooóüi0vvcov? ac pro illis 
quidem sj0ovy] vórog reponendum putarim, ex iis quae ad ver- 
bum yovixevewv annotavi, 4| yóvog, uírog. quod munc atlinel, 
yocp pro qyoQpuc in Hesychio Pachymeriano suspicor scriptum 
apparuisse, roma vox est ex qua qui agrorum meliendorum 
rationem tradidere, in unum collecti corpus, gromatici scripto- 
res, nomen invenerunt, est enim id instrumenti vocabulum ista 
in arte praecipui, quo ad dirigendas limitum lineas in terrarum 
partitione aut dimensione utebantur. groma sive gruma«, ut 
vulgo explicant, zensura quaedam est qua flexae viae ad lineam 
diriguntur, aut, ut Nonius habet, /oca media in quae directae 
quatuor congregantur viae, quod nimirum in illo centro campi 
dimetiendi agriniensores grumas suas intenderent, et iis adiuti 
vel lineas ipsi primi rectas designarent vel curvitatem prius de- 
scriptarum deprehensam corrigerent, istorum hanc actionem ex- 
pressit Ennius cum erumam dirigere scripsit. in Glossariis ve— 
teribus ab Henrico Stephano et Bonaventura Vulcanio editis le- 
gitur gruma yvopov. unde verbum grumat, quod ibi explica- 
iur per illa Graeca eroe? 2£wgoi. paulo post ibi ponitur grumarz 
«eragrQépor zogoror. -pro quo Vulcanius legi iubet grumare 





- LIB. L.. GLOSSARIUM. : 7/895 


9ioo8 cut, uti et pro. eo quod ibidem. mox cernitur gruma fa- 
Gi yvoury reponendum contendit grzma Oiozzoo TEZLOVIX)]- 
videtur vocabulum istud antiquum gruma a priscis Latinis ex 
Graeco yo«upoa formatum. — est autem yocp, ut aliae glossae 
Graeco- Lalinae veteres docent, ó ozeQuog scripujum.  scrupu- 
lum autem sive scripulum, ut ex Varrone et Columella libris de 
re rustica viri docti colligunt, mensura est adhiberi solita me- 
liendis agris, nempe grzzna sive groma, quae erat instrumen- 
tum cuius ope dirigebatur oculus ad lineas ducendas exacte rectas, 
promiscui usus architectis et agrimensoribus, unde ÓL0zzQa T£XT0— 
vixi dicta, ut vidimus. ex his liquet groma sive gruma idem 
esse quod yvopov , czaOuóg, rozirQe TERTOVIXI y scripulum sive 
scrupulum, quae omnia vocabulis Latinis azusszs , normae, re- 
gulae. vespondent, et instrumenta significant, quibus visus hu- 
manus ad diiudicationem recti a curyo aut ad. exaequationem ob- 
liqui ad exacte directum utitur ; ad quod cum esset usus oppor- 
tunus funiculorum, etiam yovog, uízog hoc instrumentum dici 
potuit; quae verba Hesychio funem. sonant agrimensorium. 
porro cum. Hesychius, qui tam multa nobis ignota monumenta 
vetera viderat , alicubi forte reperisset hoc instrumentum » y00- 
pev sive joo quov dictum ,. zoiorv aut moLTIze vocari, eL hoc 
inter noliones abstrusas vocabulorum, quales innumeras opere 
illo suo complectitur, exprimendum putasset, fieri facile potuit 
ut ex eo Pachymeres, captator cupidus verborum inusitati sigui- 
ficatus, zoiozx4rog vocabulum hoc loco pro regula posuerit. 
hactenus scripta cum ostenderem Illustrissimo D. abbati Octavio 
Falconerio, ipsius ea limatissumo iudicio subiiciens, suggessit 
ille yideri. posse antiquum Etruscum. vocabulum Piota., e Graeco 
zt010zc expositae hic notionis ortum, promiscuo tunc usu gen- 
tium ambarum, et Latinis sive Italis permultis Constantinopoli 
et in multis aliis Orientalis imperii insulis et locis peregrinanti- 
bus. aut degentibus, et vicissim non paucis Graecis Pisas atque 
Etruriam visentibus, varia commerciorum vice. «constat sane 
apud Dantem Aligherium, antiquum et maximi nominis poétam 
"ohuscum, vocem Z'/otz pro pede usurpari vide eius Infernum 
sub finem cantus 19. vocabuli aulem pes et aequivalentium in 
cunctis. linguis usus est frequenüissimus ad significandam mensu- 
ram sive instrumentum metiendi. unde ille tritus Horatii versus 
meliri se quemque suo modulo ac pede verum. est, 
eden generis eL nominis erant instrumenta plures simul pedes 
dimetientia, quae pro ralione numeri, relento pedis noinine, 
distinguebantur. ex his erat decempeda düneliendis usitata por- 
licibus ex Horatio eode: 
nulla decempedis 
metata. privatis opacam — 
porticus excipiebat rcton. 


P 412 


P 421 


596 OBSERVAT. PACHYMER, 


nam ut supra vidimus, architectis et agrimensoribus comimunià 
erant huiusmodi instrumenta mensurarum. quia porro plerum- 
que fit ut mensurae nomen rei mensuratae tribuatur, et dicatur 
exempli gratia pes £errae; palmus sive uina panni etc., ita vide- 
mus [talicum vocabulum pota terrae interdum tribui, forte ex 
dimensione agrimensoria cuius instrumentum pzofa vocaretur, 
piola, aiunt auclores accuratissimi Lexici Elrusci, diciamo 7a 
zolla di terra che abbia seco Perba. | ad quod citant ZXetro Pet- 
tori Traltato VÍ, in haec verba: nom veugono à star molto fuor 
della terra per cavarsi del semenzaio con essa, cioe in una piota 
elc. pioía ergo ltalice idem quod pes, unde et instrumentum 
agris metiendis dictum sic fuerit, et vox zotor5c Graecis aevi se- 
quioris eadem notione usurpata, istum usum Hesychio notante et 
Pachymere exscribente, prout hactenus diximus, non aífirman- 
ies, sed quaerentes et quasi micantes in tenebris. 

zo&ypara p.448 v.15. hoc loco vox zocypere similem 
notionem habet eius de qua annotasse aliquid memini scholiis ad 
Catenam Graecorum patrum in Evaugeliuni S. Marci, brevi, misi 
literae amicorum fallunt, Parisiis edendam. similem, inquam: 
non enim pecuniam signatam, sed signa vasa gemmas et eius ge- 
neris pretiosam et speciosam supellectilem hic eo verbo designari 
loci sententia exigit. de re ipsa hic indicata, hoc est de clade 
Isaacii Augusti, cuius occasione ista venerint in potestatem Bul- 
garorum, dicemus in notis ad eum locum. pro voce xcAALTG- 
in cod, Barberino legebatur ucAtore, sed et in eiusdem ora codi- 
cis «&ÀM07o tanquam verior lectio agnoscebatur; et cum eam so- 
lam optimus et ipse codex Allatianus in contextum reciperet, 
non dubitavi quin praeferenda esset. Vaticanus solita securitate: 
ulramque omittit, convenit autem adiunctum xdAAterze satis apte: 
ad significandam speciem insignem coronae, sceptri, vasorum 
aureorum, torquium, monilium, gemmarum vestiumque impe- 
ratoriarum , quae hoc loco designantur verbo zpejuerov. Galli 
hodie usu simili vocant effets res pretio aestimatas, prout distin- 
guuntur a pretio ipso et nummis. 

Ioiyxwup xoi Iloivvé£qc p. 402 v. 6. ait plurium suf-- 
fragiis destinatum patriarchatui Constantinopolitano fuisse mona- 
chum nomine Principem ex familia Principum Peloponnesi. agit 
de eodem 1. 3 c. 3 noster, dum hunc ab imperatore missum ait: 
ad Chalaü Tocharorum Orientalium dynastam deduxisse filiam 
notham imperatoris ipsi Chalaü desponsam; quae tamen cum eó 
pervenisset, reperto mortuo Chalaiüi, eius filio et successori Apa- 
gae vel Apagani nupserit. verba Pachymeris sunt: T piv Xa- 
A«oU pir& r0) povoyo0 xol feoéog IIoyzitog dEs0ldov viv x tijg 
Zvikopovazbivio Ex voQciag moida Mootev* xol ó Holysup doyt- 
povügívno dv vóTt vig voU zevroxodrogog uovig elc. is postea 
creatus Antiochenus patriarcha ibidem dicitur; et es narratur : 


LIB. IL. GLOSSARIUM, 697 


l.6 c. 5, ubi hic vir Theodosius vocatur, uti et c. 9221.9, ex 
his habemus ita fuisse peculiare Przncipzs nomen dynastis Pelo- 
ponnesi, ut pro vocabulo familiae adhaereret singulis ex ea do- 
mo prognatis , usu videlicet Graecorum, verum et gentile nomen 
ilius stirpis origine Francicae vulgo nosse minus curantium, 
quamquam illud doctiores non nescitént. nam Georgius Ácropo- 
lita, Historiae suae c. 48, Achaiae et Peloponnesi Principem Bi- 
Aegüovtv J'illarduinem nominatum docet. | Gregoras vero 1. 7 
p- 109 titulum Principis Peloponneso imperitantibus tributum ait 
jam a tempore Constantini Magni, uti et Athenarum dynastae 
nomen magni ducis et Thebarum Boeotiarum domino appellatio - 
nem magni primicerii ueyelov zmouuguxoíov, quae postea usu 
vulgi in Warnkon «vlov nuncupationem degeneraverit ; obtinenti 
denique Siciliam regis nomen. ridicule, quasi iam tum aetate 
Constantini magni Sicilia, Thebae, Athenae , Peloponnesus 
avulsa a corpore Romani imperii dynastis propriis subessent, non 
modo id tolerante novae Romae conditore, sed etiam, si superis 
placet, istos regulos amplis honorare appellationibus curante. 
porro l. 8 c. 16 hanc vocem aliter Pachymeres scribit in his ver- 
bis: xaQ5usgQqvovg zoAéíuovg zo0g Ov lloivrtmv é&5ye. loquitur 
de sebastocratore fratre imperatoris circa Monenibasiam quotidia- 
nis velitationibus adversus Peloponnesi Principem deceruente, 
quem Zloívrfgv Prinizem vocat, vocabulo propius accedente ad 
vocem Francicam Zince, qua Francici tunc incolae Peloponnesi 
proprium dominum indigitabant, 

woofo Àsvg p. 489 v.4. merito hic Veccus zo ) n gofolevs 
elg tO eivtog perzhoppitve , hoc est, inesse vocabulo zQopolcve 
vim nolionemque principii aclivi ac causae contendebat, sic 
enim plane eandem vocem intellexit et usurpavit Gr egorius 
Nazianzenus Oratione de Filio, in his verbis: zal ToUtó iru 
ajpiv. marmo xa o víog xol rO &yiov mveUpa, Ó piv (nimirum 
pater) yevvij vog x«i zgofoÀség (hiyo 0à cmo90c xal d4góvag xal 
douirog) , 7Àv 02 (et filii et Spiritus Sancti) zà uiv 7évvqua. 
0 08 zoofimue. ubi clore pater yevvijroo filii aelerni, zgofjo- 
Asc autem Sancti Spiritus dicitur, vicissim autem filius patris 
yéviqua , Spiritus autem Sanctus eiusdem zgofAqua. ex quibus 
palet verbum zgofidààew mon quamcumque: emissionem Latine 
significare, sed eam quae sit cum influxu activo coniuncta; qua- 
lis est emissio ramorum ex viventetrunco. qualium emissionum 
est mentio Cantic, 4 18. emissiones tuae paradisus malorum Pu- 
nicorum. quare mihi videtur satis bene respondere Graeco huic 
verbo zoofoAAsw Latinum producere , quod et ipsum causae no- 
lionem habet, adeo ut moopoAevg recte explicetur vocabulo pro- 
ductor , sicque in testimonio Damasceni pater aeternus productor 
Sancti Spiritus per filium dicatur, multa de vocabulis zgofoevc 
et zpofloli erudilissime disputat Petavius noster c. 8 1, 8. de Tri- 


P 432 


598 OBSERVAT. PACHYMER. 


nitate et alibi in eo opere, quae videri apud eum possunt. hoc 
enim quod diximus, nobis pro instituto, et loci quem tractamus. 
intelligentia, sufficit in praesens. | 
P 412 mpocsidvreg p. 209 v. 9. remiges hos fuisse , qui 
zgoGsAóvreg quasi proprio artis aut ordinis vocabulo dicebantur, 
et ipsa origo suadet vocis cz v0U zt9oGsievvsw sive moogeAav 
prorsum impellere ; et diserte noster tradit, tum hic tum c. 80 
1. 5, ubi quem semel mQoGzÀa vro dixerat , poslea GvvovUOg VO-. 
cat zgoGsgézqv.  Wollius in excerptis Pachymerianis Gregorae 
subiectis vitiosam huius vocabuli scripturam exprimit, ex men- 
doso videlicet codice, dum hanc recitat ex hoc haud dubie loco 
sentenliam: Gasmulicum ad bella erat animosum , Pyzylontes 
vero agendis remis strenui. 
mooGzaío p. 276 v. 18. vix alibi reperies zgoozaztv, 
elsi zeíuv, uli et alia ex eo composila, frequens sit. quid 
aliud putemus quam metaplioram hic esse a sagitta in scopum in- 
P 413 tenta et illum feriente ductam? sic enim ait fabulam 1 incurrere in 
verum ac illud quasi percutere, ut sagittam scopum, simile 
quiddam sacrarum literarum interpretes adnotant ad illud S. Pauli 
ad Rom. 10 4. inis legis Christus. lexibi vocatur tota historia 
vetus sacris libris commendata, quibus et res a patribus gestae et 
sacrorum apparatus ac caeremoniae traduntur, omnia Christum. 
venturum praefigurantia. 'in quo allusisse apostolus putatur ad 
originem vocis Hebraicae Zegerm significante. wn £Aora enim a 
radice nv Zarah est, cuius prima notio est zecz£ , proiecit, unde 
eius est usus proprius in eiaculatione. 1 Regum 20 36 de Iona- 
lhane sagittam eiaculante scribitur *xn5 nv - im vehu iara ha- 
chetsi: et ipse iecit sagittam. | quo perlinere putatur multorum 
Psalmorum inscriptio: zm finem, hoc est in Christum, in quem 
procul indicandum et quasi indigitandum pleraque ibi scripta 
dirigebantur. nec frustra: veritate quippe prophetiis exacte re- 
: spondenle, figurae in rem incurrerunt. fabulae morale prae- 
ceptum adumbrantis par ratio est, ut enim figura prophetica, 
cum res figürata exhibetur, zooczeíew cn9sie in veritatem in- 
cidere dicitnr, sic et apologus, cum eo significatum officii mo- 
nitum declaratur et quasi ad rem ipsam applicatur, 
zodórog p.298 v. D. mpoog vüv modrov ixOüfucvog. hic 
z:96 rog absolute et substantive usurpatur pro supremo illic prae- 
side sacrorum , nempe POR IA 
mooroxjové$ p.476 v. 1. quem antea vocaverat Qoué- 
Grixo0v éxxÀuoíog , nunc: appellat moo ovike , Synonymam, 
opinor, usurpans eam vocem pro Jgorot&Arie. nam ut Codi- 
nus habet c. 17 n. 40, ov zgorowcAzqv Ejst ixxAoio. dÀAd Oopué- 
6vwx0v. quibus significat praecentorem, hoc est, eum cuius offi- 
cium est cantum inchoare in choro, non nooroydirqv solere dici, 
ut res exigeret, sed domesticum ecclesiae. haec mihi causa fuit 


.LIB..L. GLOSSARIUM. : 599 


opponendi in versione zgorzoxs5ovxog vocabulo Latinum praecen- 
toris nomen. 
zVÀos xol zvÀe« p. 365 v. 18. hic vocem dgagvíac 
emendavimus indicio syntaxis, cum dgeovícic, quod in codd. 
B et A, Vaticano omittente, legebatur, quadrare ad vocem zv- 
Aeg non potest. proba i ia hunc locnm est zagdgaóte Vaticani 
codicis his verbis: xol zmvÀec iv raig mírgoig myovv Glvov (lego. 
&Àvciw) ciümoGv xoi icyvgdv xarrGxrVa[r. mon ergo porlae aut 
valvae ex ferro solidae intelligendae hic fuere: neque enim id si- 
nit rei subiectae natura, non, inquam, portui, ut domui aut 
conclavi obduci solidum ostium potest. qui enim aut quibus mo- 
liendi machinis tantae latitudinis postes essent, quanta explere 
aique obturare, quam vaste hiat, valerent totum os portus, quo 
magnae ac longae naves praelongos hinc inde protendentes remos, 
eaeque non singulares sed plures interdum simul, aditum exitum- 
que habere commodum debeant? ergo hic noster cum zvAoc dixit, 
intellecturum putavit prudentem lectorem tale ostium quod por- 
tui claudendo apponi posset, catenam nimirum ferream. addam 
hic satis raram notionem vocabuli zv45 aut zvi«, cuius usum 
reperi in Graeca versione Speciminis Sapientiae Indorum, quem 
librum Latinitate a me donatum huic historiae imperii Michaélis 
Palaeologi Augusti, a quo id opus in quadam concione allegatur, 
hortatu amicorum tanquam zegeuzopsvue adiunxi. ibiin prima 
praefatione quae historiam inventionis et deportationis eius libri 
ex India in Persidem recitat, , Pagina codicis quo utebar Graeci 
nona, sic legitur: noy àià TÓ GOL dosaràv Mppopet píav zvÀav 
ix TÀYV Vgagueravy "lg xau QoviGrév, ivo £v avri] OoEocó1jco- 
pot xe ya) 0ovÀ0g cov v zd61 1j Gvyyevele uov. loffdy à ó Tito 
£o ix vàv Bacilazóv (uarlov ete. inhis verbis primum occurrit P 414 
quaerendum quid sit zvàa x vàv Vgacuerov. nam portae no- 
lio, quae naturalis est zvàgy, quam hic sit intempestiva nemo 
non videt. omnino agnóscendum est zvÀ« hic pro zzvA« posi- 
tum a zzvcoo plico involvo, ut volumen aut scapus panni cuius- 
piam hoc vocabulo nunc significetur, fundum habeo. coniecturae 
Eustathium, ,qui ad illum versum 411 Iliadis 8, zt90756L 02 zv- 
Ayo nolvzriqov oU A pmr010 , sic annotat p. 721 ed. Rom. magij- 
quede zc 7 éirvuoloyiudc magtixevTot 5 mM xol Ó z0ÀU- 
zrvyog* zmupd TO zrUGGny ydo xl Gugo, Üva p molomrvyog ó 
zoÀvzvÀog. haec ille; in quibus vides zvArgv a zxrvGotrv deduci, 
exirito subiuncto z. addam ex occasione de panno hic memo- 
rato pagi PAuistan, quod in illo videlicet pago texeretur: forte 
inde natum vulgare nomen hodie in Gallia panni cuiusdam ex 
gossypio texti, quod fustaine, fustanium appellatur. ex con- 
sequentibus porro verbis intelligitur genus hoc panni regis aut 
regiae familiae usibus fuisse reservatum, ita nt vestiri eo nemo 
posset sine concessu peculiari regis. unde characterem haberet 


600 OBSERVAT. PACHYMER. 


eximii honoris et apud principem gratiae indumentum tale. 
propterea enim addit Perzoés accipere se istam vestem ob prae- 
rogalivam honoris ei annexi communi aestimatione: iva, inquit, 
Fi ev 9oSacO(Gouot xuyo 0oUÀog Gov év mn cvyytvelg uov. 
in quo eliam significat non sua se solius causa islum admiltere 
honorem, sed Busiliae ac cognalionis inde conspicuae futurae, 
sic ambitionis invidiam pielatis eL caritatis in. consanguineos lau- 
dabilis ostentatione redimens aut saltcm minuens. confirmant 
autem quod diximus de reservatione huiusmodi pauni ad usus 
regios , illa extrema verba: Aefav ài ó Isoto. ix vOv Bacixdv 
fnecioov, cur enim, quae prius nominaverat Ugicporo vÜs SIT 
Qovicrav, nunc fpei Bociuxe vocaret, nisi quod. iis uti regi 
soli et familiae ipsius liceret, et si quibus privilegium idem a 
rege eximii honoris gratia tribueretur, 

"Poe p. 509 v. 19. ait ducem Latinorum, quem descripsit 
ferum ardentem et capite rufum, hominem vastae staturae, cui 
erat nomen Rhos Solymas, vidi nactum appellationem ex simi- 
litudine cum eo quod vocat "Póc Jos. quid autem est hoc? an 
scripserit Pachymeres "Pag pro ó0£? "Poe sane constanter scri» 
bunt duo codd. optimi B et A, Vaticano hoc comma omittente. 
atqui "Pag nihil, quod sciam, dus faciens significat. $0 autem 
ex Eustathio lIegtxfoleig ad. Od, , p 1638 ed. Rom. est. poà- 
Aeyyíov sióog, species animalis noxii dicti phalangii, de hoc 
Plinius l. 29 c. 4: pAalangium .... est plurium generum , unum 
simile formicae , sed multo maius, rufo capite, huic compara- 

. - tum hunc ducem a Pachymere crediderim, | dixerat enim antea 
et rufa eum coma fuisse et vultu rubente, quippe accenso natu- 
rali ardore. unde credibile sit vel &£ in c scienter mutatum ab an- 
tiquario scriptore, exemplum eius mutationis alicubi forte scri- 
ptorum veterum nacio, vel errore hic librarii ódg pro 69$. 
positum. 

Zd4kmzoaxig p.472 v. 8. ait Sa/pacin, quod erat cogno- 
mentum Mantachiae cuiusdam ducis exercitus Persarum, Persica 
lingua significasse fortem. : 

Gra Q0 yto. l. 6 titulus est capitis 11 (p.10): ozoc Baci- 
Aw] vsood ngofatve i ini Toig Gravgozzytoug. apud Matthaeum 
Blastaremtitulus est : oni uóvo TO ziovQueoqr KovazevrwovaoAsog 
üidorct Grevgoniyw zccvzov ziumtw. | soli patriarchae Constan- 
sinopoleos concessurm esse stauropegia guacmmn que mitere ium 
rem ipsam sic explicat: póvo T mergi oy KovaravrwovnóAsog 

P 415 &x GvvijQeíorg épeivot poxodc Gravgozijyta TE ài0óvet xol viv &va- 
qogtv xol wvqumv roU ovóparog «vUroU Zysv, oU póvov i ofc 
nésciytOL loioic qooíoic ómovüijmors xetuévoug xol Toig dauijrotg 
xvi puero TOv monct évav TOUTO povaczigiav , did xol iv Teig . 
tÀV piroomólsov cUrGv dvoolaie , dvOu dv zagd voU vüv vtàv 
dveyclgovrog OqAad: zroocxAuOsin. soli patriarchae Constantino- 


LIB.I. GLOSSARIUM. 601 


polis ex longa. consuetudine permittitur stauropegia, sive cru- 
cium fixiones, concedere et relationem ac memoriam nominis ibz 
habere, non solum in praedüs aut terris quae peculiari iure 
possidet ,| ubicumque sita sint, et in immobilibus possessionibus 
subiectorum ipsi monasteriorum, sed etiam in dioecesibus metro- 
poleon ipsarum , ubi videlicet ab aliquo templum aedificante ad- 
vocatus fuerit. ex his licebit intelligere 6revgozyíov nomine 
hic significari ius supremum patriarchae in ecclesias patriarchatus 
sui, quo posset eximere quae loca quasve personas vellet a po- 
testate episcopi cuiusvis, et intra fines dioeceseon suum licet 
antistitem habentium certa sihi monasteria vel ecclesias valeret 
excipere, citra nutum aut assensum proprii locorum illorum me- 
tropolitae. hanc autem potestatem videtur exercuisse patriarcha 
frequentius in praediis et agris sibi vectigalibus et in templis de 
novo erectis, quorum fundatores, ad operis amplitudinem et 
commendationem id rati pertinere, affectabant ut uni di£coc pa- 
triarchae illa subiicerentur, a iurisdictione propriorum loci prae- 
sülum exempta. .quia vero, cum locum aliquem in aliena dioe- 
cesi situm eximere ab aucloritate ordinarii et sibi reservare pa-- 
triarcha vellet, id declarare solebat fixa ibi cruce cum certa in- 
scriptione, cuius formulam videre licet apud Meursium, ideo 
ipsa exemptio et ius illius cravozyíov verbo indicabatur. id. 
clare patet ex hoc in quo versamur loco nostri historici, is enim 
cum in titulo capitis mentionem posuisset Novellae imperatoriae 
circa Gzevgozer|yto , eius Novellae sententiam in ipso capite sic 
refert: moopaiver. veaod BaciAeioc &AV' Gro ntióro ÜiogiCopév 
za TivtOvGO, al TO zd óztovürnzototv zratQtagytad occ iv q0- 
Qctg xol uovoig, vzx0 rovg ÉmicxómOvc v c &voglet velsiv. pro- 
diit imperatoria Novella qua cum alia decernebantur quaedam, 
tum illud in primis , ut quae ubicumque cuiusque modi praedia 
vel monasteria patriarchico iuri reservata censerentur , ea dein- 
ceps episcopis, quorum im propriis dioecesibus illa essent sita, 
subiicerentur. itaille; quibus verbis vides declarari quid in ti- 
tulo voce crevoozmyiov intellexerit, plura de his non dico, 
quod et Meursius verbo crevoozajyiov et post illum vir pererudi- 
tus Iacobus Goar O. P. p. 612 et 613 sui Euchologii copiose ac 
diligenter hoc vocabulum edisserant, plane in sententiam nostri 
Pachymeris. 

crv1ig xal ccvmzqoto p. 420v.7 etv.12. non dubium 
quin utroque hoc vocabulo alumen designetur, merx expetita ob 
usum celebrem in tingendis pannis laneis, ut ait hic noster, ixi 
ztoÀM] vivi qoQvrot vevvq và i Zglav vgcpora. quod distinctius 
Plinius exequens, docet l. 35 c. 15, cumsint aluminis species duae, 
candidi et nigri, inficiendis clüiró colore lanis candidum liqui- 
dumque utilissimum esse, contraque fusco aut obscuro fuco iis- 
dem imbuendis nigrum accommodatum. mox ibidem Plinius 


P 416 


602 OBSERVAT. PACHYMER. 


loca percensens ubi alumen provenit, Pontum memorat, unde. 
hic noster refert solitos illud per Euxinum exportare Genuenses, 
Phocaeae tamen non meminit, ubi fodinas aluminis ponit Pachy- 
meres, serius videlicet detectas nec Plinii iam tum aetate celebres. 

GUufokla ósozorixoU Qeovévov p. 590 v. 18. mani- 
feste in his sacra eucharistia designatur illis verbis : cvuolo 
0sczorix0U Ouvevov dominicae mortis symbola, quae statim post 
&yie Ópc nuncupat. cuius appellationis rationem nemo requi- 
ret, qui meminerit illud Apostoli 1 ad Corinth, 11: qzotescum- 
que manducabitis panem. hunc et. calicem bibetis , mortem do— 
mini annuntiabitis, donec veniat, unum addo de voce c?ufo- 
Àov, cum simpliciter dicitur, summam Christianorum dogmatum , 
indicare apud hunc nostrum quoque, ut cum is mox addit mo- 
ribundum imperatorem in procinctu sacri accipiendi viatici zo 
&yvov. Quebiévas GUpflolov, symbolum videlicet Apostolicum fidei : 
suae profitendae recitasse. | alibi saepe in. hac historia symbolum 
Nicaenum absolute symbolum nominat. intelligebatur enim de. 
quo diceret, ex subiecta materia, cum tractaretur controversia. 
de additione fi/ioque symbolo Nicaeno, vel si exactius loquimur, 
Constantinopolitano, a Latinis inserla. vide quae annotamus ad. 
l. 5 c. 11. 

6vyyooéío xol cvygOQuoig p. 385 v. b. ait obla-. 
ium ab imperatore sacro templo pretiosissimum altaris velum, 
cum absolveretur ab excommunicatione, dignum se ac tali gra-. 
tulatione donum. | ut hic, sic eL alibi verbum  cvyyoposiv in ista 
notione sumitur, uti et cvyyo91te pro ipsa absolutione hoc ipso 
capite: dvrsí(yero óc Aézog éxsivov (losephi patriarchae novi, qui 
eum ab excommunicatione solverat) 0ic vs vv em. éxsivov Gvy- 
q9019o , propter absolutionem ,. quam cum frustra ab. Arsenio 
petüsset, a Germano accipiendam non putasset, denique a lo- 
sepho tertio ab Arsenio patriarcha impetraverat. 

GvvezcQ p.174 v. 2. synaptae nomen Laline retinui, 
quia non reperio unum aliud in nostra lingua verbum quo res voci 
evvezxv5 subiecta satis exprimatur, multa de ea utiliter docet 
Meursius. videtur aliquid simile illi parti litaniarum nostrarum, 
qua deo continua serie multa commendantur, ecclesia, . pontifex 
etc., adiuncta cuique acclamatione populi: £e rogamus audi nos. 
pro quo Graecis est zoÀ xvgíov 0eOauev dominum rogemus. .. 

Gvvov p. 487 v. 16. Pachomius literator dicitur zà Zrga- 
vuyoxovÀo MuyjerÀ Gvvov. hic ro) cvvsivos verbo non quaeli- 
bet indicatur praesentia, sed intimus convictus domesticumque 
in re literaria ministerium , quale divites. olim exigebant ab iis 
quos apud se habebant, ut eorum eruditione, cum . esset opus 
aut vacaret, iuvarentur. hi haud fere aliter quam cvvóvrec vo- 
cabantur, ut intelligitur ex longo et pereleganti Luciani de his 
libro, cuius ipse titulus (inscribitur enim zsol vQv émi pi69 


LID.I. GLOSSARIUM. 603 


cvvóvro») hanc quam asserimus huius vocabuli notionem de- 
monstrat. i 

Zveiodvvdqec p. 828 v. 5. ' agit de Ioanne duce profecto 
Thebas, et illic reperiente magnum dominum, quem lingua po- 
pularium ibi Syrioannem vocitatum ait, et tamen cognominem 
ipsi fuisse loanni duci, unde intelligitur additionem illam pri- 
mae syllabae ad nomen istud non pertinere, sed adiunctam. ei 
consuetudine illarum gentium originis Francicae, vel ex longa 
cum Francis consuetudine, nomen Syre, quod ex Graeco zvgiog 
factum putatur, suo principi accommodantium. suspicor idem 
nomen, licet paulum diverse scriptum, fuisse Xvgyuivvye, quod 
cuidam nobili Comano in baptismo inditum refert Cantacuzenus 
1:1 6,411. 

Gpetgoc EumsÓónAsiog p.203v.15. | primo mihi loci 
huius occursu venit in mentem laudari hic sententiam philosophi 
veteris e discipulis aut sectariis Empedoclis, cui nomen Sphaero 
esset, quidni enim talis appellationis quispiam dedisse operam 
Empedocli potuisset, cum Sphaerus alius e Cleanthis schola, no- 


tus auctor multorum operum, Diogeni Laertio memoratus sit ?. 
animadverti postea obortam opinionem eandem Hieronymo Wolfio: 


hunc locum in sua Excerpta conferenti. . sed consideranti rem 
attentius brevi patuit Gpogov hic pro cgoige positum plane signi- 
ficare follem orbicularem, quales videmus pilas maiores spiritu 
confertas, quas Itali pa//onz, Galli balons nominant. . excipiat 
aliquis contra non reperiri nomen istud hac forma, sed femini- 
nae ubique terminationis et generis apud scriptores classicos legi. 


concedo. quid tum postea? an est adeo alienum a. Pachymeris. 


more quiddam in talibus xetworopéiv? praeterea suspicari licet 
visum ipsi aliquem librum idonei auctoris ex iis multis qui ad 
nos non pervenerunt, ubi Ggeíigog pro.cgwige poneretur. sed 
verbi controversiam proflisaverimus, re semel ipsa constituta. 
demonstrato, inquam, loci quem tractamus sententiam exigere 
ut gipoioog follem rotundae formae significet, simul evicerimus 
istam huius vocabuli hoc loco notionem esse minime dubiam, 
ergo ad id nosaccingamus. ait hic Pachymeres patriarcham Ar- 
senium, postquam Michaéli Palaeologo imperatori ob excaecatum 
pupillum et collegam suum in imperio loannem puerum sacris 
interdixerat, dissimulasse tamen, dum quaedam fieri videret mi- 
nime cohaerentia cum anathemate rite intorto. nam cum eum 
qui tali, ut paulo ante loquitur, g/adio Spiritus a communione 
fidelium plane abscissus fuisset, nefas esset iuxta sacros canones 
admittere ad. ullam participationem sacrorum, tamen ex eo tem- 
pore non destiterunt Constantinopolitani sacerdotes et clerici no- 
minatim memorare in sacro choro atque inter ipsa liturgiae my- 
steria imperatorem licet excommunicatum, | connivente ad hoc 
coram se usurpatum patriarcha metu maioris mali. verebatur 


P 417 


604 OBSERVAT. PACHYMER. 


enim ne, si et hoc vetuisset, excussa qua utcunque continebatur. 
imperator verecundia quadam sacrae potestatis, omnia in extre- 
mam perturbationem impelleret , eveuiretque tale aliquid quale 
in Ulyssis nave, dormiente i ipso, feliciter ad portum aspirante; 
temeraria cupiditate comitum eius accidit » qui 
dGxóv piv AGov, &veuo, 0' ix mdvtec OpovGav, 
vovg Ó ob. domcaca gégsv ztüvrovós QvslAo 
xAaiovvag yolqc exo zcevoídog, 
ut ipse Ulysses lugens Alcinoo narrat Od. x sub initium. 
utrem quidem, solverunt: venti autem omnes erupere: 
ipsos vero subito rapiens tulit in Pontum procella 
flentes a terra patria. 
eiusmodi quempiam foetum tempestatibus utrem, ut alicubi lo- 
quitur Horatius, hic cgaeígov vocabulo designavit Pachymeres, 
eius figura imperatoris irritabilem animum adumbrans , quem iam 
aestuantem ira gravi ob anathema inílictum si rursus patriarcha 
lacesseret, periculum erat ne is totas habenas furori laxaret, 
audio, dicet forte quidam eruditus lector: sed tunc oportuerat 
hunc equiqoy 'Oüvccstov, non '"EuzsüoxAsov dictum a Pachy- - 
mere, nam quid utribus Aeoliis cum Empedocle? ad haec oc- 
cursurus rogo aequum arbilrum rerum informare secum ne gra- 
vetur ideam ingenii Pachymeris supra modum antiquarii ; et eru- 
ditionis abstrusae, quod multis ex locis patet, ostentatoris paene 
putidi, ergo is non satis habens indicasse notam sibi ventorum 
in utres coactorum ab Aeolo et Ulyssi traditorum fabulam, etiam 
innuere curavit haud se ignorare quodnam esset eius fundamen- 
P 418 tum fabulae, non enim de nihilo illa Homerus finxit, sed allu- 
sit in eo ad magicam vim utrium quorumdam quibus ad ventos 
sopiendos praestigiatores iam olim uterentur. e quorum postea 
numero fuit Empedocles. hic enim inter alia magicae artis expe- 
rimenta, qualium edendorum modum ac viam se traditurum ia- 
ctabat, sedandorum et excitandorum ventorum arbitrariam pote- 
statem numerat , sic in quodam poémate discipulum alloquega: 
zo tug UR dxopirQ dvéuav uévog , ovv émi yoimv 
ógvipzvot "voici zoaragOivovoiw &govQav, 
so sexu q]v x. Oto Oa, nioMvrra mvevjuom * éxa&ti etc. 
sedabis indefessorum ventorum furorem, qui supra terram 
ruentes flatibus devastant sata. 
et rursus , si libuerit, revocata reduces eorum flabra. 
quomodo autem haec praestaret tradit Timaeus Hist, 1. 18, sic 
recitatus a Diogene: éirqotov zorà Gpo0gdg mvevaávrv , og zoUc 
zaügmoug lvwijvot, sehevaag. ( EunzoxMjg) o Ovovg inpia xal 
di6xoUg mU jGoL, "og voUg Àoqovg xol rdg cxocpsíeg Oiérzwwe mo0g 
TO GvÀlafsiv vO mvcüpo.  Etesiis aliquando vehementer flantibus, 
sic uL fructus corrumperentur, iussis excoriari asinis, uires ex 
eorum pellibus factos expandit hiantes auram» versus in iugis 


; 


LIB. L. GLOSSARIUM. : —. 605 


collium. et montium, quasi ad spiritum  comprehendendum. 
innuit autem historicus hinc consecutam tranquillitatem, velut 


ventis in carcerem compactis. quod populus admiratus Empe- 
docli xeàÀvcevígov ventorum  inhibitoris cognomen indiderit. 
Eustathius quoque llogsxgoÀoice ad 'OÓ. x meminit Empedoclis: 


tanquam arte praediti ventorum compingendorum i im utres eorum 
similes quos Aeolus Ulyssi donavit. eius haec verba sunt: "Ave- 
poxoires yévog àv Kogív9t &vfuovg noipitovrec. ele 6 07cEQ Ocsióg 
Aé£yszot QuaxeioD nr xol "Euzsdoxhje , 00 xci sig «v10 v£gv« Lozo- 


eqvot. —dnemocoetae sectae hominum nomen est Corinthi ventos 


sopientium ; qua valuisse in primis peritia dicitur Empedocles, 
cuius in hoc genere ars ab. historicis celebrata est, ita ile, lo- 
cos alludens non solum modo memoratos Timaei et Laérlii, sed 
aliorum etiam historicorum, puta Porphyrii, cuius in vita Py- 
thagorae, editionis Holstenianae , typis Vaticanis, haec legun- 
tür p. 19: àv utroeAopovrac "EunsüoxAén TE Xl "Exinsvidnv xa 
"fag mrolAczig Enzevslenéven voix Dre OxÀc 0* eUrv TG nOLj- 
pace Uzcgjew. &Àiog TE xcl ditfavsuog piv qv TÓ Éxdvvyov 
'Eumiüowiéovc. quae postrema verba eruditissimus Holstenius 


sic verlit: quin et Empedocli cognomen erat Jlexanemi sive 


averruncé ventorum. hanc ex veterum lectione de Empedocle.' 


famam obversantem animo Pachymeres habens, dum periculum 
exitiosissimae procellae prudenti conniventia vitatum ab Arsenio 


patriarcha, utrium Aeoli Ulyssi traditarum et ab eius comitibus. 


ingenti pernicie ipsorum temere contrecfatarum exemplo illu- 
straret, non se tenuit quin fabulam cum historia commistam og- 
gereret lectori, Homericos ventorum folles cum asininis a Ti- 
maeo memoralis Empedoclis utribus una mentione coniungens 
cgalgov '"Euziüoxisiov. sic quidem coniectabar. recte an secus, 
aequi lectoris esto iudicium. 

69ptvóóo 0vy p. 469 v. 5. xol TOv stepoxotuOusvov TüG 


peyene Gpsvüovgc. meminit huius officii Codinus c. 4, ubi tradit. 


zd TOU za«goexowuou£vov GgsvüovQs pogíuera, quibus is vestibus 
et insignibus potestatis uteretur.  Gretserus noster ibi vertit: 
praefecti sigill: Seu annuli signatorii gestamina, melius quam 
Iunius, qui mupoxouuouevov Ggevüóvic accubitorem fundae 
interpretatur, aut etiam quam interpres luris Graeco - Romani, 
cui zcgcxotpuousvog vij peycAne Ggsvüovne accubitor magnae 
palae dicitur. GcgQsvóOvyg proprie funda saxis iaculandis, usita- 
tissima translatione a formae quadam similitudine ducta, palam 
annulisignificat, ut notissimum est; nec minus perspectum ob- 
signari literas olim solitas annuli pala certis insculpta characteri- 
bus aut formis, cerae chartis appositae impressa, hinc Ggevóovy 
paía annuli, sigillum dicitur; quod cum duplex aut multiplex 
imperantibus esset, maximi omnium custos TL COLLO EvOG ue- 
. yaÀne Ggsvoovgc hoc loco appellatur. quare autem z«gozoio- 


P 419 


606 '" J OBSERVAT. PACHYMER. 


"guevog? opinor quia ex iis erat qui ex officio assidue apparére 
circum imperatorem aut in proximo ad subitas evocationes sem- 
"per esse debebant, cubiculum: principis diu fere Miipdpo fre- 
quentantes.. vide quae diximus verbo z«ooxotpuopevog. :- 

6y0À4 p. 50 v. 6 et p. 358 v. 8. peculiarem, mi fallor, 
vim habet vox 6joÀjj hoc loco, emphasim ferens cuiusdam inter- 
rogationis ironia submistae. agitur de Serbis populis, quos pro- 
pria civium et popularium suorum rapere solitos, verisimile non 
essel ab externis per eorum fines peregrinantibus temperaturos, 
hac ferme sententia: qui suos diripere non dubitant, ab alienis 
scilicet abstinebunt? iterum in simili notione usurpatum hoc vo- 
cabulum habetur 1. 5 c. 12 in his verbis: s 0? àidoiuzv zal Ex- 
xAnQrov, 6yoAj Tid TÓOqV víuvovra QéÀoacGav vOv Órxclav dp 
giopruvsiv. si vero et ius provocationis concesserimus , pericu- 
lum fuerit scilicet ne quis tam vasto mari ius suum persecuturus 
Jiomam :se conferat?: alium. habeo huius idiotismi testem Sy- 
meonem Seth in Graeca ex Arabico interpretatione libri quem ipse 
iyvgÀarqv vocat. hunc nos Latine redditum ad calcem harum 
Observationum mantissae loco damus. eius in secunda disserta- 
. tione sic Graece legitur : & ye pj Unio QUrOU dzoloyijoyvet TiO, 
6yoAj q^ dv &régov Jasgaomítfowo. | qui enim ne se quidem ipsum 
in periculo defenderit, ab eo scilicet expectetur ut fortiter pro 
alterius capite. decertet? in septima quoque sic regina maritum 
alloquitur , conquerens non communicari sibi ab eo scitu neces- 
sarium arcanum.: gi ydo Éuovy! dv dzougvipQe, Gyolij y &v &é- 
Qoic miGvsvGqo. si enim de hoc. me celas tuam coniugem , aíüs 
id scilicet fateberis? ita etiam loquitur Georgius Acropolita in 
Prooemio Historiae p; 2 ed. Reg. 

coÀíog p. 178 v. 1. quid sit co oc, magna et perplexa 
quaestio est, legi accurate, diu meditatus sum, quae de hoc ar- 
gumento viri doctissimi oannes Meursius, Leo Allatius, Iacobus 
Goar Ord. Praed., Iacobus Gretserus et Ludovicus Cellotius so- 
cielatis nostrae scripsere. in rei deinde inquisitionem ipsius at- 
tentione longa et acri incubui. exponam hic, si potero, brevi- 
ier et clare quid discussis cunctis verisimillimum comperer im, 
luce praesertim mihi aíffusa ex eruditissima diatriba illustriss. 
Leonis: Allatii ad. Fabium Chisium, hodie Alexandrum. Vll, de 
hoc proprie argumento-novissime et accunslissime scripta, inci- 
pio a consideratione nominis. Gcoà£eg, sive ut Symeon Thessa- 
lonicensis dialogo de sacramentis emendatius scribit, coAéeg, vel 
etiam ut apud Éuchológiuni i in ordinatione diaconi legitur, GoÀéc, 
non est vocabulum Graecae originis, ut omnes facile.consentiunt. 
nec fere vidi qui dubitent quin Latinum sit, in Hellenismuin, ut 
alia plurima, usu intrusum. si ergo disquisierimus, quid. Lati- 
nis valeat solea, forte non fuerit id inutile ad iudicium staluen- 
dum de re ipsa voce hac indicata, quaenam tandem sit, Sextus 


^EIB. IL GLOSSARIUM. ^^. 607 


Pompeius Festus, optimus enarrator antiquarum notionum verbis 
Latinis subiectarum , non sua solius sed Marci praeterea Verrii 
Flacci, antiquioris nec minus accurati grammatici, auctorilate 
significatum vocabuli so/ea nobis edisserit his verbis: solea, ut 
ait. Verrius, non est solum ea quae solo pedis subiicitur, sed 
eliam pro materia robustea (vel ut habet alia lectio , robusta), 
super quam paries cratitius extruitur. Paulus hunc locum ex- 
scribens particulam pro negligit. sic enim habet: solea ve ea 
dicitur quae solo: pedis subücitur .... vel materia robustea, 
super quam paries cratilius extruitur.. in margine editionum 
optimarum , Venetae anni 1560 ex bibliotheca Antonii Augustini, 
et Parisiensis Scaligerianae anni 1584, cvzi ro? pro suggeritur 
alia leclio per, ex qua coniectura forte non vana ducatur, scri- 
ptum olim in archetypo fuisse pese materia robustea etc, nam 
pes dicitur quod aliud sustinet, ut pes zmensae Plinio l. 12 c. 1: 
- eodem ebore numinum ora spectarentur et mensarum pedes. quo 
sensu stereobaton- pes est stylobati, Vitruvius ]. 8 c. 3: supra 
terram. parieles extruantur. sub. columnis. dimidio. crassiores 
quam. columnae sunt futurae, uti firmiora sint inferiora supe- 
rioribus , quae slereobata. appellantur : nam. excipiunt onera. 
paulo post: extructis autem fundamentis ad. libramentum .sty- 
lobatae sunt collocandae, supra stylobatas columnae disponen- 
dae etc. materiae porro mentione robusteae non proprie intel- 
ligendum hic querceum lignum, sed metonymice corpus quodvis 
duritiei quantae opus est moli gravissimae portandae. alluditur 
- enim in similibus origo architeciurae, quae primum aevo rudiori 
lignis aedificabat, ex quibus querceum fundando aptum iudica- 
batur ob dotes quas memorat Vitruvius 1.2 c.9 his verbis: quer- 
cus terrenis principiorum satietatibus abundans, parumque Aa- 
bens humoris et a£ris et ignis , cum in terrenis operibus obruitur, 
infinitam habet «aeternitatem, ex eo quod cum tangitur humore, 
non habens foraminum raritates propter spissitatem , non potest 
in corpore recipere liquorem. sed fugiens ab humore resisti, . ve- 
tinebantur autem, etiam: post substitutos in structuris ligno la- 
pides, vocabula priora, ut Paulus ex Festo verbo /iubum tradit 
Robum dictum in carcere locum quo praecipitatur maleficorum 
genus (puta fastigium propugnaculi in praeceps imminens, unde 
maleficii convicti. deiiciebantur, ut Manlius ex rupe Tarpeia). 
causam appellationis statim tradit, gzod ante arces robusteis in- 
cludebantur. hoc est, quoniam apud veteres mos erat arcium 
claustra ad. summum usque moenium lignis roboreis exiruere, 
inde postea quoque quam e saxis tolli propugnacula consuevere, 
mansit priscum vocabulum materiae, ut robus etiam tum fastigia 
aggerum ac pinnae murorum dicerentur. quamquam ipsum ro- 
boris.aut robustei nomen materiae querceae proprium non est, 
sed coloris; unde bos robus sive rubus priscis erat. Paulus ex 


P 420 


608 OBSERVAT. PACHYMER. 


Festo: Hobum rubro colore ,' et quae rufo significari, ut bovern 
quoque rustici appellent, manifestum est, unde et materia quae 
plurimas habet venas eius coloris, dicta est robur, — hinc et Ao- 
mines valentes et boni coloris robusti. haec Festus, quae de- 
monstrant nihil referre ad rem ipsam quae 50/ea in aedificiis vo- 
catur, ligneane sit an saxea, marmorea vel aerea structura. ha- 
ctenus informatam ex originibus Latini sermonis ideam rei quae 
solea dicitur, conferamus ad usum disquisitionis praesentis , et 
indagemus in templis Graecorum ecquid fuerit quod in hanc for- 
mam incideret; unde statuere possimus ipsum id evróyonuc 
fuisse, quod vocabulo coÀÉdg indicatur et a nostro hic Pachy- 
mere et a Graecis recentioribus passim plurimis. adyta in Chri- 
stianis apud Graecos templis inde usque ab originibus religionis 
septa repagulis fuere, quae et gressus ab iis profanorum et ocu- 
los arcerent. ac principiis quidem exiguo defungebantur, neces- 
sarium secretum maiestati sacrorum contenti quomodocumque 
obduxisse, arae gradibus inferne supra solum obtendebantur e 
materia cancelli: hi gressus excludebant non initiatorum a sacro 
septo. super hos vela tendebántur: haec conspectum mysterio-- 
rum concioni adimebant. Eusebius l. 10 c. 4 de Constantino 
tem pla Christiana Graecis exstruente scribit: zo vcri otov cg 
qv si voig zoAoig Gforov, roig eO EvÀov megiégoorre Otxzvotg. 
altare, ut esset inaccessum populo, ligneis sepsit clathris. sic 
ille dé cancellis memoratis, quos alii x:yxA(üeg vocant, ut Sy- 
meon Thessalonicensis. Gregorius vero Nazianzenus singulari 
numero totum cancellorum septum siyzMao vocavit illo versu 
siyxMie Orcíoyova^ ov fíove &AÀ' oggVec. 
quia enim intra septum locus erat sacerdotibus, plerisque tunc 
eiusmodi ut fastu solum ac superbia, non exercitátiódé virtutum. 
supra vulgus eminerent, eleganter ait cancellos, qui dirimebant 
sacerdotes a populo, non vitas sed supercilia discrevisse.  simi- 
liter. loquitur Constantinus Porphyrogenitus infra referendus. 
erant hi cancelli pervii portulis, per quas aditus exitusque pres- 
P 421 byteris patebat, hae «cyzeAo0voíóse Codino dictae. sed tam hae 
quam intercolumnia, aut spatia oculis pervia'cancellorum, velis 
oppanusis protegebantur a populi aspectu. 509vo« his nomen, 
quo non tantum Codinus est usus, sed ctiam Anastasius Biblio- 
ihecarius in Stephano, his verbis: fecit et im eadem. basilica: 
egregii doctoris gentium velothyra quatuor, ex quibus unum 
auro textum.  pàulo post velgtlhyrorum usum qualem dicimus 
distinctius indicans, ait data a pontifice eodem veZot/yra serica: 
iría in circuitu altaris, hoc est, ut apparet, intendenda tegendo 
ab oculis populi presby terio ) quod et in Latino ritu erat circum: 
altare. illustrat haec omnia S. Germani locus in Mystagogia,: 
quem ideo describam : zióvia Afro td GrijO to Qrejoolfovra 70 
Buüue dx ÀomvoU vao), xol xoyxcÀÀe &iou vijo vtQoGcvymYg TOZOV 


"LIB. I. GLOSSARIUM. 609 


OrAobvro, ev olg éupeiver. Tuv piv 8E Ocv roU Aaov tico0ov, viv 
ó2 f6oüev To &yie TÀV dyiav UzcQyovaav xol uóvoig rois [9£0— 
Giv ovGav Émfevóv. | columellae sive thoraces separantes altare 
a reliquo templo, et cancelli lociim orationis manifestant et si- 
gnant quousque exterius. ingredi populus possit, ac quod inte- 
rius est, sancta sanctorum, esse, locum, solis pervium sacerdoii- 
bus. io his verbis notari velim voces illas «tóvic nal cri ea, 
quibus designantur alte extantia ligna zou Ogvgxzov 1j qj Qixzvov 
cancellali septi reticulato opere hiantis, rimis tamen aut inter- 
vallis velorum oppansu tectis, ut diximus. atque haec prius fuere, 
postea invenit imperatorum magnificenlia rationem ista ornandi 
et salvo usu religionis ac necessitate ritus in augustiorem confor- 
mandi speciem. pro cancellato e materia septo pretiosiorem e 
marmore aut aere, argento quin etiam et auro, illuminantibus 
opus gemmis quoque insertis, scenam obtenderunt sacro altari, 
omni architectonica elegantia visendam, columnis, signis, vasis, 
Íloribus, figuris visu pulclierrimis, Constantinus Porphyroge- 
nitus de vita et rebus gestis Basilii Augusti, postquam retulisset 
eum munificentia plane regia templi, quod extruxit, parietes 
dextra laevaque tectorio ex argento aureis interstincto floribus et 
gemmis obduxisse ( of 0i ix üsbidv xal sUOvUuOV TOUJOL &oyvgov 
dp9ovov xal evUrol émixsiusvov Éjovat, Quqveiopévov 40v6g xol 
vijoIG TrEzEOULZAÀ M évOV AQotc xal pegydoav Aapsrgoznt ) , stalim 
addit de sacro ,septo sive solea: sj óà Dusioyovca rà GÜvre TOU 
$eíov ol«ov TOUIOU niyxMg , "Hodzhes, 000v oiBov iy é &avti] mipi- 
env , Jie of GriÀoL ubv xal rd nét ty dE dgyVgov Ó101ov mz 
GUGTCGLV Ejovam , 7 08 vaig negat TOUIOV iisauuévi Soxie ix 
xorcogoU 4gvoíov ztGca GvvfGvixsv, tOV mioUrov zevra zov éE Tv- 
Ódv mezzi vpévov zt vroOev Syovoa, ivi 7 xotd moÀÀd uon x«l aj 1j 
Oroviguxg ToU xvolov uogg:] usta yvpsvosog iaverUmO TOL. — qui 
vero adyta huiusce divini templi separant cancelli, deus bone! 
quantas in 5e divitias continent? quorum coltunnae partesque 
imae omnes ex argento conflatae sunt, et capitellis earum super- 
incümbens trabs tota ex puro auro tondtaó, universas Indorum, 
divitias omni ex parte circumfusas habinks ; in qua multis locis 
et theandrica domini forma opere chymico expressa est. hzec 
Constantinus; qui et alibi similia de magnificentissima decora- 
lione templi alterius per eundem Basilium Augustum facta refe- 
rens, postquam dixit et templi parietes et ipsa praesertim inte- 
riora adylorum argento auro gemmis et unionibus splendidissime 
lucrustata , proprie addit de exteriori facie septi altare abscon- 
dentis : zl &x 1v éxüg OieloyovGau TG Ovciaórijgia siyxAOsg xal 
zd iv areis ztglorvÀa, xol zd Gro Dev oiov dzéoÜvgo Agruevt- 
fovre, ovre ivróc OdxoL, xal af 2) vovroQv BoOuidre, xci ovra 
af iege TQdzu at , && doyipov müvva megukeyvpévov Eyovot TÓv 
40voóv. et qui ab exteriori templi parte sanctuarium secludunt 
Georgius Pachymeres I. $9 


-610 OBSERVAT. PACHYMER. 


P 422 


cancelli, et in ipsis columnae, et quae super eas sunt hyperthyra, 
et intus sellae, ipsaeque sacrae mensae, omnia ex argento cir- 
cumfusum. habent aurum. ia ille; quibus similia Codinus de 
templo S. Sophiae memorat. "res porro ipsa loquitur ,' et archi- 
tecturae ratio exigit, isti moli columnarum et caeteri ornatus 
substerni basim debuisse e solo extantem; quam et Constantinus 
indicavit illis prioris testimonii verbis of crüAor uiv «ot vd xero- 


ev, columnae partesque imae omnes, quibus exprimit eam sub- 


structionem isti scenae sustinendae quam ex Vitruvio superius 
vocavimus stereobata, super quae stylobata ponuntur columna- 


rum sedes proxima, | hoc autem veteri Latino verbo propriissime 


solea est. id quod ipsi Graeci intellexerunt, superpositos isti 
quasi crepidini ornatus golíove appellantes, vocabulo a solea cui 
innituntur ducto. Theodori Studitae verba haec recitat Georgius 


-Hamartolas in Leone Armeno: o ve Qciot xíoveg xai of G0Atot wa 
Li ^ , 
Aovusvot, € vO Grfcutov TOU [roO OwcrtwyíCovat Ovcicctrorov. 


necnon sacrae columnae, et qui soli vocantur; quae eneran- 


dum a templo intersepiunt altare. « parem svguoloyíav. videtur 


Cedrenus aífectasse, dum. vovg coÍeg verbo plurali vocat multa 
illa et varia vestibulum et quasi proscenium arae sacrae compo- 
nentia ornamenta. verba eius haec sunt: ;j TQoUALe "üe dyag 
ToU Oc00 wey cMne Enxdaoiac qovovuxr] oUGc Eneot , Tóvre &ufovea 
xol voUg GoAsíog iE Ovvyírov A(Qov Ovrac Gvvérguwpe zal cie qoUv 
emevéÀeGe. rulla sanctae dei magnae ecclesiae camerata in for- 
nicem concidit , et ambonem ac soleas, qui erant ex onychite la- 
pide, contrivit et in pulverem comminuit. haec Cedrenus. tam 
erat, opinor, in ea ecclesia unus coéocg quam unus cufov. cur 
igitur historicus &uovoc in singulari, ccoActóv in plurali memi- 
nit? quid verisimilius dicamus quam idcirco id. factum , quia 
6oÀíev a GoÀsíatg aut GoAzíoig (nam forte cosíove scripserit) 
studuit distinguere, verisimilitudini etiam narrationis consulens. 
nam contritum illa ruina in minutuní usque pulverem soleam, 
hoc est stereobata solide structa ex materia praedura marmorum 
aut etiam metalli, credibile minus erat: de columnis, sigillis, 
liliis, pomis et aliis figuris ex onychite gemma supra soleam ere- 
ciis, quae cuncta coàzíov vocabulo intelligit, res erat a fide non 
abhorrens, quod ista et subtilioris formae et mollioris materiae, 
insuper etiam primos impetus ruentium ex fornice lapidum ex- 
cepissent. non infitias iverim tamen alios passim auctores; uti 
et nostrum hic Pachymerem, dum so/eam simpliciter nominant, 
aeque stereobata cum superpositis stylobatis, basibus, colummis, 
capitellis,.. trabe, cymatio, epistyliis, sicillis, vasis ac reliquo 
ex arte coronamento, una verbi notione comprehendere. : quin 
etiam pro certo habeo, idque magnopere animadvertendum puto, 
non solam hanc substructionem cum suis ornamentis, cà fuc 


«mà v0) veo), altare ac presbyterium a templo reliquo dirimen- 


LIB. I. . GLOSSARIUM. 611 


-tem, nuncupatam fuisse sodeam, sed id nomen praeterea exten- 
 —sum ad significandum aliquantum spatii soli ac pavimenti eccle- 
siae inter soleam et locum ubi stabat populus interiacens. quem- 
-admodum enim fijue, quod proprie gradum sonat et altare gra- 
dibus videlicet sublatum synecdochice indicat, significabat prae- 
Aerea spatium soli satis latum, quod ab infimo altaris gradu us- 
-que ad cancellos aut soleam patebat, intra quod spatium statio 
antistitum et sacerdotum erat, id quod extra omne dubium est, 
,ex sexcentis passim obviis scriptorum optimorum locis manife- 
stum: ita dicendum quoque necessario est soleae appellationem 
:»propagatam ad designandum similiter spatium aliquod soli, quod 
statim a solea versus populi ac concionis locum tendebatur, quo 
in spatio subdiaconi lectores aliique inferiores ecclesiae ministri 
:stabant, quibus ius non esset intra sacra septa in ipso bemate aut 
-presbyterio stare, docet hos nos clare Symeon Thessalonicensis 
libro de Sacr. his verbis: UzoDtenó vovg. xal dvayvacrag xaQ- 
Oct dei, f&o9sv roU fjperog mtQl vOv cc Àéav, Og Óx xol f5uuc 
xaltsivat cvoyvoctáv. subdiaconos et lectores sedere oportet extra 
ema, circa soleam ; qui et bema lectorum nuncupatur. bema 
hic dd locum intra sacra septa ab altariad cancellos pertinens 
nullus dubitat, quale vulgo presbyterium Latini. nuncupaius. 
Hinc ait Thessalonicensis exclusos subdiaconos lectoresque legi- 
timam stationem habuisse zzgl coAéav circa soleam; quem pro— 
pterea soleam nuncupatum ait fuc cvoyvoorQv , . quasi dicas 
altare lectorum, idcirco quod , ut fue fsgéov, nempe sacrum 
altare, locus erat.intimus. ad quem progredi sacerdotes possent 
sacris in eo peragendis, ita soleas meta erat ultima ministerii sub- 
diaconorum et lectorum , quos penetrare in sacra sepia neías 
- erat. -rursus ut spatium circa aram, intra quod usque ad can- 
:cellos aut soleam sacerdotes consistebant, fajuerog appellatione 
comprehendebatur, sic etiam spatium enfe soleam, in quo erat 
subdiaconorum et lectorum statio, soleae quoque vocabulo de— P 4923 
signabatur, ita ut in hisce duobus soleas fungeretur ipsis vice 
f'iuazog et ideo Gijue eveyvocróv bema lectorum vocaretur. haec 
sententia est verborum Symeonis, manifeste docentium illam in- 
time admotam soleae templi partem impertiri solitam nuncupa- 
tione soleae, per extensionem scilicet popularem et minus rigida 
proprietate. atque hoc valet ad intelligendum id quod alibi scri- 
bit idem Thessalonicensis, libro nimirum. contra Haereses : qive- 
za 0i di i3o0og, tig. 20v dpidné ix 10) fijpevog Ótexovov xol (:géog 
Olga garov. fit introitus in soleam e bemate diaconi et sacerdo- 
iis sine luminibus, | describit sacranf quamdam functionem; qua 
mos .erat prodire ex presbyterio in templi partem ei praetentam 
sacerdotem cum diacono. illam porro templi partem una soZea, 
sive cancellis a presbyterio diremptam, soZeam appellat. | pari 
notione accipienda. necessario vox $0Zea est apud Ioannem Can- 


612 OBSERVAT. PACHYMER. 


tacuzenum Hist. l. 1 c. 41, ubi describit ceremoniam coronatio- 
nis Ándronici Iunioris Augusti in magno templo S, Sophiae pera- 
clam, ait enim inter caetera multa. supplicationem circa tem- 
plum ductam.a patriarcha, clero, imperatoribus et omni populo. 
tum in reditu. versus altare, ubi ventum ad soleam esset, alios 
quidem omnes foris mansisse, solum imperatorem, qui corona- 
batur, ingressum reperisse patriarcham stantem super sacris can- 
cellis, hoc est in ipso limine portae soleae, qua ex presbyterio 
in reliquum templum prodibatur, verba Cantacuzeni haec sunt; 
TOv 0? vaov meoLekDóvvtg xoTd TO Füoc ineiddv yévowro £v 10 60- 
Àég, oi f uiv &ÀÀot mávvtg £crüGcy Enc , ovrog 02 ( Bamileve pó- 
voc elaspyóuevog. TÓv GoÀéav zàv zterQuiogqv eni voic fegaic siyzM- 
ei:w éGrqxova sUgíGxst. haec ille; quae clare indicant spatium 
aliquod templi sacros cancellos una ex parte contingens soleam 
vocatum, in quod unus imperator introierit, caeteris abstinenti- 
bus ingressu. locum autem fuisse distinctum a presbyterio.ma- 
nifeste patet ex eo quod progressus per illud spatium imperator 
patriarcham invenerit iml vaig [egaig weyxkicw £avqxova, stantem 
super sacris cancellis, in ipso videlicet sacri septi sive presby- 
terii aditu, vides hic eximie concessum. imperatori soli locum 
intra soleam, hoc est in spatio vicino sacris septis, subdiaconis 
et lectoribus reservato, unde populus excludebatur. | eo videtur 
alludere quod. Nicetas Paphlago scribit in vita S. Ignatii, refe— 
rens. praesagum somnium Bardae imperatoris, quo. praemonitus 
fuerat de vi quae ipsi deinde per Basilium illata. est: visus enim 
fuerat sibi videre ad se stantem in templo venientes albatos quos- 
dam, àv 0 uiv Oaquov Tv facili: Gvolofgv xol inl và. üsbud 
xoruGUQQy ibo Osiro vijc cuia, quorum unus vinctum impera 
torem arripiens et ad dextrum latus trahens extrudebat e solea, 
proprio videlicet imperatoris intra templum loco, unde. pelli 
omen ferebat expulsionis ab imperio. in ritualibus Graecorum 
libris distincta quoque reperitur cuiusdam spatii ante sacros can- 
cellos solea vocati mentio. in ordinatione diaconi haec leges: 
iEsAOOvrsg ÓUo Oidxovoi ix vo) ayiov Éigiecmog Aeufavovor Tàv 
uéAkovra qergovovsigO e, Oexovov , $ovra iv vij coAég. exeuntes 
duo diaconi ex sacro bemate accipiunt eum. qui ordinandus est 
diaconus, stantem in solea. in ordinatione vero sacerdotis: gera 
0? v0 sirjou Ovid vOv ysgovBuixov Uuvov Vovovot £v coAéo 0 uéAlav 
qeugoroveigGUot moscfwrsogog. postquam completus fuerit Cheru- 
bicus hymnus , stat in solea qui ordinandus est sacerdos. 


Summa dictorum et sententiae de solea meae haec est, fuisse 
soleam Latino antiquo verbo proprie dictam substructionem sty- 
lobatis columnis epistyliis caeteroque architectonices elegantis 
 Specioso apparatu coronatam, quae in templis Graecorum ma- 
guificentius ornatis, vice ligneorum cancellorum ac velorum, 


LIB. I. GLOSSARIUM. 613 


sram maximam et presbyterium ab ingressu inspectuque populi 
tegebat; extensam quoque appellationem soleae ad spatium quod- 
dam isti substructioni contiguum designandum. addam hic hu- 
manitatis officio instinctus non intempestivam vindicationem 
boni scriptoris, dum de solea non inscite nec temere disputat, 
ab alio magis erudito quam humano incomitiati parum civiliter. 
coniecturam de solea suam verecunde atque obnoxie proponit P 424 
Ludovicus Cellotius noster 1. 6 de Hierarchia c. 6 p. 435, in 
hunc modum scribens: quid sz divinet aliquis im ea planitie 
chori amp/a et aequabili eductum aut in medio aut ad. alterum 
latus nobilius aliquod solum omni elegantia adornatum etc. 
sicque soleam a solo dictum et pavimento, vel si mavis ab ex- 
pansa aequabiliter et fuse exporrecta forma, qualis soleae est. 
haec Cellotius; quae confido aequos omnes assensuros haud adeo 
esse absurda, ut a scriptore religioso tam atrociter et invidiose 
traducerentur. | gravius, inquit, &aZucinatur Cellotius, qui ab 
expansa et exporrecta eius forma, qualis est soleae, sic dictum 
putat, quasi profanis soleis et non. solutis calceamentis ierra 
sancta calcanda foret. hic vero merus est succus loliginis. quid, 
amabo, soleae forma ad sacri loci contaminationem pertinet? an 
omnes soleae profanae? etiam illae quibus pontifices sacris ope- 
rantes rite utuntur ecclesiastica benedictione sacratis? videat au. 
tem qui piaculum putat ad explicandam figuram loci sacri uti si— 
militudine soleae, quid eum statuere sit consequens de Innocen— 
tio Tertio pont. max., qui ]. 1 Mysteriorum Missae, c. $5, per 
ealceamentum pedum significari docet sacrosanctum incarnationis 
"verbi mysterium, per quod ait eur in. Judaea notum, et cuius 
in lsra?l magnum nomen, in [dumaeam extendisse calceamen- 
tum suum, et etiam ex modestia Cellotii censor idem, quem 
honoris causa modo non nomino, ex modestia, inquam, lauda- 
bili €ellotii occasionem arripit ei acerbissime insultandi, dum sic 
scribit: quid igitur solea? interrogat se ipsum Cellottius. haeret 
mihi aqua, respondet: turbida est certe, coeno «t solo et. serdi- 
dis eius soleis profanata. haec catholicus et religiosus sacer- 
dos de catholico et religioso sacerdote scribit; quae si adversus 
Haereticum aut Mahumetanum scriberentur, vix excusari ab in- 
humanitate possent. caeterum praeter votum tam stomachoso 
censori contigit ut quae lesuitae libenter iníligebat haud parcens 
verbera, in eum quem minime vellet rvesilirent, amicissimum sibi, 
nobis et cunctis merito suo caput, illustrissimum Allatium, qui 
doclissima dissertatione de solea, ex qua plurimum profecisse me 
initio sum professus, eius originem nominis quaerens, zon ale, 
inquit, etiam « solea, non ut crepidam sonat, quamquam ab. 
ea quoque non inconcinne dici quispiam autumaret. haec ille; 
quibus omnia illa quae in €ellotium pariter loqui ausum intorta 
vidimus fulmina, in suum caput attraxisse videri polerat, nisi 


614 OBSERVAT. PACHYMER. 


laureum baculum: gestaret, per quem est a procellis istiusmodi 
tutissimus. ; 

Tavetvquc p.492 v.O9. venti Tovottov dicti meminit Pro- 
copius l, & secundae tetradis c, 4 P. 978 ed. Reg. his verbis: T«- 
vaiv Óà xaAoUciv of énvjoiotot 2o Tiv &x oliv TeUTHV &x Mipvue 
dio&euévqv LZT- Mewaridog &y9t ig vüv Ev&sivov móvrov 20. . dÀÀO 
"xui vov &vtuov, Og ivO£vOs mvst Tovolzqv zooGcyogsvovoiw. ex 
quibus intelligimus huius venti nomen non a vero amme Tanmai 
sumptum, sed ab alveo quodam aut prono fluxu paludis Maeoti- 
dis in Pontum Euxinum, qui alveus etiam Tanais nominari con- 
sueverit, ab eo autem spirantem ventum, qui, ut ait noster, in-. 
ier Boreales solet esse vehementissimus , Tanaitem dici. 

vagírsc p. 419 v. 21. hinc habemus naves quasdam con- 
tractae longitudinis, hoc est minus longas quam triremes, Taritas 
a Genuensibus iis olim utentibus fuisse vocatas, . verisimile est 
easdem has esse cum iis quas r«oíóag Nicetas appellat; qua voce 

P 495 Ogogcovog eum significasse Meursius censet. unde forte vel hic 

rescribendum vagíüec fuerit, vel apud Nicetam vagívec emendan- 
dum. videndum etiam an non hinc emanaverit Tartanarum, 
quae hodie appellantur, nomen. caeterum si Ógójucveg sint vagí- 
z:g, lis conveniet descriptio dromonum quae apud Procopium L1 
de Bello Vandalico c. 11 legitur his verbis: noi tuxod. oc. sig 
vevyuegfov m gsGnevepéva , wovon uévrot xol ógopde. VzcoDev 
fyovze; Ozxog oL vo)zo &o£ccovveg c;90g TOV noleuiay Og ijxi6ze 
BAAotvro. ügójuov oc xocÀoUci. và zÀoia ro0ro oL viv dvOooroL* 
zAeiv dg xeza veyoc ÜvvavroL palicra. longae naves ad mari- 
timum. praelium instructae, sed unico actae remorum. ordine, 
tectis desuper munitae, guo earum remiges quam minime lelis 
hostilibus paterent, hoc navium genus hodie dromonas vocant. 
voce a cursu ducta quo illae in primis veloci valent, haec Pro- 
copius. 

vor&c p.512 v. 5. huius dignitatis cui nomen est £a£as 
aulae saepe meminit Codinus in lib. de Offic. Aul. c, 2, ubi hoc 
officium: sextum et trigesimum dignitatis ordine esse ait inter Pa- 
latina; c. 4, ubi eius habitum explicat; c. item 5, ubi observat 
huic ellido "Hadlngn incumbere ministerium, ovó? tv vzroériue 
*ÍxTrwNTo:. nusquam autem tradit rationem nominis, aut quem 
ad finem instituta haec praefectura sit.. £ata Latinis iam olim 
puerile nomen est, quo primum ex infantia in balbutiem prodeun- 
ies parvuli, quos vident viros, £a£as, quas mulieres, zzammas 
&ppellant, ut docent interpretes Martialis ad illum versum epi- 
grammatis eius 101 1.1: 

mammas alique tatas habet Afra; ; sed ipsa tatarum 
dici et mammarum. maxima mamma potest, 

suspieari ex hoc forte possumus £atam aulae, quem hic eunu- 
chum videmus, fuisse praepositum educationi ac curae liberorum 


LIB. IL. GLOSSARIUM, - |. 615 


imperatoris adhuc parvulorum; et propterea huius Vzmoézyue 
nullum extilisse erga imperatorem, ac ne functionem quidem im- 
mediatam ullam erga ipsos parvulos, quod munus eius esset impe- 
rare nutricibus et gerulis, qui eis addicti curandis erant. nec 
vana forsiian coniectura fuerit hunc Andronicum eunuchum, 
quod Andronico nunc Àugusto, ante patris imperium nato , edu- 
cando servilibus ministeriis navasset operam, ab eo iam adulto 
manumissum patroni nomen more libertorum accepisse, et eius- 
dem gratia promotum in istam honorilicam praefecturam, 


vt0éív p.992 v.11. ait: cum regio illa Maryandenorum 
et Paphlagoniae rebus ad victum utilibus abundaret, signatae 
monetae parum haberet, quod vectigalia in nummis exigerentur, 
coactos earum terrarum incolas fuisse, ad exacte conficiendam 
iributi summam, vendere scilicet vili universa quae collegerant 
messe ac vindemia, et sic deinde toto anno necessariis ad victum 
eguisse. videtur ergo hic r0 rcOév peculiari notione usurpatum, 
ad significandum quidquid reponebatur in annonam et victum 
familiae per annum. quamquam non diffiteor posse referri ad 
summam impositam per censum, cui semel exsolvendae universa 
annona alieno tempore vili distracta profliganda erat colonis mi- 
seris, in reliquum annum victu carituris, cui notioni magis acce- 
dit quod legitur ]. 1 c. 9, 70 Aowzov vo) vt0£vrog zéAovc. 

TsÀqiív p.253 v. T. Eustathius in Iliad. v p. 941 ed. Rom. 


Telyiveg, ait, zÀcrrovoiw ot uo90i Üoíuovég vwvag xoxozxotove. 
Telchinas fingunt fabulae daemonas quosdam maleficos. — similia 


et idem alibi. Hesychius: TeAyivse Bcoxovoi, yoqrsc, q90veogok. 


Etymologicus: Aéyovros: 0à TtÀyiveg of pOoveool xal zovqoot zcl 
Bi&cxovo, Oaluoveg. dicuntur autem. Telchines invidi mali, et 
immanes daemones. his auctoritatibus fretus malum et invidurn 
daemonem interpretatus sum hoc loco TeAyivo. 

rópog zo Touoyooagpsiv p.280 v. 16. agit de Ger- 
mano, quem sub finem praecedentis capitis dixerat electum fuisse 
in patriarcham concordibus plerorumque antistitum  suflragiis, 
quibus et imperatoris calculus accessit comprobantis iudicium sy- 
nodi. zaege zàv Àoimdw qíio)ro rjv Tic KovcravuwvovzoÀtoc 
zmoocraGíov dvaüfteoOet, GUv oi xci Ó BaciAsUg xv pr)pov ezo- 
ü:tdugvog. tunc videtur electionis Germani decretum rite perla- 
ium, quod zópog hie dicitur usitatissima eius vocis notione in 
scriptis Graecorum citimae vetustatis, praeseriim de rebus eccle- 
siasticis agentium. caeterum difficilem ad assentiendum electioni 
sui se praebente Germano res pendebat, quoad exoratus is tan- 
dem ab imperatore et reliquis amicis annuit. et tunc ad promul- 
gandum decretum prius factum congregatus est coctus qui voce 
z01vóv hoc loco significatur, ut superius ostendimus, .. distulimus- 
que huc statuendum quid hic dicatur xoivóv ja zog yryovog 


P 426 


616 OBSERVAT. PACHYMER. 


coetus sub tomo factus, . videtur significari coetum hunc vi prius 
iam perlati de electione Germani decreti coactum, non ut de ea 
deliberaret, sed ut rem statutam exequeretur et novum patriar- 
cham quasi in possessionem sedis mitteret. suspicabar etiam ex 
facto quadamtenus simili, quod mox referam, patres qui in hunc 
coetum convenerunt exemplum Scriptum decreti a se prius editi 
ihanu quemque tenuisse. sicenim actum videtur in alio ecclesia- 
stico conventu, cuius est mentio in vita Leonis papae I, recitata 
tom. 7 Concil. ed. Reg. p. 50. verba haec sunt: congregati sunt 
256 sacerdotes et ali 406 episcopi, quorum .chirographus cucur- 
rii, qui congregati sunt una cum tomo, Aoc est fide "4postoli- 
cae ecclesiae. vides hic decretum antea de fide Apostolicae eccle- 
siae, hoc est dogmate catholico, perlatum tomum vocari, et hunc 
tomum quemque congregatorum secum habuisse; unde et hoc 
X0,vO0V Uzt0 TÓLLO y:yovoc dici potuerit, ac quod hanc TOuOV no- 
lionem attinet, actio ipsa decretum condendi alibi a nostro verbo 
TO[OQo(peiv exprimitur, nempe 1.4 c, 29, ubi agitur de coró- 
natione Andronici, évouoygdgovv à inquit xol of & &ojiepeic Vm d- 
qogiGuóv z0L0)vvrcg etc. decreto videlicet synodali rite condito, 
antistites sub anathematis interminatione sanxerunt ratam a cun- 
ctis agnoscendam habendamque evectionem Andronici in impe- 
rium, procurante id scilicet Augusto eius patre, quippe studio- 
sissime agente ut quam maxime firma et irrevocabilis ista eius filii 
esset promotio, 


Touxoxzid vos p.201 v.16. vo)ro ztoV roUg Torzoxzia- 
TXQ. Sic concorditer tres codices, videtur populi nomen a loco 
ductum, qui zoízoxxov vel rguxóxziov diceretur, reperi apud 
geographos Strabonem, Ptolemaeum, alios, TQIxUQL0V et rQux0Q- 
$i0v: sed nusquam alibi Toíxoxxov aut rQuxóXxi0v. verum ne 
quidquam immutetur, consensus codicum prohibet. 


dzonaorog p. 488 v. 12. hoc loco vUzowQgtog vocatur, 
qui iusta ad. dignitatem aliquam electivam suffragia electorum tu- 
lit, nondum tamen decretum electionis rite perlatum est. unde 
P 427 iste Theodosius, in quem praeponendum throno patriarchali Theo- 
poleos sive Antiochiae pleraeque patrum sententiae conspirave- 
rant, erat electus tantum et quasi designatus patriarcha, nondum 
fathen in possessionem missus et dvoxqgvyj9sg Uzà x0ivà T0400, 
ut l. 4 c. 18 de Germano in. Constantinopolitanum patriarcham - 
prius electo scribitur , hoc est palam declaratus patriarcha, per- 
lato et legitimis formulis rite sancito communi totius concilii de 
ista electione decreto, quod vópov vocabulo significatur. 
pixthio, p. 511 v. 11. quid gaexéliovg hie putemus 
aliud quam Latinam vocem diminutivam ex fascis, quasi fascel- 
los dicas, quod frequentius scribitur fasciculos ? Synesius Epist. 
183: cmoc: yíyompa qixsiÀov EmiGroAQv 4ioyfves ovg. hoc 


LIB. IL. GLOSSARIUM. | 617 


est: omnibus scripsi, fasciculum literarum JDiogeni. commen- 
dans. 


|  qecroicogquco p. 287 v. 9. verba sunt Arsenii eiecti pa- 
triarchatu et in insulam deportati. in his vocabulo geroicoyng 
scommatice designat Germanum in suum locum intrusum; cuius 
nomen videtur alludere, dum gergicogrv quasi OTIO UIIY vo- 
cat. notum enim Constantinopoli erat quid Latina vox /rater 
germano synonyma sonaret, cum essent in ea urbe Latini tam 
multi, praesertim cum simul, ut mox admonet historicus, ger- 
manam imperatoris Eulogiam oblique perstringeret. forte etiam 
gargudtoyne infense dictum pro mor oL QT] ut ad Philipp. 2 38 
xevarop. pro megutoua] ; 9 et x nescio quid üvcgnuov irahenti- 
bus ex quadam quasi contagione gavAov et zozov. 


gau p.145 v. 9. dquxveizet — qipy ye ovoa xol 9:0g 
aj pium. ita noster recondite suo more in codd. B et A, quae V 
suo item more omisit. puto Pachymerem hic in mente habuisse 
abstrusiorem quandam notionem vocabuli guy *), quae cum 
vulgo significet indicium rei gestae humano testimonio in noti- 
liam absentium sparsum, aliquando proprie designat nuntium 
non humanitus allatum rei magnae longinquis in locis actae, et 
statim ibi cognitae quo nulla celeritas cursorum tam exiguo spatio 
pervenire potuerit. exempla veteres historici multa referunt, vide 
Livium initio 1l. 45 et Plutarchum in Aemilio Paulo, ubi praeter 
eventum mirabilem vulgati Romae praelii, quo in Macedonia qua- 
iriduo ante debellatum fuerat cum Perseo rege, quatuor alia exem- 
pla commemorat similium casuum, et in his unum, cuius ipse Plu- 
tarchus testis fuit, aetate sua, ut ait, omnibus perspecti, de per- 
lata Romam eadem die qua in Germania contigit, caede Antonii, 
et eius exercitus clade qui contra Domitianum rebellarat. simili 
autem ratione videtur indicare noster pervenisse ad Latinos Da- 
phnusiam oppugnantes famam captae a Graecis Constantinopolis, 
quam. propterea famam. divinam wocat, zei 9s0c 4 quu si- 
gnificat etiam eam esse veram et propriam nominis gu: notio- 
nem, Homerum, opinor, secutus, apud quem, ut Eustathius 
admonet, gium est parma] add, vovréozw 0 péAAovtog vwvog 
üqAozixOG Àóyog, é$ eUroperrov Asyopsvog: propheticum. omen, 
hoc est rei futurae cuiuspiam index verbum sponte prolatum. 
quia vero ad prophetiam etiam pertinet notitia rerum absentium 
longinquis ex, locis non humana opera delata, iure suo noster 
etiam ad hoc Homericam vocabuli f/aza notionem transfert. 


gogo5z5 oizíce p.930 v. 15. non usquequaque, ni fal- 
lor, obvia hic usurpatur notio vocis gogxz5 pro eo quod, ana- 


*) habuit Hesiodeum illud 9s0g v/ ríg £oz: xol avry. 


618. OBSERVAT. PACHYMER. 


P 428 logia e solutili, classicis usitata voce, ducta, fortasse Latine di- 
cere possumus portatilis. hac porro irenmlooRpean vel czqvee 
tabernacula castrensia exprimere Pachymeres voluit, vel, quod 
verius puto, indicare domos e materia solutiles proceribus Rüma- 
nis, urbanum luxum in militia quoad possent usurpare studenti- 
bus, paratas eo artificio ut partes earum solvi seiungique commis- 
suris et alio delatae alibi rursus compingi possent. eius generis 
videtur fuisse o/xíótov, cuius est mentio infra l. 5 c. 6, quo viso 
refertur obstupuisse cralis Serbiae Stephanus Uresis: dAÀe zal v0: 
DegamevzixOv vO0 iv nelvoig Bàézav Ovo£aie xal oixíótov .... 
inclecniGéng quolv ot o], ví vuUTo ; xol uiv ov cvvij0ng «vr aj 
Oícive etc. quae indicant eum ista. specie quasi nimii luxus oifen- 
sum. aliquid etiam simile fuerit Gxmvixa] vede & nénÀov cufla- 
ov gutrcbgc, quam monachus nomine princeps, deducens ad 
Chalaü Tocharorum principem sponsam filiam imperatoris yz u&- 
géhowc govzacicwe xol coorqo. Gvvape xoi mAovto movroüazo, 
circumtulit ad ostentationem magnificentiae, ut l. 8.c. 8 nar- 
ratur, 


o£oros p. 860 v. 18. oUc qosofovc «Urol Ayovotv, cüsh- 
. ove. religiosos videlicet, quos fratres vocare iam tum apud Ita- 
losinvaluerat. Galli sive Franci, ex qua gente plurimi Constan- 
tinopoli et passim per Orientem degebant, fratres fréres, ut hodie, 
dicebant; unde Graeci vocem go:zoíove formarunt, usurpat porro 
noster hoc vocabulum et alibi saepius. erant hi plerique e sacris 
familiis SS. Francisci et Dominici; quamquam et Melitenses equi- 

tes apud Cantacuzenum frerios videmus dictos, 


QvàÀoxi:y «uuétoec p.945 v. 1. utnox, ita et dies in cu- 
stodias quatuor dividebatur, trium quamlibet horarum. hoc se- 
cutus ovàexv hoc loco verti £rzhorium, quam vocem memini 
me legere apud auctorem satis antiquum nec indiligentem Latini- 
tatis Ausonium in Mosella. Vaticanus post verba quae descripsi 
glossema suum quoddam infercit non valde accuratum, sic ex- 
primens hunc locum: mur voivov vixi vij zjuígog, olov &i- 
sjv iyyüc slvat vÉoGaQac Goec vijc sju£gac. quid ita vero? nonne 
potuit auctor indicare voluisse initium custodiae sive trihorii, non 
autem ultimam eius partem contiguam horae diei quartae? immo 
vero clare significat de principio, non de fine primi diei trihorii 
se loqui, dum-ro& post recitata verba subiungit Uzegovefsfhxó- 
vog tóv ógífovre ro zxÀíov, quae in B et A oodd, leguntur , et 
licet i in V non compareant, non videtur tamen dubium quin sint 
j"1ct«. indicant autem, id quod ibi narratur, contigisse paulo 
post exortum solis, hoc est hora prima diei, 1. 4 c. 8 nomen hoc 
idem gvàoxi: qecturno tempori , cui magis convenit , aptatur in 
his verbis: xoi à Tv z.9OTQv qvÀoxsv vic vvXTOG ele. ubi 
nemo non videt, qui quidem totum locum attente inspexerit, xod 


LIB. I. GLOSSARIUM. .. 619. 


pro xoí fuisse reponendum, ut fecimus; etsi in eo mendo tres 


codd. convenirent. 


ooccovsg. 1. 5 c. ultimo ter usurpatur hoc vocabulum, 
ct tertio loco apponitur adiunctum oyvicouévor, ut non sit du- 
bium quin Pachymeris haec scribentis obversaretur animo locus 
ille Lycophronis in Alexandra, 

&glo6zo xol goGGoveg coyvvopévove. 

Isaacius Tzetzes, scholiastes eius obscurissimi poématis, sic ibi 
enarrat hanc vocem: qucoavec zd Aalen , d Goueva, , zgd zó 
qG T0 ÀcuzQUvo: Àsvxd ydg. | meod vÓ gvccdoOo: Ux dvíuov 
gvocdvsg. ubi vides go6covoec vela navium esse, sic dicta vel 
quod. candeant naturali colore lineae telae, a verbo gà, quod 
candere significet, vel quod inflante vento tumeant, a verbo gvc- 
c&o, quod est inflare. eodem recidunt quae in eam vocem an- 
notant Eustathius et Hesychius. mos Graeco poético vocabulo 
Latinum item poéticum opposuimus, cum alicubi quiaaavec car- 
basa vertimus. 


100v0g p. 35 v.91. hic manifeste sumitur 490voc pro £roc. 
item l. & c. 21: àv eixoctvévogtov v9jc Bactielag Agovov &ÓnjioGsv 
&vrixgvg. ubi agit de numero literarum nominis Michaélis Pa- 
laeologi, cui si adiungantur literae. cognominis eius minus noti 
Manutlis, fient elementa viginti quatuor totidem ei annos imperii 
ominantia, ut eventus ostendit. nam hic imperator c. ultimo 
l]. 6 24 annis imperasse traditur his verbis: Bacilevcac ói "psodiv 
OzovcOv zlxoci vd sixoct véccooe, nempe Érj, quod nomen prius 
posuerat, quare debet resolvi diphthongus ov in nomine JMa- 
vov, et pro duobus distinctis elementis computari, ut nume- 


rus ex mente auctoris constet. non omiitam autem monere to- 


tum hoc comma de cognomine Manuilis et praesagio ex eo ducto 

annorum imperii Palaeologi ab Allatiano et Vaticano codicibus 
abfuisse, in solo comparere Barberino, saepe alibi Pachymeres 
490vov ponit Gv: évievvoU aut £rovc, praesertim hoc loco c. 20 
l. 5: ovzo xgóvog vevAeGror, etl. G c. 10: 7/05 08 490v zoga- 
quxórov zevrcQov. 


q9vcoocvopue p. 837 v. 11. de Ioanne despota deponente 
pileum insigne despoticae potestatis, et alium eius loco vulgarem 
imponente capiti. Codinus Curopalata de officiis c, 8 p. 12 ed. 
Paris. anni 1625: M cxicüu.m TOv youBodv vo) acikécc Ós6zxo- 
vOv ÜvrOV uox oxi cvgporéiva, Fyovta GravQoUg orgy egrca- 
oetvove xal 7Ugove. pilei generorum imperatoris , si sint despo- 
tae, aurei et coccinei coloris sunt et fimbriati , habentque cruces 
ex margaritis et gyros seu, circulos, en pileus despotae aureus et 
fimbriatus. hunc ideo noster uno vocabulo 4ovcócvouc nuncupat 
hoc loco, dum illum vulgari et privato mutatum ait a Ioanne de- 


P 429 


620 OBSERVAT. PACHYMER. 


spota. igitur zo £x non materiam hic indicat pilei communis, sed 
terminum unde transierit ad vulgarem pileum is qui antea uti s0-: 
litus esset aureo fimbriato. sic Virg. 3 Aen. 


quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis 
induerat Circe in vultus et terga ferarum. 


qoot p.404 v. 4. qoÀeo vs Óvaodg vs ztgof mag v. ó- 
qOcÀud. sic enim ex Homero correximus, cum in mss 0gp8oà- 
pv legeretur. non intelliget haec scripta de Vecco pro reis soli- 
cite agente, qui locum Homeri obversatum animo Pachymeris 
scribentis oculis et ipse lector non subiecerit aut memoria revo- 
caverit. lliadis decima Phoenix inter alia multa quae allegat 
Achilli flectendo, proponit deorum exemplum exorabilium in 
veniam culparum , dum precibus conveniuntur: 


ov0é vé cs o1] 

vuiiig ajvoQ Üysvv. — Gvoerivol ÓÉ v& xod Oeol ovvol .... 

xol pàv vovg Qvitco, xol sUyoMc dyevior 

Aoi] ve xvíoon vs vvagavQo móc. &v9gurot 

Awcousvor, 075 xfv vig Vreofhij xol dpegvm. 
tum et de Litis filiabus Iovis addit 

xol ydg v& Zlvol eiGt Ziiüg xo9got peyakoto, 

qoot ve óvocaí ve zeageAonéc 7. 0pOaÀuo. 
tales deae ingeniose finguntur ad vim beneficam misericordiae ex- 

P 430 primendam, eximere poenae satagentis convictos criminum, et 

horum angores in se suscipientis: de quibus multa erudite Eusta- 
ihius disputat ad eum locum. Homerum noster suo genio indul-. 
gens hic exscripsit, nihil solicitus de lectore parum forte versato 
in Homeri lectione, sic nempe solitus passim intexere orationi 
suae crudas ignotasque innominatorum auctorum jo?Geig, quasi 
praescripsisset in vestibulo sui operis simile aliquid eius quod in 
foribus scholae Platonis legebatur: ovósig zwevrov zounjwezov v8 
«ol cvyyoopurov doyoíov ejwowrog sicívm. porro sicut Zee, 
quasi dicas supplicationes, Homerus zpocozonoti eic Gyrpe va 
Aewropíog, sic et in speciem obsequii obnoxii abiecteque per adu- 
lationem demissi subornat blanditias Martialis, dum scribit Ep. 72 
lib. 10: 

jfrustra blanditiae venitis ad me 

attritis miserabiles labellis .... 

iam non est locus hac in urbe vobis. 

ad Parthos procul ite pileatos, 

et flentes humilesque supplicesque 

pictorum sola basiate regum etc. 


abouíteo9or yovcotc p.199 v. 5. nimirum invadentes 
Persidem Tochari Chalypham illic dominantem avarum et divitem 
auro liquefacto in os eius infuso necaverunt; quod noster obscure 


LIB.], GLOSSARIUM, 621 


dicit pooulfsG9ot tovcoig, quasi diceres offis aureis in os ingestis 
pasci.. sed rem uti se habuit, declarat Vaticanus Paraphrastes 
hunc locum sic exhibens: ó uiv XoAvgüg yovcoU £fovrog word 
Adgvyyog ixsívov quOévrog &cksira. | Chalypha quidem auro fer- 
vente in guttur eius infuso mortuus est. quod ita gestum adsti- 
pulatur Marinus Sanutus l 3 partis 13 c. 7 sic scribens: capti 
Calyphae gutiuri liquatum aurum. iussit (Haolonus) znfundi, 
avaritiam, exprobrans, quia cum immensis afflueret thesauris, 
cupiditate detentus pro salute sua eos expendere renuit, haec 
Sanutus. 


dérov p.405 v. 9. non alibi repereram grov pro 
dztgoov, coenaculo aut aula superiori camerata ovali forma, 
quid enim hic aliud intelligamus? 


cQoyvicouévor p. Á9Á v. 16. ait immissam a tergo navi 
Genuensi plenis velis elabenti onerariam Catalanam, quae ventum 
ei a puppi suorum velorum oppansu intérciperet ac sic sufflamina- 
ret impetum ruentis. | 9oyvicopuévovg Tzetzes ad Lycophronem in- 
terpretatur éxreragévovg, qmAeouévovg extensa et explicata vela. 
subditque continuo izvpoAoyíav in hunc modum: 5j dzó v5$$ 09- 
jg , ijvot vie ixrdGteg vÀv qtigÓw. 7] xol cz voU OgyO cO 
ógp.  Ogy&v 0i v0 in yrc GvvrOp.cog Ogovsw vt vy qvràv 1j 1v 
Borevóv. ita ille, qui statim addit scribi debere Goyviouévovg 
adiuncto ; ad v secundae syllabae; unde nos codicem nostrum, 
qui goyvopévovg scribebat, correximus. aoyvicxpévove, ait Tzetzes, 
pér& zpoGyoaqrje ToU v Ósi yoegeiw. vides hinc obiter familiarem 
Pachymeri fuisse Lycophronem, genio videlicet conciliante gzorz:- 
vov Gxovewo. et illum quidem nostrum, qui omnium scriptorum 
tenebras in suum opus congerere studeret, non temperaturum 
arbitror, si qua occasio daretur, etiam zsAegyoyocreg «ol goÀa- 
xoaíeg xógeg et amegxriac zonórijoog al'Qavog zvodg, quae Ly- 
cophron habet ibidem unde ggyviouévovg exscriptum est, in 
scriptione hac sua ponere, quam tum demum elegantem et erudi- 
tam visum iri credidit, si omnium inligi metuentium scriptorum 
griphos et noctes avide conquisitas ostentaret, parum pensi ha- 
bens quas cruces lectoribus aut interpretibus suis figeret. 





PETRI POSSINI E & I 
OBSERVATIONUM 


PACHYMERIANARUM 
LIBER II. 9 3 
COMPLECTENS NOTAS. 


IN TITULO OPERIS. 


P 433 Daonxuenis. cum varii varie Graecum, nomen JIlIcyvusoyc La- 
, tine efferant et inflectant,. alii Pachymeram, alii Pachymerium, 
alii aliter vocantes, mihi commodius et expeditius visum est in- 
flexione uti. Latina nominum classis tertiae, quin id sit simpli- 
cius et ad usum facilius, nemo negaverit. iure autem fieri, ex- 
emplis adstruitur... nam Ulysses , Socrates ,, Demosthenes, similia 
plurima . mere Latine. ab omnibus flectuntur , . nullo. respectu ad 
inflexiones Graecas istorum nominum. quis enim unquam. àd- 
umbrare curavit Latino sono genitivum ZfguocOévovg aut accusa- 
tivum Zfqguoc9Zvq balbutiendo .Demosthenus aut Demosthene, 
Romana Minerva invitissima? hoc etsi parvum dictu , necesse vi- 
sum hic profiteri, : 
Micmagrrs. quotus hic inter. imperatores Constantinopolita- 
nos Michal fuerit, non erit inutile semel statuere, primus ad 
imperium .hoc nomen pertulit Michael: Curopalata cognomento 
BRhangabenus, laudatissimus princeps, anno Christi 811.  secun- 
dus homo scelestissimus Michaél Balbus, e carcere ubi ad . vivi- 
comburium servabaiur, vi ad solium erupit anno Christi 820. 
tertius Michael Porphyrogenitus Theophili imperatoris filius cum 
matre Theodora imperium tenuit, magno rei publicae et ecclesiae 
malo: fuit enim, ubi adolevit, impiissimus. coepit dominari an- 
no Christi 842, male periit 867. anno inde Christi 1034 Michael 
Paphlago a patria dictus, adulter Zoés Augustae, Romano eius 
viro strangulato imperium arripuit, et tenuit annis fere octo. 
moriens successorem habuit Michaélem cognomento Calephatem, 
eius nominis quintum , qui post annum a Zoé, quae illum pro- 
moverat, imperio et oculis privatus locum cessit Constantino- 
Monomacho anno Christi 1042. quatuordecim post annis Mi- 
chaél cognomento Stratonicus sextus eius nominis-coronatur Áu- 


OBSERVAT. PACHYMER. LIB.II. NOTAE. 623 


gustus: sed mox anno 1057 Isacio Comneno ultro concedens ab- 
dicavit principatum, anno Christi 1071 Michael cognomento Pa- 
"rapinaceus, filius Constantini Ducae imperatoris, mortuo Romano 
Diogeni successit, septimus inter Augustos Byzantinos Michaidl; 
quem inter et hunc nostrum cum nemo sic appellatus imperaverit, 
Palaeologus, cuius hic historiam damus, numerandus erit Mi- 
chael VIII. 

ParaEorocr natus hic anno Christi 1224 ex Andronico 
Palaeologo magno domestico, matre Palaeologa Irenes et Alexii 
Palaeologi despotae filia. haec Irene, Michaélis avia materna, 
filia fuit Angeli Comneni, quo imperante Constantinopolis capta 
est a Latinis. dedit is eam coniugem Alexio Palaeologo (ut 
Phrantzes habet: Acropolita Andronicum appellat), quem et 
despotam creavit et imperii successorem designavit. sed is brevi 
est mortuus, unica ex coniuge filia suscepta, quae Andronici 
Palaeologi magni domestici uxor, Michaélis Palaeologi mater fuit, 
quare is a paire iuxta matreque Palaeologi appellationem tulit, 
OtÀozcletoloyog propterea vocatus, ut Phranizes habet c. 1. 
idem tradit Gregoras l. 8 p. 82. sed et Comnenus a matris avo 
Angelo Comneno imperatore dictus, ut Phrantzes ibidem docet; 
ac passim ita vocatur ab Acropolita scriptore ipsi faventissimo. 
unde crediderim affectasse Michaelem ante imperium dici Comne- 
num, quod eam rem velificari ambitioni suae crederet. sed et 
huius posteros ob nobilitatem inclytae tot Augustis familiae Comne- 
norum appellatione gloriatos ostendünt inscriptiones Michaélis et 
Andronici [uniorum a Pontano descriptae Notis ad Phrantzen. 
hunc porro nostrum Michaelem, postquam ad imperium pervenit 
haud magnopere curasse Comnenum dici, licet intelligere ex Pa- 
chymere, qui ei familiaris, et sub eius filio Andronico Seniore, 
non sine cura demerendae regnatricis domus gratiae, scribens, 
nunquam eum alio gentili quam Palaeologi nomine designat. 

Hisromra Rrnuw. duas historias separatis voluminibus et 
titulis Pachymeres reliquit, ut in codicibus optimis Barberino et 
Allatiano distinctissimae leguntur. licet Vaticanus paraphrastes, 
qui multa contraxit, quaedam addidit, pleraque mutavit, ambas 
in opus unum conílaverit; cui forte similis fuerit Augustanus ille 
codex, unde sua excerpta Wolfius sumpsit: nam et is unam ex 
duabus Pachymeris historiam videtur agnoscere, nos priorem 
Michaelis VIII Palaeologi acta exequentem modo damus, alias, 
deo volente, Andronicum eiusdem scriptoris, sive de gestis An- 
dronici Senioris libros VII, in lucem emissuri. 

p.11 v.1. Constantinopolitanus genere, ortus et educatus 
Nicaeae. Pachymeres huius Histor. p. 148 v. 7. testatur patrem 
suum Constantinopolitanum civem fuisse, exulare a patria coactum 
ob Latinos ibi dominantes, sane cum idem Pachymeres hic do- 
ceat se annum aetatis undevigesimum agente pulsos Constantino- 


P 434 


P 435 


624 OBSERVAT. PACHYMER. 


poli Latinos, et libro harum Observ. 3 demonstraturi simus re- 
ceptam e Latinis urbem recuperasse Graecos octo et quinquaginta 
annis postquam amiserant, facile potuit nasci Nicaeae Pachymeres 
patri quinquagenario, qui usque ad annum aetatis undecimum in 
paterna domo. Constantinopoli educatus ob exosam Latinorum ibi 
dominationem Nicaeam migraverit. tradit enim, Ácropolita Hi- 
storiae suae c. 6 Latinos urbe capta liberam Graecis dedisse fa- 
cultatem vel.ibi manendi vel alio migrandi; ui zóAtOg avQLEU- 
cavreg ob "Iralol &üerev Oeüoinact Toig AZ olii 096t, ToUG 9&- 
Aovrag uevery T6 rol Ux) ytigeg tivot ovvQv, voUg Ü czolvrog 
eníoytGOor Oz &v fovAowro. mox addit plerosque illustriorum 
clam aut palam abiisse, quorum e numero fuisse Pachymeris 
patrem verisimile est, 

v. 9. clero adscriptus. in Graeco legitur apud optimos 
codd. Bet A ózíp co0cg xMjoo, prout expressimus. nempe 
co teo ot aliquando est appellere aut pervenire. Codinus c. 22 
de sponsa imperatoris : xcd Qv qutoov x«9^ 5v péAÀe, dmoco- 
oUvet eig v z0Àw. quo die perventura in, urbem, est. Vatica- 
nus iam hinc incipiens obscuriora clarioribus mutare 9eío zÀqjoo 
9o8cig posuit. 

p. 12 v. 8. ut doctus qiiia asseruit. apparet ex illis 
verbis ütà :ü. gevévre xgUmzG0c, etc. doctum hunc Sophoclem 
esse, cuius in Aiace ua67:709090 illa extat celebris de tempore 
sententia: 

&novo" ó uoxgog xüvaplüparog. q90vog 
quet vz' GügÀe xol gavévca xoUzrttat. 

p. 14 v. 4. istud. argumentum. praeoccupatum, ab aliis. 
videri potest innuere Nicetam Choniatem, qui et urbis expugna- 
tionem a Latinis et res aliquot post eam annorum, proul geri vi- 
debat, scripsit. Georgium quidem Acropolitam Logothetam et 
Niceplorum Gregoram ne innui hoc loco a Pachymere putem fa- 
cit, quod Gregoras post Pachymerem scripsit: Acropolita vero 
licet aliquanto senior Pachymere ; iunior tamen fuit quam ut res 
Theodori Lascaris prioris spectare praesens potuerit, quas ex 
fama et monumentis in ' historiam digessit, hoc ex eius historia 
clare discimus, scribit enim ille ibi c. 29 p. 25 ed. Reg.: vóTS Xe 
eUrüg zt90g r)v yovíov ix vijc Kovorovzivov dztorálqv 10 Baci- 
Asi £xxoiüsxerQg (videtur legendum ExnotDenaézqg Qv) tunc. et 
ipse a parentibus ex urbe Constantinopoli missus sum ad imperas 
torem sexdecim, annos natus. apparet doctissimum interpretem 
legisse £vdexaérqc pro £xxciüsxafvne: vertit enim undecim annos 
náids, sed quod addit statim auctor se iyxvaAíov azyioyuévov 
to üevGEcG per functum iam tum studiis fuisse humaniorum lite- 
rarum, magis, ni fallor, congruit cum aetate annorum sexdecim, 
parum enim est verisimile undecennem puerum grammaticam, 
rhetoricam , ipsam philosophiam, cum artibus quatuor huic sub- 


LIB.IL NOTAE. 695 


jectis, arithmetica musica geometria et astronomia , satis per- 
ceptas habere potuisse. zíósvoig siquidem Éysvnitog tot illa 
complectebatur, ut ex Ioanne Tzetze intelligitur , sic de his scri- 
bente Chiliad. 11 sect. 367: 
Éysiévian uai ea xooUvrcL 

0 xvzÀog TO GvunéQeGuo mávrQv vOv uaOmucezov, 

yooppavinje y éoropixijg , LOL giàocogías, 

xal vOv TEGGd QV 0é TE VOY TGy vz' avv xtiuévov, - 

"ls doiOuovong » uovGixTic xal Tüe yecpuevolag 

xal Tc ovgevofiuovoc evrjs &crQovoulog. | 
fateor interdum solam grammaticam £yzvxMov zcudeUGtnc men- 
tione designari zer& xorcjonciwv, ov Àoyo Óà xvgíp, ut idem 
Tzetzes ibidem loquitur; nec eo infitias videri posse locutum eo 
sensu Acropolitam, dum de illa quam percepisse iam tum se ait 
encyclica doctrina statim subdit zv yocp auc v Xozovouatovciv 
of zoàioL quam plerique grammaticam nominant, praesertim 
cum paulo post, c. nimirum 32, idem adiungat se hortatu im- 
peratoris Ioannis, ad quem missus fuerat , dapyloz£ge TV Àóyov 
zte10sUGEL xol Lopixdig zci0svMeOIV operam dedisse , magistro 
Theodoro Exapterygo. verum haec non obstant iam positis, - cum 
sit vero similius. yocupozizig vocabulum non nee 91671:06 sed 
«vglog ibi Acropolitam usurpasse, ac non alterius generis disci- 
plinas sed maiorem in iam degustatis progressum in schola Exapte- 
rygi quaesisse , quippe a quo, ut ipse mox addit, septem annis 
nihil nisi zàv zoumueav Gogivstev xal ug TOv Myrwi zéjvne ài- 
ÓcGxoAiev perceperit, quorum neutrum ,encyclicae limites exce- 
dit. denique sexdecim natum annos se in Ioannis aulam admis- 
sum satis manifeste demonstrat Acropolita, dum c. 32 primam 
rem omnium quae ipsi in comitatu loannis Augusti contigerunt, 
memorat sui traditionem in disciplinam Theodori Exapterygi, 
quem se audire cepisse ait £mrexceiüéxorov frog Gyovra decimum 
septimum agentem annum. quodsi iam undecimo aetatis ad Ioan- 
nem venisset, oportuisset eum ibi sex totis annis sine ulla occu- 
patione desedisse. pro certo igitur habendum sexto decimo aeta- 
Us anno cepisse Ácropolitam loanni Augusto adhaerere, quo 
autem id eiusdem Toanuis imperii atque adeo Christi anno conti- 
gerit, explorandum nunc est. adventum in aulam loannis suum 
in id tempus incidisse narrat Acropolita,. quo tempore Roberto 
Latinorum imperatore mortuo loannes olim lerosolymorum rex 
Constantinopolim est evocatus ad res illic moderandas, quoad 
Balduinus puer in aetatem imperio idoneam adolevisset. HBober- 
tus autem anno Clhrisü 1228 aut sequenti est mortuus; unde 
loaunis Brennensis ex Italia, ubi Gregorio Nono militabat, Con- 
stantinopolim appulsus ad Chr.. 1229 aut 1230 pertinet, quando 
loannes Batatza, qui auno Christi 1922 Theodoro Lascari suo 
socero successerat, octavum aut nonum. imperi annum numera- 

Georgius Pachymeres I. 40 


P 436 


626 OBSERVAT. PACHYMER, 


bat. nec res igitur Theodori Lascaris, nec primi decennii Ioannis 
. Bataizae acta, scribi ex oculata notitia ab. Acropolita potuere. 
quare alios. nobia incognitos talium eventuum evzozrag historicos 
hic innuere Pachymerem agnoscendum est. ; 

p- 14 v. 10.: commissis invicem Mercurio e£ Latona. alludit 
pugnam deorum ab Homero celebratam lliad. v ; ubi cum alii aliis 
dii diis adversi comparantur, tum par infestorum invicem numinum 
Mercurius et Latona, ille Graecis haec Troianis militans producitur. 

"Zqroi 0 dvrécvQ GGxog Éguovviog  Eouijc. 
etsi autem, quonodo scribitur Graece, 7/5jro)g sive Latonae no- 
men nihil. commune. cum 75j$q oblivione habere videatur, .cer- 
ium iamen atque adeo vulgare Graecae literaturae non rudibus 
est Latonam ad noctis et oblivionis significationem a!legorice trahi. 
eie aj 4px) (ait Eustathius ad Iliad. & p. 989 ed. Rom.) ov uóvov 
eic jv dÀMQyogtizat, dAÀd xo elg vuxro viv vo aégt Zi zrooc- 
djnovGov ürs wi qari xorcÀdqmsrok, ovx dv sim vig TOV sol Àó- 
yove dyvoQv. | Latonam symbolice designare non. solum oblivio- 
nem, 8ed. et noctem aéri Iovi convenientem quando luce non illu- 
stratur , nemo ruditorum ignoraverit.. inde ad versum superius 
descriptum. ex lliad. v idem enarrator doctissimus hoc observat 
(ed. Rom. p. 1197). voi 0£ qqaw &viéat) aGxog égiovviog "Eg- 
wie *- oinsg eóO1c qj Qin e Ene fBvovrat, vj uiv sic AnQqv, o 0* 
-.&lg Àóyov. wevoryoucvor. haec ille, quae indicant ingeniose adum- 
bratam ab Homero, isto infesto invicem incursu Mercurii et La- 
tonae, certamen quoddam orationis et. literarum per Mercurium 
designatarum , adversus ignorantiam iransactarum rerum. obli- 
vione mortalibus induci solitam, dum Astoria, ut eleganter scri- 
.bit Anna Comnena in praefatione ad Alexiadem, «ad JLetheum 
quemdam. torrentem, obicitur. velut invictae. soliditatis moles, 
praecipitem quodammodo inhibitura lapsum temporis ,. certe pro- 
hibitura ne quae in eo gesta sunt omnia irreparabiliter obüite- 
rentur etc. GÀÀ' 0 ye Aoyog vijc £órogíag Éovpa xogrtoorazov yíyt- 
TO1.7G TO) q00vOV QevuOtLi, xol VorqGt vQOmOv vwd tijv cüQexrov 
voUrov Qoqv, xal zd iv «vrQ ywóusvoa züvrc 0zx06c GvjwmxsQiti- 
Ange Gvvéjst xal zegtógíyysu xal ovx ig. OroMcOaivaw sig Aon 
fv89ove. haec ibi Anna; quae emendatiora quam in editis, ope 
optimi codicis a me post editionem visi, libenter hic descripsi. - 

c. 8. quae hic Pachymeres tradit,de angustiis in quibus 
fuerunt qui praeerant reliquiis Graeciae post captam a Latinis ur- 
bem, Theodoram potissime Lascarim Ioannis Batatzae decessorem 
et huius ipsius Ioannis prima principatus respiciunt tempora. vide 
de his Acropolitam capite praesertim tum historiae suae tum chro- 
nici compendiarii septimo. 

c.5. quod innuit hoc cap, Pachymeres de Chadeno ab im- 
perante iam Michaéle Palaeologo misso ad censum agendum prae- 
sidiariorum montes Persis obiectos tuentium, non reperio distin- 


LIB. H. NOTAE. - 627 


ctius alibi explicatum a nostro. tantum de causis gratiae Chadeni 
apud Michaélem, quas se alibi dicturum hic significat, invenio 
^€.11 huius libri Chademum hunc dum iussu Theodori Augusti 
suspectum illi Palaeologum "Thessalonica vinctum abduceret, hu- P 437 
mane ac clementer, quoad potuit, dirum imperium exercuisse, 
unde pronum creditu est, utcunque id noster diserte nusquam 
alibi expressit, Michaélem, ubi est ad imperium evectus , eo no- 
. mine se gratum Chadeno praebuisse, adhibendo eum familiariter, 
et eius opera primis administrationis rei publicae functionibus 
utendo. cum autem referat noster p. 98 v. 15 Palaeologum sta- 
tim atque declaratus imperator est, antequam coronaretur, Phi- 
ladelphiam cum copiis progressum, inde accersivisse praesidiarios 
confinium Persidi montium et res illrus limitis ordinasse, credi- 
bile est ex iis quae hic scribuntur, usum eum in toto illo negotio 
et cousilio et. ministerio Chadeni. quamquam huic coniecturae 
videtur intercedere, quod noster hoc loco indicat istam vexatio- 
nem custodientium montes Persidi oppositos, a Chadeno persua- 
sam Michaéli Palaeologo iam imperanti, ad posteriora recupera- 
tae Constantinopoli pertinere tempora. quarc nisi prolepsis hic 
quaedam agnoscitur , quaerenduni alibi est quando contigerit 
quod nunc refertur, frustra autem tota hac Michaélis historia 
quaeretur, Pachymere fortassis oblito promissum exolvere, aut 
se defunctum satis rato qualicunque indicatione rei eius alieno 
- loco praemissa. 
c. 6. rem dictu parvam, sed admonitu forte non prorsus 
inutilem brevissime transigam. pronum est docto Graece lectori, 
dum-in hoc capite gegovuévov bis leget, suboriri suspicionem 
editi mendose loci, cum auclor, prout caeteri solent fortasse, 
- gegouévov scripserit. atqui constantissime ac clarissime in codi- 
- cibus antiquissimis , praesertim Barberino cui potissimum adhaesi- 
mus, noyovuéívov scribebatur, nempe Pachymerem hic: quoque 
loqui. cum: vulgo piguit, recordantem apud Homerum. Od. 4 
v. 402 se legisse  uayeoUpevov , Od. e v. 114 payeospsyon, 
Iliad. « v. 345 uorgéowro , et alibi similia. 

p.21 v.1. qui | filiam nepotis eius (hoc est Ioannis patris 
Theodori) ex fratre matrimonio sibi iunxerat Michael Palaeolo- 
gus. haec distinctius narrantem audire operae pretium est Geor- 
gium Acropolitam oculatum gestorum testem. ergo is Historiae 
suae €. 51 p. 55 ed. Reg. sic scribit: «ot ó BaciieUs (nempe Ioan- 
nes Augustus Theodori pater) TÜv Koyuwqvóv éveüfbaro Muyeajh, 

zal (eiyvvaw qur eic yvvoixu ToU dco? eUro) ToU Sefuaro- 
agrogog "aexlov TOU 4oza iyyóvqv Tv Osoücioev , qv uóviv 
ó zteT0 cric xeredelotrde ó TOU GejGrozocrogog víóg "Iocvvye 
£r dv uclgativ Qv 10 79:àv 2fruérQuos. Maille. ex his habemus 
Ioannem Ducam sive Batatzem Augustum purgato satis a crimini- 
bus impactis et recepto in gratiam Michaéli Palaeologo, quem 


628 OBSERVAT. PACHYMER. 


Acropolita Comnénum vocat, dedisse uxorem fratris sui sebasto-- 
cratoris [saacii Ducae nepm. Theodoram, cuius pater Ioannes 
Isaacii filius in adolescentia praereptus acerba morte unicam cam 
prolem reliquerat uxori suae Eudociae loannis Angeli filiae, quae 
Ludocia florente licet aetate viro amisso, laudabili religionis ex- 
emplo in viduitate deo serviens perniansit; unde haud vane opi- 
natur Acropolita partem praemii divinitus tributi virtuti eius vi- 
deri potuisse tam felix coniugium filiae per id ad imperium mox 
evehendae. 

v. 2. magni conostauli dignitate. videtur liaec dignitas Mi- 
chacli Palaeologo collata occasione nuptiarum modo mcmoratarum, 
ab ipso earum | conciliatore Ioanne Augusto. nam Theodorus hu- 
ius successor iniquiore fuisse visus in Michaélem semper est animo 
quam ut in eum ornandum tam profusus esset, alioqui solitus, ut 
c. seq. Pachymeres observat, dignitates eiusmodi tribuere novis 
potius hominibus quam principtbus regii sanguinis, quorum erat 
deprimendo supercilio intentus. 

P 438 v.5. wota eius generis mente clam inlima subsidentia etc, 
his exprimere conatus sum illud subobscurum d£ àv vzoxaQnué- 
vov TS , Sententia, ut spero, ab aucloris sensu non abhorrente. 
sed deinceps circa similis perplexitatis loco , qualia passim occur- 
runt in hoc scriptore, nihil morabor lectorem in lis notis; qui- 
bus tantum necessaria, idque brevissime, indicare propositum 
est. quod rem ipsam attinet, qua de hic agilur, certum est 
Michaélem.Palaeologum iam a puero titillatum | imaginationibus 
imperii, conscientia natalium Augustorum et praesagà indicatione 
auguriorum excitatis. non semel illi norraverat soror Eulogia 
lactentem adhuc ipsum non ad aliam facilius obdormiscere nae- 
niam solitum ,: quam ad eam quae Augustum quondam illum in- 
vectum iri Constantinopolim per portam Auream caneret, refert 
id noster p. 128 v. 12. vocem MARPOV de coelo missam con- 
textam e sex literis quae Michaelem Augustum Romanorum Ocyus, 
Vocandum signuificarent, a Thessalonicensi antistite laetus audie- 
rat, ut narratur hoc p. 28 v. 9 et 17. denique tacitus, sed gra- 
tulans gaudensque.intime omen caplaverat ex cantu fortuito 
Chadeni proximum ei vaticiniorum regnum spoundentium eventum: 
augurante ,. prout ibidem p. 80 v. 19 legitur. iuveni denique so-. 
lerti forti generoso altos afflabat spiritus Irenes ayiae maternae 
primogenitae Alexii imperatoris ius ad imperium paterna designa-. 
tione in virum eius prolemque propagandum. nam huic, ut re- 
fert Gregoras l. 3 p. 32, Augustus genitor rubrarum crepidarum: 
usum decreverat , quod prole carens. mascula virum eius ac sobo- 
lem cernere principatus hereditatem omnino vellet. mec erat qui 
non videret talis indolis, tantae nobilitàtis adolescentem tali re— 
rum statu haud absurde in magnas assurgere spes posse, quare 
Ioannem Batatzen, praeclaris alioqui Michaidlis faventem dotibus, 


.LIB. II. NOTAE. 629 


abstinuisse ab eo evehendo, metu ne is successibus insolesceret 
usque ad ambitum supremae potestatis , narrat Acropolita c. 
Hist. 50, significans Irenem Theodori Iunioris Lascaris primogeni- 
tam Michacli fuisse destinatam ab avo coniugem, sed ei timenti 
quod dixi, tutius deinde visum non admovere sibi tam intime 
suspectae ambitionis virum. denique ista suspicio fons omnium 
quas est imperante Theodoro plurimas passus, miseriarum Pa- 
laeologo Michaili fuit, hoc. ideo loco, unde eius incipit historia, 
merito a Pachymere indicatus, cum ex eo plerarumque mox refe- 
rendarum rerum argumentum processerit. 

p.22 v.38. singularis certaminis experimento. hinc habemus 
apud Graecos quoque imperatores invaluisse usum purgandi dubias 
delationes permisso aut etiam praescripto inter accusatorem et dela- 
tum certamine coram arbitris. verisimile est istum morem in Orien- 
iem invectum a Francis, qui occasione sacrarum Expeditionum eo 
profecti longo illic tempore perstiterunt. in antiquiori enim memo- 
ria Graecorum aut Romanorum haud facile quidquam tale repere- 
ris, inter Francos autem usitatissimum id olim fuit, ut passim ap- 
paret ex veteribus historiis res eorum tractantibus. hic ritus, de 
quo fuse disserit noster Delrio Disquisit. Magic. tom, 2, merito deinde 
abrogatus estut iniustus et immanis, confixusideo gravissimis decre- 
iis lulii Secundi summi pontificis, cuius Bulla extat ea de re edita 
mense Áprili ann. 1508 , Concilii Tridentini sess. 25 de reform. c, 19, 
Gregorii 13 Constitutione quae incipit: ad £oZendum. etc. edita 
9 Dec, an. 1582. quibus dudum antea praeiverat Nicolaus I, cuius 
de hoc statuta inserta corpori iuris leguntur 2 q. 4 et 15 q. 6 c.2. 

v. 6. cumque diu nullus esset qui pro tam suspecto etc. 
haec brevius perstringit noster, quod ad imperium loannis perti- 
nerent, cum ipse in fine praecedentis capitis et huius initio signi- 
ficaverit se ab imperio Theodori suae historiae principium ducere. 
longe autem fusius distinctiusque istam totam Michailis accusatio- 
nem ac perieulum exponit ex oculata notitia Georgius Acropolita 
Hist. c, 50 et 51. quem consule. 

p.24 v. 4. Prothieracarium. fuisse hunc locum praeei- 
puae dignitatis, praeterquam hinc patet, cum imperator homi- 
nem impense sibi carum in eum promoverit, etiam intelligi potest 
ex numero ingenti ministrorum ei subieclorum, cuius indicium 
habemus ex eo quod refert Acropolita Hist. c. 61 his verbis: ev- 
Tío ydo voUg ivnnosrodvrag roig BecileüGtw £v O1jgetc. Toig TOv 
Ouodv &yocic fAdqov vs xai yoígev, sek rovg Ó' feg&xev 07- 
QPvovroag, mzüvrag dmo&omég GroatiQTIXOUg GUvrérüys TCypaOL, 
xo zv 10 GvvQyutvov zj9oc mov. haecille, ex quibus prudens 
quivis potest cognoscere ingentem fuisse multitudinem servientium 
imperatori in venationibus cervorum aprorumque, praesertim 


autem in aucupio per accipitres, quando ex iis ad militiam trans-. 


latis magnus exercitus momento. conflatus extitit. 


P 439 


630 OBSERVAT. PACHYMER. 


c. 9. De fuga Michaélis Palaeologi in Persidem hoc capite . 
narrata plura refert Georgius. Acropolita tunc apud imperatorem 
Theodorum agens, quando is est ad ipsum nuntius allatus. ope- 
rae pretium lectori fuerit videre et cum his nostri conferre quae 
ille narrat c. Hist. suae 64. ubi etiam obiter observare poterit, 
quae in Glossario verbo uzGo0;vío notavimus de legione aut co- 
horte isto nomine appellata, non solum Acropolitae ipsius, sed 
et doctissimi eius interpretis auctoritate confirmata. nam illa 
Historici Graeca verba, zoóg vàv croeveggovvrov iv ByOvvío xal 
Mtco9vvíe, sic reddit illustrissimus Allatius: a cohortium Bithy- 
nicarüm et Mesothyniae praefectis, | 

p.25 v. 19. cum hostibus Sultanis congressus fortissime 
se gerit. longe haec fusius ac diligentius Acropolita pertractat 
toto c. 65, qua occasione, quos ducens, quanta prudentia ac for- 
üitudine, quo denique successu adversus Tacharios (sic enim ap- 
pellat Acropolita quos noster Tocharos) pro Sultane rem gesserit 
Michael Palaeologus, exponens. 

p.26 v.7. reversum benigne excipit. reditum Michaélis 
Comneni ad imperatorem Theodorum breviter memorat Ácropo- 
lita c. 69, uti et Gregoras 1. 8, neuter interpositorum in eam rem 
Iconiensis episcopi officiorum rnentionem faciens, fortasse quod 
ila, ut alia multa rerum Michaélis, nostro melius perspectarum, 
ignoraverint. ; ! " 

p.26 v.18. JMichadlis despotae. nothus et obscurus filius. 
haec copiosius distinctiusque referuntur a Georgio Acropolita ex 
oculata paene notitia: nam is huius in Occidentem expeditionis 
Michaeli Palaeologo comes fuit, etsi non eodem loco pugnavit, in 
alia divisarum copiarum parte rem gérens. quia vero ille quae- 
dam aliter ac Pachymeres narrat, equidem Acropolitae potius hic 
quidem credendum puto, quippe qui eius, uti dixi, negotii pars 
fuerit, quam nostro qui res tunc actas ex fama, nec ea satis ex- 
plicata, videtur accepisse.:. prima discrepantia in nomine ducis 
hostium est, quem noster Manuclem vocat. contra Georgius Acro- 
. polita Hist. c. 71^ Theodorum appellat. sic enim ibi scribit: zv 

03 0 fn9clg voU dxoctarov MigaiÀ vo9oc vió O:000gog erat au- 
iem is quem dixi defectoris Michaelis nothus filius Theodorus. 
dixerat vero antea ducem copiarum Michaélis despotae rebellis 
occurrentem Michaéli Palaeologo hasta percussum ab eo et equi 
sella excussum: d uiv ovv Kouvqvog Mor (nam ut supra mo- 
nui, Michaelem Palaeologum Acropolita semper Comnenum vo- 
cal) zà zoaivog Zgyoutvo &vvavricac BaAAs vo dogovi xal Qizrtt 
vüc iptoroídoc. sed leve id discrimen vocabuli videri potest, 
praeut in re ipsa dissentit ab Acropolita Pachymeres, siquidem 
hic non Theodorum a Palaeologo impulsum hasta et loco motum, 
sed vice versa Palaeologum a Theodoro, ut patet ex his verbis: 
Orr xol ó oU ürGzOvov MuwjcwA éx voOtlag Gxoviog maig Moavovilk 


LIB.IL. NOTAE. . 631. 


TUJOV PIveiac GÜv fxevo GroazvjuerTi , xol. GvyrAaxelg L5] molfuo, P 440 
Td zoQra uiv OuoGs yoouceg rQ wysuOvs TO xOvrO Gvvo Oei zo 
Gínrt! etc, addit a restituto in sellam, unde fuerat deiectus, . 
Palaeologo no!hum Michaélis despotae filium letali percussum ictu 
nequivisse parem reponere; quae significant manu et ferro Palaeo- 
logi cecidisse Theodorum sive Manuélem istum nothum. | id vero 
pernegabit qui mecum existimaverit Acropolitae potius creden- 
dum, tantum non his praesenti, quippe huius socio militiae. is. 
enim diserte affirmat excussum sella Theodorum moxque e lapsu. 
sublevatum accurrisee ad Comnenum et suppliciter deprecatum 
necem. Comnenum autem ignorantem quis hic esset, tradidisse 
ipsum. Turco cuipiam, qui eum interfecit, roU mrouerog. yovv 
dvaGrag otro ( Theodorus nothus) mooGé0oape L1] Kowiyó Mi-. 
yej, xa düvcomei uj govevOnveu- qyvosn ài ToUrOV 3$ Kogvig- 
vóg, xal art Qv 9v ajiareo. gta gootómc. yoUv cUrüv Tovgxzo 
TitvÍ, x«l 0g sgovtvze roUrOy. porro quod cxoriov obscurum 
liinc Michailis despotae filium noster dicit, ad illegitimorum na- 
ialium ignominiam pertinet, quam-idem et alibi, ut infra p. 85 
v. 4 solet ista tenebrarum mentione designare, alludens, opinor; 
Homeri locum Iliad. £ de Bucolione Laomedontis filio notho : 
Bovxoiiov à' 4v vids dyevoo "aopéovrog 
zwosG[jUrorOg ytvéij- Gxáriov óé & qiivaro puce. 
ad quem locum vetus scholiastes: GAOtLOV ix AaO potoug pí&eme TOv 
Ac09e yeysvnaévov xoi ovz ix víg «ore vopgov yepnOsiong, cóv 2E 
dàodovyyrov y&uov. ubi eleganter causam innuens cur obscuri 
dicantur illegitimi, id indicat ex eo factum quod non ex coniugio 
solemni facum genialium praelatione illustrato sed furtivo captatis 
tenebris puso dli nati sint. istius originationis verbi GxOTL0G 
illegitimis aptati, quod i£ cóeóovyyrov y«uov orti sint, aucto- 
rem Eustathius p. 622 ed. Rom. allegat Ápionem veterem magni 
nominis grammaticum. 

c. 11. Quae hoc capite narrantur de capto vinctoque per 
Chadenum Palaeologo, deque praesagiis imperii ea occasione illi 
oblatis, eorum nec vola nec vestigium cernitur apud Acropoli- 
tam; opinor ideo quod ille per id tempus in expugnatione Prilapi 
castri captus et longo tempore custodia detentus ab hostibus, ut 
ipse docet Hist. c. 62, ista non viderit. Gregoras quoque de his 
lacet, multo leviori, uL ex caeteris apparet, ünctus notitia re- 
rum Michadlis. Palaeologi, quas qui plenius hoc nostro tradiderit, 
frustra quaeretur. 

c. 129. De morbo et morte Theodori pauca paene perfunctorie 
scribit absens tune ab aula Georgius Acropolita, in his immorari 
potissimum solitus quae spectavit praesens. brevissime item id 
lransigit Gregoras. 

i p. 38 v. 7. in innoxia pertractatione ferrs candentis, id 
ferrum in. Graeco vocat Pachymeres uvgov éx zvoog 701] G£ovta. 


632 OBSERVAT. PACHYMER. 


- potuit sufficere vox uvÓgoc , quam vetus scholiastes Sophoclis 
interpreiatur zezvgexvopuéfvog. Gí0goog, et Hesychius eíónooc mz- 
zvgOuévog : sic enim rescribendum pro zezvgopévog. uit haec 
prava siue dubio innocentiae probandae ratio, merito in iure Ca- 
nonico proscripta cap. comsuuisti, cap. Mennam 9, q. 5 et cap. 
delicti extra. de purgatione vulgari, cap. sententiam, ext. nec 
cam noster probavit, sed tantum retulit quid fieret, etiam alibi, 
nempe 1l. 2.c. 1, gratulans tanquam emendato rei publicae statu 
quod ista desiissent fieri. Michaél quippe Palaeologus ante impe- 
rium adhuc despota, coepit abolere usum. adigendi homines ad. 
istud periculosum experimentum; quod iam privatus praedamna- 
verat, refert enim Acropolita Hist. c. 50 p. 53 ed. Reg., cum 
Phocas Philadelphiensis |metropolita iussu imperatoris loannis 

P 441 Batatzae Michaéli Palaeologo perduellionis suspecto purgationem 
per ferrum candens praescripsisset, sic eum alloquens Oz; 6s zo 
pU0go Qv cA(O9scv znagecrácao9or, respondisse Michaelem: 
yd uiv duagro og slips GvOgozog xoi vegerovoytiv zot)vc ov ÓU- 
vouot. — &b 06 uot Gvufovisug wqrooxolizque Qv xol 9:0U GvOQu- 
zt0g Tovzl OwwmocbocOnr, Évüvooi uiv evrOg vijv [egev Gov zácav- 
crolqv, xaOdc soc iv và Osípo sicfogscOot Bupors xal évvvy- 
qdvswv Qi, sire Oo] veic Geig qeoalv éxz:vgocóv uou zov cíüngov, 
eig voU Ocíov ipezry Ovpozov.... xol vavretg 1j aig (sgoig Gov 
q50civ imíOtg vij qetQí pov vv cíÓmgov etc. | petebat nimirum ut 
antistes prius ipse ignitum ferrum nuda manu. otiose tractatum in 
suam deponeret. quod metropolita recusans hunc morem esse ne- 
gat Romani aut ecclesiastici usus, sed barbaricum , excusans in- 
cluctabili se imperatoris auctoritate ad istam illi purgationem in- 
dicendam adigi; quam tamen Michaél recusavit constantissime, 
videri potest ex reliquiis hoc superfuisse ethnicae, et quidem 
perantiquae, superstitionis. nam Sophocles heroicis iam tempo- 
ribus Oedipodarum Thebis regnantium exerceri solitum indicat, 
dum in Antigona facit unum custodum quos rex Creon apposuerat 
cadaveri Polynicis ut sepeliri prohiberent, postquam id ab Anti- 
gona opertum humo fuerat, factum regi referentem, et magno-- 
pere excusantem id citra suam et sociorum conscientiam actum, 
haec dicere : 

[JS , tn ^ , -" ^ 

«jutig Ó rotor xav pwvOgovg cigstv qtgoiv, 

xci müo Oifomiiv wel QcoUg Omcyotiv, 

TO prs ÜgGGot pire TO Evveuévos 

TO zQ&yue (ovÀsvuGavti war. slgyaGuévo. 
olfert se et socios ad contrectandum ferrum candens in probatio- 
nem iunocentiae: scio ex vetustissimis eius loci scholiastis unum 
loc ad. quandam iurisiurandi ceremoniam referre. sic enim ibi 
anuotal; s/o9«ct ydo of Ouvvóvrsg reUTa mOLciv. qUÜpovg ydo 
clgovzec Emegdivrot uévetv vd 0gxie. Éag oizol guvaiGt, xl Qíarov- 
civ evTOUg tig ÜcÀaGGav. solent enim. (inquit) iurantes sublata 


LIB. IH. NOTAE. 633 


J*rri massa et in mare iactata protestari mansuram ipsis iura- 
torum, fidem, quoad id pondus e mari emerserit. | quod nun- 
quam scilicet futurum sit. ita ille; quod ferri posset si uvógoc 
non significaret, ut ipse docet, zzzvpexrouívov cíÓgoov. nam 
quid ardor hic faceret, ubi pondus solum in massa ferri require- 
batur? quare verior est altera, quam mox subiicit, sententia, 
el Occ 03.0 Opvuovtzg xol miarac 0i óvveg pv0gove Bacretsw xol 
zÜo voreofaiveny * voUc ydo pij évoyovc 6 duagruuori Qovro xol 
iv voUvoig p] dÀysiv. soliti sunt iurantes et fidem dictorum fa- 
cere studentes ferri massas ignitas portare et super prunas am- 
bulare, existimantes citra sensum doloris id -easpsits eos qui 
nullius sibi conscii fraudis sint. 

v.8. quod sanctum vocabant. etiam Acropolita loco lau- 
dato, p. 53, ferrum candens quo ad eiusmodi purgationes ute- 
bantur &ytov sanctum vocari solitum indicat, in Gallia tamen 
iudicium appellabatur, ut intelligimus ex formula quadam pur- 
gationis istiusmodi illic usitatae, quam profert Petrus Loyerius 
ex S. Mauritii Andegavensis tabulario, et ex eo recitat Delrio tomo 
2 Disq. Mag. l. 4 c, 4 q. 4 sect. 8. ubi legitur: sponte sua se iudi- 
cium portaturum manu sua obtulit, et iufra: post iudicium por- 
tatum Tetbaldus ille, deo propitiante, illaesus et sanus omnino 
apparuit. viderunt autem iudicium portari. vel manum tertia 
die de more reguardari fere universi homines. etc. 

v. 9. triduo prius custoditus e£ manu involuta etc. hoc 
ipsum est quod modo innuebat formula Andegavensis, illis verbis 
manum tertia die de more reguardari., 

v. 18. ignitum globum. sic pv0gov hic verti, quod non 
solum materiam ignitam sed figuram orbicularem aut sphaericam 
ea voce indicari quidam veterum significent , ut Anaxagoras apud 
Laértium l. 2, dum solem vocabat uvógov üttzvgov. unde cre- 
diderim massas istas ubi poogor. vocabantur, nempe in Graecia, 
globosae formae fuisse, non nescius alibi, ut in Germania massas 
candentes alterius figurae ad eiusmodi probationem adhibitas, ni- 
mirum vomeres; qualium sex candentium arreptu portatuque in- 
noxio S, Chunegundem, uxorem S. Henrici imperatoris, virgini- 
tatem probasse memorant Annales Boiorum l. 9. 

v. 14. nuda manu. Supina scilicet. quod significans Pa- 
chymeres superius posuit zero xvuovreg. 

v. 16. in aetatem iam tum puberem adultus. Pachymeres 
ubi Constantinopolim venit, statim ab ea e Latinis recuperata, 
undeviginti annos erat natus, ut ipse ait l. 1 c. 1. contigit id anno 
1261, utl. 3 dicemus. quatuor aut quinque ante hoc annis im- 
perante Theodoro hae probationes per ferrum candens Nicaeae 
Írequentabantur, ubi eas ille 14 aut 15 iam annorum adolescens 
spectare potuit. 


P 442 


634 OBSERVAT. PACHYMER. 


v. 15." quosdam citra ullam | defunctos: noxam. candentis, 
metalli tactu. . hoc fiebat, si tamen magicae artes aberant , deo 
miserante infelicem innocentum necessitatem , non autem appro- 
bante perversum usum talia iubentium, ' vide, si lubet, apud 
Cantacuzenum 1. 8 c. 27 p. 439 ed. Reg. mirum exemplum mulie- 
ris adulteri reae, sed poenitentis, quae sic se innocentem viro 
probavit. et alia quadamtenus similia apud Caesarium 1. 3 Mira- 
culorum,: quae inde. recitat. Delrio loch iam indicato p. 321 
ed. Lugd. 
^^ €.18. ubi legitur in nostris editis oig ji Aoyoc GzovOaGna. 
cod. Barb. aliam suggerebat. lectionem hon improbabilem zó 6xov- 
Qofóusvov. 

c. 14. quod duo codd. tid Barber. et Allat. habent , i 
devi jou "Q0c ixsivov otov, Vatic. reddit xol oiov Qvuovptvog. 
nempe cdÀacrío minus usitata vox visa a par aphr aste aut inter po-. 
latore potius quam exscriptore in tritiorem usu notioremque mu- 
tata est, prout passim deinceps idem solet. | quae singillatim no- 
tare nimis longum foret. 

c.16. huius concionis a Muzalone protovestiario habitae 
sententiam : breviter comprehendisse visus est Nicephorus Grego- 
ras l. 8 p. 30, dum sic scribit : TOUT ó Ux con Mové£cdowver, 
àtivog uev ydo ó dvijo al moóteQov av ig vo Guviévot, 201v. 
vO0re Ób xol TÀv moeypárov fedvvev xol dycvíov usylozqv vij rov- 
TOV jbvyi mgobevoUvrav , GvverOTEQOG evr0g one z0ÀÀQ éav- 
T0). xol àj vüv zuylovqv ic Bovàsvriotov &movrag ueyiGzüvag 
cvv 990g üskwtv m8 &üídov Toc OAotc, xol emo TOU jrr0vog 
z:QOUQQE viv OpiALoy , xoi ÓnAog üv TL eger og] Gov dopévag 7 
Boviopévo viv inito vOv ve XOwVQ)v ztQcyii&rov xol cvr0U i 
TOU zwci00g oU QaciÀéog. haec ibi. ex quibus patet Georgium 
Muzalonem protovestiarium bene intelligentem quanta in eum 
flagraret invidia, ad principes in senatum convocatos cum sub- 
misse atque ye locutum, tum serio deprecatum nimios ho- 
nores quibus esset homo novus nobilissimis praelatus, ultro abdi- 
cationem administrationis reipublicae et tutelae , Pueri Augusti ob- 
tulisse. unde apparet vel hanc esse ipsam ovzogorpo Muzalonis 
orationem, cuius exemplum Pacliyymeres nactus huic loco iuserue- 
rit, vel si ab ipso conscripta est Pachymere, apte ab eo ad verunt 
efformatam. Acr ropolita de his silet, ac solitam diligentiam re- 
mittere videtur in istis initiis imperii Michaélis, vitans, ut opi- 
nor, tanquam scopulum nefariam oppressionem pupilli Ioannis, 
ne iilipérátorém Michàélem, cuius nunquam sine elogio meminit, 
vituperare cogeretur. quae ratio fortasse illum impulit ad metam 
historiae suae figendam in recuperatione urbis, quae loannis ex- 
caecationem haud longo spatio praecessit, ut libro 8 harum Ob- 
servationum demonstrabitous; - pec abest a verisimili sensisse 

P 443 Ácropolitam, quippe hominem politicum in paucis, quam esset 


LIB.I.. NOTAE. - . 635 


merito suspectus Michael Palaeologus procuratae clam eyersionis 
ac caedis Muzalonum, cuius ideo catastrophes apparatus ac cau- 
sas disquirere curiosus omiserit in opere ad gratiam, ut apparet, 
Palaeologae familiae tunc regnantis edito. suspicionis eius (prae- 
ter Cassianam coniecturam ex successu petitam, quae si eum one- 
rabat cuius fructu ac bono maximo amoti e medio Muzalones fue- 
rint, neminem magis infamabat quam Michaélem ,. cui aditus ad 
imperium hoc facto patuerit) etiam fundamentum aliud Pachy- 
meres suggerit , P. 55 v. 3 in hunc. modum scribens: airíov 
ài Éoysv iic ToUTO, deo TÓy 7:0ÀÀ v Aóyog Eje, ó TOUTQV Tij 
gkayyog ényobusvog. , üc «wo sve uiv oouajpévovg GUTOUG;, 
Tóre 0' ifagOévrag nAéov dveüévrag TOU ,gopov, xal Ogacsiovras. 
zd cvQxeGra , à &oíuov zjo£916e TOv qóvov , Eizoluijoot giugüv 
Éyovrag. sel ó Aoyog &x vàv Üoregov géget TÜ niOavóy .ov02 ydo 
ivóAuov , ei wi] vwag moofifiéosie siyov, «ÀiosOvsig 0 Ovrtg xol TO 
zov Émijiwósg etc. quae siguificant jiactatum iam tum arcanis 
susurris plerorumque ,. caedem Muzalonum ab Italica maxime mi- 
litia patratam haud sine conscientia et tacito impulsu ducis huius 
generis militum videri attentatam, non ait hic quidem nominatim 
quis iste dux fuerit. sed superius p. 21 v. 3 iam dixerat Italicas 
omnes copias Michaeli Palaeologo, ut magno conostaulo , fuisse 
subiectas, unde constat hoc loco designatum Michaélem, tacito 
tamen eius nomine , ad vitandam scilicet offensionem imperantis 
domus. 


p.49 v. 10. cuius uxoris avitnculum se meminerat.  con- 
iugem protovestiarii Muzalonis Gregoras l. 3 p. 29 solum ait ex 
imperatorio genere fuisse: geutem non exprimit. diligentius no- 
ster iam superius p. 94 v. 1 scripserat fuisse illam Cantacuzenam 
ex patre, Michaélis Palaeologi sorore genitam, nomine Theodo- 
ram. vere ergo scribit noster et hic et sub finem p. 62 v. 20 Mi- 
chaélem Palaeologum $:siov, hoc est avunculum fuisse uxoris Mu- 
zalonis. quamquam mihi posteriorem locum interpretanti patrui 
vocabulum pro avunculo excidit; quod precor lectorem ne corri- 
gere gravetur. 


p.50 v. 10. ibi fatalis necessitas causam absolvit, men- 
tio hic fatalis necessitatis ad mortis inevitabilem certitudinem per- 
tinet, non autem, opinor, ad astruendum impium dogma liber- 
iatem arbitrü, quam doctrina Catholica tueri iubet, exterminans 
perperam asserta causarum aeternarum obvia quaeque ineiuctabi- 
liter rapientium. invicta quadam vi. si tamen hic aut alibi noster 
historicus aut ipse affirmat quidpiam aut alios aientes refert , in 
quo eius proscripti ab ecclesia erroris vestigium aliquod deprehen- 
datur, meminerit lector Catholicus nihil praeiudicare contra or- 
ihodoxam veritatem quaslibet schismaticorum opiniones. nam ut 
in praefatione. praemonuimus, hic scriptor schismaticus est. 


636 OBSERVAT, PACHYMER. 


c. 19. Quae urbs scenam .dederit huic tragoediae, nec no- 
ster nec Acropolita nec Gregoras clare, dum eam narrant, expri- 
iunt. fuisse autem Magnesiam ex duobus argumentis colliginus. 
prius est quod. c. 15 refert Pachymeres, mortuo Theodoro Augu- 
sto eius filium ab eius tutore Muzalone deductum in munitissimam 
arcem ad Hermum Magnesiae. quare cum manifestum sit ex ipsa 
relatione rei nono die a Theodori obitu gestae, non longe abfuisse 
loannem pupillum a loco ubi Muzalones interfecti sunt, oportet 
id factum non procul ab urbe Magnesia. aliud argumentum su- 
mimus ex templo Sosandrorum, ubi piaculum illud patratum est. 
de quo sic scribit Gregoras 1,2 p. 91, de Ioanne Duca sive Batatze 
et eius coniuge Augusta Irene: düs(uoavro à xol vaovg cjqovtQot 
Mav ztgixoAAeig, mtiGroig veloci peylovag xol. zroumlAog rdc 

P 444 roVrov oixo0opag xoraGxevaxorig, Ó piv flocikeUg TOv vs xti Tijv 
Moyvqotav eig óvoua vijg 9cop1ogog Zx06ovoga xolovusvov, xck 
vov év:dg vijg INuxotag £ig üvoua  Avzovíov ro) usydÀov. en tem- 
plum Sosandrorum dictum aedificatum magnificentissime a Ioanne 
Batatze Augusto zrgl Mayvquciev circa Magnesiam, hoc est, ut 
opinor, in suburbano eius civitatis exira eius muros, mam hoc 
exigit antithesis cum alio in honorem S. Antonii Magni, ivzóg ve 
JNixatag intra urbem Nicaeam ab eodem structo. 

p.62 v.18.. impune velut e Mysis praedam. congerebant etc, 
sic expressimus Graeca illa xol Asíov Mvodv véxtivov imotovv. 
notum Graecorum adagium est MMvodv Àtío; in cuius enarratione 
assentior potius Zenobio et Suidae passive id de Mysis praedae 
sine vindice expositis interpretantibus, quam Diogeniano Mysos 
praedatores vicinorum sine auctore idoneo inducent. 

p.59 v.99.  calceum in mortuo nigrum. exisümarant hune 
Theophylactum grammaticum esse protovestiarium Muzalonem, 
ideoque illum occiderant. sed cum mortui calceos nigros animad- 
vertissent, errasse se agnoverunt, nimirum, ut docet Codinus 
de Offic. c. 4 p. 16 ed. 1 Paris. zd Jzoüxpoera cvroU (zmrofes- 
crtegíov) mo&cwe. hinc intelligitur in caeteris indumentis nihil 
tum eximium protovestiario fuisse, quo a privato discerneretur. 
in quo postea mutatum quidpiam. ut enim observat idem Codi- 
nus c. 2 p. 8, Michaél primus e Palaeologis imperator prasina in- 
dumenta, quae insigne prius fuerant protosebasti, ad protove- 
stiarium transtulit. | Gusícocot ors BaciAeUg Muyex vv llokoto- 
Aóyav zx9dvog, dxó oU z.govocs[luGroU vd noicwe dgsiov, igo 
Q:6t raUva eig vOv avetv oUroV Miyerj vv Togygavsvozqv, Ti- 
Qojéag moorofsaricgiov. — ita ille. 

p.81 v.26. Theodori. de hoc Theodoro videndus Ácro- 
polita, multa de illo his quae hic indicantur consentanea variis 
historiae et chronici sui locis referens, agit ct de illo Gregoras 
l. 2 p. 11 et 12, ubi etiam adscivisse ipsum sibi nomen impera- 
ioris tradit his verbis xol (lacueiog fevr msguíünow Ovopa; 


LIB. IH. NOTAE. 637 


quorum sententiam non satis expressit interpres, dum vertit sz5z 
regium nomen adsciscit: satis enim ex consequentibus apparet se 
illum pro imperatore gessisse, et talem consuetis ritibus inaugu- 
rari se curasse a Bulgariae episcopo, ut mox docet idem Grego- 
ras; cui noster consentiens paulo inferius, hoc capite, id factum 
ab Achridensi episcopo, cui lacobus nomen erat, tradit. nempe 
Aclris Bulgariae metropolis erat. 

c.31. Victoria hoc capite narrata, qua Princeps Achaiae a 
Romanis ducibus captus est, proditione Ioannis nothi, confuse ab 
Acropolita c. 82 et a Gregora Ll 8 p. 85 memoratur. clarissime 
omnium eam noster exponit, indicalis eius causis, quarum prace- 
cipua fuit contumelia Ioanni notho illata, quam ille proditione ul- 
tus suis foederatis magnam improviso cladem intulerit, illud tan- 
ium a nostro praetermissum hoc loco, sed positum postea c. 13 
1.2, opportune suggerit Acropolita, tres Romanorum ducés, qui- 
bus hic successus contigit, loannem Michaélis Augusti fratrem, 
Constantinum "Tornicium et Alexium Strategopulum in praemium 
victoriwe fuisse ab imperatore auctos honoribus: Ioannem enim 


prius sebastocratorem despotam creatum, Tornicio vero antea: 


magno primicerio sebastocratoris titulum collatum. denique TO» 
Zxoaryyómoviov " AMEtov (verba sunt Acropolitae) uéyav. Qoué- 
GtiXOV Ó cUtOXQurOQ TEIG] EGG , ài dxocroA5c vevipuixe Kaícaga. 


Strategopulum Zlexium prius a se honoratum magni domestici P. 44 


officio, Caesarem. absentem dixit , et istius ipsi dignitatis misit 
insignia. hic Caesar paulo post captus ab hostibus, ut cap. se- 
quenli noster tradit, sed pace facta liber dimissus, urbem Con- 
stantinopolim postea recepit e Latinis. post quod iterum captus, 
et in Italia detentus custodia, inde permutatione cum domina 
Ànna restitutus est patriae. 

p. 91 v. 10. modulatam tussim. Graece Zuusig fire. 
consuetae adulatorum voces. luven. Sat. 83: /Jaudare paratus s 
bene ructavit etc, 


p. 92 v. 28. nemo contactu ferri candentis etc, sustulit : 


adhuc despota, sed inhians imperio Michaél iniquum usum adi- 
geudi accusatos dubiorum criminum ad innocentian: probandam 
ancipitibus experimentis Monomachiae aut contactus massae can- 
dentis; de quibus nos supra ad p. 33 v. 7. 

p.94 v. 26. wicit tamen divina praedestinatio etc. ineve- 
ctionibus hominum ad regna peculiarem semper intervenire dei 
providentiam, quae nullum eo perduci patiatur non ante sibi de- 
signatum, pro certo et vulgo noto proponit ipse Michail infra 
P. .954 v. 11 his verbis: xoi TN ineo TU GÀÀO ueyloro , xal 
xoraoractt BociAslag Gvvt£vot zruorevousv etc, 

p.95 v.4 sqq. Quod hic dicitur, solutum a synodo antiqui 
religione iurisiurandi Michaelem, quibus exprimitur verbis, non 
videtur aliud sonare quam declarasse ipsos quid in re esset, et 


5 


4638 OBSERYAT. 'PACHYMER, 


- consultos. ut doctores respondisse: mon videri vinculum . prioris 
.ilius sacramenti ad hoc tempus ac rerum articulum extendi, 
quamquam si Graeci isti et tunc ab ecclesiae Ttomanae commu- 
nione discissi antistites aliquam sibi iurisdictionem et potestatem 
ultra fas et Canonum praescriptum attribuerent, minime id mi- 
rum esset, cum talia iamdudum impune peccare soliti essent; ergo 
et hoc, ut alia quae non pauca. in hac historia occurrent schi- 
smatici auctoris vitium redolentia, citra praeiudicium et cum cau- 
tione debita legantur. 

c. 8. Loca quae hic citat Pachymer es ex Homero leguntur 
in Iliad. ; v. 440: ijntov ; oUzO el069" cuoiov zroAéuoro , .et 
lliad. à v. 890: diÀe 6s yüjoec vtíott Ogoliov.: ad.quem postre- 
mum locum vetus scholiastes, quem. Didymum quidem. putant, 
sic annotat: Zoréov Ó' Ori Ó monjryc ztevroyo0 10 Ouoltov éni voU 
gavAov Aaufevet. «sciendum poetam ubique simile pro malo su- 
mere. . idem tradit et Eustathius ad eum locum p. 476 ed, Rom., 
addens et haec: Anio yov xal "Hootiavóéc q«Gtv 0L of yÀmG- 
Goygugor óuoltov «ova OtaípeGtw qaGL z0-xoxóv elc. ibi videnda. 
"p.104 v. 25. quod. omnino J'aturum. est nulla posse pru- 
dentia praeverti.. semel superius monui, si haec ad astruendam 
pravam de fato humanam libertatem. perimente doctrinam cui- 

P 446 piam pertinere videantur, erroribus auctoris accensenda , ut nihil 
contra veri certique dogmatis praescribere auctoritatem queant. : 

p.118 v.21. —.  Zcetas episcopus Heracleae mitteretur. Grae- 
ca: z£umovoOL TOU egt 10v "Hooxseg lNwnrav.  haec.sunt ex 
cod. Allatiano. et ei consentiente Vaticano. nam DParberinus ha- 
bebat zuzovot zog zeot vov INixowrüsloc "Icoitvyqv. iamen idem 

codex lectionem Allatiani annotabat in margine, uti et Allatianus 
vicissim lectionem Barber. quare cum illi duo ambigui essent, suf—- 
Írapio Valicani lis dirempta est; et omnium iam consensu proba- 
tam cunctis restitui lectionem, ex ipsius forte auctoris correctione 
ortam, qui quod prius posuerat, emendans mutaverit, certo pro- 
nuntiaremus de re, si constaret utra in civitate ,. Heraclea an Ni- 
comedia, esset monasterium S. Diomedis, cuius ^ic mentio. 

p. 115 v. 19... Quod candelabrum repetitur ab Arsenio in 
signum abdicati honoris patriarchalis, inde videtur factum, quod 
apud Graecos insigne potestatis episcopalis candelabrum haberetur. 
nam et in Apocalypsi septem episcopi Asiae septem candelabrorum 
symbolo designantur; et ubi ex his uni Ephesino commünatio in- 
tentatur eripiendi honoris, ea exprimitur his verbis: znovebo 
candelabrum tuum. de loco sua, nisi poenitentiam egeris, Apocal. 
11 8. ne vero quis ad hodiernam nostratium consuetudinem haec 
exigens forte arbitretur candelabrum hic intelligi quale praeferri a 
ministro celebrantibus episcopis solet, argenteo manubrio cereum 
ardentem portans, quod vulgo in Italia óugiam. vocant et inter 
episcopalem supellectilem censetur: ne inquam.id habere locum 


LIB.IL NOTAE. 639 


"possit, obstat, quod candelabrum cuius hic et.in locis Apocaly- 
.pseos laudatis est mentio, non cereum funale praetulit, sed vas 


olei, sive lampadem intra quam oleo innatans ellychnium ílam- 


"main conceptam pinguis liquoris succo aleret. tale quippe fuit 


candelabrum tabernaculi veteris Exod. 25 31, et quae ad huius 
exemplum candelabra decem aurea fecit Salomon et posuit in tem- 
ple, 2 Paralip. 4 7. itaque et in Apocalypsi candelabra haec 
Avyvíca vocantur, quod cerigeris instrumentis, opinor, non con- 
venit, uti nec quae hic Graece legitur vox Aeuzadovg0v. | argen- 
teum vero illud cerei gestatorium a Graecis recentioribus videtur 
povovcàAuv potius dictum, Nicetas in. [saacio et Alexio: z« rs 
povovelt- xoi xavóyiAecs. Anna Commenal. 15 gavovgAqu ap- 
pellat candelabrum ante imperatorem praeferri solitum, cum fu- 
nali scilicet et cerea candela. | quod si candelabrum quoque pon- 
tificibus praelatum, usu similium rerum vocabula vulgante, re- 


.periatur gevovcAtov et ipsum dictum a Philotheo ip Diaconico, 


tamen non illi cereus sed lampas imponebatur, ut idem ibi obser- 
vat, xci ó idzovog (inquiens) l'ovemot Oc&io Dev eUr0Ü xcréjQv 
prtabdligo pero ÀAeumadog 5upívge. proprium ergo videtur ec- 
clesiastici et episcopalis candelabri lampadem cum oleo gestare. 
unde forte apud Zachariam Prophetam c. 4 olivarum cum cande- 
labro mentio iungitur. huc crediderim allusisse Synesium , dum 
episcopatum ZAaíov et &Aaíag, olei ek olivae symbolis adumbravit. 


8cribens enim ad amicum qui sui rationem absentis haberi comitiis 


episcopalibus cupiverat, nec compos optali erat factus, serumque 
nec spei affine iam id votum erat, quod omnibus vacuis sedibus 
impositi praesides episcopi fuissent , id ipsum indicat aenigmatice 
his verbis: 0 ydg Éiotov ov v& &£toig etc. et paulo post d doa 
víe dotw. vog OQaltuouerov Paregmpévo .... ig? «meo dv 0 4jüvg 
qihog éyzsvrguóOs(n. | at melius fuerit totam istam Synesiani vere 
characteris epistolam, quae inter éditas non comparet, ex optimo 


"Vaticano codice hic describere, adiuncta nostra interpretatione 


Latina. sic igitur habet: 


ZEN E. e. Lat 
EHIZTOZAMMHM ex. 
zp0g viVc TÓV &alony ÉniGnoniyv vd pexoóOev airáoavra, 
pere viv vOv ÉmtGxOzOV dxoxordoraGtv. 


To Gogozarov yotquuo, TÓ polo m £ppeMéc, uie óÉ Boexv, 
eAÀ& xol poo Aryv, 0 Ox) rot 0 Covuacrog Gor voc eaérexev, ajuiv 


S Y N. E S Id 
EPISTOLA cxxir, 
in cod. Vat. num. 93, 
. ad quendam familiarium qui episcopatum absens ex longinquo petierat, | 
post constitutos in ecclesiis vacantibus episcopos. 
Sapientissimum. scriptum, cum valde concinnum, tum valde breve, 
sed et valde argutum, quod Tibi mirifica mens peperit, ad nos delatum 


640 OBSERVAT. PACHYMER. 


xoui60by divoé TE Td u£yiza , &ol otv qe Ovmlg. v6 1 Jro06 
doícrov, «el xopud5 vv éncwwetdv £radoov, xal vo uecd gvyvijs 
Órt Onpaovoynodvos TÓüc Atrroc. oU uiv à ga 2o moóg &ÀÀO 
vi peibov ajo£Ouoé mov xol , TCÀjmgoregov , 9 voy! v, el ui] zo9o6 
àrjmovücv. mapekOdv, Gr' eU yov xol 7d z.0090 OitOTO TO GUvvc- 
TEL, xol TC z:90c &ÀlQAo évaviíag $ Ejovra molcxig Gvugéptiw; 
evyvo TO noc yuati mageuri 0170 , pere TÓy viptGdc0oL Ói- 
zalov. ov moÀig 0cy6tt 100 q]u&c ovijGot. 7:908 : z0iov; loce dosic; 
10 "0g vy xoUrov &vüga, poseatg, oUx OiO. tb TiC, vevtheautyoy 
(9v &v ióÀv 4huoc8évqs, TT M aud , tinev, "Eguoo Aoylov TU- 
mov sic dvOguimovg. fne) yhivrev nf ógdg cvridoUvot viv "jue 
zégav, vv TztcÀot uiv ovd" x90 Mjovo x08 sosirtovoc pereG]00- 
gov, v)v óE xal Àíav ajyeovaopévqv , 1 uoyie dv oiüs xol viv 
exagqv oxagnv Aéyaw. oiov pet yo Go, x«l zt Oog Fjspi0ov- 
pevog iüíog iuoí, xol vOv uaAov obra xwvveüov xUguov, dg 
ziuagro , yiyvecOci. — ToUTO Gor x«l voÀovífsiv quc eUr0UG, 
cA ovx evücipovitem mtitov, oic o3? Gvupibes 7G. yéyove ei- 
alovygg Ovti uofgos 6xoío cov (fva "pv TL T0U Buopégov uéoove 
ivreéüsv TUJOV dnoguuisvOsln, ; xol ote TOU poxgot yotaov T 
aju v éxotaly xard BocyU) vOv Oct wx] xovo zcto0v GOL TÓ furov- 
pivov dvegavy, Eoor ToU mgorégov tolovibetv mog£yerat. 3 
ydo Élet0v, Gv Tt détoic , xcyo BovAouot, 7] ToUr' insiv, à sv- 
qs ehyov, 700€ ToL0UTÓV TiVG Qvo rjven , zeva qoe piejuevi o; 
eg ? vOv mQeypcrov Bücxs Quoi, iml Td mg0g qotíav setégri. 


delectavit maxime, placuitque duplici simul nomine: quod et ab optima 
eodemque laudatissimo sodale et quod cum plurima conditum extaret, 
gratia, quin et paene provocavit ad aliud quid maius audaciusque ten- 
tandum, quod utique, nisi amor vetus, utpote vim habens longe dissita: 
coniungendi adversaque invicem plerumque conciliandi, veniam facto de- 
precaretur, parum abfuit quin nos in eorum ordinem redigeret, quibus 
iure meritoque succenseatur. ad quidnam? fortasse quaeres : nempe ad, 
cum tanto viro, haud scio an non interius quam quivis alter Musis ini- 
tiato (quem si videat Demosthenes inter nos, dicat Mercurii facundi si- 
mulacrum ad nos venisse) comparationem et. commutationem attentandam 
nostrae huius quam vides linguae, nec olim exquisitioris elegantiae vel 
per summi explorationem digiti gustu imbutae et nunc longa rusticatione 
sic agrestis redditae , ut vix sciat scapham scapham dicere, confiteor 
enim 'l'ibi vitium tacitum et clam in sinu habitum , nunc ita invalescens 
fato quodam meo, ut periculum sit ne in solidum mei deinceps domine- 
tur, habes unde persuadearis. miserari nos potius quam felices praedi- 
care; quibus ne contigerit quidem cum quoquam ex optimo illo vestro 
genere ac ordine politissimorum congredi, cuius usu attrituque nos e 
faece barbarorum abradere aliquantulum possemus de pingui hoc suc- 
cido pastoritii horroris, quo vestrum, delicate mundorum, nitorem of- 
fendimus. sed maiorem ista priori miserandi ac dolendi causam offeret, 
quod modo accidit: petitionem videlicet tuam ad tempus non occurrisse, 
nam oleum uod tu petis , et ego velim, aut, ut vere dicam, in votis 
habui, ad aliquem istuc talem qualis tu es transire, detentum in loco, 
prout rerum natura tulit, collatum in usum est. adeoque nec oliva iàm- 


LIB.IL. NOTAE...  — — 641 


volvvy oU Ó' Dicía clc Erw ivogOcApicuazov lortonufvg ( dva- 
Gjov yoQ pov xol puxgv vi] xoti] yAovr gagicapévov) ig! jjuso 


&v 6 1/0vg gíAoc PystvrouGOsln. memiioorai ydo fxdcry, xl xag- P 448 


modoréiv óc olov te 405 dzdgytron, wol vaUra uiv Or) toUrG. 
t&ÀÀo 08 xol Ó mag ógie $qctt. xol 0moc zig jvnGc oUx 
! " , ] 
ÉGyc xoigOv, Tcq Gv Got ÜrerQavoGGiTO. oooGo xol svOvust 
, , , 1 

giiocogíeg zione evrizotovusvoc. 

super ulla est, supra quam inoculationi locus vacet (sine enim me exi- 
&uum quid linguae commuái indulgere) cti dulcis amicus inseratur. plena 
enim unaquaeque est, iamque fructum edere pro se singulae inceptant. 
haec quidem hactenus. caetera tabellarius praesens exponet et quo- 
modo quae postulasti opportunitatem non invenerint, utique ad liquidum 
edisseret, vale et bono animo iacumbe in dudum captum ad omnem 
philosophiam impetum. 


c. 19. Valde videtur notandum somnium hoc propheticum 
oblatum Ioanni Vecco, et testimonium quod illius fidei ac veraci- 
tati Pachymeres, illi alias, ubi de conciliationis ecclesiarum nego- 
tio agitur, parum aequus, reddit, dum eum qiiem tie xíorw 
TÀv Àtyouévov fuisse dicit, hoc est veritatis amantem, et cui tuto 
quod affirmabat crederetur. unde intelligimus quae ille deinde 
multa magnaque pro Latinis contra Graecos scripsit et dixit, quam 
áb omni exceptione fraudis et fuci aliena debeant haberi. : 

p.124 v.22. zn suburiio. forte aptius scripsissem zm sub- 
urbanc. mam suburbium videtur locus urbi admotior quam hic 
indicatus, quippe ad septimum situslapidem. nondum tamen me 
ipse condemno, qui sciam in maximis et regiis urbibus suburbia 
interdum ad decem et ultra milliaria extendi continua fere serie 
villarum. Romae sane longiuscule procurrisse ab urbe suburbia 
iam tunc aevo Ciceronis, indicio est quod legimus Philipp. 12: 
hisce ego mne viis committam, qui Terminalibus nuper in subur- 
bium, ut eodem die reverterer , ire non ausus sim? | utut de hoc 
sit, illud quidem certum est, Hebdomon, de quo noster hoc loco, 
nomen fuisse suburbani Constantinopoli disiuncti miliaribus se- 
ptem, prout erudite demonstrat Nicolaus Álamannus Notis ad 
c. 15 Historiae arcanae Procopii, ex Socrate Sozomeno et Idatio. 

c. 94. Postquam res Persica, quod hic narratur, succubuit 
Tocharis, videtur contigisse quod noster p. 18 v. 20 retulit, ut. 
pugnaces quidam Persae parere Tocharis dedignati, arces Romani 
limitis vexare ceperint, quas et tandem expugnarunt. 

p.134 v. 8. | non inde ad proprium victum sumere. | Grae- 
cis illis respondentia: pégovreg Ó' £o9:v imwertev cwífeoOon. 
haec videntur a paraphraste Vaticano non intellecta, ut non raro 
alias aberrat. pro his enim sic ponit: g£govrag 0^ £&o9ev 10 piv 
doxoüv oU círov gorjGOct, v0 0b mÀfov mdlw dmorí9:c0eL  at- 
qui zà Z&o9:v ex mente auctoris ad. grrí£eaQ os refertur; ut volue- 

Georgius Pachymeres I. 41 


642 OBSERVAT. PACHYMER. 


rit Ioannes imperator baiulos frumenti reponendi in arcibus nihil 
inde obiter minuere ad proprium victum , sed iis aliunde assignari 
uude in tali via ac ininisterio vescerentur. 

p.140 v. &. idem ille Cutritzaces, mentio Cutritzacis iu 
Graecis editis non comparet: illa enim expressa sunt ex cod. Bar- 

P 449 ber. et Allat., quorum in neutro legitur. supplevit autem recte 

Vaticanus: est enim ad gententiam explicandam necessaria. ille 
Sic habet: OuOe cUrOg ovr0Q Kovroirtaxig 1Óv TOztoV XcÀQg Émt- 
Gréquevog. ex quo nos totum locum sic restituendum putabamus: 
Toic SnopaMouévois mogéyov , óp.oU j&o evrüc obrog ó KovrQuv- 
boxe €Ü elücg vÀv vómov Gvvijet. quae inserere contextui non 
ausi tamen interpretando expressimus: manifeste quippe manca 
est codicum aliorum lectio, nec. sensum per se commodum efficit, 

p. 139 v. 18. Iam quod hic noster znevitabilis efficaciae 
esse ait decreta providentiae, si cui videantur ad damnatam fa- 
talis necessitatis doctrinam spectare, repudientur et corrigantur a 
prudente lectore iuxta placita orthodoxi dogmatis. 
p.141 v.28. monasterium ad. Fontem situm. hunc fontem 
et locum describit Procopius 1l, 1 zsgl xzwGuovrov c. 3, dum tem- 
pli in honorem deiparae ibi a Iustiniano conditi meminit his ver- 
bis: &regov 0à fegdv ovii Ci, QeorónQ ). iv qyago zalovpévo 
zum dvégwquev. ivraOd dci óccoc avztegióGov, Aepy &v dma- 
Aoi suic dgovgoug ve moe &vOtot, zagdeuGoc £UgoQav ca eua, 
zm capogjri Biv£ovce yoaAqvov v0 Vcg xcl zotiuov. haec ille: 
quae sic Latine sonant ex eleganti interpretatione Claudii Maltreti 
nostri: eidem. ( deiparae) templum. aliud condidit (lustinianus) 
apud Fontem: sic locum appellant ; in quo opacissimum est cu- 
pressetum ; floribus molli solo surgentibus pratum vernat; pomis 
exuberat viridarium; fons tacita scaturigine lenem et dulcem 
aquam effundit. templum, ut alia pleraque, custodiendum est 
traditum monachis, quibus domicilium. adstructum hic monaste- 
rium Fontis dicitur. | erat autem id situm , ut idem Procopius 
paulo post docet, prope portam Auream, &yywre zt TÀV q4ovoov 
xaÀovuévov zvÀdv. haec est porta Pontis, cuius paulo infe- 
rius Pachymeres meminit. idem alibi, nempe p. 160 v. 5, zov- 
Gíny mvAqv Aurcam portam appellat. auctor Pandectae Hist. 
Turc. c. 200 Selybriae portam dictam quoque ait: inde (inquit) 
pervenitur ad decimam sextam , videlicet Silybriae vel Selybriae 
portam, quae a priscis 49vosj sip vel Aurea porta nominaba- 
tur. nam extra portam hanc est hodieque Fons, qui 4gvcozaiyni 
vel aureus fons a Graecis antiquo nomine dicitur , celebris in 
eorum historiis, guae saepenumero palatii yis sive , fontis 
znentionem, faciunt , «& templi deiparae virginis ad mwyiv eive. 
Jontem, ia ille. 

p. 150 v. 14. In his Graecis verbis zazoctevrog xaza adn 
UxvovvrQy, etsi ex codd. optimis Darber, et Allat. cum fide. ex-. 


LIB.IL NOTAE. — . 643 


pressa sunt, mendum inest non dubium. quid enim. illuc facit 
vox jzvovvrov locum occupans vocabuli, quod respondeat par- 
ticipio xerzecrévrog? recte igitur. et ex meliori, opinor, exem- 
plari pro àzvovvrov Vaticanus ponit zvevuerog, sensu iam plano, 
quem et nos in interpretatione tenuimus. quae sequuntur in iis- 
dem codd, B et A, desperatam perplexitatem habent, auctore, 
ut solet, tam in delectu quam in collocatione verborum obviam 
facilitatem sedulo fugiente. "Vaticanus ea compendio et clarius de 
suo exprimens sic habet: síz' iav rw msQi td alo951€ cvyufaim, 
pa] xoxeorüvrog xarà «4ogov oU zvevyotog, £i) niv óuoAov à;zo xo 
TÀv GvviOov v0 ivriienfavoutvov alpvgge cxovcOév, oU rocoU- 
vov ylveras tO BAcfog msol v0 ÀoyuGrixOv. — eb 0b Avmoov 4] qeigiev 
vü dvueupavopsvov svOfog dxovoOiv mag& mücav zooc0oxíav, 
1e00pvBquévov àv alcO10tov ÉknAn£w dnusgycteror. itaille mu- 
tans et contrahens pro arbitrio. nos auctorem ipsum exhibemus, 
et quam fidelissime ac clarissime conamur reddere. 

p. 160 v. 20. postquam diu clausa permanserat aperta est P 450 
porta urea. sic reddidimus quod in Graeco legitur, voixro 4j 
qovcía zUAw qgovíc. ita clare exprimunt optimi codd. B et A. 
Vaticanus autem pro yoovíe ponit uoAig. unde intelleximus velle 
auctorem significare post longam denique expectationem patuisse 
illas diu obseratas fores, more videlicet pomparum solemniorum, 
quibus, ut Tertullianus de mysteriis scribit initio libri adversus 
Valentinianos, cruciantur aditus; quod referri potest ad moras 
in vestibulo haerentium. paulo post idem memorat suspiria por- 
iarum, iuxta lectioném cuiusdam codicis non usquequaque for- 
tassis improbabilem, etsi merito viri docti praetulerint suspiria 
epoptarum: nam videri potuit velle auctor exprimere suspensam 
inquietudinem expectantium ad portas et ad optatam eorum pa- 
tefactionem suspirantium. admonet autem, opportune ad quod 
dicimus, noster imperatorem peculiari studio curasse ut quam 
maxime augusta sanctaque haec ceremonia sui solemnis in urbem 
regiam ingressus evaderet. quam in rem inter caetera diuturnam 
istam adhibuit moram portae Auréae aperiendae, ante quam clau- 
sam persistentem aliquot dies cum comitatu substitit; et ipso 
triumphalis introitus non ante meridiem pandi voluit, ut paulo 
post dicitur. nec est incredibile tantam a Michaele solemnitatem 
in suo isto per portam Auream ingressu affectatam, quod eam 
sibi adhuc lactenti praedictam audisset, narrante ipsi Eulogia so- 
rore, vide rem descriptam supra p. 128 v. 11. 

p.163 v. 9. quos allatrari cum apparerent. sic expressi- 
mus quod Graece éxeívovg 0* JAexrovufvovg và nig9:i.  quam- 
quam non dissimulo, ex quo iam haec sic erant edita, observasse 
me in codice antiquo sAcrrouévove pro vAoxropívove. est quidem 
sine dubio mendosum illud vocabulum, ut ibi scriptum vidi cum 
o parvo in tertia syllaba, cum ab &ÀAezróo sAerroguévovg flecti 


644 OBSERVAT. PACHYMER. 


oportuerit. caeterum si cui magis haec placet lectio, referendum 
pronomen Zxeívovg ad Venetos et Pisanos erit, quos, quia minori 
numero essent quam ut ab iis timeri seditio posset, haud gravate 
pateretur imperator intra urbis moenia degere, cum a Genuensi- 
bus multitudine metuendis turbas aliquas timens minime tutum 
existimaret iis domicilia in urbe tribuere. quare, ut deinde c. 85 
scribitur, ipsos primum Heracleam Thraciae submoverat, sed 
postea mutata sententia eos in suburbium Galatam transtulit. non 
poenitet quidem me prioris iam editae lectionis, quae sententiam 
haud inverisimilem exprimit: tamen si quis erit cui plus arrideat 
altera, is ad eam conformare interpretationem Latinam in hunc 
modum poterit: caeterum Genuensibus satis fidere non poterat 
intra urbem, degentibus, quod. multi essent nec cum aliis com- 
muniter viverent *). | Pisanos et Venetos multo inferiores. nu- 
mero intra moenium ambitum domos habere haud. aegre sinebat. 


p. 173 v. 11. 4etgozovqOsicw. hanc vocem sic emendavi- 
mus, necessaria ut putabamus ratione, cum in archetypis clare 
legeretur q:21900&r10eiow. 

c, 8. Quos hoc capite noster Áethiopas appellat, hi erant 
Saraceni Aegypto per id tempus imperitantes, cum quibus et S. Lu- 

P 451 dovico Francorum regi et aliis principibus Christianis Ierosoiy- 
mam et alia Palaestinae loca occupantibus graves dimicationes fue- 
runt, aperit autem hic clare Pachymeres originem famosae mili- 
liae Mammaluchorum, conflatae ex mancipiis maiori ex parte 
Scythicis, quae puerili aetate ex Euxino in Aegyptum deportata 
ibi educarentur et adolescerent in milites fortissimos, magno Chri- 
stianorum damno, nec minori culpa Christianorum Constantino- 
poli dominantiuní, quibus erat facillimum istud exitiosum Iero- 
solymitano regno commercium intercipere, nisi avaritia, ambitio, 
avita aemulatio Latinorum plus apud eos quam religionis rationes 
valuissent; quare merito Pachymeres capitibus 4 et 5 sequentibus 
hoc factum improbat. 

p. 180 v. 19. res reginae. hoc est tres regiae virgines: 
nam ex regibus natas reginas nuncupari usus iam olim invaluit, 
cuius exempla passim occurrunt. 

v. 24. Maio de Belicurto. indicat forma nominis Francum 
hunc fuisse, suadetque idem, quod Peloponneso sive Moreae, unde 
hic ortus dicitur, Franci tum imperitabant. 

p.181 v.8.  Pintimilia. mota haec est appellatio antiquae 
ac praenobilis familiae Genuensis, hodieque, ut opinor, super- 
sutis, 

p.183 v.26. n purpura. vides hinc non satis fuisse, ut 
quis Porphyrogenitus diceretur, natum fuisse ex patre jam impe- 


*) mec — viverent. immo et illis utrisque etiam coniunctis numero 
superiores. 


LIB.I1L NOTAE, . 645 


rii compote, ut plerique hactenus sunt opinati, purpurae nomine 
intelligentes pannum purpureum quo exciperentur partus Àugu- 
starum. requiritur enim praeterea nasci intra domum quae zrog- 
voe purpura vocabatur. haec pars erat imperialium aedium 
Constantinopoli; unde Constantinopolim migrasse prius oportue- 
rat parentes Constantini, ut is Porphyrogenitus nasci posset. 
itaque Andronicus, etsi natus esset, ut Pachymeres videtur yo- 
luisse, imperii patris anno primo, quod discutiemus 1. 3 c. 8, 
non tamen esse vere Porplryrogenitus potuit, quod extra Con- 
stanlinopolim sit natus, uti nec Theodorum iuniorem Lascarim, 
etsi principio imperii patris loannis Batatzae natum, Porphyro- 
genitum usquam dictum legimus. nimirum haec. nomenclatio du- 
cebatur ex looo partus, domo cui purpura erat nomen, sita Con- 
stantinopoli, in quam partui vicinae Augustae immigrare erant 
solitae. Anna Comnena l.6 p. 166 vocat oixquc dgaptcuévov 
stet volg TIXTOU GO TOV BaciMidov, et addit moggigav hH Tovro 
of dvé£noey óvoudtovauv, & o9 xo 0 àv nopgvooysvvijrov 0vopo 
ig 5v olxovuévqv Qiéügepev. describit eam domum alibi Anna, 
l. videlicet 7 p. 190, et ei nomen factum ait a colore marmoris 
ex quo erat structa, quod dicit fuisse loma portatum ab impe- 
ratoribus, quando sedem imperii Byzantium transtulerunt, haec 
verba Constantinum Magnum indigitant. et memini legere ali- 
quid apud Aelium Lampridium in Alagabalo, quod trahi ad istam 
translationem adstrueudam possit, verba Lampridii haec sunt ; 
stravit et saxis Lacedaemoniis ac Porphyreticis plateas in pala- 
to quas -Intoninianas vocavit, quae saxa usque ad nostram 
zuemoriam, manserunt (scribit haec auctor sub Constantino, cui 
hunc ipsum librum dicat) sed nuper eruta et exacta sunt. ita ille. 
quidni vero nos suspicemur eruta et Byzantium translata iussu 
Constantini eo migrantis, àut potius credamus Annae id aífir- 
manti ? 
p. 188 v. 4. quo in genere Laconibus plurimis. Graeca 
hic in codice optimo B, quem, ut saepe dixi, fundum editionis 
habuimus, mutila erant. hunc enim in modum ibi legitur ózov 
ye xol ymo ,TÀslarouc Vorsgov ix TOU «eene dgiypévoic. 
codex À habet vG6r:gov iw vx m0Asog cguypévorg, ubi merito 
quaeras ex qua urbe advenisse hi Lacones dicantur. saue urbis 
nomine, cum sine addito ponitur apud hos scriptores, Constanti- 
nopolim intelligi res ipsa loquitur. ex urbe autem Constantino- 
poli quis persuadere sibi possit dici venisse istos, qui potius hic 
in eam iransmigrasse memorentur? itaque recte Vaticanus para- 
phrastes sic hunc locum effert: ivreUOtv xol Zuxo6i mAtloroig 
VGrtQov £ig zt0Àiv dguyu£voic. unde fortasse corrigendus sit Allat. 
codex, reposito sig vxv z0liv vice ix v5c móÀtog. sed haec non 
sufficiunt sanando vulneri exemplaris archetypi. nam in eo ar- 
ticulus masculinus aut neuter zo? indicai, id quod statim deest 


P 452 


646 OBSERVAT. PACHYMER. 


feminini generis non esse, ipse igitur se suppleat B codex, 
qui cum p. 180 v. 19, consentiente sibi Allatiano, scribat 
&zà0 voU lMogíov, suggerit nobis quid post haec sua verba éx 
TOU ..... exscriptor oriserit spatio relicto. Vaticanus loco illo 
terlium se adstipuletorem addit, nisi quod Mogoafov scribit pro 
Mooíov. profecto ex Moreo sive Morea, hoc est Peloponneso, 
venisse Laconas oportuit, cum ibi sit Laconica. translati autem 
inde tunc videntur, quando, ut infra p, 205 v. 4 noster scribit; 
&xoe lleomovvicov dugi Movtufactav GUv Zmágvn xol 4ext- 
Oofpovi Uno "Pouaiotg Syévovro. 

p. 192 v. 10. Dacibyzae dictam. videtur Pachymeres et 
hic et inferius, p. 198 v. 15, praetereaque p. 307 v. 11, Nice- 
tiatarum castrum cum Dacibyza confundere, quae tamen Acro- 
polita distinguit, sic scribens c. 37 Hist. p. 82: xol szegepelspoc 
zv 4cgoxo ÉnogOnos viv ZaxiBUGov zto0 wotQ00 xol zorícys vav- 
vqv, mgoGív, xol vo0 INwavevov qoovgiov. forte utrique arci 
commune JVixqrtézov nomen faerit, alteri autem earum proprium 
Zexiitue; unde Nigriézov, plurali numero , noster posuerit, 

p.914 v. 8. smpoanizrsv v vie Powge zm. verba sunt 
imperatoris, quibus offensus duritie Arsenii patriarchae, sibi con- 
fitenti crimen et offerenti se paratum ad satisfactionem et poenam 
canonicam, poenitentiam el spem reconciliationis contra cano- 
nes negantis, ait tempus esse recurrendi ad Romanum pontifi- 
cem, ad quem videlicet agnoscebat antiquum ius esse provo- 
candi ab iniquis iudiciis summorum etiam patriarcharum, ' et mo- 
dus loquendi significat viguisse adhuc illam, etiam in Graecia 
schismate a Latinis divulsa, opinionem atque sententiam, quippe 
fundatissimam in sacro dogmate et in omni memoria ecclesiasti- 
cae antiquitatis. , 

p.216 v. 21. 2xcivq 0" ix votsíog. res hic narratur tam 
incredibilis ut mendum codicis primum legens suspicarer, nec 
inducere possem in animum uxorem despotae Toannis, fratriam 
imperatoris, matronam eius loci, non solum ex adulterio pepe- 
risse sed palam viro tolerante educasse filiam spuriam;, quae 
postea, Ioanne scilicet ipso despota et fratre ipsius Augusto con- 
ciliantibus, Iberiae principi collocata sit. tantumne tam impune 
mulieribus ibilicuit? ^ verum conferens alios codices rem ubique 
constanter in eundem modum expressam reperi, disertius etiam 
in Vaticano, qui ubi de Ioannis despotae castimonia dixisset Ézv- 
Ou 0b xol vo cdgoov ixsvo, dc ovüinors dxovcOgvor aUrOV 
Érfoo yovouxi q0r16a69os 1] tjj (Olio xot nov, subiungit aAA" xelvu] 
OUx 4v Gc £xtivoc (vides unde ducta sint illa interpretationis 
verba, multum illi dissimilis) dAÀd wol Qwydvgiov aztyfvigos 

P 453 vóoOov éxs[vov croorsioug zQoG£yovroc, at illa non erat sicut ille, 
sed et filiolam genuit notham illo bellis gerendis attendente, cae- 
terum quod attinet ad huius ex adulterio natae puellae nuptias 


LIB.1l. NOTAE, 647 


ab imperatore conciliatas cum Mepe Iberiae principe, agnoscere 
in hoc licet artem politicam adhiberi solitam a Constantinopolita- 
nis imperatoribus, deliniendi barbaros, quibus expugnandis se 
impares sentiebant, nuplialibus pactis. audiamus ea de re Can- 
lacuzenum 1]. 1 c. 39, ubi agit de Moesis affinitate conciliatis An- 
dronico iuniori: uéAiGra 0b cvrovg iÉmufgov xci qiio Ouez[Oco 
zo0g "Pouelove zo ix zàv Baciuxdv olxov yvvoixag ys09ot $ov- 
Toig. 7:sQuuGyrOV ydg evzoig v0 rOL0UTO. eL paulo post: 9 à: 
xal of "Poaiav Bacilsig siüorec zag9évovg rv Ov Oiezotzsic, 
QUX &U yryovvloc uóvov cAÀAd xol && coxpv ysvàv, iv voig Baci- 
Asiotg ixvgégovreg, eg Üvyarígoac £avrüv, ÓnOrs Ófot, roig Exv- 
Qv Gargázoig xavgyyvov.  znaxime vero ipsos deliniebat e£ con- 
ciliabat Homanis, quod ex imperatoria familia uxores nancisce- 
rentur. | hoc enim ipsis in primis expetibile videtur et contentione 
quantavis emi dignum. post aliqua: id quod Homanorum im- 
peratores cum. intelligerená, virgines forma praestantes, non 
modo legitime ex nobilibus natas sed. et ex parentibus plebeii ge- 
neris genitas, in palatio alebant, quas, ubi res posceret, filia- 
rum, appellatione honestatas Scytharum. satrapis despouderent. 
haec ibi. cuius. moris exempla in hae nostra historia plura ex- 
tant. sic enim supra p. 174 v. 14 ad Chalaü principem Tocha- 
rorum Michaél Palaeologus imperator filiam suam notham Mariam 
iittit coniugem, quae Chalaü mortuo eius filio et successori Àpa- 
gae nupsit. et mox p. 180 v. 11 Nogae Tocharorum Occiduorum 
regulo alia eiusdem imperatoris filia notba Euphrosyne vocata 
collocatur. sic denique hic dynastae Iberorum puella adulterio 
uxoris despotae loannis nata coniungitur. ut alia praeteream 
multa similia, 

p.223 v. 20. Cometa, cuius hic meminit Pachymeres, toto 
terrarum orbe spectatissimus et scriptorum illius aevi monumen- 
tis celebratissimus fuit. de illo enim agunt Theodor. in Vita Ur- 
bani IV, Supplementum Parisiense Rigordi c. 175, Villanius 1, G 
c. 7, S. Antonin, tit. 19 in fin., Bernardus Guido in Chronic, 
Magnum Chronicum Belgicum in Urbano IV , Palmerius in Chro- 
nic. etc. relatorum ab his summam sic colligit Henricus Spon- 
danus in Contin. Annalium, anno 1264 (nam eo anno hic Co- 
mela estvisus) n. 8.  cozetes visus est, qui ab Oriente surgens 
usque ad medium hemisphaerii versus Occidentem comam pro— 
trahebat , et Iulio Augusto ac Septembri mense (fere a. solstitio 
aestivali usque ad aequinoclium autumnale) insigni magnitu- 
dine fulgens, ac speciem ingentenw edens , omnes mortales in suz 
admirationem. adduxit, in Graecia ei Syria praesertim, ubi 
eliam cum horrore mortalium visus dicitur. hactenus Sponda- 
nus ex priscis auctoribus, quibus contrarium noster Pachymeres 
affirmat, dum hic scribit ex occidente in ortum effulsisse a. vere 
usque ad. autumnum, .. Graeca sic habent: dázjo «owjvgg éx 0u- 


P 454 


648 OBSERVAT. PACHYMER. 


6cog xard vÓ £oOwwOv iEfAoussv 8E qjoog sig qivosmgov. in duo- 
bus a reliquorum quos nominavimus indicio recedit, prius est, 
quod ab Occidente versus Orientem motum. cometen dicat, alte- 
rum quod a vere usque ad autumnum, cum illi contra testentur 
ab Oriente in Occasum processisse, et circa solstitium aestivum 
coepisse apparere. in hac controversia ut facile adstipulemur 
pluribus contra unum, facit quod etiam aliunde comperimus Pa- 
chymerem zoyvutoícvsgov in huius cometae observatione versa- 
tum. id enim testificatur quidam eruditus, ut apparet, eius le- 
ctor, qui codicem hunc ipsum, quem fundum editionis habuimus; 
oculis subiectum habens tenere se non potuit quin e regione huius 
loci ad marginem adscriberet rubrica haec ipsa verba: 0 03 voUvo 
sweuguGrOQEi. Ó ydo xowwvmc, Og "usig evvomTevGoutv, iE dvovo- 
AQje vuv xivucw énoiciro, msgí zov vdg "Tung qewousvog. 4v 
0B xomvone, Óbya Owngovpuevog. oU0i vo)ro meQwrogti. Vooó 
9i foosiórsQov* Ó ydo fog vÀv fogslov Goroov, Oxov wol of 
"Ydósg. haec sic Latine sonant: aZíter hoc ac revera se habuit 
vefert historicus. nam cometa quo de agitur, prout nos propriis 
oculis observavimus, ab Oriente movebatur circa Hyadas ap- 
parens, erat autem fumosus, divisus bifariam. | in illo quidem 
haud aberrare a vero dixerim, quod in boreali parte indicat ap- 
paruisse: Taurus enims in quo sunt Hyades, boreale signum 
est. hactenus censura marginalis; quae quod ait indicasse Pa- 
chymerem in boreali parte cometen apparuisse, e titulo capitis 
sumptum est, ubi in Graeco legitur zs9i v00 gavévroc xowQvov £x 
Boood, quibus congrue c. 25 initio scribit noster, Macedonibus 
et Thracibus ad Septentrionem Constantinopoli obversis visum 
esse cometen infausta minari, quas minas postea Sultan Azatinus, 
qui provinciarum illarum vastationi causam dedit, in rem dedu- 
xerit; quae significant in Septentrionali coeli parte cometen vi- 
sum. porro ex hac nota obiter colligo codicem hunc quem Bar- 
berinum a posteriori possessore dicimus, e Graecia delatum in 
bibliothecam Urbani Octavi zo? uezeoírov, videri ex primis fuisse 


.qui per urbem Constantinopolim vulgati sunt ab ipso auctore 


suam historiam edente, viventibus adkuc multis qui rerum hac 
historia narratarum cvrózrot fuerant; quorum unus lapsum hi- 
storici in relatione huius phaenomeni ex suo oculato testimonio 
redarguere potuerit. qui idem quod verbum in titulo capitis po- 
situm nomine auctoris ipsius citat, ut vidimus, argumentum no- 
bis suggerit opinandi titulos capitum ab ipso Pachymere inditos 
et conscriptos, ut in Barb. codice et inde in hac editione nostra 
Graece comparent, fuisse, contra quam suspicari forte aliquis 
possel ex eo quod in Allatiano codice alioqui optimo et peranti- 
quo, non legantur, suadet haec mentio nobilis cometae, et tem- 
pus quo haec scribebam mense Aprili anni 1665, similibus phae- 
nomenis suspensum, ut hic aliquid de cometis dicam ab his quin- 


LIB. II-. NOTAE. 649 


que retro mensibus magna passim hominum admiratione et ex- 
pectatione spectatis. prior mense Novembri superioris anni 1664 
coepisse apparere dicitur: sed a paucis tunc notatus, mense De- 
cembri celebritatem est adeptus, tota tunc Europa, prout e scri- 
ptis undecumque vulgatis intelligitur, observatissimus. vidimus 
et nos illum Romae saepe otioseque cum bis ter ulnarum coma, 
orbe stellas primae magnitudinis ad oculi iudicium aequante, ful- 
gore subpallido micantem, cursu errantem desultorio, mutatis 
in dies locis, scripsere de illo plurimi huius aevi praestantes 
astronomi, qui mea nomenclatione non indigent, fama sua clari, 
duos tamen memorabo instinctu grati animi, quod ii suos mihi 
eius argumenti commentarios donarunt, D. loannem Dominicum 
Cassinum et R. P. Iacobum Grandamy soc. nostrae, quoruni ille 
Romae, hic Parisiis suas de isto cometa lucubrationes ediderunt, 
addam universam eius observationis historiam paucis comprehen- 
sam a nostris mathematicis Ingolstadiensibus, qui ad me miserunt. 
anno 1664 cometa exeunte Novembri , ut aliunde nuntiatur, iam 
exoríus, Ingolstadii 18 «Decembris 6G. mat. primo nobis visus est, 
injra tropicum Capricorni sub rostro Corvi, barba directe a sole 
versus occasum hiemalem protensa et late qua terminabatur dif- 
fusa, 19 nubes, 20 Dec. intra Craterem et Corvyum. |. 91, 92, 
23, 24 nubes. 25 Dec. 4 mat. infra ventrem Hydri, qua ei Cra- 
ier insistit, sub eod, trop. comparuit. | caput hac die apparentz 
diametro fere par Veneri, barbam albicanti luce splendidam ad 
80 gradus evibrare visum. 96, 27, 28, 29 nubes. 30 Dec. 9 vesp. 
in. Lepore velut crinitus apparuit: nam ob lunae viciniam cauda 
videri non potuit. porro eundem hunc cum priore cometa esse, 
confirmant observationes "rident. quae 98 Dec. eum prope Ca- 
nem maiorem, celeriori quam initio motu progressum, ex ma- 
tutino vespertinum, ex barbato caudatum evasisse testantur. 
91 Decemb. inter Leporem et Eridanum, iam multum supra 
Tropicum, evectus conspiciebatur. anno 1665 1 Januarii, 12 no- 
ciis, ad australem , et eadem die 9 vespertina ad borealem Eri- 
dani. ripam. constitit, 9. lanuarii prope os Ceti. . 8 Jan. Ceti 
mandibulam. attigit, syrma Orienti obversum. trahens... & lan. 
aequatorem, superavit. 5 Jan. 6 vesp. in caudae medio prope 
nucleum. cometae lucida Ceti, Menkar dicta, clare resplenduit. 
quod etiam Leodii, Olomucii, Viennae, Mantuae, Pragae, 
Lucernae, "Tridenti sub idem tempus observatum est. | unde col- 
ligi potest cometam hunc carere parallaxi sensibili, adeoque luna 
inferiorem. non esse. quantum vero supra lunam. elevatus sit, 
ob. parallaxium | incertitudinem evidenter. demonstrari nequit, 
6, 7, 8, 9, 10 Januarii per caput Ceti tarde progressus, 11 prope 
anteriores Jrietis pedes comparuit, cauda breviore versus ocu- 
lum. Tauri exporrecta. .19. [an. in genu Zfrietis. 13 et deinceps 
usque ad 4& Februarii lentius in dies inter pectus tricis et Li- 


P 455 


650 OBSERVAT. PACHYMER. 


num Piscium progressus, corpore multum imminuto ac syrmate 
breviori effilsit. & Februarii postremo caudatum licuit instru- 
znentis observare. visus tamen porro nobis est instar stellae ne- 
bulosae 5, 7, 10 e£ 11 Februari inter cornua Zrietis et- Linum 
Piscium. deinceps vero etiam ab acutissime videntibus depre- 
Jiendi amplius non potuit, hinc constat cometam hunc maximam 
zonae torridae partem perlustrasse, adeoque maiori Jfricae et 
magnae 44siae ac zÁrmeniae partí, nunquam tamen, Europae ver- 
ticalem. incessisse. hactenus astronomi nostri Ingolstadienses de 
priori cometa, posterior circa kal. Aprilis ostentandi sui fecit 
initium contrario priori exortu et motu, cauda longiori densiori- 
que, de quo videnda quae cum alii alibi viri doctissimi, tum 
iidem prius memorati Cassinus Romae, Grandamy noster Pari- 
siis in lucem ediderunt. desiit apparere a:sole absorptus circiter 
diem 19 Aprilis, quo die cum S. D. N. Alexander VII hic Romae 
in Basilica S. Petri solemnissima ceremonia DB. Franciscum de 
Sales episcopum Genevensem rite sanctorum albo adscripsisset, 
visa mihi est haec cvyzvoío novi indigelis superum choris inserti 
et evanescentis cometae argumentum non illepidum epigrammatis, 
et remisi me libenter e tristitia morosae occupationis in non in- 
tempestivum lusum, his extemplo versiculis pangendis; 
Cum superum , Francisce, tibi iribuuntur honores, 
abscondit tetricum sponte cometa iubar. 
erigor augurio; nec iam portenta minasque 
tot crinitarum duco timenda facum. 
averruncus adest noxarum , e£ sancta sacerdos 
qui novus ingreditur , monstra luenda piat. 
sume animos, coeli spectris exterrita tellus : 
stat tibi certa salus, dum tenet astra S.ALES, 
p.929 v.3. fatum triste. Graece uoígd vig Óvozvyrje. fati 
mentio si cui hoc loco et aliis huius operis similibus videatur ul- 
lam affinitatem habere cum pravo et haeretico dogmate liberta- 
tem humanam .sui compotem negante, reiiciendum esset cum cae-. 
teris erroribus huius scriptoris. vide quae monuimus ad p. 104 
v. 25 et p. 189 v. 18. 
p. 251. oratio imperatoris hoc capite relata obscurissima 
in Graeco est. Vaticanus paraphrastes pro ea quod voluit sup- 
posuit. ego coniectura mentem auctoris, ut spero, assecutus 
pariim versione, partim, ubi aliter non potui, paraphrasi eam 
exposui quam potui clarissime. , 
p.257 v. 11. noctu post finem. hymnodiae, nam, ut in 
Glossario verbo dxc&916rog innuimus, tota nox patriarchae, clero, 
imperatori et populo stantibus illo festo pervigilabatur, continua 
decantatione psalmorum et hymnorum , quae ut tandem sub di-. 
luculum desiit, hunc loco et tempore captato accusator Ársenii 
libellum delationis obtulit Augusto. 


LIB. I. NOTAE. 651 


p.259 v. 7. vox éxxislowro emendata a me est ex conie- P 456 


ctura, cum cod. B haberet ZyzAsíovro, A vero ixxAivowwro, Va- 
ticanus porro libertate solita pro eo: verbo poneret czoGrsjGovrat. 
sententia vero loci manifeste postulat ixxAzíorvzo. 

p. 261 v. 4. imperatori tribui principem. locum in cogni 
tione rerum ecclesiasticarum. iam monui in Glossario verbo 
iÉmwrQuovdoyne cognitionem istam meri fere testimonii, non iu- 
risdictionis aut decisivae potestatis esse. sic enim Constantinus 
Magnus Nicaenae, Marcianus Chalcedonensi, alii aliis imperato- 
res synodis intervenerunt, missis eliam, cum interesse ipsi non 
poterant, delegatis a se; quod in recentioribus quoque conciliis, 
puta Tridentino, servatum scimus, ut in eo legatis imperatoris, 
regum ac caeterorum principum saecularium locus tribueretur, 
non cum iure ferendi ad decisionem dogmatum suffragii, sed ut 
testes essent actorum primique cognoscerent vulganda postmo- 
dum in populos, interimque auctoritate ac potestate principali 
libertatem securitatem otium decernentibus patribus facerent, 
sic in collatione Carthaginensi, ubi causa Donatistarum tractaba- 
iur, cum episcopis ingressus est (verba sunt epitomae Baronia— 
nae Spondani ann, 411 n. 4) etiam JMarcelünus in locum ad 
collationem paratum; qui quidem non solum tribunus militaris 
erat , sed et notarius, hoc est a secretis imperatoris, ut constat 
ex titulo epistolae catholicorum ad ipsum ante collationem 
scriptae, nec tamen in illa collatione iudicis simpliciter , sed 
cognitoris nomen prae se tulit, ita enim nominare consueyit 
antiquitas iudices saeculares, quorum arbitrio. cuncta dispone- 
rentur, sed ita ut integrum iudicium episcopis relinquerent, nec 
aliquid ipsi sibi usurparent nisi quod ad pacem ac quietum con- 
gressum pertineret , utque in omnibus pacta conventa conserva- 
rentur; in quibus rite ordinandis eidem interloquendi facultas 
esset; atque demum cuius alterutrius partis potiora iura essent, 
ex aequo pronuntiare deberent. | ut de his omnibus constat cum 
ex ipsis actis praesentis collationis, tum ex aliis diversarum sy- 
nodorum, ac praesertim Oecumenicarum gestis. ita Baronius 
apud suum epitomatorem. ex quibus cuivis esse planum poterit 
quatenus se extendat haec &yiovguovogzía, princeps cognitio re- 
rum ecclesiasticarum laicis principibus concessa per canones et 
antiquum usum, de qua hic mentio. 

p.272 v. 18. eui se ipsum manu. propria Athanasium in- 
scripserat. Athanasius nomen erat quod Andronicus iste Sarden- 
sis episcopus assumpserat, cum abdicato episcopatu monasticum 
habitum induerat, prout superius narratum est c. 181. 2. porro 
is speraverat fieri posse ut suae istius monasticae professionis 
abolita memoria in coetum , ut prius, episcoporum admitteretur: 
nec enim erat facile rem sub paucis actam testibus probare. ve- 
rum prolata epistola quam ipsius esse nota manus proderet, cu- 


P 457 


652 OBSERVAT. PACHYMER. 


ius in titulo more antiquo suum praescribens nomen Athanasium 
se ipse pro Andronico vocaverat, argumentum id irrefragabile vi- 
sum monachatus Andronici, cui nec ipse qui ei favebat patriarcha 
resistere ausus conatum remisit iuvandi eius, qui sua se ipse 
scriptura convinceret, 

p.281 v. 94. sinistra de Germano iudicia, hoc loco 
Pachymeres inter enumerandas odii popularis in Germanum cau- 
sas unam ex praecipuis omittit, quod paci ecclesiarum studeret, 
unde postmodum ab imperatore Romam legatus negotium concor- 
diae ibi confecit, proul noster narrat p. 384 v. 15. quare ad 
hoc totum conciliationis ecclesiae Graecae cum Latina negótium 
vel plurimum ipse contulit. nam etin concilio Lugdunensi com- 
paruit, ut in eius sacrae oecumenicae synodi Actis notatur sess. 4. 
porro antequam ad haec adhiberetur, observaverat videlicet im- 
perator propensionem eius ad Latinos, observaverant et alii, qui 
addicti schismati ob id ipsum eum pessime oderant et eidem 
postea imputarunt quidquid in hoc genere contra eorum votum 
contigit. Anonymus ineditus, cuius exemplum extat apud ill, 
Allatium in opere de Translationibus episcoporum, spiritu schi- 
smatico aestuaus, haec scribit: ó'40gievozóAsoc Itguevog, ó ixi- 
zhg9dg Molyovr£ág, 0g x«l Aorwogoov yéyove wol xovd TOv tU- 
e:pav Óvoyuov ixlvqos uéyav. -ddrianopoleos Germanus, cogno- 
mento Malchulzas, qui et cum Latinis sensit et contra pios (immo 
impios Lehirtikil uod) persecutionem movit magnam. 

p. 282 v. 20. Germani alterius. fuit hic retro quintus in 
serie patriarcharum Graecorum. nam Germanus Adrianopolita- 
nus successit Arsenio, Arsenius Manuéli, Manuél Methodio, Me- 
thodius Germano Nauplio. hunc potius ut hic innui putem quam 
alium longe antiquiorem, sanctum Germanum scriptis editis no- 
tum, qui anno Christi 714 kal. Augusti Ioanni Constantinopoli- 
lano patriarchae successit, suadet adiunctum uoxagírge, quod de. 
mortuis non vetustissimae memoriae a Graecis usurpatur. 

p.296 v. 4. qu cwm, p O9iyne. verba sunt ex S. Paulo 
ad Coloss. c. 2 v. 21. quae Graeci usurpabant in occasionibus: 
aversandae communionis eorum quos heterodoxos aut schismati- 
cos putabant. saepius usurpantur in hac historia; de quo semel: 
admonuisse satis visum est. 

p.904 v.9. Illa Graeca verba Odo xol &ogológ &mogova- 
GÜot, quae secure ostenderentur, utcunque Latine reddens ex- 
pressi: erant enim in utroque optimo codice, licet ea Vaticanus, 
ut pleraque non intellecta sibi, transilit, caeterum fateor me 
haud satis percipere quid velint. nisi forte significent Germa- 
num liberaliter largiri solitum egentibus ex iis quae in manus et 
potestatem eius veniebant , nisitalia essent quae peculiaribus ex 
causis donasse invidiosum esset, puta si cum ipse episcopus aut 
patriarcha fuit, ex oblationibus ad se delatis ea daret consumen- 


LIB. II. NOTAE. 653 


da pauperibus, quae qui offerrent appendi tholis sacris aut in 
thesauro ecclesiastico servari voluissent, moleste laturi si ea teri 
manibus et consumi usu egentium viderent. 

p.311 v. 17. Magvavógvo) Oo5vqr5ooc. alludunt haec 
adagium vetus, cuius mentio fit versu 686 Stromatei proverbio- 
rum antiquorum apud Andream Schottum nostrum in Collectione 
Graecorum Paroemiastarum, versus ille sic sonat: 

Megvavógvàv ufuvgco 99nvqruoiov. 
origo forte adagii fuit quod apud illam Maryandenorum gentem 
funera ambitiosius celebrarentur, moestissimo cantu, tibiis et 
id genus organis adhibitis. unde in proverbium abierint MMagvay- 
Üqvóg 9ouvquijo et Magvavónvd 9onvqvijou. 

p. 313 v. 98. Mthanasio audita. dixerat paulo ante hunc 
fuisse Alexandrinum patriarcham. hic videtur successisse Nico- 
lao, cuius mentio est libri huius c. 9. ex huius capitis verbis ha- 
bemus Pachymeri cUyyoovov et familiarem fuisse quendam Atha- 
nasium patriarcham Alexandrinum, qui sine dubio is fuerit cu— 
ius hortatu se Pachymeres ipse profitetur, in titulo paraphrasis 
suae ad epistolas Dionysii Areopagitae, opus illud aggressum, 
hoc ideo monui, quia video nostrum Antonium Possevinum pu- 
tasse ibi nominari magnum Athanasium; de quo si ageretur, 

' recte iuberet Possevinus deleri illam inscriptionem ut mendacem, 

p.314 v.2. Si hoc capite et alibi hoc libro noster histori- 
cus parum reverenter loquitur de monachis Graecis, offendere 
catholicum lectorem non debet, cum ii plerique schismatici fue- 
rint et Romanae ecclesiae Látinoque nomini infensissimi, quos 
potius a Graeco et schismatico scriptore ut turbulentos et contu- 
maces traduci, pro testimonio causae orthodoxae favente acci. 
piendum est, 

p.316 v.4. Georgio Acropolitae. habemus huius eruditissimi 
viri historiam et chronicon; scimus ex aliis multa de eius vita et re- 
bus gestis, nec tamen uspiam invenimus idoneum fundamentum il. 
lum insimulandi laxioris conscientiae, quare suspicor ex odio in 
eum schismaticorum hanc calumniam natam, cum enim ille homo 
pereruditus et recti ac liberi iudicii ex lectione patrum veterum, 
uti et Veccus, agnovisset causam Latinorum, quos .sine causa 
sui Graeci aversarentur, iustiorem esse, uti et fidem circa dogma 
de S. Spiritus ex patre filioque processione orthodoxum, totus 
ex animo incubuit in negotium conficiendae pacis ecclesiarum, 
fidelem in eo ac non parum utilem operam imperatori navans. 
qui et in solemni legatione ad Gregorium X papam eui inter sae- 
culares principem misit, ut Pachymeres docet p. 384 v. 15, et 
eundem cum expatriarcha Germano comparere vice sui in Lugdu- 
nensi concilio voluit, ut ex Actis eius concilii sess. 4 constat. 
hine videlicet exosus hic schismaticis non modo contumelias ab 
iis, sed yexationes etiam gravissimas est passus, post Michaélis 


P 458 


654 OBSERVAT. PACHYMER. 


Palaeológi mortem praevalentibus apud Andronicum infensis paci. . 
qui postquam eam ab illo abrogandam abrumpendamque cura-. 
runt, eliam ei suaserunt ut Ácropolitam, unum ex columinibus 
catholicae partis, in carcerem conderet. istam ille iniuriam 
quam forti animo, quam invicta constantia tulerit, docet epi- 
stola Demetrii Raülis Cabacis ad filium Manuélem Graece, sed 
stylo semibarbaro, scripta, ex qua nuper edita ab ill. Allatio 
(in doctissimo opere Exercitationum in Creyghtonum p. 616 et 
seq.) auctoris verbis, ut ab eodem viro magno Latine redduntur, 
referam plane heroicum huius viri factum, quo abunde purgabi- 
tur calumnia hic ei impacta laxioris conscientiae, sic igitur ait; 
post multos elapsos annos, cum adhuc senior (Georgius Acropo- 
lita hic noster) zn exilio et carcere perduraret causa legationis 
propter unionem cum, catholica ecclesia, alloquitur imperator 
D. Andronicus filium. illius caeterosque senatus principes, ante 
eum in consilio assidentes, "principes, videturne vobis bonum. 
ut magnum logothetam huc adductum pertentemus, an, nobiscum 
conveniat? post tot carceris et. exili annos forte nobis obtempe- 
rabit, et coniunctis sententiis nobiscum concinet in: hoc ecclesia- 
rum. discidio, et vitabit rerum asperitatem, | e quod ter tanto 
melius est, libertate perfruetur, et addecentiori cura illius vale- 
tudini indulgebitur.? | omnes uno ore responderunt *bonum «est, 
domine, et executioni mandetur. immo iussa tua nulli noxia sunt? 
sic itaque. cum respondissent imperator mandavit. ut adduce- 
retur; eoque praesente, u£ mitius negotium disponeretur , eic 
exorsus est orationem imperator, *"*agnoscisne principem Ulum, 
quisnam ille sit?" et digito monstravit filium eius... respondit 
ille impératori *non agnosco. si quid vero argumentari et con 
iectura persequi datur ex loco in quo considet, princeps est tu 
sancti imperii honoribus decoratus. at quinam ille sit nondum 
capio. respondit imperator "filius tuus est, dominus Theodo- 
rus magnus logotheta." | abiecta omni cunctatione filius assur- 
gens nudato capite patrem aggreditur , et salutem, ultro citroque 
pater et filius sibi dederunt, | tum. rursus imperator orationem 
ad eum direxit: *magne logotheta, res ita ceciderunt coége— 
runtque. ut tibi haec tristia et in magnum malum evaderent. 
P 459 quare modo visum est mihi et hisce rerum gubernatoribus, ut te 
huc adductum alloqueremur de ea re quae nobis bona atque ho- 
nesta videtur , sí tamen tua voluntas non abnuit nos audire, ut 
una mente atque sententia nobiscum  convenias. circa ecclesiae 
dissidia. | hoc enim mihi et filio tuo magno. logothetae bonum 
reputatur et. decens, ut nobis obtemperes: et omnia. vulnera ac 
tristia, quae necessitate temporis in te illata sunt, sanabimus," 
hic porro ad imperatorem ita effatur: "sancte domine, quaecum- 
que ad me enuntiasti percepi, verum. nunc respondeo et refero 
quod. mii in animo fixum est, — iustius est et aequius ut sancta. 


LIB. IL, NOTAE. - 4655 


regia tua maiestas mei domini imperatoris patris tui sententiam 
subsequaiur, et filius meus dominus Theodorus meam, quam 
nos vestram." et nihil ultra retulit. sed. nec qui imperatoris 
nutus secundabant principes , nec ipse imperator verbum expres- 
sib, iusiilia ralione generositate et magnificentia in ruborem 
suffusi, omnia siquidem, dummodo iustum ac decens salpum 
esset, nihil reputabat. haec ibi; quae videat et iudicet aequus 
lector an sint hominis xezyusAguévog vàv eig Gvveióncw Eyovroc, 
minimum pensi habentis im rebus gerendis quid fas et officium 
moneret; quod falso videlicet ei noster imponit hoc loco. sed ne 
cuipiam videamur suspiciosius agere cum Pachymere, qui quod 
alias Zuerat notare potuerit, cum mutabiles sint mores hominum, 
dicamus sane, si negligentior rationum officii vixit unquam Geor- 
gius Ácropolita, tum necesse est id fuisse, quando addictus ad- 
huc schismati adhaerebat erroribus Graecorum: postea quidem 
quam ecclesiae Latinae reconciliatus est, tantum profecisse illum 
apparet ut culmen ipsum Apostolicae perfectionis attigisse 
videatur. 

p. 917 v. 298. Eudocia magno apud urbem domino elo- 
cata est. quis iste magnus dominus in urbe? inferius p. 328 
v. & scribitur de Ioanne duce, eum obsessum in urbe cui nomen 
Patrae, cum noctu aufugisset venisse Thebas, et ibi reperisse 
magnum dominum, rov u£y«v xvgiov. . sic vocatum apparet The- 
barum principem Latini generis. dici ergo potest Eudociam ter- 
tiam filiam Lascaris Augusti magno domino principi Thebarum, 
huius forte quem Ioannes dux ibi reperit patri aut patruo, fuisse 
collocatam, matrimoniumque id celebratum in urbe Constantino- 
poli, ubi tum is princeps fuerit in comitatu imperatoris Latini 
rerum illic potientis, ita ut zo zczd vyv z0Aiv ad locum nuptia- 
rum sit referendum , non ad magni domini potestatem, quasi is 
eam in urbe Constantinopoli exerceret ei dominando, sed quod 
ibi degens titulo sui peculiaris dominii alibi siti, nempe Thebis, 
insigniretur, pari exemplo ipse hic imperator Michaél unam e 
filiabus Theodori Augusti Maio Belicurtio principi Peloponnesio 
coniunxit, alteram comiti Vintimiliae Genueusi ,- ut vidimus 1l. 8 
c.6. istis porro principatibus per Orientem ex ruinis imperii 
Romani subnascentibus suae quaedam propriae appellationes 
erant, quas ab imperatoribus se accepisse gloriabantur. in quo 
affectabant antiquissimos quosque allegare privilegiorum et hono- 
rum istiusmodi largitores, more hominum sua semper facere au- 
gustiora satagentium, itaque ad Constantinum usque Magnum 
quidam retro nitentes in ista iactatione pertingebant, auctorem 
illum suis maioribus talium fuisse nominum ferentes; quod etsi 
ridiculum dictu, cum Constantini Magni aevo nec longe postea 
istae adhuc minutae dynastiae constitutae fuissent, haud tamen 
aspernatus est Gregoras, apud quem haec legimus l. 7 p. 109: 


656 OBSERVAT. PACHYMER. 


ó 03 "Pocos mv ve Gr&GiV xol vó dílouo T0 iml vc roenifae 
mad toj peydiov xexlijoavet Kovovevrivov. ó 9t Ilekonovvn- 
Giox0G tÓ TOU IHotysvmog , ó 9 thüc "Acting TE xol "A9qváv doyu- 
yoc TÓ TOU peyoÀOV Sovxoc , ó 0i "jS Bowriag nal vÀv Ownfàv * 
TOU peyélov mousmofov, ó 0B vc usycAmo vqcov Zuxshiag vÓ 
zo) Qnyog, xol GAAor GAÀe. Hossicus statum et dignitatem prae- 
fecti mensae a magno sortitus est Constantino, Peloponnesiacus 
vero principis litulum , Jtticae autem et. Jthenarum dynasta 

P 460 nomen magni ducis. at qui Boeotiae et "Thebis praeest, magni 
primicerii titulum obtinuit, uti et regis, qui magnam insulam 
Siciliae habet inm potestate, et alii alia, itaibi Gregoras, qui 
paulo post addit de Thebano dynasta quae singulariter ad rem 
nostram faciunt: vOv ydg T0. ku Bojwozíag xol vàv OnBav dey- 
yóv, dvil piyclov zoiuaxotov , uéyav sou. óvop.ifovos viv, 
tic voUo ztagsveyOtvreg &x voU magcveyOsyvos Tiv mporQV oviÀa- 
piv. videtur velle usu. et vulgi corruptione tunc invaluisse ut 
dux Thebarum, qui olim magnus primicerius esset dictus zzgrpu- 
«1)oL0g, sensim compendio xij guov cerium pro primicerio vocita- 
ium, ac denique i in voce xqoroc secundam literàm mutatam, ut 
&ftiiog pro sajguog diceretur, et adiuncta quam semper habuit 
appellatione magni, u£yog xvgtoc magnus dominus. 
' p.824 v. 92. videri potest haec scribens Pacltyisniue in 
animo habuisse illos versus Euripidis: 

quei vi zÓÀtuog LÀ TIQVT, EUTUJEtUV, 
i001dv 0d yaloet mro veavíav, 
zexoUe ài uuo. T 7zt0Àst uiv o)v vócog 
T00' àot[, voío, 0b xorOnvobciw sUxAiÉg. 

p.384 v. 6. GAAog Éyvo mogexoldüv xol 9:0udc [xerevetv. 
fateor hic clare non dici deum invocatum a despota, quod tamen 
in interpretatione posui. coniectura tamen non vana est id quo- 
que ver bis illis zcoexoAsiv et (xezevswv significare voluisse uv6rm- 
quan hunc quendam et lucifugam scriptorem sensa sua in suae 
mentis penetralibus introspici potius quam signis expressa intelli- 
gibilibus extare in suis paginis gaudentem, praesertim cum alias 
Toannem despotam impense a religione commendaverit, et muta- 
tio quae contigit, divini auxilii non frustra implorati fidem 
fecerit, 

p.940v. 6G. sb ydo "HoexAzízo) sloi9o:. ad intelligendam 
hanc Heracliti sententiam, quam noster suo indulgens GzoretvQi 
genio Heraclitea prorsus obscuritate hic involvit, fateri debeo 
lucem mihi opportune praelatam a paraphraste Vaticano, qui 
hunc locum sic exprimit: xo80e yap , Hodxhetrog Beye , 1d ztQd- 
yueara iv Qo xol e09Q07. Gonzo OUx PGTLV il TOU magaogéov- 
TOC de jerog üic Bea zOv Ücdxrviov in v00 cv roU sol £voc vOa- 
706, ov0À crow sUgsiv Éveórw vÀv zoeyuérov Obx]v delogov 
Qcvuerog zogorgeyovzowv.  haecille; quorum auxilio confido me 


LIB. Il. NOTAE. 657 


verum auctoris sensum interpretando expressisse. mitto quae- 
rere unde istas Diogeni Laértio (quod quidem repererim) ignotas 
Heracliti et Cratyli gnomas hauserit Pachymeres; qui utique vi- 
disse multa potuit monumenta Graecorum, quae nos latent: et 
fuisse diligentem antiquitatis investigatorem satis apparet. 

p.349 v. 4. monasterio deo, qui est, sacro (nam haec 
erat peculiaris domus eius nuncupato ). Graece: T] uovij TOU 
dvrog :00 (1G y&Q üvri zvoíog mQocevéxewo). his, ni fallor, 
significatur, istud in quo Blemmidas degebat , monasterium pe- 
culiariter nuncupatum fuisse 966 và ovr. 'alluditar ad illud 
Exodi 8 14, iuxta LXX, dei ad Moysen ijo gu « d Qv. unde est P 461 
et Apoc. 1 4: qeoug uiv zolslgQvg dxo roU 0 dv etc. proprius 
nimirum character naturae dei, quatenus comparatur cum crea- 
lis, est semper et necessario existere. huic ergo principi quasi 
dei attributo singulariter dicatum voluerat Blemmidas suum mo- 
nasterium. 

p.942 v. 5. sic megumofnoty Té. agit de centum libris auri P 483 
(nam Vaticanus diserte habet éxozóv Mzgac 4ovGíov) quas Blem- 
midas testamento legabat monasterio in quo degebat, sig zzpi- 
A zobnaw: quae tamen summa post eius mortem, nulla ratione te- 
stamenti habita, zgocavezéon 5j uec nuoto eig msoumolnoiw, 
ut paulo inferius dicitur hoc eodem capite. qua notione usurpa- 
ret Pachymeres in his duobus locis vocem zregizoíz6:e , quaerenti 
mihi occurrit Hesychius qui zàeovecuov eam interpretatur, nam 
in eius lexico sic legimus hodie: mum oí] 61e zÀtovaGpoc xrijGtg. 
forte alias legebatur zAsovocuog &riosog , abundantia possessio- 
nis, novum bonum accedens ad prius parta, et. augmentum su- 
perveniens possessioni antiquae, velut adventitium peculium ve- 
leri patrimonio superadditum. id erudite vulgatus interpres 
Ephes. 1 14 expressit vocabulo acquisiztonis. quod ibi zvoícc, 
in stricta proprietate, sumendum, ut sonet quidpiam superad- 
iunctum antea quaesitis, quare frustra argutatur novator inter- 
pres, et qui eum laudat Henricus Stephanus in Thesauro Graecae 
linguae, dum instincti uterque libidine calumniandi veterem usu 
ecclesiae probatam novi Testamenti versionem ; contendunt zrzgi- 
zvoiqciw illo apostoli loco sonare assertionem sive vindicationem, 
quod quam sit ineptum patebit ex consideratione verborum Sancti 
Pauli. sunt autem haec: og Éotiv dogcfov Tis xoovou£ac aui 
zig dzxolvTQOGiv vije ztQumoOvócog. quae sic vulgatus vertit: quz 
( nimirum. Spiritus Sanctus) es£ pzgnus hereditatis nostrae im 
redemptionem acquisitionis. nempe, ut enarrat Chrysostomus 
hunc locum, his qui fidem et caritatem habent, jam nunc datur 
ius ad hereditatem, cuius repraesentatur pignus et arrha: quin 
et eius quasi substantia confertur infusione gratiae habitualis, 
qua: constituimur fili dei. desunt tamen nobis adhuc multa ut 
perveniamus-ad perfectionem speratae felicitatis. gratia igitur 

Georgius Pachymeres I. 


658 OBSERVAT. PACHYMER. 


| habitualis xAoovouíag hereditatis vocabulo signatur; dona autem 


P 484 


P 461 


nondum habita necessaria perducendis nobis ad finem ultimum 
consummatae beatitudinis , z;sgimou(oecg acquisitionis indicantar 
verbo. ista dona velut in aliena. manu posita redimenda nobis 
sunt, hoc est emerenda et impetranda bonis operibus et precibus, 
ne aulem desperemus ea impetrare ac promereri nos posse, datur 
nobis eorum. praesens pignus Sanctus Spiritus , idemque effica- 
cissimus adiutor ad operandum quod a nobis exigitur, ut plenam 
salutem assequamur. iuxta hunc sensum quam recte cohaereant 
verba apostoli videt profecto prudens lector; simulque intelligit 
quam nullam commodam sententiam efficiat Genevensis expositio. 
quae est enim redemptio assertionis aut vindicationis ? at acqui- 
sitionis, hoc est, rei nondum. possessae adiungendae ad id quod 
iam habemus, facile quivis. perspicit fieri redemptionem. posse, 
hoc est, parari eam et quasi emi persoluto pretio idoneo. . certe 
Latinis scriptoribus primae classis acquirendz verbum hanc ipsam 
quam. exposuimus notionem habet. augmenti et additionis super 
prius possessa cumulatae. Cic. epist. 7.1. 8: postea vero quam ita 


.accepz , ita gessi imperia maxima. utl mihi nihil neque ad. hono- 


rem, neque ad. gloriam acquirendum putarem, | idem in Catilin. 


nam mihi quidem ipsi quid est quod. iam ad vilae fruclum possit 


acquiri, ut similia omittam multa passim obvia, . haec satis suut 
ad evincendum contra cavillationes novatorum, veterem inter- 
pretem vulgatum non potuisse melius exprimere vim Graecae vo- 
cis zteguztoí2j6:e quam ei, ut fecit, opponendo vocabulum acqui- 
sitio; nec nos quod noster hoc loco historicus sig szeguztoímoww 
attributum dicit, male declarasse verbis illis zm augmentum fun- 
datzonis etc. | 

op. 848 v. 24. ne umbram quidem ullius munitiunculae. 
in. Graeco uxóà ooovgíov cxiav. haec alludunt ad vocem ucozu- 


[losíag. mox positam. | quae nomen quidem erat notae urbis, . de 


qua hic. agitur. . sed quod tam prope accederet ad vocem uecngu- 
Bota ut idem esse videretur. | sonat autem usequfoío. meridiem. 
ibi latet antithesis ad Giov wumóram, . id etsi dictu parvum; ad- 
monuisse oportuit, ne. lectorem hic offenderet intempestiva et 
ezx9og0i0vvcog visa umbrae mentio. 

p. 949 v. 3. . à 0à Mvr£gc- ut quae hoc capite referuntur. 
intelligantur, repetendum ex. superius sparsim narratis a Pachy- 
mere et ex Gregora est, Ioannem imperatorem, quem Pachyme-. 
res hic Ducam vocat, Cantacuzenus in praefatione historiae Ba- 
tatzam, cui Theodorus Lascaris prior dotale imperium transmi- 
serat, data ei in uxorem Irene filia, filium et successorem impe- 
rii habuisse Theodorum,. Lascarim a matre dictum, nepotem 
Theodori Lascaris primi. huic desponsam Helenam Asanis Bul-. 
garorum regis filiam narrat Gregoras l. 9 p. 13. cuius soror. 
Mytzae coniux fuit, ut nos docet Pachymeres hoc loco, Mytzam. 


LIB.H. NOTAE. - 659 


ét Theodorum Lascarim cvyycufoove vocans. ex hoc Theodori 
Lascaris secundi matrimonio natam [renem idem loannes Ducas 
Theodori pater adhuc vivens Constantino collocavit huic, de quo 
hic noster, qui partem generis ex Serbia trahebat. recle autem 
vocat Constantini coniugem lrenem xyóvsv Asanis, hoc est 
neptem; quippe ex Helena genitam, Asanis filia. 

p.960 v. 9. cardinales quae vox etc. ' Pius II oratione ad 
cardinales ,. quae extat comment, l. 4, sic eos compellat: vos verz 
mundi cardinés, supra quibus militantis ostium ecclesiae vol- 
vendum ac regendum est, ostium aulem papa vocatur ul Christi 
vicarius, qui de se ipso dicit Ioannis 10 9: égo sum ostium. 
quod de auro hic scribitur ad cardinales misso ut papam quo vo- 
lebat imperator flecterent, accipe ut scriptum a schismatico res 
Latinorum et negotiationem quae nunc inchoabatur conciliationis 
ecclesiarum infamare conante suspicionibus calumniosis. quare 
is auctoritatem in hoc quidem non habet, cui tuto inniti cre- 
dendo prudens possit. mec opus erat imperatorem, haud alioqui 
prodigum, pecunia emere consensum pontificis aut cardinaliuin 
in reconciliationem ecclesiarum , quam illi semper, ut etiam no- 
ster alibi non dissimulat, summis votis optaverant, ultro parati 
pro ea quidvis pacisci. ^ad impetrandum vero a pontifice ut Ca- 
roli regis adversum se expeditionem prohiberet, quod facile cre- 
diderim prae omnibus voluisse Michaéleni, satis ipse intelligebat 
fore verum suum in pacem ecclesiarum procurandam declarasse 
studium. denique hic tantum qualicumque fide Pachymeres af- 
firmat oblatum ab imperatore cardinalibus aurum, acceptum ab 
j3is non asserit, ^ et fuisse scimus aliunde illo aevo cardinales ali- 
quos tam sanctos, qui abstinentiam Fabricii, Samnitum aurum 
aspernantis, in se desiderari non sinerent. 
sop. 861 v. 40. regi archidiaconus cleri. saepius in hac 
historia Pachymeres indicat fuisse domesticos cleros principum. 
sic superins, c, 99 1. 4, scribit Iosephum, antequam monachus 
fieret, lectoris officium exercuisse in clero domestico dominae 
Trenes." haec fuit prior uxor imperatoris Ioannis Ducae saepius 
memorati in historia Georgii Acropolilae. sic de Pinaca Hera- 
cleota capite mox 24 ibi narrat, quando ei ereptus honor est, 
ipsi alioqui debitus, corsecrandi patriarchae Iosephi, datum in 
solatium ut in palatio sacris operaretur; quae res, ut ibidem no- 
tatur, magnis auctoramentis quaestuosa erat, sic et in aulis 
Christianorum Occidentalis ecclesiae imperatorum ac regum vide- 
mus templa i ipsorum domestica suos item cleros et omnis ordinis 
ministros iim olim habere. ut de aliis sileam, id prolixe docet 
Historia Sanctae Cappellae domus Regiae Franciae dudum edita 
magno volumine. 

p. 968 v. 21. defuncti cadaver pro merito animae etc. sa- 
tis haec consentanea iis quae Franci scriptores tradunt de morte 


P 462 


660 OBSERVAT, PACHYMER. 


et funere sancti regis Ludovici, ex. quibus compendio refert 
Spondanus anno 1270 num. 4: sacra eius 055a carne denudata 
lotione mundissima , pannis sericis cum. aromatibus involuta, 
in loculo reservata Vitiinh deferenda, ad. ecclesiam S. Dionysii 
etc. carnem. vero et intestina a Carolo eius fratre a suo nepote 
Philippo rege impetrata, honorifice in Siciliam delata, et repo- 
sita in ecclesia Montis. fegalis. monasterii. ordinis S. Benedicti 
prope Panormum, | huc respicit mentio a nostro facta Zocuorum. 
pretiosorum in plurali numero: duo enim fuerunt, quorum al- 
tero S. Ludovici ossa in Galliam portata sunt, altero intestina et 
carnes in Siciliam translata. 

p.365 v. 92. verti argentum vivum &gyvgov. dypiv qvzóv, 
imitatus Aristotelis interpretes 1. 1 de Anima , qui sic Latine red- 
dunt doyvoov qvzóv.. quod et jygóv recte a nostro dicitur: est 
enim. humor liquidus, e£ Ziguor aeternus, ut Plinius loquitur 
Nat. Hist. 1. 33 c. 6 et 8, guttis. dividi facilis et lubrico humore 
confluens. .- hydvargyri, quod. vulgare huius rei nomen scio, vo- 
cabulo abstinui propterea quod. cum. huius liquoris duplex genus 
sit ex Plinio ibidem, alterum naturale alterum íactitium , hy- 
drargyri appellatio  potius,. ut idem tradit c. 8, factitio tribuitur. 
de priori vero hic agere Pachymerem, suadetur ex effectu depri- 
mendi fundi maris, quem ei tribuit consentanee iis quae de eodem 
tradit Plinius loco iam laudato, c. 6 1. 83; ubi sic scribitur: esé 
et lapis in his venis (argenti), cuius vomica liquoris aeterni ar- 
gentum vivum .appellatur , venenum rerum omnium.  exest ac 
perrumpit universa permeans tabe dira, ita ille; unde facile 
potest intelligi cur aptum iudicatum sit exedendo perrumpendo- 
que et sic altius excavando fundo portus, de quo hic historicus. 
qui gratiam iniisset a lectoribus, si distinctius modum enarrasset, 
quo haec depressio fundi portus per argentum vivum facta est, 
credibile quippe est peculiarem quandam ad id artem et certas 
forte machinas adhibitas, quae ignotae hodie sint, usui futurae 
si scirentur, 

p.968 v.6G. verum illis ut non placebat — principi. haec et 
quae mox subiicit superbam ignavam contumacem Graecorum 
antistitum in schismate pertinaciam declarant; quos et se cum 
illis paria sentiens hic historicus traducit, dum obnoxios principi 
vili assentatione, contra mentem et sensum intimum, signifi-. 

P 463 casse ait sibi vel maxime placere id ipsum a quo impotenter ab- 
horrebant; quod immane quantum ab evangelica sinceritate ac 
generositate alienum est, 

v. 10. n semel adita possessione auctoritatis independen- 
tis etc. per gradus ad istam usurpalionem auctoritatis indepen- 
dentis Graeci Constantinopolitani processerunt. primum pertaesi 
Byzantinae humilitatis, qua olim in ecclesiarum. ordine infimo 
metropolitam Heracleae Thraciae superiorem agnoverant, ut ipse 


LIB. II. NOTAE. 661 


ultro Pachymeres fatetur p. 805 v. 7, facile impetrarunt flagranti 
apud omne Christianum 1:fomen novi sui conditoris Constantini 
Magni gratia, ut in censum maiorum ecclesiarum, quae postea 
frequentius patriarchales vocatae sunt, referrentur. quem nemo 
ipsis honorem invidit, quoad sibi praescriptos in eius usu limites 
perrumpere aut transilire sunt conati, cum enim sacra Nicaena 
synodus locum ipsis quartum inter quinque maiores assignasset, 
ipsi aequum censentes novam Romam et imperii sedem alteram 
etiam in ecclesiastica dignitale duécog admoveri Romae veteri, 
nihil non moverunt quo assequerentur ut Alexandrino et Antio- 
cheno patriarchis, quorum ille secundus hic tertius a Romano 
patriarcha ab omni retro antiquitate numerati fuerant, praepone- 
rentur, et secundum protinus a papa auctoritatis ecclesiasticae 
gradum insisterent, atque hoc ipsum palam primo petere non 
ausi tantum expugnarunt, suum nacti tempus quo erat Constan— 
tinopolim anno Christi 381 synodus coacta, ut ab ea decerne- 
rentur sedi Constantinopolitanae zd zosofeie Tc viue. id uni- 


. versim et ambigue dictum cum longo tempore nemo putasset per- 


tinere ad abrogationem Nicaeni canonis, quo erat, ut diximus, 
secundus et tertius a Romana sede dignitatis locus Alexandrino et 
Antiocheno thronis rite sancitus, tandem in Chalcedonensi magna 
synodo Anatolius Constantinopolitanus patriarcha magno ambitu 
obtinuit, frustra reclamantibus sedis apostolicae legatis, ut sta- 
tueretur Constantinopolitanae sedi primum post Romanam locum 
esse tribuendum. | qua de re factus certior S. Leo tunc pontifex 
Romanus intempestivam ambitionem haud perfunctorie retudit, 
scriptis ad Anatolium literis, quibus sic illum increpat. posé 
illa itaque ordinationis tuae nom inculpata principia, post con- 
secrationem Zntiocheni episcopi, quam. tibimet contra canoni- 
cam regulam vindicasti, doleo etiam in hoc dilectionem tuam 
esse prolapsam ut sacratissimas Nicaenorum canonum constitu- 
tiones conareris infringere, tanquam opportune. se tibi hoc tem- 
pus obtulerit quo secundi honoris privilegium sedes Alexandrina 
perdiderit et Antiochena ecclesia proprietatem tertiae dignitatis 
amiserit , ut his locis iuri suo subditis omnes metropolitani epi- 
scopi proprio honore priventur, quibus inauditis e£ nunquam 
ante tentatis ita praeveniris excessibus , ut sanctam synodum, 
ad extinguendam solum haeresim et ad confirmationem fidei 
Catholicae studio Christianissimi principis congregatam , in 
occasionem ambitus trahas, et ut conniventiam suam tibi det 
impellas, tanquam refutari nequeat quod illicite voluerit multi- 
tudo, et illa Nicaenorum canonum per Spiritum vere Sanctum 
ordinata conditio in aliqua unquam sit parte solubilis etc. per- 
git enim ibi fuse S. pontifex pari gravitate prave attentatam ca- 
stigare novitatem. ac quoniam Anatolius sibi faventem Constan- 
ünopolitani supra memorati canonis interpretationem ambitioni 


P 464 


662 OBSERVAT. PACHYMER. 


suae praetendebat, hunc praetextum sic paulo post submovet. 
persuasioni enim tuae in: nullo penitus suffragatur quorundam 
episcoporum ante sexaginta , ut iactas , annos facta subscriptio 
nunquamque a praedecessoribus tuis: ad. apostolicae sedis trans- 
missa notitiam , cui ab initio suae caducae: dudumque collapsae 
sera nunc et inutilia subücere fomenta voluisti , eliciendo a fra- 
tribus speciem consensionis, quam tibi in suam iniuriam vere- 
cundia fatigata praeberet. : post quae quasi sententiam pronun- 
tians ultimam et litem decretorie finiens, haec addit: non con- 
vellantur provincialium iura primatuum , nec. privilegiis anti- 
quitus | institutis metropolitani | fraudentur antistites. — nihi 
Alexandrinae sedi, quam per. Sanctum: Marcum. evangelistam 
-Beati Petri discipulum meruit, pereat dignitatis ;. nec IDioscoro 
impietatis suae pertinacia. corruente,: splendor tantae ecclesiae 
tenebris obscuretur. alienis. | A4ntiochena quoque ecclesia ,. in 
qua primum praedicante Beato apostolo Petro. Christianum. no- 
znen exortum est, in paternae constitutionis ordine perseveret , et 
in gradu tertio collocata nunquam se fiat inferior. mec conten- 
tus S. Leo ipsum Anatolium redarguere, scripsit.ad Marcianum 
Augustum instanter orans ut auctoritatem operamque suam inter- 
poneret ad coéórcendum Anatolium ne sic in illicita prosiliret. ex 
ista epistola, quae in ed. Rom. 57 numeratur, quaeque in synodo 
Romana sub Bonifacio.II ab Holstenio edita pag. 107 et seq. legi- 
tur, haec sunt: apud Christianum et vere religiosum. vereque 
orthodoxum principem loquor. multum 4natolius episcopus pro- 
prio detrahit merito , si illicito crescere optat. augmento. ..ha- 
beat, sicut optamus, Constantinopolitana civitas gloriam suam, 
ac protegente dextera dei diuturno clementiae vestrae fruatur 
imperio. alia tamen ratio est rerum saecularium alia divina— 
rum; nec praeter illam Petram , quam dominus in fundamento 
posuit, stabilis erit ulla constructio propria. | perdit qui inde- 
bita concupiscit. satis sit quod praedicto vestrae pietatis auxi- 
dio, et mei favoris assensu, episcopatum tantae urbis obtinuit, 
non dedienetur regiam civitatem, quam apostolicam non potest 
facere sedem; nec ullo speret modo, quod per aliorum possit 
offensiones augeri. privilegia enim. ecclesiarum sanctorum pa- 
irum canonibus instituta , et venerabilis INicaenae synodi fixa 
decretis, nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mu- 
tari. in quo opere, auxiliante Christo, fideliter exequendo, 
necesse est me perseverantem exhibere famulatum , quoniam dis- 
pensatio mihi credita est, et ad meum tendit reatum, si pater- 
narum regulae sanctionum, quae in synodo INicaena ad. totius 
ecclesiae regimen spiritu dei instruente sunt: conditae , me, quod 
absit , connivente violentur , et mator sit apud me unius fratris 
voluntas quam universae domus domini communis utilitas, et 
ideo sciens gloriosam. clementiam vestram | ecclesiasticae studere 


LIB.Il. NOTAE. 663 


concordiae, et his quae pacificae congruunt unitati piissimum 
praestare consensum , precor et sedula suggestione Pos obsecro, 
ut ausus improbos , unitati Christianae pacique contrarios , ab 
omni pietatis J'esirae abdicetis assensu, et fratris mei. ZÁnatolii 
nocituram ipsi , si perstiterit ,| cupiditatem salubriter. comprz- 
-zuatis. annuisse porro S. Leonis postulato Mareianum Augustum 
ipse S. Leo significat, alia post ad eundem epistola scripta, quae 
inter editas, opinor, 60 est, et refertur in Collectione Romana 
Holstenii a p. 197. incipit: Ziterarum clementiae Vestrae multi- 
pex gratia debita a me veneratione suscepta est, et gratulanter 
agnovi quam piam euram. Christianae religionis, ut consuestis, 
habeatis, cum. inter domini sacerdotes eam vultis firmare eon— 
cordiam, quae ei universali eeclesiae ei divino apta sit cultui, 
Paulo post: zam e£ Festra mansuetudo insinuationem meam 
tam libenter aecepit, ut e$ semper seribere dignaretur, et haec 
ageret, u$ quae nunc correcta sunt F'estrae gloriae debeantur. 
correctum esse jam testatur, cooperato in id Augusto, et revo— 
catum quod temere Anatolius attentaverat perturbando ordinem 
sedium et Constantinopolitanam secundam a Romana numerando. 
.ex his apparet sententiam rescripti Marciani, quod non extat, 
eam fuisse qualem, qui viderat, expressit Gelasius: probari sibi 
observantiam S. Leonis de custodia canonum palternorum , . et 
sibi placere uà et fides INicaena suam. obtineat firmitatem et pri. 
vilegia ecclesiarum illibata permanerent, qua re deterritus Ana- 
tolius humiliter et obnoxie S. Leoni scripsit, significans se desi- 
stere a proposito. extat haec epistola in Collect. Rom. a p. 132. 
ex qua hic exscribam quae ad demonstrandum quod dixi perti- 
nent. primum ibi profitetur universim se, quaecumque impe- 
rata ei forent Romani pontificis literis, paratum esse obedienter 
exequi; in quo inest tacita declaratio revocati prioris sui consilii 
eirca desiderium gradus secundi post Romanam sedem, quod id 
clare improbatum in S. Leonis scriptis ad se literis viderat. eius 
haec verba sunt: nam penitus absié ut ego eis, quaecumque 
mihi fuissent mandata per literas, adversarer. deinde distin 
ctius circa factum, de quo agebatur, excusat in hunc modum: 
de his autem, quae. Constantinopolitanae gratia sedis sancita 
sunt in €halcedonensi nuper universali synodo, pro certo Bea- 
titudo Vestra hoc habeat , nullam esse calpam in me , homine 
qui semper otium. eb. quietem, in humilitate me continens, ab 
ineunte mea aetate dilexerim: sed Constantinopolitanae ecclesiae 
reverentissimus clerus est ,' qui hoc habuit studium, ei istarum 
partium religiosissimi sacerdotes, qui in hoc fuere concordes ei 
sibi pariter adiutores, mox autem quodeumque tentatum 1n hoc 
genere fuerat irritum agnoscit ex quo illud Romanus pontifex 
improbasset. sic enim continuo subiungit: eum ef sic gestorum 
vis omnis et confirmatio auctoritalà Vestrae Beatitudinis fuerit 


P 465 


664 OBSERVAT. PACHYMER. 


reservata,: Ma. ille, satis iudicans nihil consecutam novi iuris 
aut loci Constantinopolitanam, sedem per Chalcedonensem cano- 
nem, qui ut vim haberet confirmari debuerit a Romano. ponti- 
fice, cum eum tamen ille reprobaverit, ubi est ergo illa posses— 
sio independentis auctoritatis, aut quo iure ac quando inita, 
quam se tueri certos hic Graeci schismatici affirmant? sane. illi 
fundum unicum aut praecipuum cvzovouíog istius, et liberae ab 
omni Romanae sedis iurisdictione potestatis, Chalcedonensem 
istum canonem praedicant. audiatur pro omnibus Anna Comne- 
na l. 1 Alexiadis p.31 ed. Beg. el ucAiGra 3 v XoAwmóvt 
cvvoOog le zeQuomi)v weylorqv uoi zigozíorqv. vov Kovozavrwov- 
zt0Àeog $govov dve[lacoutvg , zdc dvd zqv oixovuévqv &mocav 
OLoix1jGeg UO ToUrOV Émoígcr. sic Anna ex codice pleniori, cu- 
ius mihi post editionem copia contigit. itaque in tota ista pren- 
satione summi honoris.caput ipsum spei ac summa fiduciae Con- 
stantinopolitanis in canone Chalcedonensi repositum fuit, despe- 
ratissima igitur causa ipsorum est,et prorsus insana petitio, cum 
ante omnia de primatu in universum orbem ne per somnium. qui. 
dem Chalcedonensis canon cogitet; tum id ipsum quod agere vo- 
luit, ut sedem Constantinopolitanam ex quarto in secundum pro- 
moveret gradum , reclamante Romano pontifice irritum et effectu 
cassum manserit. ac licet temporibus Iustiniani seri successores 
Anatoli, quo iure quave iniuria, Alexandrino Antiochenoque . 
patriarchis praepositi legantur in Novellis illius imperatoris, ta- 
men id citra praeiudicium primatus Romanae sedi competentis . 
factum manifeste declarat ipse lustinianus in suo codice L, co- 
gnoscere, ubi de Romano pontifice loquitur his verbis ; nec enim 
patimur ut quidquam. eorum quae ad ecclesiasticum pertinent 
statum, non etiam ad eiusdem. referatur .Beatitudinem , cum ea 
sit caput omnium sanctissimorum dei sacerdotum. haec ille 4 
ad quae sic annotat, alioqui expers Romanae communionis, Hugo 
Grotius, in Sparsione Florum p. 814: Aaec perpetua fuit piorum 
principum, sententia ad tuendam ecclesiae unitatem perquam ne-. .. 
cessaria. icem dicunt Valentinianus et Placidia in ctis ante 
concilium Chalcedonense, iudices a Martiano dati, et ipsa. y- 
nodus Chalcedonensis 4 act. 16. adde Novellam 4181. quare 
aliam suae auctorztatis independentis Constantinopo ;tani confir- 
mationem quaerant. nam haec quidem qua se una niti fatentur, 
e canone Chalcedonensi, palam olyezot, ne ipsis quidem (tanta 
vis veritatis est), etiam postquam. Photiano schismate frontem 
perfricuerunt, dissimulare interdum valentibus. quid enim aliud 
indicat id quod superius hoc ipso est capite narratum, congre- 
gatam sub loanne Duca imperatore Graecorum synodum decre- 
visse legationem ad papam, qua functi re ipsa sint episcopi duo, 
Sardensis Andronicus et Cyzicenus. Georgius, per quam profite- 
rentur se. paratos obsequi pontifici Homano, eiusque in sacra. 


LIB.I. NOTAE. ' 665 


liturgia Tnentionem rite facere ,' si i$ societatem abrumperet cum . 


Latinis urbem Constantinopolim tenentibus etc. neque enim, 

dum hoc pollicebantur, novum ius se conferre Romano antistiti 
putabant, sed vetus et ab ultima firmatum antiquitate agnoscere. 
quid aliud demonstrat quod p. 214 v. 3 Michaél Palaeologus 
Augustus ad synodum Graecorum antistitum perorans, ubi esset 
questus de duritie canonibus damnata patriarchae Arsenii ne- 
gantis sibi poenitenti reconciliationem, tanquam ex doctrina quae 
in confesso apud omnes esset, ait £empzus esse procidendi ad pe- 
des papae fH omae sedentis , et ab eo suppliciter petendi salutare 
peccati remedium. visi certum et nemini dubitabile ius esse, si 
quando Constantinopolitanus patriarcha a regula disciplinae ve- 
teris deflexerit, provocaudi ad pontificem Romanum et ab eo rite 
petendi sumendique quae iniuste a Constantinopolitano sint ne- 
gata. mon igitur legitima possessio haec fuit, sed iniquissima 
usurpatio auctoritatis independentis, quam se tenere ad extre- 
mum velle hic schismatici testantur. sed qui ex ipsis aut eorum 
posteris postea resipuerunt, eam abdicarunt, ut professi deinde 
sunt in concilio Florentino sess. 25 p. 516 ed. Reg. his verbis: 
seg Tijc doyic TOU zz&ztv OpoloyoUusv evvOvV üxgov doyutofa zal 
énírgomov xal Tomoi im v «xb fBrueoiov vo) Xoi6vo); ztoLuévoa TE 
xoi OtücGxoAov zcivrovV Xpiniavàv, i9Uvaw v&- xol xv fsovav Tuv 
ixuAqoiov oU 9:0). de primatu papae confitemur ipsum sum- 
mum pontificem et dispensatorem, et locum tenentem ac vicarium 
Christi, pastoremque et doctorem omnium Christianorum, rege- 
reque ac gubernare ecclesiam dei. cum quo ipsis permissum est, 
dissimulante propter bonum pacis ecclesia, ut suum Constanti- 
nopolitanum patriarcham Alexandrino praeponerent, prout ibi- 
dem statim addunt: co bopévav TÓwV z;povopé£ov eL vàv Ootcov 
TOV moTQLaQy dv TüG dverolije, v0v Kovorav:wvovnzolsog üsvveov 
tivet uevo) vOv zvkzov , sita vüv AAs&avüoslag etc. — salvis privi- 


P 466 


legiis et iuribus patriarcharum Orientis, ut Constantinopolita- . . 


nus secundus sit a papa, deinde Alexandrinus etc. 

v.19. cauponum et illiberalis sortis homuncionum, idiotas 
Latinos et prae se viles superciliosissimi et fastu inani turgidi 
schismatici habebant, ideoque illis quamvis: manifesto iure debi- 
tam subiectionem negant, immane quantum a Christiana humili- 
tate abhorrentes, quae piscatores ab initio philosophis praetulit. 
sed istam superbiam iusta ultio excepit, ut qui subiici apostoli- 
cis Christi vicariis contumaciter spreverint, tyrannis barbaris 
miserrime nunc serviant. 

p. 866 v. 18. quia contingebat frequenti pontificum morte 
alios ex aliis papas fieri. vere hoc dictum, nam per haec tem- 
pora Bocyvfir:oor, utsicloquar, quam fere alias Romani pon- 
lifices fuere, siquidem Alexander IV :sex tantum annos vixit, 
Urbanus Vero IV. tres, nec multo plus Clemer .V, Gregorius X 


666 ODSERVAT. PACHYMER. 


ires cum dimidio, Innocentius V quatuor mensibus; Hadrianus 
V sequimense non toto, Ioannes XXI novem mensibus, Nicolaus 
VI non totis tribus annis, sed et in hoc erat aliquid quo Graeci 
agnoscere possent meliorem ecclesiae conditionem ac statum apud 
Latinos quam apud ipsos. etenim cum non minus fere crebras 
patriarcharum mutationes Constantinopoli contingeret fieri quam 
paparum Romae, discrimen erat tamen, quod papae mortis ne- 
cessilate mutabantur ,' patriarchae  Constantinopolitani arbitrio 
imperatoris amovebantur et subrogabantur, itaque paucis huius 
privcipatus annis Ársenius primo, dein Nicephorus, tum denuo 
Arsenius, mox hoc relegato Germanus, hoc .detruso losephus, 
post istum depositum Veccus fuerunt patriarchae, . ut fere non 
Aaniuus Michaéli Palaeologo conveniat, quod Ephraemius in cata- 


logo patriarcharum | Constantinopolitarum de. lIsaacio Angelo 


scripsit: 
ixxgolag Éüiue towvovoydv. gvgov, 

0v uiv xoO9i0Tdg zeroicoy v ig QoOvov, 

0v Ó' &yov cU, xol uovm zooctoécsi. 

p. 972. v. T... attentatae additionis ad symbolum.. magno- 
pere se ostentant in hac passim historia schismatici Graeci ex hoc 
loco, quasi, quidquid de dogmate. processionis Spiritus Sancti 
ex patre pariter ac filio-statuatur, fugere Latini nequeant quiu 
saltem temeritatis manifestae Leneantur, quod symbolo Constan- 
tinopolitano vocem f//iogue non dubitaverint adiungere. quare 
necessarium existimo demonstrare, quod clare. me facturum spe- 
ro, nullam in hoc temeritatem fuisse. id, ni fallor, assequar 
duobus capitibus tractandis, quorum prius Azstoriaz et factum, 
alterum zus facti , rationes scilicet ob quas Latini id. citra ullam 
iustam reprehensionem agere potuerunt, dilucide ac breviter 
exponet. 

Historia eius additionis sic se habet. cum exortis post Áriana 


P 467 tempora novis haeresibus Eunomii Macedonii et aliorum S. Spiri- 


tus divinitatem oppugnantium, quasi ex eo, quod de filio. solo 
diserte fuisset in magna synodo Nicaena definitum consubstantia- 
lem eum patri esse, de Spiritu Sancto sequeretur, minime illum 
a patre procedere ,. celebratum est Constantinopoli concilium ge- 
nerale secundum, indictum a. Damaso papa, convocatum a Theo- 
dosio seniore Augusto, in quod convenerunt centum quinqua- 
ginta episcopi anno Christi 381. ibi damnata Pneumatomachorum 
blasphemia, visum est patribus apponendum aliquid Nicaeno sym- 
bolo, quod istam deinceps haeresim perimeret.. haec igitur verba 
ei adiuncta tunc sunt: e£ in Spiritum Sanctum dominum, et vivi- 
ficantem, qui ex patre procedit , qui cum patre et filio simul ad. 
oratur ek: conglorificatur , qui locutus est per prophetas. | satis 
hoc visum ad praesentem usum. sed cum insanire nihilominus 
Eunomiani pergerent , sequi ex statuto dogmate filium filii Spiri- 


MA... 


LIB.II. NOTAE. 667 


tum Sanctum esse cavillantes; quod autem satis constaret uni— 
cum esse. consubstantialem patri filium, Spiritum Sanctum, qui 
filii filius esset, a divinitatis participatione removendum et ad 
creaturarum classem submovendum omnino esse: quidam ut isti 
argamentationi occurrerent, negare coeperunt Spiritum a filio 
procedere, sic, ut ipsis videbatur, plausibilius reiecturi Euno- 
mianum sophisma , recitatum a S. Basilio j in opere contra Euno- 
mium his verbis: cAÀe Aeyetg* si eo piv sixdv ó víóg vto) à? 
TO mveüpu, xol ei 9:00 uiv Aóyog ó víoc, ue ói víoo TO aveüpa, 
ài zí wü víóg vio) TO zveUpe slomren ; ; TOUTO yée Iayvoorázo 
7906 de£eiav &jerioa. Di 5j ydo: viov 4j «vica xsieUetg VOtU, XL 
0t jo] víoc cvóuacrat , Qid voUro xricuo sivoi fjÀnogmusig. vwe- 
rum adversus hanc imperitissimam responsionem reclamarunt, 
praesertim in Occidente, Catholici, utrumque iuxta orthodoxuim 
canonem ex aequo profitendum afíirmantes, et procedere San- 
ctum Spiritum ex patre simul et filio, et tamen eum nec patris 
nec filii filium esse. ac perseverantibus Graecis quibusdam in 
negando Sanctum Spiritum a filio procedere, et in sui erroris 
confirmationem symbolum Constantinopolitanum rapientibus, in 
quo solum diceretur Spiritum ex patre procedere, theologi passim 
orthodoxi, praesertim Romae ac per provincias Latini ritus, con- 
lestabantur ita dici in Constantinopolitano symbolo Spiritum a 
patre procedere, ut non excludatur consortium filii, cui pater 
omnia sua communicet praeter esse patrem, ac consequenter spi- 
rationem quoque activam conferat, qua ille fiat secum unum Spi- 
ritus Sancti principium; quare cum Sanctus Spiritus a patre non 
quomodocumque sed per filium, ut patres quidam Graeci loque- 
rentur, procedat, vere et ad auctorem sensum explicari Con- 
stantinopolitanum symbolum, quo loco ait Spiritum Sanctum a 
patre procedere, adiungendo eum a filio quoque produci,  fer- 
ventibus hisce dissidiis per hunc modum, addi coepit symbolo a 
Latinis verbum fi/ioque, voce tantum tenus, in disputationibus 
'de isto dogmate. eoque pertinere arbitror, quod Iosephus epi- 
scopus Methonensis in libro contra Marcum Ephesium testatur, 
auctorem laudans Aristinum historicum, mox a secunda generali 
synodo, iam tum tempore Damasi papae, additamentum vocis 
filioque non modo a Latinis factum sed a Graecis quoque ortho- 
doxis fuisse comprobatum; quippe consciis eam veram fuisse 
Constantinopolitanorum patrum symboli auctorum sententiam. 
Res in eo statu mansisse videtur per annos fere 400 usque ad 
tempora secundae Nicaenae synodi, quae fuit generalis septima, 
anno Christi 787 celebrata. tunc enim primum ex verbis in scri- 
pta promota est additio, siquidem eius oecumenicae sacrae synodi 
actione 7 recitatum extat Constantinopolitánum symbolum his 
plane verbis: credo in Spiritum Sanctum, eee qui ex patre et ex 
filio procedit. Graece x vo9 zuvodg xal ix voU vioU ixxogsvo- 


668 OBSERVAT. PACHYMER.. 


gévov. scio Graecos in Florentino concilio sess. G contra hoc 
excepisse, codices eorum antiquos continentes acta Nicaenae 2 
synodi symbolum sine additione illorum verborum xe x zo) víoU 
^— et ex filio exhibere. sed iis, ut ibidem refertur, tunc Latini re- 
P 468 sponderunt habere se antiquum Graecum codicem, in quo addi- 
tio manifeste compareret, sicut et in interpretalionibus Latinis 
iam olim editis eius sacrae synodi. verba ipsorum Graecorum 
hoc quod dico testantium haec sunt sess. 6 concil. Florent. tom. 32 
ed. Reg. p. 84. vovrov oU 0gov éfüótj GvvoOov zo" ajudv cva- 
ywacxopévov , stgoexo pig On ztegod Zoazívov BiBatov fregov zro- 
ActÓy yeyoeppévov, vóv evróv ógov tijg GvvoOov Teri mpi jov, 
év à E mgocneíuevov é cíj 9coloyío TQU dylov mveUpurt08, 
tig v0 x voU merQOg é«moQsvOusVOv, TO xci ix voU vio). el ad- 
dit Graecos illum suae linguae codicem cum admiratione spe- 
ctasse, et probum specie manusque perantiquae reperisse,  ea- 
demque de re p. deinde 86 referuntur Iuliani cardinalis verba 
haec ad imperatorem Graecorum: yadavóvave Beciieo * TO z:Q0- 
xopjuoo ev mag" qudv góuBokov iy kz £g3ópm cvvóüo £Griv iy fi- 
Bio makerotávo , xol cüvvorov xovosjGat yeví9a. vivo £vadda- 
4niv év eir. Éyousv Ói farogikóv &vógor zo otov aco Gogóv, yí- 
joagóra mgl nolla GÀÀov, xol àj aet eol ToUTOU Suaiagpota. 
0r, v0 GUu(joÀov oUzag é£evéOn] wok dveyvoloOs mood v5c £àoune 
GvvoOov. serenissime imperator: prolatum a nobis symbolum in 
septima synodo est in libro antiquissimo, nec cogitari aut. excipt 
cum fundamento potest alteratum aut corruptum id exemplar 
fuisse. habémus autem historicum, priscum. hominem eb sa- 
pientem , qui cum de aliis plurimis scripsit , tum de hoc proprie 
de quo nunc agitur, affirmavit symbolum sic expositum et le- 
ctum apud septimam fuisse synodum. ex his habemus satis 
certo constare Nicaenam secundam synodum generalem septi— 
mam, revera disertam professionem processionis Sancti Spiritus 
ex filio Constantinopolitano symbolo addidisse, utcumque Graeci 
quidam codicibus corrumpendis eius rei famam obruere sint co- 
nati, quare Latini deinceps synodi oecumenicae auctoritate freti, 
non solum ut antea voce tenus , sed scripto iam quoque vocabu- 
lum fiZioque symbolo inserere potuerunt. nondum tamen aude- 
bant symbolum cum ista additione inter sacra canere; qui resta- 
bat tum adhuc in istius additionis progressu gradus tertius. Ro- 
mani pontifices cum et constare de dogmate processionis S. Spi- 
ritus ex filio viderent, et symbolum ipsum haberent diserta eius 
rei professione auctum, palam propositum. a generali synodo, 
minus necessarium putabant id addi cantato in ecclesia symbolo, 
quod satis aliunde in eo intelligi confidebant. — extat istius eorum 
tali de re iudicii monumentum illustre in primis, quod hic reci- 
tari e re puto. anno Christi 809 celebrata est Aquisgrani prae- 
sente imperatore Carolo Magno frequens synodus Gallicanorum 


LIB. IL; NOTAE. - 669. 


patrum; qui accuraté disputata contra Graecos controversia de 
processione Spiritus Sancti, cum de re ipsa ut oportuit definie- 
runt, certissime tenendum produci Spiritum Sanctum a filio quo- 
que, tum ut contrarium errorem pertinacia Graecorum late gras- 
santem eliderent, petendum a pontifice censuerunt ut symbolum 
cum additione vocis fi/ioque cantari in ecclesia iuberet.  perve- 
nerunt ad Leonem Tertium legati hoc postulantes a synodo et im- 
peratore missi, quibus Leo respondit, quod ad dogma quidem 
attineret: Z£a sentio, ita teneo, ita cum his auctoribus et sacrae 
Scripturae auctoritatibus. si quis aliter de hac re sentire et te- 
nere voluerit, defendo; et nisi conversus fuerit et secundum hunc 
sensim tenere voluerit, contraria sentientem funditus abiicio. 
quod. autem. de iubendo cantari.in ecclesia symbolo cum addi- 


tione f//ioque rogabatur, negavit sibi videri concedendum, et. 


instantibus legatis per haec ipsa verba: si sciret paternitas tua 
quanta sunt hodie millia id scientium quia cantatur , qui nun- 
quam, sciiuri essent nisi cantaretur, fortasse nobiscum teneres, 
e£ id tuo eliam, consensu ut cantaretur acquiesceres : respondit 
Leo: znterím assentio. verum tamen quaeso responde mihi, num 
universa huiusmodi fidei mystica sacramenta, quae symbolo nom 
continentur, sine quibus quisque, qui ad hoc pertingere potest, 
Catholicus esse non potest, symbolis inserenda, et propter com- 
pendium minus intelligentium, ut cuique libuerit, addenda sunt? 
aliquanto post legati sic aiunt: ergo ut video, illud a Vestra pa- 
ternitate decernitur, ut primo illud de quo quaestio agitur, de 
saepe fato symbolo (quod nempe legitur in ecclesia) zoZatur, 
et. tunc demum a quolibet licite et libere, sive cantando sive tra- 
dendo, discatur et doceatur (extra cantum: videlicet ecclesiasti- 
cum, qui inter sacra fit). ad quae papa reposuit: ifa procul 
dubio a nostra parte decernitur; ita quoque ut a vestra assen- 
tatur, a nobis omnimodis suadetur, haec ex actis illius Aquis- 
granensis concilii, a Sirmondo tom. 2 conciliorum Galliae edi- 
tis, descripsimus. in quibus observari operae pretium sit, usur- 
pari quidem iam tum in Gallia coeptum ut symbolum cum addi- 
tione vocabuli f/Ziogue in ecclesiis inter sacra caneretur. id enim 
innuunt illa verba legatorum: sz scire paternitas tua. quanta 
sunt hodie millia id scientium quia cantatur. sed hunc morem 
a Romano pontifice nondum tunc fuisse approbatum ipsi qui 
usurpabant norant, dum eius approbationem petunt, et quidem 
hic pontifex Leo III adeo fuitin hoc proposito fixus, ut, quod 
Petrus Lombardus l. 1 Sententiarum dist, 11 testatur, transcri- 
ptum symboli sine additione f/Ziogue, quale nimirum in missa 
cantari omnino volebat, reliquerit in tabula argentea post altare 
Beati Pauli, 

Perventum tamen aliquando ad istum tertium progressus in 
additionis negotio gradum fuisse manifestum est, ut nimirum, 


P 469 


670 OBSERVAT. PACHYMER. 


etiam approbante pontifice Romano , symbolum cum additamento 
Jilioque inter sacra caneretur. a quo autem id primum pontifice 
fuerit admissum, incertum est. Nicolaum et Adrianum quidam 
nonnnant. sed Andreas Rbodius causam Latinorum agens in 
concilio Florentino de utroque negat, quoniam neutrum eo no- 
mine Photius accusaverit, neutiquam de re tali, si esset vera, 
iaciturus. addit idem Andreas conc. Ylor, sess. 7 p. 192 ed. Reg. 
jj Pouots ÉxxAqoia ajveyxccón BAémovoa vOv émixclpevov uéyav 
xivüvvov' àyclievo ydo djóg iv cvaig lwAMLcig «ol "Iomevictg.. 
Gre qososv éxs(vo TQ) (xoc dggwosi, uerd cuvtOglov. moAAdv 
sturíoav ÓvvuxGOv vv ysyovorov oU quxgoU c&ioperog 7] OMyOV 
dgiOuoU, dvonrv&ot ixsivo 0 Afyoutv, xol Ge év v cvgpolo 
apaAlouev. | coacta est ecclesia Homana (admittere ut caneretur 
symbolum cum additione fíioque) cum magnum videret impen-. 
dere periculum :. iam. enim. canebatur in. Galliis. et. Hispaniis. 
quare placuit. summo: illi pontifici, cum multorum 'Occidenta- 
lium patrum consessu, qui nec dignitate tenues nec modici erant 
numero, illud. explicare quod. dicimus et sicut. in symbolo ca- 
nimus. loc est, decernere ut deinceps vox fiZiogue symbolo in 
ecclesia cantato adderetur. quis fuerit iste summus pontifex non 
indicatus. hic nominatim, adhuc investigandum superest. Baro- 
nius ad. annum. Christi 883 (p. 596 ed. Rom. anni 1602) refert 
"in sua bibliotheca Vallicellana asservari volumen antiquum Graeci 
auctoris Anonymi, qui distincte affirmat additionem vocis fiZoque. 
ad. symbolum quod canitur in ecclesia, primum admissam et de- 
cretam a Christophoro papa. 
Hic Christophorus, ut idem Baronius alibi docet, Roma- 
nam sedem invasit anno Christi 907, deiecto ex ea et detruso in 
carcerem. Leone V, eamque per sex menses tenuit, post quos 
expulso et in vincula coniecto Christophoro Sergius MI iterum. 
apostolicum thronum insedit, in eoque perstitit usque ad mor-: 
iem suam, quae contigit triennio post, anno Christi 910. mihi: 
non videtur inverisimile Andream Rhodium Graecum hominem: 
eiusdem istius Graeci commentarii, cuius exemplar habuit Baro- 
nius, notitiam habuisse; adeoque memorem quid ibi legisset, ea. 
quae descripsimus in concilio dixisse, abstinuisse autem a men-. 
tione distinctiori. papae Christophori, vel quod putaret scripto- 
rem illum Graecum in eo errasse, confurdendo eum cum suo suc-: 
cessore aut potius expulsore Sergio; vel quod utriusque istorum: 
tam maculosa vita, tam foeda memoria esset, ut in consessu tam 
gravi, cui praesertim interessent multi parum aequi Romanae ec- 
clesiae, illa infelicissimorum eius temporum probra refricare me-. 
morando non duceret opportunum. recitat idem Baronius ad an- 
num Christi nongentesimum nonum, qui fuit secundus Sergii III, 
concilium celebratum in pago sive provincia Suessionensi, in 
loco Trosleio dicto, praesidente Herveo archiepiscopo Rhemensi, 


LIB. I," NOTAE. 671 


anno, ut ibi in fronte scribitur, dominicae incarnationis nongen- 
tesimo nono, indictione duodecima , sexto kalendas mensis [ulii, 
in quo praesidens synodo archiepiscopus post multa quae pro- 
ponit alia ibi tractanda, hoc quoque de controversia processio- 
nis Spiritus Sancti memorat, his verbis: sane quia innotuit no- 
bis sancta sedes apostolica. adhuc errores et blasphemias cuius 
dam vigere Photii in. patribus Orientis , in Spiritum Sanctum, 
quod non a filio, nisi tantum ex patre procedat , blasphemantis, 
hortamur vestram fraternitatem ut una mecum , secundum ad- 
monitionem domini Romanae sedis praesidis, singuli nostrum per- 
spectis patrum |. Catholicorum. sententiis, de divinae Scripturae 
pharetris acutas proferamus sagittas , potentes ad conficiendam. 
belluam monstri renascentis et ad terebrandum caput nequissimi 
serpentis. haec ibi; quae Baronius descripsit ex codice Antonii 
Auguslini, accepto ex bibliotheca S. Remigii Rhemensis, ex his 
licet suspicari, increbrescentibus per Hispanias et Gallias dispu- 
tationibus de dogmate processionis Spiritus Sancti ex patre simul 
et filio, consultam de more sedem apostolicam mandasse inqui- 
sitionem in synodis provincialibus de ista quaestione fieri; ac per- 
latis postea, ut est verisimile, patrum votis, damnatam haere- 
sim. Graecorum, et ad eam extirpandam , prout paires etiam 
Aquisgranenses iudicaverant, utile iudicantium addi symbolo in 
ecclesiis cantato vocem Jfi/ioque, annuisse denique Romanum 
pontificem, cum magnum. videret. impendere periculum , ut lo- 
quitur Andreas, et multi magnae auctoritatis Occidentales patres 
id necessarium iudicarent. et ita deinceps communi decreto per 
totum Occidentem symbolum cum additione fiioque in missa 
cantatum; aut potius cum id antea per Galliam et Hispaniam vo- 
luntaria ecclesiarum et episcoporum devotione usurparetur, as- 
sensu denique Romani pontificis est firmatum. 

Dedimus hactenus historiam additionis vocis fijogue ad 
Constantinopolitanum symbolum, articulis temporum et progres- 
sionis gradibus distinctam; ex cuius vel simplici expositione con- 
fido apparere innocentiam etaequitatem eius facti, ut paene po- 
tuerim lucrifacere operam secundi ex propositis capituli tra- 
ctandi, quo sum pollicitus demonstraturum me iustis et idoneis 
de causis istam esse a Latinis additionem factam, nam primum 
quidem additionis modum et gradum, ' quo magistri et iheologi 
Catholici allegatum in praesidium: erroris a negantibus Sanctum 
Spiritum a filio procedere testimonium Constantinopolitani sym- 
boli, patris solius in productione S. Spiritus disertam mentionem 


facienlis, sic explicabant ut filium cum patre conspirantem in-. 


telligi oportere contenderent, ac sic voce tenus vocem filioque 
symbolo adderent, quis iure possit reprehendere, cum ea non 
iam additio quam expositio fuerit, rem proferens illic abscondi- 
lam, non intrudens aliunde importatam? Andreae episcopi Rliodi 


P 470 


672 . OBSERVAT. PACHYMER. 


hac ipsa de re in concilio Florentino sess. G disputanitis probatus 
eius sacrae synodi : assensu syllogismus huc facit; ovOsuíc Ex0cat, 
dvézrustg jj Segiived TiVog. &neniiune jq piodipurcoc ón9sq dv 
zoogDi. dÀÀd v0 £x v0 víoo Aeyópevov. £v T Gvp[)óAc) Epumeoié- 
aero Tü x«l v0U meroóg oov , iiuyncis 0v avro? xol &vdztvEig. 
ovx go icri mood an. nulla expositio, explicatio aut decla- 
ralio doctrinae cuiuspiam. aut dogmatis recte vocetur additio. 
atqui vox filioque verbo tenus adiuncta symbolo iam prius in eo 
continebatur , - latens et. subintellecta im ipsa mentione patris; 
cuius abstrusi sensus haec tantum. enarralio et expéicatio est. 
non est igitur additio, | scio Graecos schismaticos contra exci- 
pere, vetitum esse nominatim apponere quidquam symbolo etiam 
expositionis causa. sed eos submovet idem Andreas Rhodius di- 
serte negans id. unquam fuisse. prohibitum. verba eius haec sunt 
concil. Florent. sess. 7 p. 107. tomi 82 Conciliorum ed. Reg. do 0U 
Émsrot vt aj vía GvumsQavO 1] TO oóp oiov, d za) iere tO 7:906- 
Deivat, votivot 0Gov züg TÜv voUv xcl zQ0Q &xépav Óicvoiev * 
ócov Óà 790g 0veGéguaiv, ovOéxors aj éxx)uoío v0UTO xexcvxE. 
unde sequitur. prohibitionem. addendi ,| quae consummato iam 
symbolo est apposita, intelligendam. esse de additione novi sen- 
sus diversaeque sententiae: nam additionem quae ad meram de- 
clarationem pertinet , nunquam prohibuit ecclesia. 
Secundus additionis gradus auctoritate synodi Nicaenae secun-. 
dae, generalis septimae factus apolog ia non indiget. quotus enim 
P 471 quisque non sentit nihil minus iuris oecumenico concilio Nicaeno 
secundo fuisse declarandi aliquid in.symbolo Constantinopolitanmi 
oecumenici secundi, quam ipsi Constantinopolitano secundo fue- 
rat apponendi verba quaedam symbolo prius edito a Nicaena pri- 
ma generali magna synodo? . apposita vero iam symbolo per ge- . 
neralem synodum voce fiZoque, quin illam cantare quoque inter 
sácra continuo potuerit citra reprehensionem ullam ecclesia Ro- 
mana, dubitare nemo poterit qui reputet nullam fingi probabi- 
lem rationem posse, cur symbolum a Constantinopolitana secunda 
generali editum. synodo. recte in cantum ecclesiasticum sit recé— 
ptum ; idem symbolum auctiori et explicatiori editione vulgatum 
a Nicaena secunda generali septima synodo , nefas fuerit ecclesia- 
slicis aptari modulis, et in choro, dum sacra peraguntur, audiri. 
dicent fortasse genus mendacii fuisse symbolum quasi a Constan- 
linopolitanis secundae synodi patribus editum cantare, cum ad- 
ditamento tanto. posterius illi a septima generali synodo inserto, 
ex quo non iam amplius id secundae synodi symbolum esset, sed 
aliud. septimae. respondeo: si multa verba a secunda generali 
synodo symbolo Nicaenae primae generalis. addita non obstiterunt 
quominus id symbolum Nicaenum vocari perseveraret, cur unius 
quadrisyllabae voculae additio impediet ne vere: idem symbolum 
Constantinopolitanum..ut antea possit dici?. Nicaeno. symbolo 


LIB.II. NOTAE. .- 673 


-Constantinopolitani centum quinquaginta patres adiunxerunt; 
post illa verba credo ín Spiritum Sanctum, haec: dominum et 
vivificantem , qui ex patre procedit, qui cum patre et filio simul 
adoratur et conglorificatur, qui locutus est per prophetas, et 
tamen symbolum sic auctum Nicaenum nihilominus deinceps Ca- 
tholici dixerunt. Durandus in Rationali Divin. Offic. 1. 4 c. 25, 
postquam apostolicum et Athanasianum symbola memorasset, 
subiungit: £ertium est Nicaenum, quod Damasus papa ex con- 
stitutione universalis synodi apud Constantinopolim celebratae 
instituit. similiter Magister Sententiarum 1. 1 dist. 11 et Alexan- 
der Alensis par. 3 quaest. 69 membro 5 symbolum quod in 
missa cantatur Nicaenum ac Nicaenorum patrum vocant. huiüs 
ratio est quod additio Constantinopolitanorum patrum nihil no- 
vum intulit Nicaeno symbolo, sed quaedam quae in eo latebant 
explicatius protulit. hoc affirmat S. Gregorius Nazianzenus, unus 
e 150 Constantinopolitanis patribus, scribens ad Cledonium: 
qutig, inquit, ve xerd INíxot«v míoreoc vàv &yiov zaríoov vüv 
éxsias GvveAOOvvov £ni uaOcioéGtt ijo  Agsvovixijg alg£osog oUüiv 
oUrs z.QosriMiGeuév zovt oUTS mwQOTiuGv ÜvvdusDu, GÀÀ' ixcivme 
icuiv nícveog ovv Qs xolicousÜa. tantum addit se cum suis in 
illa sacra synodo collegis articulatius exposuisse, quae minus suf- 
ficienter, habita ratione deinde subortarum haeresum, de Sancto 
Spiritu declarata a Nicaenis fuerant. 9060199 90Uvvsg v0 dAAL- 
ztGg sigquévov zsgLl o9 dyíov zvtvuerog. iu quae Nazianzeni 
verba scholiastes eius Elias sic recte commentatur, 6 uiv 60- 
pot zà)y ÀfEcov zagsMéAswero , Tj 0b wpvyrj (Aéyo Oy] d vv von- 
pérov) ovüaudg. O10 xol 0 Gyi0g oV vO zegeAtÀtuuévov dÀA& 
à Ang elgruévov vo) Gauoarog Aéyst OvngOgoUv qjroi Z£axpifoUv 
xol Ói«uoogo)v. haec ille; quibus significat non sensibus aut 
quasi animae symboli Nicaeni defuisse aliquid, dicere Gregorium 
theologum, sed sono verborum ac veluti corpori etc. unde se- 
quitur additionem identitati non obstare. idem nunc pari iure 
dicimus, quam voculam Nicaena secunda synodus generalis se- 
ptima symbolo a Constantinopolitana generali secunda edito ad. 
didit, ea cum extranea non fuerit,.sed ex visceribus ipsius sym- 
boli doctrinae ac Constantinopolitanorum patrum sententiae eruta, 
non facit ut post huius epenthesim symbolum aliud diversum id 
debeat censeri. nullum ergo fuerit mendacium, id Constantino- 
politanum ut antea vocare. quod vero ecclesiae Galliae et Hi- 
spaniae cantare symbolum in sacro cum additione f/iogue per se 
instituerunt, id nimirum sibi licere credidere, postquam ista ad- 
ditio per generalem septimam synodum comprobata et usurpata 
fuerat. unde, ut superius vidimus, Leo Tertius pontifex id fa- 
ctum non ut nefarium damnavit, sed tantum ut ab eo desisterent P 472 
suasit propter causam quam ibi commemorat. sed illa Romani 
pontificis moderatio, ut tunc fuit laudabilis, sic postea per Grae- 
Georgius Pachymeres I. 48 


674 OBSERVAT. PACHYMER. 


corum schisma haeresi cumulantium pervicaciam evasit intempe- 
stiva, etenim illi abstinere a cantu symboli cum additione f/Zioque 
pro signo profitentium suam de processione Spiritus Sancti ex pa- 
ire solo haeresim habebant. sic Photius Leonem Tertium tanquam 
sibi consentientem in ista blasphemia laudat, quod nimirum ille 
noluisset cantari symbolum cum. additamento fi£oque. coacti 
ergo. vere sunt, ut loquitur Ándreas Rhodius superius. relatus, 
Komani pontifices cantari iubere symbolum tali additione au- 
ctum, iusto melu gravis scandali, tum apud Latinos, quorum 
ecclesiae pleraeque iam ullro cantum illum usurparant, tum apud 
Graecos, qui eius rei omissionem in erroris sui patrocinium tra- 
hebant. | et tamen vel sic coacti temperarunt Graecos ipsos adi— 
gere ad id symbolum cum pari additione iu ecclesia cantandum. 
licet non deessent fervidiores, qui id Graecis iniungi suaderent, 
contra quos videtur loannes Parastron, missus Constantinopolim 
,a Gregorio X, ille verba a Pachymere loc capite recitata protu- 
lisse; per quae suadere studet [talis «£ drnisso amotoque addi- 
4onis ad. symbolum, (a Graecis videlicet exigendae) scanda/o, 
cum fratribus, quos viderent palam. Graecis conciliari, vera ita 
demum, coalitura pace, vellent, | uti et. vicissim Graecos mox 
ipsos hortatur ad admiltendas et salis accipiendas excusationes 
quas Latini allegarent pro additamento ad symbolum, hoc est pro 
eo quod symbolum voce fZ/;oque auctum in suis ecclesiis canta- 
rent, prout iustis et necessariis de causis maiores ipsorum id in- 
stituissent. praestitisse mihi videor quod promiseram, et satis 
evicisse nullam in facto additionis vocis fiZiogue ad Constantino- 
politanum symbolum temeritatem Latinorum posse notari, sed 
summam potius et Romani pontificis et ecclesiarum Occidentis ap- 
parere cum fundatissima ratione moderationem ac sapientiam, in 
necessitate obsistendi grassanti haeresi temperantium tamen id a 
Graecis exigere, quo illos exasperandos et quadam exprobratione 
praeteriti erroris confundendos intelligebant, et ista benigna ac- 
commodatione studentium eos ad unanimam ecclesiarum allicere 
concordiam. 


p.390 v. 17. 20 zg0c vóv Afloadu voU 9:oU. aliquid quodam- 
modo simile dictum Ábraamo a deo reperitur Genes. 19 2: bene- 
dicam benedicentibus iibi etc, caeterum verba, ut hic iacent, 
potius sumpta videntur ex Genes. 97 29: qui benedixerit tibi, 
sit ipse benedictus, qui maledixerit tibi, maledictionibus re- 
pleatur, sed haec non dicuntur a deo Abraamo, sed ab Isaaco 
lacobo, ut forte hoc sit uvguovixóv cpcAyo Pachymeris. 


c. 90. Quando contigerit hoc capite narrata incomitiatio 
rhetoris ecclesiae Holoboli ostendemus infra in Chronologicis 
|. 3 harum Observationum c. 5 n. 6... nunc occasionem non omit- 
iam demonstrandi Vaticanum paraphrastem: nequaquam ipsum 


LIB. Il. NOTAE. :675 


faisse Pachymerem, qui aliam quasi editionem sui operis commu- 
tans plurima vulgaverit; id quod virum doctissimum suspicatum 
video. si enim is ipse esset, non ita manifeste a se ipso dissen- 
sisset, ut hic faeit. cum enim in nostris optimis B et A codd. 
Pachymeres hoc loco habeat zàÀgv ovx inl rovrov t0U xe190U ye- 
yovog did moórepov , paraphrastes sic hune locum effert mgorsQov 
uiv Gvufdv uera c0 dEogicO jjvot moroiéognv "oo£viov. ita ille. 
et mox ut sibi cohaereat, ubi conventus est mentio habiti con- 
gregatis episcopis cum pitriarché; imperatore praesente, Vatica- 
nus patriarcham tunc fuisse Germanum diserte tradit contra ma- 
nifestam Pachymeris sententiam, qui nihil omnino de concilia- 
tionis ecclesiarum negotio tractatum, quamdiu patriarchatum te- 
nuit Germanus, iradit. nec potest esse dubium quin patriarcha 
illic tacito indicatus nomine losephus fuerit; sub quo demum tra- 
ctatio concordiae ecclesiarum moveri coepta est. et quidem Iose- 
pho patriarchatum gerere incipiente nondum fuisse deformatum 
infami supplicio Holobolum, manifeste patet ex cap. huius libri 
12, quo narratur imperalorem ursisse patriarcham | ( Iosephum 
videlicet) et quosdam ex clero ad assentiendum paci quam tracta- 
bat cum ecclesia Romana, suffragantibus in hoc ipsi archidiacono 
Meleteniota, Georgio Cyprio protapostolário, et hoc ipso Holo- 
bolo, quem inde patet nondum male multatum ab imperatore, 
quinetiam in gratia tunc apud eum fuisse, donec eam illo ipso 
"conventu imprudentia sua perdidit. alibi etiam observavi scri- 
ptorem hunc a Pachymeris, quem interpolat, mente aberrare. 
sed hoc in specimen talium abunde sit hic memorasse. 


p. 398 v.8. poenitere se prius actorum. | quid viderat Ho- 
lobolus de novo ut mutaret sententiam, et ex probante consilium 
reconciliandarum ecclesiarum repente in eius pacis adversarium 
muliaretur? nihil sane nisi se minus honorifice quam vellet tra- 
ctatum ab Augusto; quam ille, ut putabat, contumeliam perse- 
verentia in schismate et pervicacia ulcisci studuit. en quo spiritu 
Graeci schismatici ferrentur. non eos ratio, non auctoritas, non 
veritatis cura, sed ambitio et superbia privataeque rationes prae- 
cipitabant, ipso iis addicto historico fatente. non ita Ioannis Vecci 
ex adversario in fautorem Latinorum mutatio contigit superius 
c. 25 narrata, ille siquidem quoad putavit causam Graecorum 
veritate niti, modeste restitit imperatori usque ad perpessionem 
carceris, ubi vero per otium lectis patrum libris clare vidit potius 
ius esse Latinorum, statim agnitam veritatem est professus et con- 
stantissime defendit. 


p. 894 v. 18. intestinis ovium ipso adhuc fimo refertis im- 
pliciti onustique, etsi-hanc foedam traductionem damnatorum 
per urbem zcwoóv 99oieufov Pachymeres vocat, praecesserant ta- 
men eius exempla Constantinopoli. vide.Annam Comnenam, quid 


P 473 


P 474 


676 OBSERVAT. PACHYMER. 


ipsa simile viderit, referentem 1. 12. Alexiadis p. 363 ed. Reg. ubi 
peculiariter in rem nostram notat eos qui hoc modo circumduce- 
bantur habuisse capita intestinis boum oviumque quasi ad ridicu 
lum ornatum cincla: z&g à? xtgoAdg, inquit, ivrocOío:g fodv 
«c zgofcrov votwíeg Übxqv xocurnGavrcg. in optimo ms Puge- 
iiano, cum quo editam iam Alexiadem contuli et plus quam mille 
locis emendavi, legitur xezexocwrjoovrtg. 

p.897 v.18. mooc Ms9Gvqv yivovzat. sic contextus trium 
simul codicum: sed in Barberino supra Me9ovqv adscriptum in 
glossae modum Kogowviv legimus. hoc ab erudito lectore additum 
putamus ad praevertendam ambiguitatem, quae posset obiici mi- 
nus cautis a vocabulo Me«ovqc. isto enim nomine est urbs Thra- 
ciae apud Suidam et Stephanum; item alia Macedoniae in Magne- 
sia, cuius meminere Thucydides, Strabo, Stephanus, Plinius etc, 
Methonen etiam in Thessalia memorat Hesychius , illam forte de 
qua Seneca choro actus 4 Troedum his versibus 


an frequens ruscis levibus Methone, 
quae sub. Oetaeis latebrosa silvis etc. 


nulla porro harum in hunc locum quadrat: non enim provectos a 
Malea Laconiae promontorio Hellespontias ventus plenis velis per 
totam noctem impellens, quod hic dicitur, appellere retro potuit 
in Macedoniam aut Thraciam. est ergo haec Me9vy; quam Pau- 
sanias Mo9ovqv scribit, Messeniae urbs maritima in modico pro- 
montorio, cui adversum aliud angusto simu diremptum Corone 
insidet, alia urbs, cuius propterea mentionem opportune suggerit: 
glossema non inutile ad determinandum de qua Methone hic aga- 
iur: nam in hanc non inverisimilis cursus a Malea fuit vento qui 
ab Hellesponto vehemens spiraret. hodie hae civitates nomen fere 
antiquum in mappis recentioribus obtinent, signatae vocabulis 
Modon et Coron; porro qui sinum Modonem inter et Coronem 
situm intrat, is ut Methonem sic et Coronem tenuisse dici potest, 
ut nihil glossator auctori contrarium alleverit. 


p.420 v.11. cui Manu?li nomen erat Zachariae filio. puta 
haec Manuélis et Zachariae vocabula praenomina fuisse hominum 
quibus commune foret Cataneae gentis nomen. hoc enim dicen- 


dum necessario videtur, ut Pachymeres cum Gregora cumque 


Duca Michaélis nepote, cuius historiam vir doctissimus Ismaél 
Bulialdus ante hos annos quindecim primus edidit, conveniat, si- 
quidem ili ambo docent Michaélem Palaeologum hunc nostrum 
concessisse Phocaeam Cataneis. ac Gregoras quidem sub initium 
libri 11 p. 239, agens de Catane Phocaeae principe, et eum Mi- 
iylenem tunc occupasse referens in eamque immigrasse, praesidio 
iamen valido Phocaeac relicto, statim subdit; xAigog Ó' evrQ 
migisOov qv dao mQoyovov sj Ouxci zmpóg zoU Baciéog xol 
zemzov vo) feciíog Ggucl QoQeico imivgon]g Cvena zo you 


LIB. H. NOTAE. 677. 


TOY T1VOC "opi6p09. ài «e zoe 4góvovc. ToxTOUG of rcUriE ago- 
gtlav Srodeydusvos yocdpupiecs Boguaxoig &vavsotvrsg del Overlovv 
zajv ÓoGtv v0U xMioov. eic. quorum summa est, Catanem, qui sub 
Andronico iuniore princeps Phocaeae erat, eum principatum ob- 
tinuisse hereditario iure transmissum a suis maioribus, quibus 
illum imperator proavus Andronici iunioris (fuit is Michaél Pa- 
laeologus prior) certis legibus in feudum, ut loquuntur, conces- 
sisset, quare quoties in eo principatu filii patribus succederent, 
diploma imperatoris impetrare illos oportebat, quo in istius dy- 
nastiae legitimam possessionem mitterentur. ita ibi Gregoras. 
Ducas aütern c. 20 Hist. p. 89 ed. Reg. sic habet: zv aig )ju£oote 
0? 00 Basis Mujer TOU Hol eiohóyov, TOU aoUrüg Bacikev- 
6cvrog év lloAotoAÀ0yo:ec, 3j49óv TiVEG Troiol eiroDvrtg TO &ooc 
(agit: de monte Phocidis) do95ver evroic, xcl AeuBevav xov i- 
Tog 70 6vugovuOtv, imperante Michaele Palaeologo, eo qui pri- 
mus in domum Palaeologam imperium intulit, venerunt quidam 
Itali petentes montem Phocaeae sibi dari sub pensitatione annuz 
tributi, haec Ducas, qui quamquam hic non nominat istos Ita- 
los, paulo inferius tamen indicat eos e gente Catanea fuisse, dum 
scribit zjcev 03 of óyO£vrec vie xóAsOe ( véec Doxalag ) XTNTOQSG 
ix vàv Keroviov Fevovitai, 'Avügéag «ol "cxofoc etc. erant 
aulem, memorati urbis novae PPhocaeae domini e Cataneis Ge- 
nuenses zdndreas et lacobus, posteri videlicet illorum aut illius 
qui cum Michaele Palaeologo priori de montis Phocaeae dominio 


transegerat. unde intelligitur hunc cuius meminit hoc loco Pa- 


chymeres, qui primus montem Phocidis beneficio imperatoris ob- 


tinuit, Manuélem Cataneam fuisse vocatum, filium Zachariae Ca- 
tanoue sive Catanei reperimus et Catelusios vocatos: nam qui 
multi in historiis citerioris aetatis Calelusiorum appellatione me- 
morantur, ex eadem cum Cataneis esse familia certo colligitur ex 
collatione variorum. locorum Villanii, Laonici et aliorum histori- 
corum qui res quipgentorum retro annorum scripto complexi sunt. 
nec nova res est mutari aliquid in nominibus magnarum domuum, 
eum olim sciamus Cloantos in €luentios, Lamosin Lamias, Clau- 
sos in Claudios et Clodios, Hortensios etiam in Hortalos transisse, 
nullo id in argumentum trahente familiae diversae; ut oimittam 
similia plurima passim observata in memoria recentiorum adeoque 
hodie vigentium stirpium. non enim his immoravi locus aut prae- 


scriptae brevitatis sinit modus, quem quidem iam excessisse me . 


paululum sentio, scilicet officio elatum grati animi erga familiam 
nobilissimam, cuius vetera illustrissimaque extant erga meam pa- 
iram Galliam fidei benevolentiaeque non,vulgaris monumenta. 
Rufus quippe, aliis Ruffinus, Cataneus, cognomento de Volta, 
Philippi Augusti Galliae regis archithalassus fuit, et eum post ex- 
pugnatam Ácconem deportavit in Apuliam, ut Rigordus docet in 
libro de Gestis Phibppi Augusti p. 142. — Salvator etiam Vitalis in 


P 475 


678 : OBSERVAT. PACHYMER. 


Chronico Corsicae tradit, in expeditione S. Ludovici qüa cepit 
Pelusium, unum ex eadem stirpe Cataneorum de Volta inter du- 
ces exercitus fuisse. anno item Christi 1396, cum Genuensis res 
publica in gravi suo periculo necessarium censuisset subiicere se 
imperio Caroli VI regis Galliae, missus ad illum communi consilio 
Damianus Cataneus summa prudentia parique felicitate negotium 
confecit, relato domum ex regia gratia titulo atque honore mare- 
schalli Franciae. perseveravitque affectus in posteris non sine 
mutuae regum benevolentiae signis illustribus; quale fuit quod 
Ludovicus XII, solemni pompa Genuam invectus, villam Lauren- 
iii Catanei eius invitatu humanissime visit, delectatum se hospi- 
lio gratissime praeferens.. quare in occasione legationum ad re- 
ges Franciae Catanei a Genuensibus plerumque, ut ibi gratiosi, 
legebantur. sic anno 1499 Christophorus, anno 1511 Thomas 
Catanei, anno 1513 alius item Cataneus, legati Genua in Gal- 
liam venisse reperiuntur. 

v.12. aluminis fodinae,. quis hic labor esset et quantum ex 
eo lucrum, discimus ex Duca, qui domicilium se habuisse in ista 
nova Phocaea profitens, quae refert spectasse oculis creditur, àv 
vij Doxíó, vij xor vu» Iov(av 0goc «jv &v à péroAlov cvvzzQolac 
dcQytu*. xoi 0 AíOoc Gmog Tig cxQcosíog zvQl mQocopipcoug, 
sirva VÜori, Og "eupoc yivevot. — vv 08 ín vo) AlOQov ysvoué£vqv. 
apiuuov sig Aíura Bdliovveg GUv VOori, xol xoyAdtovrog oU TO- 
60v , 1j Binx9tica spauuog OroÀvtroL* xol vO uiv mweyU xol ovciG- 
Ó:g eric év à Cou u£vov dc die vvodüsc, 0 Enoüv «ol ysdi- 
ó:g coUo FEo Qimrovow dg Gyonucrov: vov 0B (oov slg Gxagog 
«ivoGavreG Cyoic T]utoQv veGocQov stwgaügouyv, svoióxsro! àv 
Toig &xgoig vv Uzo00jcv cyyticv zezoyouévog ó £ouog xci dzto- 
evyítov óuoíog «0vovoAÀo etc. hoc est ex versione Bulialdi: zm 
APhocide , quae. loniae adiacet , mons erat metalli aluminis fe- 
rax ; cunctique lapides, qui in vertice montis, in ignem primum, 
postmodum in aquam missi in, arenam comminuuntur. | haec ex 
istis lapidibus collecta in cacabum aqua mixta demittitur, ac 
ubi parum. aqua iniecta ferbuit, arena liquefit. quod. densum 
est eius, offae simile, ad modum lactis in caseum coagulati ser- 
vatur : quod durum et terrestre, ut inutile abiicitur. offa vero 
illa in vasa diffusa per. quatuor dies in eis subsidit; posteaque 
circa oras summas vasorum concreta splendensque ad instar cry- 
stalli reperitur etc, satis enim haec sunt ad indicandum istius 
hic memorati laboris modum.  quaestuosae porro distractionis 
huius mercis causam Ducas mox memorat, quod alumen tincto- 
ribus necessarium sit, Égri 0 àveyxoiov qoc Osvcomoroig. quae 
confirmant id quod noster paulo inferius scribit: inde siquidem 
vim inferre magnam illi ( Genuenses) consuerant istius mercis 
(aluminis) vendibilis in primis, quoniam plurimus, prout ho- 
dieque cernitur, eius usus est in pannis e lana texta colore va- 


LIB. Hl. NOTAE. . 679. 


rio fucandis. his omnibus addo Cataneorum imperitantium Pho- 
caeae mentionem etiam extare apud Cantacuzenum 1.2 c.29 p.290 
ed. Reg. ubi eandem, ut apparet, rem narrans quam superius re- 
iulimus e Gregora, Mitylenes videlicet occupationem per Cata- 
neos Phocaeae regulos factam, in eo videtur a Gregora discrepare, 
quod. factum id. Dominico Cataniae Andreae filio tribuit, non au- 
iem ipsi Andreae et Iacobo eius fratri. verba Contacuzoni haec 
sunt: 1y]&)evo. eg Zouévixog Ó "Avàg£ov TOU Keravía , 0g Tg 
véag. Qoxaíag 10x Baciléog zugadovrog xard qOQiV, TOU zeroüg 
era do9vovrog xÀngovópog Tie ovo(ag xarecrac mioUGtog ói 
qv, voig 1enuac. gvonócic "Aéafov Qiovox «ín 'Poueíov &gtio- 
pevoc iüíav &avrQ ztgumouj oca ct Qysuovíav etc. quae ibi pergit 
narrare, quibus ' egregie confirmantur quae de Phocaeae dominis 
beneficio imperatorum Palaeologorum Cataneis diximus, necessa- 
rio ad supplendam in hoc loco nostrae historiae czoGtco5]civ Pa- 
chymeris, familiae nomen omittentis in memorando Manuile Za- 
chariae filio, primo Phocaeae possessore ex concessione Michaélis 
Palaeologorum primi Augusti. 

p.421 v. 14. Vocem Zvozevecduevor ex margine in contex- 
íum intuli, expuncto vg?ccucvor, verbo nihili, 


p.429 c.2. Quae hoc cap. narrantur de Maria regina Bul- 
gariae in avunculum imperatorem, odio pacis ecclesiarum ab eo 
procuratae, concitare Sultanem Syriae conante, facile ostendunt 
pravum schismaticorum animum; uti et quae capite sequenti, et 


deinceps narrantur, quam crudelis impia facinorosa haec mulier 


fuerit demonstrant; quare illa protectrice schismatici rebelles glo— 
rientur licet, digno patella operculo, 


p. 436 c. 8. Quae hic -marrat Pachymeres, se adhibitum 
ab imperatore ad clam explorandum ecquid Theodosius mona- 
chus, si Àntiochenus patriarcha fieret, obstiturus esset negotio 
conciliationis ecclesiarum, rem illam ex Augusti sententia gessisse, 
ostendunt hunc nostrum, etsi tacito iudicio animi schismati fave- 
ret, ut multa demonstrant huius historiae loca, tamen imperato- 
ris consiliis eius generis haud palam adversatum. immo suspicari 
forte non immerito possemus eum vivente Michaéle vere et ex 
animi sui sententia favisse paci, sed eundem historiam deinde hanc 
scribentem sub Andronico, qui se iterum a Romana ecclesia ab- 
scidit rescissis paternis aclis, servisse tempori revolutum in fami- 
liares errores, 

p. 440 v. 18. ex eanonibus quondam. a Sisinio perlatis. 
non est hic Sisinius ille antiquus Constantinopolitanus patriarcha, 
qui anno Christi 426 Attico successit, ut narrat Socrates l, 7 c. 26, 
sed alius, ut apparet, longe posterior, qui anno Christi 995 Ni- 
colao Chrysobergi suffectus est, nam hunc loannes Curopalates 


P 476 


P 477 


680 OBSERVAT. PACHYMER. 


in Hist, ad ann. mundi 6503 testatur canones de matrimoniis 
sanxisse. 

v.18. gradus affinitatis, Anna filia Michadlis Augusti, sponsa 
destinata Michaéli despotae, quarto consanguinitatis gradu con- 
tingebat Ànnam alteram, filiam sororis patris sui, nuptam Nice- 
phoro despotae, Michaélis despotae germano; et quia Nicephorus 
et Ànna coniuncti matrimonio pro uno censebantur, etiam Nice- 
phoro et consequenter Michaéli eius fratri totidem affinitatis gra- 
dibus admovebatur. porro Michaél Annae uxori sui fratris aífi- 
nitatis gradu secundo iungebatur, quia suo germano eius viro se- 
cundo consanguinitatis gradu iunctus erat. affinitatis quippe gra- 
dus, ut theologi et iuris Canonici consulti haec tractantes do- 
cent, pari passu sequuntur gradus consanguinitatis. uL ergo con- 
sanguinitatis primus gradus est qui-parentes inter et liberos inter- 
cedit, secundus fratrum ad fratres, tertius fratris sororisve filio- 
rum ad patruos avunculos amitas et materteras, quartus conso- 
brinorum ad consobrinos, ita et affinitatis numerantur totidem; 
quales revera in hac filia Michaélis Augusti respectu sponsi ei de- 
stinati Michaélis despotae numerabantur. unde ex hac parte, ut 
ait historicus, quatuor erant cvvoixsoíov sive affinitatis gradus, 
ex parte vero sponsi ipsius Michaelis despotae respectu fratris eius 
Nicephori et eius coniugis Annae natae ex sorore Michaélis Augu- 
sti, duo; quia ut consanguinitatis gradu secundo connectebatur 
frater fratri, ita secundo pariter affinitatis gradu coniungebantur 
levir et fratria. haec mens huius loci est; circa quem notanda 
venit duplex Graecorum illius temporis a Latinis hodiernis discre- 
pantia. prior est quod, ut hinc apparet, apud Graecos tunc 
affinitas affinitatem pariebat , cum in usu iam ecclesiae Latinae 
nihil prohibeat quominus aliquis ducat uxorem sororem uxoris 
Íratris sui: altera quod in numerandis cognationis et affinitatis 
gradibus parentes nunc non imputentur, sed primus gradus con- 
stituatur in fratribus, cum, ut numerat hoc loco noster, necesse 
sit primum gradum respectu patris ac matris poni, secundum re- 
spectu fratrum ac sororum. sic enim tantum Nicephorus despota, 
qui filiam sororis imperatoris in matrimonio habebat, ab ipsius 
imperatoris filia quarto affinitatis gradu distare poterat, prout hic 
dicitur. 

p.448 v. 92. quando ducente Jsaacío ususto etc. rem 
hic indicatam fuse narrans Georgius Acropolita (Historiae suae 
€, 11 p. 10 ed. Reg.) in summa docet Isaacium Augustum in Bul- 
giros, qui auctore rebellionis Asane a se defecerant, expeditione 
suscepta, Ásanem cum praesidiis arta obsidione cinxisse intra op- 
pidulum Strinobum dictum, évróg vo) zoAvjviov o9 à: v0 Üvouc 
Zoívofoc. videtur amplificata deinde ab Asane victore haec ci- 
vitas, quippe quam noster Ternobum vocans, regiam Dulgariae 
urbem fuisse non semel indicat. pergit Acropolita dicere, cum 


LIB.II. NOTAE. 681 


in extremo discrimine res Ásanis et Bulgarorum essent, quos ne in 
Isaacii Augusti potestatem mox venirent nulla res prohibere huma- 
nitus poterat, exisse ab urbe obsessa quendam specie transfugam, 
qui trepide imperatori nuntiaret mox irrupturos in eius castra 
maximo numero Scythas; quo ille indicio perculsus nocte repente 
obsidionem solvens fugit ab oppido postridie dedendo, et eiusdem 
proditoris etiam in fugae via consilium fraudulentum sequens se 
suosque coniecit in angustias, ubi mox plurimi a paucis misere 
oppressi sunt Bulgaris, qui ex composito in circumventos irruen- 
tes Romanos plerosque caedunt, imperatore cum non multis aegre 
sein tutum recipiente, omni apparatu et imperatoria supellectili 
hostibus relicta. | o£ ó£, ait Acropolita, ÓiacoD£vrsg usrd oU Ba- 
aiiéog yvpvot v& jjGav xok OÀiyot zuvv. ivrtüOsv égvoioO 10 
TOv Boviyágav giiov Asíav. zov £x Tàv "Pauaícv xsQürcav, 
did à xal éx rÀv Baciux dv zügeGij pov zd uutarrega " Tg TS 
ydo 7o) Baciémg nvgapídag dveláfovzo : zal guiAag TOV imoijuov 
xal yoxua sig mÀg909 xol avrov à TOV Bacilikóv Gravgov etc. 
haec sunt quae noster hic vocat zpsa insignia imperii. in quibus 
quod zdg roÀ feciMéoeg mvoeuíóeae imperatoris pyramides Acro- 
polita numerat, lucem accipit ex alio eius loco, Hist. c, 40 p. 36, 
ubi de Theodoro Angelo imperii insignia deponente sic scribit: zd 
piv yàp &gvOgd nia dnsBdllero. ael Tuv miguioyagov zvQu- 
pió «, tig mv xel AíOoc vzsox dno xoxxwwoc, Beciixd voUra 
Guu(lole. hoc est ex versione doctissimi interpretis: namque ru- 
bri calcei dimissi, et unionibus interstincta pyramis, super quam 
lapis rubeus emicabat , quae imperatorum insignia sunt, 


c. 10 et 11. Quae hic narrantur de Vecco libere causam 
pauperum iniuste oppressorum agente cum Augusto, a quo ea 
occasione pessime tractabatur, palam ostendunt quam ille vir 
alienus ab omni adulatione fuerit, et quam certum sit, ea quae 
pro ecclesia contra Graecos schismaticos egit dixit scripsit, pur- 
gata videri debere a suspicione fuci ac fraudis. de stauropegiis 
fuse agimus in Glossario, ubi et vide de Colybis capitis 12. 


p.458 v.18. me neutiquam passurum addi symbolo etc. 
nunquam exegerunt Latini a Graecis ut. particulam et ipsi f/ioque 
symbolo Nicaeno adderent, modo fidem ipsam processionis Sancti 
Spiritus ex patre et filio bor ent, et Romanam ecclesiam fateren- 
tur non peccasse cum ad declarandum expressius dogma verbum 
illud fi/iogue symbolo addidit. haec duo si praestent , qui e 
schismate Graecorum redeunt, nihil aliud ab iis requirendum 
sanxit etiam Clemens VIIL, cuius ea de re decretum memini me 
legere apud Possevinum in Apparatu. vide quae superius annota- 
vimus ad c. 11 1. 5. nihil ergo mirum si Michaél imperator gna- 
rus quid vere Latini peterent, et videns spargi a schismaticis in 
populum vanos metus, quasi iussurus stalim papa foret ut in 


P 478 


682 OBSERVAT. PACHYMER, 


omnibus Graecis ecclesiis symbolum deinceps cum additione vocum 
vocabulo fiZioque aequivalentium cantaretur, praemunit animos, 
profitens se neutiquam id passurum.  consentanee his et Graeci 
loquuntur in concilio Florentino sess. 25 p. 508 ed. Reg. vo v7jc 
zooGO1xne, qjusic oU Os&oucÓn zo more vavzqv , dA" Eyyogotyusv 
duiv Éyewwv. vovtqv iv voig Judv ixxMjolo:g, oU piv iv. zeig v5e 
dvorolgg. *elAéyoutv Ovi evdyxe wovrrimeiyovGgG dvemvvbove vÓ 
GuuBolov: xol o Aíyoutv vov éx voU víoO qowvqv 2] &égav now 
qj xoocdOnxqv wo, dÀA ses. xoi Gaguvsav voU aqutréQoU 
Gvu[0oÀov. xo sicl vo cvufoAo cupórege sUGeQr, xol cuovon- 
péva Mysc9os dv vij vàv "Poualov ixxigola, xa00c vusig Ayers, 
Xel iv r(j dvetolixy, xoOde evrol «utig Afyousv. xal oUrQ ye- 
vícOo 4j &vocig. de additione: nos illam nunquam admittemus, 
sed eam vobis in vestris ecclesiis habere permittimus, non autem 
in Orientalibus; dicimusque symbolum a. vobis explicatum ne- 
cessitate cogente; et vocem illam ex filio non esse aliam fidern 
aut aliquod additamentum , sed piam et nostri symboli explana- 
tionem ; et esse utrumque symbolum pium et eiusdem sententiae, 
ut in ecclesia ftomana recitetur sicut vos dicitis et in Orientali 
ui nos ipsi dicimus , atque ita faciendam unionem. 


p.460 v. 8. oV zpofcysvo OÀcc cUrg tOv fegdv zcpetypoirav 
&vdfiov. hinc apparet existimasse Graecos in formula abdicatio- 
nis aut depositionis alicuius ex episcopali dignitate necessario, ut 
valida censeretur, exprimi debere, eum qui deponitur indignum 
eo loco et ineptum officio esse. quae causa fuit Nicetae episcopo 
Heracleensi misso a synodo ad Arsenium patriarcham, postquam 
is ab ecclesia fugiens in monasterium recesserat, ut ab eo cessio- 
nem patriarchatus exigeret, causa, inquam, haec ei fuit instandi 
ut in formula abdicationis, quam Arsenius libenter dabat, expri- 
meretur indignum eum sacerdotio fuisse, dve£tov v5c [eooGvvys, 
idque s/g z0 vijg megowosog sUAoyov, ut videretur idonea ces- 
sionis causa , prout narratur a nostro p. 115 v. 5. 


p.461 v.19. serat tunc Urbanus.  demonstrabimus infe- 
rius l, 3 c. 10 in Chronico, ad annum 1279, non Urbanum tunc 
fuisse papam, sed Nicolaum III, ut memoriae aut calami lapsus 
hic agnoscendus sit, errore tamen in omnia exemplaria diffuso. 


p. 467 v. 5. 0a uiv üfxzo. sumpta haec ex Homero Iliad. $ 

v. 490: dÀA' ys Ófzro uiv [gd , móvrov Ó' duéyagrov OgtAAtv. 

unde et correximus quod in ms vitiose legebatur c gzAAev. : 

P 479 p.469 v. 17. oraculum insculptum marmori etc. hoc ora- 

culum Gregoras describit l. 5 p. 67. - nos hic illud ex margine co- 

dicis Barberini repraesentamus cum nomine auctoris a Gregora 

taciti, etiam paulo auctius. nam haec verba.zoi vó moo" Hga- 
xÀcíov ztoMiyviov apud Gregoram non comparent. 


LIB.II. NOTAE. 683 


Oiroc ó ó qencuóe Ilovaviov zgo£0pov. 
Tij 02 molto Tode TO xGÀÀog 490vots feriret cBevviuevov. 
70 0B moAlocróv LU sutoetpoiv iv Voreroig Pxgofosjoerar) 
Gregoras legit Exon 9aj6erar) &va dvágyo - dioOjcrtaL (Grego- 
ras dotar) óà ,9Uonnac. tira dvoxoivicOnGsroL. mood Óvva- 
TOU Nixovógov , üc Oxtazijv dyÀadg £vdda ( Gregoras évydOo et 
in margine évvtaa) Biss Oiexov , ««l volg ÉmrG xUziOy nólry 
VAvrdÀov AapzzQvvst , «ob TO cap "Hoezisov soA viov" ó xal tó- 
Astg £Gnéguot UztoXAApovGt, xol cyégoyot UmoxAvOrcovror mide. 

-Hoc est oraculum Pausaniae praesidis. 
Urbis vero Trallium decor temporibus erit extinctum, tenues ta- 
men eius reliquiae in. ultimis exterrebuntur a gente sine princi- 
patu: at nequaquam, capientur. renovabitur autem a potente 
cui a victoria nomen. | qui octuplex splendide novenarium vivet 
discoruüm, et ter septem orbium civitatem Attali illustrabit , et 
quod ab Heraclio oppidulum ; cui et urbes Occiduae subiacebunt, 
et feroces subiicientur pueriliter. 


Verti, ut in oraculis fieri debet, zard z00c, ad verbum, 
singulos exprimens apices. iudicium de ipso vaticinio, verumne 
sit an fictum, quod suspicatos et Pachymerem et Gregoram video, 
tum si verum, quo eius czofaoig pertineat, lectori relinquo in- 
legrum, 


p.470 v. 7. in fatis erat. vide quae notavimus ad p. 104 
v. 95 et p. 139 v. 18, item ad p. 229 v, 3; quibus liaereticam do- 
ctrinam fatalis necessitatis liberum arbitrium perimentis reiecimus, 
si forte hic illam scriptor schismaticus indicatam vellet, 


p. 478 v. 98. | edicti sententia. videtur hoc edictum impe- 
rator inchoasse ab illis S. Gregorii Nazianzeni verbis quae sic in 
oratione contra Eunomianos leguntur p. 195 et 196 ed. Graec, 
Basileens. uvruovsevréov yo 9:00 uiAÀov 4] avamvivoréov. quod 
deinceps hic historicus culpat orthodoxum patriarcham Veccum, 
quia is scriptis refellere schismaticos sit aggressus, schismaticae lo- 
liginis succus est, nullo satis specioso tectorio lividam malignita- 
tem velans. itaque oblitus quam magnifice antea praedicaverit 
nobilem et liberam Vecci indolem ab omni adulandi servitute dis- 
iunclissimam , nunc, si superis placet, eum exhibet Persa quovis 
abiectiorem in assentando, prodigum titulorum, et nihil sibi fa- 
cientem reliqui in extollendo honoribus indebitis Ephesinum, cu- 
ius opera egeret, antistitem , quo ita sibi eum devinceret.  scri- 
bit, inquit p. 479, ad Ephesinum , eumque, ut ipsa inscriptione. 
demereretur , non simpliciter [egcyvazov, qui solet titulus episco- 
pis tribui, sed zavisgovorov in fronte literarum nuncupat. ita 
Pachymeres; qui videtur haec scribens nunquam legisse librum 
in Graecia nolissimum, Liturgiam Chrysostomi. in qua sacerdos 
celebrans voce sublata dicit pieni, 4XUQu8 , müVIEQOTÓTOU wj- 


E 


684 OBSERVAT. PACHYMER. 


voozoAirov dv .voU Osivog: miemento , domine, maviegordrou 

metropolitae nostri NN. et iterum mox TOU Ocivog TIQVLEQOT CL TOU 

pajcoozcoAMizov qj &nioxómov 0Gzig Gv qj, JV. panhierotati metropo- 

litae aut episcopi , quicumque sit, quodsi sacerdotem facientem 

ad aram, et in sacro ornatu Christi personam repraesentantem, 

non dedecet zevisoorerov deferre titulum cuilibet episcopo, quis 

patriarchae privatas literas ad Ephesinae antiquissimae et honora- 

tissimae sedis antistitem danti putet vitio vertendum si tali eum 

P 480 titulo compellaverit? ergo alia quidem schismatici obiiciant Vecco, 
si habent: ovv ydg 7 wrjgiv8 oc ovOtv Éczacs. 


p.482 v. 18. enimvero scandalorum etc. satis audacter, 
ne dicam impudenter et impie, schismalicus hic scriptor sanctos 
ecclesiae patres scandalorum magnorum causas dedisse ait, dum 
sacrum dogma de processione Spiritus Sancti ex patre per filium, 
hoc est simul etiam ex filio, recte et orthodoxe explicant. quanto 
sapientius faceret, si cum Vecco, quem lic immerito culpat, exe- 
rentem se veritatem, quam prius ignoraverat, admitteret, et cum 
Latinis: profiteretur rem a suis ipsis Graecis. patribus, ut fatetur 
ipse quoque, manifeste traditam. 


p.484 v. 16. ZZ ergo ambo soli gloriam etc. quod hic 
vides M oadaci pertinaces in schismate usque ad perpetiendam elfos- 
sionem oculorum, imputa vitio historici palam, ut dictum est, 
schismati addicti. et pertinere huc puta sapiens effatum Sudeti 
Cypriani, haereticos, qui pro sui erroris defensione dira mortem 
ve paterentur, non gloriam martyrii mereri, sed poenam luere 
perfidiae. 

p. 495 v. 27. Constantinum Ácropolitam a patre magno 4o- 
gotheta acceptum, — videri poterit cuipiam Georgium Acropolitam 
magnum. logothetam hoc tempore iam fuisse mortuum. id enim 
ex duobus hic positis potest astrui. prius est Constantinum hunc 
aversum sea pace ecclesiarum palam tulisse; quod non est veri- 
simile facturum eum, si pater eius, pacis eius quasi auctor et 
studiosissimus, viveret. alterum, imperatorem Constantino suc- 
censentem eo nomine rem ad patrem iuvenis non detulisse et ei 
filium castigandum non commisisse, sed ad primum dicimus mi- 
rum non esse Constantinum a patre dissensisse, cum superius 
Pachymeres: docuerit in singulis ferme tunc familiis paria conti-. 
gisse, certe in ipsa imperatoria videmus Eulogiam Michaélis Au- 
gusti germanam carissimam palam in ipsum ob pacem factam in- 
surrexisse, et alios consanguineos etiam usque ad carceres excae- 
cationes et necem ipsam pertinaces in schismate fuisse. ad secun- 
dum respondeo forte abfuisse tune-ab aula Georgium magnum 1o- 
golhetam, legatione aliqua. vel provinciali praefectura alibi us- 
piam detentum. supervixisse porro illum Michaéli, et ab Andro- 
nico propter legationem ad papam et ad concilium Lugdunense 


LIB. IL. NOTAE. | 685 


pro causa pacis obitam in carcerem coniectum , disertissime tradit 
idoneus auctor Demetrius Raüles Cabaces ex Plethone Gemisto; 
qui videre potuit quae dicit, cum Constantinopoli sub Michaele et 
post hunc sub Andronico vixerit; etiam a Pachymere immemoratus, 
vide quae notavimus ad p. 314 v. 2. 


p.496 v.5. in Acropolita quidem ulciscendo iram in potestate 
Aabuit. scio visum iri cuipiam Graeca illa xci moeirvov TOV xot' 
éxsivov tüv Ovpóv 1jys non id quod sonat versio, sed quasi con- 
trarium sonare. verum adversativa quae mox sequilur, Trà óà 
MovtcAowvt xal Àíeav qoÀovutvoc, hoc intelligi quod expressimus 
in prioribus verbis indicat, quantumvis illa huc inyita pertrahan- 
tur, plane siquidem significare vult auctor diverso ac fere con- 
trario modo se gessisse Augustum cum duobus hisce, Constantino 
Acropolita et Theodoro Muzalone; quare diserte affirmans effu- 
sam in hunc ab co totam acerbitatem irae, hoc ipso necessitatem 
nobis imponit intelligendi mitius egisse cum altero, et in eo mul- 
tando iracundiae fraenum atiraxisse, ulcunque id non clare ar- 
chetypa exprimant, quamquam si quis penitius introspiciat, con- 
fido deprehensurum etiam ad expressam a nobis sententiam Graeca 
satis posse accommodari *). 


p.498 v. 18. ad Montem Nigrum. supplevi ad illa Graeca P 481 
zo0g 70 uéílav vocabulum 0gog znontem. erant enim in Monte 
Nigro monachi plurimi, et ad capessendam monasticam professio- 
nem accommodatus ille locus. itaque ilic monachus olim vixe- 
rat Germanus postea pairiarcha, ut noster docet p. 280 v. 9. 
Theodosius item princeps, deinde patriarcha Antiochenus, ut ha- 
betur l. 5 c. 24. poterat et ad zó u£Aov subintelligi cz1juc, quod 
vestis monachorum per Orientem nigra esset: sed verbum zara- 
gvysiv commodius refertur ad locum quam ad vestem. nec ob- 
stat coniecturae quod hic dicitur, exactum a Cotanitza (haud 
dubie ab Augusto) ut statim vestem sacram indueret. nam hinc 
potius apparet petitam nomine Cotanitzae ab imperatore faculta- 
tem eundi ad Montem Nigrum: sed hunc veritum ne is sic dimis- 
sus alio abiret, exegisse ut statim se alligaret monastica professio- 
ne sacro habitu induto, quod ille nil recusans fecit. 


p.505 v.90. ut imperator cum suis... . anathemati subii- 
cerentur. recitatur ab Odorico Raynaldo haec excommunicatio- 
nis in Michaelem Palaeologum sententia ad annum 1281. ubi 
quamquam culpatur Palaeologus quod pacta ex fide circa concor- 
diam ecclesiarüm non explesset, haud tamen facile adducor ut 
credam, quod ilic vir ille doctissimus videtur opinari, culpam 
imperatoris in eo sitam, quod, sicut promiserat, non effecisset 


*). cf. Obs. ad Andronic. l. 2 c. 1. 


686 OBSERVAT. PACHYMER. 


ut Graeci particulam f£//oque symbolo adderent. | non enim repe- 
rimus id ab eo exactum aut ipsum recepisse; annotavimusque su 
perius ad c. 15 huius libri, ecclesiam Latinam satis habuisse, si 
Graeci dogma ipsum processionis Spiritus Sancti etiam ex filio 
pr NAGNUEE dti , et Latinos agnoscerent iusta ex causa declarationis 
expressioris verbum illud symbolo Nicaeno addidisse, non prae- 
cipiendo ut ipsi pariter illud adderent, fuere autem alia quibus 
merito suspectus aut etiam convictus fictionis videri potuit Palaeo- 
logus; puta vexationes Vecci orthodoxi patriarchae, quae illum 
ad ultro abdicandam dignitatem coégerunt, narratae a Pachymere 
hoc libro a c. 10 ad 14. et quod aut nescivit aut dissimulavit no- 
ster, coniuratio imperatoris Michaélis cum Siculis et Petro rege 
Aragonum contra Carolum Apuliae et Siciliae regem a sede apo- 
stolica probatum, cuius Gregoras meminit et alii temporum illo- 
rum scriptores relati in Annalibus Ecclesiasticis ab Spondano et 
Raynaldo ad annum 1280 et sequentem. quo pertinet quod istam 
in Michaelem excommunicationis sententiam perlatam instante 
Carolo rege historici rerum illarum memorant, ut ibi licet videre. 
cogitasse autem Palaeologum hoc suae damnationis nuntio percul- 
sum cuncta quae pro concordia ecclesiarum hactenus egerat re- 
scindere, quod hic noster affirmat, non est prorsus inverisimile 
in homine quem apparet politicis maxime rationibus et metu in- 
fensae sibi potentiae Caroli regis ad istam tractationem adductum. 
tamen id eum non fecisse testatur hic noster. et ipsi Graeci 
schismatici persuasum habuerunt ipsum usque ad mortem in fide 


concordiae perstitisse; quae causa ipsis fuit eum honore sepultu- 
rae fraudandi. 


p. 521 v. 16. "tcropolita magnus logothela dum viveret, 
haec indicant scripsisse ista Pachymerem sub Andronico, et qui- 
dem multis annis post mortem Michaélis Augusti. nam Georgius 
Acropolita mortuus est in carcere, in quem coniectus fuerat. ab 
Andronico sub initium eius imperii, quod schismaticis assentiri 
nollet, in eoque constans perseveravit per plures annos, repu- 
diata libertate et restitutione in integrum oblata ei ab imperatore 

P 482 si deficere a communione Romana vellet, in qua denique diem 
obiit confectus aerumnis dei causa toleratis, vide quae superius 
notavimus ad c, 28 l. 4. 


p. 531 v. 15. Tv viv, églncw. post haec Vatic, cod, 
haec subiungit : ó pajüév 7Ó maga mayo veOvij esaet 190600 
snoag , 910 sol üxovc T0UG óvopa. Oto) gégovrag eic ovóiv &ioy(- 
$ero, nc düixíov xol qovovg xal vijcogfoc Lr «o0 votoc zov 
aj y 5ixo * Opog Éxtro vexoOg, xol Ócxovot vv oixsiowv éfoéysvo. 
qui nunquam. se moriturum crediderat, ideoque iuramenta dei 
nomen ferentia nihili duxerat, iniurias vero, caedes et supplicia 
saeva, quasi non iis homines eed. culices laederentur, exercuerat. 


LIB.IL NOTAE, 687 


is tamen. iacebat mortuus et lacrimis domesticorum rigabatur, 
haec cum in neutro codicum optimorum reperiantur , non puta- 
mus esse Pachymeris, sed interpolatoris. et paraphrastae, quem 
scimus et alia praeter auctoris mentem inseruisse. moderatior est 
enim noster historicus quam ut sic atrociter insullasse putandus 
sit mortuo principi, cuius bona malaque libere, sed citra mali- 
gnitatem in hac historia expressit. inagna et vera laus est Mi- 
chaélis Palaeologi inter multa, quae nec dissimulari nec probari 
possunt, perperam facta, pacem et concordiam ecclesiarum inde- 
fesso ad extremum studio ursisse, et merito eum hac praecipue 
re loanni Batatzae praecelluisse Georgius Metochita aífirmat ora- 
lione prima historica. ait ibi eum magna spe generosae indolis, 
cum cura peculiari ad summa quaeque educatum sub Ioanne Ba- 
tatza, non parvo etiam ipsius principis favore, züv iv agictofov- 
Afouc var dgiGromoosícic xorogOouvov evt cuncta eius reciissi- 
me consulta optimaque acta imitando expressisse , xol ixueyciov 
yeyovévat tÀVv ToUrOV mzÀtovixrWuUrQv eb ad vivum expressam, 
imaginer evasisse decorum illius, mox addit eundem Ioannem 
longe a Michaéle superatum, praesertim eo quod, quam ille solum 
cogilaverat et mentione dumtaxat prima informaverat ecclesiarum 
pacem, hic consilio conatu perseverantia denique peregit, et fa- 
clam, quoad in vita perstitit, tenuit. quare totis habenis albas 
idem Metochita eloquentiae quadrigas in eius laudes velut in cam- 
pum rhetorum Marathonium admittit, oroc , inquiens, ó zÀtwvog 
9v QUTOXQOTOQGI Migenjh , T0 u£yu. vie £gag xal £omeoíov Ag£tog 
Óvopa, u&àlov Óà các oixovpevixTig TerQeuegeíae , TO Spopsoóv ze 
dyexhiig zeQuO QvAMQua , ó TV evosfelov dego7ríe , ó , 9rgutóc Tiv 
zto0g Os0v nenoíóncty xol a Ícrexrog , ó mag" Gov eUroÜ TO Bus- 
Giov moopAque Uv eDaxorvij micrw vot uevog xol 00c t7jg ipa 
prov nice ovp oo 9o mavtog &pyov mo avos Üevorjiarog 
xol Bovittperog év zavtl TQó7O TÉ xl neto &v TOUTG) tQ sa- 
OecOTyvot el &vagrijvot ol u£goie cUroó TOU TvjOvrOG xinerog 
7] ,Padícperoc ; di puerog qon ó ueyelovovg &vOgozog xol 
ovQdvioe , ó peyoAovgyóg. nol ueyeleza] Bokog , ó Kouvrvogvijc 
IloletoÀóyov fAecróc, xol cvpzov d£io9evuecrog. nclytus in 
imperatoribus Michael, magnum Orientalium et. Occiduorum 
tractuum nomen , aut Pulline quatuor mundi cardinum terror et 
gloría, pietate constantissima, fiducia in deum ardente pariter 
et immutabili; qui per totam vitam scopo illustri sibi proposito 
fidei sincerae, cuncta quae ad hanc conducerent, quae illam 
quomodocumque referrent , prae omni opere cogitatione consilio, 
omni modo et tempore, sedendo, surgendo, in omni motu ac 
passu spectavit amplexusque est, indefessa mens, magnorum 
Aomo sensuum, coelestis, magna operatus, ingentia conatus ; 
Comnena. mixtus stirpe PPalaeologorum surculus, plane admi- 
ratione dignus. haec ibi Georgius Metochita; quae nos encomia 


688 OBSERVAT. PACHYMER.- LIB. II. NOTAE, 


. Jaudati auctoris, orlhodoxi quippe confessoris, qui. tetrum a 
schismaticis carcerem pro fide apostolica Romana multis annis us- 
que ad mortem invicta constantia sustinuit, mortuo imperatori 
nostro pro funebri laudatione impendimus, sic prout possumus 
&vriGqxoUvreg compensantes conviciorum plaustra, quae passim 
in eum effundunt Graeci schismatici et Latini haeretici, perfectam 
ab eo ecclesiarum Orientalis cum Occidua conciliationem livore 
Satanico indignantes. 


P 483 p. 532 v9. sigillum quod adhibere obsignando consue- 
verat. codex Barberinus formam  effingit huius characteris in 
hunc modum. 


praeter eam porro quam affert hic Pachymeres huius JIj triplicati 
rationem , ex divina praenotione exitus Michaelis Palaeologi peti- 
tam, fuisse aliam oportuit in mente ipsi Michadli, utique ignaro 
diei ac loci suae mortis, cum eam ultro ac libens assumpsit. pu- 
tarim equidem eum per istud tertio repetitum IJ; voluisse indicare 
id quod initio huius libri monuimus, . esse se Palaeologum non ex 
patre solum sed. etiam ex matre, ac propterea maiori litera Ij in 
medio posita se ipsum repraesentasse, aliis duabus a dextra et si- 
nistra parentem utrumque significantibus. nam Palaeologum si- 
gnificare ista II; indicat litera A in ventre medii posita, 





PETRI POSSINI E S. I 
OBSERVATIONUM 


PACHYMERIANARUM 
LIBER. Ill 


CAPUT I 


JDe nominibus mensium a Pachymere usurpatis. 


Qai noster historicus, praeter morem usumque caeterorum, in P 485 
mensibus appellandis novat, ea etsi videri poterant ad grammati- 
cam pertinere rationem, hic tamen exponenda potius quam in 
Glossario putavi, quia errorem in chronologia obtrudere lectori 
poterant nisi de iis praemoneretur. cum enim quis exempli gratia 
legeret inauguratum imperatorem Michaélem Neomenia Hecatom- 
baeonis, vix posset, veris ac vulgatis praeoccupatus notionibus, 
aliud animo subiicere quam Iunii aut Iulii mensis id kalendis fa- 
ctum. atqui erraret ita credens toto coelo, et brumam in solsti- 
lium aestivum, Ianuarium in Quintilem temere transferret. edis- 
seratur hic igitur in limine Pachynieriana nomenclatio mensium, 
ne qua cuipiam in hoc genere hallucinatio obrepat, 


'EKATOMBAIQN. p. 96 v. 15 Exerroufatéyvoc vovumvíta. 
in margine utriusque codicis B et À notatur Jovovegíov. quod 
. solum in contextu Vaticanus exprimit. idemque constanter ob- 
servatur ubicumque alias £xovoufjouàvog nomen ponitur. £zevou- 
Botv vocabulum antiquum est primi mensis in anno Attico, ab 
hecatombis sive sacrificiis centum boum, quae auspicandis anni 
novi kalendis solemni ritu fiebant, deductum. verus in coelira- 
lione situs huius mensis, utfíuse demonstrat doctissimus Petavius 
tota descriptione anni Attici, praesertim c. 11 1. 1 de doctrina 
Temporum, fuit circa Tomi. Oegivac , solstitium aestivum. unde 
Graeci auctores classici, qui res Romanas tractarunt, hecatom- 
baeonem cum mense Iuliani anni Iunio fere comparant, lanuario 
autem Iuliano potius Gamelionem opponunt. recentiores autem 

Georgius Pachymeres I. 


P 486 


690 OBSERVAT. PACHYMER, 


expeditius Romana nomina Graecis literis exprimunt, "Iavovegtov, 
Gsfoovégiov , Magziov, et sic de caeteris scribentes: nam alio- 
qui Graeci menses lunares exacte respondere Iulianis minime lu- 
naribus nequeunt, nostro tamen Pachymeri visum est nulli tri- 
tam velerum aut iuniorum viam insistere. ac cum fere caeteri 
&xaroufouvog voce Iunium aut Iulium designent, ipsi libuit id 
nomen lanuario tribuere, in quo satis apparet quam rationem 
sit secutus. quia enim primum anni Attici mensem éxezopordve 
sciebat dictum, isto quoque vocabulo fas sibi putavit primum 
item Romani anni mensem appellare, parum curato discrimine 
tempestatum. | ac similem in aliorum etiam nomenclatura men- 
sium licentiam usurpans implicuerat lectores suos ambiguitate per- 
incommoda, nisi eius librarii suecurrissent notando fere ubique 
in ora marginis vero nomine mensis indicati. 

AHNAIOQN. p. 306 v. 11. sj wuvóg Aqvotóvog Osvzéou. 
in margine amborum optimorum codd. B et À etin contextu V 
O:ooveglov scribitur. ac res ipsa loquitur Februarium hiec 
signari, cuius die secunda festum dzezcevrge, quod purificatio- 
nem beatae deiparae Latini dicimus, celebrari manifestum est, de 
hoc autem festo hic noster agit nominatim. | unde autem in men- 
tem ipsi venerit Februarium Zqvoidvo vocare, difficilis coniectu- 
ra est: neque enim ullus Atticorum vulgo memoratorum ac ne 
Macedonicorum quidem, Bithynicorum, Pythicorum aut omnino 
ullius Graece locutae gentis mensium hoec nomen, quod sciam, 
fuit, scribit quidem Petavius l. 1 de Doct. Temp. c. 34 Bovzé:tov 
Boeotorum primum mensem Zfquveidvo vocari ab Hesychio. verum; 
quod viri summi pace dixerim, id apud Hesychium non lego, 
loco quem ipse citavit, verbo scilicet Anveady » ubi contra ,sic 
scriptum extat: Zivatdy piv. ov0évo vàv wvav Boworol oUva 
40006. extet óà o Iliovzagyoc Bovseziov- xal yag Vvieóg 
ictu. ÉvioL 0? vOv Eguaiov, de uera Bovzáióv icu * xoi ydg 
"AOqvelo, vQv vày Aqvoiov fogviv iv ovt yovv. hoc est: 
Lenaeon mensis. nullum mensium JBoeoti sic appellant. indi- 
cat autem, Plutarchus. Bucatium: nam et frigidus est, aliqui 
vero Hermaeum qui post Bucatium, est: etenim Athenienses ILe— 
naeorum festum in ipso agunt. hunc locum Hesychii descripsi, 
quia ex illo. suspicor oblatam occasionem Pachymeri Lenaeona 
Februarium vocandi. nimirum cum inde noster didicisset secun- 
dum Thebaeorum mensem qui Bucatium anni 'Thebani caput sta- 
iim sequitur et /Eouoiog Hermaeus nomen habet, aliquibus videri 
Lenaeonis quoque verbo designatum, idcirco quod circa tempus 
secundi mensis Boeotorum Athenienses Lenaeorum festum age- 
rent, putavit erudite se facturum si ansam ex eo arriperet se- 
cundi Romanorum mensis eodem Lenaeonis vocabulo signandi, 
haec scripseram cum incidi in locum Harpocrationis, ubi in Dia- 
grammate mensium Atticorum Romanorumque Z£jvatowv ó zcl IIo- 


LIB. HI. CHRONOLOGICUS. 691 


cs0sG e regione opponitur Defoovegío. id secutum hoc loco 
nostrum credibilius est *). 

KPONIOZ. constanter hoc nomine Pachymeres Martium 
mensem indigitat. nam p. 244 v. T, ubi sic scriptum est: ro0 
Ó' ejroU Érovg wqvóg xoovíov, và» Ocíov ijusoGv víje vuorstac 
vilovuévov, uterque codex B et A e regione vocis xgovíov in mar- 
gine annotat /Maegríov; et ieiunii quadragenarii mentio in eum 
mensem incurrentis plane Martii characterem habet. praeterea 
p. 355 v. 6, ad ea verba 4govíov uqvog évor&vrog, uterque co- 
dex ad oram libri Magriov clare nominat. Vatic, quoque de more 
JMMegríov pro xoovíov in contextu collocat. quod item facit 
p. 396 v. 5 ubi haec. aliorum codicum verba Jngovíov doyoné- 
pov gvóg, ipse reddit Mogoztov doyouévov pqvóg. ut dubitandi 
locus non supersit quin Martius mensis in hac historia dicatur 
xooóvi0c. sed quam manifestum factum, tam obscura facti causa 
est. quid enim verisimile comminiscamur cur primus et unus 
Pachymeres vocem xoovioc in ignotissima priscis iuxta recentibus- 
que notione usurpaverit? dum aliud opportunius sagax lector ex- 
pediet, ego suspicabar nostrum, cum forte vidisset in Harpocra- 
tionis Diagrammate mensium superius laudato Hecatombaeoni pro 
synonymo Cronium apponi, et aliunde sciret Martium olim fuisse 
primum anni Romani mensem (iuxta illud tritissimum Tibulli 

Martis Homani festae venere kalendae; 

exoriens nostris hic fuit annus avis), 
sed postea additis decimestri anno duobus mensibus. honorem du- 
cendi annum lanuario tributum , Pachymerem, inquam, hoc se. 
nosse geslientem ostentare, duobus mensibus quasi de primatu 
certantibus in Romano anno, vocabula duo divisisse quae Attici 
anni primo mensi convenirent. diagramma illud semel hic de- 
scribere tanti visum est. 


"Ovépea pqvdv xorà AOmvalovg. 


"Exervop Bowdv à zal Kgóviog  |6 Zemifufotoc 
Mireyevivetaiy ó Oxzdporoc 
Ilvavewwuav o Zisxíufoiog 
Meipasriotiv ó evovaguog 
4veidv ó xol Iloccideoy à Q:foovéoiog 
Tewnudy ó Magrioc 
AvOserqouiv ó 'AnolAAtog 
"EXagnoludv ó Máiog 
Movvvyiav : à lovviog i 
OapynAiov à JovÀwc 
Zixigogogiov 0 J4Uyovarog 





*) cf. Glossar. alterum v. 4gvouov. 


692 OBSERVAT. PACHYMER. 


BOHAPOMISN.. p. 257 v. B BoxOgopuvog farequévov. 
uterque cod. B et A in ora libri "AngiiMov, Vatic. rózs voívvv 
"AngiMMov doyouévov. Boédromionem tertium fuisse mensem in 
anno Attico demonstrat Petavius l. 1. de Doct. Temp. c. 11 te- 
stimoniis Aristolelis Theophrasti et Plinii. sed cum tertium lo- 
cum iam occupasset Pachymeris iudicio Cronius, quartum illi as- 
signavit, aut aliud est secutus quod nos latet, de reipsa constat, 
hic Ialiani anni Aprilem intelligi, cum describatur festum exd9u- 
6rov dictum, leiunio verno celébirái solitum, sabbato videlicet 
quintae hebdomadae quadragesimae, ut ostendimus in Glossario 
verbo &xc&9ior0g. quo die Pascha illo anno fuerit, et consequen- 
ier in quem Aprilis res hic narrata inciderit , dieeridl infra, ubi 
de characteribus chronologicis huius historiae agetur. 

IITANEWIOQN. p.403 v. 7. tixoórj piv xol Exvy Ilva- 
veidvoc. e regione vocis: ITvavewid vog codd. B et A habent 
iMofov, quod V de more in contextum recipit. nec dubium re- 
linquitur ex charactere mox expresso festi instantis Pentecostes, 
ut inferius demonstrabimus, quin Maius hic mensis indicetur. 
unde corrigendum videtur quod p. 270 v. 10 scribitur zvevrià- 
voc: est enim ibi in margine vox JMofov, antiqua manu, cui 
glossema recentioris manus subiungitur usreytivewvid vog. res por- 
ro ipsa et loci sententia, ut 1. 3 ——— c. 6 clare de- 
monstramus, omnino Maium exigit. 

MAIMAKTHPISQN. p.408 v. 9 Rvviqa óà uoiozTg- 
Qudvog. in margine duo codd. Jovvíov. tertius ut solet id no- 
men contextui inserit — nec festum Pentecostes in secundam illo 
anno lunii incidens , ut suo loco docebimus, dubium relinquit 
quin Iunius Pachyiheri poupoxrmQoiov sit. r0 Or; tenemus: vÓ Otozt, 
utin caeteris, quaerendum, Davi enim sumus, non Oedipi*). 

P 488 ANOEZTHPIQN. p. 986 v. 19 ó dvOcsorqowov. € regione 
in margine TovAog. V id solum in contextu habet, antea p. 149 
v. 8 fogríj ví eopn[rogoc "Aie unvog dvOsorqoidvoc. rursus 
p. 483 v. 15 óve voívvv üoÓrxerQ evOtornoudvoc prvoc. utro- 
bique codd. de more "TovAwov annotant. Augusti mensis Pachyme- 
rianum nomen in hac historia, quod meminerim, non extat TD 

IAMHAIS.N. p.395 v. 2. yourAidvoc iivdg codd. B et 
À e regione adscribunt Zereupolov, silente praeter morem V; 
qui hoc comma trausilit. antea P. 299 v. 8 wav ài dpniripet 
zóre lownwov, jjyevo 0i 4| vo) riuíov 6rcvQo0 £fogry. festum 
exaltationis S. crucis 1& Septembris etiam a Graecis celebratum. 
consueta et ibi codd. admonent, sed satis ex Festi mentione in- 
telligitur September. 


*) cf. Glossar. alter. v. Moipoxtgoióv. 
*) eL; Glossar. alterum v. TJoceidscv. 


LIB.IIL. CHRONOLOGICUS. 693 


EAAOHBOAISJN. p.394 v. 19. Zhespnfoludvog zi ug - 
voc. suggerunt, ut solent, codd. B et À in margine Latinum 
mensis nomen '"Oxro(jgiov ,  Octobrem, quem et ipse locus per se 
indicat, cum in eo affirmetur praecedentem cu£ccg mensem fuisse 
Gamelionem, quem certo vidimus Septembrem esse. 

MOTNTXIQN. p.318 v. 17  uqvóg uovvvyirQvog. codd, 
B et À puovvigigvog glossema solitum adscribunt, Romanum 
mensis eius vocabulum exprimens, Nosufoíov Novembris, quod 
vero initium id fuisse anni verba illa £Zzióvrog £rovg indicant, re- 
ferendum ad indictionem, quae peculiare anni principium duce- 
bat a Septembri, cum alioqui civilis anni caput in kal. Ianuariis 
fixuin esset. 

ZKIPPOQOPISQ,N. nomen hoc apud Pachymerem ultimi 
mensis est Decembris, ut intelligitur ex verbis P. 305 v.9 6 Ba- 
GiÀEUg TOUTOYV zgoBiaAkerea qajvóg Gxiggogogivog £ixocry] 090r. 
ad marginem eregione in cod. B scribitur ZensuBoiov, uti et p. 582 
v. 8, ubi de imperatore scribitur $vyczsi óà GX19090qogiGvoc &v- 
Üesisq; in margine Zíexeufoíov. quod utrobique V in contextui 
recipit, 


CAPUT IL 


Initium imperii "Theodori Lascaris lunioris, unde haec 
historia procedit , rationibus chronologicis et V ccvud charactere 
demonstratur. 


L. Non possumus ex opportuniori epocha huius historiae 
caput ducere quam ex initio principatus Theodori Lascaris eo no- 
mine secundi, filii et successoris in imperio Ioannis Ducae, Ba- 
latzae cognominati, insigniora enim quaeque de Michaele Palaco- 
logo adhuc privato hic narrata hoc Theodoro imperante contige- 
runt, cuius praematurum obitum statim fere Michadlis eiusdem in 
imperium evectio excepit, scio sub Ioanne quoque nonnihil eius 
generis c. 6 L 1 memorari: verum et id obiter insinuatum dum- 
taxat quasi praetexitur operi; et illud ipsum iure imputari Theo- 
doro potuit tantum non imperanti et apud parentem seniorem eo 
graliae ac potentiae gradu nitenti, qualem par erat unigenito viri- 
lis adepto plenitudinem aetatis, haud dubio successori declarato 
et iam nunc fere collegae tribui. recte igitur noster initio modo 
laudati capitis 7, velut historiam inde suam auspicans scribit, 
imperante Theodoro Lascari post patrem, Michaclem Palaeologum 
semper obnoxium affectati regni suspicionibus fuisse, quo ex fonte 
malorum omnium, quae tunc est passus, causae fluxerint. ut 
ergo limen quasi praestruamus historiae quam illustratum imus, 
ante omnia elaborandum nobis est im constituendo praecise tem- 
pore, quo cepit Theodorus Lascaris luuior habenas imperii tra- 
ctare. negligentius in hoc definiendo et quasi de suo nomine zo- 


P 489 


694 - OBSERVAT. PACHYMER. 


quusofórsoov videtur noster lüstoricus defunctus. sed habemus 
quos adhibeamus subsidio locupletes auctores duos, Georgium 
Acropolitam et Nicephorum Gregoram: quorum prior accuratissi- 
mus et praesens inspector, quas narrat, rerum c. 52 Hist, prioris 
p- 56 ed. Reg. sic scribit: ére9wijuet fociMeUg Iodvvng v9 vid av- 
voU Ocodgoo cQv Bacuslav xovcksorrog vovtxovta xol olo Erg 
üievUovri. 0GoUrOc ydQ Ó qoOvog w)vO óz000g v5g movoue]e pa- 
ciislog iríyyove* ojcü0v ydo vi] mergue] dvoggijost wo aj gévvijoug 
ixsivov Evvéügeusv. hoc est: obierat Joannes .dugustus, filio 
suo Theodoro imperium relinquens annum agenti tertium et tri- 
gesimum aelatis. vitae enim eius tempora principatus paterni 
spatium. aequabant, quod ferme cum patris acclamattzone ortus 
ipsius concurrisset. haec ille, quae totidem verbis repetit in se- 
cundo opere, cui Chronicon compendiarium iitulus est, numero 
item 59 p. 137 ed. Reg. Nicephorus Gregoras 1. 3 p. 24. ed. Basil, 
de Ioannis morte et "Theodori successione sic habet; 7jvve 0à vog, 
ónovs iveeUva, ÉímxocrÓv, ómovs Ü' avtüc vd vijg eVtoxQaropícc 
ivextyelgiorO GixpurQo, ffouov 1j0rj xci sixocróv, dg uova vd vijc 
eJroxgerogíeg eUroU ylviGQor Fry volo xol vouixovra, Ósóco Qr) 
xol víog cvroU xcl 5c ociur(eg Owcüogog divve Osóücpog* OpoU 
TE yàg avrog & aàtvav tig gg zrgoxjysvo pijvQvkdv , uoi Ouod zd 
vij; evroxQurOQiwe Gxxwmrou O zerQo grt dOfücuro. agebat au— 
iem annum, quando est mortuus (Ioannes) sexageszmurm aetatis, 
quando vero sceptra imperii in manus sumpsit, septimum, iari 
et vigesimum , ut soli eius imperii numerentur anni tres et tri- 
ginta, quot tunc vitae filius eius et successor in principatu ex— 
plebat "Theodorus: simul enim hic materno partu in lucem pro- 
ductus est, simul pater ipsius imperii recens accepti moderari 
sceptra coeperat. ita Gregoras; qui mox adiungit Theodorum 
haud assumptum in consortium imperii a patre adhuc vivente ob 
causas quas ibi memorat, consensu procerum et exercitus impera- 
iorem fuisse salutatum. 

II. Neuter horum praecise annum expressit in aera Graecis 
vulgari, quo mors Toannis et Theodori successio contigit. verum 
Georgius Ácropolita cum initio suae historiae expugnationem Con- 
stantinopoleos a Latinis insignierit anno mundi 6711 et tempora 
inde diligenter numeraverit, facultatem offert certo investigandi 
annum queni quaerimus, obitu Ioannis, inauguratione Theodori 
notabilem. scribit is c. 4. suae hist. p. 4 edit. Reg. in hunc mo- 
dum: £d naga TOUTOV (Aatívov) sj Kovcvavrtvov, Érove u£v 
Ovrog «zt yevéGetg xóouov exjva, tB Angiiov &yovvog. TO yGQ t 
$e; Motov Ovrog vij mólst moocoouQoav * dv Évüsxa 08 puoi cvvé- 
f« yevícOot vuv zógOncw. capta ab iis (Latinis) Constantino- 
polis est anno ab orbe condito 6111, die 19 Aprilis. anno quippe 
10 mense Maio admoverunt se civitati, undecim vero post mensi- 
bus direptionem fieri contigit, anni aerae Graecorum, ut inter 





LIB. III. CHRONOLOGICUS. 695 


peritos convenit, reducuntur ad annos aerae Christi vulgaris sub- 
tractione annorum 5508: tot enim praecessisse mundi annos ex- 
pletos Graeci putant ante kalendas lanuarias proxime secutas 
Christi domini natalem diem. ex hac methodo conficitur expu- 
gnatam a Latinis Constantinopolim anno Christi 1203, duodecima 
Aprilis. duos inde fere annos cvoggíoa et rerum confusio miserri- 
ma inter Graecos fuit, quibus exactis acclamatur imperator 
Theodorus Lascaris gener Isaacii Angeli, et a Michaele Autoriano 
patriarcha. rite coronatur. Georgius Acropolita c 6: Óvo yov 
zr adgepóvrtov éviaveáv , xal cg ÓtGzOTOV ztcQd mévvav gip- 
£ouévov voU "Aagxágtog , inei Gvvügopuj yéyovs xard Nixotov éimo 
zvougavov dvüpdv x«l vOv Àoycóov T5c &nzjaíac, GxéUtg tov- 


vov iyfviro, Omoc Baci ede gui etn Ó deamóre G:68 pog. P 490 


paulo »post: ag íteret ovv zerouoyng Mijonji ó Airogiavic. rp 
0g xal TOv ócoztornv Oz00c9ov à Baci órodifuori à érowvíoczv. 
haec ibi. contigisse oportet electionem et evectionem Theodori 
anno Christi 1205, circa mensem Aprilem. inde ineunt eius im- 
perii anni, quos. idem Acropolita octodecim numerat p. 17, sic 
scribens: sjv à ó Baci.eüg O:ó0cpog ó "Adag » Ózóvt TO zcÀOG 
Écys 10) Bíov, vàv piv T£GGaQdxovra névre éràv Unso£uswwa, üér- 
vov 0i rÀv ztvrqxovro, Dacisvcag ix» rovrov Ev vq. hoc est: 
erat autem imperator Theodorus Lascaris, quando eipendi finem 
Jcit, aetatis quidem annorum supra quadraginta quinque, mi- 
nor iamen quinquagenario. ex his annos octodecim imperando 
exegerat, ita ibi. iam si mille ducentis quinque aerae Christia- 
nae annis alios octodecim adiungimus, efficiemus annum Christi 
1223, quo currente contigerit mors Theodori Lascaris et generi 
eius loannis Ducae Batatzae successio in eius locum, ita ut idem 
annus utrique communis fuerit. 

HI. De loannis porro Ducae principatus et vitae spatio sic 
refert idem , diligentissimus scriptor Acropolita Hist. p. 56: xoera- 
AeuQávet TO Nupgotov, x«l àv uiv Toig Qaciaxoic 0U£ gii Moev 
olxspactv , àv ài Toig iyyis toU TG qoas Bacihsotc xij more Tdg 
dvezrograde Gxqvde éviügígaro. £vOc acl TO qorav Berovoynes 
viru Kolavóov Notufofov , &biixovra xol óvo, ce ot E zeQb eU- 
TOU dzgiffavegov slü0rsg ÉpoGxov, Fw fwicec, iE Ov voiéxovte 
sci roíe sgecíAsuxe. hoc est: pervenit .Nymphaeum , nec ibi 
iamen in aedes imperatorias divertit, sed in suburbanis regiis 
horiis AAugustale fixit. ubi et naturae debitum exolvit, tertio 
kalendas Novembris, cum. vixisset annos, ut peritiores rerum 
eius tradunt, sexaginta duos, ex quibus tres ei triginta in im- 
perio transegit, sic ibi. addantur ergo anno Christi 1223, illo 
ipso annumerato 33 imperii loannis: conficitur annus Christi 
12585, cuius sub finem Octobris idem loannes diem obierit. de 
successione porro Theodori materno nomine dicti Lascaris in pa- 
iris Ioannis Ducae Bataizae imperium, ex GreESr Hemaqun Acro- 


L4 
L4 


P 491 


696 OBSERVAT. PACHYMER, 


polita habemus , acclamatum eum quidem a proceribus et exercitu 
imperatorem statim post patris obitum, inauguratum tamen in. 
ecclesia solemni ritu serius fuisse, propterea quod patriarcha qui 
ceremoniam perageret nullus tum erat. | etenim, ut Acropolita 
scribit p. 57, zípOexs 0 mevQucoyne Mewvovià wxpóv vt oU. (ja. 
Gig Tocvvov mgorcAsvrgcou. |. Manuel patriarcha paulo. ante 
Joannis. 4dugusti mortem, decesserat, accesserunt deliberationis 
in quaerendo digno morae, et post designationem Nicephori Blem- 
midae huius recusatio, sub hanc consultatio nova; et post mul- 
ios singillatim expensos, qui variis de causis non placuerunt novo 
principi, electio monachi Arsenii evocatioque ex monasterio sito 
ad Apolloniadis lacum, inde huius sacrorum ordinum expertis 
initialio per gradus a diaconatu ad patriarchatum una hebdomade 
deproperata. haec facile totum Novembrem partemque Decembris 
tenuerunt, ita ut coronatio solemnis novi Àugusti per novum pa- 
triarcham rite perpetrari vix potuerit ante festa Natalitia, et cre- 
dibile est ipso Christi natali, quo die auspicatior reperiri alius ne« 
quiret, sacram istam ceremoniam peractam. 

IV. His ita positis, quae partim certissima diserta testilica- 
tione Acropolitae tunc viventis et praesentis ac Gregorae comper- 
tissima ex recenti memoria scribentis, partim, quod attinet ad 
circumstantiam diei Christi natalis ad Theodori coronationem 
electi, in silentio scriptorum ex serie naturali rerum verisimilli- 
ma sunt, offert nobis. quidam alioqui perintricatus et obscurus 
Pachymeris nostri locus occasionem minime spernendam. in- 
signiendi luculento coclesti charactere frontem hanc ipsam et quasi 
capitalem epocham huius quam edimus historiae, ponit auctor 
nosterl. 1 c. 13 haec ipsa plane verba de quadam eclipsi solis 
quae Theodori praematurum obitum praesagierit: 9.07] zal zz90s- 
ciuevé vu Guputiov* 4Mog yaQ éxzÀoimsi ip? digev TQlrQv cie 
$xvnc 1)4éQog, xal BoOU Gxovog v0 zGv xareiigpst, dors xoi Gorgo 
govivet x&' ovgevOv. xol Ór doratezot xol zoo Goec evijo Be- 
€iixOg uev xol yevva9elg xol vgogeíg etc. haec ad verbum scru- 
pulosissima fide sic Latine sonant. quod etpraesignificavit eignum 
quoddam. sol enim defecerat ad horam tertiam sextae diei, et 
densae tenebrae cuncta. comprehenderant, adeo ut apparerent stellae 
per coelum. | itaque praeripitur acerba. morte vir regie quidem et 
natus et educatus etc. haec in excerpta sua Pachymeriana con- 
gerens Wolfius sic effert: sub obitum. Theodori Lascaris.sexto. 
die $0] per horam obscuratus est, tenebraeque operuerunt omnia, 
adeo ut stellae in coelo apparerent. Xlenricus Spondanus in con- 
tinuatione Aunalium Baronii ad ann. 1959 num. 18 scribit sub 
obitum Theodori Lascaris Iunioris soZem. per. horaz obscuratum. 
esse, iia ut stellae apparerent. sumpsit id nimirum ex Wolfio. 
Odoricus Rainaldus num. 54 an. 1259, mortem Theodori referens, 
eiusdem meminit eclipsis, quam sexto ab eius obitu die contigisse 





LIB. Hl, CHRONOLOGICUS. 697 


ait, auctorem laudans Pachymerem. at hic, licet diei sextae 
meminerit, haud tamen eam numerandam dixit ab obitu Theo- 
dori, sed potius indicavit contrarium, eo ipso quod praesignifi- 
catam illa eclipsi Theodori mortem asserit; ad quod necesse fuit 
eclipsim morte fuisse priorem.  errandi occasionem viris hisce 
magnis Pachymeres praebuit perfunctorie ac perplexe deliquium 
istud solis memorans , sine certa anni mensis diei, ut in his asso- 
let, indicatione, quinetiam alieno id loco referens, et iustam ob- 
iiciens legenti causam opinandi illud paucis diebus antequam Theo- 
dorus moreretur visum , cum aliunde compertum sit nullam toto 
illo anno 1959, quo certo constat obiisse Theodorum, solis ecli- 
psim Nicaeae aut locis finitimis videri potuisse. quare non imme- 
rito Sethus Calvisius in Chronologia anno Christi 1255 Wolfiana 
Pachymeris excerpta falsi arguit, quae reprehensio etsi, ut modo 
fatebar, ipsum amplectitur Pachymerem, tamen, ne iniusti si- 
mus, partem eius ipsi quoque suam debemus Wolfio aspergere, 
qui sub obitum. Theodori defecisse: solem de suo adiecit, cum id 
Pachymeres non scripsérit. nam quod ex occasione obitus Theo- 
dori meminerit istiusmodi eclipsis, quis nor videt quam infirmum 
argumentum sit opinandi eam tunc visam ? 

V. Ego vero dum caeteram indolem lucifugae cuiusdam, 
ambagiosae ac oxozoüecvzvxvorgryoc, ut Gelliano et Aristophaneo 
verbis utar, Pachymerianae dictionis cogito, dumque praeterea 
mente amplexus simul cuncta quae hic referuntur singillatim ex- 
pensa colligo, mihi videor animadvertere indiciis haud vanis vo- 
luisse nostrum historicum saltem obscure innuere, si minus clare 
praedicare, deliquium solare, quod hoc loco memorat, longe ante 
hoc tempus, in quo narrando versatur, patratum et spectatum 
fuisse, argumentum sic sentiendi primum sumo ex plusquamper- 
fecto tempore quod in verbo bis affectat, non scribens ZzAéAotztv 
4jwog sed ixAsloímei, et statim post oxorog v0 züv xavc(Ange sed 
xertipt. defecerat, inquit, sod, non autem. tunc defecit; et 
tenebrae universa obduxerant, multo scilicet prius, non autem 
tunc obduxerunt, quodsi quis quaerat quanti temporis interval- 
lum haec verbo indicata praecessio postulet, reputet quaenam 
eventa praesignata fuisse isto portento auctor censeat. satis fuse 
ac distincte persecutus mala quae Theodori principatum infesta- 
runt, morbum prope continuum, suspiciones acres et miseras, 
aversionem principum ab ipso, brevitatem spatii educendo in ro- 
bustam aetatem heredi locum negantem, praeter caeteros tumul- 
iuosos motus rebellionum et bellorum toto illo nec pleno qua- 
driennio semper undique coorientium, totum id infortuniorum 
lextum relativo 9 indigitavit Pachymeres, dum scribit 9 ó5y xol 
zooGqueve quod et praesignificavit. cum vero sit manifestum 
praesignificationem necessario anteriorem esse re praesignificata, 
quis non intelligit oportuisse signum istud circa ipsa imperii Theo- 


698 —^OBSERVAT. PACHYMER, 


dori principia conspectum? . quid illa sextae diei mentio? nonne 
evidenter exigit insignem aliquam unde numeretur epocham ? ea 
porro cum Theodori mors esse non possit, quippe quae proesigni- 
fieari signo posterius edito nequierit, restat ut eiusdem solemnis 
inauguratio intelligenda sit, natali, ut diximus, Christi, 95 De- 
cembris die anni 1255, celebrata. ^et commodum ab ista ipsa die 
quae sexta illuxit, trigesima Decembris illo eodem anno 1255 et 
feria fuit quinta, cum illo anno periodi Iulianae 5968 cyclus so- 

P 492 ]is 4, litera Dominicalis € fuerit, die, inquam, 30 Decembris, 
6 a coronatione Theodori manu Arsenii patriarchae in ecclesia fa- 
cta, anno 1255, eclipsis solis visa Nicaeae ingens est, eadem hora 
quam notavit Pachymeres post meridiem tertia, cum tenebris den- 
sissimis toto aére, et apparitione stellarum in coelo, ut patet ex 
eius deliquii exactissimis calculis, quos sequenti mox capite dabi- 
mus. totam hanc coniecturam ac ratiocinationem eo pluris facio 
quod mei ingenii non est. cum enim diffisus facultati meae viros 
duos mihi amicissimos et astronomiae peritissimos de hac eclipsi 
consuluissem ,. loannem Daptistam Ricciolum et Iacobum Gran- 
tami, ambo convenerunt in affirmando nullam anno Christi 1959, 
quo est Theodorus Iunior Lascaris mortuus, solis eclipsim, qua- 
lem Pachymereés describit, spectari Nicaeae potuisse. alter vero 
illorum, Iacobus Grantami, benignissimo mihi gratificandi studio 
totam intricatissimi huius loci perplexitatem insigni, mea causa 
elucubrato, commentario explicuit, id ipsum quod hic compendio 
proposui uberius et accuratius adstruens. id praeclarum viri longe 
doctissimi, et de me supra quam praedicare possim optime meriti, 
opus quale accepi erudita ipsius exaratum manu deinceps hic ad- 
scribam. 


CAPUT. III. 


Jacobi Grantami e societate lesu dissertatio de eclipsi solis a 
Pachymere notata. ad Petrum Possinum eiusdem societatis. 


I. Eclipsis solis supra ex Pachymere descripta non minores 
in historia temporum et astronomicis legibus tenebras parit, quam 
dicitur in aére obscuritatem fudisse et lumen plane totum solis 
extinxisse: aér enim tecto a luna sole aliqua saltem stellarum luce 
fulgebat, et quae in terra gerebantur non omnino invisibilia et in- 
tractabilia fiebant: descriptio autem illa sic obscurare videtur hi- 
storiam; ut nullam ei penitus fidei lucem aut aspectum veritatis 
relinquat. mors imperatoris ponitur anno in autumnum vergente: 
TOU Ó' cUroU goóvov zoOg TÓ gOwwosogivóv dnoxMvovtoc uerak- 
A«zvzt zo fj.oUv ó xoarov. praenuntia affigitur solis defectio tanta . 
ut profundae tenebrae omnia tegerent et stellae in coelo lucentes 
apparerent: 9 à» xol szposo5uqvé vi Gmusiov. jog y«g etc. , ut 


LIB. III. CHRONOLOGICUS. 699 


supra. tempus quod assignatur sub horam tertiam diei sextae, 
ip! Goav volizqv vaje farne Qjufoac, lenebras magis quam lucem 
oflundit, et dum terminos neque initiorum neque finium praescri- 
bit narratio, tam liberum errandi locum facit quam docendae ve- 
yitati viam óceludit; 


II, Quamobrem, ut in his tenebris lux aliqua veritatis, si 
quae insit, agnoscatur, ante omnia constituendum quo anno et 
quo anni tempore vivendi finem fecerit imperator is de quo Pa- 
chymeres hic agit. facem praefert huic historiae obscuritati Geor- 
gius Acropolita c. 52, auctor accuratus et nobilis, qui summa di- 
ligentia res sui temporis certis notis quasi veris coloribus pari ele- 
gantia ac fide depinxit, 

Is ergo mortem duorum imperatorum Ioannis Ducae et Theo- 
dori Lascaris filii eius ita describit, ut annum et anni mensem clare 
exprimat. ait enim de Ioanne, obiisse illum diem extremum 3 Kal. 
Octobris annos natum duos et sexaginta, ex quibus triginta tres 
regnaverat, fy9a, inquit , 1d est ad Nymphaeum ubi Ioannes vi- 
tam finivit, xc zo qordv Paovoynes Toi] Kokoavódv NosuBofov, 
E£ijnovra 2 Óvo, oc of TG nzol eUroó czgiféareoov tiüoreg &ga- 
9xov, Evm Dicag, 3E ov TQhEXOVTO x«l vola BeBealAevxs, idem- 
que paulo post repetit de anno regni 29, cum ait 2zeOvruer udv ó 
Baciizig Jocvvge rà vio eUroU Ocoddiop Tv Baciistev : xeralz- 
Aovrag TQuizovra zo ToÍo Érm OievVovri.  roGoUTOg y&Q Ó 4povoc 
«vrO ozococ xol morQuic BociAslog érv7 ave. 


III. Hic porro 38 imperii et mortis Ioannis annus erat Chri- 
sti 1955, ante receptam a Graecis anno 1261 Constantinopolim, 
sextus, ante mortem Theodori Ioannis fili, quartus, ut constat 
ex Duca Michaélis nepote Hist. c. 2 et ex mox dicendis magis ad- 
huc patebit, 

De Theodoro vero idem Acropolita haec habet ib. c. T4: ixsi- 
voc niv OUTO Buscas aot paio QÀove TéGGaQa ivievzodg mro Qe 
Tog1jGag y. zur lVoíufgiov y&Q Gofag àv Avyovcro prt TO zéÀog 
Éoymxs vic fog. ubi manifeste et quartus annus imperii nondum 
finitus, et initium regui mensis Novembri, et finis vitae Augustus 
exprimuntur; eaque totidem verbis idem auctor in Chronico com- 
pendiario repetit; quibus Nicephorus Gregoras l. 2 in fine omnino 
consentit in annis triginta tribus tum imperii patris, tum vitae filii 
cum imperium a patre suscepit, tum etiam in quatuor annis im- 
peri Theodori non integris, cum asserit eum 1l. 3, cum trigesi- 
mum sextum vitae annum ageret, defunctum: £4rov xci rQueo— 
Gr0v dz yevéaeog 490vov dpeiBove vócog ivowrnzti và aciei 
qekezoi xo Bogsie xoi 0mAo quvat Q«vézov qogoboa. 

IV. . Est ergo mortuus Ioannes Ducas anno Christi 1255, in 
fine Octobris, et Theodorus Lascaris eius filius anno 1959, mense 
Augusto, quae nota temporis recte convenit cum ea quam expri- 


P 493 


700 OBSERVAT. PACHYMER. 


mit Pachymeres scribens Theodorum. imperatorem vitam cum 
morte commutasse anno ad autumnum inclinante. 

Sed de eclipsi solis, et tanta quanta a Pachymere describitur, 
vel eo anno vel in morte Theodori vel in autumno facta, auctor 
alius nullus meminit, et fieri ullam potuisse leges astronomicae 
non permittunt. novilunia enim anni 1259 aut ecliptica nulla 
fuere, aut non Constantinopoli ac locis vicinis, et auctores chro- 
nologi et annalium scriptores, qui soliseclipsim paene totalem re- 
ferunt ad annum Christi 1259 in morte Theodori, non tabulas 
astronomicas sed auctorem Pachymerem sequuntur. ita enim Odo- 
ricus Raynaldus ad annum Christi 1259, narrata Theodori morte 
in mense Augusto, ait paragrapho 54: sexto ab eius obitu die 
tradit. Pachymerius insignem. solis defectionem fuisse, adeo u& 
unius horae spalio densissimae horrerent tenebrae stellaeque in. 
coelo apparerent. ita Henricus Spondanus ad eundem annum; 
ita alii, qui huius defectionis meminere, Pachymeris auctoritate 
se tectos putant sine alio examine, et errant, et aliosin errorem 
indücunt. | 

Acutior aliis Sethus Calvisius in Chron. an. 1255 Pachymeris 
fragmenta erroris arguit, quod eam solis eclipsim in obitu Theo- 
dori indicaverint, quo anno et sequentibus nulla talis inveniatur, 
et eam putat accidisse in morte Ioannis Ducae, post eius obitum , 
die 6, 30 Decembris. , 

Sic Calvisius, ex parte quidem vere, ut ab auctore in rebus 
astronomicis bene versato , sed ex parte contra historiae veritatem 
manifeste pugnantia. certum enim est iam paulo ante prolatum 
Pachymerem loqui de obitu Theodori in mense Augusto, anno, ut 
ipse ait, ad autumnum inclinante; quo non quadrat mors loan- 
nis, quae in 80 Octobris incurrit, ut etiam paulo superius do- 
cüimus, deinde quid spectaret ad mortem Theodori, quam de- 
scribit aperte Pachymeres , narratio tam accurata eclipsis solis fa- 
ctae in morte patris quatuor fere ante annos, nulla alia patris 
mentione habita aut id exigente causa rationabili? quomodo de- 
nique eclipsis, quae contigit 30 die Decembris, dici potest acci- 
disse sexto die post mortem loannis, qui vitae diem extremum 
habuit 30 Octobris? 

Haec igitur Calvisii animadversio non tollit aut minuit quae- 
stionis difficultatem , sed auget potius, et ita implicat ut insolu- 
bilem facere videatur. 

Sic igitur Pachymerem intelligendum arbitror, ut revera mor- 
tem Theodori describat, factamque vere asserat inclinante ad au- 
Xumnum anno, sed eclipsim solis designet non quae in obitu eius- 

P 494 dem Theodori facta sit (id enim textus non dicit; et imepta ea 
esset ad praesignificationem, de qua in eo mentio est), sed quae 
initio imperii eiusdem Theodori, quasi praenuntia brevis et infe- 
licis eius regni, quod non multo plus triennio stetit, et in conti- 


LIB. MIL. CHRONOLOGICUS. 701 


nuis belli motibus et morbi molestissimi saepe repetitis gravissimis 
tentationibus actum cum vita finitum est anno aetatis 36 nondum 
completo. 

Quae tamen cum non satis distinguat Pachymeres, et statim 
post descriptam mortem Theodori de illa eclipsi sermonem infe- 
rat, nihil de initio imperii significans, iustam certe non aliud at- 
tendentibus erroris causam dedit. at si quis rem attente consi- 
deraverit et cum historia illius temporis contulerit, in iis tenebris 
lucem inveniet. sic autem eam explico. * : 

Theodorus vivendi finem fecit anno Christi 1959, mense Au- 
gusto, historiae totius haec fidesest, de qua dubitare non licet. 
Pachymeres id asserit, cum ait factum vergente in autumnum 
anno, nempe inter solstitium aestivum et aequinoctium autumnale. 
Theodorus initium regnandi fecit anno Christi 1255, patre mor- 
tuo sub finem Octobris, non declarato filio successore, qui ideo 
tardius electus, elevatus in clypeo, unctus et coronatus est, tum 
propter diversa populi studia, tum ob Manuélis patriarchae paulo 
ante mortui desiderium, Nicephori in eius locum electi modestiam 
im recusanda dignitate, ac Arsenii tandem vocati ad unguendum 
et coronandum imperatorem longiorem moram, quae omnia fuse 
describunt Nicephorus Gregoras initio 1. 2 et Georgius Acropolita 
c.58. "Theodorus statim initió regni infestis bellis contra Bulga- 
ros et Thessalos usque ad vitae éxituth infeliciter occupatus est : 
difficillimis negotiis implicatus, suspicionibus et humore melan- 
cholico ad quaedam sua maiestate indigna etiam adversus aulicos 
dignilate et fide erga eum praestantes perpetranda adductus, vixit 
miserabiliter. Theodorus longa tandem macie confectus, toto 
corpore exangui, frustra tentatis omnibus humanis remediis, extra 
regiam, in gravi luctu poenitentiae et habitu religioso, dolens quod 
Christum deseruisset, rcgno simul et vita privatur in aetatis flore, 
anno tantum sexto supra trigesimum, imperii quartó. "Theodo- 
rus vehementer anxius de fide et amicitia Michaélis Palaeologi, 
filiolo ad imperii gubernacula inepto sub hominis obscuri et sub 
patriarchae tutela, "ad invidiam dignitatis, qua brevi deiectus est, 
relicto ,. testamentum condidit in gratiam tutoris illius Muzalónis, 
quem Wfoaridfüin rerum dominum constituebat, quoad filius ad 
perfectam venisset aetatem , cum gravissima procerum offensione, 
quam secuta est imperii perturbatio et in Michaelis familiam 
iransitio crudelissima. fuit hic miserrimus Theodori regni et vi- 
tae status et luctuosa mortis conditio, quam brevius Nicephorus, 
fusius Acropolita describit , qui cum imperii logotheta existeret, 
frequens imperatori ratione officii aderat, et quae praesens fieri 
videbat magna fide et diligentia narrat, 

VI. Haec igitur voluit insinuare Pachymeres, cum scripsit 
infelicis regni et Tuctuosi obitus Theodori praenuntiam extitisse 
defectionem solis horribilem ; quae sub initium regui eius facta est, 


702 . OBSERVAT. PACHYMER. : 


hora tertia post meridiem, sexto die, videlicet post eius corona- 
tionem et unctionem solemnem. 

Etenim, si coniecturae non improbabili locus datur, Me 
facta corónatió Theodori ipsa solemni festivitate nativitatis Christi 
domini, sive ut ex luce diei celeberrimae aditus ad imperium cla- 
rior existeret, sive ut inde felicitatis augurium sumeret imperator, 
quod intandi principium duceret ab eo tempore quo Christus ini- 
tium vivendi fecisset; quo sane modo et ratione gentes et eccle- 
siae nobilissimae anni exordium a Christi natalibus auspicantur. 

Utut sit de ipsa, mente imperatoris, certe eius consilia non 
mediocriter turbare visa est defectio solis tam insolens, tam cito 
post eius coronationem facta. visa est enim iuxta tabulas astro- 
nomicas die 80 Decembris. visa sereno coelo, prout innuitur ex 
notata ab historico apparitione stellarum. visa hora post meridiem 

P 495 tertia, ante solis occasum fere integra luce deficiente, stellis in 
coelo velut in profunda nocte toto crepusculi tempore in densis 
terrae tenebris apparentibus. visa insuper est sexta die post im- 
peratoris coronationem ,. quo praecipue lempore de eo consilia et 
omina futuri eventus, non sine multo in omnem partem sermone, 
agitabantur. 

VIL. Et hinc patet quamobrem Pachymeres eam eclipsim ut 
funestum imperii portentum in ipso aditu, id est sekta die post 
Theodori coronationem, considerandam dederit, ut quasi ex fu- 
nerea face. praeeunte non diuturni imperii male ominosa significa- 
tio caperetur; qualis augurationis et exemplum in vetustioribus 
historicis Pachymeres non unum babuit, et recentiores quoque 
idem videmus imitatione celebrasse, saltem dum ex oíficio refe- 
runt iudicia vulgi hominum in tales fere praesagiliones proni, 
quoties istius generis coelestia portenta sub principatuum auspicia 
incurrunt. 

Ex hoc sunt genere quae apud lulium Capitolium in Gor- 
diano Tertio leguntur. ubi enim hunc coepisse imperare retulit 
historicus, statim adiungit: sed indicium non diu imperaturi 
Gordiani hoc fuit , quod eclipsis solis facta est, ut nox credere- 
tur neque sine luminibus accensis quidquam agi posset, ia ille, 
solis defectionem innuens quae anno Christi 257, 12 Aprilis, Ro- 
mae visa hodieque ex tabulis deprehenditur. Sextus item Aure- 
lius Victor anno u. c. 1062, cum narrasset pacem inter Augustos 
Constantinum et Licinium factam, adscitis in consortium imperii 
Caesarum nomine utriusque liberis Crispo et Constantino filiis 
Constantini et Liciniano filio Licinii, adiungit: guod equidem. vix 
diuturnum neque his qui assumebantur felix fore, defectu solis 
Joedato iisdem mensibus die patefactum. | contigit ea eclipsis anno 
Christi 317, 20 Decembris. ita etiam non ita veteri patrum no- 
strorum memoria observant historiae Gallicae scriptores anno 
Christi 1544, quo natus est Franciscus Secundus Valesius, quarto 


LIB. III. CHRONOLOGICUS. 703 


post eius nativitatem die horribilem solis eclipsim contigisse, eo- 
demque anno tres lunae insignes defectiones visas, eaque prodigia 
magnum dedisse astrologis iudicandi et scribendi argumentum. 

unde natum eiusdem principis emblema, tribus lilii floribus e 
terra emergentibus, sole desuper et luna oppositis, cum hac in- 
scriptione znter eclipses exorior. | 

Sed iam tempus est demonstrandi positis ex arte astronomicz 
calculis quam apte ad id quod indicavimus tempus accidat istud 
indicatum a Pachymere deliquium solare. 


VIII. EPILOGISMUS 


defectionis solis quae contigit anno Christi 1955, 30 Decembris, 
iuxta tabulas Rudolphinas subsidiarias Kepleri ad meridia- 
num Nicaenum in Bithynia revocatas. 


JNNovilunium medium. 


D. H. 
Decembris 29 15 18 45 
tempus proximae apogaeitatis solis. 
Iunii M3 14 .— 5B.» 20 
intervallum a novilunio medio 165 23 39 41 
S. G. 
motus intervallo respondens 5 13 0 32 
tollendus a loco apogaei solis 2.29 '50 17 
primus locus solis 9 16 49 45 
prima distantia luminarium sole lon- 
gius progresso 0 5 32 X 20 
tempus proximae apogaeitatis lunae. 
a prima die Ianuarii etc. 3805 18 20 E 
intervallum a novilunio medio Á 4 34 52 
motus intervallo respondens S. G. 
addendus 1 eI I 39 
locus apogaei lunae 1. "20 1 46 
9 11 17 25 


primus locus lunae 
tempus prosthaphaereticum addendum movilunio medio, ho- 


rae 11. 41. 55. 
Novilunium verum, 
i D. H. 
Decembris 80 8 0 40 
Correctio. ] 
S. G. 
secundus locus solis 9 16 52 48 
secunda distantia luminarium 981 18 


luna longius progressa. 


P 496 


704 OBSERVAT. PACHYMER. 


tertius locus solis. hr doo 9 16 49 4565 
secundus locus lunae 9 17 24 1 
secundum tempus prosthaphaereticum H. 

tollendum 1 8 50 
tertius locus lunae 9 16 49 55 
correctio tollit a novilunio vero  . 1 8 50 
aequatio vero temporis 7:082 


Novilunium verum correctum, et perfecte 


aequatum,. 
D. ^1; Hi ; 
Decembris 80 1 A48 58 
tempus verae synodi in meridiano tabularum. 
D. H. 
Decembris die ..80 1 (48 58 post merid. 
ad meridianum Nicaenum magis 
Orientalem 1 34 0 
adde 
vera synodus Nicaeae $0 B. -oR3. 905 


Decembris die. 


Locus verae synodi. 


S. G. 
9 16 49 55 
Grad. 
eius ascersio recta ; 998 16 0 
TR 
Nicaeae post meridiem 3 29 58 
G. 
quibus respondet in aequatione 50 43 0 
P 497 iisque additis ad ascensionem rectam 
modo positam pro loco verae synodi, 
fit ascensio recta puncti culminantis £ 
eclipticae seu meridiei Nicaeae 338 59 0 
huius ascensionis punctum culminans $. G. 1 
sive meridies in ecliptica 11 1 15 86 
huius puncti declinatio australis 8 o3 0 
addita elevationi poli Nicaeae 41 26 0 
dat distantiam puncti culminantis ecli- . : 
pticae a vertice 50 19 0 
angulus eclipticae et merid. 68. 7 0 


distantia puncti culminantis eclipticae — S. 

a vera synodo : 1 20.. 95 44 
puncto culminante magis Orientali et in semicirculo ascendente. 
ideoque nonagesimus gradus eclipticae, respectu puncti culminan- 
lis, ponitur in Oriente; et synodus in Occidentali quadrante ecli- 


LIB. HI. CHRONOLOGICUS. 705 


pticae fieri dicitur. ex quibus fiunt et solvuntur trianguli ZNC 
et ZNS. in quibus "- 





Z G. 
ang. N90 O O 
ang. C 68 7 O0 
latusCZ 50 19 0 
CS 50 25 41 
NZ 45 34 O0 
NC 24 11 0 
NS 74 87 O0 
S d : SZ 79 18 0 distantia lunae a vertice 
C 5 ang. S 46 37 O angulus parallacticus, 


unde nascuntur tres priores parallaxes in synodo vera Nicaeae, 
altütudinis 58 0 
latitudinis 42 58 
longitudinis 41 1 


L 


pe] 
1/9? 
is 
s 
eN/ T 
Ge 
H. 
primum tempus parallacticum LED ALU 
adde ad veram synodum 30 $- 22... 09 
quia fit synodus in quadrante 
Occidentali eclipticae 
fit visa synodus minus accurata D. I vL. 
Nicaeae 30 4 47 58 postmerid. 


IX. Huc usque ducta. eclipsis.in horizonte Nicaeno caduca 
invenitur deficiente calculo ea de causa, quod sol et luna tem- 
pore visae synodi minus accuratae, id est paulo ante quintam po- 
meridianam, sub horizontem iam descenderant, depressa etiam 
profundius luna quam debuerat propter parallaxim altitudinis, 
quae in quadrante Occidentali eclipticae sidus deiicit, et tardius P 498 
in Occidentem toto tempore parallactico apparens reddit. hac 
igitur de causa ultra veram synodum eclipsis observari non potuit 

Georgius Pachymceres I. 45 


706 .OBSERVAT. PACHYMER. 


Nicaeae in Bithynia, ubi Pachymeres sola eius initia descripsit. 
quamobrem ut intégra habeatur, et perfectus eius epilogismus cer- 
ilis suis limitibus tam in quantitate quam in duratione definiatur, 
mutandus est secundum leges artis loci meridianus et assumendus 
occidentalior, in quo tota eclipsis eadem observari potuerit eo- 
demque fluxu temporis quo Nicaeae eius initia supra horizontem 
videbantur. sic enim fiet ut. qualis etiam Nicaeae partim visa par- 
üim latens reipsa extiterit, ex observatione alibi facta, ubi tota 
visa fuerit, tam certo quam facile intelligatur. 

Sumo igitur meridianum triginta gradibus, hoc est duabus 
horis, Nicaeno occidentaliorem , in eodem tamen parallelo seu 
pari elevatione poli, ad eumque accommodo quae iam supra de 
Nicaeno dixi, additis propriis quae ad ipsum singulariter perti- 
nebunt. 


locus verae synodi 9 16 | 49 6565 
eius ascensio recta 288 16 0 
D. H. 
tempus verae synodi Nicaeae 80 S. 00989:01158 
in dato meridiano 80 wd 22 . 88 
G. 
respondent in aequatione Grad, 20 44 80 
quibus additis ad ascensionem rectam 
synodo verae convenientem 288 16 0 
fit ascensio recta puncti culminantis G. 
eclipticae in dato meridiano 809 0 90 
S. G. 
et punctum culminans 10 6 86 8 
eius puncti declinatio Áustralis 18 49 0 
addita elevationi poli Nicaeae 41 26 0 
dat distantiam puncti C a ver. ^ 60 8 0 
angulus eclipticae et meridiani 79 27 0 
distantia puncti culminantis eclipticae 
a vera synodo 0 19  Á 46 18 


puncto culminante magis orientali quam synodo. ideoque vt su- 
pra, synodo in occidentali parte eclipticae, et in semicirculo 
ascendente puncto culminante positis, unde trianguli ZNC 
et ZNS. in quibus 


G 


Z . 
: ang. N 90 O O0 FPE. 
ang. € 75 27 O0 « 
latus CZ. 60 3 O0 
CS 19 46 13 
SZ 66 44 O0 distantia lunae a vertice 
NZ 57 40 O0 
N Rot "Ps 





CN 23 37 O0 
ang. S 66 1 0O parallacticus. 


LIB. 1I. CHRONOLOGICUS. 


107 


unde nascuntur tres priores parallaxes in synodo wera in dato 


meridiano 
altitudinis 
latitudinis 


longitudinis 


E^ 


C 


54 


0 
560 0 
21 0 


primum tempus parallacticum mi- : 


nus accuratum 

adde ad veram synodum mens. 
Decembris 

fit synodus visa minus accurata in 
dato meridiano Decembris 

locus lunae in synodo visa minus 
accurata in dato meridiano fit 
ex parallaxi longit. - 

et motu solis 

respondente primo tenipori paral- 
lactico 

additis ad locum verae synodi 

locus verae synodi 

motus lunae primo tempore pa- 
rallactico 

locus lunae in synodo visa. minus 
accurata 

primum tempus parallacticum 

habet in aequatione respondentes 
gradus 

quibus additis ad ascensionem re- 


ctam puncti culminantis .ecli-. . 


pticae in synodo vera 


fit ascensio recta eiusdem. puncti .. 


culminantis eclipticae in synodo 
visa minus accurata . 


punctum culminans eclipticae 


D. H. 
$80 1 
380 2 
S. G. 
9 16 
9 17 
11 
309 
$20 
S. G, 
40..12. 





24 


| P 499 
35 


58 post merid. 
83 


708 OBSERVAT. PACHYMER. 


declinatio australis — | 17 14 0 
adde elevationem poli Nicaeae t 41 o6 0 
distantia puncti culminantis a vertice 58 40 0 
angulus meridiani et eclipticae 78 44 0 
distantia puncti culminantis a luna 0 9Á 51 16 


unde triaríguli in semicirculo ascendente et quadrante occidentali 
eclipticae in synodo visa minus accurata. 


Z ü 
ang. N90 O0 O0 
ang. C€ 73 44 O0 
latus CZ 58 40 0 

€S 24 51 O0 

NZ 55 4 O0 
; CN 24 49 0 

. SZ 68 11 O distantia lunae a vertice 

"T C S ang. S 62 2 9 parallacticus. 





ex quibus tres posteriores parallaxes in synodo visa minus accu- 
rata in merid. dato. 


altitudinis 55 0 
latitudinis 49 0 
longitudinis 24 0 


2Jt 
EV 


comparandae parallaxes longitudinis. 


prima in synodo vera 21 0 
secunda in synodo visa minus accurata | 24 0 
differentia motu crescente 3 0 
ideo tollenda est haec differentia pri- 

ma parallaxi 21 0 
restant 18 0 


qui est motus lunae visus respondens 
primo tempori parallaclico —. | 45 . 388 


LIB.II CHRONOLOGICUS. 109 


per quem invenitur tempus syhodi visae accuratae per hanc ana- P 500 


logiam. 
ut motus lunae visus 18 0 ad primum tempus parallacti- 

cum 45 35 cra 
ita prima parallaxis longitudinis 21 (0 ad secundum tem- 


pus parallacticum 53. 10 
adde ergo pro conditione quadrantis occidentalis, in quo fit sy- 
nodus, hoc tempus prosthaphaereticum 53 10 


D. H. 
ad verám synodum 30 1 22 . 58 
fit visa synodus accurata Dec. 30 95 71346 8 
in meridiano dato post meridiem. 
latitudo lunae. , 
locus lunae in synodo vera in dato me- S. G. 
ridiano 9 16 49 55 


adde pro conditione quadrantis occi- 

dentalis eclipticae verum motum lu- 

nae respondentem secundo tempori 

parallactico 26 27 
fit locus lunae in synodo visa accurata 
ex hoc tolle locum nodi £ corr. 
restat verus motus latitudinis 
qui demptus a sex signis dat distantiam 


Cx Qo (o 
5 
e 
[e] 


a proximo 7j T 43 40 
unde vera latitudo borealis sive arcus 
inter centra 49 31 
comparandae parallaxes latitudinis in meridiano dato 
prima in synodo vera 50 0 
secunda in synodo visa minus accurata 49 0 
differentia 1 0 


motu decrescente 
tertia parallaxis latitudinis habetur per hanc analogiam 


ut primum tempus parallacticum 4o 85 

ad hanc differentiam 1 0 sive 60 
ita secundum tempus parallacticum 53 10 ad differentiam 
primae et tertiae parallaxislatitudinis — 1 10 

hanc differentiam 1 10, quia motus fit decresc. 

tolle a prima parallaxi latitudinis 50 0 

restat tertia parállaxis latitudinis 48 50 

ab hac tertia parallaxi latitudinis 48 50 

tolle veram latitudinem, minorem vi- 
delicet a maiore 49 31 
restat visa latitudo GG 619 


ex boreali facta australis propter excessum tertiae parallaxis lati- 
tudinis supra visam latitudinem. 


710 OBSERVAT. PACHYMER. - 


quantitas eclipsis. 


ex summa semidiametrorum 80 . 48 
tolle visam latitudinem 6 19 
restat quantitas eclipsis 24 . 29 
in scrupulis | 1469 

quae multiplica per 6 

habes 68814 (9 


P 501 quae divisa per semidiam. solis | 931 
dant digitos9, et ex residuo fiunt 36 
quantitas ergo est digiti 9, 36. 
Duratio eclipsis. 
Petitur ex scrupulis mediae durationis cum motu horario 
lunae in incidentia et emersione compositis. ; 


summa semidiametrorum 30 — 48 1848 
arcus inter centra 5. 1 on 


summa 22997 388477209 
differentia 1469 31670218 
summa 65147490. 


media pars summae | 82573710 
scrupula mediae durationis 30 9 1809 














ad incidentiam ad emersionem 
locus lunae una hora ante visam locus lunae una hora post 
synodum accuratam. synodum accuratam. 
8. Gi 8S. G. 
9 16 44 £52 9 17 47 92 
ascensio recta puncti culminantis 
eclipticae 906 .36 15 886 36 15 
( punctum 
( culminans 10 4 15 O0 11 4 44 O0 
( eclipticae, ; Y 
declinatio 19 16 0 9 49 OQ 
australis, 
distantia puncti 
culminantisa vertice 60 42 Q0 561^:16» : 0 
angulus meridiani et 
eclipticae 76 14. 0 68 30 0 
distantia puncti 
culm., a luna 0 17 380 8 1 16 56 (0 


puncto culminante magis orientali quam synodo in semicirculo: 
ascendente, et synodo in quadrante occidentali eclipticae, 


LIB. III. . CHRONOLOGICUS. 1A1- 


unde trianguli. 





Z 
G. 
ang. € 76 14 0 
latus CZ 60 | 42 0 
CS 17 30 8 
NZ 57 53 0 
NS 40 29 -:fü 
distantia lunae a vertice SZ 66 9 0 
angulus S parall, 67 50 0 
parallax. longitud. | 21 0 
(tertia parallax. longitud. | P 502 
( posterior tempore motu 
( decrescente in quadrante 24 19 
(occidentali eclipticae, 
differentia $ 19 
(tollenda ab horario 
(lunae vero 28 57 
restat horarius lunae apparens 24 398 


unde trianguli 





Z 

6. 
ang. € 68 380 0 
latus CZ 51 15 0 
CS 46 56 8 
NZ 46 91 0 
NC 16 23 0 
? GC S NS 63. 19 (0 
distantia lunae a vertice SZ 71 60 0 
angulus S parall. 49. 44 0 
parallax. longitud. 96 0 


(tertia parall. longitud. 
(prior tempore, motu 


( crescente in quadrante 94 19 
(occidentali eclipticae. ; 

differentia 11 41 
(tollenda ab horario 

(lunae vero 27 4 


restat horarius lunae apparens ; 17 


712 OBSERVAT. PACHYMER. 


analogia analogia 
ut 24. 388. ad 3600 ut 17. 16. ad 3600 
ita scrupula mediae durationis itascrupula mediae durationis 30.9 
H 
$0. 9. ad 44651. 1. 14. 11. ad 6286 1 44 4G 
tempus incidentiae tempus emersionis 


tota duratio eclipsis. 
H..2..58. 67. 





in meridiano dato in meridiano Nicaeno 
duabus horis ante Nicaenum duabus horis redditis 
visa synodusaccuratasiveecli.|NnN aIT)edium die30, hora 4 16. 8 
psis visae medium, 
Decembris die 30, hora 2 16 8 | initium hora 3 1 57 
tolle proincidentia 1 14 11 
initium die 80, hora 1 1 57 finis hoa 6 0 54 
adde pro emersione 1 44 46 
finis die 30, hora 4 0 54 post meridiem. 
post meridiem. 
P 503 Typus ecíiipseo s. 
Septentrio 



























Oriens Occidens 


Meridies 
H H 
emersio BD 1 44 46 incidentia BC 1 14 11 


probatio per quadrata. 


radix | quadratum 


AÀC summa semidd. 380 48 1848 8415104 
AB arcus inter centra 6 19 879 143641 
tolle minus quadratum a ma- 

iori, restat 1809 8271463 


: cuius radix est 30. 9 
idem supra probatum per logarithmos in duratione. * 


LIB.IHI. CHRONOLOGICUS. 713 


X. Ex epilogismo huius eclipsis tam accurate et per singula 

quasi momenta examinatae, manifestum est eam ipsam esse quam 

Pachymeres designavit, et iam patere omnes illas circumstantias, 

» quae in eius descriptione obscurae adeo et incomprehensibiles vi- 
debantur. 


In primis enim. certum est eam factam anno Christi 1255, 
mensis Decembris die 30, proindeque non pertinere ad Theodori 
Lascaris obitum, qui mense Áugusto circa autumnum anno Chri- 
sti 1959 contigit, sed ad eius solemnem inaugurationem aut co- 
ronationem, quae facta est sub finem anni 1255. 


Facta est Nicaeae in Bithynia circa horam a meridie tertiam, 
et apparens eius initium non duobus integris minutis horam ter- 
tiam praetergressum est, facta est sub finem diei sextae post co- 
ronationem Theodori, ex coniectura enim probabili supra a no- 
bis exposita Theodorus est coronatus imperator ipso die natali 
Christi domini, ut ex gemina celebritate dies magis solemnis age- 
retur; et post dies sex mensis Decembris 30 facta eclipsis idcirco 
dicitur ab historico die sexta contigisse: neque enim alius apparet 
dies, qui sextus haberi possit vel mensis vel hebdomadae, quan- 
doquidem facta est eclipsis die quinto hebdomadae, eo anno cyclo 
solis 4, litera Dominicali C. adde quod Pachymeres diem Vene- 
ris non £xzqv 4juégev sed zagoczsvijv appellare solitus est. 

Tenebras autem ita profundas ut sua obscuritate omnia tege- 
rent et stellas in coelo conspicuas redderent, fecit non tam ma- 
gnitudo eclipsis, quae digitos decem non attigit, quam tempus se- 
rum quo facta est, nempe circa solis occasum: accedente enim ad 
diurnae lucis imminutionem sole ad horizontem appropinquante, 
defectu luminis solaris et lunae interpositione, circa solis occasum, 
et toto tempore consueti crepusculi, visa est etiam profunda nox 
advenisse et obscuritas omnia tegere cum clara stellarum manife- 
statione, quod ipsum Pachymerius innuit cum ait solem circa ho- 
ram tertiam diei sextae per horam obscuratum, 


Unde vulgo existimatum est eclipsim per horam dumtaxat 
durasse, quia nonnisi per horam Nicaeae visa est, inchoata circa 
tertiam, et sole occidente paulo ante quartam in horizonte Nicaeno, 
ubi minimus arcus diurnus non multum excedit horas octo circa 
solstitium brumale, poli altitudine supra horizontem graduum 
quadraginta unius cum dimidio, eadem prope cum Romana, 

Et quamvis alio meridiano quam Nicaeno usus sim ad magis 
integram et exactam eclipsis investigationem , calculus tamen eo- 
dem prope redit; nec discrimen ullum notabile invehit levis ali- 
qua mutatio latitudinis lunae, ut neque parallaxis aut refractionis 
in distantia ab horizonte. quare satis convenit reductio, quam 
adhibui dati meridiani ad Nicaenum, ut intelligatur qualis tota 
Nicaeae partim visa partim latens extiterit. 


P 504 


714 -.OBSERVAT. PACHYMER. ' 


XI. Caeterum ut nihil merito desideretur ad perfectam eo- 
rum quae ad hanc eclipsim pertinent intelligentiam, xestat de- 
monstrandum nullum alium solis defectum circa obitum 'Theodori 
contigisse, cui Pachymeris descriptio convenire possit. et hoc 
quidem sie demonstratur, ; 


Certum est ex legibus astronomicis anno Christi 1259, quo 
Theodorus diem clausit, extremum mense Augusto novilunium 
tam medium quam verum contigisse. nocte media inter decimum 
nonum et vigesimum diem eiusdem mensis; et quamvis interdiu 
extitisset , eclipticum tamen non fuisset, quia medius motus lati- 
tudinis lunae sign. 9 G. 17. 36. 51. longissime terminos ScbipHtUN 
praetergreditur. 

Constat quoque iuxta easdem leges aliud novilunium eclipti- ; 
cum eodem anno ante mensem Augustum et Theodori mortem 
nullum extitisse praeterquam in mense Aprili die 23,. medio motu 
latitudinis lunae S, 0. G. 15. 4. 22. intra terminos possibiles, 
quod etiam quia Nicaeae paulo ante mediam noctem celebratum 
est, solis defectum visibilem non exhibuit. quamobrem nullus 
eo anno solis defectus aptus fuit ad significandam aut nuntiandam 
Theodori mortem: multo minus, si quis contigerit annis superio- 
ribus, nisi is dumtaxat qui in aditu eius imperii a Pachymere as- 
sumptus et tam horrendus designatus est, qui et a nobis hic suis 
certis characteribus insignitus et ad finem anni post Christum 
12595 positus. 

Ad cuius chronologiae cid iilo dn tuto referri possunt 
aliae duae apud Nicephorüm Gregoram 1. 9 Hist, c. ultimo obser- . 
vatae eclipses circa mortem Andronici Senioris, altera lunae eo 
ipso die quo eum mori contigit, 12 Februarii anno Christi 1332, 
altera solis , quae tot diebus mortem imperatoris praecessit, quot 
ipse annis in vivis fuerat. émxórqois , inquit, ajena] ToGoUrug 
ajuégeg zgottjopvio viv eozoU velevrsv, Occ xol ovrog Üv Ero à 
zdvre fepioxogc. dies aguoscendi sunt 74: totidem enim Àn- 
dronicus annos vixit, qui 50 fere regnavit, septuaginta autem 
et quatuor dies inter illas eclipses intercesserunt: nam solis qui-- 
dem facta est 30 die Novembris anno Christi 1331 in novilunio; 
quod tunc extitit, lunae vero in plenilunio, quod contigit anno 
sequente 12 Februarii. | et ita eas tabulae nostrae repraesentant, 
et Calvisius in Chronologia anno Christi 1331 et 1832 priorem ob- 
servat 30 Novembris die festo S. Andreae, et post dies 74 secu- 
tam ait Ándronici mortem die 12 Februarii, nulla mentione ecli- 
psis lunae habita, cum tamen Nicephorum auctorem laudet, qui 
utriusque diserte meminit et utramque ponit inter signa mortem 
imperatoris divinitus praenuntiantia, cum ait zrgoomusiet zt0ÀAoL 
zposuQvuGcv,' quo similiter modo Pachymeres voluit defectum 
solis a se descriptum, €t a nobis affixum in aditu imperii Theo- 


LIB. IIL. CHRONOLOGICUS. 715 


dori, breve illud et minime fortunatum portendisse, cum dixit 
0 0: zo0661/ vé vv Gqpelov. 1jMog y&g etc. 

XH. Ex qua duorum auctorum, quorum eclipses exposui, 
de earum significatione sententia, ad calcem dissertationis in qua P 505 
hactenus historicum et astronomum agere me oportuit, quaeso ut 
mihi lieeat tantisper agere theologum , et circa significationes de- 
fectionum utriusque luminaris definire breviter, at solide, quid 
Christianus homo debeat aut possit vel sentire legitime vel in 
usum adhibere sine vitio timiditatis aut sine noxa superstitionis, 
quorum alterum humanae forüitudini, alterum Christianae reli- 
gioni repugnat. 

Unum igitur hoc pronuntio, eclipses solis et lunae esse de- 
fectus naturales, vel luminis in ipsa luna in umbram terrae in- 
currente, vel radiorum solis in terra, Luna se inter utrumque 
inüciente, tam naturales autem et ordinatae sunt coniunctiones 

.et oppositiones eclipticae, quam sunt ipsi motus luminarium et 
syzygiae non eclipticae, quam sunt dies et noctes, quam solsti- 
tia et aequinoctia, quam menses et anni: pendent enim haec 
omnia simili modo a prima lege et ordinatione conditoris, quam 
coelis et sideribus praescripsit ab initio molitor deus, quam le- 
gem constantem et inviolatam res creatae conservant; quae cau- 
sa est cur eclipses praedicantur infallibiliter a peritis cum circum- 
stantiis magnitudinis et durationis, habita exactissima ratione 
temporum et locorum, in quibus illae contingunt. accedit quod 
numerus eclipsium magnus sit et occursus frequens: quatuor, 
interdum et plures per singulos annos fiunt, et iam a mundi ex- 
ordio plus quam vicesies mille numerari possunt, 

Eadem porro provideniia, quae fecit in mundo duo haec 
luminaria magna ,. /uzinare maius, ut praeesset diei, et iumi- 
nare minus, ut praeesset nocti, ut lucerent super terram et di- 
viderent lucem a tenebris (Genes. 1), eadem pariter sua bonitate 
et sapientia motus eorum et conversiones ordinavit ad felicem 
mundi gubernationem, ad electorum salutem et suam gloriam; 
nec dubium quin ipsas coniunctiones et oppositiones, solis et lu- 
nae defectus et illuminationes, constituerit in numero pondere et 
mensura, quam sciebat et volebat humano generi ad salutem et 
felicitatem profuturam. 

XIII. Ex hoc: uno pronuntiato tollitur admirabilitas et 
vulgi quidam stupor, qui eclipses consequitur: oritur enim ex 
ignorantia cum quadam novitate et raritate apud eos qui nec ea- 
rum causas intelligunt nec eas saepius observarunt, cum contra 
sapientes et docti eas suis temporibus securi expectent, et occa- 
sione in commodum conversa effectu bene utantur, et perniciem, 
si qua creditur imminere, totam in hostes derivent. 

- Ita olim Sulpitius Gallus, ut referunt Livius ]. 44 et Plut. 
in Paulo Aemilio, de insigni defectione lunae, quam praeviderat 


716 OBSERVAT. PACHYMER. 


in exercitu Roinano, in quo tribunus sub imperatore Áemilio 
Paulo militabat, concione habita suos ad pugnam instruxit do- 
cuitque causas eclipsium et certos eventus suis temporibus neces- 
sarios, tami felici eventu ut ab eis abstulerit vanum illum timo- 
rem qui ex rei novitate et insolentia oriri solet ignorantibus, et 
eum pugnandi ardorem edoctis et vincendi cupidis iniecit ex quo 
plena victoria Romanis evenit, cum contra in castris Macedo- 
num novitas et ignorantia fecerit res ut ea prodigii instar habere- 
tur, et eclipsis visa existimata sit praenuntia fugae et defectio- 
nis Persei, quam Macedoniae clades est consecuta. 


Ita nuper Christophorus Columbus anno Christi 1403, cum 
alimentorum inopia laboraret, nec posset a lamaicensibus, apud 
quos classis Hispana, cui praeerat, appulerat, vi et precibus 
auxilium impetrare, usus est scientia proximae eclipsis, et bar- 
baris eius ignaris pestem impendentem, nisi opem ferrent, mina- 
tus diem et horam defectionis lunae edixit, quo illi prodigio per- 
culsi et gravius aliquid metuentes ad Columbum quasi sua inhu- 
manitate offensum copioso instructi commeatu supplices venerunt, 
el veniam facilius quam sperabant sua liberalitate impetrarunt. 


P 506 Ita Claudius imperator, ut habet Dio l. 6, cum vereretur ne 
solis defectio futura die suo natali anno imperii quinto tumultum 
Romae pareret ex ignorantia et novitate iuncta vano timori et 
opinioni vulgi, quod ea signa essent principibus infausta, publico 
edicto notum voluit ante aliquot dies deliquium illud futurum, 
insuper et causas eius, quantitatem et durationem exposuit tam 
distincte et intelligibiliter, ut eo viso nemo timeret aut miraretur, 
omnes imperatoris sapientiam venerarentur. 

XIV. Tollitur praeterea inanis illa opinio , quod eclipses 
orbi noceant, quod clades pestes et bella regnis importent, quod 
vastitatem et subversiones imperiorum ac religionis vel efficiant 
vel praenuntient. damnum enim quodcumque creat eclipsis in 
modica iactura lucis et benefici influxus non admodum diuturna 
consistit. plus saepe unica nox aut dies pluvius mundo lucis 
amicae et benignarum influentiarum eripit quam eclipses decem, 
et sapienter visus est agere Pericles, referente Plutarcho in eius 
vita, qui navis imperatoriae gubernatorem eclipsi solis territum, 
in medio victoriae cursu moras trahentem, chlamyde involvit, 
et interrogavit an quid ex eo velamine sentiret incommodi, eo-: 
que negante ullum se sensisse, docuit nullum maius a sole per 
lunam interpositam velato timendum esse, et paulo quidem maius 
esse coelum et diuturniores fore tenebras, sed solem non multo 
post suo splendori sine alio incommodo redditum iri; quod cum 
factum esset, cursum classis felicem nacta est. 


Non ita Nicias aut doctus aut felix, qui vel imperitia vel. 
superstitione ab eclipsi lunae territus, veritus classem portu edu-' 


LIB. III. CHRONOLOGICUS. 117 


cere, sibi suisque perniciem creavit, ut Plutarchus narrat in eius 
'vita et Thuc. 1. 7. 

Felicius Agathocles et acutius, dum classem in Africam 
traiiceret et horrenda solis defectio intercederet, suis metu de- 
iectis, nil timendum a prodigio professus est iis qui iam in cursu 
essent: si deliquium antequam portu solvissent contigisset, ti- 
menduni forte videri, sed euntibus et praeterea minus fortunatis 
Siculis nihil adversi metuendum; iis autem ad quos ibatur, et 
florentibus Chartaginiensibus fortunae mutationem, si qua ex ta— 
libus signis portendebatur, esse pertimescendam, 

Non nocent eclipses, nisi quod noceant opinantibus ; nihil 
ex se mali fundunt sol et luna magis in oppositionibus et synodis 
quam extra illas. condita sunt haec sidera a bono domino et 
parente universi clementissimo, gubernantur manu sapientissima 
ad filiorum commoda et salutem. defectiones quando contingunt, 
naturales sunt et innoxiae. mon pestes generant, non bella cient, 
non mortes principum annuntiant, non temporum calamitates 
aut regnorum conversiones minantur, 

Ab ipso mundi exordio eclipses, ut modo fiunt, eademque 
lege et ordine et numero fiebant; et si Keplero creditur, sol ipse 
fons lucis et bonorum omnium, mundi oculus beneficus, condi- 
tus est in eclipsi subiecta luna in primo gradu Cancri, in aestivo 
solstitio multis Africae regionibus solis aspectum impediente. 
quis ita sentiens credat eclipses noxias, et solem ipsum in tanta 
sui et mundi infelicitate ab optimo parente deo creatum ? 

XV. Certe ante bella et pestes fiebant eclipses, ante reges 
natos, ante provinciarum et regnorum divisionem in illa antedi- 
luvianorum longaevitate pace et sanitate tam diuturna eclipses 
"fiebant, et tunc erant innocentes. unde et quando noxiae esse 
coeperunt? unde malignos influxus, quos postea tam frequentes 
afflarunt, accepere? 

Prima omnium, quae in Graeca historia describitur eclipsis 
solis, narrata ab Herodot. l. 1, Medos et Lydos pugnantes inve- 
nit et conciliavit. "Alexandro faustissima fuit eclipsis lunae, quae 
ante postremam eius de Dario victoriam contigit. profuit Cae- 
sari solis illa quae in transitu Rubiconis, alea de imperio reti- 
nendo iacta, facta est, de qua Dio l. 4. profuit et illa quae 
Pharsalicam pugnam praecessit; quae si Pompeio funesta dicitur, 
cur non aeque Caesari fortunata. dicenda est ? 

Non occidit Augustum ecclipsis lunae, quae quadraginta 
post eius mortem diebus visa est; immo eius occasione Drusus 
rebellantes in Pannonia Romanas legiones ad fidem et obsequium 
revocavit, etsi quis advertere velit, plures forte cum eventi- 
bus fortunatis quam cum sinistris eclipses coniunctas numerabit. 

Iu fatis Romuli prosperis et urbis felicitate positae sunt 
eclipses duae solares, in conceptu illius una, in huius funda- 


P 507 


1718 . OBSERVAT. PACHYMER. : 


mentis altera vel inventae vel affictae, ita videlicet innocentes 
eclipses et indifferentes habitae sunt, ut aliis faustae, aliis noxiae 
et malorum praenuntiae viderentur; ita eas quisque ad. sua vota 
convertit, 

Multae luminarium defectiones annotatae sunt mortibus im- 
peratorum, plures post mortem et in exordiis notari potuerunt ; 
multae praecesserunt clades regnorum,  vastitates populorum, 
bellorum et morborum perniciem, plures consecutae sunt: atque 
ut consequentes causae non dicantur bonorum, quae finibus ma- 
lorum annexa sunt, ita nec praecedentes haberi debent fontes 
malorum velindices, si quae cum illis concurrant. medii sunt 
hi luminarium defectus inter bona: et mala rerum humanarum; 
nullos in eas influxus habent; connectuntur quidem cum illis, 
sed casu, non efficientia, mera contingentia, non necessitate, 

Necessariae sunt ommes eclipses solis et lunae, et necessa- 
riis intervallis distinctae, ordinatae inter sese, et ita quodam- 
modo concatenatae ut sint infallibiles et inevitabiles: humani au- 
tem casus, pestes, bella, mortes principum plane contingentes 
t solutae cohaerent accidentibus et circumstantiis, quae ut ex 
hominum libera voluntate et fortuito causarum concursu pendent, 
ila mutationi sunt obnoxiae, et anteverti vel impediri possunt. 
quam ergo incongruum et irrationale facere res necessarias et im- 
mutabiles causas effectuum contingentium et mutabilium ? 

XVI. Tam facile dici posset ortum solis aut occasum lunae 
causam esse iurgiorum et contentionum, quae vel interdiu vel 
noctu contingunt, quam eclipses morborum et calamitatum, quae 
post illas fiunt. certe aequinoctiis et: solstitiis , quae quater in 
anno lege certa fiunt et temporum vices sua diversitate formant 
et distinguunt, causa posset adscribi cur pestes et bella, cur cla- 
des regnorum et seditiones populorum eveniant, tam innocentes 
habendae sunt coniunctiones solis et lunae defectionibus obnoxiae, 
quam quae sunt ab eis immunes, omnia quidem plenilunia et 
novilunia magnas invehunt in orbem mutationes, sed necessarias 
et ad felicem mundi statum sapienter a deo ordinatas, ver aestas 
autumnus hiems ex solis et lunae diversis conversionibus oriun- 
tur, et iis necessariis ad temporum commoditatem et hominum 
felicitatem, quae semper eadem lege, quam initio rerum condi- 
tor constituit, cursum tenuerunt et tenebunt, quis sapiens iis 
adscribat saeculorum calamitales? quis eorum malignitatem in 
adversa regnorum fortuna accusat? quis proditionis, quis laesae 
maiestatis condemnat ? : | 

Excusentur igitur synodi luminarium eclipticae, quae non 
minus necessariae neque minus ad bonum universi a deo ordiua- 
tae. absolvantur ab opinione maleficentiae, quae non plus ma- 
lignitatis habent, quae non plus virium ad mutationem aéris e 
humorum sortitae sunt, . 


LIB. III. CHRONOLOGICUS. 719 


Ex dictis intelligitur quae fides habenda sit. astrologorum 
genti circa eclipsium diritatem et effectuum ex iis consequentium 
malignitatem. sunt qui maleficas earum vires provinciis et urbi- 
bus specialiter adscribunt, et duodecim zodiaci signis in quatuor 
quadrantes distributis nocere volunt eclipses iis praecipue mundi 
partibus, quae subiectae sunt signo cuius in regione eclipsis fiat, 
et effectuum vilia pro eclipsis magnitudine ad plures menses at- 
que etiam annos extendunt. 

Sunt qui in .eclipsibus rationem planetarum praecipuam ha- 
beri volunt, et iis maxime hominibus labem timendam affirmant, 
quorum in horoscopo iidem qui eclipsibus dominantur plénefac, 
praesertim si malignioris naturae sunt, ut Mars et Saturnus, et 
a Iove Venere et Mercurio vis eorum malefica non refringatur. 

Sunt qui pro variis domibus coelestibus, in quibus eclipses 
funt, distinguunt malorum varia genera et personarum, quibus 
ea mala impendent, in nona domo significationem seditionum et 
mutationes religionum fieri asserunt; in quinta agrorum sterili- 
tates, fames et pestes portendi, aulicis fortunae ludibria, prae- 
gnantibus feminis partus infelicitatem nuntiari; in quarta domo 
Saturno et Marte cum eclipsi convenientibus vastitates urbium et 
dominorum mutationem significari, | et haec quidem, aliaque non 
meliora, tanta confidentia quidam pronuntiant, quasi certo fu- 
tura essent, et tam certae eorum causae iis creduntur, ut perso- 
nas etiam singulares sexu professione et dignitate aliisque pro- 
prüs conditionibus designent, et ipsis nominibus appellare, si 
iuto possent, profiteantur. 

XVII. In hoc genere praefidentiae peccat in primis Cypria- 
nus Leovitius in descriptione et pictura eclipseon quae ab anno 
1554 usque ad 1605 conligerünt , ubi earum significationem 
plane secundum regulas astrologiae iudiciariae describit. quod 
el praestant post Ptolemaeum Cardanus, lunctinus, Origanus, 
et alii ephemeridum scriptores, ut artis iudiciariae professores 
plerique omnes,  cóntra quos nihil ego modo. sufficiat quod de 
eclipsibus hic pronuntiavi, eas ex necessario et a deo ordinato 
solis et lànae occursu vel oppositione innocenti prodire; quarum 
auctorem accusant ii impie qui eas tot malorum causas haberi 
volunt, et se ipsos impietate artis infamis et humanis divinisque 
legibus interdictae contaminant. 

Liceat infidelibus, aut quid sit eclipsis ignorantibus, Jumae, 
ut putant, laboribus opitulari, liceat tintinnabulis et aeris sono 
quam possunt vehementissimo terrere draconem, qui cum luna 
congreditur. liceat mulierculis sagis et maleficis, quae lunae 
amores ambiunt aut vendunt favores, eam e tenebris emergen- 
tem vel salutare redeuntem vel proclamare victricem. — Christia- 
nis et deum timentibus et eruditis nefas accusare deum in operi- 
bus tam praeclaris et beneficis solis et lunae, existimando temere 


P 508 


720 OBSERVAT. PACHYMER. . 


synodos eorum etiam eclipticos vel efficere vel nuntiare calamita- 
tes orbis terrarum, vel omnes vel maxime perniciosas, 


Sed negari non potest quin multi defectus solis et lunae cum 
calamitatibus publicis et morte principum saepe concurrant, 
sed confitendum quoque longe plures et eclipses sine iis casibus 
et infelices rerum eventus sine eclipsibus contigisse, concursus 
admittitur in aliquibus, in nullis causa probatur, in ommibus 
conlingentia, et merus casus agnoscendus est. 


XVIIL | At quid prohibet deum ad incutiendum hominibus 
suae maiestatis salutarem reverentiam eclipses adhibere, easque 
velut faces funereas ostentare, si non causas, saltem praenuntias 
cladium generalium, et tubas bellorum, quibus mundum aflli- 
gere et corrigere constituit ?. nil quidem id fieri prohibet, sed et 
nihil persuadet; et si quando id deus fecerit, quis audeat ubi, 
quando et quoties deus id efficiat profiteri? cui deus suum ea de 
re consilium aperuit? res plane mira, nec divino consilio vacat, 
quod in tota sacra scriptura nullius 'ommiüo eclipsis mentio fit, 
cum tamen in populo dei nec mortes principum nec bella nec cala- 
mitates deessent, non deerat sensus miseriarum, non deerant oculi 
ad eclipses videndas cum publicis cladibus coniunctas. deerat 
forte providentia, et suae gentis salutis negligens non admonebat 
attendere ad signa tam visibilia, quae tam patenter quam certo 
suae iracundiae et hominum castigationi praemittebat? profuisset 
id quidem Iudaeorum genti, et Christianis non obesset. sed con- 
silium dei absconditum a saeculis, et ipsis prophetis non revela- 
tum, ars iudiciaria penetravit scilicet, et in coelo scriptum do- 
cet, sed duntaxat intellectum legere scientibus? . nugae merae. 
in hoc ergo pietas et sapientia Christiana conquiescit, quod 
eclipses sint defectus naturales solis et lunae, quae nullam ha-- 

P 509 beant non modo certam sed ne quidem probabilem efficientiae, 
vel significationis cum publicis calamitatibus aut morte principum 
connexionem, multoque: minus cum fortuna et eventibus liberis 
privatorum. ran 


Hoc autem magnum commodum eclipses solis et lunae in 
historiam temporum important, quod ex earum tenebris sua ipsa 
ohscuritate manifestis Inx magna saepe rebus gestis accedat. vix 
enim melioribus indiciis initia regnorum, nativitates principum, 
victoriae illustres, aliaque scitu et commendatione posteritatis 
digua probantur, quam eclipsibus. chronologia regum Persa- 
rum, Cyri et Alexandri monarchia, et connexio profanae hi- 
storiae cum sacra maxime illustratur per eclipseon certos eventus, 
tota series historiae Graecorum, et fundatio Romanae reipublicae, 
utet gesta Iulii Caesaris, Augusti et aliorum imperatorum nihil 
habent certius. quam quod defeclionibus solis aut lunae - con- 
stituitur. 


LIB.II, CHRONOLOGICUS, 721 


- Atque de ipsis eclipsibus, quas gemina dissertatione epilo- 
gismis definivi, hoc possum merito profiteri, eas fundare soli- 
dissime rationem temporum circa quae contigerunt quae sine illis 
obscura admodum est ét magnis difficultatibus implicata. unde 
hoc ipso nomine gratias patri luminum et immortales habendas 
.reor, quod de tenebris lucem proferat, et ex solis ac lunae de- 
fectionibus historicae veritatis lumen educat. ipsi gloria in sae- 
cula saeculorum. Amen. 

Hactenus P, Grantami., 


CAPUT IV. 


Statuitur tempus mortis "Theodori, coronationis 
P'alaeologi, receptae e Latinis Constantincpolis, et excaecationis 


pupilli loannis. 


I]. Erit hoc de quo hactenus tam multis actum est, solare 
deliquium, insigniens illustri charactere articulum ipsum tem- 
poris, unde nostra haec proficiscitur historia, erit, inquam, no- 
bis instar alte collucentis phari portum unde solvimus monstran- 
tis, quem inter eundum respicientes metiri subinde progressuum 
Spatia queamus et cursus universi numeros exequi, non con- 
temnendo vel ad solatium fructumque animi vel ad erroris prae- 
cautionem usu. experimentum capere primum libet in Theodori 
morie et regni spatio, de quibus accuratissimus Acropolita. sic 
scriptum reliquit in Hist. p.85 ed. Reg. Zxcivog uiv ovv oUzo) 
Biococ, xol ware QÀovg TérTOQuG Évievrovg eU roxourogrjGag, xoro 
JNo£pfotov ydg &o&og iv A yovaro pqvi zo 1élog £oy9xs ve forc. 
vides ibi testimonio viri gravissimi, referentis quae praesens spe- 
ctaverat, Theodorum solos quatuor nec plenos annos imperasse. 
acclamatum enim Novembri mense, vivendi pariter et imperandi 
finem Augusto mense fecisse, igitur cum certo sit certius anno 
eum Christi 1955 mortuo tertio kal, Novembres Ioanni patri sub- 
rogatum, procerum et militum acclamatione subvectioneque in 
clypeo, deinde sub finem Decembris solemni ritu a novo'pa- 
triarcha Arsenio coronatum, manifestum est anno eum Christi 
1259 vivere simul et regnare desiisse. hic enim annus a 1255 
quartus est. 

II. Quo anni tempore « decesserit , satis exprimit Pachyme- 
res, dum id evenisse ait ro 4oóvov zQ0g TÓ qOivomoQivOv czro- 
«M vovzog, inclinante in autumnum anno, hoc est, per aestatem 
quidem, sed iam senescentem et adventanti autumno concedentem 
sensim. quadrat ea nota temporis apte in Áugustum mensem; 
quo re ipsa extinctum Theodorum Ácropolita, ut diximus, affir- 
mat. in duobus exceptione maioribus et concordibus firmatum 
testibus pro fixo et indubitato debet haberi. seditio secuta exer- 

Georgius Pachymeres I. 46 


P 510 


722 "OBSERVAT. PACHYMER. 


citus et Muzalonum caedes Magnesiae in templo Sosandrorum, 
dum iusta Theodoro eidem funebria persolvuntur , perpetrata, 
nona: post mortem "Theodori die contigit. clare hoc Gregoras et 
Pachymeres asserunt. Prior 1. 3 p. 30 ed. Basil. sic loquitur de 
ista caede: ivverw uiv ydo (juga mepijv nueva Tuv vrhevT Iw T0U 
Baci.éos. cui consonans noster initio c. 19 1. 1 voc 9 o)v, in- 
quit , »j zteQL 76 drrovjopévo lyvéro «&fvo sagijv etc. et hoc 
ergo pro coristanti tenendum licet Acropolita de die taceat , no- 
no post mortem Theodori die Muzalones furore militum oppres- 
sos in templo et obtruncatos periisse. deliberatio inde de tutela 
pueri principis , electio ad id Michalis Palaeologi, huius per 
gradus ad imperium adreptio, dum primum magni ducis titulo 
insignitur, deinde tanquam ad demanudatum munus rite geren— 
dum necessaria potestate despotae ornatur, denique pupillo prin- 
cipi collega in imperio decernitur. haec, inquam, et variae 
interim a Palaeologo et huius studiosis exercitae ambitionis artes 
istis honoribus a clero et patriarcha, a senatu et populo eblan- 
diendis, facile trium et quod excurrit mensium spatium exigunt, 
quo sub finem Decembris impetrari omnium ordinum consensu 
potuerit ui in proximas kalendas Ianuarias indiceretur novi im— 
peratoris Michaélis Palaeologi acclamatio solemnis. hoc: 'sic no- 
ster exprimit sub finem capitis 29 1. 1: Gptóro uiv o)v KI sjuéoa 
Tüc dvegorjóeoc &xatoufleiQvog vovpqvia vijc vore votgot one Otv- 
zéQuc ime oeoc praefinita est. dies  acclamationis | balendae 
Januariae currentis tunc secundae indictionis. ' fuit hic dies pri- 
mus anni Christi 1960, qui cum sit periodi Iulianae 5973, indi- 
ctionis numerum habuit tertium, sed a Septembri duntaxat in- 
choandum. unde recte convenit quod scribit noster ai mete 
indictionem tunc adhuc secundam cucurrisse. Tal 
III, Post coronatum Palacologüm , qui maxime illustris 
eventus contigit, fuit recuperatio regiae urbis dudum occupatae 
insessaeque à Latinis, quare digna est res cuius pátratae tempus 
paulo diligentius exploretur, narrat illam noster l. 2 c. 26 —8; 
prae cunctis aliis in isto argumento versatis copiose ac diligenter: 
de tempore haec solum tradit sub finem c. 27, captam urbeni a 
Caesare Alexio Strategopulo die Sanctae Anuae matri deiparae 
sacra quinta et vigesima mensis Iulii: nam eo die Graeci S. An— 
nae memoriam, pridie quam Latini soleant, colunt. «annum ex- 
primit Georgius Acropolita, cuius in hoc eventu finem historiae 
suae defigentis verba haec leguntur P. 100 ed. Beg. ' «cl ] Kov- 
Grovtivov mgovoiíc cob mre DE xelg T0) Basiiduc TOV Pa- 
poa Eyévero xacd Àóyov Ülxotov T£ «cl z90cijzovra Tovàíov £i- 
&oGrijv nol meumrrv &yovroe, ovonc imwejuj6sog verogrig, xol 
ero yevéaemg x0Gpov Érove Ó Üvrog AVES , Ux0 rv éyOpdv xQezov- 
pv qoovovg ztVTH,XOVTOG Xel Oxvo. eb Constantinopolis proviz 
dentia. dei rursus sub manu imperatoris Hománorum fuit, prout 


LIB. III." CHRONOLOGICUS. 723 


iustum et conveniens erat, lulii. mensis. die quinto et vigesimo, 
indictione quarta, anno ab orbe condito 6769, postquam. in 
potestate hostium fuisset annis quinquaginta octo, sic Ácr opo- 
lita, accurato et ad nostras exacte rationes quadrante calculo. 


ut annus mundi aerae vulgaris Graccorum ad Christi annum re— 


digatur, perpetua methodo tollendi ex summa sunt 5508. . igitur 
annus ab Acropolita indicatus mundi 6769 idem fuit cum anno 
aerae nostrae Christianae 1261. est hic periodi Iulianae 5974, 
quae summa divisa per quindecim dat numerum iudictionis quar- 
ium. spatium quoque detentae a Latinis urbis adamussim rectae 
chronologiae exactum ab Acropolita proditur. superius quippe 
c. 2 vidimus captam a Latinis Constantinopolim anno Christi 
1203. cum autem nunc definiamus receptam a Graecis eandem 
faisse urbem anno Christi 1261, qui ex 61 3 subtraxerit, exacte 
reperiet 58 annos dominii Latinorum in regia Graecorum ci- 
vitate, 

IV. Restat ultimum ex propositis caput epochae certae illi- 
gandum excaecalio pueri loannis. eam noster pro facinoris atro- 


citate tragice deplorans l. 8 c. 10, unicam temporis circumstan- 


tiam notat, dum tam immanem carnificinam in pupillo innocente, 
pro imperatore Romanorum iam agnito, exercitam horrendo 
ausu memorat die omnium sanctissima, anniversaria videlicet 
natalis Christi. annum investigare nos oportet. ut quam proxi- 
me post initum a. Michaéle Palaeologo imperium-id opinemur 
factum, subigit ipse Pachymeres, qui cum modo laudato c. 101.8 
scripserit Ioannem Theodori imperatoris heredem, quando excae- 
calus est, fuisse z:eiüiov czxolov acl pajolv i &u egadón rzÀéax 1j dj TO 
qaiottv 3j 4] dd ) vozeiGO ot nov, za Y ' iv ioo TiOcuevov 10 7. &oyetv 
P171 &ooO ot , et paulo inferius vo) Boégove- pixgóv vto pepe 
zteiüiov. iam tamen l. 1 c. 13 affirmaverat eundem, cum est eius 
pater Theodorus mortuus, fuisse novennem. huic enim aetati si 
tres quatuorve auni accederent, iam is prope pubertatem attigis- 
set, quando estexcaecatus, nec sone dici posset puerulus pau- 
lum modo infantiam excedens: et imperandi ac parendi, gau- 
dendi dolendique discrimen ignorans. immo si recle rationes po— 
nimus, quantumcumque festinemus in repracsenlando crudeli 
regii pueri supplicio, vix poterimus assequi ut verisimile redda- 
mus quod de tam immatura teneritudine pueruli, quando est 
excaecatus, aífirmatur a nostro. f[ingamus enim vel primo ipso 
sui principatus anno saevitum tam atrociter a Michaele Palaeo- 
logo in pupillum insontem. ' cum in annus, ut diximus, .fuerit 
Christi 1960, si iam tum, quando Theodorus Ioannis pupilli pa- 
ier Augusto mense anni 1259 vivere desiit, ipse iam novennis 
fuerat, ut Pachymeres asserit, utique 25 Decembris die anni 
1260, sexto decimo videlicet post mense, undecennis fuisse de- 
buerat, cnius aetalis pueri, praeseriim educati regie, haud so- 


P 511 


724 OBSERVAT. PACHYMER, 


lent gaudendi dolendique ignorare discrimen, haec mihi causa. 
opinandi est parum exacte proditam a Pachymere Ioannis pueri. 
aetatem in patris morte. potiusque assentior Georgio Acropoli-. 
tae, qui c, 75 suae Histori iae, relata morte Theodori, de hoc eius. 
filio. sic scribit: d uiv víog ToU Beciiéog Oso0aigov ó Tocvvye 
TIC'V dgijMs Pyyavev àv iv vQ «eto Tij TéAévi]g ToU Daci 
A£cg xol zutQóG " oUzo yag rAsÍoov Évievzv Uni Qyev OxTO. QC. 
filius quidem imperatoris Theodori Ioannes valde immaturae fuit. 
aetatis, quando imperator eius pater est mortuus: annum quippe 
nondum octavum. impleverat. ita ille, hoc omnino tenendum, 
cerlum porro est ante receptam Constantinopolim et solemnem, 
Michaélis Palaeologi Augusti in eam ingressum, qui die 15 men- 
sis Augusti anno 1261 peractus est, non fuisse puerum Ioannem 
excaecatum. multa enim quae Pachymeres a c. 83 1. 2ad 91. 8 
memorat, omnino post captam urbem et ante Ioannem excaeca—- 
ilum contigisse oporiuit. quia vero nec numero nec genere illa 
ialia sunt ut maius quadrimestlri spatium exigere videantur, plane 
censeo huius eiusdem auni 1261 die octavo kal. lanuarias, Christi. 
nempe, ut Pachymeres tradit, natali, iussu barbaro tutoris et 
collegae. Michaélis Palaeologi Ioannem Augustum puerum paulo 
maiorem novenni fuisse luminibus orbatum et in aeternam custo- 
diam arcis Dacybitzae conditum, sexto anno vertente ab inaugu- 
ratione patris eius Theodori, tali, ut vidimus, die sacris in iem- 
plo ceremoniis peracta. 


CAPUT V. 


Chronologia Patriarcharum, rsenii, Nicephori, et iterum 
-rsenit, qui sub Michaele Palaeologo sedem  Constantinopoli- 
tanam tenuerunt. 


I. Multa sunt in tempore ingressus, exitus, in spatiis vi- 
tae ac sedis horum patriarcharum ita confusa, ut viris etiam 
magnis non occasionem modo sed necessitatem errandi obiecerint, 
atqui non ut illi, horum quae primum modo produntur destituti . 
luce monumentorum, citra culpam et reprehensionis iustae meri- 
ium in his titubasse potuerunt, nobis item, si quid offenderi- 
mus, similis veniae conditio ac spcs ostenditur. quare, nisi de- 

P 512 bere volumus mulctam negligentiae nomine, annitendum est no— 
bis et pro virili contendendum in isto semel sic purgaudo loco, 
ut eum deinceps vel mediocris attentio legentis inoffenso queat 
vestigio decurrere. hoc deinceps conabimur. | sedem Constanti- 
nopolitanam imperante Michaéle Palaeologo quinque omnino pa- 
triarchae tenuerunt; quorum unus etiam Arsenius illi ecclesiae 
bis praefuit. priorem huius patriarchatum ab anno Christi 1255 
procedere tam certum est, quam illo ipso anuo Theodorum La- 
scarim Iuniorem imperare coepisse ; quod capitibus libri huius tertio 


LIB. III. CHRONOLOGICUS, 725 


et quarto demonstravimus. etenim, ut diserte oculatus testis et 
auctor cuiusvis rei locuples Acropolita Georpius tradit, acclama- 
tus imperator Theodorus post patris Ioannis mortem, quae illo 
Christi anno 1255 tertio kal. Novembres contigit, curam omnium 
primam posuit in providendo ecclesiae pastore, quam patriarcha 
Manuél paulo ante Ioannem eius patrem moriens reliquerat vi- 
duam. ac sispatia rebus ea occasione actis congrua dimetimur, 
certo intelligemus non potuisse Arsenii evectionem ad patriarcha- 
ium ante mensem eius anni ultimum fieri, nam penultimo No- 
vembri persolutis decessori parenti funebribus iustis, deliberatio 
de patriarcha inita est a Theodoro. primumque multis circum- 
spectis in Nicephoro Blemmida, quo philosophiae magistro novus 
imperator usus fuerat, designalio consedit. verum illo, post- 
quam longe absens invitatus est per nuntios, honorem detrectante, 
noya inquisitio digni tali loco viri desiit in Arsenio; qui oblatam 
dignitatem libenter admittens ex monasterio ad lacum Apollonia- 
dis sito, ubi vitam religiosam exercebat, Nicaeam profectus, ibi 
spatio hebdomadis unius (non unius diei, ut perperam ponitur 
apud Spondanum) unius, inquam, hebdomadis spatio diaconus 
sacerdos et patriarcha ordinatus est. idemque mox ritibus in 
ecclesia consuetis Theodorum eundem imperatorem coronavit. 

Il. Nemo non videt in his facile consumi debuisse interval- 
lum sesquimenstruum, ut vix tandem sub medium Decembrem 
possessionem adire patriarchatus Arsenius potuerit. quia porro, 
ut notat Acropolita, Theodorus imperator evocatus Ádrianopolim 
instantibus causis, expedire se Nicaeae festinabat necessaria ce- 
remonia inaugurationis suae, quae prima ei apta se obtulit dies 
(fuit ea Christi natalis), in ea sacris primum operante patriarcha 
solemnem in templo coronationem accepit die 25 Decembris, a 
qua die, quae sexta est numerata, Decembris 30 horrenda solis 
eclipsi fuit insignis. habemus ex his initium sedis Arsenii omni 
firmitate constitutum in mense Decembri anni 1255 a Christo 
nato, perseveravit inde ille in tranquilla functionis patriarchatus 
usque ad mortem Theodori imperatoris, quae mense Augusto anni 
Christi 1259 evenit, necnen usque ad evectionem in imperium 
Michaélis Palaeologi, quem et coronavit, et quidem solum, con- 
ira quam statutum fuerat; quod fuit initium deiiciendi ab spe 
imperii redigendique in ordinem infelicis pueri Ioannis iam Au- 
gusti. coronationem istam Palaeologi probabiliter conferimus in 
Februarium anni Christi 1260. non longo post eam tempore Ar- 
senius sera ductus poenitentia facilitalis suae, qua permiserat 
omitti coronationem pupilli priacipis eius potissimum fidei a patre 
moriente commendati, Nicaea fugiens in monasterium dictum 
Paschasii secessit, ibique privatam agere vitam instituit. hoc vi- 
detur factum mense Martio dicti anni 1260. nam eius rei nun- 
tius perlatus ad imperatorem Micha&élem dicitur, quo tempore is 


7906 OBSERVAT. PACHYMER. : 


traiicere Hellespontum. parabat ad visendam Selybriam a suis a 
captam paulo ante. ita Pachymeres l. 2 c. 15. recte hoc quadrat 
in principium Aprilis, vernam nimirum tempestatem, qua reges 
solent ad bella procedere, ut Scriptura loquitur, . nam ut docet 
idem historicus, Constantinopoleos oppugnationem Micha&l ani- 


"mo versabat, quam re ipsa est aggressus iusequenti aestate, tunc 


P 513 


autem is ilinere cogitato supersedens, dedit operam rebus eccle- 
siae, ibidem ubi tunc erat Nymphaei persistens, congregarida 
synodo quae de Arsenii secessu statueret, synodus Nicetam 
quendam ad Arsenium miitit, is ab Arsenio renuntiat ce- 
dere illum patriarchatu, hic finis fuit prioris Arsenii sedis. 
quae cum desierit' Aprili anni 1260 et coeperit Decembri anni 
1255, quatuor annorum et praeterea totidem fere mensium fuerit 
oportet. | 

III. In eius locum substitutus statim est Nicephorus tunc 
Ephesi metropolita. cur'statim id factum credam causa est, quia 
festinabat in procinctu ad expeditionem urgentem imperator ;. et 
ipse Nicephorus cupidissime assentiens nullam moram interposuit 
electioni suae, marrantur haec c. 16 et 16 1. 2, ubi et dicitur 
eodem tempore decessisse Nymphaeo imperatorem quidem Calli 
polim versus cum exercitu ad Constantinopolim oppugnandam, 
novum vero patriarcham. Nicephorum Nicaeam, quae cum esset 
tunc urbs regia, Latinis Constantinopolim tenentibus ,.in ea so- 
litus erat Graecus Constantinopolitanus patriarcha diversari, ini- 
tium patriarchatus Nicephori verisimiliter confertur in. finem 
Aprilis aut initium Maii anni supra memorati 1260... marrat inde 
Pachymeres l| 9 c. 20 diuturnam et irritam oppugnationem 
Galatae, in qua imperator consumpsit aestatem, eoque ad eum 
Nicephorus patriarcha, pertaesus Nicaeensium, quorum Arsenio 
addictorum odia in se irasque nulla delinire arte potuerat, se 
contulit, spe ingrediendi cum ipso Augusto urbem mox, ut cre- 
debatur, capiendam,  séd cum obsidionem solvere coactus im- 
perator Nymphaeum se recepisset, secutus eum illuc Nicephorus 
ibi est mortuus sub autumnum, ut apparet, aut hiemis initium 
eiusdem anni 1960. quare illius pat;jarchatus haud fere longior 
septimestri aut octimestri fuit. hinc vacavit sedes annum circi- 
ter, anxie deliberante imperatore quem ad rationes meditatae ex- 
punctionis pupilli accommodatum ei praeficeret, quoad tandem 
in Àrsenii revocationem conseusit, cuius in praeteritione corona- 


ionis Ioannis pueri patientiam expertus speravit etiam eo facili 


usurum in exauctoratione quam parabat eiusdem. . contigit in- 
terim capi urbem, et imperatorem in eam invehi solemni pompa, 
ibique fixo iam domicilio, Arsenium denuo electum a synodo 
missis legatis invitasse ad resumendam melioribus auspiciis abdi- 
catam olim potestatem. ' quibus ille assentiens in urbem venit et 
sedis patriarchalis possessionem rursus adiit, l. 9 c. 2, 


LIB. IIL. CHRONOLOGICUS. 791 


2 .]JV.  Arsenii restitationem non multo post captam urbem 
' contigisse inde argumentum duci potest, quod in secunda coro- 
natione Michaélis ab Arsenio delinito donis et honoribus libenter 
celebrata, proxima dominica post resumptum : patriarchatum, 
Alexio Strategopulo Caesari, qui urbem ceperat, eximius et plane 
extraordinarius honos est habitus, ut statim post Augustos qui 
coronabantur, hoc est Michaélem Palaeologum et Theodoram eius 
coniugem, nominaretur in synaptis , hoc ;est in litaniis et preci- 
bus publieis, refertur hoc a Pachymere 1. 8 c. 2 sub finem, ubi 
recte observat historicus fuisse hanc quandam exauctorationem pu- 
pilli. Ioannis, astutissimi imperatoris blanditiis et artibus impe- 
tratam a simplici nimium patriarcha , non providente tum videli- 
cet quo haec pertinerent. in quo ut fucus fieret seni, ut ex 
caeteris apparet, suspicaci, et cui salus dignitasque pupilli Ioan- 
nis, eius peculiari curae commissi, erat, ut oportuit et res de- 
inde monstrarunt, longe carissima, quis non videt fuisse necesse 
ut gratia flagrans Alexii Caesaris, in recentissima videlicet me- 


moria heroici facinoris quo rem Romanam imperii metropoli re- 


cuperanda incomparabili beneficio sibi devinxisset, rationes pu- 
pilli principis, cui praeferebatur, et multas alias tam inusitatum 
hominis non imperantis honorem  dissuadentes. considerationes 
eluctaretur, igitur cum urbem ab Alexio captam statuerimus die 
25 Iulii anni 1961, ingressum vero in eam solemni. pompa Mi- 
chaélem. Augustum 18 kal. Septemb, eiusdem. anni, die sacro 
deiparae assumptae doceat Acropolita c. 88, dicere valde verisi- 
militer possumus resumptum ab Arsenio regimen palriarchalis se- 
dis sub finem Augusti mensis et Michaélis coronationem sub ini- 
tium Septembris celebratam. | in quo si quis vitilitigare velit, ta- 
men idem id in longum. differre non poterit. cum enim certo 
definierimus superius c. 4 n. 4 Ioannem Augustum puerum ex- 
caecatum fuisse die Christi natali huius anni 1261, et manifestum 
sit inter coronationem Michailis et excaecationem loannis ido- 
neum quodpiam temporis spatium intercessisse, haud utique 
multo ultra fixam a nobis initi secundum ab Arsenio patriarcha- 
tus epocham licebit quantumvis arguto coniecturis evagari. 

V. Habemus initium secundi patriarchatus Arsenii. restat 
finis eiusdem indagandus, narrat Pachymeres l. 8. c. 14 Arse- 
nium patriarcham audita Ioannis excaecatione anathema in eius 
auctorem Michaélem Augustum intorsisse. id factum oportuit 
circa initium anni Christi 1263, cum primum nempe vulgata fa- 
ma est facli airocis. cap. deinde 19 dicitur Michaélem, post- 
quam videlicet aliquandiu ignominiam meritissimae poenae taci- 
tus tulerat, petiisse supplicem ab Arsenio solutionem anathema- 
lis, nec tamen, licet diu et vehementer iustitisset, impetrare po- 
tuisse, multa dehinc narrantur novem reliquis. capitibus libri 
tertii, quae illo intervallo frustra pelitae absolutionis ab excom- 


P 514 


728 OBSERVAT. PACHYMER, 


municatione contigerunt, haec prout in synopsi chronologica . 
digessimus , facile trium annorum spatium explent. quando iam 
desperans Michaél quidquam sua causa facturum Arsenium, ad 
episcopos de statu rerum suarum eam orationem habuit, quae 
c. 11. & recitatur, in ea quasi fundamenta iacta sunt depositio- 
nis Ársenii, ad quam ut processum fuerit, docere historicus iu- 
cipit l. 4 c. 8, ubi accusatio in patriarcham cupide ab imperatore 
accepta memoratur. damnatio Arsenii et exauctoratio iudicio 
synodi decreta refertur c. 6. executio porro sententiae et eiectio 
Arsenii e sede et urbe perscribitur c. 8. oratio, de qua diximus, 
imperatoris habita videtur sub initium anni 1263, cum iam per 
annos tres excommunicalionis, qua fuisset illigatus statim post 
excaecationem Ioannis pueri, solutionem nequidquam flagitasset. . 
post orationem illam, quae velut clarigatio quaedam fuit terren- . 
do, si fieri posset, patriarchae praemissa, secutae sunt delibera- 
tiones episcoporum et officia multorum ex ipsis ad patriarcham . 
pro Áugusto supplice, tum ultima huius losephi sui confessarii 

ad Ársenium allegatio, quae cum nihil proficerent, tandem sub 

initium Aprilis Arsenio lis est intentata, oblato contra illum li- 

bello. de hac re verba Pachymeris notanda sunt. c. illo 3 1. 4 

sic scribentis: rore roívvv fonügopidvog Larauévov xol cvvijQav 

vxovtuv vekovuévov £ogrzg éyou£vqe qjv dx&O1670v ovviosg ovo- 

pétew, tunc igitur sub initium Aprilis solemnis ieiunii tem- 

pore, dum festum ageretur quod. J4cathistum vulgo nominant, 

dalum contra patriarcham libellum accusatorium consequenter 

narrat. diximus in Glossario verbo '4z«91crog, festum illud - 
solitum fuisse celebrari sabbato quintae hebdomadae verni ieiunii 

dierum quadraginta, sexdecim diebus ante Pascha. . cum autem, 

ut est manifestum , non quolibet anno sabbatum quintae hebdo- 

madis quadragesimae in Aprilis initium incideret, apparet his 

verbis contineri characterem anni quem quaerimus, | ordo rerum 

gestarum in synopsi expansus ducit nos ad annum Christi 1266. 

nam hic annus fuit periodi Iulianae 5979, cycli solis 15, cycli lu- 

nae 11. horum cyclorum certissimo indicio habemus Pascha illo 

anno fuisse Aprilis 18. unde retrocedendo ad sabbatum quintae 

hebdomadae quadragesimae ac. festum. Acathistum, reperimus id 

incidisse in tertium Aprilis, qui dies aptissime congruit in illam 

mentionem fazeuévov floudgouidivog incipientis Aprilis. 

. VI. Mora iudicii totius a prima delatione ad executionem 
sententiae et deportationem damnati ad insulam duorum fuit fere 
mensium , siquidem docet Pachymeres l. 4 c. 8 extrusum per mi- 
nistros imperatoris patriarchali palatio Arsenium nocte circifer 
extrema Thensis Maii, wu& qjv mto zov vd zelevzaie zcvavrtüvog. 
sic scribit hoc loco noster istud nomen, cum alibi constanter 
zvavepi.Ove Maium vocet, | sed utcumque variet scriptura voca- 
buli, res est quidem ipsa minime dubia Maium hic indicari: 


LIB. III,, CHRONOLOGICUS, 729 


quare certo ex his licet definire spatium secundi patriarcbatus 
Arsenii, qui a mense Septembri anni Christi 1961 ad finem Maii 
1266 per annos quatuor et menses praeterea circiter novem du- 
ravit. ut semel absolvamus de Arsenio, mortis eius diem hi- 
storicus noster expressit]. 5 c. 90 his verbis: imoczrsro uiv ovv 
ve)ro Éagnfolidvog Éxry uqvüg toU émdvrog Érovc, voi zargieo- 
q0v "AoGsviov zgoregov 1j veüca jsvécOot 2jutodiv $5 xora vqv vij- 
Gov uerüÀhaEevrog tiv. ovv ToicxoGT] yeuxAu)vog wqvog. aec 
gesta sunt (nempe ignominiosa traductio Holoboli) ineunte anno 
(ob initium videlicet indictionis a Septembri) die sexta Octobris, 
Patriarcha Zrsenio sex prius diebus quam. Aaec fierent in insula 
zoríuo, in his nullus apparet character certi anni, quare ad 
illius indagationem alia grassandum est via. narraverat ibi Pa- 
chymeres causam primam irae imperatoris in Holobolum extitisse 
ex huius praecipiti quadam eruptione indignationis in imperato- 
rem, cui cum inservire coepisset in negotio conciliationis eccle- 
siarum, suggerendis ex historia aut lectione patrum argumentis 
ad eam suadendam aptis, repente institutum et sententiam muta- 
verit, offensus quod in quodam coetu, ubi aliis sessionis hono- 
rem imperator tribuisset, ipsum solum reliquisset stantem. unde 
ille interrogatus de re quae tractabatur, praeterquam speratis et 
prius ostensis contraria omnia respondit, etiam Augusto expro- 
bravit excaecationem pueri Ioannis. unde imperatore vehemen- 
tissime commoto, Holobolus sibi metuens in asylum ecclesiae 
confugerit, sed inde blandis imperatoris suasionibus extractus, 
relegatus Nicaeam fuerit in monasterium Hyacinthi, scribit au- 
tem ibidem Pachymeres, ab ista relegatione nondum anno expleto, 
vocatum Nicaea Constantinopolim Holobolum ab imperatore ad 
dirum supplicium fuisse, igitur si potuerimus definire tempus 
illius conventus, quo suam gravem in perniciem ruit Holobolus 
intemperantia irae et linguae, statuere licebit de vero tempore 
cum supplicii de Holobolo sumpti tum mortis Arsenii. atqui spe- 
ramus istius quidem voti nos fore compotes. nam conventus 
iste videtur ille idem fuisse quem descripsit Pachymeres c. 12 
libri eiusdem 5, ubi tradit intentum imperatorem adducendis in 
suam de pace ineunda cum Latina ecclesia sententiam , aversis ab 
eo consilio praesulibus Graecis, congregato apud se patriarcha 
cum episcopis et praecipuis ex clero, institisse ut in eam conci- 
liationem assensum darent, allegandis rationibus quas ei sugges- 
serant docti homines, archidiaconus Meliteniota, Georgius Cy- 
prius protapostolarius, et rhetor ecclesiae Holobolus, qui omnes 
aderant, pro se quisqué negotium iuvantes, quamquam, ut ibi 
submonet historicus, Holobolus quidem non ex animi sui senten- 
lia, sed in speciem dumtaxat nec studio sincero. esse hunc coe- 
tum eundem suadet personarum identitas et rei tractatae in utro- 
que: nam Meliteniota Cyprius et Holobolus utrobique memorantur 


P 515 


730 ." OBSERYAT, PACHYMER. 


adhibiti ad iuvandum imperatorem in convincendis fautoribus 
schismatis. nec obstat quod illo c. 20 posterioris temporis me- 
moriam exequitur: nam diserte ibidem admonet, quod ibi nar- 
rat, actum superius, sed ibi memorari ob similitudinem rerum. 
conventus porro ille c. 12 narratus significatur ibidem habitus, 
postquam legati Gregorii X pontificis Romani Constantinopolim 


. advenerant. non potuerunt autem illi eo pervenisse prius quam 


P 516 


sub finem anni 1272, siquidem literae quas eis perferendas ad 
Michaélem imperatorem is pontifex dedit, recilatae a Raynaldo 
illo anno n. 25, scriptae sunt 9 kal. Novemb. eius quem dixi 
anni apud urbem veterem , ubi Gregorius tunc erat. sub initium 
igitur anni 1273 fuerit habitus is coetus, quo gratiam apud im- 
peratorem suam Holobolus perdidit. ex quo tempore nondum 
anno evoluto, retractus Constantinopolim tam diras ibi ( quae 
c. 20 describuntur) contumaciae suae poenas dederit sexta die 
Octobris anni 1973, mortuo ante sex dies in insula Oxea, ubi du. 
dum exulabat, Arsenio, quem inde intelligimus post suam e .se- 
cundo patriarchatu eiectionem vixisse annis septem , et quatuor 
insuper mensibus. 


CAPUT VI 


Chronologia Patriarcharum Germani , losephi, et Ioannis 
Vecci, qui post Jrsenium, imperante Michable Palaeologo, 
sedem, Constantinopolitanam tenuerunt. tempus missae 
legationis ad papam. 


I. Post amotum Arsenium Germanus ex Adrianopolitana 
sede in Constantinopolitanam translatus et patriarcha declaratus 
est zmense Junio die festo Sancti Spiritus , ut loquitur Pachyme- 
rés l. 4c. 13: wqvog Queue ou vog iv vi] ToU dyiov mvevp.orog 
foprj. libenter hoc differrem in annum sequentem. nam inter 
exauctorationem Arsenii et promotionem Germani multa comme- 
morat Pachymeres capitibus 9 10 et 11 1. 4, quae in angustias 
paucissimorum dierum inter extremum Maium et. Iunium ineun- 
tem intercedentium aegerrime videntur posse compingi. fuit, ut 
diximus, hoc anno, quo est exauctoratus Asseniga Pascha 18 
Aprilis, et consequenter Pentecoste, quam hic vocat noster £og- 
viv T0) dyíov mvevpuomog, 6 Iunii. sententia depositionis per- 
lata in Arsenium et executioni mandata est zzegí zov 1d zeAevraio 
TOU ztvovrL.Gvog circiter extrema mensis Maii, ut clare tradit no- 
ster c. 8 1. 4. Germanus porro inauguratus patriarcha, ex eodem 
auctore, est die Pentecostes, hoc esti, sexto Iunii. medium spa- 
tium non plus octo aut decem dierum fuisse oportuit. et tamen 
docet indicatis locis Pachymeres primum electionem successuri 
Arsenio liberis suffragiis synodi relictam ab imperatore, unde sit 


LIB.HL CHRONOLOGICUS. 131 


consequens moram congregatos patres maturae inquisitioni ido- 
neam sumpsisse. deinde ubi suffragia in Germanum convenis- 
sent, recusasse ipsum admittere honorem, nec nisi urgentibus 
et saepius iteratis imperatoris eum ad. hoc quotidie adeuntis in- 
stantiis denique inclinatum assensisse. . praeterea meminit ibi 
auctor factionis validae conflatae Arsenio faventium, quae tam 
vehementer invaluerit cum mianifesto. periculo publicae quietis, 
ut necesse habuerit imperator longa eam et accurata concione 
compescere conari. - denique narrat datam esse operam ut reliqui 
Oxientales patriarchae, Alexandrinus et Antiochenus, eiectionem 
Arsenii probarent; quam ad rem verisimile sit missum ad eos rei 
factae nuntium , et expectatum videlicet eorum responsum re ad- 
huc integra ante subrogationem novi patriarchae in. locum ex— 
pulsi. his de causis propenderem equidem ad differendam Ger- 
mani electionem in annum sequentem; quod per characterem 
hoc loco memoratum licet. nam aeque illo anno Christi 1267, 
cum cyclus solis fuerit 16 et lunae 11, qui dant Pascha 17 Apri- 
lis, Pentecoste pertingit in mensem Iunium, quintum eius diem 
occupans, quia tamen, quod statim ostendemus , certo constat 
Germanum eundem patriarchatu cessisse die 14 Septembris huius 
eiusdem anni 1267, unde esset consequens non plus eum tribus 
mensibus cum dimidio in sede perstitisse, si quem tanta patriar- 
chatus Germani brevitas offendet, poterit is per me credere pa- 
ires synodi, quo tempore Ársenii causam cognoverunt , disquisi- 
visse simul de successore, si forte, quod pronum factu appare- 
bat, ille amoveretur; quare statim ac sententiam in Ársenium 
iulerunt, suffragia in Germani electionem dare potuerint. de 
conílato Arsenianorum schismate quod narratur, inchoatum id 
pendente iudicio Arsenii, caeterum factionis corroborationem 
usque ad periculum publicum, licet post Germani evectionem 
extiterit, ex occasione per prolepsim antea a Pachymere relatam. 
postremo missos quidem statim nuntios indicaturos depositionem 
Arsenii ad Alexandrinum et Antiochenum patriarchas, sed eorum 
reditum minime expectatum. non enim illi patriarchae habere 
putabantur in tali negotio ius suffragii: alioqui ne damnatio qui- 
dem ante nutum eoruin praecipitari debuisset, quod factum ta- 
men constat. summa sit in medio relinqui a me coeperitne Ger- 
mani patriarchatus anno 1266 an sequenti; propendere tamen 
magis in. quam maximam sedis eius brevitatem, utique in qua 
facilius rationem invenio cur ab eo volente et parato imperator 
anathemate solvi se non curaverit, 


II. Finem patriarchatus Germani eiusdem ponit Pachymeres 
l. 4 c. 21 die festo exaltationis sanctae crucis mense Septembri ; 
quo die ait illum. celebratis, ut solemmitas poscebat, divinis in 
* templo officiis, sub vesperam patriarchio cedentem, ad suas quas 


P 517 


732 -OBSERVAT. PACHYMER, 


habebat in Manganis cellulas se recepisse, nec postea ullis se ad- 
duci precibus sivisse ad ullum usum abdicatae dignitatis. unde ad 
successoris inquisitionem conversae cum imperatoris tum anti- 
stitum curae sunt: quo anno id contigerit, ex successoris ele- 
ctione brevi post secuta intelligendum est; quae cum, ut mox 
demonstrabitur, peracta fuerit die 28 Decembris anni desinentis 
a Christo nato 1267, pro constanti est habendum perstitisse Ger- 
manum in patriarchatu vela sexto Iunii anni 1266 ad quartum 
decimum Septembris anni 1967 per annum unum et menses 
praeterea quatuor cum dimidio, vel a quinto Iunii anni 1267 ad 
14 Septembrem eiusdem anni per menses tres et dies novem. 
postque ipsius spontaneam abdicationem sedem. vacasse tribus 
mensibus, et diebus praeterea quatuordecim, usque ad designa- 
lionem successoris; septemdecim vero usque ad eiusdem inaugu- 
rationem, quae kalendis Ianuariis anni 1268 celebrata rite est, 
prout deinceps ostendemus. scribit noster c, 93 1. 4 Iosephum 
monasterii Galesii praefectum confessarium imperatoris legitimo 
suffragiorum numero electum probante ac studente maxime im- 
peratore, designatum fuisse patriarcham wivog: Gx199ogogivog 
&ixoóti óyàor] vig üearug Émwsprosog voU cos frovg mensis 
Decembris vigesima octava, decimae indictionis, anni 67185. 

moxque addit fuisse ordinatum kal. Ianuariis anni sequentis £xa- 
vouBocwóvog 08 vovumqvíe yeigorovnOcic tig eoqiepéag: vevélsoDon. 
annus aerae mundi Graecorum reducitur ad vulgarem aerae no— 
strae Christi detractione 5508. fuit ergo is annus Christi 1267, 

periodi vero Iulianae 5980. qui numerus divisus in quindecim 
iudicat indictionem eius anni characteristicam, decimam, prout 
Pachymeres notavit. unde dubium esse non potest quin pa- 
triarchatus Iosephi Galesii a kal, Ianuarii anni Christi 1268 
procedat. 


III. Ubi desierit, modo definiam. refert Pachymeres l. 5 
c. 17 losephum, qui se promulgatis palam literis iureiurando 
obstrinxisset ad nunquam assentiendum conciliationi cum Latinis, 
ab imperatore aegre id ferente persuasum migrare patriarcbali- 
bus aedibus, secessisse in monasterium Periblepti, pollicitum se 
renunliaturum patriarchatui, si de concordia ecclesiarum Romae 
conveniretur a legatis eo ad hoc missis; interim quasi privatum 
victurum. postea cum legati pace composita redissent ,. iudica 
tum esse videri sedem vacare, cessione conditionata Iosephi iam 
in absolutam transeunte, posilione conditionis unde pendebat. 
quocirca itum in suffragia novae electionis, iste secessus patriar- 
chae Iosephi contigit , "ut noster ibi distincte tradit, die 11 Ia- 
nuarH, secundae indictionis; anni 6782, £vàsxdvy wnvóg &xevog- 
Bordivog devrégag imweuwosog vo) cz rove. fuit hic aunus 
Christi 1274, per. ful. 5987, qui revera numeravit indictionem 


LIB. III. CHRONOLOGICUS, 733 


secundam , qualem nullus ex quatuordecim praecedentibus et to. 
tidem secutis habere potuit, ut periculum nullum sit ne annus 
tam ipsi propria insignitus nota cum alio quopiam confundatur 
aut mutelur. in ista porro suspensione res fuerunt ferme per 
annum, quoad legatis pacem a Romano pontifice conventam sti- 
pulatamque referentibus , . comitia sunt indicta novo creando pa- 
iriarchae, quod non contigit ante sequentem annum, ut docet 
nos historici nostri locus modo considerandus. 


IV. De Ioannis Vecci Iosepho subrogati electione, quam et 
statim inchoatam post legatorum Roma reditum et celeriter trans- 
actam apparet, sic scribit Pachymeres c. 24 1l. 5. à Béxxog si- 
xoórij uev xol £xry ITvavevtidvog uvóg sovd v1v £ooriv vàv dylov 
szorí£pov vàv iv INvxolo zergwtogne zooBéflaot. ücvrégo 0$ Mou- 
paxvgouQvog zi] éniovo1 xvgiaxi] , Ev Enioijuo qjuéoo: ToU zvevpa- 
T0c, Td roU zwtUperOG Üfyeson xol rtÀeroUrot doyueQeUg. — F'eccus 
sexta et vigesima IMMaii mensis, in festo sanctorum patrum .Ni- 
caeensium patriarcha electus est, secunda vero Iunii dominica 
hebdomadis vertentis, insipni die Sancti Spiritus gratiam Spi— 
ritus percepit, ordinatus rite patriarcha, .hi characteres unice 
designant annum Christi 1275, periodi Iulianae 5988, quo cyclus 
solis numeratus est 94, Iit, dominicalis fuit F, cyclus lunae curre- 
bat 3. quae notae festum Paschae conferunt in 14 Aprilis, domini- 
cam vero Pentecostes in 2 Iunii. unde patet a prima successione 
Iosephi ad initum a Vecco patriarchatum intercessisse menses so- 
lidos sexdecim cum diebus octodecim. anno praecedenti Christi 
1274 si quis suspicari vellet Vecci creationem factam, frustra es- 
set ob characteres diversissimos: nam cyclos is annus habuit so- 
lis 23, lunae 2, qui dant Pascha 1 Aprilis et Pentecostem 20 Maii, 
et litera dominicalis eiusdem anni G diem secundum Iunii facit 
sabbatum, cum dominicam fuisse oportuerit quo anno est Veccus 
in patriarchalem Constantinopoleos evectus sedem, huius fi- 
nis, quoniam Michaélis Palaeologi funere posterior extra huius 
historiae limitem exit, nostrae considerationis nunc quidem 
non est, 


V. Restat ultimum quod proposuimus hic tractandum. 
tempus quo missa Romam est a Michaéle Augusto insignis legatio 
ad absolvendum negotium conciliationis ecclesiarum, qua Ger- 
manus expatriarcha et Georgius AÁcropolita feliciter functi sunt, 
charactere non dubio insignitum legitur c, 21 1. 5. ait illic hi- 
storicus solvisse duabus iriremibus legatos paci conficiendae de- 
sünalos, paratis iam ad eam ex parte Graecorum omnibus. hi 
fuerunt, ut c. 17 superius dixerat, partim ecclesiastici partim 
senatorii. priores Germanus nuper patriarcha et episcopus Ni- 
caeae Theophanes, alii magnus logotheta Acropolita,. praeses 
vesliarii Panaretus et magnus interpres Berrhoeota. triremium 


P 518 


734 -OBSERVAT. PACHYMER. 


alteram conscenderunt Panaretüs et Berrhoeota cum donis impe- 


. ratoris ad pontificem, in. altera duo episcopi cum Acropolita fue- 


P 519 


runt. altum petierunt , ait loco laudato noster c. 21 1. 5. Kgo- 
viov eoyou£vov wqvóc. . est haud. dubie Pachymeri Koóviog Mar- 
tius, prout est huius l. c. 1 demonstratum, pergit dicere con- 
flictatos eos parum prospera tempestate pervenisse in sinum La- 
éonicum, ubi est promontorium Maleae, Auyovrog v0) wvóc, hoc: 
est eodem mense desinente, ultima eius decade: notum est enim 
Graecos partiri menses in tres decadas. primam vocant doyo- 
pévov sive foveuévov,. secundam MeGoUvroc , tertiam p9ívovrog 
sive, ut hic noster, Ajyovrog wvoc... addit ibi vehementi iacta- 
tas pr ocella triremes ambas primum dissociatas vi venti fuisse, de- 
inde alteram illarum, qua Panaretus et Berrboeota vehebant, mi- 
sere fraclam et submersam, aliam salvam appulisse ad Methonae 
portum; ; idque contigisse m piyedy, hoc est feria quinta 
hebdomadae maioris, qua coena domini celebratur ab ecclesia. 
ex his oportuit illo anno feriam quintam in coena domini mense 
Martio fuisse, et quidem aliquo die decadis ultimae mensis istius. 
non potuit ille annus esse alius ab anno Christi iuxta vulgarem 
aeram 1278. manifestum hoc est ex serie narratarum hac histo— 
ria rerum. nam superiori Christi 1279. coepit sedere Gregorius 
X, qui primus mentionem concordiae intulerat, postquam in Sy- 
ria electum se absentem a Cardinalibus cognovit. deindeiam co- 
ronatus legatos Constantinopolim ad id negotium urgendum mi- 
serat. li strenue rem egerunt, pro virili Augusto cooperante; 
quae referuntur hoc libro a c. 11 ad 17. haec annum facile 
Gregorii 1, Christi 1272, expleverunt. dispositis utcumque omni- 
bus ex parte Graecorum .missi sunt legali, de quibus agimus, 
Circa initium anni, Gregorii Pontificatus secundi, Christi 1973. 
nec tardius potuerunt: alioqui Gregorium non reperissent Ro- 
mae, qui hoc anno inde discessit versus Galliam , ut ibi conci- 
lium oecumenicum. Lugduni celebraret. habituda id concilium 
est anno sequenti Christi 1974, praesente illic pontifice, et lega- 
fis Graecorum iam cum ecclesia Romana conciliatorum ibidem 
comparentibus. quae conciliatio cum per hanc legationem per- 
petrata fuerit ,, evidens est eam prius obitam et renuntiatam Con- 
stantinopoli fuisse; quam sacra synodus Lugduni inchoaretur; 
quadrat autem unice ad hoc ipsum character hoc: loco indicatus 
feriae quintae: maioris hebdomadae incidentis in postremos dies. 
Martii, siquidem hic. annus Christi 1273 fuit periodi Iulia- 
nae 5986, cyclum solis habens 22, cyclum vero lunae sive 
aureum numerum 2, literam dominicalem A; quae notae Pa- 
scha illius anni defigunt in 26 Martii. fuit ergo feria quinta in 
coena domini: die 23 Martii eiusdem. quare verax et exacta 
deprehenditur historici narratio et ehzonólogia nostra confir- 
matur. 


LIB. III. CHRONOLOGICUS. 135 


CAPUT VIL 


De eclipsi solis a Gregora memorata, qua stabilita hactenus 
chronologia firmatur, 


IL Hactenus chronologiam nostram indicatis a Pachymere 
characteribus ,' quantum licuit, munivimus, non est autem 
negligenda opportunitas quam nobis benignam offert insignis Ni- 
cephori Gregorae locus eiusdem coelesti quoque solaris maximi 
deliquii suffragio roborandae. scribit is auctor Historiae suae l, 4 
p. 5t ed. Basil., postquam narravit abdicationem Germani, losephi 
subrogationem in eius locum, et ab hoc indultam imperatori Mi- 
chaeli Palaeologo solutionem anathematis quo dudum fuerat ab 
Arsenio devinctus ob excaecatum Ioannem pupillum, scribit, in- 
quam, in. hunc modum: zerd roUrov-TOv: qoovov éntGxotrnosv à] 
Gshqvm tOv iÀiov Gott tqv vàv OidUn cw vevcorqv zcgodlcrrovvo, 
ztQi dev zQ0 usomufoíog volrmv vise sinoGt5e néumrQg "juégac 
TOU uoíov, TOU ewos Etrovg. jv uiv oUv sj màGo Éxhtipig ÜnxrU- 
àov Érywra Óvcoxoló:ze, rocoUrov Óà xard vüv pécov vüg ixAedi- 
aeg 49óvov lysyóvst v. oxórog msgk viv yüv Gg xol mollovg vv 
&GrígQv gaviQvow | sub hoc tempus obscurayit luna solem quar- 
tum, Geminorum transmittentem gradum , circa horam ante me- 
ridiem tertiam quintae ac vigesimae diei Maii, anni 6785. fuit 
porro tota eclipsis digitorum proxime duodecim. | tantae autem 
sub medium deliquii tempus tenebrae circa terram extiterunt , ut 
et multae stellarum apparerent. ia Gregoras describit insignem 
prorsus et horrendam. solis defectionem Constantinopoli visam 
paulo antequam exauctoraretür Germanus et Iosephus in eius lo- 
cum substituendus eligeretur. quod utrumque illo anno a Gre- 
gora indicato aerae Graecorum 6785, hoc est aerae nostrae 1267, 
evenisse nos quoque ostendimus superius n. 2 €. 6. quare si de- 
monstrare potuerimus fide tabularum et ratiociniis astronomicis 
solis deliquium tam notabile in urbe tam frequenti circa meridiem 
spectatum, cum Vit yan eius memoratis circumstantus, illo re- 
vera fuisse commissum anno, nemo non videt magnum inde fir- 
mamentum accessurum: et ratiociniis nostris et fidei historicorum 
quorum auctoritate nitimur, haec me spes impulit ad rogandum 
per literas R. P. lacobum Grantami societatis nostrae, Lutetiae 
Parisiorum degentem, ut dignaretur istius eclipsis calculos ponere. 
fecit ille pro sua.et eruditione et humanitate praestantibus dili- 
gentissime, prout ex eius ad me missa, quam hic adscribam, exer- 
citatione astronomica patebit. 

IL. Iacobi Grantami e societate Iesu epilogismus novilunii 
ecliptici anno. Christi 1967, 25. Maii, iuxta tabulas subsidiarias 
Rudolfinas ad meridianum Constantinopolitanum revocatas. an- 
nus is est communis, non bissextilis, ; 


136 -. OBSERVAT, PACHYMER. 


P 520 Novilunium medium. 
D. I. EE da icm 
Maii 24 10 650 13 
D. H. 
tempus apog; sol. Tun. 14 .11 82 7 
intervallum a novilun. 21 0. 441 54 
motus intervallo respondens tol- S.. .G. kl 
lendus 0... 80 186 . 88 
locus apogaei solis 8 0 1 96 
primus locus solis 9 9 45 58 
prima distantia luminarium àole h 
longius progresso 0 5 27 48 
tempus apogaei lunae D. H, 
proximum novilunio 165 Tool 81$ 097 
intervallum 6 21 22 
motus intervallo respondens S. G. 
addendus B8 00 43 42 
locus apogaci lunae 11 3. 84 $83 
primus locus lunae 2 4 18 15 
tempus prosthaphaereticum H. 
addendum 10 (141 10 
Novilunium verum, 
D. H. 
Maii 2á 21 91 23 
pro correctione. S. G. 
ad primum locum solis adde 0 0 25 28, 
fit secundus locus solis: 2 10 11 26 
secunda distantia luminarium, 
luna longius progressa 0 0 8 1 
pro correctione. 
ad primum locum lunae, S. G. 
addendum 0 5 56 12 
fit secundus locus lunae ad secun- "3 
dum solis locum revocandus 2 10 14 297 
tempus correctioni respondens tollendum 60 601 
pro aequatione perfecta temporis, addenda 32 


Jovitiunium perfecte correctum et aequatum. 


in meridiano tabularum, Maii - 24 21 26 4 
post meridiem. H. 
in meridiano Constantinopolitano additis 1 28 0 


post mediam noctem fit dies Maii — 25 10 . 64 E 


LIB. III. CHRONOLOGICUS. 737 


hoc tempore et loco Zodiaci faeta est vera synodus: quo autem sit P 521 
visa, tam minus accurata quam accurata, per triangulos et pa- 
rallaxes ostenditur in sequentibus. 








(ees Z 
; C 
S N S N C 
Tres priores parallaxes. Tres posteriores parallaxes, 

. altitudinis 25 10 | altitudinis 28 80 
latitudinis 23 40|latitudinis 23 . 852 
longitudinis 8 33 | longitudinis 15... 85 
in synodo vera. in synodo visa minus accurata. 


; 
In triangulo ZCN rectangulo in N, Gr. 90 eclipticae. 


G. G 


ang. C 15 28 | ang. C T7Á 45 
latus CZ 24 14|latus CZ 294 99 
NZ 93 294 Nh s PODES 
NC 6 26 NC 6 50 
In triangulo ZSN rectangulo in N. 
G. G. 
latus NS 9 18|latus NS :. "TU BB 
SZ 25 E SZ 29 13 
ang. S 99 81|ang. S 504 58 
D. H. 
primo tempore parallactico 0 9 16 0 
sublato a vera synodo 25 10 54 4 
restat visa synodus minus accurata H. 

Maii die 25 10 44 48 
secundo tempore parallactico 0 0 52 14 
sublato a vera synodo 25 10 54 E 
restat visa synodus accurata Maii 25 .:10 1 50 

locus lunae; qui et solis, in synodo ^ 
S. 


jo 2 10 411 26 
Georgius Pachymeres I. 47 


P 522 


738. OBSERVAT. PACHYMER. . 


tolle motum respondentem tempori pa- 
rallactico accurato 90 
restat locus lunae iu synodo visa accu- — S 
ryata 2, 
ex hoc tolle locum nodi £2 8 
restat verus motus latitudinis 5 


unde vera latitudo borealis sive arcus 
inter centra 27. 
e tertia parallaxi Jatitudinis 9&4 


tollenda: et restat visa latitudo seu ar- 
cus inter centra 2 


Quantitas eclipsis. 


Ex summa semidiamétrorum 91 
tolle visam latitudinem sive-arcum in- 

. ter centra ; o 
restat quantitas eclipsis 29 


in scrupulis 1759 
quae multiplicata per 6 faciunt 10554 
quae divisa per semidiametrum solis 900 
dant digitos 11 

restant 654 

quae faciunt digiti unius partes 40 


22 
19 


42 19 
26 33 
15 46 


quantitas ergo eclipsis est digiti undecim cüm quadraginta parti- | 


bus duodecimi. 


Duratio eclipsis, 


Duratio huius eclipsis exacte definietur ex scrupulis mediae 
durationis 31 (85 per horarium lunae motum in incidentia et 


einersione compositis, ut consequitur. 


In incidentia. 


locus lunae una hora apte visam syno- — S. 


dum accuratam 2 
: D. 
tempus Maii E 05 


Ín emersione, 


locus imae una hora post visam syno- . S. 
dum accuratam NT. 
b. 

tempus Maii 25 


8 4 

1 850 
16 84 

1 50 


LIB. HII. CHRONOLOGICUS. 739 





Z 
S N C 
Tres parallaxes. 

altitudinis 25 
latitudinis 24 
longitudinis 8 
ang. C. 92 '75 S3 
latus CZ (Q4 «9 
NZ OS. - 2i 

NC 6 24 

NS 7 49 

SZ 9& 88 

ang. S 72 .82 
SC 14 18 


terlia parallaxis longitudinis 


venta, 








Z 
N € S 
Tres parallaxes, 

altitudinis 25 3S0 
latitudinis 20 30 
longitudinis 18 10 
ang., C 92 86 32  11P 523 
latus CZ 19 89 2 

NZ 19 .36 0 

NC 1 14 0 

NS (118-56 x 

SZ 28 55 

SC 12 idet 
ang. S 55  52locca. 


48 11, quae visae synodo ac- 
curatae respondet, comparanda cum parallaxi longitudinis in- 


In incidentia, 


tertia parallaxis longitudinis 


parallaxis longitudinis in incidentia 


prior tempore 


differentia motu crescenti adinodum 


celeriter 


hanc differentiam adde lorario vero 


]unae a sole 


fit motus horarius apparens velocissi- 


mus 


48 11 

8 37 
$9 34 
29 28 


69 2 


Analogia. 


. Ut hic motus apparens 69. 2. 4142 ad unam horam 3600, 
ita | scrupula mediae durationis 31. 35. 1895 ad tempus inciden- 


tiae 1647. 27. 27. 


740 OBSERVAT. PACHYMER. 


In emersione. 


tertia parallaxis longitudinis 48 11 
parallaxis longit. in emersione poste- 

riori tempore 15 10 

differentia motu valde decrescente 33 1 
hanc differentiam adde horario vero 

lunae a sole 29 28 
fit motus horarius apparens velocissi- 

mus 62 29 
Analogia. 


Ut hic motus apparens 62 29 ad 3600, 








ita scrupula 








mediae durationis 31 35 ad tempus emersionis 30 20 
Integra duratio 57 . 47 
D. H. 
initium 25 9 84 
medium D: (Maii 25 10 1 
finis 25 10 hr 
Conitàntinopa post mediam noctem, 
P 594 emersio AD Septentrio incidentia AC 
D C 
" £L 
MEM Occidens 
Meridies 
Typus eclipseos 
in triangulo ABC rectangulo in A. 
ex summa semidiametrorum 81 41 
tolle arcum inter centra 2 22 
habes scrupulos mediae durationis 91 85 


BC 
AB 
AC 


III. Ex hoc epilogismo clarissimum fit in eclipsi descripta 
reperiri characteres a Nicephoro Gregora designatos, annum a 
mundo condito 6775, id est Christi 1267, Maii diem 25, horam 
ante meridiem 3, et digitos prope 12, unde tanta obscuritas in 


LID.III. CHRONOLOGICUS. 741 


terra ut stellae in coelo apparerent. at deficit una illustris, nota 
loci solis in Zodiaco: ponit enim Nicephorus gradum 4 Gemino- 
rum, noster autem calculus 10. sed in eo Nicephorus manifeste 
hallucinatur, secutus non astronomicas leges, sed popularem pu- 
tandi rationem ét communem errorem iuüngentium aequinoctium 
* vernum, seu primum gradum Arietis, cum 21 Martii; quemad- 
modum iam a concilio Nicaeno in usu id erat, non observato, 
saltem non correcto, vitio antecessionis aequinoctii versus initium 
lanuarii unius diei per centum triginta circiter annos. qui error 
postea correctus est anno Christi 1582, sublatis 10 diebus, qui- 
bus initium Arietis Martii vigesimum primum praecesserat. et 
revera a concilio Nicaeno habito anno Christi 325 usque ad tem- 
pus huius eclipsis anno Christi 1267 anni fluxerunt 942, pro qui- 
bus Nicephorus sex gradus antecessionis Geminorum usurpavit, 
cum merito septem integros numerare potuisset. Sethus Calvi- 
.Sius in Chronolog. anno Christi 1267 hanc eclipsim notavit, eo- 
dem anno et die quo Nicephorus; eumque circa 4 gradum Gemi- 
norum iure corrigit: sed contigisse ait hora 11. 9. 21 post me- 
diam noctem, tardius multo quam velit Nicephorus qui 3 ante 
meridiem scribit; cum quo belle calculus noster convenit. nu- 
merat autem Calvisius digitos obscurationis 11. 52, fere ut nos et 
Nicephorus proxime ad totalem, feriam quoque quartam rite de- 
signat. «et probat cyclus solis 16, litera B Keplerus in tabulis 
Rudolfnis p. 98 eiusdem eclipseos mentionem facit, et ostendit 
recte a Calvisio Nicephorum reprehendi, et cum eo ponit grad. 
10. 59 Geminorum, paulo liberalior in minutis. porro de dura- 
iione huius eclipsis neque Nicephorus neque Calvisius aut Keplerus 
quidquam affirmant. et vero quanta ea fuerit, ad fidem historiae 
aut temporis rationem nihil refert, probatis aliis certissimis no- 
lis. verum ne ea ad integrum exactumque epilogismum deside- 
yetur, magna diligentia eam consignavi. et ne quis brevitatem 
non integrae horae in eclipsi prope totali nimiam reprehendat, 
velocissimum lunae motum apparentem circa 3 parallaxem longi- 
tudinis, tam in incidentia crescendo valde in quadrante Orien- 
lali eclipticae, quam in emersione multum decrescendo in qua- 
drante Occidentali, quaeso ut mecum attendat, et desinet mirari. P 525 
haec in gratiam R. P. Possini; qui viri amici laborem gratum, si 
placet, habebit, et eum deo in suis orationibus et sanctissimis sa- 
crificiis commendatum habebit, 


IV. Hactenus R, P. Iacobus Grantami. cui adiungam quod 
consultus a me de eclipsi eadem BR, P. Ioannes Baptista Ricciolus, 
statim humanissime respondit hisce plane verbis. 


Aera Constantinopolitana süpponit completos fuisse mundi 
annos 5508 ante usitatam Christi aeram. quare annus 6775 ae- 
rae Constantinopolitanae est aerae Christianae 1267. 


749 OBSERVAT. PACHYMER, : 


Anno Christi 1267 cyclus lunae seu aureus numerus fuit 14, 
epacta 3, novilunium civile inter 25 et 26 Maii. cyclus solis 
fuit 16, litera dominicalis B et dies 25 Maii incidit in feriam 
quartam. 

Ànno eodem 1967, die 25 Maii, novilunium verum Con- 
stantinopoli fuit sesquihora ante meridiem: sed ob parallaxim 
longitudinis fuit. hora 8, minutis 5, ante meridiem sole et luna 
versantibus in gradu 19 Geminorum, . latitudo lunae Borealis et 
vera fuit minutorum 19.8, sed apparens ob parallaxim latitu- 
dinis fuit Australis et minutorum.8. 8. surhma autem semidia- 
metrorum solis et lunae fuit minutorum 30. 40. et solis diame- 
ter integra minutorum 31. 88. ideoque digiti ecliptici 11. 25. 
sed eo quod radii solis oblique in terram incidentes aliorsum pro- 
cula vertice Constantinopolis reflecterentur, nec multum aérem 
supra positum illustrarent, visa est eclipsis paene totalis, et veter 
horizonti propiores aliaeque conspici potuerunt. 

Ex mea Geographia reformata suppono altitudinem poli Con- 
stantinopolis esse grad. 42. 56, et longitudinem a Palma insula 
FYortunatarum gr. 54. 36. 

Quid sibi velit Gr regoras , aut quibus ex ezbitier id hau- 
serit solem fuisse tunc in quarto gradu seu parte Geminorum, pe- 
nitus ignoro. licet enim tabulae .astronomicae insignium mathe- 
maticorum paucis aliquot minutis dissidere possint a meis, multis 
iamen gradibus nullae. certe enim anno illo 1267 sol ingredie- 
batur in signa Zodiaci diebus 9 aut 10 citius quam nunc post cor- 
rectionem Gregorianam kalendarii. nunc autem ingreditur Gemi- 
nos die 22 aut 23 Maii, ergo tunc die 13 aut 14 circiter. atque 
adeo die 25 Maii erat iam in 11 vel 19 gradu Geminorum, 

Haec ille. habes, lector, eruditissimorum hominum et prae- 
stantium astronomorum circa eclipsim a Nicephoro Gregora me- 
moraiam iudicia et ratiocinia, quae tantam eius notitiam suppe- 
ditant quanta optari fere potest, certe quae abunde sufficiat ad 
usum nostrum insigniendi anni quo Germano abdicante Iosephus 
patriarcha est creatus, tam luculento charactere, ut in eo a' cae- 
teris discernendo labi deinceps aut vcl titubare quisquam nequeat. 


CAPUT VIII. 


"Indronici, qui Michaeli Mugusto primogenitus, in imperio ' 
collega et post eius -obitum successor fuit, aetas, coniugii et 
erectionis in imperium tempus, caeterorumque eius 
actorum chronologia, 


I. Michaéli Palaeologo qui successit in imperio Andronicus, 
senior ab historicis posterioribus dictus ex comparatione cum 
ipsius nepote. Andronico. iuniore; avi'in imperio collega; quicum 


LIB.HL CHRONOLOGICUS.  " 743 


dens et rei Romanae perniciosissimas inimicitias exercuit, in 


antacuzeni praesertim historia. narratas , Andronicus, inquam, P 526 


Senior Michaélis Palaeologi prioris primogenitus , imperii collega 
et post patris mortem successor, quando natus sit, qua aetate 
uxorem duxerit, quo anno particeps factus fuerit Augustae pote- 
statis, incertum /iciwit variae ac male inter sese cohaerentes cum 
Pachymeris tum Gregorae et aliorum qui de illius rebus scripse- 
runt affirmationes. quare operae pretium me facturum statui, si 
evolvendae ex ambagibus et certo, quoad licebit, digerendae or- 
dine rerum ipsius hac historia memoratarum chronologiae capitis 
huius operam impenderem. prima omnium statuenda est epocha 
natalis Andronici huius, perplexis Pachymeris et Gregorae asser- 
lionibus nutans. scribit Pachymeres 1. 8 c. 7 Theodoram Michaé- 
lis Palaeologi uxorem, cum comperisset virum suum cogitare de 
se repudianda adsciscendaque loco eius in coniugem Anna Alamana 
Ioannis Batatzae olim Augusti vidua, graviter, ut par erat, id 
ferentem, expostulasse quod se coronatam iam Augustam sine ulla 
causa imperator vellet dimittere , postquam ei iam Augusto pepe- 
risset filios, primum quidem Manuélem qui cito perierat, deinde 
vero Àndronicum adhuc superstitem, quem pater regie nutribat, 
denique tertium postquam in urbem Constantinopolim e Latinis 
receptam imperator migraverat, illic in purpura natum Constan- 
tinum nomine, cognomento Porphyrogenitum. DI Basile Oz0- 
DIT qoÀendio elyev ivéyuos , ei 0éGztotva dvsupévi 0UGu xol yu- 
oie yoví,. jx dvàol ve TO Dacilsi v£x0)6o zzeiÜag, c zQGvov 
piv dtoryópevov &ÀÀov ,. TOv Mavowijà, tiva 0B xol vOv mspi0vte 
"Avógovizov, 0v Bactuxdg 6 meno Toégot. ex his videtur posse 
collisi sensisse Pachymerem Andronicum, immo et praeterea Ma- 
nuélem prius mortuum, post initum a Michaele Palaeologo impe- 
rium natos, ut sic illos mater eorum Theodora viro iam imperanti, 
ayügl zà Becilei, pepererit. 

IL. Atqui hoc quidem repugnat ipsi primum Pacliymeri af- 
firmanti Androniceum annos natum quatuor et viginti patri mo- 
rienti successisse, si enim is patre iam imperante, et quidem se- 
cundus post Manuélem in infantia mortuum , natus est, cum Mi- 
chaél, ut est demonstratum, imperare coeperit kal. lanuar. anni 
Christi 1260, venire in lucem non potuit ante annum Christi 1261, 
imperii Palaeologi secundum; et consequenter, quando idem Pa- 
laeologus Michaél anno, ut cap. sequenti demonstrabitur, Christi 
1282 mortuus est, Ándronicus non nisi annorum unius et viginti 
esse potuisset. pugnat id etiam cum eo quod Gregoras scribit 1. 4 
p. 40, Michaelem, cum solemni pompa Constantinopolim a suis 
recuperatam ingressus est, Andronicum filium i iam tum bimulum 
duxisse. iévea mgoc cv Bamlóu vüV z0ÀsQv Guo kl cvizyo 
Oe6moivi xci rQ vig "Avügovíao. TO véo Dacis üsvzigov &rog 
&yovzi vxo iaxiag. certissimo enim statuimus superius ingressu 


74A . OBSERVAT. PACHYMER. 


Michaelem. Palaeologum urbem paulo. prius a suis captam die 15- 
Augusti anni Christi 1261, quo tempore ut duorum annorum 
puer Andronicus fuerit, oportuit eum natum. saltem initio anni 
Christi 1260. quod did nequit, cum ante illum patri iam impe- 
ranti natus fuerit primogenitus | eius, Manucl in cunis mortuus, 
necessario igitur agnoscenda zoóAryig est in illis verbis dz * evgl 
TQ B«ciei, ut nequaquam Theodora significare voluerit se viro 
suo iam imperanti Manuélem et Andronicum peperisse: sed appel- . 
lationem imperatoris, quae suo marito tunc cum illa haec dicebat 
conveniret, tribuisse, licet illa non pertineret ad id tempus aue 
illa Manuslem et Andronicum enixa fuerat, 

III. Sed aliquid certius de anno natali Andronici Seniupis 
statuere licebit ex tempore ipsius obitus, sicubi satis certo id de- . 
finitum reperire potuerimus. legimus apud Ioannem Cantacuze- 
num (. 2 c. 28 p. 228 ed. Reg.) hunc Andronicum, qui abdicato 
imperio factus monachus Antonii nomen assumpserat, in mona- 
sterio mortuum esse zense Februario, indictione 15, anno qua- 
dragesimo supra sexies millesimum et octingentesimum , natum 
annos septuaginta duos, si ex numero 6840 annorum 72, demas 
annos, supererit annus aerae Graecorum 6768, quo fuisse natum 
oportuit eum qui annis duobus maior septuagenario anno 6840 

P 527 diem obierit. est hic annus 6768 mundi iuxta Graecos idem quem 
nós in aera Christiana numeramus 1260; qui fuit, ut vidimus, 
primus imperii Michaélis. eius. anni principio si editus in lucem 
Andronicus est, habere locum utcumque potest quod ex Gregora 
retulimus eo bimulo, sive secundum aetatis annum agente, ósv- 
v:pov Erog & &yovrzt Tijc tjMxieg, contigisse ingressum triumphalem 
Michaélis eius patris in urbem regiam paulo ante de Latinis rece- : 
ptam. sed non potest cum hoc quadrare quod scribit Pachyme- . 
res in historia imperii Andronici l. 1 c. 1, eum quando patri suc- 
cessit, annos aetatis numerasse quatuor AHpre viginti, verba sunt 
de illo Pachymeris haec psa: L5] toL xL v£og Qvo ó zonis 
BecilsUc, Erg ysyovog víconge z90c voig cixoGt Tqvixi, nam 
cum ab anno Christi 1260 ad 1282, quorum priori coepisse im- . 
perare, posteriori obiisse Michaelem Palaeologum certo demon- : 
stravimus, manifestum sit intercedere annos dumtaxat duos et. 
viginti, pate£ promovendum ulterius toto biennio natalem An-: 
dronici necessario esse, si vera de ipsius, quando capessivit im- 
perii habenas solus, aetate Pachyimeres scripserit. nam quod idem 
c, ult, ], 6 huius quam nunc edimus historiae Michaelem Palaeo- 
logum tradit imperasse annis viginti quatuor, accommodari forte 
ad veritatem id posset vel ea ratione quam disseremus c. sq. n. 8, 
vel intelligendo numeratum illic eius imperium ab eius celebri 
praedictione quam Thessalonicae biennio ante acceperat, voce 
JMarpoi. de coelo missa, ut narratur 1, 1 c. 11. . sed hoc ad aeta- 
tem Andronici trahi non potest, nec excusari aliter ab errore Pa- 


LIB.II. CHRONOLOGICUS. 145 


chymeres, si vere natum eum putavit quo anno coepit imperare 
pater eius. 

IV. Existimo tamen vera illic Pachymerem et ex certa pu- 
blicaque notitia scripsisse, errasse vero Cantacuzenum in subdu- 
cendis annis Andronici Senioris, qui aetatis non 72, ut ille affir- 
mat, sed 74 vitae finem invenerit. huius assertionis habemus 
auctorem eidem Andronico familiarissimum extremis vitae tempo- 
. ribus Nicephorum Gregoram, apud quem cum legamus c. ult. 1. 9 

p. 209 ed. Bas, confabulari se quotidie cum Andronico tunc mo- 
nacho otiosissime solitum, atque adeo ipsa nocte qua est mortuus 
multas horas suavissimi colloquii cum eo duxisse, facile credere 
possumus rescivisse ex eo ipsum quae de illius annorum numero 
notavit in monodia de Andronici obitu initio 1l. 10 p. 214 his plane 
verbis: réíregrov uiv 405 xol ffOoumxoGrOv Frog izó ysvéosog av- 
TÀ vihevrOwri svUero quartus et septuagesimus annus a nati- 
vitate ipsi morienti absolvebatur. quae verba non tantum vi- 
xisse illum annis 74, sed etiam illos explevisse significant, cum 
autem sit mortuus die 12 Februarii, ut idem Gregoras affirmat 
sub finem 1. 9, vel 14, ut anonymus annotavit ad marginem loci 
Cantacuzeni, quem paulo ante retulimus, cogimur dicere natum 
fuisse Andronicum sub initium anni Christi 1958. — ac ne quis su- 
spicetur irrepsisse errorem in notas numerales apud Gregoram, 
qui tamen extense ac sine notarum compendiis annum septuagesi- 
mum quartum aetatis Àndronici exprimit, etiam aliunde manife- 
stum est ex animi sui certa sententia id affirmasse illum auctorem. 


ait is nimirum initio c, ult. 1l, 9, inter alia signa quae portende- - 


runt obitum Andronici Senioris, visam solis eclipsin, quae totidem 
diebus quot ipse annis vixerat eius mortem praecesserit. commis- 
sum spectatumque est id novilunium eclipticum ultimo Novembris 
anni Christi 1331. ex quo si numeres unum et triginta Decem- 
bris, totidem lanuarii, duodecim Februarii dies, exacte conficies 
summam. dierum septuaginta quatuor, parem numero annorum 
vitae ipsius, ut scripsit Gregoras, tacite hic revocans quod alias 
dixerat, Andronicum, quando cum patre primum ingressus est 
Constantinopolim , secundum aetatis annum egisse; cum ex hoc 
quod nunc ex certiori testimonio affirmat, manifestum sit ipsi tunc 
quartum aetatis ab aliquot iam mensibus currere coepisse, quippe 
' in lucem edito circa initium anni Christi 1958. — id quod non pa- 
rum praeterea confirmatur ex tempore nuptiarum Theodorae ma- 
iris Andronici cum eius patre Michaéle, ab Acropolita notato. 
hic enim historiae suae c. 51 refert Ioannem Ducam imperatorem 
collocasse Michaeli Palaeologo, in gratiam recepto interventu 
Manuilis patriarchae , Theodoram fratris sui olim defuncti Isaacii 
Ducae sebastocratoris filiam. ^ necesse est dicere factum id fuisse 
sub finem anni Christi 1254 vel'sequentis initium, quo post mul- 
iorum mensium languorem [oannes Àugustus Octobri mense diem 


P 528 


146 OBSERVAT. PACHYMER. : 


obiit. est autem incredibile fecundam alioqui mulierem viro aevi 
pleni, quippe annorum ,duodetriginta cum duxit uxorem iuveni, 
sex totis primis coniugii annis nullam prolem edidisse. quocirca 
existimo Manuélem primogenitum , qui deinde infans obiit, ipsis 
natum anno Christi 1256, Andronicum vero biennio post, primis 
mensibus, ut dixi, anni Christi 1258. quo posito prona deinde 
facilitate apta caeterorum Andronici actorum in serie huius histo- 
riae dispositio succedit, nam quod ante mentionem electi in pa- 
pam Gregorii X refert c. 28 l. 4 Pachymeres, Andronico iam in 
virum adulto, hoc est in puberem et coniugio maturam educto 
aetatem, patrem eius uxorem quaerere coepisse, bene quadrat in 
annum Christi 1271, sedis vacantis post mortem Clementis Quarti 
tertium; quo nimirum Ándronicus quintum decimum agebat aetatis 
annum, nuptias ipsas Àndronici cum Anna regis Pannoniae filia, 
capite eodem memoratas, ad annum sequentem Christi 1972 refe- 
rimus. unde assumptio Ándronici eiusdem in consortium imperii 
a patre Augusto facta, et solemnis coronatio Andronici et Annae 
novorum Augustorum, quam Pachymeres altero a nuptiis anno 
celebratam ibidem tradit, ad annum Christi 19738 Andronici duo- 
devigesimum pertinet. 


CAPUT IX. 


Statuitur tempus obitus Michaelis Palaeologi. et numerus 
annorum eius imperi. appendix de anno captae a Persis He- 
racleae Ponti. 


L Utrumque caput ad discussionem hic propositum molesta 
opinionum varietate perplexum est. ut enim omittam vulgaria 
chronica, quorum in quibusdam vidi principium imperii Andro- 
"ci Senioris, quod. statim a morte Michaélis eius patris incepit, 
consignatum anno Christi 1994, et ipsi Michaéli sex et triginta 
imperii annos attributos, Spondanus obiisse Michaelem anno Chri- 
sti 1983 ponit, et principatum tenuisse annis viginti quatuor re- 
fert ex Gregora, ut ait; apud quem tamen loco ab eo laudato id 
non reperio, sed tantum mortuum Michaélem anno mundi iuxta 
computum Graecorum 6791, aetatis suae 58. |. uev 01] Beciieds 
( verba sunt Gr egorae de Michaéle Palaeologo scribentis) zsgl Ug 
elgnaetusv TózoUg neo. éizlOn víjg oiusíag Frvye vHevrig. xeri ó 
ElomiG iM oGrOv ÉnremoGi0 G0 v ivevquoozQv mod vov frog; óxcà xl 
zivvjxovve ivàv rvyydvov. hoc est: imperator circa illa quae 
diximus loca praeter spem vitae suae finem invenit, anno sexies 
millesimo septingentesimo nonagesimo primo, agens aetatis an- 
num quinquagesimum octayum. |. ita Gregoras, 


II. At noster Pachymeres. 1. 6 c. 86 huius operis sic scribit 
de die obitus Michaélis. | jugo zjv sveQeGxévr) &vüsxuaty] Gxiggoqo- 


LIB.IIL CHRONOLOGICUS. T741 


giGvoc ToU cwWvyo' Érove. feria erat sexta undecima Decembris 
anni 6791. acin anno quidem magno consensu Gregoras, ut vi- 
dimus, praetereaque Phrantzes cum Pachymere conveniunt, ut du- 
bitari de hoc non debeat, cum sit tamen vehemens causa dubi- 
tandi ex circumstantia diei parasceues sive feriae sextae illo anno 
incurrentis in undecimam Decembris diem. est annus aerae mundi 
Graecorum 6791 Christi 1283, hoc est per. Iul. 5996, quo fuit 
cyclus solis 4, numerus aureus 11, indictio pariter 11.  cyclus 
porro solis 4 literam indicat dominicam C, quae cum insigniat 
diem duodecimum Decembris , undecimus necessario fuerit sabba- 
ium, non autem parasceue sive sexta feria, qualem cum tamen P 529 
illo anno fuisse tradit pro certissimo et vulgo notissimo Pachyme- 
res. igitur anno Christi 1282 mori Michaélem Palaeologum opor- 
iuit, quo cyclus solis 8 literam dominicae indicem dedit D: haec 
enim litera diem Decembris tertium decimum aíficiens, tertium 
retro undecimum -fuisse sextam feriam demonstrat. quid ergo? 
dicemus errasse Graecos historicos in anno mortis Michailis, et 
pro 6790 sequentem 6791 indicasse? ne cogamur hoc dicere, 
duplex huius explicandae perplexitatis suppetit ratio. aut enim 
labentis iam anni 6790 et paucos duntaxat extremi Decembris dies 
reliquos trahentis rationem non habendam populus et historici 
censentes, obitum eius ex anno mox sequenti, 6791, quo is vi- 
delicet innotuit, insigniendum putaverunt, neglecto discrimine 
nullus momenti ad civilem aestimationem , quae fere minutam 
éxoífstev respuit, aut, quod verisimilius reor, annorum mundi 
et aerae suae principium , item ut indictionis, a Septeníbri Graeci 
repetebant. unde iam tum annus mundi iuxta ipsos 6791 coepe- 
rat a mense fere teriio, cum anni Christi 1982 mensis ultimus 
December volvebatur. ut vere dixerint Pachymeres Gregoras et 
Phrantzes obiisse Michaelem anno 6791 , nec vere tamen scripse- 
rint Spondanus et Rainaldus eundem anno Christi 1283 fato fun- 
ctum, cum illo anno dies Decembris undecima, qua efflavit ani- 
mam, sabbatum, non sexta feria fuerit, 


II. Hocigitur existimamus pro indubitato tenendum, anno 
Christi 1282, die 11 Decembris Michaélem Palaeologum vivendi 
et imperandi finem fecisse. quamdiu imperaverit disquirendum 
restat. diserte Pachymeres Hist, c. ultimo imperasse Michaelem 
asserit annis viginti quatuor; idque ipsum, ut palam notum, antea 
posuerat c. 21 1. £A. atqui hoc quidem aegre conciliatur cum iis 
quae jam omni firmitate constituimus, nimirum coronatum eum 
ritu solemni Augustum primum fuisse kalendis Ianuarii anni Chri- 
sti 1960, vivere autem desiisse 11 Decembris anni Christi 1282. 
nam ex his apparet manifestum imperasse illum a die inauguratio- 
nis suae annos omnino viginti tres, minus viginti diebus. dici ta- 
men potest non usquequaque aberrasse a vero Pachymerem, quem 


748 "OBSERVAT. PACHYMER., : 


verisimilé est id retulisse quod: vulgo ferebatur. solet autem. po- 
pulus in numerandis annis accuratam et minutam aspernari dili- 
gentiam ; nec fere dubitat decem , exempli gratia, ei principi an- 
nos tribuere, quem constet nonum excessisse. minime item pu- 
tat necessarium ab inaugurationis die primum initium regni du- 
cere, ubi supremam potestatem antea illum exercuisse palam est. 
itaque imperium Michaélis Palaeologi iam ex eo tempore numerari 
potuit quo is tutor Ioannis est declaratus; quod. contigit paulo 
post Muzalonum caedem, qui nono die ab obitu Theodori Augusti 
sunt interfecti. mors Theodori ex Acropolita in Augustum men- 
sem incidit, opinor desinentem, cum Pachymeres eam conferat 
in confinia aestatis et autumni. .a Septembri ergo anni Christi 
1259 imperii habenas Michael sumpserit, quas tenuit ducis magni, 
deinde despotae titulo, donec sub finem Decembris ad imperii cum 
pupillo collegium eveheretur. | revera igitur imperavit super annos 
viginti tres expletos duobus fere mensibus, ut.si de annis inchoa- 
tis sermo sit, negari nequeat 24 eius imperii annos numerari po- 
tuisse. in hunc modum Pachymerem quidem ab errore vindi- 
camus: Phrantzem, qui mortem Michailis coniungit cám indi- 
ctione 14, dAoyicríeg absolvere non possumus, certissimum. enim 
est anno Christi 1982, quo Michaélem constat mortuum, indi- 
ctionem 10 fuisse numeratam. 


IV. Hactenus versati chronologica methodo sumus in epo- 
chis huius historiae figendis, quae certo aliquo insigniri charactere 
potuerunt: caeleras quarum statuendarum in prudenti coniectura 
iota spes sita est, hic singillatim exequi nec otium est nec operae 
fuerit pretium. satis sit eas, uti et acta hoc opere memorata prae- 
cipua, verisimili ratione in ordinem digestas, certis in abaco chro- 
nologico annis assignare. quod antequam aggredimur, describen- 

P 530 dam hic duxi annotatiunculam lectoris, ut apparet, accurati ad- 
scriptam in Barberino optimo codice ad oram exteriorem, ere- 
gione verborum illorum c. 27 l. 4: zóv 4egówv xevzyouévov oic 
lligóoig, met dv roig jy óQeig xol etd GvvazGAovro. ad haec, 
signo indice apposito, sic ex adverso scriptum manu antiquissima 
et scripturae codicis, quantum iudicari aspectu potest, aequali, 
scribitur Tint 

€ dAq9dg siouxag .... 

TOTUM LOU (yiB . e... 

ydo vÀv llgcQv émi ... 

xoi Tjj &ucÀt(g TO .... 

vOUVTOV GUVEÀ ..... 

roig llíocoig, wol e wovc 

zov llovrov "Hoaxta £dÀo 

iy pi Toviéo 0. IN... 

voU sob ÉEvovg. 


LIB. HI. CHRONOLOGICUS. 149 


quae desunt, resecta fuerant cultro librario. ea nos in hunc mo- 
dum restitui posse putabamus 
e din9dg sigqxeg Ófc- 
zovd- uov &yw. xol T] 
ydo vOv llegódv im£cat, 
zal vj cdushtio vd xoa- 
TOUVIOV Gvvekdovor 
Toig Il£ogeug, xal v wor 
TOV Ióvrov "Hodie £o 
iv um "oviío 8. IN wy 
toÜ cota love. 
lise sic latine sonant, u£ vere dixisti, domine mi sancte. et- 
enim incursione Persarum, eí negligentia imperantium, coope- 
rante Persis, etiam Heraclea ad Pontum. sita capta est mense 
Julio, die 4, indictione 18, anni 6868. 

Est hic annus Christi 1360, per. Iulianae 6073, quo nu- 
merata est indictio 13. indictionem. éxwéjasw Graeci vocant, 
et nomen istud Zxiwegu2j6£o hic nota illa IV compendiose indicatur, 
reseclo mox numero ;y, hoc est 13, qualem exigit ille annus, 
nondum reperi alibi notatam hanc expugnationem Heracleae; 
cuius ideo fortasse non erit inutile qualemcumque istam hinc no- 
titiam sumpsisse. alloquitur porro, ne hoc léctorem moretur, 
quicumque is fuit, auctor annotatiunculae historicum ipsum Geor- 
gium Pachymerem, quem &yiov Ósozórqv sanctum dominum vocat 
utpote sacerdotem et in ecclesiastica constitutum dignitate, 


GA PUT. XR. P 531 


Synopsis chronologica praecipuarum rerum. hac historia 
memoratarum, eas assignans annis suis. 


Aun |Romano-|Imperato-| ^ Moritur imperator loannes Ducas Ba- 
tilicum. | entis. | tatza prope Nymphaeum 3 kal. Novemb. 
— Aoc Georg. Acropol. Hist. c. 52. videl. 3 Ob- 
1955] 1 33 | servationum nostrarum c. 2. 

Filius eius Theodorus, Lascaris a matre 
dictus, proclamatur imperator consensu 
procerum et populi. Acrop. 

Recusante  patriarchatum — Nicephoro 
Blemmida, Arsenius e monasterio ad la- 
cum Apolloniadis accersitus fit patriarcha. 
idem Acrop. 

Is coronat Theodorum die Christi na- 
tali. Observ. Pach. 1l. 8 c. 2 n. 8. 

Sexto post die, 30 Decembris, eclipsis 
solis horrenda Nicaeae cernitur hora 3 
post meridiem. Pachym.l.1 c. 18. vide 
superius c, 9 n. 4 et totum c. 3. 














750 


Anni 
Chr. 


1256 


| Romano- 
rum Pont. 
Alex. 1V. 


.OBSERVAT. PACHYMER. | 


Im Or. 
T "Heodori 
Lasc. Iun. 


1 


Expeditio Theodori Lascaris in Occi- 
dentem contra Constantinum regem Bul-. 
gariae et. Michaelem despotam, quem 


"utrumque sui terrore. ad pacem adigit, 


Acropol.. Hist. n. 56 et sq. Gregoras 1. 3 
26. : 
: Sub autumnum huius anni Michaél Pa- 
laeologus mágnuus conostaulus Nicaeae re- 
lictus ut rebus per. imperatoris absentiam 
praeesset, cum comperisset Cotys cuius- 
dam indicio .excaecationem sibi parari, 
cum ipso indice fugit in Persidem.  Pa- 
chym. 1l. 1 c. 9 p. 12. 4 
Ibi a Sultane Romanis quibusdam copiis 
praefectus contra Scythas strenue rem ge-., 
rit,. Gregoras l 3 p. 27. Pachym. p. 13. 





1257 


Michaél Palaeologus agente Iconiensi' 
praesule ab imperatore revocatus e Per-: 
side benigne ab ipso excipitur, et magni 
conostauli dignitatem recipit. Gregoras: 
1.8 p. 28. Pachym. l. 1 c. 9 p. 18. 





1258 


P532 . 


Michaél Palaeologus mittilur in Occi- 
dentem cum exercitu, et bene ac feliciter 


pugnat. Pachymer. 1 10. fusius Ácro- 
polita Historiae n, 70. 


Theodorus imperator atra bile laborans 
Martham  Michaélis Palaeologi sororem 
diro supplicio excruciat, et meluens ne 
ideo frater eius rebellaret, per Chade- 
num in Occidentem missum deduci Pa- 
laeologum ad se vinctum curat, . Pachym. 
1 11 a p. 15 ad 19. 

Auguria imperii Michaéli Palaeologo, 
dum caperetur et vinctus duceretur, ob- 
lata. Pachym. p. 15 et 16. 

Michaél Palaeologus educitur e carcere 
ét recipitur in gratiam ab imperatore. 
Pachymer. p. 17 et 19. 





1259 











Imperator Theodorus moritur mense 
Augusto, anno ad autumnum vergente. 
Acropol. n. 74 p. 85. Gregoras 1l, 3 p. 29. 
Pach. p. 19 et 20. Phrantzes 1 38 p.41. 


LIB. Ili, CHRONOLOGICUS. 75t 


igni |Romano- Imp. (O7-| relictis impuberi: filio tutoribus Arsenio 
Alex. IV.|Lasc.lu| patriarcha et Georgio Muzalone protove- 
1259 6 |. : 4 . | stiario. 

Nono die ab imperatoris obitu, dum E 
iusta. funebria in templo Sosandrorum 
Magnesiae redduntur, Georgius Muzalo 
1 tutor Ioannis principis cum fratre Theo- 
doro trucidatur ab exercitu in seditionem 
concitato. Gregoras p. 30 et 31. Phrant- 
zes 1 8 p. 42.  Pachym., fusissime a p. 31 
ad 36. 

Michael Palaeologus declaratur tutor 
pueri principis, et fit dux magnus, Pa- 
chym. a p. 38. 

Idem largitione sibi conciliat studia ho- 
minum. ibid. p. 40 et sq. 

Creatur despota a p. 43 ad 47. 

Impetrat denique summum imperii ho- 
norem p. 48. 

Extremo autumno huius anni princeps . 
Achaiae suppetias profectus ad Michaelem 
Occidentis despotam rebellantem capitur 
a ducibus Romanis, praelio victus prodi- 
tione Ioannis Nothi. Pachym, a p. 50. 
Gregoras p. 33. 





MichaPUs| ^— Kalendis lanuarii Michal Palaeologus 
alaeol.] . . M, 
1260 6 1 rite acclamatur imperator, collega princi- 
pis pupilli cuius erat tutor. Pachym. p. 61. 
| Gregoras initio l. 4 p. 36. Acropolita Hist. 
n. 77 p. 89. Phrantzes 1 4 p. 43. 

| Michaél Occidentis despota, auxilüs a 
Manfredo genero rege Siciliae acceptis, 
| Romanos ad Tricoryphum acie vincit et 
Caesarem, Alexium Strategopulum capit. 
Pachym.1 32. 

Alexius Caesar. brevi liber dimissus ad 
Palaeologum imperatorem redit. Pachym. 
1 32. 

Palaeologus nondum coronatus limitem 
Orientalem visit et arces praesidiis firmat, 
"usus ad hoc consilio et opera Chadeni 
apud ipsum gratiosi, sed in eo quidem 
negotio parum providi: ex iis enim quae 
tunc egit secuta deinde est arcium illius 











792 


. Auni 


P 533 


Chr. 
1260 


Romano- 
rum Pont. 


Alex. IV. 


6 


OBSERVAT. PACHYMER. 


Imp. Or.| 


Michaelis 
Palaeol. . 


1 


limitis iactura, Pachym. partim 2 6 p. 63, 
partim 1 5 p. 8. 

Decreta coronatione solemni duorum 
Augustorum inter sacra per patriarcham 
celebranda, pervicit contra pacta Palaeo- 
logus arte magna et vehementi ambitu ut 
ipse solus coronaretur, praeterito puero. 
Pachym. 2 7 et 8 p. 64 et sq. 

. Àrsenius patriarcha Nicaea fugiens pa- 
triarchatu cedit, subrogatus in eius lo- 
cum Nicephorus Ephesi episcopus. Pa- 
chynt 2 15 et 16. 

Capta Selybria imp. Michaél Palaeolo- 
gus Galatam oppugnat longo tempore, fru- 
stra. 2 20. 

Soluta obsidione redit Nymphaeum, ubi 
Nicephorus MEER: moritur. 2 22. 
Obs. 3 5 3. 





1261 











Alexander IV pontifex max. moritur 
Viterbii octavo kal. lunii, postquam se- 
disset annos G, menses 5, dies &. sedes 
vacavit post eius obitum tribus mens. et 
trib. dieb. 

Quarto kal. Septembris creatus est pon- 
tifex Iacobus Pantaleo Gallus, et pridie 
Nonas coronatus assumpsit nomen Urbani, 
eius appellationis IV. 

Chalyphas Persidis victus a "Tocharis 
auro in os infuso necatur. Pachym. 2 24. 

Sultane ob socordiam contempto duo ex 
eius optimatibus, Basilici nomine, ad Mi- 
chaélem Aug. transfugiunt. ibid. 

Ipse postrémo Sultan cum liberis ad 
imperatorem supplex confugit. ibid. 

Alexius Strategopulus Caesar in Occi- 
duum tractum despota illic rursus rebel- 
lare moliente cum exercitu missus, et ur- 
bem obiter tentaré jussus, eam cepit ope 
Thelematariorum, Latinis in Daphnusiae 
oppugnatione occupatis, Pachym. 2 26 
sqq. 

^ Mato guitdit Constantinopolim Graeci 
die 25 Iulii sacra apud ipsos S. Annae 
matri deiparae. ibid, 


LIB.IIIL. CHRONOLOGICUS. | $753 


Anni |Romano- |Imp. Or.|: [Imperator Michael Palaeologus ingredi- 
€hr. | Oro. TV. Nicias tur pr Constantinopolim die 15 Augu- 
1261 1 2 sti assumptae deiparae sacra, ipse pedes 
sequens triumphalem currum quo imago 
eiusdem deiparae a S. Luca depicta por- 


tabatur. Pachym. 2 81. Acrop. c. 88. 


Arsenius restituitur in patriarchatum et 
exceptus Constantinopoli Palaeologum ite- 
rum solemniter coronat, Pachym. Sea 

Imperator legatos Romam mittit. 2 36. 

Cum Tocharis et Aethiopibus foedera 
ibit. 3 8. 
d Pupillum Ioannem collegam suum no- 
vennem excaecat die Christi natali, et in 
arcem Dacibytzam perpetuo custodiendum 
includit, 3-10. 

Holobolum improbare ausum excaeca- 
; tionem Ioannis dire mutilat. 3 11. 








1262| 2 3 Arsenius patriarcha imperatorem ex- 
communicat ob  excaecatum Ioannem. 
3 14. 

Zygeni sive Montani contra Michaelem 
imperatorem rebellantes in gratiam cuius- 
dam pueri caeci, quem Ioannem Theodori 
filium esse credebant, aegre tandem do- 
mantur. -Pachym. 38 12 et 13. 





1263 3 4 Triremes imperatoris insulas eripiunt P 534 
Latinis. c. 15. 

Imperator legatos ad papam mittit. 
c. 18. 





1264| 4 5 Expeditio Ioannis despotae fratris im- 
peratoris in Occidentem, qua Michaél de- 
spota coactus est pacem facere. Pachym. 
3 20. 

Cometa apparet mensibus aestivis, 
Pachym. 3 23. 

Urbanus papa moritur Perusii 6 Nonas 
| Octobris. Spondan, hoc anno n. 9, ex 
antiquis auctoribus quos laudat. absolvit 

annum tertium sedis, et inchoavit quar- 
| tum per dies trigihta quatuor. 

Georgius Pachymercs I. 48 











54 


Anni 
Chr. 


1265 


Romano- 
rum Pont. 
Clem. IV. 


1 


OBSERVAT. PACHYMER, 


Imp. Or. 
Michaélis 


Palaeol. 


Cardinales Perusii congregati post qua- 
drimestrem contentionem tandem conve- 
nerunt in electionem ad pontificatum Gui- 
donis Grossi Galli Cardinalis absentis. qui 
postmodum Perusium adveniens, indeque 
cum Cardinalibus Viterbium profectus, ibi 
consecratus est pontifex octavo kal. Mar- 
tii, die cathedrae S. Petri, et Clemens eius 
nominis Quartus nuncupatus. Spond. ex 
antiquioribus monumentis, hoc anno n. 1. 

Sultan Azatinus, qui ex Perside profe- 
ctus ad Michaelem Augustum ab eo parum 
officiose tractabatur, elapsus et coniungens 
se Tocharis, tantum non oppressit impe- 
ratorem imparatum.  Pachym. 3 25. 

Patriarcha imperatorem obiurgat, quod 
bella cum Christianis gereret, pacem cum 
infidelibus coleret. ib. c. 96. 


Foedus inter imperatorem et Michaé- 
lem despotam affinitate sancitur. ib. c. 28. 





1266 











Imperator cum frustra per triennium 
petiisset absolutionem excommunicationis 
a patriarcha Arsenio, de eius duritie que- 
ritur oratione ad episcopos habita, Pa- 
chym. 4 1. 

Ultimae ea de re imperatoris preces ad 
Arseniuin per Iosephum Augusti confessa- 
rium delatae et reiectae. ib. c. 9. 

Libellus accusationis in Àrsenium datus 
imperatori et cupide acceptus. ib. c. 3. 

Damnatio et depositio Ársenii. c. 4, 6 


et 7. 


Eiectio eius et deportatio in insulam, 
c. 8. 

Successeritne statim Germanus in locum 
Arsenii, an post annum vertentem, in am- 
biguo reliqui superius c. 6 n. 1. magis in- 
clinans in dilationem propter causas illic 
indicatas, distinctius mox exponendas 
sq. an. - 

Arsenianorum, factio conflatur et inva- 
leseit. colligitar ex Pachym. 4 11 et 19 
et locis aliis, 


LIB. II. CHRONOLOGICUS, - 155 


" Coniuratio deprehensa in Augustum, 





Anni | Romano- |Imp. Or. 
Chr. [rum Pont. Mithaéli: : o ji : 

Clem. IV.| Palaeo| cuius suspicione etiam Arsenius exul 
1266| 2 7 |aspergitur: sed ille innocentiam suam 
probat. ib. c. 15. 

1267 3 8 Imperator Ársenianorum schisma repri- 











mere conatur. eius ea de re ad populum 
oratio, Pachym. 4 11. 

Hoc anno translatum Germanum e sede 
Adrianopolitana in Constantinopolitanam 
verisimilius puto. 

Nam id ne factum existimem anno su- 
periori, facit primum , quod cum Arsenii 
iudicium absolutum fuerit sub finem Maii, 
ut. diserte tradit Pachymeres, spatium 
quod inde ad diem Pentecostes, quo idem 
inauguratum Germanum affirmat, cum non 
potuerit esse plus quam octo dierum, an- 
gustius est quam ut capere possit inquisi- 
tionem et deliberationem synodi, tum suf- 
fragiis in electionem Germani perlatis, 
longam eius nec nisi per multos dies itera— 
tis imperatoris precibus victam denique 
recusationem. credibile etiam est euncta- 
bundum alioqui et circumspectare cuncta 
solitum imperatorem haud statim ausum 
substituere alium Arsenio, priusquam mora 
et experientia comperisset id se tuto et ci- 
tra publicam offensionem facturum. ac 
cum perlato nuntio de assensu Antiocheni 
patriarchae, a quo ut viciniori timeri plus 
poterat quam ab Alexandrino toto mari 
diviso, animatus ad audendum fuisset, re- 
tardatum tamen metu factionis Arseniano- 
rum, numero et viribus augescentis, quam 
ad compescendam variis artibus incubuit. 
existimans autem invalescere illam anar- 
chia et longa vacatione sedis, populo pa- 
storem -amotum ideo fortasse requirente 
quod praesentem qualemcumque non vi- 
deret, decreverit Germanum promovere, 
fidum sibi et vulgo, ut apparebat, gratio- 
sum hominem. quo in patriarchalem eve- 
cto thronum, cum nihilo segnius Arsenia- 
norum studia flagrare pergerent, absolu- 
tionem ab eo dare licet parato noluerit 


P 535 


796 


Anni 


Chr. 
1267 


P 536 


Romano- 
rum Pont, 


Clem. IV. 


3 


OBSERYAT. PACHYMER. 


Imp. Or. 
Michaéiis 
Palaeol. 


8 


accipere, clandestinisque egerit artibus ut 
Germano post tres menses abdicanti Iose- 
phus subrogaretur, adversus cuius electio- 
nem nihil tale quale Germano obiiciebatur 
excipi posse confideret. quare ab illo de-. 
nique reconciliari ecclesiae voluerit. quod 
minime distulisset a Germano impetrare, 
si jam is a Pentecoste superioris anni pa- 
triarcha inauguratus sesquiannum fere in- 
tegrum in ea dignitate perstitisset, 


Quinta igitur die Iunii, quae hoc anno 
1267 cycli sol. 16, lun. 11 Pentecoste fuit, 
patriarcha creatus est Germanus ; et trans- 
actis in eo honore quatuor fere mensibus 
cum dimidio, die demum 14 Septemb. ab- 
dicavit, prout narrat noster 4 91. ini- 
tum patriarchatus Germani funestatum 
quodammodo est. tristi augurio deliquii 
solaris, quod horribile Constantinopoli ap- 
paruit 25 Maii, duodecim diebus ante in- 
augurationem ipsius, ut videri potuerit 
brevitatem et infelicitatem huius patriar- 
chatus praesignificatam ostento eius simili 
quo brevitatem pariter et infelicitatem im- 
perii Theodori Lascaris eo nomine secundi 
praesignatam fuisse creditum est. memo- 
rater ista eclipsis a Niceph. Gregora 1. 4 
p. 51 ed. Bas. vide supra c. 7 huius libri, 
ubi epilogismum istius novilunii ecliptici a 
R. P. lacobo Grantami astronomica me- 
thodo expansum damus, 


Sub finem huius anni, die 98 Decem- 
bris, Iosephus Galesii monasterio praepo- 
situs, confessarius imperatoris, iusta sy- 


nodi suffragia ad patriarchatum tulit, Pa- 


chym. 4 23. 





1268 











Kal. Ianuariis Iosephus quarto kalendas 
rite electus, consecratus patriarcha est, 
Pachym. 4 294. 


Die 2 Februarii festo Hypapantes solvi- 
tur anathemate a novo patriarcha Michael 
imperator, ib. c. 95. 


Auni | Romano- |Tmp. . Or. 
Chr. |rum Pont. | Michaélis 


Clem. IV. 
1268 4 


LIB. III. CHRONOLOGICUS. 757 


Palaeol, 
9 


Tarchaniota filius Marthae sororis im- 
peratoris coniugem ducit filiam Ioannis 
fratris despotae Occidentis. / ib. c. 26. 

Die 29 Novembris Clemens IV papa mo- 
ritur Viterbii. Spond. ex antiq. monum. 
hoc anno n. 12. 





Sed. Vac. 
1269 1 


10 


Orientales provinciae imperii Persarum 
incursionibus desolantur. Pachym. 4 27. 


Arsenianorum schisma magis magisque 
invalescit, ib. c. 28. 

Carolus frater S. Ludovici regis Fran- 
ciae, acie victo anno superiori Conradino 
ad lacum Fucinum, pacificam iam posses- 
sionem inchoat regni Neapolitani et Siculi, 
ac Dalduini filio Constantinopoli profugi in 
generum adscito auxilia promittens Mi- 
chaéli Palaeologo curam iniicit, indicat 
haec Pachym. variis locis, 8 8 et 36, 4 
29, et alibi. - 

Hyacinthi factio et Pantepoptenorum 
monachorum pro Ársenio pugnantium ec- 
clesiam turbat. 4 19 et 98. 


Carolus rex Siciliae classem armat ad 
Constantinopolim recuperandam. 5 8. va- 
rii contra istum metum imperatoris appa- 
rutus, ib. et mox c. 10. 





1270 2 








11 





Per hos annos enituit virtus bellica Io- 
annis despotae fratris imperatoris, variis 
successibus expeditionum prosperarum in 
Orientales et Occiduos tractus probata. 3 
21 et alibi. : 

Tarchaniota magnus Conostaulus, im- 
peratoris ex Martha sorore nepos, contra 
avunculum rebellat, ad Ioannem socerum 
despotae Occidentis fratrem transfugiens, 
Tocharis prius in regiones imperio subdi- 
tas evocatis, qui caedibus et rapinis eas 
vastarunt. . 4 30. 

Imperator legatos ad S. Ludovicum 
Francorum regem mittit, qui eum in 
Africa Tunetum obsidentem inveniunt et 
eius morti intersunt. 


, 


798 
P 537 Ami 


1271 


Romano- 


3 


rum Pont. 
Sed. Vac. 


OBSERVAT. PACHYMER. 


Michaélis 
Palaeol. 


12 


Imp. Or.|. 


Ioannis Ducae in arce Patrarum obsessi 
siretagema insigne, quo loannis despotae 
fratris imperatoris victorem exercitum pro- 
fligat, ipso ignominiose fugere compulso. 
4 81. 

Philanthropenus adiuvante Ioanne de- 
spota classem Latinam vincit, c. 52. 

Legatio a Michaéle imperatore in Pan- 
noniam missa ad petendam regis Panno- 
niae filiam in sponsam Andronico suo pri- 


 mogenito, c. 29. 


Cápdihelté Viterbii congregati tindén 
conveniunt in electionem "Thealdi archi- 
diaconi Leodiensis in Romanum pontificem. 





1272 


Greg. X. 


13 


Nuptiae Andronici filii Michaelis imp. 
cum Anna filia regis Pannoniae in templo 
S. Sophiae a Iosepho patriarcha celebran- 
tur. 4 29. 

Ioannes despota frater imperatoris sen- 
sim in ordinem redactus insignia despoti- 
cae dignitatis ultro deponit. ib. 

Patriarchae Iosephi profectio in Orien- 
tis provincias ad schisma ibi coéórcendum 
frustra suscepta. eius ibi cum Nicephoro 
Blemmida congressus. 5.2. 

Thealdus in Syria commorans audito 
nuntio suae elec:ionis in Romanum ponti- 
ficem, Michaélem imperatorem ad pacem 
ecclesiarum conciliandam invitat. quod 
is libenter audit, urgente a Carolo metu. 
5 11. 

. Regi Bulgarorum Constantino Maria 
A ORE filia sororis imp. nubit. 5 3. 





1273 





4 








'Thealdus Romam  appulsus ibi conse- 
cratur pontifex 6 kal April, et nomen 
assumit Gregorii X. 

Legati a Gregorio X Constantinopolim 
missi ad negotium conciliandae pacis inter 
ecclesiam Latinam et Graecam magno illic 
conatu rem promovent. 5 11. 

Imperator ecclesiasticos Graecos urget 
ad pacem. c. 12. Holobolum graviter 
multat. c. 20. 


Anni 
Chr. 


1273 


Romano- 
rum Pont. 
Greg. X. 


2 


LID. IL, CHRONOLOGICUS. 759 


Imp. Or. 
Michaélis 


Palaeol. 
14 


Ioannem Veccum prae caeteris reluctan- 
tem conditin carcerem. c, 13. 

Pertinaces in schismate recusationis suae 
causas in libellum coniiciunt, quem impe- 
ratori offerunt. c. 14. 

Arsenius in exilio moritur 80 Septemb, 
c. 20. 

Dyrrhachium :subito et vehementi ter- 
rae motu nocte una destruitur habitato- 
ribus oppressis. 5 7. 

Affinitas imperatoris designata cum 
principe Serbiae disturbatur. 5 6. 

Andronicus adsciscitur a patre in colle- 
gam imperii, et cum Ánna uxore corona- 
tur. 4 19. 

Imperator affinitatem et foedus contrahit 
cum Noga Tocharorum principe, data ipsi 
in uxorem Euphrosyne sua filia notha, 5 4. 

Pontifex exoratus a Graecis Carolum 
Siciliae regem impedit ab inferendo Con- 
stantinopol. bello. 5 26. 





1274 


16 











Ioannes Veccus lectis diligenter patrum 
scriptis et ecclesiasticis monumentis schi- 
smaticam sententiam ultro deponit, et in 
procuranda ecclesiarum concordia strenue 
imperatori cooperatur. 5 15. 

Schismatici Iosepho patriarchae persua- 
dent ut scripto publico declaret, iureiu- 
rando interposito, se nunquam in pacem 
ecclesiarum consensurum. 5 16. 

Imperator magna ecclesiasticorum parte 
in suam sententiam attracta, legatos mit- 
tit Romam ad pacem ecclesiarum compo- 
nendam, cum patriarcha ita interim trans- 
igens, ut ipse patriarchali palatio exce- 
deret, pollicitus etiam se throno cessu- 
rum, si de pace cum papa conyveniretur. 
5 17 et 21. 

Eulogia soror imperatoris enixe favens 
schismaticis a fratre avertitur, quod is 
pacem ecclesiarum. promoveret; ac per 
filiam Mariam Constantinum Bulgarorum 
regem in eum concitat, 5 3, et 6 1. 

Legati imperatoris mutuos a Gregorio 
pontifice legatos adducentes autumno Con- 


P 538 


760 


Anni 
Chr. 


1274 


Romano- 


rum Pont. 


Greg X. 
3 


OBSERVAT. PACHYMER, 


Imp. Or. 
Michaélis 
Palaeol, 


15 


stantinopolim perveniunt, ubi pax eccle- 
siarum concluditur, Gregorio inter sacra 
proclamato summo pontifice Apostolicae 
sedis et oecumenico papa. 5 22. 

Germanus olim patriarcha cum 'Theo- 
phane Nicaeno et Georgio Acropolita le- 
gati imperatoris ad concilium Lugdunense 
missi eo perveniunt die 24 Iunii, Acta 
concil. Lugdun. 





1275 


-.16 


Acres inter Graecos dissensiones circa 
pacem cum Latinis, 5 23. 

Ioannes Veccus patriarcha eligibue in 
locum losephi. c. 24. 

Imperator acribus suppliciis saevit in 
obstinatos schismaticos. c. 19 et 20. 

Icarius ad. imperatorem transfugiens et 
ab eo classi praepositus bene rem gerit, c. 27. 

Ioannes Veccus scribere contra schis- 
maticos cogitur c. 98. 

Iosephus expatriarcha Chelam in exi- 
lium deportatur. c, 90. —— 

Genuenses invito imperatore transire 
Hellespontum ausi capiuntur et male mul- 
tantur. c. 30. 





1276 


P 539 





Innoc. V.|. 


Ioann. 
XXI. 





17 





Gregorius X Papa moritur Arretii die 
10 lanuarii. Spond. ex antiquis monum. 

Eligitur in eius locum Petrus de Taran- 
tasia ord. praedicatorum. Romae conse- 
cratur pontifex die 22 Febr. nomine as- 
sumpto Innocentii eius appellationis V. 

Moritur quarto post mense die 22 Iunii, 

Post 19 dies creatur in eius locum pon- 
tifex Othobonus Fliscus, dictus Hadria- 
nus V. . sed is electus 12 Iulii, obiit die. 
18 Augusti. 

Suffectus huic Viterbii est die 13 
Septemb. Ioannes Petrus Lusitanus, Car- 
dinalis antea Tusculanus dictus. is nomen 
assumpsit Ioannis, quem Onuphrius XX, 
Platina XXII, Spond. et alii quos iequaMM 
XXI numerant, 

Hic legatos ad Michaelem Palacslillum 
ab Innocentio quinto destinatos, episco- 





LIB. III. CHRONOLOGICUS, 761 


Anni | Romano- |Inp. Or. 
Chr. |rum Pont.| Michaéfis 
le. XXL. | Palaeol. 


1276 17 


pos Ferentinum et Taurinensem cum duo- 
bus fratribus ord. praedicatorum , profi- 
cisci Constantinopolim iussit, ibique con- 
firmationem et observationem eorum quae 
legati Michaélis imper. in concilio Lugdu- 
nensi promiserant exigere, Spondanus ex 
antiqu, n. 8 huius anni, 

Constantinus rex Bulgariae, instigante 
uxore, bellum in Bomanos movet, 6 1. 

Eulogia soror imperatoris schismatico- 
rum princeps et malae causae vehementis- 
sima patrona. ib, 

Maria Bulgariae regina, Eulogiae filia, 
matris exemplo et hortatu patriarchas 
Orientis et Sultanem Aegypti concitare in 
imperatorem conatur, quod is pacem ec- 
clesiarum procurasset et tueretur. ib. 





1977 18 


Nicol. III. 
1 


Ioannes XXI pont. max. Viterbii mori- 
tur ex vulneribus acceptis ruina camerae, 
quae illum noctu dormientem oppresserat, 
die 15, aut ut alii tradunt, 20 Maii. 

Post sex menses sedis vacantis electus 
est in pontificem Romanum Ioannes Caie- 
tanus patria Romanus, gente Ursinus, die 
25 Novembris, vocatus in pontificatu Ni- 
colaus eius nominis Tertius, Spond. et 
Odor. ex Antiq. Maria Bulgariae regina 
Sphentisthlabum Mysiae principem adoptio- 
nis simulatione deceptum proditorie in- 
terficit. 6 2. 

Lachanas subulcus armata rusticorum 
manu Tocharos Bulgariam incursantes re- 
primit , Constantinum Bulgariae regem 
acie vineit et occidit. 6 3. 

Mense Aprili huius anni Michael imper. 
et Andronicus eius filius et imperii collega 
solemni formula fidem et obedientiam Rom. 


pontifici iurant, Regest. Nicolai 3. 





1278| 2 19 


: 








| 





Michael imperator Asanem in generum 
adscitum regem Bulgariae fieri curat, 6 4. 

Michaéli Occidentis despotae aliam fi- 
liam collocat. c, 5. 

Maria Constantini Bulgariae regis vidua 


Lachanae olim subulco nubit. c. 7. 


Georgius Pachymeres I. 40 


OBSERVAT. PACHYMER. 





762 

Anni | Romano- |Imp. Or. Nicolaus pont. legatos episcopum Grosse- 
ich. 

Chr. | col. 11: Mialaeol. | tanum cum tribus religiosis ordinis Mino- 
1278| 2 19 | rum ad Michaelem et Andronicum ad con- 
summandum negotium pacis ecclesiarum 
mittit. Regest. Nicol. III n.143 usque ad 153. 
P 540 1979 3 920 Legati a Michaéle imperatore ad ponti- 











ficem pervenerunt gratulantes ei pontifi- 
catum et obedientiam profitentes. attule- 
runt iidem literas a Ioanne Vecco patriar- 
cha, quibus Nicolaum se agnoscere decla- 
rabat pastorum pastorem omniumque 
praesulem | supereminentem | praelatorum. 
addebant legati imperatorem quidem pro 
viribus conatum omnes Graecos ad pacem 
ecclesiarum amplectendam adigere, verum 
multos e suis propinquis aliisque potenti- 
bus acriter obstare, adeo.ut in apertam 
rebellionem schisma erupisset; et congre- 
gata pseudosynodo centum monachorum 
cum aliquot abbatibus et octo episcopis 
anathema intortum in patriarcham et se. 
nec sibi vires ad manum esse quibus tam 
potentem factionem opprimeret. quare 
boni consuleret pontifex, arte se ac mo- 
deratione in hoc negotio uti potius quam 
vi aperta: sic enim videri necesse metu ma- 
ioris mali. egest. Nic. III. n. 156 et sq. 

His ita praemunitis apud pontificem im- 
perator Ioannem Veccum patriarcham, cui 
sciebat infensissimos esse schismaticos , ut 
eos sic deliniret, vexare aggreditur accu- 
sationibus in eum admittendis, hunc enim 
annum designant illa Pachymeris verba 
6 10: zam autem. evolutis annis quatuor 
ex quo Ioannes patriarchatus honore prae- 
cellebat, mense F'ebruario septimae in- 
dictionis, graves in eum accusationes a 
quibusdam e clero conflantur, mendaces 
illae quidem et plane inanes, non tamen 
eiusmodi quas aegre imperator admitte 
ret. mumeravit hic annus indictionem 
septimam ; et cum superius c, 6 n. 4 de- 
monstratum sit loannem Veccum patriar- 
chatus possessionem adiisee die 2 Iunii 
anno 1275, utique is hoc anno 1279 eius 


Anni. 
Chr. 
1279 








LIB. III. CHRONOLOGICUS. 763 


Imp. Or. 
Michaélis 
Palaeol. 


20 





diguitatis quartum explebat. crediderim 
Michaélem pro suo more circumspectissime 
agendi, iam ab huius anni principio aut 
fine praecedentis, cum decrevisset Vecco, 
cuius libertate oflendebatur, negotium fa- 
cessere, ne id Romanus pontifex sequio- 
rem in partem interpretaretur, hac cum 
de qua diximus legatione praeoccupare 
studuisse, sicque iam securum ab ea parte, 
quae suis rationibus congruere putabat in 
patriarcham egisse, narrata a Pachymere 
6 10 et tribus sequentibus. caeterum vi- 
detur, simul accusari coeptus est Veccus 
et aversus ab eo imperatoris animus palam 
se prodere (quod noster ait factum mense 
Februario 7 indictionis, hoc est huius 
anni 1279), expeditus Romam celer nun- 
tius, qui ad pontificem pervenerit paulo 
post quam audita fuerat superior legatio 
imperatoris, €o vero accepto nuntio mo- 
tum pontificem statim ad imperatores le- 
gatos expedivisse, iussos festinare quan- 
tum possent et subvenire quam primum 
Vecco laboranti. hos legatos Pachymeres 
occurrisse imperatori scribit G 14 rever- 
tenti Hadrianopolim; iisque ut satisface- 
ret, Veccum, qui pertaesus vexationum 
patriarchatu cessisse videbatur, in eo rur- 
sum stabilire decrevisse. moxque Con- 
stantinopolim cum legatis profectum, iis 
gestis quae a c. 14 ad 17 narrantur, ac- 
commodata ad ita satisfaciendum legatis, 
ut schismatici tamen non exasperarentur ; 
denique, ut c. 17 dicitur, die sexta znen- 
sis Zugusti eiusdem indictionis (nempe 
prius memoratae septimae, quae huius 
anni 1279 character est) Veccum in pala- 
tium patriarchale solemni pompa reduxisse. 

Unum in his reperio perplexitatis inex- 
tricabilis, quod statim Pachymeres ad- 
iungit datam fuisse operam concinnando 
scripto quo papae (is tunc. erat Urbanus) 
super mandatis per legatos renuntiatis 
satisfieret. itane vero anno 1979 sedebat 
Romae Urbanus papa? an non est mani- 
festissimum Nicolaum Tertium iam a 25 


764 


Anni 
Chr. 


1279 


Romano- 
rum Pont. 
Nicol. ILI. 


3 


OBSERVAT. PACHYMER. 


Imp. Or. 
Michaelis 
Palaeol. 


20 


Novembris anni 1277 creatum fuisse pon- 
tificem , sedisseque inde annos integros 
duos ac menses praeterea novem, hoc est 
usque ad mensem Augustum anni sequen- 
tis 1280, quo est mortuus. suspicari non 
licet mendum librarii: nam in mss codi- 
cibus optimis clarissime legitur Ovoficvog 
0i v0T. 4v. existimo ergo errorem esse 
Pachymeris ipsius, ex eo forte ortum, 
quod cum Nicolaum Tertium pontificem 
Ovocivov frequentius nomine familiae cla- 
rissimae ex qua erat ortus appellari audi- 
ret, et recordaretur Urbani IV, qui quo 
tempore ipse in urbem Constantinopolim 
recens e Latinis recuperatam anni 1261 
redüt, Romanae ecclesiae praeesse dicere- 
iur, Ovgcivov cum Ovgfivo confuderit 
et Nicolaum appellari putaverit Urbanum. 
Idem Nicolaus pontifex hoc anno mori- 
tur. vide Spondan, Odoricum et alios. 


Hoc eodem anno Lachanas acie victus a 
Tocharis est, Maria vero eius uxor impe- 
ratori tradita.  Asan autem gener impe- 
ratoris admissus Ternobum regni Bulgariae 
possessionem adiit. Pachym. 6 8. 


Videtur ad hunc annum pertinere quod 
narrat Pachym. 6 18 de duobus episcopis 
Graecis accusatis de pertinacia in schismate 
et ad papam ab imperatore missis ut puni- 
rentur; qui ab eo (videlicet Nicolao Ter- 
tio) remissi cum honore fuerint in suas 
ecclesias, 





1280 


Mart. IV. 





21 








Simon de Bria Card. creatus pontifex 
assumit nomen Martini vulgo quarti nu- 
merati, cum revera secundus eius nominis 
faerit, quod duo post primum interiecti 
Marini, non Martini appellati fuerint. 
Spond. ex Antiquioribus. 

Andronicus alter Augustus expeditione 
iam anno superiori in Orientales imperii 
tractus suscepta, hoc anno urbem Tralles 
antea dirutam instauravit frequentavitque 
colonia, novo momine Andronicopoleos. 
sed a Persis novam munitionem suo limiti 


LIB.IIIL. CHRONOLOGICUS. 765 


Lui | Romono: | I2... Or.| vicinam suspectam habentibus inopinato P 542 
Mart. 1V.| Palaeol.| obsessa siti ad deditionem compulsa est, 
1280! 1 21 | Pachym. 6 90 et 21. 1 M 

Imperator Michal alterum filium Con- 
stantinum Porphyrogenitum cum copiis in 
Occidentem mittens, ipse cum exercitu 
Prusam se confert. c. 92. 

Audita Prusae creatione Martini IV im- 
perator legatos ad eum mittit. c. 30. 

Bulgari concitante quodam Tertere ab 
Ásane novo rege aversi, dum ab eo defe- 
ctionem machinantur, ipse rebus suis dif- 
fidens Ternobo aufugit, vituperatus eo no- 
mine ab Augusto socero.  Terteres va- 
cuum regni solium occupat. c. 9, 

Lachanas, qui Asane Ternobi dominante 
magnas Bulgaris et Romanis clades intule- 
. rat, faventibus illi parum benevolis Bul- 
garorum in Asanem studiis, ubi Tertere 
iam regnante difficiliorem experitur recu- 
perationem eius regni, ad Nogam Tocha- 
rorum principem supplex corifugit, auxilia 
postulans. venit eodem Asan simili de 
causa, barbaro utrumque suspendente spe- 
bus incertis; sed ad extremum Lachanas 
a Noga inter epulas trucidatus est. c. 9 
et 19. 

Imperator suppliciis atrocibus in schi- 
smaticos saevit, c, 24 ad 27. 

Alios praeterea sine causa suspectos 
male multat. in his Pachomium gram- 
malicum, quem excaecari iubet ob quod- 
dam vaticinium de eius nomine vulgatum, 


c. 94, 





12981| 2 22 Redeunt ad imperatorem missi ab eo 
prius ad Martinum pontificem legati, re- 
ferentes se pessime exceptos a pontifice 
olfenso in Michaélem, quod negotium pa- 
cis ecclesiarum non bona fide promoveret 
: verba dare contentus, fuit et alia causa 
non memorata Pachymeri, quod Michail, 
conciliante [oanne Procyda, foedus ini- 
visset cum rege Áragonum contra Carolum, 
quam ob causam anathema pontifex in 


50 











.466  OBSERV. PACHYM. LIB. III. CHRONOLOG. 


Anni | Romana- 
Chr. |rum Pont. 
Mart. 1V. 


1281, 2 


Imp. Or. 
Michaélis 
Palaeol. 


22 


Michaélem intorsit constitutione promul- 
gata Urbeveteri 14 kalend. Decembris anni 
sul pontificatus primi, hoc est huius 1281. 
quae extat apud Odoricum, et in Lect, 
Antiqu. Canisii, et in Bullario tom. 1 in 
Martino IV. Pachym. 6 30. 

Carolus rex Siciliae detectis pontifici 
artificiis Graecorum, facultatem impetrat 
bellum inferendi Michaeli, idque aggre- 
ditur infeliciter, copiis eius apud Bella- 
grada profligatis. 6 32. 

Anna uxor Andronici Àugusti moritur, 
6 28. imperator Michaél indignans ob ea 
quae audierat in se dicta factaque a Mar- 
lino papa, eius inter sacra commemora- 
tionem prohibet. | tamen re melius consi- 
derata persistere in iis quae decreverat pro 
pace ecclesiarum statuit. 6 30. 





P5091982| 9 5| 








23 





Lazorum princeps loannes studiose in- 
vitatus ab imperatore Michaéle, et tan- 
dem adductus ad affinitatem cum eo ad- 
mittendam, filiam Michaélis imperatoris 
ducit uxorem Constantinopoli mense Se- 
ptembris, 6 34. 

Ioannes sebastocrator in imperatorem re- 
bellans terras eius incursionibus vexat, 6 35. 

Contra eum imperator Tocharos evo- 
cat. ib. 

Mense Novembri movet imperator cum 
exercitu occursurus Tocharis quos evoca- 
verat, et versus Thraciam progreditur, 
Augusta frustra reclamante, c, 35. 

Conscensa nave periclitatus in mari 
Michaél imperator cum Andronico filio 
aegre tandem Rhaedestum appellit, inde 
Allagen terra provectus positis ibi castris 
languore correptus est, ex quo die 11 
Decembris feria sexta decessit, in agro 
Pachomii dicto, ut fides pateret oraculi, 
cuius eventum avertere tentaverat Pacho- 
mio excaecando, ut superius c, 24 Pachy- 
meres narraverat. 











opujiagecióqu is "-— 











ESRHISRZJADIMAA Quà, JPMS 6 JU 


DF Corpus scriptorum historiae 
503 byzantinae 

C6 

v.17 


PLEASE DO NOT REMOVE 
CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET 





UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY 
















































































































































































"rer 


























D i ete ES 




































































etn 
us e A ra E 
- Ad ratem.